Joaquín Samuel de Anchorena

Joaquín Samuel del Corazón de Jesús de Anchorena Riglos (Buenos Aires, 1876ko abuztuaren 20a - Buenos Aires, 1961eko uztailaren 19a) argentinar abokatua eta politikaria izan zen. Familiako datuak Narciso Binayán Carmona genealogistaren arabera, Joaquín Samuel de Anchorena Domingo Martínez de Irala (1509-1556) konkistatzaile, esploratzaile eta kolonizatzaile euskaldunaren ondorengoa zen; haren arbasoek jatorri guaraniar mestizo urruna zuten, Independentzia garaiko hainbat aberatsekin eta Paraguaiko eta Argentinako pertsonaia handiekin partekatzen zuena. Tomas S. de Anchorena eta Francisca Riglosen semea zen, eta, beraz, Tomas de Anchorena patriotaren biloba eta Victorio Garcia de Zuñigaren birbiloba, Juan Manuel de Rosasen hurbileko estantziaria. Biografia Joaquín Samuel de Anchorena 1898an iritsi zen abokatu gisa, eta Buenos Airesko Unibertsitateko Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultatean ikasi zuen. Baserriko lanen zalea zen, eta gaztetan bere amarena zen La Merced estantzia mantentzen aritu zen. 1900ean Sara Maderorekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten. Ama 1911n hil zen, eta bost urte geroago Anchorena Maria Enriqueta Salasekin ezkondu zen bigarren aldiz. Harekin beste hiru seme-alaba izan zituen. Buenos Aires Hiriko diputatu nazional izendatu zuten 1908an. 1910ean Roque Sáenz Peña Nazioaren lehendakaritza hartu zuenean, Herri Lanetako ministro Ezequiel Ramos Mexíak iradoki zuen Buenos Aireseko intendente kargua betetzeko, eta presidenteak horretarako izendatu zuen. Bere kudeaketan zehar, Carlos Thays eta Benito Carrasco ingeniariei laguntza handia eman zitzaien Otsailaren Hiruko Parkea edertzeko, El Rosedal inauguratu zelarik. 1913ko abenduaren 1ean, Argentinako Anglo Tranbia Konpainiaren lurpeko tranbien lehen linea ere inauguratu zen, Subteko A linea izenez ezagutzen dena. Lan horri esker, Buenos Aires izan zen garraiobide hori izan zuen Hego hemisferioko lehen hiria eta Latinoamerikako lehena. Era berean, Buenos Aireseko Udal Jauregia Rivadavia kalerantz zabaltzeko lanak aurrera eraman zituen, bere agintaldi osoan zehar zabaldu zirenak. Hiri-plangintzaren ikuspegitik, hiriaren hedapena izan zen Benito Carrasco nekazaritza-ingeniariak partekatutako kezka nagusietako bat. Carrascoren arabera, “etorkizuneko hiria”, Callao eta Entre Ríos etorbideek barne hartzen zuten irratitik kanpo garatzen ari zena zen. Ildo horretan, bere proposamenek erdiguneko eraberritze saiakerak alde batera utzi eta hiri irudi berria onartzera jo zuten, eraldaketa garrantzitsua eraginez: lehena izan zen “benetako” erdigunea okupatzea proposatzen, hiriaren gobernuaren eraikinak Maiatzaren Plazatik, gutxi gorabehera Centenario parkean kokatuko zen udalerriko erdigune geografiko berrirantz mugituz), hedapenak hiri tradizionalaren erabateko birmoldaketa sinbolikoa zekarrela frogatuz. Hiriaren gidaritzan Anchorenaren kudeaketa 1914an amaitu bazen ere, Carrascok urte batzuk gehiago eman zituen hiri-gaietan, Udalerriko Parke eta Pasealekuen zuzendari gisa 1914 eta 1918 artean. Bitartean, Anchorenak Entre Rios probintziako kontu-hartzaile lanak hartu zituen, Yacimientos Petrolíferos Fiscales (YPF) Petrolio enpresako zuzendaritzako kide izan zen eta Colon Antzokiko presidente. Argentinako Nekazal Elkarteko presidente izan zen 1916 eta 1922 artean. 1917an, Institutu Biologikoa sortu zuen SRAren barruan, nekazaritza-industriako osasun-gaiei buruzko ikerketetan espezializatua. Institutu horren garrantzia Entomologia saileko arduradun Juan Brèthesen hitzetan laburbil daiteke: “…Don Joaquín S. de Anchorena doktoreari eskerrak ematea, eta oso bereziak, Sociedad Rural Argentina elkarteko lehendakari ekintzaile eta oso aktiboari, zeinaren ekimenik gabe Gizarte horretako institutu biologikoa sortzeko, oraindik egin gabe egongo zen…” Joaquin S. de Anchorena Jockey Clubeko presidentea ere izan zen bi aukeratan: 1922-1923 eta 1958-1959 artean. 1932tik 1940ra Hiriburu Federaleko Alderdi Demokrataren presidentea izan zen. Buenos Airesen hil zen 1961ean. 1980az geroztik, Jockey Clubak nazioarteko sari bat ematen du zaldi lasterketen zirkuituen barruan, eta haren izena darama: Joaquín S. de Anchorena Nazioarteko Sari Nagusia, Latinoamerikako miliako lasterkari onenentzat. Erreferentziak Kanpo estekak Joaquín Samuel del Corazón de Jesús de Anchorena Riglos - Familiako genealogia J. Lertxundiren biografia. S. de Anchorena hemen: www.cedom.gov.ar