1985

1985 (MCMLXXXV) foi un añu común entamáu en martes del calendariu gregorianu. Foi designáu como Añu Internacional de la Mocedá poles Naciones Xuníes. Fechos 1 de xineru – Créase'l sistema de nomes de dominiu d'Internet. 1 de xineru - Groenlandia abandona la Comunidá Económica Europea de resultes d'un nuevu alcuerdu sobre derechos de pesca. 7 de xineru – L'Axencia Xaponesa d'Esploración Aeroespacial (JAXA) llanza al espaciu la nave Sakigake, la primer nave espacial interplanetaria xaponesa, y la primer sonda espacial de llargu alcance unviada al espaciu por un país distintu a los Estaos Xuníos y la Xunión Soviética. 15 de xineru – Tancredo Nieves ye elexíu presidente de Brasil pol Congresu, finando asina 21 años de gobiernu militar. 27 de xineru – Créase, en Teḥrán, la Organización de Cooperación Económica. 28 de xineru – Grábase'l single benéficu "We are the World" por la xuntanza de músicos y cantantes nomada USA for Africa. 4 de febreru – Reabre la frontera ente Xibraltar y España por primer vegada de magar 1969, cuando la cerrara'l xeneral Franco. 16 de febreru – Israel entama la retirada de les sos tropes d'El Líbanu. Esi mesmu día, nun programa emitíu en Beirut, Hezbolá fae pública la so ideoloxía. 19 de febreru – Accidente aéreu en Bizkaia (España). El vuelu 610 d'Iberia, que volaba de Madrid a Bilbao, estréllase nel monte Aoiz cuando facía maniobres d'averamientu al aeropuertu bilbaín. Morrieron los 148 pasaxeros y tripulantes que llevaba a bordu. 1 de marzu – Finen doce años de sangrina dictadura militar nel Uruguái cola xura, como presidente del país, de Julio María Sanguinetti. 3 de marzu – Un terremotu de magnitú 8.0 golpea Chile, y especialmente les ciudaes de Santiagu y Valparaíso. Hai 177 muertos y 2.575 firíos. Destruyéronse 142.489 cases, y cerca d'un millón de persones quedaron sin casa. 6 de marzu – El primer ministru griegu Andreas Papandreou provoca una crisis constitucional pa distraer l'atención de los votantes sobre'l deterioru de la economía griega. Decide nun sofitar a Konstantinos Karamanlis pal so segundu mandatu como presidente del país, y viola el protocolu de votación establecíu na constitución griega pa colocar al so candidatu nel poder. Al tiempu, propone reformes constitucionales pa reducir los mecanismos de control que llimtaban les sos actuaciones. 8 de marzu – España un coche-bomba en Beirut. Colocáu col envís d'asesinar al clérigu Sayyed Mohammad Hussein Fadlallah, mata a 80 persones y dexa firíes a 200 más. 11 de marzu – Mikhaíl Gorbachov conviértese'n secretariu xeneral del Partíu Comunista de la Xunión Soviética, y llíder dafechu de la Xunión Soviética. 11 de marzu – Mohamed Al-Fayed compra los grandes almacenes londinenses Harrods. 16 de marzu – Crisis de los rehenes d'El Líbanu. El periodista d'Estaos Xuníos Terry Anderson ye secuestráu en Beirut; seguirá en manes de los sos secuestradores hasta'l 4 d'avientu de 1991. 25 de marzu - Disuélvese oficialmente la Xunión Africana y Malgache (Union Africaine et Malgache). 12 d'abril – Atentáu del restorán El Descanso. Un atentáu terrorista con bomba, atribuyíiu a la Organización de la Yihad Islámica, asocede nel restorán El Descanso, cerca de Madrid. El restorán, frecuentáu por personal d'Estaos Xuníos de la Base Aérea de Torrejón, sufre'l que ye consideráu como primer atentáu islamista n'España, causa 18 muertos (tóos españoles) y 82 firíos. 