เขื่อนโฆดอ-ออแฟรีน

เขื่อนโฆดอ-ออแฟรีน (เปอร์เซีย: سد خداآفرین; อาเซอร์ไบจาน: Xudafərin SES) เป็นเขื่อนดินถมบนแม่น้ำแอแรส (เปอร์เซีย: ارس, อาเซอร์ไบจาน: Araz) ตั้งอยู่บนพรมแดนระหว่างประเทศอิหร่านกับประเทศอาเซอร์ไบจาน อยู่ห่างจากเมืองโฆมอร์ลู (เปอร์เซีย: خمارلو) ในจังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันออก ประเทศอิหร่าน ไปทางตะวันตก 8 กิโลเมตร (5.0 ไมล์) และอยู่ห่าง 14 กิโลเมตร (8.7 ไมล์) ทางตะวันตกเฉียงใต้จากซอลทันลือ (อาเซอร์ไบจาน: Soltanlı) เขตแจบรายึล ประเทศอาเซอร์ไบจาน ใน พ.ศ. 2536 ระหว่างสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่หนึ่ง กองกำลังของสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคได้เข้ายึดครองพื้นที่ดังกล่าว แต่ในวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2563 ระหว่างสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่สอง กองทัพอาเซอร์ไบจานได้เข้าควบคุมเขื่อนอีกครั้ง เขื่อนตั้งอยู่ทางเหนือน้ำห่างจากสะพานโฆดอ-ออแฟรีน 1 กิโลเมตร (0.62 ไมล์) วัตถุประสงค์ของเขื่อนคือ การผลิตไฟฟ้าจากพลังน้ำและการชลประทาน ถือเป็นโครงการร่วมระหว่างสหภาพโซเวียต​​กับประเทศอิหร่าน โดยทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อตกลงในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2520 การออกแบบเสร็จสิ้นใน พ.ศ. 2525 โครงการได้รับการทบทวนในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 และเริ่มการก่อสร้างใน พ.ศ. 2542 เขื่อนเริ่มกักเก็บน้ำใน พ.ศ. 2551 และเปิดดำเนินการใน พ.ศ. 2553 งานระบบชลประทานยังอยู่ระหว่างดำเนินการ ในระหว่างการก่อสร้าง มีการค้นพบสถานที่ในยุคสัมฤทธิ์หลายแห่ง รวมถึงหลุมศพของนักรบชาวศากะและชาวซิท ใน พ.ศ. 2551 การเติมอ่างเก็บน้ำเพื่อกักเก็บถูกชะลอเพื่อการขุดค้นทางโบราณคดี โรงไฟฟ้าของเขื่อนแห่งนี้ประกอบด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันคัพพลัน (Kaplan turbine) 4 ตัว (ด้านละ 2 ตัว) ซึ่งหมุนด้วยความเร็ว 166.67 รอบต่อนาที กำลังผลิตติดตั้งรวม 204 เมกะวัตต์ กำลังการผลิตไฟฟ้ารวม 550 กิกะวัตต์ชั่วโมงต่อปี (แบ่งจ่ายไฟฟ้าให้กับแต่ละประเทศ 275 GWh) และได้รับการออกแบบเพื่อรองรับพื้นที่การชลประทาน 75,000 เฮกตาร์ (190,000 เอเคอร์) อุบัติเหตุเฮลิคอปเตอร์ของประธานาธิบดีอิหร่าน เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 อิลฮัม แอลีเยฟ ประธานาธิบดีอาเซอร์ไบจาน และเอบรอฮีม แรอีซี ประธานาธิบดีอิหร่าน ได้ทำพิธีทดสอบการเดินเครื่องสถานีไฟฟ้าพลังน้ำโฆดอ-ออแฟรีน ซึ่งรับน้ำจากอ่างเก็บน้ำความจุ 503 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็นร้อยละ 40 ของความจุอ่างทั้งหมด ในระหว่างการทำพิธีเปิดดำเนินการสถานีไฟฟ้าพลังน้ำกึซกาลาซือ (อาเซอร์ไบจาน: "Qız Qalası" su elektrik stansiyaları) ทั้งสองสถานีคาดว่าจะผลิตพลังงานให้กับอิหร่าน 368 ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี หลังเสร็จสิ้นพิธีการ ประธานาธิบดีเอบรอฮีม แรอีซี และคณะ ได้เดินทางต่อไปยังเมืองแทบรีซซึ่งห่างออกไปทางใต้ประมาณ 130 กิโลเมตร เนื่องจากประธานาธิบดีแรอีซีมีกำหนดการจะเปิดโครงการโรงกลั่นน้ำมัน โดยเฮลิคอปเตอร์ของกองทัพอากาศอิหร่านแบบเบลล์ 212 ที่เป็นพาหนะได้ประสบอุบัติเหตุตกในพื้นที่ภูเขาห่างไกลในเขตโจลฟอ (เปอร์เซีย: شهرستان جلفا) ในจังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันออก ในเวลา 13:30 น. ตามเวลาท้องถิ่น (10:00 GMT) ห่างจากหมู่บ้านอูซี (เปอร์เซีย: اوزی) ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 2 กิโลเมตร (1.2 ไมล์) ห่างจากเขื่อนกึซกาลาซือไปทางใต้ประมาณ 58 กิโลเมตร (36 ไมล์) ปฏิบัติการค้นหาซากเฮลิคอปเตอร์ลำดังกล่าวกินเวลา 15 ชั่วโมง โดยหลังจากหน่วยกู้ภัยเข้าถึงที่เกิดเหตุ ผู้โดยสารและลูกเรือทั้งหมดของเฮลิคอปเตอร์ลำนี้ก็ได้รับการยืนยันการเสียชีวิต อ้างอิง แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เขื่อนโฆดอ-ออแฟรีน