Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Узда)

Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) ва Ўзьдзе. Знаходзіцца ў цэнтры места, на Красным пляцы. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Гісторыя Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) ва Ўзьдзе збудавалі ў 1905 годзе на месцы царквы XIX ст., фундаванай Завішамі. Архітэктура Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 3-часткавую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю, якую фармуюць прытвор-званіца, малітоўная заля і апсыда з бакавой рызьніцай. Пануе асноўны кубападобны аб’ём, накрыты высокім 4-схільным бляшаным дахам, завершаным купалам-цыбулінай на гранёнай шыі. Над кубападобным аб’ёмам прытвора ўзвышаецца 4-гранны ярус званіцы, накрыты 2-схільным дахам. Пярэдняя грань званіцы вылучаецца 3-пралётнай аркадай і завяршаецца 2-гранным прафіляваным карнізам на дэнтыкулах. Уваход мае выгляд шырокага аркавага партала з руставанай архівольтай, вылучанага з бакоў рэльефнымі крыжамі. У дэкоры роўных фасадаў выкарыстоўваюцца гарадковыя фрызы, кутнія какошнікі і ўразныя калёнкі, лапаткі, руст. Аркавыя аконныя праёмы бакавых фасадаў у асноўным аб’ёме здвоеныя, у апсыдзе і прытворы — строеныя, дэкараваныя руставанымі архівольтамі. Квадратная ў пляне малітоўная заля перакрываецца роўнай драўлянай кесанаванай стольлю. Пры ўваходзе ў залю кансольна выступае галерэя хораў, падтрыманая 2 магутнымі пілёнамі і перакінутымі церазь іх аркамі. Прастакутная ў пляне апсыда адкрываецца шырокім лучковым прасьветам і вылучаецца драўляным 1-ярусным 5-часткавым з 3 франтонамі і разнымі царскімі варотамі іканастасам (раней быў 2-ярусны пазалочаны іканастас з 16 абразоў), які, як і бакавыя ківоты, аздабляецца накладной драўлянай разьбой. Крыніцы Літаратура Кулагін А. Праваслаўныя храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2007.— 653 с.: іл. ISBN 978-985-11-0389-4. Вонкавыя спасылкі Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ва Ўзьдзе, Radzima.org