लालमनिरहाट जिल्ला

लालमनिरहाट (बङ्गाली: লালমনিরহাট জেলা) बङ्गलादेशा उत्तरी भूभागमी पड्ड्या यक जिल्ला हो। यै जिल्ला रङ्पुर विभागमी पडन्छ। लालमनिरहाट महाकुमी १ फेब्रुअरी १९८४ जिल्लामी परिणत भयाः थ्यो। उपजिल्लाअन यै जिल्लामी ५ उपजिल्ला, ५ थाना, ४५ सङ्घ परिषद् रे ४७८ गाउँअन रयाः छन् जुन यै प्रकार छन्; लालमनिरहाट सदर उपजिल्ला - लालमनिरहाट सदर कुल २५९.५४ वर्ग किलोमिटरमी फैलियाः छ। यै उपजिल्ला भारतको कोचबिभारको उत्तरमी पडन्छ भणे दक्षिणमी रङ्पुर जिल्लाको कुनिया उपजिल्ला रयाः छ। त्यस्तै गरि कुडिग्रामको रजरहाट उपजिल्ला पूर्वमी रे फुलबारी पूर्व रे पश्चिममी अादितमारी उपजिल्ला रयाः छ। कालिगञ्ज उप-जिल्ला - यै उपजिल्ला कुल २३६.९६ वर्ग किलोमिटरको दुरीमा फ‌ैलियाः छ। हातिबान्धा उपजिल्ला - यै उप-जिल्ला कुल २८८.४२ वर्ग किलोमिटरको दुरीमा फैलियाः छ। पाटग्राम उप-जिल्ला - य‌ उपजिल्ला कुल १९०.०३ वर्ग किलोमिटरको दुरीमा फैलियाः छ। अादितमारी उपजिल्ला - यै उपजिल्ला कुल २६१.५१ वर्ग किलोमिटरको दुरीमी फ‌ैलिया छ। यै उपजिल्ला भारत कोचबिहारको उत्तरमी, रङ्गपुरको गङ्गा उपजिल्ला दक्षिणमी, लालमनिरहाट सदर पूर्वमी रे कालिगञ्ज उपजिल्ला पश्चिमी रयाः छ। भूगोल यै जिल्ला २५°४६' बठेइ २६°३३' उत्तर अक्षांश रे ८९°०१' बठेइ ८९°३६' पूर्व देशान्तरणमी अवस्थित छ। लालमनिरहाट जिल्लाले बङ्गलादेशा कुल क्षेत्रफल मध्ये २१४१.४६ वर्ग किलोमिटर अोगट्या छ। यै जिल्ला लाइ भारतको पश्चिम बङ्गाले उत्तर बठेइ घेर्‍या छन् भणे यै जिल्लाको दक्षिणमी रङ्पुर जिल्ला रयाः छ। त्यस्तै गरि भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्य रे कुडिग्राम जिल्लाले पूर्वमी रे निलफामारी रे रङ्पुर जिल्लाले पश्चिम बठेइ घेर्‍या छ। लालमनिरहाट जिल्लाको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा रेखा २८६.९ किलोमिटर लामो छ। धरला रे टिस्टा नदि यै जिल्ला प्रमुख नदिअन हुन् । अर्थतन्त्र यै जिल्लाको मुख्य अाय श्रोतको बाटो भन्या कृषि रे खेती हो जसमी जिल्लाकै ७२.७८% मान्सुअन संलग्न छन्। यै जिल्लाका मान्सुअन अन्य जस्तै ३.४६% मजदुरी, व्यापार रे उद्योगमी ०.५१%, वाणिज्यमी १०.४९%, सञ्चार रे यातायातमी २.३८%, वैदेशिक रोजगारमी ०.२%, सरकारी कार्यलयअनमी ४.४५% ,धर्म सेवामी ०.१९% रे अन्यमी ४.८६% रयाः छन्। जनशाङ्खिकि सन् २०११ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यै जिल्ला कुल जनसङ्ख्या १२,५६०,९९ रयाः छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ६,२८७,९९ छ भणे महिलाको जनसङ्ख्या ६,२७३,०० रयाः छ। यै जिल्लाको जनधनत्व १००० प्रति वर्ग किलोमिटर रयाः छ। धर्मका अाधारमी यै जिल्लामा इस्लाम धर्मका मान्सुअनको जनसङ्ख्या ९,४११,८६ रयाः छ भणे हिन्दु धर्मको जनसङ्ख्या १,६६७,२० छ। त्यस्तै गरि बुद्ध धर्मको जनसङ्ख्या ६६१, इसाई धर्मको ५९ रे अन्य धर्मका मान्सुअनको जनसङ्ख्या ७१९ रयाः छ। शिक्षा यै जिल्लाको कुल साक्षरता दर ४२.३% रयाः छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता दर ४८.२% छ भणे महिलाको साक्षरता दर ३६.२% रयाः छ। यै जिल्लामी १ कानुन विषयको क्याम्पस, २७ क्याम्पस, २०० उच्च माध्यमिक विद्यालय, ५४८ सरकारी मान्यता रे २६९ दर्ता नगरिएका विद्यालय अादि रयाः छन्। यै उपजिल्लाका केइ उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाअन यस प्रकार छन्; अादितमारी डिग्री कलेज (१९९१), सतिबारी डिग्री कलेज (१९८२), लालमनिरहाट सरकारी क्याम्पस (१९६४), हटिबन्धा माहिला डिग्री क्याम्पस (१९९५), लालमनिरहाट जिल्ला उच्च विद्यालय (१९२१), तारकनाथ उच्च विद्यालय (१९४५) आदि। सन्दर्भ सामग्री बाइल्ला सूत्रअन फालमनिरहाट जिल्ला सरकारको अाधिकारिक वेबसाइट Archived 2018-06-02 at the Wayback Machine. लालमनिरहाट जिल्लाको नक्शा