Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Чарнаўчыцы)

Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Чарнаўчыцах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на Берасьцейскай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры з элемэнтамі готыкі і рэнэсансу. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі. Утварае адзіны ансамбль з 3-яруснай званіцай, якая стаіць на паўночны захад ад касьцёлу. Гісторыя Вялікае Княства Літоўскае Першы драўляны касьцёл у Чарнаўчыцах збудавалі з фундацыі Ільлінічаў у 1471 годзе. Будаваньне мураванага касьцёла вялося ў 1585—1595 гадох з фундацыі Мікалая Радзівіла «Сіроткі» (даваў фундушы ў 1585 і 1587 гадох). У 1600 годзе пры касьцёле збудавалі мураваны шпіталь, у якім пазьней разьмясьцілася плябанія. У XVII ст. да касьцёла прыбудавалі закрысьцію, рызьніцу і вежу. Пад уладай Расейскай імпэрыі Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Чарнаўчыцы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы працягваў дзеяць. Але па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) 2 кастрычніка 1867 году расейскія ўлады гвалтоўна забралі касьцёл у католікаў і аддалі праваслаўным пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). Найноўшы час У канцы 1918 году ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі касьцёл каталікам. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады адабралі ў Чарнаўчыцкай парафіі плябанію, дзе сьпярша месьціўся шпіталь, пазьней — музычная школа. У 1998 годзе плябанію вярнулі каталікам. Архітэктура Помнік архітэктуры готыкі і рэнэсансу. Гэта 1-нэфавая базыліка з рудымэнтальным трансэптам і паўкруглай разьвітай апсыдай, да якіх далучаюцца квадратныя ў пляне больш нізкія прыбудовы з 1-схільнымі дахамі, што стварае паступовае насычэньне аб'ёмаў і надае кампазыцыі мастацкую выразнасьць. З паўднёвага боку да апсыды далучаецца круглая ў пляне вежа з самастойным шатровым дахам і вітымі ўсходамі ўсярэдзіне, да галоўнага фасада — бабінец. Асноўны аб'ём і апсыда накрываюцца высокім 2-схільным дахам з трыкутнымі шчытамі на тарцах. Шчыт на галоўным фасадзе аздабляецца роўнымі прастакутнымі і круглымі нішамі, тонкімі карнізамі, вэртыкальнымі цягамі. Атынкаваныя масіўныя сьцены (таўшчыня 1,3 м) бакавых фасадаў умацоўваюцца контрафорсамі, праразаюцца вузкімі паўцыркульнымі вокнамі і завяршаюцца прафіляванымі карнізамі. Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычнымі скляпеньнямі на распалубках, дэкараванымі ляпнымі нэрвюрамі прыгожага геамэтрычнага малюнка. Сьцены, узьведзеныя ў тэхніцы гатычнай муроўкі з цэглы на вапнава-пясковай рашчыне, падзяляюцца пілястрамі. Інтэр'ер аздабляюць тры барокавыя драўляныя скульптуры. У рызьніцы захоўваецца арнат, аблямаваны слуцкім поясам. У касьцёле Найсьвяцейшай Тройцы ў Чарнаўчыцах знаходзіўся цудатворны абраз Маці Божай Чарнаўчыцкай — Уладаркі Суцяшэньня. На ім Марыя трымае ў руках белыя лілеі — сымбаль дзявочай чысьціні і беззаганнасьці. Выява Маці Божай паказаная ў лодцы, якая сымбалізуе Царкву і вызваленьне ад першароднага граху. Дзякуючы заступніцтву Маці Божай у Чарнаўчыцах і ваколіцы адбылося шмат цудоўных падзеяў, зьвязаных з ацаленьнямі, пра што сьведчыла вялікая колькасьць вотаў з срэбра, золата і іншых ахвяраваных каштоўнасьцяў, якія ўдзячныя вернікі, выбаўленыя ад хваробаў і нягодаў, прыносілі да цудоўнага абраза Маці Божай Чарнаўчыцкай. У Першую сусьветную вайну, калі касьцёл Сьвятой Тройцы належаў праваслаўным, бацюшка Калінскі падчас эвакуацыі ў 1915 г. вывез у Расею цудатворны абраз Маці Божай Чарнаўчыцкай і яшчэ шмат прадметаў культу разам з пяцьцю званамі. Вернікі спрабавалі там адшукаць сваю сьвятыню, але беспасьпяхова, і да гэтага часу яна лічыцца згубленай. Пошукі іконы ў савецкі час веў чарнаўчыцкі пробашч ксёндз Антон Грыбоўскі. Ён знайшоў і зрабіў павялічаную выяву пячаткі чарнаўчыцкай рыма-каталіцкай парафіі, на якой адлюстраваны вобраз Найсьвяцейшай Дзевы Марыі з цудатворнай іконы. Галерэя Гістарычныя здымкі Сучасныя здымкі Крыніцы Літаратура Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5. Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 788 с. — ISBN 985-11-0378-0 Кулагін А. Каталіцкія храмы на Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. Кулагін; маст. І. Бокі. — 2-е выд. — Менск: БелЭн, 2001. — 216 с.: іл. ISBN 985-11-0199-0. Вонкавыя спасылкі Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы ў Чарнаўчыцах, Radzima.org Траецкі касьцёл