Новополоцк

Новополоцк (белар. Наваполацк) — Беларусьтің Витебск облысындағы қала. 2026 жылғы жағдай бойынша Новополоцк халқының саны 108 176 адамды құрйды. Новополоцк — Беларусьтегі 100 қаланың бірі және халық саны бойынша 13-орында. Географиялық сипаттамасы Қала, Полоцк қаласынан батысқа қарай 6 км жерде орналасқан. Қаланың солтүстігінде Р20 тас жолы (Витебск - Полоцк - Григоровщина) және Ропнянская теміржол стансасы орналасқан Рига - Витебск - Орел теміржол желісі орналасқан. Новополоцк республиканың солтүстігінде, Минскіден 240 км және Витебскіден 112 км қашықтықта, Батыс Двина өзенінің сол жағалауындағы жазық Полоцк ойпатында орналасқан. Полоцк және оған жақын орналасқан елді мекендермен бірге қала республиканың ірі өнеркәсіптік орталығы - Полоцк агломерациясын құрайды. Тарихы Новополоцк 1958 жылы құрылған. Жаңа қаланың құрылуына КСРО үкіметінің Еуропаның ең ірі өнеркәсіптік орталығы — Новополоцк мұнай өңдеу зауытын салу туралы шешімі себеп болды. 1959 жылы құрылыс жұмысшыларының қонысы Полоцкий деп аталды, ал 1963 жылы облыстық бағыныстағы қала мәртебесін алғаннан кейін ол Новополоцк болып өзгертілді. 1960 жылдан бастап Новополоцк мұнай өңдеу зауыты бұрынғы Кеңес Одағындағы ең ірі кәсіпорын болды. 1963 жылы алғашқы беларусь бензині, ал 1968 жылы алғашқы беларусь полиэтилені өндірілді. Зауыт өскен сайын қала біртіндеп өсіп, дамыды. 1960 жылдардың басында бірнеше үй, балабақша, мектеп және дүкендер салынды, аурухана кампусының құрылысы басталды, мәдени іс-шараларға арналған кітапхана ашылды. 1968 жылы қаладан 4,5 км қашықтықта Полимир химиялық зауыты салынды. 1978 жылы жаңадан ашылған зауыт ақуыз бен дәрумен концентраттарын шығара бастады. 1967 жылы болашақ Новополоцк политехникалық институтының іргетасына салтанатты түрде ескерткіш тақта орнатылды. 1970-1980 жылдары көптеген қала тұрғындары пәтер алды. Қаланың жаңа бетон ғимараттары мозаикамен безендіріліп, оларға жарқын және ерекше көрініс берді. Пионерлер мен оқушылар сарайы, санаторийлер, студенттер жатақханасы және басқа да әлеуметтік нысандар салынды. 1974 жылы алғашқы жоғары жылдамдықты трамвай жүре бастады. Экономикасы және инфрақұрылымы Экономикасы Новополоцк — аймақтағы ең ірі өнеркәсіптік және бюджетті қалыптастыратын аймақ, ол аймақтың өнеркәсіптік өнімінің 45 пайызын құрайды. 84 өнеркәсіптік кәсіпорын, 30 құрылыс ұйымы, 85 көлік ұйымы, 157 бөлшек сауда және көтерме сауда және қоғамдық тамақтандыру субъектілері жұмыс жасайды. Ірі кәсіпорындары: «Нафтан» ААҚ, «Нафтан» ААҚ «Полимир» зауыты, «ЭддиТек» ЖШҚ, «Кричевцементношифер» ААҚ Новополоцкжелезобетон филиалы, «Измеритель» ААҚ, «ЛюбаваЛЮКС» ЖШС, «ЮКОН РУ» ЖШС және RUP SGTRANS. Негізгі өнеркәсіп салаларына мұнай өнімдері, химиялық заттар, минералдар, тоқыма бұйымдары және киім жатады. Тамақ өнеркәсібі, баспа, металл бұйымдары, машиналар мен жабдықтар өндірісі де жақсы дамыған. Транспорт Жолаушыларға қызмет көрсетуі 20 қалалық, 43 қала маңы, 5 қалааралық және 1 халықаралық бағытты қамтиды. Новополотск автовокзалында компьютерлендірілген орталықтандырылған билет сату жүйесі (CTS) орнатылған. Байланыс Полоцк аймақтық пошта торабы «Белпочта» республикалық бірыңғай пошта кәсіпорнының Витебск филиалының бөлімшесі болып табылады. Олар пошта қызметтерінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етіп, пошта қызметтерін ұсыну және жоғары сапаға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Білім беру Қаланың білім беру жүйесіне бір жоғары (Полоцк мемлекеттік университеті) оқу орны, үш