الت وایر وایزي

الت وایر وایزي (Altweiherwiese) الت وایر وایزي (په الماني: Altweiherwiese) د المان په سویل لوېدیځ کې د باادن ورتمبرګ په ایالت کې یوه مهمه او خوندي شوې طبیعي سیمه ده. دا سیمه د ډیټینګن (Dettingen) په سیمه کې چې د کونسټانز ښار پورې اړه لري، موقعیت لري. الت وایر وایزي په رسمي ډول په ۱۹۸۱ کال کې د یوې ساتل شوې سیمې په توګه وپېژندل شوه ترڅو د هغې ځانګړی ایکوسیستم او بیولوژیکي تنوع له منځه لاړه نشي. د دغې سیمې نوم چې په لغوي مانا کې د "پخواني ډنډ مرغزار" ته اشاره کوي، د هغې تاریخي مخینې ته ورګرځي. دا سیمه په اصل کې یو لندبل یا لوند مرغزار دی چې د نادرو بوټو او حیواناتو لپاره یو خوندي پټنځای ګڼل کېږي. د چاپیریال ساتنې له نظره دا سیمه د بوډنسي (Lake Constance) په شاوخوا کې یو له حیاتي ایکولوژیکي نقطو څخه شمېرل کېږي. تاریخي مخینه او جوړښت د الت وایر وایزي تاریخ د هغو طبیعي بدلونونو سره تړلی دی چې په سیمه کې د اوبو د مدیریت او کرنې له امله رامنځته شوي دي. په تېرو وختونو کې دا سیمه د اوبو د ذخیره کولو یا د مالدارۍ لپاره کارول کېده، خو د شلمې پېړۍ په دویمه نیمایي کې ساینس‌پوهانو وموندله چې دلته داسې ژوي او نباتات شتون لري چې په نورو ځایونو کې د ورکېدو په حال کې دي. د سیمې جیولوژیکي جوړښت داسې دی چې اوبه په کې په اسانۍ سره جذبیږي او ساتل کېږي، چې دا چاره د دلدل ډوله ځمکو د رامنځته کېدو لامل شوې ده. همدا ځانګړنه د دې لامل شوه چې په ۱۹۸۱ کال کې د باډن-وورټمبیرګ ایالتي ادارې د یوې قانوني لایحې له مخې دغه سیمه تر خپلې جدي څارنې لاندې راولي. بیولوژیکي تنوع او ایکولوژي الت وایر وایزي د خپل بډایه ایکوسیستم له امله د پام وړ ده او په لاندې برخو کې د پام وړ ځانګړتیاوې لري: ۱. نباتات: په دې سیمه کې د مرطوبو سیمو ځانګړي بوټي او نادره ګلان وده کوي. د خاورې لندبل د دې لامل شوی چې دلته د ارکید (Orchids) ځینې ډولونه او د واښو داسې بڼې پیدا شي چې په وچه ځمکه کې وده نشي کولی. ۲. حیوانات: دا مرغزار د بېلابېلو حشراتو، په ځانګړې توګه د تیتلیانو او پتنګانو د نادرو ډولونو لپاره یو مهم استوګنځی دی. همدارنګه، ډېری مرغان چې په لندبلونو کې ژوند کوي، دا سیمه د خوړو موندلو او ځالې جوړولو لپاره کاروي. ۳. د اوبو تنظیم: د یو طبیعي سفنج په څېر، دا سیمه د باران اضافي اوبه جذبوي او د سیمې په هایډرولوژیکي توازن کې مرسته کوي، چې دا د چاپیریال په معتدل ساتلو کې لوی رول لري. د ساتنې اهمیت او ارزونه د الت وایر وایزي ساتنه یوازې د سیمه ییز اهمیت لرونکې نه ده، بلکې د نړیوال چاپیریال د ثبات لپاره هم اړینه ګڼل کېږي. د یوې ساتل شوې سیمې په توګه، دلته هر ډول ساختماني چارې، د ځمکې کیندل او یا داسې فعالیتونه چې طبیعي نظم ګډوډوي، په کلکه منع دي. دا سیمه د محصلینو او د طبیعت د مینه والو لپاره د زده کړې یو مهم ډګر دی. هر کال په کې علمي څېړنې ترسره کېږي ترڅو د اقلیم بدلون اغېزې په لندبلونو باندې وڅېړل شي. له اقتصادي پلوه، دا سیمه د پوهنې او سیاحت له لارې د کونسټانز سیمې په شهرت کې برخه اخلي، خو د سیلانیانو تګ راتګ په کې د ځانګړو لارو په واسطه کنټرولېږي ترڅو طبیعت ته زیان ونه رسېږي. سرچینې ۱. د الماني ویکي‌پېډیا اړونده مقاله (Altweiherwiese) ۲. د کونسټانز ښار د طبیعي زیرمو او چاپیریال ساتنې اداره. ۳. د باډن-وورټمبیرګ ایالت د خوندي شویو سیمو ډیټابیس. وېشنیزه:په المان کې خوندي شوې سیمې وېشنیزه:د المان جغرافیه وېشنیزه:باډن-وورټمبیرګ وېشنیزه:کونسټانز