Касцёл Святога Якуба (Цудзенішкі)

Касцёл Святога Якуба — мураваны каталіцкі храм у в. Цудзенішкі Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Гісторыя Касцёл пад тытулам св. апостала Якуба заснаваны ў пачатку XVII ст. У 1628 годзе на сродкі пана Аляксандра Клоцкага было скончана аздабленне мураванай святыні. Да ХIХ стагоддзя Цудзенішская парафія ўваходзіла ў склад Віленскага, потым — Ашмянскага дэканата. Пры касцёле дзейнічала парафіяльная школа, будынак якой быў знішчаны пажарам у 1798 годзе. У 1866 годзе, на хвалі рэпрэсій пасля разгрому паўстання К. Каліноўскага, касцёл быў зачынены. У 1920-я гады святыня зноў стала каталіцкай, у 1929 годзе быў распрацаваны праект рэканструкцыі касцёла (праект знаходзіцца ў архіве парафіі), аднак да рэалізацыі справа не дайшла. У той час у парафіі было каля 2500 вернікаў, капліц не было. У савецкі час пастаяннага ксяндза ў парафіі не было, але касцёл не разрабавалі. З 1980-х гадоў сталыя набажэнствы аднавіліся, а з 2011 года пробашчам у Цудзенішках з’яўляецца кс. Павел Ствол. Архітэктура Гэта быў зальны храм у стылі рэнесанс з падоўжанай паўкруглай апсідай і адзінай сакрыстыяй пры ёй. Столь у зале плоская падшыўная, над прэзбітэрыем знаходзіцца цыліндрычнае скляпенне з конхай, упрыгожанае паліхромнымі размалёўкамі. У інтэр’еры 3 алтары: галоўны — св. Якуба, левы бакавы — св. Юзафа, правы — Маці Божай Вастрабрамскай. Пасля паўстання 1863—1864 гадоў перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пры пераабсталяванні пад царкву да галоўнага фасада была дабудавана вежа-званіца ў рэтраспектыўна-рускім стылі. Гл. таксама Ашмянскі дэканат Зноскі Спасылкі Цудзенішкі на сайце Глобус Беларусі (руск.) парафія Св. апостала Якуба на Catholic.by