Επαρχία Σάντα Κρους (Αργεντινή)

Η επαρχία Σάντα Κρους (ισπανικά: Provincia de Santa Cruz‎‎ , ισπανική προφορά: ˈsanta ˈkɾus, «Τίμιος Σταυρός») είναι επαρχία της Αργεντινής, που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της χώρας, στην Παταγονία. Συνορεύει με την επαρχία Τσουμπούτ στα βόρεια και με τη Χιλή στα δυτικά και στα νότια, ενώ στα ανατολικά της έχει ακτές του Ατλαντικού. Η Σάντα Κρους είναι η δεύτερη μεγαλύτερη επαρχία της χώρας (μετά την επαρχία Μπουένος Άιρες) και η πιο αραιοκατοικημένη στην ηπειρωτική Αργεντινή. Πρωτεύουσα της επαρχίας είναι η πόλη Ρίο Γαλιέγος, ενώ ο πληθυσμός της επαρχίας σύμφωνα με την απογραφή του 2022 είναι 333.473 κάτοικοι. Οι ιθαγενείς της επαρχίας είναι οι Τεχουέλτσε, οι οποίοι, παρά την ευρωπαϊκή εξερεύνηση από τον 16ο αιώνα και μετά, διατήρησαν την ανεξαρτησία τους μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Αμέσως μετά την Κατάκτηση της Ερήμου στη δεκαετία του 1870, η περιοχή οργανώθηκε ως η Επικράτεια της Σάντα Κρους, που πήρε το όνομά της από την αρχική της πρωτεύουσα στο Πουέρτο Σάντα Κρους. Η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Ρίο Γαλιέγος το 1888 και έκτοτε παραμένει εκεί. Μετανάστες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες εγκαταστάθηκαν στην επικράτεια στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα κατά τη διάρκεια του κυνηγιού του χρυσού. Η Σάντα Κρους έγινε επαρχία της Αργεντινής το 1957. Ιστορία Οι Τεχουέλτσε κατοίκησαν αυτά τα εδάφη πριν από την άφιξη του ισπανικού αποικισμού. Το 1520 ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος έφθασε στην περιοχή που σήμερα είναι γνωστή ως κόλπος του Σαν Χουλιάν. 15 χρόνια αργότερα ο Μαρτίν ντε Αλκαζάμπα εξερεύνησε την περιοχή κοντά στον ποταμό Τσίκο, τον οποίο ονόμασε ποταμό Γαλιέγος. Λόγω των επιθέσεων των βρετανικών πειρατικών πλοίων, και μετά την επίσκεψη του Φράνσις Ντρέικ το 1578, οι Ισπανοί έστειλαν τον Πέντρο Σαρμιέντο ντε Γκαμπόα για να οχυρώσει και να χαρτογραφήσει τον Πορθμό του Μαγγελάνου και να εμποδίσει την πρόσβαση στις ισπανικές θέσεις στον Ειρηνικό. Στα μέσα του 18ου αιώνα, οι Ιησουίτες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, ιδρύοντας μερικές ιεραποστολές. Όταν το 1776 δημιουργήθηκε η Αντιβασιλεία του Ρίο ντε λα Πλάτα, η περιοχή τέθηκε υπό την κυριαρχία του Μπουένος Άιρες. Ο Αντόνιο δε Βιέδμα ίδρυσε τη Νουέβα Κολόνια κοντά στο σημερινό Πουέρτο Ντεσεάδο και τη Φλοριδαμπλάνκα όχι μακριά από το Πουέρτο Σαν Χουλιάν, οι οποίες έκλεισαν αργότερα από τον Αντιβασιλέα Βερτίς. Μεταξύ του 1825 και του 1836 υπήρξε μια σειρά από εξερευνήσεις των περιοχών, μεταξύ των οποίων και εκείνη του Καρόλου Δαρβίνου το 1834. Το 1860 ο διοικητής Λουίς Πιεδραμπουένα δημιούργησε μια βάση στη νήσο Παβόν στις εκβολές του Πουέρτο Ντεσεάδο. Το 1878 δημιουργήθηκε η Κυβέρνηση της Παταγονίας με πρωτεύουσα τη Βιέδμα, αλλά έξι χρόνια αργότερα χωρίστηκε σε μικρότερες οντότητες, με την επικράτεια να ανακηρύσσεται Εθνική Κυβέρνηση της