Yelsk

Yelsk (belar. Ельск, pol. Jelsk) — Belarusun Qomel vilayətində şəhər. Yelsk rayonunun inzibati mərkəzidir. Qomeldən 177 km cənub-qərbdə yerləşir. Kalinkoviçi — Korosten xəttində dəmiryol stansiyasıdır. Əhalisinin sayı — 8 623 nəfərdir (1 yanvar 2025-ci il). Etimologiyası Yelsk adı ənənəvi olaraq "küknar" (rus. yel) ağacı ilə əlaqələndirilir. Lakin küknar ağacı qədim zamanlardan yalnız Polesyenin şimal kənarlarında yayılmışdır. Bundan əlavə, "-sk" suffiksi bitki və ağac adlarından coğrafi adlar yaratmırdı. Adətən bu suffikslə bitən yaşayış məntəqələrinin adları sahillərində salındıqları kiçik çayların və göllərin adlarından əmələ gəlirdi. Yelsk toponiminin əsasında vaxtilə mövcud olmuş kiçik Yela, Yelka çayının adı dayanır. Hidronim çay adlarında tez-tez rast gəlinən, fin-uqor mənşəli "bulaq, meşə çayı, çay" mənasını verən "yel" əsasından yaranmışdır. Heraldika Gerb və bayraq 26 yanvar 2001-ci ildə Belarus Respublikasının Gerb matriklində qeydiyyata alınmışdır. Yelsk Rayon İcraiyyə Komitəsinin 22 noyabr 2000-ci il tarixli və Yelsk Rayon Deputatlar Şurasının 27 dekabr 2000-ci il tarixli qərarları ilə təsdiq edilmişdir. Tarixi Yazılı mənbələrdə ilk dəfə XVI əsrdə Böyük Litva Knyazlığının Mozır povetində Spad, Askerko, Sulistrovskilərə məxsus Yelsk qəsəbəsi kimi xatırlanır. Qədim fransız mənşəli Spad ailəsi dini təqiblərə görə Fransadan mühacirət etmək məcburiətində qalmışdı. XVIII əsrin sonlarından etibarən Korolin və ya Karolin adı ilə tanınmışdır. XX əsrin əvvəllərində qəsəbədə 910 nəfər yaşayırdı. Birinci Dünya müharibəsi dövründə bir müddət Nikolayev adını daşımışdır. 1938-ci ilin sentyabrında qəsəbəyə şəhər tipli qəsəbə statusu verildiyi zaman burada təxminən 4 min sakin yaşayırdı. 1971-ci ildən Yelska şəhər statusu verilmişdir. 20 oktyabr 1995-ci ildə ümumi inzibati mərkəzə malik olan Yelsk rayonu və Yelsk şəhəri vahid inzibati vahid — Yelsk rayonu olaraq birləşdirildi. 2024-cü ildə Yelsk rayonu yaradılmasının 100 illiyini qeyd edib. Əhalisi Əhalisinin sayı — 8 623 nəfərdir (1 yanvar 2025-ci il vəziyyətinə). 1 yanvar 2023-cü il vəziyyətinə əhalinin sayı 8 864 nəfər təşkil edirdi. 1897: 600 nəfər 1939: 3 878 nəfər 1959: 6 112 nəfər 1970: 6 466 nəfər 1989: 9 632 nəfər 2006: 10 028 nəfər 2016: 9 414 nəfər 2021: 9 088 nəfər 2017-ci ildə Yelskdə 118 nəfər doğulmuş və 130 nəfər vəfat etmişdir. Doğum əmsalı hər 1000 nəfərə 13, ölüm əmsalı isə hər 1000 nəfərə 14,3 təşkil etmişdir. 1939-cu ildə Yelskdə 2003 belarus, 1231 yəhudi, 378 rus, 179 ukraynalı və 35 polyak yaşayırdı. İqtisadiyyat Şəhərdə kərə yağı, çörək, meyvə-tərəvəz zavodları, eləcə də mebel fabriki yerləşir. Mədəniyyət Yelsk Şəhər Diyarşünaslıq Muzeyi Mədəniyyət evi Kitabxana Kinoteatr Hadisələr və tədbirlər Hadisələr 23 may 2023-cü ildə Yelsk Belarus sərhəd xidmətinin 105 illiyinə həsr olunmuş dövlət sərhədi boyu estafeti qəbul edib. Tədbirlər Ənənəvi dəsmal (ruşnik) bayramı 2015-ci ildə şəhərdə vilayət "Dajınki" festivalı keçirilmişdir. "Qray, qarmonik!" regional qarmonçalanlar festivalı. Görməli yerləri Sovet əsgərlərinin qardaşlıq məzarlığı (1943) Sovet əsgərlərinin və partizanların qardaşlıq məzarlığı (1941–1944), Karpoviç küçəsi. Burada 17 əsgər və 8 partizan, o cümlədən Sovet İttifaqı Qəhrəmanı P. N. Tomilin və gizli rayon komitəsinin katibi İ. A. Kozintsev dəfn olunmuşdur. Müqəddəs Üçlük kilsəsi (1769–1780-ci illər) Şəhər meydanı Mebel fabriki Göl Park Sentyabrın 16-da salınmış Xalq Birliyi Günü xiyabanı, Mozır traktı Abidələr V. İ. Leninə abidə "XX əsrin Qurbanlarına" memorial kompleksi "Faşizmlə döyüşdə həlak olmuş həmkəndlilərə" obeliski (1941–1945) Jurnalist heykəli ("Narodnı qolas" qəzetinin redaksiya binasının yanında quraşdırılıb) Polis mayoru V. A. Akinçitsə xatirə nişanı Sovetskaya küçəsindəki 40 nömrəli taxta evdə 1942–1943-cü illərdə Yan Nalepkanın yaşadığını göstərən xatirə lövhəsi. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı — slovak Yan Nalepkanın xatirə nişanı. Beynəlmiləlçi döyüşçülərin xatirə nişanı Janr heykəltəraşlığı "Qarmonik" heykəli (2023). Qalereya KİV "Narodnı qolas" qəzeti nəşr olunur. İstinadlar Ədəbiyyat Aleksey Gerasimenko. Qonaqların gözü ilə Yelsk diyarı: görməli və təəccüblənməli şeylər var // Qomelskaya prauda. — 20 mart 2018. Xarici keçidlər Yelsk Rayon İcraiyyə Komitəsi