Сярэдняя школа № 19 (Мінск)

Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Сярэдняя школа імя Я. Купалы № 19 г. Мінска» — сярэдняя навучальная ўстанова ў Мінску. Гісторыя Школа заснавана як 19-е гарадское ніжэйшае пачатковае вучылішча па вул. Каломенскай-38. У 1919 годзе называлася ўжо 19-й беларускай савецкай школы I ступені г. Менска, тым часам яе загадчыкам быў Іван Казіміравіч Ярашэвіч. У час кіраўніцтва І. Ярашэвіча ў школе выкладала пісьменніца і педагог Ванда Лявіцкая. З пачатку 1920-х гадоў яе афіцыйная назва «Сямёхгадовая працоўная савецкая школа № 19 г. Менска» (арфаграфія захавана), у 1920—1930-х гадах размяшчалася па Лагойскім тракце-28. Сярод настаўнікаў 1924 года — Ніна Мікалаеўна Улашчык, сястра гісторыка Мікалая Улашчыка. Паводле пастановы СНК БССР і ЦК КП(б)Б ад 4 жніўня 1945 года № 1139—292 «Аб увекавечанні памяці народнага паэта Беларусі Янкі Купалы» школе нададзена імя класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы. З увядзеннем у СССР раздзельнага навучання, з 1944/45 навучальнага года 19-я школа стала мужчынскай беларускай. У 1944—1962 гадах у школе працавала настаўніцай рускай мовы Гэлена Людвікаўна Раманоўская. У 1974—2008 гадах 19-я школа была школай з паглыбленым вывучэннем матэматыкі, зрабіла за гэты час 32 выпускі. У 1989 годзе атрымала права на сумяшчэнне ўступных і выпускных экзаменаў па матэматыцы ў Мінскім радыётэхнічным інстытуце. З 1968 года матэматыку ў школе выкладае Аляксандр Фельдман, найстарэйшы з педагогаў Беларусі, які працуе. Школьны музей З 1976 года ў школе дзейнічае музей Народнай Славы, якому пастановай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь ад 10.06.2019 № 35 нададзена званне Народнага. Адна з галоўных яго задач — захоўваць памяць пра выдатных вучняў і настаўнікаў 19-й школы. Пачынаўся музей у 1972 годзе з малога школьнага пакоя, дзе захоўваліся экспанаты ваеннага часу. Ініцыятарам і арганізатарам пошукавай работы навучэнцаў быў дырэктар школы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны Уладзімір Пятровіч Гуд. Дзякуючы створанаму ў 1974 годзе настаўнікамі гісторыі — Рудольфам Васілевічам Трычэнкам і геаграфіі — Валерыем Міхайлавічам Гелерам «Клубу Следопытов-Искателей Отцовских Подвигов» («КСИОП — 19»), былі сабраны не толькі матэрыялы часоў вайны, але і прадметы этнаграфіі, геалогіі. У 1981 годзе Усесаюзнай камісіяй Міністэрства асветы СССР музею было прысвоена званне «Отличный школьный музей». Гонар экспазіцыі — этнаграфічны збор, прадметы якога былі знойдзены ў асноўным на гарышчах сялянскіх хат на Міншчыне і Віцебшчыне: збаны, ступа, бязмен, кашы з лазы, калоды для бортніцтва, дымакур, кавальскі мех з кляймом майстра, дзверцы ад печы і кафля з замка Радзівілаў, матавілы, прасы, каганец і інш. Загадчыца музея — настаўніца беларускай мовы і літаратуры Іна Шапкова. Вядомыя выпускнікі Яўген Дзмітрыевіч Белаенка — беларускі вучоны ў галіне траўматалогіі, артапедыі, артралогіі і біятрыбалогіі, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Выпускнік 1964 года. Сяргей Аляксандравіч Самаль — доктар эканамічных навук. Выпускнік 1974 года. Аляксандр Аляксандравіч Іванюк — доктар тэхнічных навук. Выпускнік 1990 года. Ігар Аляксандравіч Фількевіч — доктар эканамічных навук. Выпускнік 1983 года. Генадзь Мікалаевіч Мухін — доктар юрыдычных навук. Выпускнік 1973 года. Вера Даніілаўна Міцкевіч — беларуская архівістка, даследчыца літаратуры. Унучка Якуба Коласа. Выпускніца 1978 года. Юрый Уладзіміравіч Кур’яновіч — беларускі пісьменнік, перакладчык, гісторык. Выпускнік 1985 года. Наталля Яўгенаўна Чамадурава — беларуская актрыса тэатра і кіно. Выпускніца 1961 года. Мікалай Паўлавіч Мілігула — савецкі гімнаст, прызёр Алімпійскіх гульняў. Заслужаны майстар спорту СССР (1968). Выпускнік 1951 года. Кіраўнікі школы 1919—1921 — Іван Казіміравіч Ярашэвіч (1895—1937). 1922—1924 — Сяргей Міронавіч Мялешка (1900—1938). 1924—1925 — Каршукоў 1925—1927 — Міхаіл Касьянавіч Курэц (1882 — ?). 1927—1929 — Мітрафан Лукіч Тамільчык (1896—1938). 1929—1931 — Нікан Мамантавіч Сіўко 1944—1969 — Васіль Паўлавіч Шляхцін (1911—1995). 1972—1983 — Уладзімір Пятровіч Гуд 1983—1993 — Уладзімір Міхайлавіч Варывода (1952—1998). 1993—2006 — Валянціна Аляксандраўна Александровіч 2006—2007 — Таццяна Алегаўна Ваніцкая 2007—2013 — Георгій Уладзіміравіч Ляховіч з 2013 — Ала Віктараўна Жукоўская Зноскі Літаратура Наша школа : 100-летию Средней школы № 19 г. Мінска посвящается / под общ. ред. А. В. Жуковской. — Минск : А. Н. Вараксин, 2019. — 156 с. Яна Будовіч Пласты гісторыі // Звязда № 12, 2022 Спасылкі В Белгосфилармонии состоялся торжественный вечер, посвященный 100-летию средней школы № 19 имени Янки Купалы Администрация Советского района на minsk.gov.by Собственная «Паўлінка», самый именитый учитель-математик: чем еще гордится СШ № 19 имени Янки Купалы Архівавана 28 верасня 2020. minsknews.by Вековой опыт и традиции для 1000 и 1 ученика belta.by