کلیسای کالوزا

کلیسای کالوزا (کلیسای سنت‌های بوریس و گلب) قدیمی‌ترین بنای باقی‌مانده در شهر گرودنو، بلاروس است. این کلیسا تنها یادگار معماری کهن «روثنیای سیاه» به‌شمار می‌رود و از دیگر کلیساهای ارتدکس با استفاده فراوان از سنگ‌های چندرنگ و تراش‌خورده به رنگ‌های آبی، سبز یا قرمز متمایز می‌شود؛ سنگ‌هایی که به‌گونه‌ای چیده می‌شدند تا نقش صلیب یا دیگر اشکال تزئینی را بر دیوارها ایجاد کنند. در سال ۲۰۰۴، کلیسای کالوزا در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو ثبت شد. معماری کلیسا دارای ساختاری صلیبی-گنبدی است که بر شش ستون دایره‌ای استوار شده. نمای بیرونی آن با پیش‌آمدگی‌های عمودی (پیلسترها) تزئین شده که گوشه‌های گرد دارند، همانند خود بنا. در بخش پیش‌ورودی (آنته‌ناو)، جایگاه گروه سرود قرار دارد که از طریق پلکانی باریک در دیوار غربی قابل دسترسی است. دو پلکان دیگر نیز در دیوارهای آپس‌های جانبی کشف شده‌اند که کاربردشان مشخص نیست. کف کلیسا با کاشی‌های سرامیکی تزئینی پوشیده شده. درون بنا با تعداد بی‌شماری کوزه‌های تعبیه‌شده آراسته شده که در کلیساهای ارتدکس شرقی معمولاً به‌عنوان تشدیدکننده صوتی به‌کار می‌روند، اما در اینجا برای ایجاد جلوه‌های تزئینی شیار خورده‌اند. به همین دلیل، تالار مرکزی کلیسا هرگز رنگ‌آمیزی نشده است. تاریخ این کلیسا پیش از سال ۱۱۸۳ ساخته شده و تا سال ۱۸۵۳ به‌صورت دست‌نخورده باقی مانده بود؛ در دهه ۱۸۴۰ توسط میخائِل کولِشا به تصویر کشیده شد. اما در سال ۱۸۵۳، دیوار جنوبی آن به‌دلیل موقعیت خطرناک بنا بر کرانه مرتفع رود نِمان فرو ریخت. در جریان عملیات مرمت، تاریخ‌نگار معماری، واسیلی گریازنوف، قطعاتی از فِرسکوهای قرن دوازدهم را در آپس‌ها کشف کرد. آثار چهار کلیسای دیگر با سبک مشابه، که به‌جای فِرسکو با کوزه‌ها و سنگ‌های رنگی تزئین شده بودند، در شهرهای گرودنو و ووکاویسک یافت شده‌اند. همه این بناها به آغاز قرن سیزدهم بازمی‌گردند، همانند بقایای نخستین کاخ سنگی در قلعه قدیمی گرودنو. منابع Photos at globustut.by (به روسی) Photos at Radzima.org (به بلاروسی)