Քաղսի

Քաղսի, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 4 կմ հարավ-արևմուտք։ Անվան ստուգաբանությունը «Քաղսի» անվան մեկնաբանությունները բավականաչափ հակասական են, քանի որ Քաղսին չի պատկանում այն գյուղերի շարքին, որոնք 1928 թվականից հետո նոր բնակիչների կողմից նոր անուններ են ստացել։ Ջուրը, որից օգտվել են բնակիչները, բավականաչափ սառը և հագեցնող է եղել, այն անվանել են «քաղցր», այստեղից էլ՝ գյուղի անվանումը։ Թեև մեկ այլ պնդմամբ «քաղց» բառից է առաջացել գյուղի անվանումը, սակայն սա այնքան էլ հավանական չի կարելի համարել, քանի որ տարածաշրջանում ամենից շատ անասնագլխաքանակ և շատ հողեր ունեցել է Քաղսին։ «Աշխարհացույցում» հիշատակվող «քաղս» բառաձևն առավել արժանահավատ է թվում։ Այն նշանակում է որձ այծ, քոշ, նոխազ։ «Աշխարհացույցում» հիշատակվում են՝ «այծ և քաղս»։ Բնակչություն Քաղսիի ազգաբնակչության փոփոխությունը. Տնտեսություն Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, ծխախոտագործությամբ, հացահատիկի, կերային և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ։ Պատմամշակութային կառույցներ Քաղսիում պահպանվել են 1855 թ.-ի եկեղեցու հիմքի վրա կառուցված Սբ.Աստվածածին եկեղեցին և “Թուխ Մանուկ” մատուռը։ Շրջակայքում կան բնակատեղի, դամբարաններ (մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ), XVII-XIX դարերի խաչքարերով գերեզմանոց։ Տես նաև Քաղսիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ) Ծանոթագրություններ