Σλονίμ

Το Σλονίμ ( λευκορωσικά: Слонім‎‎, ρωσικά: Слоним‎‎, λιθουανικά: Slanimas‎‎, λετονικά: Sloņima‎‎, πολωνικά: Słonim‎‎, γίντις: סלאָנים) είναι μια πόλη στην περιοχή Γκρόντνο της Λευκορωσίας. Λειτουργεί ως διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Σλονίμ. Βρίσκεται στη συμβολή των ποταμών Στσάρα και Ίσα, 143 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Γκρόντνο. Από το 2023, έχει πληθυσμό 49.113 κατοίκων. Ετυμολογία και ιστορικές ονομασίες Το Σλονίμ είναι γνωστό με πολλές εκδοχές του ονόματός του: Сло́нім (λευκορωσικά), Σουονίμ (πολωνικά), Сло́ним (ρωσικά). Το Σλονίμ αναφέρθηκε για πρώτη φορά στα χρονικά το 1252 ως Ουσλονίμ και το 1255 ως Βσλονίμ. Σύμφωνα με μια εκδοχή, η οποία θεωρείται επίσης επίσημη, το όνομα της πόλης προέρχεται από τη σλαβική λέξη «zaslona» (παραπέτασμα), που σημαίνει ότι η πόλη ήταν φυλάκιο στα νότια σύνορα του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας. Μια άλλη εκδοχή, που προτάθηκε από τον Γιάζεπ Σταμπρόουσκι, αναφέρει ότι το Σλονίμ είναι παράγωγο του «Užslenimas» στη λιθουανική γλώσσα και σημαίνει απλώς «πέρα από την κοιλάδα». Ιστορία Μεσαίωνας Η παλαιότερη καταγραφή είναι για ένα ξύλινο οχυρό στην αριστερή όχθη του ποταμού Στσάρα τον 11ο αιώνα, αν και μπορεί να υπήρχε παλαιότερος οικισμός. Η περιοχή διεκδικούνταν από το Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας και τη Ρωσία του Κιέβου στην πρώιμη ιστορία και άλλαξε χέρια αρκετές φορές. Το 1040, οι Ρως του Κιέβου κέρδισαν τον έλεγχο της περιοχής μετά από μάχη, αλλά έχασαν το Σλονίμ από τους Λιθουανούς το 1103. Οι Ρουθήνιοι ανακατέλαβαν την περιοχή στις αρχές του 13ου αιώνα, αλλά εκδιώχθηκαν από μια εισβολή των Τατάρων το 1241 και η πόλη λεηλατήθηκε. Όταν, αργότερα μέσα στο έτος, οι Τάταροι αποχώρησαν, το Σλονίμ έγινε μέρος του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας για άλλη μια φορά, σε προσωπική ένωση με το Βασίλειο της Πολωνίας μετά την Ένωση του Κρέβο του 1385. Πρώιμη νεότερη περίοδος Το 1532 ο βασιλιάς Σιγισμούνδος Α' της Πολωνίας παραχώρησε δικαιώματα στην πόλη Σλονίμ. Το 1558, ο βασιλιάς Σιγισμούνδος Β', σε ένα προνόμιο που εκδόθηκε στο Βίλνο (νυν Βίλνιους), ίδρυσε δύο εμπορικές αγορές δύο εβδομάδων. Το 1569, η Πολωνο-Λιθουανική ένωση μετατράπηκε σε ένα ενιαίο κράτος και το Σουονίμ έγινε σημαντικό περιφερειακό κέντρο εντός της νεοσύστατης Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Διοικητικά, αποτελούσε μέρος του βοεβοδάτου Νοβογκρόντεκ. Χάρη στις προσπάθειες του ευγενή, πολιτικού και σταρόστα του Σλόνιμ Λέι Σαπιέχα, ο βασιλιάς Σιγισμούνδος Γ' Βάσα ανανέωσε τα δικαιώματα της πόλης του Σλονίμ και παραχώρησε το οικόσημο της πόλης, που περιελάμβανε το οικόσημο Λις των