15 d'abril – Fina la prohibición de casamientos interraciales en Sudáfrica. 19 d'abril – La Xunión Soviética realiza un ensayo nuclear nel este de Kazakstán. 23 d'abril – Coca-Cola camuda la so fórmula, y saca al mercáu New Coke. La rempuesta del públicu ye mui mayoritariamente negativa, y la fórmula orixinal vuelve al mercáu menos de trés meses dempués. 5 de mayu – El canciller d'Alemaña occidental, Helmut Kohl, y el presidente d'Estaos Xuníos Ronald Reagan asisten a un funeral en Bitburg, polémicu porque ente los enterraos hai 59 soldaos d'élite de les SS muertos na Segunda Guerra Mundial. 11 de mayu – Incéndiase, en Bradford (Inglaterra), una grada de madera del estadiu Valley Parade demientres un partíu de fútbol: muerren 56 persones. 16 de mayu – Científicos de la British Antarctic Survey dan anuncia del descubrimientu del furacu de la capa d'ozonu. 29 de mayu – Traxedia del estadiu Heysel. 39 espectadores muerren nos disturbios qu'asoceden, nel estadiu Heysel de Bruxeles (Bélxica) na final de la Copa d'Europa de fútbol, qu'enfrenta al Liverpool F.C. y al Juventus. 6 de xunu – Los restos de Josef Mengele, el médicu nazi famosu polos sos esperimentos con prisioneros del campu de concentración d'Auschwitz, que fora enterráu en 1979 col nome falsu de Wolfgang Gerhard, son desenterraos en Embu das Artes (Brasil). 14 de xunu – El vuelu 847 de la compañía aérea TWA, que tresportaba 153 pasaxeros d'Atenes a Roma, ye secuestráu por un grupu vinculáu a Hezbolá. Un pasaxeru morrerá demientres el secuestru. Años dempués, en 2019, la policía griega arrestó a un ciudadanu libanés de 65 años pola so rellación col secuestru. 14 de xunu – Dellos miembros de la Comunidá Económica Europea firmen el alcuerdu de Schengen. De resultes, créase l'espaciu Schengen, un bloque de países (cinco nel momentu de la firma del alcuerdu) ente los que desapaecen les fronteres internes. 15 de xunu – Fúndase, en Tokiu, l'estudio de animación Studio Ghibli. 23 de xunu – Atentáu del vuelu 182 de Air India. El avión, un Boeing 747, españa nel aire per aciu d'una bomba a 9.500 m d'altitú sobre l'océanu Atlánticu, al sur d'Irlanda. Los 329 pasaxeros y tripulantes del vuelu Montreal-Londres-Delhi morrieron nel atentáu. Nacencies 7 de xineru Lewis Hamilton, automovilista británicu de Formula 1 Alan Liebeskind, futbolista venezolanu. 23 de xineru - Doutzen Kroes, modelu holandesa 25 de xineru - Adane Girma, futbolista etíope 5 de febreru - Cristiano Ronaldo, futbolista portugués 22 de febreru - Larissa Riquelme, modelu y actriz paraguaya 23 de febreru - Emily Cox, actriz austriaco-británica 24 de febreru Tim Staffell, cantante, guitarrista, baxista y artista visual de la música rock británicu Rubén Albés, entrenador de fútbol español. 28 de febreru - Jelena Janković, tenista serbia 24 de marzu - Frederico Gil, tenista portugués 26 de marzu - Keira Knightley, actriz inglesa 29 de marzu - Fernando Amorebieta, futbolista hispanovenezolanu. 11 d'abril - William Clarke, ciclista australianu 30 d'abril - Gal Gadot, actriz y modelu israelina. 6 de mayu - Chris Paul, baloncestista norteamericanu 8 de mayu - Oleg Chuzhda, ciclista ucraín 21 de mayu - Maska, cantante de "rap" francés 29 de mayu - Hernanes, futbolista brasilanu 6 de xunu - Abbie Cobb, actriz d'Estaos Xuníos 7 de xunu - Álex Bergantiños, futbolista español 11 de xunu - Anja Rubik, modelu polaca 26 de xunu - Katrin Heß, actriz alemana 30 de xunu - Michael Phelps, nadador norteamericanu 19 de xunetu - LaMarcus Aldridge, baloncestista norteamericanu 26 de xunetu - Francisco Molinero, futbolista d'España. 