Σάντα Κρους, της οποίας πρωτεύουσα ήταν η πόλη Σάντα Κρους. Το 1901 η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση, στην πόλη Ρίο Γαλιέγος. Στις αρχές του 20ού αιώνα, άρχισε να καταφθάνει μεγάλος αριθμός Ευρωπαίων μεταναστών στη σχεδόν ακατοίκητη ζώνη- οι Ισπανοί, οι Γερμανοί, οι Βρετανοί και οι Σλάβοι ήταν οι πολυπληθέστεροι από αυτούς. Ήρθαν κυρίως για να αποφύγουν τις αυξανόμενες συγκρούσεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και προσελκύστηκαν από τη βιομηχανία μαλλιού της περιοχής. Η έναρξη του πολέμου σήμανε απότομη μείωση των εξαγωγών, φέρνοντας σοβαρή οικονομική κρίση στη Σάντα Κρους. Το 1944 δημιουργήθηκε η στρατιωτική ζώνη Κομοδόρο Ριβαδαβία, η οποία περιλάμβανε το βόρειο τμήμα της εθνικής κυβέρνησης της Σάντα Κρους και το νότιο τμήμα της επαρχίας Τσουμπούτ. Η δικαιοδοσία αυτή διήρκεσε μέχρι την κατάργηση των μέτρων το 1955. Η επικράτεια της Σάντα Κρους απέκτησε το καθεστώς επαρχίας το 1957. Γεωγραφία Η επαρχία χωρίζεται γενικά σε 2 διαφορετικές περιοχές: Οι Άνδεις στα δυτικά και τα οροπέδια στο κέντρο και στα ανατολικά. Στις Άνδεις υπάρχουν πολυάριθμες λίμνες, όπως η λίμνη Μπουένος Άιρες (2.240 km², 881 km² στην Αργεντινή), λίμνη Καρδιέλ (460 km²), η λίμνη Βιέδμα (1.082 km²), η λίμνη Αρχεντίνο (1.560 km²), η λίμνη Πουεϊρεδόν, η λίμνη Μπελγράνο και η λίμνη Σαν Μαρτίν (1.013 km²). Ένα χαρακτηριστικό της περιοχής των Άνδεων είναι η παρουσία του Νότιου Παταγονικού Πεδίου Πάγου που καλύπτει το κεντρικό τμήμα των Άνδεων. Από το κέντρο μέχρι την ακτή του Ατλαντικού στα ανατολικά, το τοπίο κυριαρχείται από οροπέδια. Αυτά τα οροπέδια αποτελούνται από βασαλτικό πέτρωμα που εμφανίζεται σε κλιμακωτές ακολουθίες. Τα οροπέδια είναι διαφορετικής ηλικίας, με τα παλαιότερα -νεογενούς και παλαιογενούς ηλικίας- να βρίσκονται σε υψηλότερα υψόμετρα από τα οροπέδια και τις εξάρσεις λάβας του Πλειστοκαίνου και του Ολοκαίνου. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν μεμονωμένοι θύλακες λόφων και κοιλάδων. Στο Γκραν Μπάγιο δε Σαν Χουλιάν, η Λαγούνα δελ Καρμπόν βρίσκεται 105 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και είναι το χαμηλότερο σημείο στο δυτικό και νότιο ημισφαίριο. Στην ακτή του Ατλαντικού, χαρακτηρίζεται από γκρεμούς. Υδρογραφία Οι κυριότεροι ποταμοί της επαρχίας είναι ο ποταμός Ντεσεάδο, ο ποταμός Τσίκο, ο ποταμός Σάντα Κρους, ο ποταμός Κόιγκ και ο ποταμός Γαλιέγος. Όλοι αυτοί οι ποταμοί πηγάζουν από τις Άνδεις και στη συνέχεια εκβάλλουν στις λίμνες πριν κινηθούν ανατολικά για να εκβάλουν στον Ατλαντικό Ωκεανό. Κλίμα Οι Άνδεις εμποδίζουν τα περισσότερα από τα εισερχόμενα μετωπικά συστήματα και, ως αποτέλεσμα, οι περισσότερες βροχοπτώσεις σημειώνονται στη δυτική πλευρά των βουνών, ενώ η βροχόπτωση μειώνεται γρήγορα προς τα ανατολικά. Ως αποτέλεσμα, εκτός από τα δυτικότερα τμήματα της επαρχίας, όπου οι βροχοπτώσεις είναι άφθονες και υπό μεγαλύτερη επίδραση από τον Ειρηνικό, το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας είναι ξηρό. Σε