Կոսավայի դղյակ

Կոսավայի դղյակ, հայտնի է նաև Պուսլովսկիների պալատ անվանումով (բելառուսերեն՝ Косаўскі замак), Բելառուսի Բրեստի մարզի Ֆրանցևիչյան շրջանի Կոսավա բնակավայրում 19-րդ դարում հետահայաց գոթիկա ճարտարապետական ոճով կառուցված պալատական շինություն, որն իր արտաքին ու ներքին շքեղ տեսքի համար պատկերավոր անվանվել է «Ասպետի երազանք»։ Վերջերս ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հատուկ հանձնաժողովը արժևորել է պալատը որպես միջազգային զբոսաշրջության հեռանկարային օբյեկտ և նրա վերականգնման նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման համար հատկացրել է 50 հազար ամերիկյան դոլար։ Պատմություն 1494 թվականին Լիտվայի մեծ իշխան Ալեքսանդր Յագելոնչիկը Կոսավան ու շրջակա տարածքները նվիրել է իր սենեկապետին՝ Յան Խրեպտովիչին։ Հարյուրամյակների ընթացքում Կոսավային տիրացել են ազնվականական անվանի մի քանի տոհմեր՝ Խրեպտովիչները, Սանգուշկոները, Ֆլեմինգները, Չարտոռիյսկիները, Սապեգաները։ 1821 թվականին գյուղական առանձնատունը ձեռք է բերել Կազիմեժ Պուսլովսկին, որը Կոսավայում գորգագործական ֆաբրիկա է հիմնել, գյուղում ու նրա շրջակայքում կառուցել կամ վերանորոգել շուրջ վեց տասնյակ եկեղեցիներ։ Հենց նա էլ 1830 թվականին ձեռնամուխ է եղել շքեղ պալատի շինարարությանը։ Ճարտարապետ Ֆրանտիշեկ Յաշոլդի նախագծած դղյակը 1838 թվականին արդեն պատրաստ էր և հաջողությամբ ձուլվել էր շրջակա բնապատկերին։ Պալատի կառուցման վայրն ընտրելիս Պուսլովսկիները հաշվի էին առել ևս մեկ կարևոր հանգամանք՝ Լեհաստանի, Բելառուսի, ԱՄՆ-ի հերոս Տադեուշ Կոսցյուշկոյի ծննդավայր դաստակերտ-թանգարանի հարևանությամբ գտնվելը։ Հաջորդած տասնամյակներին պալատ այցելած անվանի բազմաթիվ մարդկանց թվում են եղել նկարիչ Նապոլեոն Օրդան, գրողներ Հենրիկ Սենկևիչը, Էլիզա Օժեշկոն, մարշալ Յուզեֆ Պիլսուդսկին... Նկարիչ Օրդայի նկարների շնորհիվ կարելի է պատկերացում կազմել, թե այն ժամանակներում ինչ տեսք է ունեցել պալատը, որը հետագայում, հատկապես՝ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ մեծապես վնասվել է, հասցվել կիսավեր վիճակի։ Ներկայումս աշխատանքներ են տարվում պալատն իր նախկին տեսքով վերականգնելու համար։ Գրականություն Реконструкция Коссовского замка: [о реставрации дворцово-паркового ансамбля Пусловских в Коссово] // Литературная газета. — 2012. — № 18. — С. 11. (приложение: Лад; вып. 1) Rąkowski Grzegorz, «Czar Polesia», Pruszków 2011 Hauser Z., «Nowy ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi», Warszawa 2005 Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Яновская О. Земля Тадеуша Костюшко // Экспресс Новости. — 2003. — № 31 (311). Яновская О. Коссовскую жемчужину поднимут из руин. — 2008. Дворец Пусловских в Коссово Արխիվացված 2016-11-19 Wayback Machine Фотографии замка 2009 год Արխիվացված 2021-05-16 Wayback Machine Фотографии хорошего качества (сентябрь 2011 года) Արխիվացված 2021-05-16 Wayback Machine Фотографии Дворца Пусловских и дома-музея Костюшко (май 2012 года) Արխիվացված 2021-06-13 Wayback Machine