Պողոսագոմեր

Պողոսագոմեր, գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում` շրջկենտրոնից 42 կմ հարավ-արևմուտք` Թարթառ գետիաջ կողմում՝ 850 մետր բարձրության վրա։ Տարածքը՝ 1088 հեկտար։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսային հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից 42 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 57 կմ հեռավորության վրա։ Պողոսագոմեր համայնքի կազմում ընդգրկված է նաև Ղազարահող գյուղը, որտեղ բնակվում է 74 մարդ, կա 25 տնտեսություն։ Աշխարհագրություն Համայնքը լեռնային է, ունի 1031,80 հա տարածք, որից 348,31 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 612,21 հա՝ անտառային հողեր։ Պողոսագոմեր համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Տրտու գետի փոքր վտակը դեպի Սարսանգի ջրամբար։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 4 աղբյուրներ` «Քառ», «Գյուլուլ», «Դովեն» և «Շնաղբյուր»։ Պողոսագոմերը Արցախյան ազատամարտում 1989 թվականին Պողոսագոմերում կազմավորվել է կամավորական ջոկատ (հրամանատար՝ Վ. Բեդյան), որն առանձին, իսկ 1992 թվականից Մարտակերտի պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է ԼՂՀ բնակավայրերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Պողոսագոմերից ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել է Արամայիս Առուստամյանը, «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով՝ Վ. Բեդյանը։ Պողոսագոմերից զոհվել է 6 ազատամարտիկ։ Բնակչություն 2015 թվականին Պողոսագոմեր համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 242 մարդ, կա 80 տնտեսություն, իսկ 2003 թվականին ուներ 220 բնակիչ։ Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը. Տնտեսություն Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ, կան նաև Մարտակերտի շրջանի հանքավայրերում աշխատողներ։ Պատմամշակութային հուշարձաններ Կան պատմամշակութային հուշարձաններ Պողոսագոմեր գյուղում`աղբյուր (XIX դ.), խաչքար (XI-XIII դդ.), Ամենափրկիչ վանք եկեղեցի (XII-XIII դդ.), «Պեմեն» եկեղեցին, գերեզմանոց (XII-XIII դդ.), գյուղատեղի (XII-XIII դդ.), մատուռ (XIII դ.), Ղազարահող գյուղում՝ եկեղեցի (միջնադար), գերեզմանոց (միջնադար), գյուղատեղի (միջնադար), մատուռ (միջնադար), հաշվառված է 13 հուշարձան։ Մոտակայքում գտնվում է Թխախու գյուղատեղին։ Հասարարակական կառույցներ 2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 30 աշակերտներ։ Ծանոթագրություններ