αντίθεση με το βόρειο ημισφαίριο όπου υπάρχουν μεγάλες μάζες γης που επιτρέπουν ψυχρές θερμοκρασίες, τα ψυχρά μέτωπα, τα οποία συνήθως προέρχονται από τα νοτιοδυτικά και κινούνται βορειοανατολικά, μετριάζονται από τον Ειρηνικό Ωκεανό, με αποτέλεσμα λιγότερο έντονες ψυχρές θερμοκρασίες. Παρόμοια με το μεγαλύτερο μέρος της Παταγονίας, το κλίμα της επαρχίας χαρακτηρίζεται από ισχυρούς δυτικούς ανέμους, οι οποίοι επίσης ενισχύουν την εξατμισοδιαπνοή. Σε γενικές γραμμές, τα νότια τμήματα της επαρχίας είναι ψυχρότερα από τα βόρεια. Θερμοκρασίες Οι μέσες θερμοκρασίες της επαρχίας είναι σχετικά χαμηλές για το γεωγραφικό της πλάτος λόγω του ψυχρού ρεύματος των Φόκλαντ. Η ακραία βορειοανατολική ακτή είναι μακράν η πιο ήπια περιοχή, με ετήσιες θερμοκρασίες γύρω στους 8 έως 9 °C, ενώ οι θερμοκρασίες στην ενδοχώρα είναι 1 °C έως 2 °C χαμηλότερες. Οι πιο χαμηλές θερμοκρασίες εντοπίζονται στα νότια τμήματα της επαρχίας με μέση ετήσια θερμοκρασία 6 °C, αν και στα δυτικά τμήματα της επαρχίας που βρίσκονται σε μεγαλύτερα υψόμετρα, η μέση θερμοκρασία μπορεί να είναι κάτω από 5 °C και ακόμη και κάτω από 0 °C στα υψηλότερα υψόμετρα. Το καλοκαίρι, οι μέσες θερμοκρασίες κυμαίνονται από 16 °C στα βόρεια έως περίπου 12 °C στα νότια. Ωστόσο, οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν έως και τους 35 °C σε όλα τα μέρη της επαρχίας, εκτός από τα υψηλότερα υψόμετρα. Οι χειμώνες είναι κρύοι σε όλη την επαρχία, με πιο ομοιόμορφες θερμοκρασίες από ό,τι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού- οι θερμοκρασίες του Ιουλίου κυμαίνονται από 4 °C στα βόρεια έως 2 °C στα νότια τμήματα. Η θερμοκρασία μπορεί να πέσει κάτω από τους -20 °C στο εσωτερικό, ενώ στην ακτή, σπάνια πέφτει κάτω από τους -15 °C. Υετός Λόγω των Άνδεων, τα περισσότερα από τα εισερχόμενα μετωπικά συστήματα εμποδίζονται, με αποτέλεσμα οι περισσότερες βροχοπτώσεις να σημειώνονται στη δυτική πλευρά των Άνδεων, όπου οι βροχοπτώσεις μειώνονται γρήγορα προς τα ανατολικά. Μεγάλο μέρος της επαρχίας δέχεται λιγότερα από 200 χιλιοστά βροχόπτωσης ετησίως, ενώ στην περιοχή των Άνδεων, η οποία δέχεται μεγαλύτερη επιρροή από τον Ειρηνικό, μπορεί να δέχεται περισσότερα από 1.000 χιλιοστά. Οι βροχοπτώσεις πέφτουν κυρίως με τη μορφή ελαφριάς βροχής, ενώ οι ισχυρές βροχές και οι καταιγίδες είναι σπάνιες, με αυτές τις δύο να εμφανίζονται μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Σε όλα τα μέρη της επαρχίας, περισσότερες βροχοπτώσεις σημειώνονται τον χειμώνα απ' ό,τι το καλοκαίρι. Άνεμος Οι επικρατέστερες διευθύνσεις ανέμου είναι από τα δυτικά, νοτιοδυτικά και βορειοδυτικά και μαζί εμφανίζονται στο 60% του χρόνου. Τα βόρεια τμήματα της επαρχίας τείνουν να έχουν περισσότερους βορειοδυτικούς ανέμους από ό,τι τα νότια τμήματα της επαρχίας. Με λίγες χερσαίες μάζες νότια των 46°Ν, στην επαρχία κυριαρχούν ισχυροί άνεμοι καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Τα καλοκαίρια είναι πιο θυελλώδη από τους χειμώνες. Οι ισχυρότεροι