Малы гасьціны двор

Малы гасьціны двор — колішні гандлёва-складзкі комплекс у Менску на паўночным баку пл. Свабоды. Падмуркі будынкаў зьяўляюцца гісторыка-культурнай каштоўнасьцю рэспубліканскага значэньня. Гісторыя Комплекс узьведзены ў XVIII—пач. XIX стст. і складаўся з трох двух-трохпавярховых будынкаў, якія ўтваралі замкнутую кампазыцыю з двума ўнутранымі дворыкамі. Быў часткова разбураны падчас Другой сусьветнай вайны, захаваліся толькі два будынкі. Будынкі былі зьнішчаныя ў наш час. Цяпер на месцы будынкаў пакладзеная плітка. Архітэктура Дамы № 19 і 21 уяўлялі сабой Ш-падобны комплекс. Двухпавярховы будынак № 19 на высокім цокалі меў няправільную форму ў пляне. З заходняга боку да яго была прыбудаваная галерэя-тэраса, пад якой месьціліся крамы й складзкія памяшканьні. З боку ўнутранага двара на ўзроўні другога паверху праходзіла вонкавая галерэя, на якую вяла лесьвіца з ажурнай чыгуннай агароджай. Унутраная пляніроўка была анфіляднай. Трохпавярховы будынак № 21 меў форму няправільнага чатырохвугольніка й часткай дваровага фасаду прымыкаў да будынка № 19. На галоўным фасадзе вылучаўся неглыбокі рызаліт, завершаны трохвугольным шчытом з круглай люкарнай, над ўваходам праходзіў ступеньчаты карніз. Першы паверх руставаны, аддзелены ад астатніх карнізам. Аконныя праёмы невялікія прамавугольныя. Бакавы фасад па вуглах умацаваны руставанымі лапаткамі, пляніроўка — калідорна-анфілядная. У XX ст. комплекс быў перабудаваны й накрыты складаным па канфігурацыі дахам з дахоўкі. Крыніцы й заўвагі Літаратура Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. — Мн.: Беларуская савецкая энцыклапедыя, 1986—1988. Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.