ග්යුම්රි, ආර්මේනියාව

ග්යුම්රි (ආර්මේනියානු: Գյումրի , ) යනු නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර ආර්මේනියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය වන අතර එය රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි ෂිරාක් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි. 19 වන සියවස අවසන් වන විට, නගරය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රොපොල් ලෙස හැඳින්වූ විට, එය යෙරෙවන් වලට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සහිත රුසියානු පාලනය යටතේ පැවති නැගෙනහිර ආර්මේනියාවේ විශාලතම නගරය බවට පත්විය. 19 වන සියවසේ රුසෝ-තුර්කි යුද්ධ අතරතුර රුසියානු හමුදා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස වැදගත්කමක් දරමින් නගරය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය අතරතුර සහ ඉන් පසුව නගරය කැලඹිලි සහිත කාල පරිච්ඡේදයකට මුහුණ දුන්නේය. ඔක්තෝබර් විප්ලවය හේතුවෙන් රුසියානු හමුදා දකුණු කොකේසස් වලින් ඉවත් වූ අතර, ආර්මේනියානු ජන සංහාරයෙන් පලා යන ආර්මේනියානු සරණාගතයින් විශාල සංඛ්‍යාවකට නගරය නවාතැනක් බවට පත් විය, විශේෂයෙන් අනාථ නිවාස ගොඩනැගිලි 170 ක පමණ අනාථ දරුවන් 22,000 ක් සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන ලදී. සෝවියට් සමයේදී එය ලෙනිනකන් ලෙස නම් කරන ලද අතර සෝවියට් ආර්මේනියාවේ ප්‍රධාන කාර්මික හා රෙදිපිළි මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය. 1988 ස්පිටැක් භූමිකම්පාවට පෙර නගරයේ ජනගහනය වේගයෙන් 200,000 ට වඩා වැඩි විය, එය විනාශ වූ විට, 2011 සංගණනයට අනුව නගරයේ ජනගහනය 121,976 දක්වා අඩු විය. සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීමෙන් ටික කලකට පසු නගරය නූතන ස්වාධීන ආර්මේනියාව යටතේ ග්යුම්රි ලෙස නම් කරන ලද අතර, භූමිකම්පාවෙන් පසු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු දිගටම පවතී. 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 112,301 කි. අද වන විට, ග්යුම්රි 1988 භූමිකම්පාවේ කල් පවතින බලපෑම් සමඟ පොරබදමින් සිටියද, නගරයෙන් ආරම්භ වූ බොහෝ කලාකරුවන් සහ ශිල්පීන් නිසා එය ආර්මේනියාවේ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ලෙස තවමත් හැඳින්වේ. 1988 භූමිකම්පාවෙන් බොහෝ දුරට දිවි ගලවා ගැනීමට සමත් වූ විශාල කුමයිරි ඓතිහාසික දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ද නගරය විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ, එය ප්‍රධාන වශයෙන් 19 වන සියවස දක්වා දිවෙන අතර අව්‍යාජ නාගරික ආර්මේනියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහිත ලෝකයේ ඉතිරිව ඇති ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි. සටහන් යොමු කිරීම්