Cilizə

Cilizə — Ermənistanın Loru mərzində kənd. Ermənistan-Gürcüstan şərti sərhədi yaxınlığında yerləşir. Coğrafiyası Cilizə kəndi Ləlvar dağının şimal-şərqə baxan meşəlik dağ qollarından birinin ətəyində, dəniz səviyyəsindən orta hesabla 1105 m yüksəklikdə yerləşir. Rayon mərkəzi Vanadzordan 48 km məsafədədir. Cilizə kəndi Loru mərzinin Alaverdi icmasına daxildir. Kəndin inzibati sahəsi 4481,13 hektardır, bura o cümlədən əkin sahələri, çəmənliklər, həyətyanı sahələr, otlaqlar, meşə, su və digər ərazilər. Qışda çətin iqlim şəraiti səbəbindən kəndi digər yaşayış məntəqələri ilə birləşdirən dağ yolu tez-tez keçilməz hala gəlir. Tarixi 1820-ci illərdə indiki Cilizə kəndinin ərazisində ən azı beş yaşayış məntəqəsi mövcud idi. Bu kəndlər Osmanlı basqınlarından ilhamlanan ləzgilərin hücumları nəticəsində dağıdılmış və tərk edilmişdi. 1921-ci ilin iyul ayında Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu Cilizə kəndi də daxil olmaqla Loru neytral zonasının Ermənistan SSR-ə verilməsi barədə qərar qəbul etmişdir. 1970-ci illərdə Cilizə kəndi az sayda erməni ailəsi tərəfindən yenidən məskunlaşdırılmışdır. 2024-cü ilin mart ayının sonunda Gürcüstan xəbər mənbələri Ermənistan xəbər mənbələrinə istinadən sərhəd demarkasiyası zamanı Cilizə kəndinin Gürcüstana verilə biləcəyini bildirmişdilər. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın mətbuat katibi Nazeli Baqdasaryan bu barədə yayılan məlumatları təkzib etmişdir. Əhalisi 1897-ci ildən bəri Cilizə kəndində əhalinin sayında dəyişiklik: İqtisadiyyatı Cilizə kəndinin əhalisi əsasən qarğıdalı və kartof becərilməsi ilə məşğuldur və bu bitkilərin becərilməsi bəzən quraqlıq səbəbindən çətinləşir. İqlim şəraiti heyvandarlığı da çətinləşdirir. Kəndin ərazisinin 66,69 hektarı əkin sahəsi, 46,18 hektarı otlaq, 77,24 hektarı isə otlaq sahəsidir. Kənddə kənd administrasiyasının keçmiş binasında yerləşən orta məktəb, klub, kitabxana və tibb məntəqəsi var. İstinadlar