Սոթք (գյուղ, Գեղարքունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոթք (այլ կիրառումներ) Սոթք, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։ Անուն 1991 թվականի ապրիլի 3-ին գյուղը վերանվանվել է Սոթք։ Մինչ այդ որոշ ժամանակ հայտնի է եղել Զոդ անունով: Պատմություն Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2022) Պատմամշակութային հուշարձաններ Սոթք գյուղը հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով: Այստեղ հայտնաբերվել են նախաքրիստոնեական և քրիստոնեական ժամանակաշրջանների բազմաթիվ հուշարձաններ: Գյուղի կենտրոնում է գտնվում Սոթքի ամրոցը անունով հայտնի ամրոցը: Այն թվագրվում է մ.թ.ա. 2-ից 1-ին հազարամյակից մինչև ուշ միջնադար: Տարածված է բլրի գագաթին և լանջերին: Գյուղից 1,5 կմ արևելք՝ դեպի ոսկու հանքավայր տանող ճանապարհի ձախակողմյան հատվածում գտնվում է «Հինգ քար» անունով հայտնի ամրոցը: Այն թվագրվում է մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակով: «Հինգ քար» ամրոցից 400 մ դեպի ոսկու հանքավայր, գտնվում է մ.թ.ա. 2-ից 1-ին հազարամյակով թվագրվող դամբարան: Գյուղի կենտրոնում է գտնվում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին: Այն կառուցվել է 9-րդ դարում: 1276 թվականին, 17-րդ դարում և 1991 թվականին վերանորոգվել է: Եկեղեցու պատերին ագուցված են շուրջ 27 խաչքարեր, որոնք թվագրվում են 9-ից 16-րդ դարերով: Գյուղի մեջ գտնվում է 9-ից 17-րդ դարերով թվագրվող գերեզմանոց, որտեղ պահպանվել են երկու խաչքար և երկու մասի բաժանված մեկ վիշապաքար: Խաչքարերից առաջինը թվագրվում է 14-ից 15-րդ դարերով, իսկ մյուսը՝ 1684 թվականով: Վիշապաքարը թվագրվում է մ.թ.ա. 2-րդից 1-ին հազարամյակով: Գյուղից 9 կմ հյուսիս-արևելք՝ ոսկու հանքավայրի հարստացուցիչ կոմբինատի տարածքում, գտնվում է վաղ միջնադարից մինչև ուշ միջնադարով թվագրվող գյուղատեղի: Գյուղատեղիում առկա է վաղ միջնադարով թվագրվող քարավանատուն: Բնակչություն Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Սոթքի մշտական բնակչությունը կազմել է 824, առկա բնակչությունը՝ 811 մարդ։ Խորհրդային Միության տարիներին՝ ինչև 1989 թվականը, գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` Խորհրդային Ադրբեջանի Խանլարի շրջանի Ոսկանապատ գյուղից բռնագաղթած հայերով։ Ստորև ներկայացված է Սոթք գյուղի բնակչության փոփոխությունն ըստ տարիներ. Տնտեսություն Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, կերային կուլտուրաների և կարտոֆիլի մշակությամբ։ Գյուղից ոչ հեռու է գտնվում Սոթքի ոսկու հանքավայրը։ Աղբյուրներ