Isoe Azore

E Îzoe Azôre (Açores in portoghéize, prononçiòu [ɐˈsoɾɨʃ]), ofiçialménte Región Outònoma de Azôre (Região Autónoma dos Açores in portoghéize), són unn-a de dôe regioìn outònome do Portogàllo insémme a Madeira. Són 'n arçipélago formòu da nêuve îzoe vulcàniche da región da Macaronézia, inte l'Òcéano Atlàntico do nòrd, a ciù ò mêno 1.400 km a ponénte de Lisbónn-a, 1.500 km a nòrd-òvest do Maròcco e 1.930 km a sùd-èst do Newfoundland, in Cànada. E sò ativitæ econòmiche prinçipæ són l'agricoltûa, l'alevaménto, a pésca e o turìsmo, che d'ancheu o l'é diventòu 'n'ativitæ bén inportànte. O govèrno de Azôre o dà de travàggio, diretaménte ò indiretaménte, a 'na pàrte inportànte da popolaçión, inpiêgâ inti setoî di servìççi. A çitæ ciù inportànte da región a l'é Ponta Delgada. A coltûa, i parlæ, o mangiâ e-e tradiçioìn de Azôre càngian bén bén tra e sò îzoe, dæto ch'én stæte colonizæ da grùppi picìn de génte into córso de ciù de doî sécoli. Gh'é nêuve îzoe prinçipæ inte l'arçipélago e de âtre ciù picìnn-e, spartîe inte tréi grùppi. A-o ponénte gh'é Flores e Corvo, a-o céntro Graciosa, Terceira, São Jorge, Pico e Faial, e a-o levànte São Miguel, Santa Maria e i izoöti de Formigas. In tùtto, e Azôre s'esténdan pe ciù de 600 km in direçión nòrd-òvest/sùd-èst. Tùtte e îzoe gh'àn 'n'òrìgine vulcàica, scibén che ghe n'é quarchedùnn-a, cómme Santa Maria, dónde no l'é mâi stæto òservòu de l'ativitæ vulcànica da-o moménto da sò colonizaçión. O Mónte Pico, in sce l'îzoa co-o mæximo nómme, co-i sò 2.531 mêtri in sciô livéllo do mâ o l'é a çìmma ciù èrta do Portogàllo intrêgo. A ògni mòddo, se mezuòu da-a sò bâze, a-o fóndo de l'òcéano, coscì cómme e âtre îzoe de Azôre o saiéiva unn-a de montàgne ciù èrte da Tæra. Giögrafîa Stöia Pòsti de interèsse Economîa Coltûa Manifestaçioìn Fèste e fêe Comunicaçioìn Stràdde Ariopòrti Aministraçión Nòtte Âtri progètti Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Isoe Azöe Conligaménti estèrni (PT) Scîto ofiçiâ, in sce azores.gov.pt. URL consultòu o 16 lùggio 2023.