ალპური გარეთხა

ალპური გარეთხა (ლათ. Capra ibex) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ჯიხვისებრთა ოჯახისა. გვხვდება ალპებში. საშუალოდ სხეულის სიგრძეა 150 სმ, დედალი საშუალოდ იწონის 40 კგ-ს, ხოლო მამალი 100 კგ-მდე აღწევს. ვაცებს აქვთ წინ წამოჭრილი 1 მეტრის სიგრძის რქები, ხოლო მდედრებს მოკლე რქები აქვთ. ზაფხულში ვაცის შეფერილობა მოყავისფროა, ხოლო მდედრისა — ოქროსფერი ან მოწითალო. ზამთრის პერიოდში ორივე სქესის წარმომადგენლის შეფერილობა მონაცისფროა. გავრცელებულია ალპებში ტყისა და ყინულის საზღვარს შორის. ადის ზღვის დონიდან 3500 მ-მდე. ზამთარში ჩვეულებრივ, შედარებით დაბლა ჩამოდიან, ღამეს მაღლა მთებში ატარებენ. ალპური თხის ტიპური ჯოგი შედგება 10 ან 20 სულისაგან. 1922 წელს იტალიაში შეიქმნა გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი, რომელიც ახდენს ალპური თხის დაცვას. XIX საუკუნეში უწესრიგო ნადირობის შედეგად ალპური გარეთხა მხოლოდ გრან-პარადიზოს რაიონში შემორჩა. იმ დროისთვის დაახლოებით 60-მდე სახეობა გადარჩა. ალპური გარეთხა ინტენსიური სპორტული ნადირობის ობიექტი იყო; მისგან სხვადასხვა სახის თილისმებს ამზადებდნენ. ამჟამად ალპური გარეთხა გვხვდება იტალიაში, საფრანგეთში, გერმანიაში, შვეიცარიაში, ავსტრიასა და სლოვენიაში. იხილეთ აგრეთვე გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი რესურსები ინტერნეტში ალპური გარეთხა დაარქივებული 2011-08-05 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური) ალპური გარეთხა (ინგლისური) ალპური გარეთხა დაარქივებული 2012-05-13 საიტზე Wayback Machine. (რუსული) სქოლიო