ოღუზის რაიონი

ოღუზის რაიონი (აზერბაიჯანული. Oğuz rayonu) — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის ჩრდილოეთით. ცენტრი ქალაქი ოღუზი. გეოგრაფია ოღუზის ტერიტორია მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. რეგიონის ყველაზე მაღალი წერტილი არის მალკამუდის მთა (3879 მეტრი). ჩრდილოეთით, რეგიონს ესაზღვრება რუსეთის ფედერაცია (დაღესტანი), აღმოსავლეთით გაბალას რეგიონი, დასავლეთით კი შეკის რაიონი, სამხრეთით ოღუზს - აგდაშის რეგიონთან აქვს საზღვარი. ისტორია არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, სოფლები კარიმლისა და გარაბალდირის მახლობლად, აღმოჩენილია ანტიკური ადამიანის ნაშთები. აქ ასევე აღმოაჩინეს სხვადასხვა იარაღები, ქვის ფიგურები და საყოფაცხოვრებო ნივთები. 1948 წელს, არქეოლოგი სალეჰ გაზიევმა სოფელ ვარდანში (ახლანდელი კარიმილი), არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, მან აღმოაჩინა უძველესი ხალხის საცხოვრებელი ადგილი და მათი სასაფლაო. 1956-1959 წლებში, გათხრების შედეგად, არქეოლოგმა გამოავლინა, რომ პრიმიტიული ხალხი აქ კოლექტიურად ცხოვრობდა ნეოლითისა და ენეოლითის ხანაში. ჩვენი ეპოქის დასაწყისში, რეგიონის ტერიტორია იყო კავკასიის ალბანეთის ნაწილი, IX - XVI საუკუნეებში - შირვანშაჰების სახელმწიფოები, ხოლო XVIII საუკუნის შუა ხანებში - XIX საუკუნის დასაწყისში - შეიკის სახანო. XVIII საუკუნის შუა ხანებში შეიკის სახანო დაიყო 8 პროვინციად, რომელთა შორის პადარი და ხაჩმაზი იმყოფებოდნენ დღევანდელი ოგუზის რეგიონის ტერიტორიაზე. აზერბაიჯანელმა მწერალმა და ისტორიკოსმა აბასგულუ აღა ბაკიხანოვმა, რომელიც მე -18-მე -19 საუკუნეებში ცხოვრობდა, თავის ისტორიულ ნაშრომში "გულისტანი-ირეემი" ახსენა ხაჩმას პროვინცია და რაიონის სოფელი ტარკესი. ამჟამინდელი ოღუზის რეგიონი ჩამოყალიბდა სსრკ-ს ბრძანებულებით 1930 წლის 8 აგვისტოს ვარტარშსკის სახელწოდებით. სოფელი ვარტანშენი, რომელიც საოლქო ცენტრად იქცა, ვარტანშენი სოფლის თემის ცხრა სოფელში შედის. 1991 წლის თებერვალში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პირველ სხდომაზე, რაიონის სახელი დაერქვა ოღუზ. 2010 წელს სოფელ კარიმლის ტერიტორიაზე მშენებლობის დროს აღმოაჩინეს ჭაობიანი ველი, სადაც ნაპოვნი იქნა ადამიანის ჩონჩხი და ხარის ოქროს ნიღაბი, ასევე სამეფო ატრიბუტები და ოქროს სამკაულები. ღირსშესანიშნაობები რეგიონში 39 არქეოლოგიური და სკულპტურული ძეგლია, რომელთაგან 32 რეგისტრირებულია. შეყვანილი იქნა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ და მოხვდა იმ უძრავი ისტორიულ-კულტურული ძეგლის ჩამონათვალში, რომელიც დამტკიცებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განკარგულებით. ამ ძეგლებიდან 17 (რომელთაგან 15 არქეოლოგიურია, 2 - სკულპტურული) ეროვნული მნიშვნელობისაა, ხოლო 15 (რომელთაგან 13 სკულპტურა, 2 მათგანი არქეოლოგიურია) ადგილობრივი მნიშვნელობისაა. რაიონის ტერიტორიაზე არის XIV საუკუნის მუჰასის კოშკი და XVIII საუკუნის სურხაიხანის ციხის ნანგრევებია განთავსებული. რესურსები ინტერნეტში აზერბაიჯანი დაარქივებული 2018-12-25 საიტზე Wayback Machine. ოღუზი