Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт

Белару́скі дзяржа́ўны ўнівэрсытэ́т (БДУ) — вядучая вышэйшая навучальная ўстанова Беларусі. Знаходзіцца ў Менску. Гісторыя Заснаваны пастанаўленьнем Прэзыдыюму ЦВК БССР 18 красавіка 1921 году. Пачаў працаваць 30 кастрычніка. Першы рэктар — Уладзімер Пічэта. Арганізацыяй унівэрсытэту займалася камісія па стварэньні БДУ, у склад якой, сярод іншых, увайшоў нарком аховы здароўя БССР Сямён Камінскі. Першапачаткова ў склад унівэрсытэту ўваходзіла тры факультэты — рабочы, мэдычны ды факультэт грамадзкіх навук. У склад прафэсуры ўвайшлі Якуб Колас, Яўхім Карскі. Першы набор студэнтаў склаў 1390 чалавек. У 1922 годзе пачаў працаваць пэдагагічны факультэт. Выкладаць на ім пачалі супрацоўнікі факультэту грамадзкіх навук. У 1930 годзе на базе мэдычнага факультэта арганізаваны Беларускі мэдычны ўнівэрсытэт. 28 жніўня 1931 году пэдагагічны факультэт БДУ рэарганізаваны ў Беларускі дзяржаўны вышэйшы пэдагагічны інстытут. Яму быў перададзены галоўны корпус БДУ. У 1930-я гады заснаваныя біялягічны, хімічны, фізыка-матэматычны, гістарычны, геаграфічны ды філялягічны факультэты. У гэты ж час навуковая праца значна прыгнечаная сталінскімі рэпрэсіямі. Арыштаваны першы і шэраг наступных рэктараў унівэрсытэту. У 1941 годзе з-за пачатку вайны заняткі ва ўнівэрсытэце спыніліся. Адноўленыя толькі ў кастрычніку 1943 году на станцыі Сходня пад Масквой. Бібліятэчны фонд пад час вайны амаль цалкам згублены. Вывезеная толькі дзясятая частка кніг. З вызваленьнем Менску праца ўнівэрсытэту адноўленая. Пачынаецца адбудова і аднаўленьне страчанай матэрыяльна-тэхнічнай базы, паступова набываецца абсталяваньне. У студзені 1949 году ў гонар 30-годзьдзя абвяшчэньня БССР БДУ было прысвоена імя Ўладзімера Леніна. У 1957 годзе рэктарам БДУ прызначаны Акадэмік АН БССР Антон Мікіфаравіч Сеўчанка. У 1958 годзе ён разьдзяліў фізыка-матэматычны факультэт на два: фізычны ды мэханіка-матэматычны. Пабудаваны новы галоўны корпус БДУ. У 1967 годзе БДУ ўзнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага знамені. У 1971 годзе заснаваны НДІ Прыкладных фізычных праблемаў пры БДУ. 1978 год: адчынены НДІ фізыка-хімічных праблемаў. 1986 год: адчынены навукова-дасьледчыцкі інстытут ядзерных праблемаў, дырэктарам якога стаў прафэсар Уладзімер Барышэўскі. 1 верасьня 1989 году быў адчынены філязофска-эканамічны факультэт. З 1996 па 2003 год рэктарам быў Аляксандар Казулін. Ад 21 кастрычніка 2008 году рэктарам унівэрсытэту зьяўляецца прафэсар Сяргей Уладзімеравіч Абламейка. 9 сакавіка 2015 г. гуманітарны факультэт быў перайменаваны ў факультэт сацыякультурных камунікацыяў. 