Архимед бұрандасы

Архимед бұрандасы— төмен орналасқан су қоймасынан жоғары орнасқан суландыру каналдарға су жіберу үшін тарихи пайдаланған механизм. Бұл механизмді б.з.д. III ғасырда тұрған Архимед ойлап тапқан деп есептейді. Қазіргі заманда кең пайдаланатып Шнектің түпнұсқасы. Тарихы Архимедтің инженерлік өнер жолы өзінің туған қаласы Сиракуздың қажеттіліктерін толықтырудан басталды. Ежелгі грек жазушысы Акинавус 2 Герон патшаның Архимедке алып кеме жасауға тапсырма беріп, оны қаржыландырғаны туралы айтып өткен. "Сиракузия" деп аталған кеме салтанатты саяхаттар жасауға, жүк тасымалдауға арналып қана қоймай , теңіздегі соғыс жағдайында қажетті қару-жарақпен жабдықталған. Талап бойынша "Сиракузия" сол дәуірде жасалған 600 адамды тасымалдауға болатын ең үлкен кеме болуға тиіс еді. Сонымен қатар кемеде бақша , спорт залы және Афродитаға арналған ғибадатхана секілді қосымша бөлмелер ойластырылған. Екі жағынан 25-тен 50 ескекші отыратын орын да қарастырылған. Мұндай үлкен кеме корпусына көп көлемде су жиналуы мүмкін болғандықтан , оның сұйық және ұнтақ заттарды жоғары көтеру үшін ойлап тапқан бұрандасы арнайы түрде әрі қарай жетілдірілді. Бұл цилиндірдің ішіне орналастырылған бұралған темірден тұратын құрылғы айналғанда су жоғары көтерілген. Кемеде ол қолмен басқарылды және жер суару үшін теңізден су тасымалдауға пайдаланылды. Дереккөздер