Палацава-паркавы комплекс Шадурскіх (Асьвея)

Пала́цава-па́ркавы ко́мплекс Гі́льзэнаў і Шадурскіх — помнік архітэктуры другой паловы XVIII ст. у Асьвеі. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне мястэчка, на паўднёвым беразе Асьвейскага возера. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі. Комплекс складаўся з палаца, капліцы, парку з аранжарэямі, ставамі і брамамі. Палац зруйнавалі ў часы Першай сусьветнай вайны, засталіся руіны разам з аранжарэяй. Утвараў адзіны ансамбль з касьцёлам Найсьвяцейшай Тройцы і кляштарам місіянэраў. Гісторыя У 1782 годзе ваявода менскі Ян Аўгуст Гільзэн, аўтар Кронікі інфлянцкай і вядомы каталіцкі фундатар, збудаваў у сваім маёнтку Асьвеі палацава-паркавы компелкс. З 1786 году сядзіба належала графам Шадурскім. Палац зруйнавалі ў часы Першай сусьветнай вайны. Засталіся руіны разам з аранжарэяй. Архітэктура Помнік архітэктуры клясыцызму. 2-павярховы палац улучаў пяць корпусаў з чатырма шырокімі галерэямі і меў арыгінальны плян: галоўных уваходаў было 4, адпаведна порам году; унутраных — 12, паводле ліку месяцаў; пакояў і заляў — паводле ліку тыдняў у годзе; вокнаў — паводле ліку дзён у годзе. Манумэнтальнасьць архітэктуры узмацнялася буйным маштабам падзелаў і канструкцыяў. Рытм фасадаў складаўся чаргаваньнем высокіх аркавым і прастакутных праёмаў і здвоеных калёнаў тасканскага ордэру ў прасьценках. Плястыку сьценаў узбагачвалі антаблемэнты, руст, філёнгі. У адным з крылаў два паверхі займаў зімовы сад. Парк Палац атачаўся паркавым масівам, які займаў 40 гектараў (у наш час — 15 га). Парк належыць да пэйзажнага тыпу пэрыяду рамантызму. Тут растуць мясцовыя пароды дрэваў: ясень, ліпа, дуб, клён, бяроза. Галерэя Гістарычныя здымкі і графіка Сучасныя здымкі Крыніцы Літаратура Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5. Вонкавыя спасылкі Палацава-паркавы комлекс Шадурскіх у Асьвеі, Radzima.org Асьвейскі парк