Մեծ Սեպասար

Մեծ Սեպասար (նախկին անվանումը՝ Մեծ Շիշթափա), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից 40 կմ հյուսիս, Կաթսայաջուր գետի ափին։ Մեծ Սեպասար է վերանվանվել 1946 թ. նոյեմբերի 12-ին։ Բնակչություն Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Մեծ Սեպասարի մշտական բնակչությունը կազմել է 841, առկա բնակչությունը՝ 719 մարդ։ Բնակիչերը հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը եկել է Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի գավառակի Շիշթափա և Մոլլա Սլեման գյուղերից։ Հիմնականում հայ-կաթոլիկներ են։ Մեծ Սեպասարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև. Տնտեսություն Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Պատմամշակութային կառույցներ Մեծ Սեպասարում են գտնվում Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցին (XIX-XX դարեր) և հին եռակամար կամուրջը (1860 թ.), իսկ գյուղից հյուսիս՝ Դարի սուրբ գյուղատեղին համանուն մատուռով (XIX դար)։ «Դարի սրբի գլխին», այսինքն դարի գագաթին է գտնվում վաղ բրոնզեդարյան հուշարձան սրբարան-բնակատեղին։ 2004 թվականից սկսած այնտեղ պեղումներ է իրականացնում Շիրակի երկրագիտական թանգարանը. պեղող հնագետ՝ պ.գ.թ. Լարիսա Եգանյան։ Հուշարձանը սփռված է մոտ մեկ հա տարածքի վրա։ Հուշարձանը պատկանում է «Կուր-արաքսյան» կոչվող մշակույթին։ Հայտնաբերվել են տարածաշրջանում զուգահեռները չունեցող գայլի զոհաբերություններ և թաղումներ։ Հետաքրքիրև փաստեր Գյուղի տարածքում կան սառնորակ աղբյուրներ, որոնցից մեկը հայտնի որպես Թթու ջուր։ Տես նաև Մեծ Սեպասարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ) Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Տարածաշրջանի քարտեզ