Ոսկեվան

Ոսկեվան (նախկին անվանումը՝ Ղոշղոթան), գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում, նախկին Նոյեմբերյանի շրջանում, մարզկենտրոնից 33 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ոսկեպարի լեռնաշղթայի հարավային լանջին։ Գյուղը մինչև 1978 թ. կոչվել է Ղոշղոթան, իսկ 1978 թվականից Ոսկեվան։ Ըստ մեզ հասած տվյալների, մի անգամ գյուղացիները, որոնք հարկ էին վճարում նաև թուրք բեկերին, սկսել էին աշնանացան վարի աշխատանքները, երբ բեկերն իրենց հարկահանների հետ գյուղ են մտնում տվյալ տարվա չվճարած հարկը հավաքելու։ Նրանք պահանջում են դադարեցնել վարի աշխատանքները և հավաքել տրվելիք հարկերը։ Հարկը հավաքելուց հետո թուրք բեկը թույլ է տալիս շարունակել վարի աշխատանքները, ասելով՝ գոշքոթանլարը, այսինքն՝ լծեք գութանները, այստեղից էլ Գոշքոթան՝ Ղոշղոթան անվան ծագումը։ 1978 թ. Նոյեմբերյանի շրջսովետի գործկոմի նախաձեռնությամբ՝ նախագահ Սուրեն Սարիբեկի Անտոնյան, միջնորդություն ներկայացվեց ՀԽՍՀ Գերագույն խորհուրդ՝ շրջանի 3 բնակավայրերի անվանափոխության վերաբերյալ։ Առաջարկվեց Դոստլուն անվանել Բարեկամավան, Ղալաչան՝ Բերդավան, Ղոշղոթանը՝ Ոսկեվան։ Ղոշղոթանցիները սիրով համաձայնեցին և ընդունեցին գյուղի նոր անունը։ Ոսկեվանը գտնվում է նախկին շրջկենտրոն Նոյեմբերյանից 16 կմ, մարզկենտրոն Իջևանից՝ 45 կմ, և Երևանից՝ 180 կմ հեռավորության վրա։ Բնակչություն Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ոսկեվանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1256, առկա բնակչությունը՝ 1206 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև. Տնտեսություն Բնակչությունը զբաղվում է անասնաբուծությամբ, պտղաբուծությամբ, ծխախոտագործությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Պատմամշակութային կառույցներ Ոսկեվանի մեջ է Սուրբ Գայանե եկեղեցին, 4 կմ արևմուտքում՝ Շեկ աղբյուր, 3 կմ հյուսիս՝ Ոսկեվան, 3 կմ արևելք՝ Խլեզձոր և 5 կմ հյուսիս՝ Սռի գյուղատեղիները։ Գյուղի հին գերեզմանոցի հարավային մասում կանգուն է բռնչենի ծառը, որի տարիքը ոչ ոք չգիտի, ենթադրվում է որ այդ ծառը գյուղի հասակակիցն է։ Ծառի առջևի մասում Զորավար Անդրանիկի ծննդյան 125-ամյակի կապակցությամբ 1990 թ. կառուցվել է նրա կիսանդրին։ Կիսանդրին քանդակել է հարևան Ոսկեպար գյուղի բնակիչ Հրաչիկ Եգորի Ալավերդյանը։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա էր նաև Հայաստանի ազգային հերոս Գեղազնիկ Արմենակի Միքայելյանը։ Տես նաև Ոսկեվանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ) Ծանոթագրություններ