Апшерон район (Азербайжан)

Апшерон район (азер. Abşeron rayonu) — Азербайжанда авай район я. Майдан — 1 546 км². Агьалияр — 210 100 кас. Агьалидин чуькьуьнвал — 135,9 кас/км². Административ юкь — Хырдалан я. Тарих Райондин тӀвар вичи чка кьур полуостровдин тӀварцӀелай атайди я. Са бязи алимрин фикирдалди, тӀвар «аб» (яд) ва «шоран» (кӀуь) лугьудай персрин гафарилай атайди — санал «кӀуь яд» лагьай чӀал жезва. Маса версиядив кьурвал, ам Афшарар лугьудай туьрк тайифадилай атайди я. Бязи малуматралди, ПӀираллагьи островдин мукьвал Афшаран лугьудай яшамиш жезвай чка алай тир, адай тӀуз Дербентдай Персиядиз каравандин рехъ физвай тир. Район 1963 йисан 4-лагьай январдиз туькӀуьрнава.. Район кьве индустриал юкь — Бакуни Сумгаит — игьтияжар хуьруьн майишатдин продукциядалди таъминарун патал арадал гъанва. 1990-лагьай йисуз адан ибаратдикай Хизи район хкуднава. География Районди Азербайжандин рагъэкъечӀдайпата чка кьунва. Район кефердин патахъ Сумгаит шегьердихъ, кефердинни рагъакӀидай патахъ Хизи райондихъ, рагъакӀидай патахъ Гобустан райондихъ, кьиблединни рагъакӀидай патахъ Аджикабул райондихъ, рагъэкъечӀдай патахъ Баку шегьердихъ галаз сергьятдал ала. Агьалияр Йисариз килигна Апшерон райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика: Эхиримжи йисар районда авай агьалийрин къалинвал пара чӀехи хьинва. Мисал патал, 1976-лагьай йисуз агьалийрин къалинвал 14,7кас/км² тир. 2009-лагьай йисуз и къалурзавай лишан 139 кас/км²-див агакьна. 2009-лагьай йисан малуматралди, агьалийрикай 82% шегьеррани поселкайра яшамиш жезва. Инфраструктура Вири санлай къачурла райондин территориядай 856,8 км авторекьер физва. Агьалияр электроэнергиядалди датӀана таъаминарун патал Апшерон районда 12 подстанцияди кӀвалахзва. 2007-лагьай йисуз районда 30288 нумрадиз кьван жедай АТС авай тир, абурукай 26966 нумра ишлемишзвай тир. 2008-лагьай йисан малуматралди районда 20 почтадин хел авай тир, абурукай 17-даз рахадай пункт, 3-даз - интернет-клуб авай тир. Автомобил нумраярин индексар Апшерон районда автомобил регистрациядин нумраярин индекс 01 я. Баянар ЭлячӀунар Официал сайт (азерб.)