Гевхар-агин лакхара маьждиг

Гевхар-агин лакхара маьждиг (азерб.мат. Yuxarı Gövhar Ağa məscidi), я Гевхар-Аги Джума-маьждиг, иштта Коьрта маьждиг- Азербайджанехь Шуша гӀалан лакхарчу куьпехь лаьтташ долу шиитийн зиярт ду. Истори Мешедиханым Неймето дийцарехь, «Карабахнамен» автор волу XIX-чу оьмарехь ваьхна азербайджанийн историко Мирза Джамалас тоьшалла дора, и маьждиг дина ИбрахӀим ханан буьйрца «1182-чу шарахь» (ма-дарра 1763-1769-гӀа шш). Маьждиг дина ваьлла архитектор волу Кербалаи Сефихан Карабаги. Белхаш дӀаболийнера ИбрахӀим ханан йоӀан буьйрца 1883-1885-чу шерашкахь. А. Т. Салимовас хаамаш а бо, Гевхар-агин карабахан махкахь кхечу маьждигийн куц-кеп хилар. Масала, тӀулгийн колоннашца шозза тӀекӀелйина галереяш яр а, нартолан юхатиллар пайдаэцар а. Цу кепехь дина Барда шахьрехь долу маьждиг а (1860 шо), Ашагы Гевхар-агин цӀарах маьждиг а (1874—1875 шш.), Джума маьждиг а (1768 шо), Агдаман маьждиг а (1868—1870 шш.), Физули шахьрехь лаьтта маьждиг а (1889 шо) а, Горадиз йуьртан маьждиг а. Кхузаманан маьждиг 1992-чу шарахь Шуша гӀала эрмалойн ницкъийн караяхара. Маьждиг чу нах эхар сецара. 2005-чу-2007-чу шерашкахь чолхечу хьолехь яра сийлахь меттиг: фронтон (тхевнан агӀо) а, куц доккху пилта а яцар. 2007-чу шарахь Шушан шахьрехь маьждигаш меттахӀитторан белхаш дӀабахьа дагахь хилар кхайкхира лоруш йоцу Ламанан Карабахан Ӏедало. Пачхьалкх санна лоруш йоцу Ламанан Карабахан проектана пачхьалкхан бюджетер ахча делира. Цу ахчах маьждиган чоьнаш цӀанйира, иштта зияртан гонахьа керт йира. 2011-чу шеран оханан (апрель) беттан 4-чу дийнахь Эрмалойчуьра а, пачхьалкх санна лоруш йоцу Ламанан Карабахан Республикер студентийн кхеташонехь ЛКР-н Президент волу Бако Саакяно хаам бира, Шуша шахьрехь долу бусулбанийн маьждиг пачхьалкхо лардеш хилар а, иштта тӀейогӀучу хенахь иза тадан Ӏалашо хилар а. 2020-чу шеран лахьанан (ноябрь) баттахь 8-чохь Азербайджано Шуша гӀала маршаяьккхира. 11-чохь азербайджанийн эскаран салтичо момсар тӀера азан кхайкхира. ТӀаьхьарчу ткъе бархӀ шарахь Шушахь хьалхара молла кхайкхира. Азербайджанан салташ маьждиг чохь ламаз дира, ткъа 13-чохь- 28 шо даьлча хьалхара рузбан ламаз а дира. Исторехь хилларг 2017-чу шарахь Джаьбраилан кӀоштан Чоджук юртахь Шушан зияртан кепехь маьждиг схьадиллира. Билгалдахарш Хьостанаш