Σαπιέχα. Επίσης, χάρη σε αυτόν, από το 1631 έως το 1685 η πόλη άκμασε ως έδρα της λιθουανικής Δίαιτας. Οι πόλεμοι είχαν καταστρέψει το Σλονίμ, αλλά τον 18ο αιώνα, ένας ντόπιος γαιοκτήμονας, ο κόμης Ογκίνσκι, ενθάρρυνε την ανάκτηση της περιοχής. Σκάφτηκε ένα κανάλι για να συνδέσει τον Στσάρα με τον ποταμό Δνείπερο, γνωστό τώρα ως κανάλι Ογκίνσκι. Ο Ογκίνσκι έχτισε επίσης ένα μεγαλύτερο συγκρότημα, συνδυάζοντας ένα θέατρο όπερας, μια σχολή μουσικής και μια σχολή μπαλέτου και ένα τυπογραφείο. Ύστερη νεότερη περίοδος Η Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία διαλύθηκε σε μια σειρά από τρία "διαμερίσματα" στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα και διαιρέθηκε μεταξύ των γειτόνων της: της Πρωσίας, της Αψβουργικής Αυστρίας και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, που κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας. Το Σλονίμ βρισκόταν στην περιοχή, που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 1795. Διοικητικά ήταν μέρος του Κυβερνείου Σλονίμ μέχρι το 1797, του Κυβερνείου της Βίλνα μέχρι το 1801 και του Κυβερνείου του Γκρόντνο μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1897, ήταν η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη του κυβερνείου μετά τις κορυφαίες πόλεις Μπιαουίστοκ, Γκρόντνο και Μπρεστ. Ο ρωσικός έλεγχος διήρκεσε μέχρι το 1915, όταν ο γερμανικός στρατός κατέλαβε την πόλη. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η περιοχή Σλονίμ διεκδικήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση και το πρόσφατα αναδημιουργημένο κράτος της Πολωνίας. Η πόλη υπέφερε άσχημα στον πολωνοσοβιετικό πόλεμο του 1920. Παραχωρήθηκε από τους Μπολσεβίκους στην Πολωνία με την Ειρήνη της Ρίγας το 1921 και έγινε μέρος του Βοεβοδάτου Νοβογκρόντεκ της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας . Το Σλονίμ ήταν μια από τις πολλές πόλεις της Πολωνίας, που είχε σημαντικό εβραϊκό πληθυσμό. Η επιβλητική Μεγάλη Συναγωγή, που χτίστηκε το 1642, επέζησε της καταστροφής και της βίαιης εκκαθάρισης των Ναζί του γκέτο Σουονίμ με 10.000 Εβραίους σφαγιασμένους μόλις το 1942. Οι 10 μικρές συναγωγές γύρω από τη Μεγάλη Συναγωγή Στίμπλαχ δεν επέζησαν. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η μεταπολεμική περίοδος Το 1939, το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ μεταξύ της Ναζιστικής Γερμανίας και της Σοβιετικής Ένωσης είχε ως αποτέλεσμα την εισβολή των δύο δυνάμεων στην Πολωνία και τη διαίρεσή της μεταξύ τους. Το Σλονίμ βρισκόταν στην περιοχή, που ορίστηκε από το Σύμφωνο για να εμπίπτει στη σοβιετική σφαίρα επιρροής. Οι Σοβιετικοί τοποθέτησαν αυτή την περιοχή εντός της Λευκορωσικής ΣΣΔ. Δύο χρόνια αργότερα, η Γερμανία