Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi

Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi taxminan 1457—1458-yillarda Ozarbayjonning Boku shahrida qurilgan. Maqbara Shirvonshohlar saroyining oʻrta hovlisi markazida joylashgan. Mahalliy aholi orasida „darveshlar“ maqbarasi sifatida tanilgan va unda dafn etilgan faylasuf va mutafakkir Sayid Yahyo Bakuviy sharafiga nomlangan. Maqbara katta emas. Sakkiz burchakli prizmatik shaklga ega va konussimon tosh gumbazga ega. Bu shakl Boku va Absheron tumanidagi yodgorliklaridan farq qiladi. Bunday inshootlar Bokudan tashqarida va qisman Shamaxi tumanida ham uchraydi. Maqbara ikki qismga boʻlingan: yer usti va yer osti. Maqbaraning yuqori qavati diniy marosimlarni bajarish uchun ishlatilgan, pastki qavatga dafn qilingan. Maqbaraning janubiy, sharqiy va gʻarbiy tomonida tosh panjarali uchta kichik deraza mavjud. Qabrlar joylashgan xonada ham panjarali deraza bor. Maqbaraning devorlarini suvoqlashda mustahkam boʻlishi uchun jun gazlamalar qoʻshilgan. Maqbara Key-Gubod masjidi deb nomlanuvchi qadimiy masjidga biriktirilgan. Sayid Yahyo Bakuviy aynan shu masjidda ishlagan, namoz oʻqigan va dars bergan. Masjid Shirvonsoh Key Gubad davrida, 14-asrda qurilgan va uning nomi bilan atalgan. Ammo 1918-yilgi yongʻin paytida masjid yonib ketgan va hozirda faqat poydevorining qoldiqlarigna saqlanib qolgan. Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi Ozarbayjonning shimoliy hududlariga oid memorial meʼmorchilikning eng yaxshi namunalaridan biridir. Manbalar