Carmen de Patagones

Carmen de Patagones, tamén coñecida simplemente como Patagones, é a cidade máis meridional da provincia de Buenos Aires, na República Arxentina. Está situada 900 km ao suroeste da capital provincial, a cidade de La Plata, e a 915 km km da capital do país, a Cidade Autónoma de Buenos Aires. Carmen de Patagones está erixida na marxe norte do río Negro, río que a separa da cidade de Viedma, capital da provincia de Río Negro, constituíndo ambas cidades a comarca de Viedma-Carmen de Patagones. Esta comarca está a uns 30 km da desembocadura de dito río no océano Atlántico. A cidade é a cabeceira do partido de Patagones (13 600 km²), que é o máis grande e meridional da provincia de Buenos Aires, e o único da provincia que pertence á rexión patagoa. Historia A fundación de Carmen de Patagones formou parte dun conxunto de reformas políticas, económicas, sociais e administrativas deseñadas e aplicadas polos Reis Borbóns que tiveron repercusións tanto na propia Península Ibérica como en América . A revalorización da ruta Cabo de Fornos, a política expansionista dos portugueses e a presenza dos siberianos nas Montañas Rochosas instaron aos pensadores españois a idear un proxecto ambicioso que garantise a súa soberanía nestas rexións ameazadas. Así foi como se planificou e materializou a aparición dunha serie de poboacións civís dende a Alta California ata as costas patagoas. Francisco de Viedma y Narváez fundou a poboación o 22 de abril de 1779, escollendo a marxe sur do río Negro para erguer o forte e asentar os colonos. O seu primeiro nome foi "Establecemento del Río Negro" aínda que tamén se chamaba indistintamente "Fuerte del Carmen" "Fuerte del Río Negro". Descoñecendo o réxime fluvial, o 13 de xullo unha das habituais enchentes arrasou os poucos edificios, decidindo trasladarse á marxe esquerda do río. O 2 de outubro dese mesmo ano chegou a primeira das 11 embarcacións de colonos, que ante a ausencia das vivendas prometidas en España, tiveron que facer as covas/fogar no barranco. Os primeiros poboadores procedían maioritariamente de Galicia, pero a chegada dalgúns maragatos deu lugar ao peculiar xentilicio, que hoxe se usa para os habitantes da cidade (maragatos). Cómpre sinalar que durante o seu primeiro século de existencia a poboación estaba inserida nun territorio dominado polos indíxenas (pampas) sendo a navegación o único medio de comunicación posible con Buenos Aires e outras poboacións cristiás. Europeos e indíxenas foron creadores dun espazo cultural consensuado, onde a convivencia e a negociación se baseaban no comercio. Desde os seus inicios, a vila contou cunha fráxil guarnición militar para a defensa e un pequeno porto. Os primeiros vinte anos (1779-1810) estiveron marcados polo illamento con visitas esporádicas de barcos. A estrutura socioeconómica era a dunha explotación típica case autosuficiente con produción diversificada. Os acontecementos de maio de 1810 supuxeron a perda do sentido xeopolítico que sustentaba a existencia de Carmen de Patagones e esta tivo que superar a década máis difícil da súa historia, estando a piques de desaparecer en varias ocasións. Despois da Revolución de Maio, a Primeira Xunta de Goberno de Buenos Aires tomou o control da Patagones, pero en abril de 1812 un levantamento liderado por realistas detidos acadou o control da praza, que pasou así á órbita de Montevideo ata o 23 de decembro de 1814, data da que pasou a depender definitivamente das Provincias Unidas do Río da Prata. A década de 1820 foi máis prometedora como consecuencia da apertura de mercados extrarrexionais ligados á economía dos produtores de sal e a conseguinte expansión da gandaría e do comercio. Neste