Фәрештә-һаҡсы монастыры (Бургһаузен)

Изге Фәрештә-һаҡсы монастыры (нем. Kloster Heilig Schutzengel, Burghausen) — бавария ҡалаһы Бургһаузен (Үрге Бавария) территорияһында урынлашҡан һәм Пассау епархияһына ҡараған элекке «Иисус Конгрегацияһы» (CJ) ҡатын-ҡыҙҙар монастыры; 1683 йылда нигеҙ һалынған, урындағы ҡыҙ балаларға башланғыс белем таратыуҙа әүҙем ҡатнашҡан һәм 2018 йылда 21 майында бөтөнләй ябылған. Тарихы һәм тасуирламаһы Монастырға Зальцбург архиепискобы хуплауы менән 1683 йылда "Иисус Конгрегацияһы"ның (CJ) мюнхен бүлексәһе нигеҙ һалған: монастырҙың тәүге башлығы биш апа-һеңлеләр общинаһын община из пяти сестёр етәкләүсе Бургһаузен ҡалаһында тыуып үҫкән Филипина Баумфельдер булған. Баварияла ордендың (Мюнхен һәм Аугсбургтан ҡала) өсөнсө бүлексәһе булған монастырь формалашҡандан һуң мәктәп, ә һуңынан — ҡыҙҙар өсөн мәктәп-интернат булдырылған. Бинаны киңәйтеү маҡсатында викарий Франц Вильгельм Баумфельдер — 1681 йылда вафат булған Филипинаның ағаһы монахиняларға васыят итеп ҡалдырған аҡсаға күрше өйҙө һатып алған. 1731 йылда иҫке бина тулыһынса тиерлек һүтелгән һәм архитектор («мастер-ташсы») Тростбергтан килгән Иоһанн Мартин Пёльнерҙың проекты буйынса яңынан төҙөлгән: изгеләндереү 1746 йылда үткән. Майҙанға ҡаратып төҙәлгән сиркәү бинаһын — унан уңдағы һәм һулдағы йорттар кеүек — күренеп торған фигуралы фронтондар тамамлай; төп миһраптың алтарь художестволы биҙәлеүен тикшеренеүселәр Иоһанн Георг Линдтҡа (Изге Георгий, Максимилиан, Терезия һәм Флориан тигән эштәре) һәм Иоһанн Георг Капферға (фәрештәләр фигураһы) ҡайтарып ҡалдыра. 1803 йылда, Баварияла сиркәү милеген әүҙем секуляризациялау осоронда, Бургһаузен монастыры ордендың башҡа бөтә бавария монастырҙарына ҡарата үҙәк монастырь булған. Уны таратыу бары тик 1816 йылда ғына — апалар сёстры Альтёттингҡа күскәндән һуң ғына үткәрелгән; Әммә 1826 йылда, король Людвиг I хуплау алғандан һуң ғына, апаларҙың уҡыу эшмәкәрлеге дауам иткән. 1852 йылда яңынан балалар интернатына нигеҙ һалынған; апр. тиклем һәм 1984 йылға саҡлы апалар башҡа күп кенә башланғыс мәктәптәрҙә эшләгәндәр. 1989 йылда сиркәүҙә капиталь ремонт булған; монастырь биналарында әлегә тиклем Бургһаузендың урта мәктәбе урынлашҡан — монастырь үҙе 2018 йылдың 21 майында ябылған. Шулай уҡ ҡарағыҙ Буксһайм монастыры Пиленһофен монастыры Иҫкәрмәләр Әҙәбиәт Backmund, Norbert: Die kleineren Orden und ihre Klöster bis zur Säkularisation, Windberg 1974, S. 50f. Brandmüller, Walter (Hg.): Handbuch der bayerischen Kirchengeschichte II, St. Ottilien1993, S. 859—870. Pechmann, M. Gonzaga von: Geschichte des Englischen Institutes Beatae Mariae Virginis in Bayern, München 1907. Winkler, M. Th. I.B.M.V.: Maria Ward und das Institut der Englischen Fräulein in Bayern von der Gründung des Hauses in München bis zur Säkularisation desselben, 1626—1810, 1926. Һылтанмалар Laura Scherr. Burghausen — die Englischen Fräulein vom Heiligen Schutzengel (нем.). hdbg.eu. Haus der Bayerischen Geschichte. Дата обращения: 22 апрель 2019.