შაქის ციხე

შაქის ციხე (აზერ. Şəki qalası)— ადრე ცნობილი როგორც ნუხას ციხე — ციხე აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, ქალაქ შაქიში. დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია აღნიშნავს, რომ შაქის ხანების სასახლე და ციხე ერთდროულად 1765 წელს აშენდა. 1890 წლის Britannica-ს გამოცემა წერს, რომ 1765 წელს, მუჰამედ ჰუსეინ ხანის მეფობის დროს, ციხე და სასახლე აშენდა ამ თარიღზე ოდნავ გვიან აშენდა. ციხის აღწერა შაქის ციხე-სიმაგრეში აღმართული და რამდენიმე ნაგებობისგან შემდგარი კომპლექსიდან დღემდე მხოლოდ ორსართულიანი სასახლეა შემორჩენილი. შაქის სახანოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ სასახლე ადგილობრივი ადმინისტრაციის იურისდიქციაში შედიოდა და რამდენჯერმე აღადგინეს. 1853 წელს შედგენილია ციტადელის გეგმა, რომლის მიხედვითაც მასში განთავსებული სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობები ხანის თავადაზნაურთა ოჯახებისთვის განკუთვნილი იყო. სასახლის გარდა, ციხესიმაგრეში ყაზარმები, ხაზინა, ციხე იყო და 1828 წელს ხანის მეჩეთიდან გადაკეთებული მართლმადიდებლური ეკლესია აიგო. სასახლის ორიგინალური ნახატები მოგზაურებზე ღრმა შთაბეჭდილებას ტოვებდა. 1896 წელს ღვარცოფმა რამდენიმე ადგილას ნუხის ციხის კედელი გაარღვია. 1958-1963 წლებში ციხის დაზიანებული გალავანი აღდგა. შაქის ციხე, რომელიც ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილისგან დასაცავად აშენდა. ციხის გალავანი დაახლოებით 1,3 კმ სიგრძისაა, ჩრდილოეთ ნაწილში კედლების სიმაღლე დაახლოებით 4, სამხრეთში - დაახლოებით 8 მეტრია. ხოლო მისი სისქე დაახლოებით 2.2 მეტრია. კედლის მთელ სიგრძეზე 21 თავდაცვითი კოშკია. ციხე ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან თაღოვანი კარიბჭეებით იკეტება. ციხის სიმაღლე ზღვის დონიდან ჩრდილოეთით 750 მეტრია, სამხრეთით 710 მეტრი. სქოლიო