24 чэрвеня 2025 году рэктар БДУ Андрэй Кароль паведаміў: «Ва ўнівэрсытэце навучаюцца каля 4 тыс. кітайскіх студэнтаў з 5,5 тыс. замежных студэнтаў (гэта больш за 75 %)». Склад Факультэты Біялягічны факультэт Геаграфічны факультэт Гістарычны факультэт Факультэт сацыякультурных камунікацыяў Мэханіка-матэматычны факультэт Факультэт дапасавальнай матэматыкі і інфарматыкі Факультэт міжнародных адносін Факультэт радыёфізыкі і кампутарных тэхналёгіяў Інстытут журналістыкі Факультэт філязофіі і сацыяльных навук Філялягічны факультэт Фізычны факультэт Хімічны факультэт Эканамічны факультэт Юрыдычны факультэт Факультэт даўнівэрсытэцкай адукацыі для беларускіх і замежных грамадзян Падрыхтоўчы факультэт па навучаньні замежных грамадзян Факультэт перападрыхтоўкі кадраў па мэнэджмэнце тэхналёгіяў Факультэт падвышэньня кваліфікацыі па дапасавальнай матэматыцы і ЭВМ Спэцфакультэт бізнэсу і інфармацыйных тэхналёгіяў Інстытут бізнэсу і мэнэджмэнту тэхналёгіяў БДУ Міжнародны дзяржаўны экалягічны інстытут імя А. Дз. Сахарава Упраўленьні Галоўнае ўпраўленьне вучэбнай і навукова-мэтадычнай працы Галоўнае ўпраўленьне навуковай працы Філіялы Ліцэй БДУ Працаўнікі Сьпіс рэктараў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Творчыя калектывы Тутэйшая Шляхта Выбітныя выпускнікі Алесь Адамовіч — беларускі пісьменьнік, крытык, літаратуразнавец, грамадзкі дзяяч. Сьвятлана Алексіевіч — расейскамоўная пісьменьніца Беларусі, ляўрэатка Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры (2015). Вадзім Болбас — літаратар, сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў. Рыгор Булацкі — беларускі пэдагог, гісторык, журналіст. Доктар гістарычных навук (1971), прафэсар (1972). Першы дэкан факультэта журналістыкі (1967—1981). Міхась Гурын — выбітны беларускі гісторык і археоляг, доктар гістарычных навук, прафэсар. Мікалай Крукоўскі — беларускі філёзаф, культуроляг, доктар філязофскіх навук. Уладзімер Лемяшонак — беларускі гісторык. Казімір Равяка — беларускі гісторык-антыказнаўца. Станіслаў Рудовіч — беларускі гісторык. Валянтына Чапко — выбітны беларускі гісторык, доктар гістарычных навук, прафэсар. Мікалай Шумейка — вучоны ў галіне тэарэтычнай фізыкі, прафэсар, доктар фізыка-матэматычных навук. Васіль Цімафеевіч Якавенка — беларускі пісьменьнік. Крытыка, абвінавачваньні ў палітычных рэпрэсіях Кіраўніцтва БДУ абвінавачвалася ў выключэньні студэнтаў за ўдзел у не санкцыянаванай аўтарытарным рэжымам Лукашэнкі палітычную і грамадзкую актыўнасьць. У 2009 годзе з БДУ была выключаная студэнтка Тацьцяна Шапуцька, удзельніца Маладога Фронту, пасьля ўдзелу ў форуме грамадзянскай супольнасьці краінаў Усходняга партнэрства ў Брусэлі У рамках міжнародных санкцый супраць беларускіх уладаў пасьля хвалі рэпрэсій супраць апазыцыі ў сувязі з прэзыдэнцкімі выбарамі 2010 году тагачасны рэктар БДУ Сяргей Абламейка быў уключаны ў Чорны сьпіс ЭЗ і яму быў забаронены ўезд у краіны Эўрапейскага Зьвязу. У сваім рашэньні ЭЗ адзначыў, што Абламейка "нясе адказнасьць за выключэньне некалькіх студэнтаў з Унівэрсытэту за тое, што яны ўдзельнічалі ў дэманстрацыях 19 сьнежня 2010 г. і ў іншых мірных дэманстрацыях у 2011 г." Паводле праваабарончых арганізацыяў, палітычна-матываваныя выключэньні з БДУ працягнуліся і пасьля зьняцьця Эўрапейскім Зьвязам санкцый з уладаў Беларусі ў 2014 годзе. Крыніцы Літаратура Вонкавыя спасылкі Афіцыйная старонка Кароткая гісторыя БДУ Факультэты: Філялягічны Юрыдычны