άνεμοι εντοπίζονται στην περιοχή των Άνδεων, ενώ οι ασθενέστεροι στις παράκτιες περιοχές. Με μέση ταχύτητα ανέμου 10 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, η επαρχία είναι η πιο ανεμώδης στην Αργεντινή. Οι ριπές μπορούν να φτάσουν σε ορισμένα σημεία τα 200 χιλιόμετρα την ώρα. Ηλιοφάνεια Αν και το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας είναι ξηρό, η επαρχία είναι σχετικά νεφελώδης. Το ποσοστό των συννεφιασμένων ημερών κυμαίνεται από 50% στα βόρεια έως 60% στα νότια. Οι μέσες ημερήσιες ώρες ηλιοφάνειας κυμαίνονται από 6 ώρες/ημέρα στο βορρά έως 4 ώρες/ημέρα στο νότο με τις χαμηλότερες στις παράκτιες περιοχές στο νότο. Οικονομία Η οικονομία της επαρχίας, με εξαίρεση ίσως τη Νεουκέν, είναι η λιγότερο διαφοροποιημένη της χώρας. Το ήμισυ σχεδόν της παραγωγής της προέρχεται από τον εξορυκτικό τομέα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και εξόρυξη), με ετήσια παραγωγή 4,5 εκατ. κυβικών μέτρων πετρελαίου και 3 εκατ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, κυρίως στις εγκαταστάσεις εξόρυξης Πίκο Τρουνκάδο, Κανιαδόν Σέκο και Σέρο Ρεδόνδο. Το ορυχείο Σέρο Νέγρο της Gold Corp. συνέβαλε τα τελευταία χρόνια στην αύξηση του πληθυσμού της Σάντα Κρους μέσω των εργασιών εξόρυξης χρυσού και των επιχορηγήσεων στην τοπική δημόσια εκπαίδευση και τον ιδιωτικό τομέα. Η δεύτερη σημαντικότερη παραγωγική δραστηριότητα είναι αυτή που σχετίζεται με τα πρόβατα. Με 7 εκατομμύρια ζώα, η Σάντα Κρους είναι ο δεύτερος σημαντικότερος παραγωγός μαλλιού και κρέατος μετά την επαρχία Τσουμπούτ, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου προορίζεται για εξαγωγή. Η προβατοτροφία αναζωπυρώθηκε το 2002 με την υποτίμηση του πέσο και την ενίσχυση της παγκόσμιας ζήτησης για μαλλί (κυρίως από την Κίνα και την ΕΕ). Παρόλα αυτά, οι επενδύσεις σε νέα σφαγεία (κυρίως στο Ρίο Γαλιέγος) είναι μικρές και συχνά υπάρχουν φυτοϋγειονομικοί περιορισμοί στις εξαγωγές πρόβειου κρέατος. Η κτηνοτροφία περιλαμβάνει επίσης μικρό αριθμό βοοειδών και σε μικρότερο αριθμό χοίρων και αλόγων. Η θαλάσσια αλιεία και η μετέπειτα εκβιομηχάνισή της στα αλιευτικά λιμάνια Πουέρτο Ντεσεάδο, Πουέρτο Σαν Χουλιάν, Πουέρτο Σάντα Κρους και Ρίο Γαλιέγος αποφέρει γαρίδες, καλαμάρια, μπακαλιάρους και δεκάδες άλλα είδη. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής καταψύχεται και εξάγεται. Υπάρχει ελάχιστη γεωργία λόγω της ξηρής φύσης του εδάφους. Υπάρχει μια μικρή βιομηχανία ξυλείας που τροφοδοτείται τόσο από τα δάση όσο και από τα καλλιεργούμενα δέντρα, από τα οποία το ξύλο της λένγκα είναι το πλέον αξιοποιήσιμο. Πολιτική διαίρεση Η επαρχία χωρίζεται στους ακόλουθους 7 νομούς: Νομός (Πρωτεύουσα) Γκερ Άικε (Ρίο Γαλιέγος) Κόρπεν Άικε (Πουέρτο Σάντα Κρους) Λάγο Αρχεντίνο (Ελ Καλαφάτε) Λάγο Μπουένος Άιρες (Περίτο Μορένο) Μαγαλιάνες (Πουέρτο Σαν Χουλιάν) Ντεσεάδο (Πουέρτο Ντεσεάδο) Ρίο Τσίκο (Γκοβερναδόρ Γκρεγόρες) Παραπομπές Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επίσημος ιστότοπος