Baytul Mukarram milliy masjidi

Baytul Mukarram, shuningdek, Baytul Mukarrom (arabcha: بيت المكرّم‎‎) deb ham yoziladi, bengalcha: বায়তুল মোকাররম ; lit. Muqaddas uy), Bangladesh milliy masjidi. Bangladesh poytaxti Dakka markazida joylashgan masjid. 1968-yilda qurib bitkazilgan. 42 000+ sigʻimga ega. Arxitekturasi Masjid bir qancha zamonaviy arxitektura xususiyatlariga ega. Shu bilan birga Hindiston subkontinentida bir muncha vaqt hukmron boʻlgan Boburiy arxitekturasining anʼanaviy tamoyillarini ham saqlagan. Baytul Mukarram katta kub shaklida Makkadagi Kaʼbaga oʻxshatib qurilgan boʻlib, Bangladeshdagi boshqa masjidlardan farqli oʻlaroq koʻzga tashlanadigan inshoot. Tashqi dizayni Masjid juda baland tepalikda joylashgan. Baytul Mukarram milliy masjidi binosi sakkiz qavatli va yer sathidan 99 fut balandlikda joylashgan. Dastlabki rejaga koʻra, masjidning asosiy kirish eshigi sharqiy tomondan boʻlishi kerak edi. Sharqdagi „shaan“ 29 000 kvadrat futni tashkil etadi, janubiy va shimoliy qismlarida tahorat uchun joy mavjud. Baytul Mukarram qurilishi boshlanganda tahorat joyi muhim qism boʻlgan. Asosiy binoda gumbazning yoʻqligi shimol va janubdagi ikkita yuzaki gumbazli kirish ayvonlari bilan qoplanadi. Ichki dizayni Ikkita hovli (tomsiz ichki hovli) Baytul Mukarram milliy masjidi namozxonasiga yetarlicha yorugʻlik va havo kirishini taʼminlaydi. Zalning ibodat joyi yarim doira emas, toʻrtburchaklar shaklida qilingan. Butun masjidda ortiqcha bezaklar qoʻllanmagan. Chunki bezakni minimallashtirish zamonaviy arxitekturaga xosdir. Bogʻ Bogʻ Boburiy bogʻlari uslubida qurilgan, ammo Islom jannatini ifodalovchi anʼanaviy Boburiy bogʻlaridan farqli oʻlaroq, bogʻda chorbogʻ tizimi yoʻq. Chunki bunday bogʻ uchun joy yetarli emas. Bu bogʻning kelajagi nomaʼlum. Agar Bangladesh hukumati masjidni kengaytirsa, katta ehtimol bilan bogʻni buzib tashlashga toʻgʻri keladi. Tarix Masjid majmuasini arxitektor Abdulhusayn M.Tarianiy loyihalashtirgan. 1959-yilda oʻsha paytdagi Bawany Jute Mills egasi Hoji Abdul Latif Bavani Sharqiy Pokistonning oʻsha paytdagi harbiy maʼmuri general-mayor Omrao Xonga Dakkada ulugʻvor masjid qurishni taklif qilgan. Omrao Xon bunday masjidni qurishda yordam berishga rozi boʻladi. Oʻsha yili „Baytul Mukarram masjidi qoʻmitasi“ tashkil etildi va yangi Dakka va eski Dakka oʻrtasida 8,30 akr yer ajratiladi. Rejaga majmua ichidagi doʻkonlar, idoralar, kutubxonalar va avtoturargohlar kiritiladi. Musulmonlar uchun gumbazli masjid anʼanasi mavjud boʻlsa-da, bu bino oʻsha davrda anʼanaviy masjid shaklini saqlab qolmagan. Asosiy namozxonning tomida gumbazsiz masjid oʻziga xos tajriba boʻlsa kerak. Masjid mamlakat Pokiston Islom Respublikasi tarkibiga kirgan davrda qurilgan. 2008-yilda masjid Saudiya hukumati xayriyasi hisobidan kengaytirilgan. Xatiblar Galereya Yana qarang Bangladesh Islom jamgʻarmasi Islom tarixining xronologiyasi Islom arxitekturasi Islom sanʼati Masjidlar roʻyxati Bangladeshdagi Islom Bangladesh arxitekturasi Haqqoniy Anjuman Manbalar Havolalar Baitul Mukarram the National Mosque of Bangladesh Baitul Mukarram National Mosque (Wayback Machine saytida 2024-06-10 sanasida arxivlangan)