Kordoba milli universitetı

Kordoba milli universitetı (isp. Universidad Nacional de Córdoba (UNC)) — Argentinanıñ iñ ere universitetlarınıñ berse. Kordoba şähärendä urnaşqan häm ildä iñ borınğı häm Amerikada yäşe buyınça dürtençe universitet. İke ğasır däwamında Argentinada berdänber universitet bulğan, läkin XX ğasırda Buenos-Ayres universitetına[en] berençelekne birgän. Universitetnıñ tarixi binaları urnaşqan İezuit kvartalı[en] — keşelekneñ Bötendönya mirası häykäle. Tarixı Universitet tarixı 1610 yıldan başlana, ul waqıtta iezuitlar[en] Kordobada fälsäfä häm teologiä[en] bäyän itelgän Yuğarı Kollegiä (lat. Collegium Maximum) oyıştırğannar. Kollegiä nigezendä 1613 yılda universitet häm kitapxanä oyıştırılğan. 1621 yılnıñ 8 avgustında papa XV Gregorius[en] universitetqa fänni däräcälär birergä röxsät itkän, ä 1622 yılnıñ 2 fevralendä bu qararnı patşa IV Felipe[en] ratifikatsiälägän. 1767 yılnıñ 2 aprelendäge boyırıq belän İspaniä patşası III Karlos[en] iezuitlarnı üz bilämälärennän sörgän, şunnan soñ universitet fransiskannar[en] ordenına küçkän. 1791 yılda universitetta gubernator Rafael de Sobremonte[en] tarafınnan xoquq fakultetı oyıştırılğan. 1800 yılda patşa boyırığı belän universitet «İzge Karl häm İzge Ana Monserrat patşa universitetı» isemen alğan, şulay uq patşa häm papa statusın alğan. Universitetta matematika uqıta başlağannar. 1820 yılda Kordoba provinsiäse gubernatorı Xuan Bautista Bustos universitetqa provinsiä statusı birgän, ä 1856 yılda ul milligä äylängän häm üzeneñ xäzerge isemen alğan. 1918 yılda Kordoba universitetınnan Argentinada universitet reforması[en] başlanğan, soñınnan ul böten qıytğağa taralğan. Reformanıñ töp prinsipları bulıp yuğarı uqu yortlarınıñ avtonomiäse, üzidärä, alarnı cämğiätkä yaqınaytu, kafedralarnı waqıt-waqıt publik akkreditatsiälär h. b. torğan. XX ğasırda universitetta belgeçleklär häm studentlar sanı şaqtıy artqan, ul ilneñ möhim tikşerenü üzägenä äwerelgän. Sostavı Kordoba milli universitetında 12 fakultet bar. Universitet sostavına 100 tikşerenü üzäge, 25 kitapxanä häm 16 muzey kerä. Şulay uq universitet sostavına Diplomnan soñ belem birü üzäge, Däwlät idäräsen öyränü institutı, Kosmosnı öyränü institutı, Monserrat milli kölliäte, Manuel Belgrano isemendäge yuğarı kommertsiä mäktäbe[es], observatoriä, astronomiä muzeyı, stomatologiä klinikası, informatika bülege, milli klinik hospital’, Azıq-tölek sänäğäte yuğarı institutı, Su resursları yuğarı institutı h. b. kerä. Galereya İskärmälär Sıltamalar Räsmi sayt(исп.)(ингл.)