Віцебскграмадзянпраект

«Інстытут Віцебскграмадзянпраект» (руск.: Институт Витебскгражданпроект) — інстытут комплекснага праектавання грамадзянскага будаўніцтва ў Віцебску. Займаецца горадабудаўніцтвам, праектаваннем жыллёва-грамадзянскіх аб’ектаў, распрацоўкай генеральных планаў і праектаў дэталёвага планавання населеных пунктаў. Размяшчаецца па адрасе вуліцы Гогаля, 8. Член Рэспубліканскага саюза будаўнікоў. Напрамкі працы Асноўныя напрамкі працы: распрацоўка праектаў планіроўкі і забудовы жылых раёнаў, мікрараёнаў і кварталаў гарадоў, раённых цэнтраў, гарадскіх пасёлкаў і сельскіх населеных пунктаў вобласці; прывязка на гэтай аснове да ўчасткаў будаўніцтва тыпавых праектаў будынкаў, збудаванняў і грамадскіх комплексаў; распрацоўка індывідуальных праектаў жылых і грамадскіх будынкаў, збудаванняў і іх комплексаў; праектаванне інжынерных збудаванняў і добраўпарадкавання гарадоў і населеных пунктаў вобласці. Гісторыя Інстытут вядзе сваю гісторыю з красавіка 1936 года, калі на базе гарадскога бюро тэхнікаў і інжынераў быў створаны Віцебскі філіял інстытута «Белдзяржпраект». У пасляваенны 1945 год арганізацыя аднавіла працу як праектная кантора «Аблпраекта», маючы ўсяго шэсць супрацоўнікаў. У 1966 годзе «Аблпраект» стаў абласной праектнай майстэрняй «Белдзяржпраекта», а ў 1969 годзе атрымаў статус філіяла інстытута. Пастановай Савета Міністраў БССР у 1975 годзе быў створаны абласны праектны інстытут «Віцебскграмадзянпраект». Да гэтага часу ў ім працавала каля 500 чалавек. У 1988 годзе адкрыўся філіял у Наваполацку. У 1997 годзе рашэннем Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта інстытут быў вызначаны рэгіянальным тэрытарыяльным інстытутам па забудове гарадоў і пасёлкаў вобласці. У 2001 годзе перайменаваны ў абласное дзяржаўнае ўнітарнае прадпрыемства «Інстытут Віцебскграмадзянпраект». Дзейнасць Інстытут з’яўляецца вядучай праектнай арганізацыяй Віцебскай вобласці і працуе таксама па-за яе межамі. Інстытутам распрацаваны генеральныя планы і праекты дэталёвага планавання цэнтраў Віцебска, Оршы, Полацка, Наваполацка, Новалукомля і іншых гарадоў. У пасляваенныя дзесяцігоддзі па праектах інстытута адбудаваны Віцебск, сфарміраваны ансамблі вуліц і плошчаў. У Віцебску створаны ансамблі вуліцы Кірава, вуліцы Леніна, плошчы Перамогі; у Полацку — вуліцы Петруся Броўкі; у Оршы — вуліцы Леніна. Вялася забудова сельскіх населеных пунктаў (вёскі Акцябрская Віцебскага раёна, Вусце Аршанскага раёна, Дзіўная Шаркаўшчынскага раёна), праекты якіх былі адзначаны дыпломамі ВДНГ СССР. Па праектах інстытута будаваліся 9-павярховыя буйнапанэльныя жылыя дамы ў Валгаградзе, Бранску, Калузе і іншых гарадах. У 1960-1970-я гады ў Віцебску па праектах інстытута ўзведзены шэраг культурна-бытавых і адміністрацыйных будынкаў, што сфарміравалі архітэктурны аблічча горада: гасцініца «Віцебск», жылы дом з рэстаранам «Аўрора», будынкі медыцынскага і педагагічнага інстытутаў, вытворча-канструктарскага бюро АБУ, 17-павярховы інтэрнат абутковай фабрыкі «Чырвоны Кастрычнік» і іншыя. Сярод іншых знакавых аб’ектаў, спраектаваных «Віцебскграмадзянпраектам»: Летні амфітэатр у Віцебску (1988, рэканструкцыя 2006), рэканструкцыя абласнога драматычнага тэатра імя Якуба Коласа і абласной філармоніі, кінатэатр «Беларусь» (1973), канцэртная зала «Віцебск», Цэнтральны спартыўны комплекс «Дынама», гасцініца «Лучоса», Полацкі пуцеправод. Па праектах інстытута пабудаваны жылыя раёны Цэнтральны, Паўднёвы, Клінічны, Білева-1, Білева-2, Білева-3, дзе пражывае больш за 50 тысяч чалавек, у Віцебску, Задняпроўе-1 у Оршы, мікрараёны ў Наваполацку, Новалукомлі. Сярод новых праектаў — жыллёвы раён «Чаромушкі» (104,7 тыс. м² жылля, 15 дамоў). Кіраўніцтва У розныя гады інстытут узначальвалі: 1956—1958 — Майсей Эстрын; 1958—1962 — Віктар Чарнышоў; 1962—1964 — Аляксандр Бельскі; 1964—1967 — Леанід Эйнгарн; 1967—1974 — Віктар Катакін; 1974—2001 — Барыс Глушкоў; 2001—2007 — Віктар Андаралаў; 2007—2020 — Наталля Касабука; з 2020 — Віктар Міраш. Калектыў На 2021 год у інстытуце працавала больш за 350 чалавек. У розныя гады ў ім працавалі вядомыя беларускія архітэктары і інжынеры, у тым ліку заслужаны будаўнік БССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР Віктар Чарнышоў, заслужаны архітэктар БССР Яраслаў Ліневіч, акадэмік і адзін з заснавальнікаў Беларускай акадэміі архітэктуры Аляксандр Бельскі. Крыніцы Літаратура «Витебскгражданпроект» // Витебск: Энциклопедический справочник (руск.) / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — ISBN 5-85700-004-1. Спасылкі vgp.by — афіцыйны сайт «Інстытута Віцебскграмадзянпраект»