орта арнаулы (политехникалық және музыка колледждері, Олимпиада резерві мектебі) оқу орны, лицей, екі гимназия, 10 жалпы білім беретін мектеп, бір негізгі мектеп және 30 мектепке дейінгі мекеме кіреді. Денсаулық сақтау Новополоцкде, орталық қалалық аурухана, мейірбикелік аурухана, перзентхана, №1 емхана, №4 емхана, стоматологиялық клиника, балалар клиникасы, тері және венерологиялық аурулар диспансері, психиатриялық диспансер, Витебск аймақтық трансфузиология орталығының №1 Новополотск филиалы (қан құю станциясы), жедел жәрдем стансасы, «Нафтан» ААҚ емханасы қызмет көрсетеді. Мәдениеті Новополоцк қаласының мәдени орталығына мәдениет орталығы, «Нафтан» мәдениет сарайы, тарих және мәдениет мұражайы, қолөнер және дәстүрлі мәдениет орталығы, орталықтандырылған кітапхана жүйесі, үш көркемсурет мектебі, «Минск» кинотеатры және мәдениет және демалыс саябағы кіреді. «Беларусь» және «Нафтан» қонақ үйлері бар. Спорт Қалада 317 спорт нысаны, 5 жүзу бассейні, 4522 орындық стадион, «Атлант» спорт кешені, «Нафтан» ААҚ спорт кешені, «Бодрост» спорт кешені, 8 мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер олимпиадалық резерв мектебі, Новополотск дене шынықтыру және спорт клубы, Новополотск мемлекеттік олимпиадалық резерв мектебі, «Химик» хоккей клубы және мемлекеттік спорт мекемесі «Нафтан-Новополотск» футбол клубы бар. Көрнекі орындары Новополоцк қаласының тарих және мәдениет мұражайы — мұражай 1968 жылы еріктілер қаржыландыратын қалалық еңбек даңқы мұражайы ретінде ашылды. Қаланың 50 жылдығына қала тарихы туралы төрт тақырыптық залдан тұратын көрме жасалды. Онда алғашқы құрылысшылардың бөлмесі, кеңес мектебінің сыныбы және беларусь лашықтары бар. Мұражайдың басты ерекшелігі — оның заманауи дизайны және Беларуссия мұражайларындағы Новополотск қаласының алғашқы және жалғыз 1:160 масштабтағы макеті. Боровуха әскери даңқ тарихы мұражайы — мұражай 2019 жылдың ақпан айында, Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылуының 30 жылдығы қарсаңында ашылды. Тұрақты көрме хронологиялық тұрғыдан 1812 жылдан бастап онда орналасқан әскери бөлімдердің таратылуына дейінгі кезеңді қамтиды. Көрмеде деректі материалдар және Боровуха мен онда орналасқан әскери бөлімдердің тарихын баяндайтын ондаған бірегей заттар қойылған. «Жұлдыз» мемориалдық кешені — кешенге ескерткіш белгі, дот және часовня кіреді. Ескерткіш белгі төрт негізгі бағытты, соғыстың төрт жылын және Беларусьті азат еткен төрт майданды бейнелейтін төрт стелладан тұрады. Ортасында жер мен өмірдің символы болып табылатын сынған тостаған орналасқан. Кешеннің орналасуы алып жұлдыз түрінде бейнеленген. Қасиетті Архангел Михаил шіркеуі — қаладағы алғашқы православие шіркеуі 1993 жылы бұрынғы Васильевцы ауылының орнында салынған. Жексенбі және мереке күндері оған шамамен 150 келуші сияды. Әскери-патриоттық саябақ — 2019 жылы ашылған ашық аспан астындағы әскери техника мұражайы. Офицерлер клубының жанында Кеңес Армиясының жеті әскери техникасы қойылған. Жауынгерлік көліктер Новополоцкіге Беларусь бойынша әскери бөлімдерінен әкелінген. Көрмеге жаяу әскерлердің жауынгерлік машиналары, бронетранспортерлер, өздігінен жүретін артиллериялық қондырғылар және т.б. кіреді. А.С.Пушкинге ескерткіш — ескерткіш 2008 жылы А.С.Пушкин атындағы балалар кітапханасының жанына орнатылған. Суретшісі белорус мүсінші Лев Оганов. Бауырлас қалалар Орехова-Зуева (Ресей) Вэйхай (Қытай) Гданьск (Польша) Курск (Ресей) Лудза (Латвия) Плоцк (Польша) Электростоль (Ресей) Галерея Дереккөздер