Հոգեվանք

Հոգեվանք (Կարմիր վանք), վանքային համալիր, ճարտարապետական հուշարձան Հայաստանի Շիրակի մարզի Սառնաղբյուր գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևմուտքում։ Հոգեվանքի գլխավոր եկեղեցին մարդիկ հաճախ Սուրբ Կարապետ են կոչում,սակայն եկեղեցու ներսում եղած արձանագրությունների համաձայն այն Սուրբ Ստեփանոս անվամբ է օծված։ Գլխավոր եկեղեցին ըստ հյուսիսային մուտքից վեր եղած արձանագրության, կառուցվել է 1205-ին։ Եկեղեցին գմբեթավոր դահլիճի տիպի է, ավագ խորանի երկու կողմում ուղղանկյուն, թաղածածկ ավանդատներով։ Բոլոր ճակատներն ունեն «հայկական խորշեր»։ Գլանային թմբուկով գմբեթը, քանդվել է 1939-ի երկրաշարժից, վերանորոգվել 1980-ական թվականներին։ Սուրբ Կարապետ եկեղեցուց մոտ 50 մ հյուսիս պահպանվել են միանավ (5-րդ դար) և քառակոնք (7-րդ դար), աբսիդները արտաքուստ եռանիստ են եկեղեցիների որմերի ստորին շարքերը։ Լուսանկարներ Ծանոթագրություններ Գրականություն Եղիազարյան Հ., Շիրակի լեռնահովտի պատմական հուշարձանները, Ե., 1975։ Գրիգորյան Վ., Հայաստանի վաղ միջնադարյան կենտրոնագմբեթ փոքր հուշարձանները, Երևան, 1982։