สเตพานาแกร์ต

สเตพานาแกร์ต (อาร์มีเนีย: Ստեփանակերտ, อักษรโรมัน: Step'anakert, รูปสะกดแบบตะวันออก เสียงอ่านภาษาอาร์มีเนีย: [stɛpʰɑnɑˈkɛɾt]) หรือ ฮันแกนดี (อาเซอร์ไบจาน: Xankəndi, ออกเสียง: [xɑnkænˈdi] ) เป็นนครร้างในภูมิภาคนากอร์โน-คาราบัคของอาเซอร์ไบจาน นครนี้เคยเป็นเมืองหลวงและอยู่ภายใต้การควบคุมของสาธารณรัฐอาร์ตซัคก่อนการรุกรานของอาเซอร์ไบจานใน ค.ศ. 2023 นครนี้ตั้งอยู่ในหุบเขาบนพื้นที่ชันฝั่งตะวันออกของทิวเขาคาราบัค ที่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำการ์การชัย (การ์การ์) บริเวณที่กลายเป็นสเตพานาแกร์ตเดิมเป็นที่อยู่อาศัยของชาวอาร์มีเนียชื่อ วารารักน์. จากนั้นในสมัยโซเวียต นครนี้ได้รับสถานะเมืองหลักของแคว้นปกครองตนเองนากอร์โน-คาราบัค กลายเป็นศูนย์กลางกิจกรรมทางเศรษฐกิตและอุตสาหกรรม ในช่วงที่อาร์มีเนียควบคุม นครนี้เป็นศูนย์กลางการศึกษาและวัฒนธรรมระดับภูมิภาค เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยอาร์ตซัค และทำเนียบวัฒนธรรม ณ ค.ศ. 2021 สเตพานาแกร์ตมีประชากร 75,000 คน ณ วันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2023 เจ้าหน้าที่อาเซอร์ไบจานเข้าควบคุมนครนี้ ซึ่งมีประชากรอาร์มีเนียเกือบทั้งหมดหลบหนีไปอาร์มีเนียนำหน้ากองกำลังที่กำลังรุกคืบ ศัพทมูลวิทยา ข้อมูลอาร์มีเนียสมัยกลางระบุที่อยู่อาศัยในบริเวณนี้ว่า วารารักน์ (อาร์มีเนีย: Վարարակն, แปลตรงตัว 'ตาน้ำพุ่งเร็ว') ใน ค.ศ. 1847 เจ้าหน้าที่รัสเซียเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านนี้จากวารารักน์ไปเป็นคันเกนดี อย่างไรก็ตาม วารารักน์ยังคงเป็นชื่อเมืองในภาษาอาร์มีเนียจนกระทั่ง ค.ศ. 1923 ข้อมูลอาเซอร์ไบจานส่วนใหญ่อ้างว่าที่อยู่อาศัยนี้สถาปนาขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ในฐานะที่พำนักของประมุขรัฐข่านคาราบัค ในช่วงปีแรก บริเวณนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ "หมู่บ้านข่าน" (อาเซอร์ไบจาน: Xanın kəndi) เนื่องจากมีเพีนงแค่ครอบครัวและญาติของข่านเท่านั้นที่อาศัยอยู่ในบริเวณนี้ จากนั้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 บริเวณนี้จึงมีการเปลี่ยนชื่อเป็น คันเกนดี ("หมู่บ้านข่าน" ในภาษาอาเซอร์ไบจาน) เมืองนี้ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น สเตพานาแกร์ต ("นครสเตปัน") ใน ค.ศ. 1923 ตามสเตปัน ชาฮูเมียน นักปฏิวัติบอลเชวิคชาวอาร์มีเนีย ชื่อนี้มาจากการประสมคำว่า Stepan (อาร์มีเนีย: Ստեփան) กับ kert (อาร์มีเนีย: կերտ, แปลตรงตัว 'ถูกสร้าง') ประวัติ ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศ สเตพานาแกร์ตตั้งอยู่บนที่ราบสูงคาราบัคที่ระดับความสูงเหนือน้ำทะเลเฉลี่ย 813 เมตร (2,667 ฟุต) นครนี้มีสภาพภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นกึ่งเขตร้อน (Cfa) ตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน หมายเหตุ อ้างอิง บรรณานุกรม แหล่งข้อมูลอื่น Stepanakert Municipality (hy) 360 Panoramic view of the City Center (en) Artsakh tourism Office (en) เก็บถาวร 24 ตุลาคม 2020 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Stepanakert on Lonely Planet (en) สเตพานาแกร์ต ที่ GEOnet Names Server