Mogilöv

Mogilöv (vaug.: Магілё́ў [maɣʲiˈlʲou̯], ven.: Могилёв [məɡʲɪˈlʲɵf], oficialine rahvahidenkeskeine transkripcii: Mahilioŭ) om lidn da transporttesol'm Vaugedvenäman päivnouzmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Mogilövan agjan administrativine keskuz, mugažo Mogilövan rajonan (ei mülü sihe). Istorii Eländpunktan aluz om pandud vl 1267, konz saudihe lidnust Lev Mogijan ohjastusen al, no se ei ole löutud kaivandusil tähäsai. Mainitase ezmäižen kerdan vl 1394 «Venän edahaižiden da lähižiden lidnoiden nimikirjuteses». 17.-19. voz'sadal nimitihe Mogilöv Dnepral, Gubernijan Mogilöv (ven.: Могилёв-на-Днепре, Могилёв губернский) erištamha Mogilöv-Podol'skii-lidnaspäi Ukrainan päivlaskmas. Vl 1938 saudihe severt-se pertid Vaugedvenäman pälidnan sirdandan projektan mödhe, no se jäi Minskas Päivlaskmaižen Vaugedvenäman ližadusen tagut. Toižen mail'man sodan aigan lidnan kaičend oli vn 1941 heinkus (3.-26. päiväd), se abuti pidestoitta vihankandajan vägid edel londad Moskvha. Mogilöv oli okkupiruidud nacistoil (26. heinku 1941 — 28. kezaku 1944), sen aigan rikoihe 12 tuhad evrejalaižid 20:späi (ristitišton videndesespäi), 30 tuhad eläjid oliba sirttud Saksanmaha radnikoikš. Mogilöv šingotase mašinansauvomižen tegimil (liftad da eskalatorad, avtoližavedamad i avtolibutimed), himižel sarakol (kuidud), torvenvalamižtegimel i tegesiden pästandal rosttumatomas terasespäi, sömtegimištol, sauvondmaterialiden kahtel tegimel (sauvondblok, raudbeton, betonsegoitused, äižiruižiden pertiden sauvondkombinat), kangazfabrikal omblendedheotandanke. Geografijan andmused Lidn sijadase agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, Dnepran üläjoksmusen randoil, 192 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Minsk-pälidnhasai om 180 km lodeheze orhal, 200 km avtol vai raudtel. Lähembaižed lidnad (avtoteidme) oma Čausi 46 km päivnouzmha, Bihov 49 km suvhe, Beliniči 45 km päivlaskmha, Šklov 35 km i Orš (Vitebskan agj) 70 km pohjoižhe. Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +6 C°, kezakun-elokun +16,1..+18,1 C°, tal'vkun-uhokun −4,2..−5,5 C°. Ekstremumad oma −37,3 C° (viluku) i +36,8 C° (eloku). Kezaaigan minimum om −0,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +12,9 C° (uhoku). Ei olele haloid heinkus i elokus. Paneb sadegid 622 mm vodes, enamba kezakus-elokus (65..81 mm kus), vähemba vilukus-keväz'kus (34..39 mm kus). Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 72..89 % röunoiš voden aigan. Tobmuz Mogilöv jagase kahteks rajonaks: Leninan i Oktäbrin (vaug.: Кастрычніцкі раён). Lidnan tobmuden pämez' om sen radonoigendajan komitetan ezimez' (mer). Edeline mer om Vladimir Cumarev (Уладзімір Цумараў, sulaku 2013 — reduku 2022). Eläjad Vn 2009 Vaugedvenäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 358 279 ristitud, agjan koumandez, vn 2019 — 356 821 ristitud. Kaik 357 100 eläjad oli lidnas vl 2020. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 381 353 eläjad vl 2018 (lugustusen vanhan mahtusen mödhe, migracijata). Rahvahad (2009): vaugedvenälaižed — 87,43 %, venänikad — 7,15 %, ukrainalaižed — 1,06 %, toižed rahvahad — 4,36 %. Galerei Homaičendad Irdkosketused Lidnan ohjastusen sait (mogilev.gov.by). (ven.) (+äikel'ne avtomatine känduz)