εισέβαλε στη Σοβιετική Ένωση (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα) και κατελήφθη το Σλονίμ. Οι Εβραίοι του Σουονίμ συνωστίστηκαν στο γκέτο Σουονίμ, που δημιουργήθηκε στη γειτονιά Να Βίσπιε απέναντι από τη γέφυρα στον ποταμό Στσάρα. Λίγο αργότερα, το 70% των Εβραίων της πόλης είχαν σκοτωθεί από τα Einsatzgruppen, συμπεριλαμβανομένων 9.000 στις 14 Νοεμβρίου 1941. Η δεύτερη μαζική δολοφονία 8.000 Εβραίων έγινε το 1942. Το 1944, με την επιμονή του Ιωσήφ Στάλιν στη Γιάλτα, η Σοβιετική Ένωση διατήρησε την κατοχή των ανατολικών τμημάτων της προπολεμικής Πολωνίας, συμπεριλαμβανομένου του Σουονίμ, όπως συμφωνήθηκε μεταξύ των Συμμάχων. Ο πολωνικός πληθυσμός επανεγκαταστάθηκε αναγκαστικά στα νέα μεταπολεμικά πολωνικά όρια πριν από τα τέλη του 1946 . Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το Σλονίμ έγινε μέρος του ανεξάρτητου κράτους της Λευκορωσίας. Το 2019 ένα άγαλμα της σοβιετικής εποχής του Βλαντιμίρ Λένιν στο κέντρο της πόλης αντικαταστάθηκε με ένα νέο μνημείο του Λέι Σαπιέχα. Ιστορικός πληθυσμός Ο πληθυσμός του Σλονίμ παρουσίασε διακυμάνσεις, επηρεασμένος από την τοπική ευημερία και τους πολέμους. Η εβραϊκή εγκατάσταση στο Σλονίμ φαίνεται να ξεκίνησε το 1388, μετά από ενθάρρυνση των λιθουανικών Αρχών. Τους πιστώθηκε η ανάπτυξη του τοπικού εμπορίου τον 15ο αιώνα, ωστόσο, εκδιώχθηκαν προσωρινά από το Δουκάτο το 1503. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο εβραϊκός πληθυσμός του Σλονίμ είχε αυξηθεί σε περισσότερους από 10.000. Από εκεί καταγόταν η δυναστεία των Χασιδών Σλόνιμ. Οι Μάικλ και Έφρεμ Μαρκς (των Marks & Spencer) γεννήθηκαν στο Σλονίμ. Η πλουσιότερη οικογένεια στο Σλονίμ πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν οι αδερφοί Ραμπινόβιτς, Βίγκντορ και Γιόσελ. Οι γονείς τους ήταν οι Ντοβ-Μπερ και Ρίβκα Ροχέλ (το γένος Κανσεπόλσκι). Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μπήκαν στη δασοκομία μαζί με τον Γιάκοβ Μιλικόφσκι. Ξέφυγαν από τις ναζιστικές θηριωδίες μεταβαίνοντας αεροπορικώς στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή. Οικονομία Η σημασία του Σλονίμ πηγάζει από τον ποταμό, ο οποίος είναι πλωτός και ενώνεται με το κανάλι Ογκίνσκι, συνδέοντας τον Νέμαν με τον Δνείπερο. Το Σλονίμ έχει ποικίλες βιομηχανίες τροφίμων και μηχανικής. Εξάγονται καλαμπόκι, πίσσα και κυρίως ξυλεία. Υπάρχει το εργοστάσιο καλλιτεχνικών ειδών Σλονίμ, ένα εργοστάσιο πενιέ και το "Textilschik", ένα εργοστάσιο χαρτονιών, εργοστάσια επισκευής αυτοκινήτων και αυτοκινήτων, ένα εργοστάσιο γάλακτος χωρίς λιπαρά και μονάδα επεξεργασίας κρέατος. Υπάρχουν επίσης επιχειρήσεις προεπεξεργασίας λιναριού, μύλοι ζωοτροφών και επεξεργασίας ξύλου στην