Белыничи

Белыничи (белар. Бялы́нічы) — Беларусь Республикасының Могилёв облысындағы қала. Белыничи ауданының әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Белыничи қаласының халқы 9 391 адамды құрады. Географиялық сипаттамасы Қала Друт өзенінің жағасында, Могилёвтен 35 км және Минскіден 145 км қашықтықта орналасқан. R77 (Шклов - Белыничи) және R120 (Быхов - Белыничи) тас жолдары қала арқылы өтеді. Тарихы Белыничи XVI ғасырдың ортасынан бастап Литва Ұлы Герцогтігінің Витебск воеводтығының Орша ауданындағы ауыл ретінде белгілі. 1577 жылы Тетерин кешенінің құрамында ол князь Стефан Збаражскийге тиесілі болды. Ол қайтыс болғаннан кейін (1585), ол оның қызы Барбараға өтті. 1654-1667 жылдардағы Ресей мен Польша-Литва Достастығы арасындағы соғыс кезінде қаланы орыс әскерлері басып алып, бірнеше жыл бойы Ресей әкімшілігінің билігінде болды. 1667 жылы Андрусово бітіміне қол қойылғаннан кейін, ол Польша-Литва Достастығына қайтарылды. Поляк-Литва Достастығының бірінші бөлінуінен кейін (1772) Белыничи Ресей империясына қосылып, Могилев ауданының құрамына кірді. 1812 жылғы Отан соғысы кезінде ауыл соғыс аймағында болды. 1859 жылғы үлкен өрт кезінде барлық дерлік ғимараттар мен шіркеу өртеніп кетті. Қала тез арада қайта салынды; 1861 жылға қарай онда 1945 тұрғын болды, ал 1864 жылы екі жылдық мемлекеттік мектеп ашылды. 1880 жылға қарай қалада үш православиелік шіркеуі (оның екеуі тас), үш дұға мектебі, аурухана, дәріхана, спирт зауыты, кірпіш зауыты және диірмен болды. 1927 жылы метеорологиялық станция құрылды. 1928 жылы электр турбинасы іске қосылды, қала электр қуатын алды. Ұлы Отан соғысы кезінде, 1941 жылдың шілде айының басында Белыничи нацистік неміс күштерінің 2-ші танк тобының шабуыл шебінде болды. Қала бірнеше рет қолға өтті. 1943 жылдың 11 қыркүйегіне қараған түні партизандар мен астыртын жауынгерлер Белыничидегі жау гарнизонына күшті соққы берді. Қала 1944 жылдың 29 маусымында азат етілді. Экономикасы және инфрақұрылымы Қалада «Белинич ірімшік фабрикасы» ашық акционерлік қоғамы және «Белинич крахмал және сірне фабрикасы» ашық акционерлік қоғамы, орман шаруашылығы, кооперативтік өнеркәсіп зауыты және басқалары жұмыс істейді. Белыничиде екі денсаулық сақтау мекемесі орналасқан және жұмыс істейді: Белыничи орталық аудандық ауруханасы және Белыничи аудандық гигиена және эпидемиология орталығы Қалада өнер мұражайы, балалар көркемсурет мектебі, кітапханалардың орталықтандырылған желісі және Белинчи ауданында орталықтандырылған клубтар жүйесі бар. Көрікті орындары Қала бай тарихқа ие болса, бүгінгі күнге дейін қаланың бұрынғы ұлылығының аз ғана мұралары қалған. XIX ғасырдың ортасында өрт кезінде көптеген көрнекті орындар өртеніп кетті, ал 1960 жылдары Құдай анасының шіркеуі мен кармелит монастырын Кеңес өкіметі жойды. Белыничиде сыра қайнату зауыты ғимараты (қазіргі ғимаратта Евангелиялық сенімдегі христиандар шіркеуі орналасқан) және XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басындағы қарапайым ғимараттар сақталған, ал XVIII ғасырдағы Огинскийлер отбасының бұрынғы саябағының тек бір бөлігі ғана сақталған. В.К.Белыницкий-Бирула атындағы аудандық көркемсурет мұражайында Беларусь КСР және РСФСР халық суретшісінің картиналарынан басқа, беларусь және халықаралық суретшілер мен мүсіншілердің жұмыстары қойылған. Мұражайда сонымен қатар жергілікті қолөнершілер жасаған тоқыма бұйымдары: төсек жапқыштар, дастархандар, кестеленген сүлгілер және шілтер бар. Галерея Дереккөздер