Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі

Інстыту́т агу́льнай і неаргані́чнай хі́міі (анг. Institute of General and Inorganic Chemistry) — дасьледчая ўстанова Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, заснаваная ў студзені 1959 году. На 2022 год ІАНХ уваходзіў у склад Аддзяленьня хіміі і навук аб зямлі НАНБ, дзе належаў Дзяржаўнаму навукова-вытворчаму аб’яднаньню «Хімічныя прадукты і тэхналёгіі». У Інстытуце распрацоўвалі спосабы перапрацоўкі шматмінэральнай руды, стваралі новыя віды мінэральных угнаеньняў і дасьледавалі структураўтварэньне ў аргана-мінэральных і нафтавых дыспэрсіях. Сярод іншага, стваралі кампызыцыйныя матэрыялы для грамадзянскага і дарожнага будаўніцтва і нафтаперапрацоўкі, распрацоўвалі неарганічныя адсарбэнты, каталітычна актыўныя і мэмбранныя матэрыялы для ачысткі вадкага асяродзьдзя, фотакаталізатары, неарганічныя біяматэрыялы і дадаткі для аховы ад падробкі дакумэнтаў і каштоўных папераў. Урэшце распрацоўвалі неарганічныя каагулянты і палімэрныя флякулянты для ачысткі сьцёкавай вады і абязводжваньня глініста-солевай дыспэрсіі, а таксама такія хімічныя дадаткі, як плястыфікатары, гідрафабізатары, рэгулятары цьвярдзеньня бэтону і будаўнічай рашчыны, гермэтызавальныя і гідраізаляцыйныя матэрыялы. У асьпірантуру прымалі на 2 спэцыяльнасьці: 1) калёідная хіміія, 2) фізычная хімія. У дактарантуру — на спэцыяльнасьць калёідная хімія. У Інстытуце працавала 8 дасьледчых і 2 галіновыя лябараторыі. Сярод 92-х супрацоўнікаў налічвалася 69 дасьледнікаў, у тым ліку 22 кандыдаты і 5 дактароў навук. Будова На 2022 год Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі ўлучаў: 5 аддзелаў — 1) кампазыцыйных матэрыялаў у складзе 3-х лябараторыяў: а) магнавых злучэньняў, б) аргана-мінэральных і нафтавых дыспэрсіяў, в) палімэрзьмяшчальных дыспэрсных сыстэмаў; 2) мінэральных угнаеньняў у складзе 2-х лябараторыяў: а) калійных угнаеньняў, б) комплексных угнаеньняў; 3) спэцыяльных матэрыялаў; 4) фотахіміі і электрахіміі; 4) інфармацыйна-аналітычны патэнтны; 3 лябараторыі — 1) адсарбэнтаў і адсарбцыйных працэсаў, 2) хіміі лакафарбавых і вяжучых матэрыялаў, 3) фізыка-хімічных дасьледаваньняў і аграхімічных выпрабаваньняў. 2 досьледныя дзялянкі — 1) Досьледная база «Сьвіслач» (Пухавіцкі раён) для ўзбагачэньня шматмінэральнай сыравіны, 2) абсталяваньня і матэрыялаў водаачысткі. Паслугі На 2022 год Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі выпускаў: эпаксідныя, эпаксі-поліэтэрыя і поліэтэрныя парашковыя фарбы для ўтварэньня супрацькаразійнага і электраізаляцыйнага пакрыцьця; абсталяваньне ачысткі вады ад жалеза, марганцу і серавадароду, а таксама вадкага і газавага асяродзьдзя ад калёіднага і мэханічнага дамешку; мэмбранныя і сарбцыйна-каталітычныя матэрыялы. Сярод іншага, Інстытут выконваў: выпрабаваньне і распрацоўку рэагентнай апрацоўкі вады для абаротнага астуджэньня; выпрабаваньне якасьці хімічных матэрыялаў і рэагентаў на аснове бітуму і бітумнай эмульсіі, нафтапрадуктаў, ПАВ і палімэраў; абгрунтаваньне стварэньня горна-ўзбагачальнай вытворчасьці; распрацоўку перапрацоўкі шматмінэральнай калійнай руды. Мінуўшчына 19 верасьня 1958 году Савет міністраў Беларускай ССР ухваліў Пастанову № 671, паводле якой Прэзыдыюм Акадэміі навук БССР зацьвердзіў Загад № 250 аб падзеле зь 1 студзеня 1959 году Інстытуту хіміі на 2 інстытуты: 1) Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі (ІАНХ), 2) Інстытут фізыка-арганічнай хіміі. У ліпені 1959 году ІАНХ увайшоў у склад Адзяленьне фізыка-матэматычных, хімічных і геалягічных навук АН БССР. У 1963 годзе ІАНХ перадалі Аддзяленьню хімічных навук АН БССР. У 1991 годзе ІАНХ атрымаў прэмію ўраду СССР за распрацоўку шклоэмалевага пакрыцьця сталёвых трубаправодаў. На 1996 год асноўнымі прадметамі навуковых дасьледаваньняў у Інстытуце агульнай і неарганічнай хіміі былі: сынтэз адсарбэнтаў і каталізатараў, паверхневыя зьявы і дыспэрсныя сыстэмы неарганічных матэрыялаў. У 2003 годзе ІАНХ стварыў спосаб кандыцыяваньня грануляванага хлёрстага калю для «Беларуськалію» (Салігорск). У 2005 годзе распрацавалі пораўтваральнік для бэтону на заказ «Магілёўскага камбінату сылікатных вырабаў». Кіраўнікі Міхаіл Паўлючэнка (1959—1965) Уладзімер Камароў (1966—1993) Мікалай Круцько (1993—2016) Анатоль Кулак (зь 2016 году) Крыніцы Вонкавыя спасылкі Навіны (рас.) // Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі, 2022 г. Праверана 10 студзеня 2022 г. Распрацоўкі (рас.)