πόλη. ΜΜΕ Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Σλονίμ είναι η ανεξάρτητη Gazeta Slonimskaya (Газета Слонімская). Ιδρύθηκε το 1997 και είναι μια εβδομαδιαία εφημερίδα με κυκλοφορία άνω των 5.000 αντιτύπων. Δημοσιεύεται κάθε Τετάρτη και περιέχει τοπικές και περιφερειακές ειδήσεις, ενότητες για τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής και τοπική διαφήμιση. Αυτή τη στιγμή είναι 40 σελίδων, συν ένα επιπλέον εβδομαδιαίο συμπλήρωμα 8 σελίδων που ονομάζεται Otdushina (Отдушина), με επίκεντρο τη νεολαία, τον πολιτισμό και τις θρησκευτικές υποθέσεις. Η εφημερίδα είναι γραμμένη και στα ρωσικά και στα λευκορωσικά . Μια παλαιότερη Gazeta Slonimskaya δημοσιεύτηκε αρχικά το 1938 και το 1939, εκείνη την εποχή στα πολωνικά. Μια άλλη τοπική εφημερίδα είναι η Slonimski Vesnik . Όντας κρατική εφημερίδα, διευθύνεται και λογοκρίνεται από τις τοπικές Αρχές. Το Slonimski Vesnik εκδίδεται τρεις φορές την εβδομάδα και κυκλοφορεί περίπου 3.000 αντίτυπα. Μεταφορές και υποδομές Το Σλονίμ έχει οδικές συνδέσεις με τις πόλεις Μπαρανοβίτσι, Ιβατσεβίτσι, Ρουζάνι, Βαουκάβισκ και Λίντα. Υπάρχουν περίπου δώδεκα δρομολόγια λεωφορείων στο Σλονίμ και έξι διαδρομές με μίνι λεωφορείο. Οι υπηρεσίες ταξί είναι ευρέως διαθέσιμες. Το Σλονίμ βρίσκεται στη σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Μπαρανοβίτσι και Βαουκάβισκ. Αξιόλογα κτίρια Ορθόδοξη εκκλησία της Αγίας Τριάδας (πρώην καθολική εκκλησία της Αγίας Τριάδας, μπαρόκ) Μονή των Βενεδικτίνων Παρεκκλήσι του Αγίου Δομίνικου Εκκλησία του Αγίου Ανδρέα (Μπαρόκ) Καθολική εκκλησία της Αμώμου Σύλληψης της Υπεραγίας Θεοτόκου και κινστερκιανή μονή Ορθόδοξη εκκλησία της Μεταμόρφωσης (πρώην καθολική εκκλησία), μπαρόκ, που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα Η Μεγάλη Συναγωγή του Σλονίμ, κτίριο μιας πρώην μεγάλης συναγωγής μιας μεγάλης εβραϊκής κοινότητας που ζούσε στο Σλονίμ πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κτίριο είναι σε ερειπωμένη κατάσταση. Αναφέρεται από το ιδιωτικό Παγκόσμιο Ταμείο Μνημείων ως ο τόπος κορυφαίας προτεραιότητας του εβραϊκού ενδιαφέροντος στην Ανατολική Ευρώπη, που απαιτεί αποκατάσταση. Το κτίριο έμεινε ανέγγιχτο από τη γερμανική Luftwaffe κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά στη συνέχεια έχει υποβαθμιστεί και χρειάζεται επειγόντως προστασία και αποκατάσταση. Το Σλονίμ διαθέτει επίσης θέατρο και μουσείο περιφερειακών σπουδών, καθώς και ιατρική σχολή. Τα κύρια αθλήματα είναι: τρέξιμο, γυμναστική, ποδόσφαιρο και χόκεϊ επί πάγου. Παραπομπές Πηγές Cholawski, Shalom. Slonim στην Εγκυκλοπαίδεια του Ολοκαυτώματος, 4ος τόμος, σελ. 1363–1364. Χάρτης. Εξωτερικοί σύνδεσμοι Φωτογραφίες στο Radzima.org «Slonim». New International Encyclopedia. 1905.