Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բյուրավան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ) Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Բյուրավան գյուղում։ Ընդգրկված է Բյուրավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Պատմություն Գտնվում է Բյուրավան գյուղի մեջ։ Կառուցվել է 19-րդ դ. կեսերին։ Ուղղանկյուն հատակագծով կառույց է։ Արևելյան կողմում ուղղանկյուն հատակագծով խորանն է՝ մոտ 1 մ բարձրություն ունեցող բեմով։ Խորանին կից եղել են ուղղանկյուն հատակագծով երկու ավանդատներ, որոնցից պահպանվել է միայն աջակողմյանը։ Ունի երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային ճակատներում, որոնք կամարակապ են և ձևավորված են ատամնաշար քիվերով։ Կառուցված է վարդագույն տուֆով։ Եկեղեցու հարավային պատին ագուցված է 12-13-րդ դդ. խաչքար։ 1920 թվականին եկեղեցին վերածվել է ակումբի, իսկ 1930-ական թթ.՝ ավերվել։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին հիմնովին վերակառուցվել է 1992 թվականին (ճարտարապետ՝ Հրաչյա Գասպարյան)։ Եկեղեցու բակում կանգնեցված է ազատագրական պայքարի նահատակներին, 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի և 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերին նվիրված խաչքար։ Եկեղեցու հատակագիծն ուղղանկյուն է, արևելյան մասում ավարտվում է ուղղանկյուն խորանով, մոտ մեկ մետր բարձրություն ունեցող բեմով։ Խորանին կից երկու ուղղանկյուն ավանդատներն են եղել, որոնցից պահպանվել է միայն աջակողմյանը։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմուտքից և հարավից, որոնք կամարակապ են, վերևում ավարտվում են ատամնաշարով, ձևավորված քիվերով։ Արևմուտքի բարավորն ունի խաչքանդակ։ Գրականություն Մանուկյան Մ., Հայաստանի Հանրապետության մարզերը, քաղաքներն ու գյուղերը, Երևան, 2013։ Հակոբյան Ս., Արարատի մարզ, Երևան, 2010։ Ծանոթագրություններ