โขดหินอุลูรู

โขดหินอุลูรู (อังกฤษ: Uluru, ; Pitjantjatjara: Uluṟu [ˈʊlʊɻʊ]) หรือเรียกอีกอย่างได้ว่า หินแอร์ซ (Ayers Rock, ) และระบุอย่างเป็นทางการเป็น อุลูรู / หินแอร์ซ เป็นหินทรายขนาดใหญ่ โขดหินอุลูรู ตั้งอยู่ในตอนกลางของประเทศออสเตรเลีย เป็นโขดหินขนาดใหญ่ที่โผล่จากพื้นดินโดดๆซึ่งสามารถมองเห็นได้ไกลกว่า 100 กิโลเมตร มีขนาดความสูง 348 เมตร เส้นรอบวงที่ฐานวัดได้ 9 กิโลเมตร จัดได้ว่าเป็นโขดหินที่ใหญ่ทีสุดในโลก ลักษณะเป็นหินทรายสีแดงเป็นหินอาร์โคส มีปริมาณแร่ฟันม้าหรือแร่เฟลด์สปาร์อยู่มาก มีสภาพการกัดเซาะของฝนและลมตามธรรมชาติ มีถ้ำและแอ่งน้ำ บริเวณผิวนอกของหินโดนความร้อนจากแสงอาทิตย์ ทำให้เกินผิวนอกแตกหลุดออกเป็นสะเก็ดและร่วมลงมาที่พื้นทับถมกันเป็นกำแพงภูเขาขนาดใหญ่ สีสันของหินเปลี่ยนแปลงตามเวลาซึ่งในแต่ละช่วงมีสีแตกต่างกัน ในตอนกลางวันแสงอาทิตย์เจิดจ้าทำให้มีแดง แต่พอตกเย็นสีสันจะเปลี่ยนเป็นสีม่วง ชื่อ Aṉangu ท้องถิ่น ซึ่งเป็นชาว Pitjantjatjara เรียกสถานที่นี้ว่า อุลุรุ (Uluṟu, Pitjantjatjara: [ʊlʊɻʊ]) คำนี้เป็นวิสามานยนามที่ไม่มีความหมายเฉพาะในสำเนียง Pitjantjatjara แม้ว่ามีการใช้ชื่อนี้เป็นชื่อตระกูลท้องถิ่นโดยเจ้าของดั้งเดิมอาวุโสแห่งอุลูรูก็ตาม เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 1873 ผู้สำรวจ William Gosse มองดูสถานที่นี้และตั้งชื่อเป็น หินแอร์ซ เพื่ออุทิศแด่เซอร์ เฮนรี แอร์ซ เสนาเอกแห่งเซาท์ออสเตรเลียในขณะนั้น ใน ค.ศ. 1993 เริ่มมีการใช้นโยบายชื่อคู่ ซึ่งอนุญาตให้ชื่อทางการระบุด้วยชื่อออสเตรเลียดั้งเดิม (ในภาษา Pitjantjatjara, Yankunytjatjara และภาษาท้องถิ่นอื่น ๆ) กับชื่อภาษาอังกฤษ โดยในวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1993 จุงมีการเปลี่ยนชื่อเป็น "หินแอร์ซ / อุลูรู" ถือเป็นสถานที่แรกที่มีชื่อคู่ในนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี จากนั้นจึงย้อนลำดับชื่อไปเป็น "อุลูรู / หินแอร์ซ" ในวันที่ 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 2002 ตามคำขอจาก Regional Tourism Association ในอลิซสปริงส์ การกำเนิดของโขดหิน โขดหินอุลูรูจริงๆแล้วเป็นส่วนหนึ่งของยอดเขา ซึ่งจมอยู่ใต้ดินลึกลงไปถึง 6 กิโลเมตร โดยโขดหินนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของพื้นมหาสมุทรเมื่อประมาณ 550 ล้านปีที่แล้วตรงใจกลางทวีปออสเตรเลีย ต่อมาน้ำในมหาสมุทรลดลง เปลือกโลกก็เคลื่อนตัวดันให้โขดหินโผล่ขึ้นมา ความเชื่อของชาวอะบอริจินี ตำนานของชาวอะบอริจินีกล่าวไว้ว่าโขดหินอุรูลูเป็นภูมิประเทศเส้นทางแห่งความฝัน บรรพบุรุษสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยจูคูร์ปา (ยุคแห่งช่วงฝัน) ซึ่งเป็นพื้นพิภพกำลังก่อตัว ในยุคนั้นบริเวณแถบโขดหินอุลูรูเป็นถิ่นของมนุษย์ครึ่งกระต่ายครึ่งจิงโจ้และมนุษย์งูคาร์เป็ต ครั้งหนึ่งมนุษย์งูคาร์เป็ตถูกมนุษย์งูพิษรุกรานซึ่งพวกมนุษย์งูพิษเป็นศัตรูจากแดนใต้ และพวกมนุษย์ครึ่งกระต่ายครึ่งจิงโจ้ก็ได้เข้ามาช่วยเหลือมนุษย์งูคาร์เป็ต โดยหัวหน้าเผ่ามนุษย์ครึ่งกระต่ายครึ่งจิงโจ้โดยเจ้าแม่บูลาริก็ได้เป่าพิษร้ายแห่งความตายและเชื้อโรคเข้าใส่ศัตรู นอกจากนี้ยังมีตำนานที่เล่ากันอีกว่ามนุษย์ครึ่งกระต่ายครึ่งจิงโจ้นี้ได้ถูกศัตรูรุกรานโดยการปล่อยหมาป่าดิงโก้ ออกมากัด แต่โชคดีที่มนุษย์ครึ่งกระต่ายหลบหนีได้เพราะสามารถกระโดดได้ไกลกว่า และปัจจุบันนี้ชาวอะบอริจินีเชื่อว่าร่างของมนุษย์ครึ่งงูพิษถูกสาปให้กลายเป็นโขดหินอุลูรู และรอยน้ำไหลที่ด้านหนึ่งของหินเป็นรอยเลือด ส่วนรอยเท้ามนุษย์ครึ่งกระต่ายครึ่งจิงโจ้นั้นที่ทิ้งไว้ขณะวิ่งหนีศัตรูได้กลายเป็นถ้ำทั้งหลายที่ฐานโขดหิน อ้างอิง บรรณานุกรม Breeden, Stanley (1995). Growing Up at Uluru, Australia. Fortitude Valley, Queensland: Steve Parish Publishing. ISBN 0-947263-89-6. OCLC 34351662. Breeden, Stanley (2000) [1994]. Uluru: Looking After Uluru – Kata Tjuta, the Anangu Way. Roseville Chase, NSW: Simon & Schuster Australia. ISBN 0-7318-0359-0. OCLC 32470148. Hill, Barry (1 November 1994). The Rock: Travelling to Uluru. St Leonards, NSW: Allen & Unwin. ISBN 1-86373-778-2. OCLC 33146858. Mountford, Charles P. (1977) [1965]. Ayers Rock: Its People, Their Beliefs and Their Art. Adelaide: Rigby Publishing. ISBN 0-7270-0215-5. OCLC 6844898. แหล่งข้อมูลอื่น วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Uluru Uluṟu-Kata Tjuṯa National Park – Australian Department of the Environment and Water Resources Northern Territory official tourism site