Ջեյրանբաթան

Ջեյրանբաթան, ջրամբար Ապշերոնի շրջանում՝ Ադրբեջանի արևելյան մասում (ադրբ.՝ Jeyranbatan su anbarı)։ Այն գտնվում է Բաքու և Սումգայիթ քաղաքների միջև (ներկայումս Բաքվի պաշտոնական տարածք է), համանուն բնակավայրի կողքին: Ադրբեջաներենում Ջեյրանբաթանը նշանակում է «վայր, որտեղ խեղդվել է այծը», որը վերաբերում է Սումգայիթ քաղաքի անվանակոչման հետ կապված հին լեգենդին։ Ջրամբարը կարևոր դերակատարում ունի երկրի ջրամատակարարման հարցում։ Ընդհանուր տեսք Ջրամբարը կառուցվել է 1958 թվականին՝ Բաքվի և Սումգայիթի աճող բնակչությանը խմելու ջուր մատակարարելու համար։ Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 13.9 կմ2, ջրամբարի ծավալը 186 միլիոն մ3 է, օգտագործվում է 150 միլիոն մ3։ Ջրամբարի երկարությունը 8.74 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ 2.15 կմ, ափամերձ գծի երկարությունը՝ 23.3 կմ։ Ջրամբարի ջրի առավելագույն խորությունը 28.5 մ է, իսկ ամենացածրը՝ 14.5 մ: Ջրային մակերեսը կազմում է 1389 հա (13.89 կմ2): Ջրամբարը ջուր է ստանում Սամուր-Ապշերոն ջրանցքից, որը սնուցվում է երեք ներհոսող գետերից՝ Սամուրչայ, Վելվելչայ և Քուդիյալչայ: Խմելու ջրի պաշարների պատճառով 1960 թվականին ջրամբարի շուրջ ստեղծվել է սանիտարական պաշտպանության գոտի: 2001 թվականին առաջին սանիտարական գոտին ընդլայնվել և ցանկապատվել է ջրամբարի լճի պաշտպանության համար: Նախագիծը ներառում էր նաև անտառապատում և ջրանցքների մաքրում՝ լճի էկոլոգիան բարելավելու համար։ Ցանկապատը 23 կմ երկարություն ունի: Ջրամբարն ունի նաև երկու մեծ ջրհան կայան։ Պատմություն Ջրամբարը կառուցվել է անգլիացի ինժեներ Ուիլյամ Լինդլիի կողմից 20-րդ դարի սկզբին մշակված նախագծի հիման վրա: Նախագծի հիմնական գաղափարը Սամուր գետից ջրի տեղափոխումն էր ջրամբար, որտեղից այն պետք է մաքրվեր և մատակարարվեր քաղաքներ: Միայն կես դար անց սկսվեցին աշխատանքները այս նախագծի հիման վրա: Նախ, Սամուր-Դյավաչի ջրանցքը երկարացվեց մինչև Ապշերոնի թերակղզի: Միաժամանակ, Դևյայաթագի և Ջեյրանբաթան լճերի տեղում ստեղծվեց 186 միլիոն խորանարդ մետր ծավալով ջրամբար, իսկ 1957 թվականին սկսվեց ջրամբարի լցումը: Նույն թվականին կառուցվեց ջրամաքրման կայանների համալիր: Համալիրի առաջին կայանը շահագործման հանձնվեց 1961 թվականին, երկրորդը՝ 1966 թվականին, իսկ երրորդը՝ 1978 թվականին: Երկրորդ և երրորդ կայանը շահագործման հանձնելուց հետո զգալիորեն բարելավվեց Սումգայիթի, Բաքի գյուղերի և մայրաքաղաքի արևելյան մասի ջրամատակարարումը: 1998–2002 թվականներին իրականացվեց ջրամաքրման կայանների վերանորոգում: Վերանորոգման շրջանակներում վերակառուցվեցին առաջին և երկրորդ կայանը։ Ծանոթագրություններ