نەخچیڤان

نەخچیڤان پایتەختی کۆماری خۆسەری نەخچیڤان لە ئازەربایجان کە بە ھەمان ناوە، دەکەوێتە ٤٥٠ کم (٢٨٠ میل) لە ڕۆژاوای باکوو. شارەوانی نەخچیڤان لە شاری نەخچیوان و شارۆچکەی عەلی ئاباد و گوندەکانی باشباشی، بولقان، ھاچینییەیت، قەرەچوق، قەرەخەنبەیلی، تومبوڵ، قەرەغالیق و داشدوز پێکدێت. بەسەر دامێنی چیای زەنگەزووردا بڵاوبووەتەوە، لە کەناری ڕاستی ڕووباری نەخچیڤان بە بەرزی ٨٧٣ م (٢٨٦٤ پێ) لە ئاستی دەریاوە. جوگرافیا شارەکە بەسەر دامێنی زنجیرەی زەنگێزوردا بڵاوبووەتەوە، لە کەناری ڕاستی ڕووباری نەخچیڤان بە بەرزی نزیکەی ١٠٠٠ م (٣٣٠٠ پێ). لافاو و وەرینی خاک بەھۆی کەمبوونەوەی ڕووپۆشی دارستانەکان بەدرێژایی کەنارەکانی ڕووبارەکان بەرزبووەوە. لە ئەنجامدا، پڕۆژەکانی دارستانکردنەوە لە شارەکەدا جێبەجێ کران بۆ ھاندانی چاندنی دار. کولتوور شارەکە خاوەنی چەندین چالاکیی کولتووری و خزمەتگوزاری و مۆزەخانەیە. کۆشکی حەیدەر عەلیێڤ کە پێشانگای ھەمیشەیی نیگارکێشی ناوخۆیی و ھۆڵێکی شانۆی بۆ بینەرێکی ١٠٠٠ کەسی ھەیە، ھەروەھا شانۆیەکی ئۆپێرا کە بەم دوایییە نۆژەن کراوەتەوە لە سەردەمی سۆڤیەتدا کە شانۆی درامای مۆسیقی دەوڵەتی نەخچیڤان شانۆگەری و کۆنسێرت و میوزیکاڵ و ئۆپێرا تێیدا بەدی دەھێنێت. زۆرێک لە شوێنە ڕۆشنبیرییەکانی شارەکە لە ساڵی ٢٠١٨دا ئاھەنگیان گێڕا کاتێک نەخچیڤان وەک پایتەختی ڕۆشنبیری ئیسلامی دەستنیشانکرا. دانیشتووانی بەرچاو حەیدەر عەلیێڤ حوسێن جاوید جەلیل مەمەدگولوزادە عەبدوڕەحمان فەتالیبەیلی خێتچۆ جەمشید ناخچیڤانسکی بەھروز کەنگەرلی ڕزا تەحمەسیب حوسێن خان ناخچیڤانسکی نازلی نەجەفۆڤا عەلی محەممەدالی ئۆغڵو حەسەنۆڤ ئاگیل مامادۆڤ (تۆپی پێ، لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٩) سەرچاوەکان دەروازەی جوگرافیا دەروازەی ئازەربایجان