período a Arxentina e o Brasil entraron en guerra (Guerra do Brasil) e esta cidade patagoa foi a base de operacións dos corsarios, xa que a desembocadura da ría do Río da Prata estaba bloqueada por unha poderosa frota brasileira. En 1827 as tropas brasileiras tentaron tomar por sorpresa Carmen de Patagones para destruír o forte e a poboación, pero sobre todo o porto e os corsarios asentados alí. Non obstante, as autoridades e a poboación reaccionaron a tempo e conseguiron repeler con éxito o ataque. Este episodio coñécese como a Batalla de Carmen de Patagones, sendo un dos seus heroes o terratenente Fernando Alfaro. Dúas das 7 bandeiras imperiais brasileiras que foron tomadas o 7 de marzo de 1827 consérvanse na Igrexa de Nuestra Señora del Carmen. Cara a finais da década a vila foi visitada polo naturalista francés Alcide d'Orbigny. A Lei de Municipios da provincia de Buenos Aires permitiu que en 1854 "El Carmen" tivese o seu municipio electivo e un representante na Lexislatura Provincial. En 1856, o comandante militar de Patagones, o coronel Benito Villar, erixiu na marxe dereita do río, a capela de Nuestra Señora de la Merced, que posteriormente deu lugar ao nome de Mercedes de Patagones ou Patagones Sur. Pola lei 954 do 11 de outubro de 1878 creouse a Gobernación da Patagonia, cun extenso territorio (disputado por Chile ) e con capital en Mercedes de Patagones, que quedou definitivamente separado de Carmen de Patagones. En 1885 creouse a Escuadrilla del río Negro, con sede en Patagones. No período da República Liberal (de 1880 a 1916) foi sede do traslado forzoso de indios en busca do sometemento indíxena ao final da Conquista do Deserto . Proyecto Patagonia Entre 1986 e 1989, o Poder Executivo Nacional tentou establecer a Capital da República na área formada por Viedma, Carmen de Patagones e Guardia Mitre, creando o Distrito Federal de Viedma-Carmen de Patagones, para o cal o 27 de maio de 1987, tras un longo debate, o Congreso da Nación sancionou a lei n. º 23 512 e posteriormente, o 21 de xullo do mesmo ano, mediante o decreto 1156, creouse o Ente parala Construción da Nova Capital (ENTECAP). Ao final do mandato presidencial de Raúl Alfonsín, e por mor da situación económica do país, o proxecto nunca se levou a cabo, xa que foi ignorado polo presidente Carlos Menem, aínda que este asegurara na súa primeira campaña presidencial que o apoiaría. Aínda que a lei n. º 23 512 nunca foi derrogada polo Congreso Nacional e segue vixente, venceu o prazo de cinco anos dado polas lexislaturas das provincias de Buenos Aires e Río Negro. A Constitución de Río Negro, modificada en 1988, sinala no seu artigo 11: “A cidade de Viedma é a capital da Provincia... Deixa de ser capital cando se faga efectivo o traslado das autoridades nacionais ao novo Distrito Federal". Este texto parece manter que a transferencia do territorio de Río Negro segue vixente. En 1999, o expresidente Raúl Alfonsín afirmou nunha nota ao xornal La Nación que, ao estar vixente a lei de traslado da Capital, "calquera presidente podería mudar a capital cun decreto". O 31 de xullo de 2009, dous deputados nacionais da provincia de Misiones, Lía Fabiola Bianco e Miguel Ángel Iturrieta, presentaron no Congreso arxentino un proxecto de resolución solicitando ao Poder Executivo da Nación o cumprimento do disposto na lei 23.512 e o traslado da Capital Federal. En 2003, Carmen de Patagones foi considerada lexitimamente parte da Patagonia arxentina, a través dunha lei xestionada por Haroldo Lebed, ex alcalde da cidade. Notas Véxase tamén Ligazóns externas Imágenes de la ciudad de Carmen de Patagones Historia de Carmen de Patagones, atracciones turísticas, lugares para visitar