16 d'agostu - Agnes Bruckner, actriz d'Estaos Xuníos. 16 d'agostu - Paula Méndez, actriz asturiana. 18 d'agostu - Jordan Simpson, futbolista australianu. 30 d'agostu - Leisel Jones, nadadora australiana 15 de setiembre - Kayden Kross, actriz pornográfica norteamericana 8 d'ochobre - Bruno Mars, cantante norteamericanu 9 d'ochobre - Alberto Garzón, políticu español. 23 d'ochobre - Masiela Lusha, escritora y actriz norteamericana 25 d'ochobre - Arkadij Naiditsch, maestru d'axedrez alemán 19 de payares - Johann Jürgens, actor alemán 8 d'avientu - Dwight Howard, baloncestista norteamericanu Pepa Rus, actriz española Muertes 26 de febreru - Tjalling Koopmans, economista holandés, Premiu Nobel (º 1910) 28 de febreru - David Byron, músicu británicu (Uriah Heep) (º 1947) 10 de marzu - Konstantin Chernenko, políticu soviéticu (º 1911) 28 de marzu - Marc Chagall, pintor rusu (º 1887) 11 d'abril - Enver Hoxha, dictator d'Albania (º 1908) 21 d'abril - Tancredo Neves, presidente elixíu de Brasil (º 1910) 18 de mayu - Penn Nouth, primer ministru de Camboya (º 1906) 21 de xunu - Tage Erlander, primer ministru suecu (º 1901) 4 de xunetu - Jan de Quay, primer ministru de los Países Baxos (º 1901) 8 de xunetu - Simon Kuznets, economista bielorruso-norteamericanu, Premiu Nobel (º 1901) 16 de xunetu - Heinrich Böll, escritor alemán, Premiu Nobel (º 1917) 27 de xunetu - Michel Audiard, direutor de cine francés (º 1920) 6 d'agostu - Forbes Burnham, presidente de Guyana (º 1923) 31 d'agostu - Frank Macfarlane Burnet, biólogu australianu, Premiu Nobel (º 1899) 7 de setiembre - Rodney Robert Porter, bioquímicu inglés, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina (º 1917) 8 de setiembre - John Franklin Enders, científicu norteamericanu, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina (º 1887) 9 de setiembre - Paul Flory, químicu norteamericanu, Premiu Nobel de Química (º 1910) 13 de setiembre - Augusto Hamann Rademaker Grünewald, militar brasilanu (º 1905) 19 de setiembre - Italo Calvino, escritor italianu (º 1923) 22 de setiembre - Manuel José Leonardo Arce Leal, escritor guatemalianu (º 1935) 30 de setiembre - Simone Signoret, actriz francesa (º 1921) 2 d'ochobre - Rock Hudson, actor norteamericanu (º 1925) 9 d'ochobre - Emílio Garrastazu Médici, presidente de Brasil (º 1905) 10 d'ochobre - Yul Brynner, actor norteamericanu (º 1920) 10 d'ochobre - Orson Welles, actor, direutor, guionista ya productor norteamericanu (º 1915) 24 de payares - Big Joe Turner, cantante norteamericanu de blues (º 1911) 25 de payares - Elsa Morante, escritora italiana (º 1912) 7 d'avientu - Robert Graves, poeta y novelista británicu (° 24 de xunetu de 1895) 12 d'avientu - Ian Stewart, pianista británicu (º 1938) 12 d'avientu - Anne Baxter, actriz norteamericana (º 1923) 26 d'avientu - Dian Fossey, bióloga norteamericana (º 1932) 31 d'avientu - Ricky Nelson, cantante norteamericanu (º 1940) Premios Príncipe d'Asturies Artes - Antonio López García Ciencies Sociales - Ramón Carande Thovar Comunicación y Humanidaes - José Ferrater Mora Cooperación Internacional - Raúl Alfonsín Foulkes Investigación Científica y Teúnica - David Vázquez Martínez y Emilio Rosenblueth Lletres - Ángel González Referencies Enllaces esternos Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre 1985.