Brisbane

Brisbane (Engels: [ˈbɹɪzbən], ) is die hoofstad en grootste stad van die deelstaat Queensland in die ooste van Australië. Die metropool van Brisbane het 'n bevolking van sowat 2,8 miljoen. Die sakekern van die stad staan vandag waar die oorspronklike nedersetting in 'n kronkel van die Brisbanerivier, sowat 23 kilometer vanaf die monding te Moretonbaai, gevestig was. Die metropolitaanse gebied strek in alle rigtings langs die vloedvlakte van die Brisbane-riviervallei tussen die baai en die Groot Skeidingsgebergte. Die stad word deur verskeie munisipaliteite bestuur maar is hoofsaaklik gesetel rondom die Brisbane Stadsraad wat jurisdiksie het oor die grootste gebied en bevolking in Brisbane en is ook Australië se grootste plaaslike regeringsowerheid ten opsigte van bevolking. Brisbane is vernoem na die rivier waarlangs dit gebou is, wat op sy beurt vernoem is na Sir Thomas Brisbane, die Goewerneur van Nieu-Suid-Wallis tussen 1821 tot 1825. Die eerste Europese nedersetting in Queensland is in 1824 gestig en was 'n strafkolonie te Redcliffe, sowat 28 km noord van Brisbane se huidige sakekern. Daardie nedersetting is kort daarna verlaat en in 1825 geskuif na Brisbane se North Quay (Noordelike kaai). Vrye setlaars is vanaf 1842 toegelaat om hulle daar te vestig. Brisbane is gekies as die hoofstad van Queensland toe dit in 1859 as 'n aparte Britse kolonie van Nieu-Suid-Wallis verklaar is. Die stad het 'n kernrol gespeel tydens die Geallieerde magte se veldtog in die Tweede Wêreldoorlog en het gedien as die Suid-Westelike hoofkwartiere van Generaal Douglas MacArthur vir die Stille Oseaan-gebied. Brisbane was ook die gasheer vir verskeie groot kulturele en sportgeleenthede. Die stad is in 2021 ook deur The Economist gelys as die tiende mees leefbare stad in die wêreld. Geskiedenis Voor Europese nedersetting was die gebied rondom Brisbane bewoon deur die inheemse Turrbal- en Jagera-stamme, wat afstammelinge was van mense wat na die streek gemigreer het oor die Straat van Torres. Die Moretonbaai-gebied was aanvanklik deur Matthew Flinders verken. Op 17 Julie 1799 het Flinder aan wal gegaan by die hedendaagse Woody Point, wat hy toe "Red Cliff Point" gedoop het as gevolg van die rooikleurige kranse wat vanaf die baai sigbaar is. In 1823 het Thomas Brisbane, die destydse goewerneur van Nieu-Suid-Wallis, opdrag gegee dat 'n nuwe noordelike strafkolonie ontwikkel word en is 'n verkenningsgeselskap onder leiding van John Oxley gestuur om die Moreton Bay-gebied verder te verken. Oxley het die Brisbane-rivier sy naam gegee en die rivier tot sover as Goodna verken, wat sowat 20 km stroomop vanaf die huidige sakekern geleë is. Oxley het Red Cliff Point aanbeveel vir die nuwe kolonie, aangesien skepe met enige gety sou kon vasmeer en maklik naby die oewer sou kon kom. Op 13 September 1824 het 'n geselskap onder bevel van luitenant Henry Miller saam met 14 soldate — sommige met vroue en kinders — en 29 gevangenes hulself in Redcliffe gevestig. Die nedersetting is egter 'n jaar later ontruim en geskuif na 'n plek langs die Brisbane-rivier wat tans as North Quay bekend staan, sowat 28 km ter suide daarvan omdat 'n meer betroubare waterbron daar beskikbaar was. Die nuwe nedersetting het eers as Edenglassie bekend gestaan voor dit herdoop is tot Brisbane. Sport In 1982 het Brisbane die twaalfde Statebondspele aangebied. Die Olimpiese Somerspele 2032 sal ook hier gehou word. Brisbane was ook een van die Australiese gasheerstede tydens die Vrouesokkerwêreldbeker 2023. Brisbane beskik met The Gabba-krieketveld en Brisbane Showgrounds oor twee belangrike toetskrieketstadions. Beide die Australiese nasionale krieketspan en die Australiese nasionale vrouekrieketspan speel van hulle tuiswedstryde in die stad. The Gabba-krieketveld het onder andere wedstryde tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 1992 en 2015, asook die T20I-wêreldbeker 2022 gehuisves. In rugby word Brisbane tydens Superrugby deur die Queensland Reds verteenwoordig wat sy tuiswedstryde op die Suncorpstadion speel en voorheen die Ballymorestadion gebruik het. Die Suncorpstadion is ook tydens die Rugbywêreldbeker 2003 gebruik, terwyl tydens die Rugbywêreldbeker 1987 wedstryde op die Ballymorestadion aangebied is. In Brisbane speel beide die Wallabies en die Wallaroos van hulle tuiswedstryde op die Suncorpstadion. Dit sal ook tydens die Rugbywêreldbeker 2027 vir wedstryde gebruik word. Verwysings Eksterne skakels (en) Toerisme-inligting oor Brisbane op Wikivoyage (en) Amptelike webwerf (en) "Brisbane". Encyclopædia Britannica. Besoek op 23 April 2025.