Նանսենի Անուան Այգի (Երեւան)

Նանսենի անուան այգի, կը գտնուի Երեւանի Նոր Նորք համայնքի առաջին զանգուածին մէջ՝ Ֆրիտիոֆ Նանսենի փողոցին մէջ։ Այգիին գլխաւոր խորհրդանիշներէն մէկը նորվեկացի մեծ մարդասէր, հայ ժողովուրդի բարեկամ եւ Նոպելեան մրցանակի դափնեկիր Ֆրիտիոֆ Նանսենի մեծադիր արձանն է: Այս յուշարձանը կանգնեցուած է ի երախտագիտութիւն Նանսենի հսկայական ջանքերուն՝ Հայոց ցեղասպանութենէն փրկուած գաղթականներուն «Նանսենեան անձնագիրերով» օգնելու եւ զանոնք հայրենիք վերադարձնելու գործին մէջ։ «Երախտագիտութեան այգի» Այգին յաճախ կը կոչեն նաեւ «Երախտագիտութեան այգի», որովհետեւ հոն տեղադրուած արձաններուն մեծ մասը նուիրուած է այն օտարազգի գործիչներուն, որոնք ծանր օրերուն կանգնած են հայ ժողովուրդի կողքին. Ֆրանց Վերֆել՝ «Մուսա լերան քառասուն օրը» գիրքի հեղինակը։ Ճորճ Պայրըն (Լորտ Պայրըն)՝ անգլիացի մեծ բանաստեղծ, որ Մխիթարեան միաբանութեան մէջ հայերէն սորված էր եւ հիացած հայոց լեզուով։ Նիքոլա Ռիժկով՝ 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժի օրերուն ԽՍՀՄ Մինիստրներու խորհուրդի նախագահը, որ մեծապէս սատարեց աղէտի գօտիի վերականգնման (ան Հայաստանի ազգային հերոս է)։ Նանսենի այգիին մէջ կը գտնուի Նանսենի թանգարանը (ճարտարապետ՝ Ալպերթ Սոխիկեան)։ Անիկա բացուած է 2014 թուականին, ուր կը ցուցադրուին Նանսենի կեանքին, անոր գիտական ու մարդասիրական գործունէութեան վերաբերող բազմաթիւ նիւթեր, գիրքեր, վաւերագրեր եւ լուսանկարներ։ Հետաքրքրական է, որ թանգարանի շէնքի ճարտարապետութիւնը ինքնին յատուկ ոճ ունի եւ գեղեցիկ կերպով կը համադրուի եկեղեցական համալիրին հետ։ Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին Այգիին մէջ գտնուող Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին (որ ծանօթ է նաեւ Նոր Նորքի Սուրբ Աստուածածին անունով) կառուցուած է հայկական աւանդական ճարտարապետական ոճով։ Այն դարձած է համայնքի բնակիչներուն ամէնասիրուած հոգեւոր կեդրոններէն մէկը, ուր յաճախ տեղի կ'ունենան պսակադրութիւններ եւ մկրտութիւններ։ թանգարանը եւ եկեղեցին կառուցուած են ՀՀ վաստակաւոր բժիշկներ Կառլէն եւ Սառա Եսայեաններու հովանաւորութեամբ: Հանգիստի եւ մշակոյթի գօտի Բացի պատմական յուշարձաններէն, այգին Նոր Նորքի բնակիչներուն համար հանգիստի գլխաւոր վայրերէն է։ Այնտեղ կան կանաչապատ գեղեցիկ ծառուղիներ եւ նստարաններ, յատուկ խաղահրապարակներ՝ մանուկներու համար եւ շատրուաններ, որոնք ամրան տաք օրերուն հաճելի զովութիւն կը պարգեւեն այցելուներուն։ Կարելի է ըսել, որ այս այգին պարզապէս զբօսավայր չէ, այլ բացօթեայ թանգարան մը, որ կը պատմէ մարդասիրութեան, երախտագիտութեան եւ հայ ժողովուրդի պատմութեան յաղթական էջերուն մասին։ Այգիին մէջ կը գտնուին քանդակներ` «Պայրըն» (քանդակագործ՝ Հայկ Թոքմաճեան), «Իմ սիրտը լեռներում է» (քանդակագործ՝ Բ. Յարութիւնեան), «Հրեշտակներ» (քանդակագործ՝ Ալեքսան Բաբայեան), «Արարատ» (քանդակագործ՝ Լեւոն Թոքմաճեան), «Նիկոլա Ռիժկով» (քանդակագործ՝ Լեւոն Թոքմաճեան), «Ֆրանց Վերֆել» (քանդակագործ՝ Ա. Աւետիսեան), «Ջհանգիր աղա» (քանդակագործներ՝ Արտիկ եւ Անդրանիկ Քոչարեաններ), «Սատարում» (քանդակագործ՝ Ալեքսան Բաբայեան)։ Պատկերասրահ Աղբիւրներ Երեւանի քաղաքապետարանի պաշտօնական կայքը (yerevan.am) Նանսենի թանգարանի պաշտօնական տուեալները Հայաստանի ճարտարապետներու միութեան եւ հայկական յուշարձաններու պահպանութեան արխիւները Արարատեան Հայրապետական Թեմի պաշտօնական տեղեկատուական հարթակները Ծանօթագրութիւններ