အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ

အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ (အိန်းကလေတ်: Argentina) (သပေင်: República Argentina) ယို တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ အာစိဉ်တီးနား ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အမေႏရိကတွိုက်နဝ်အကို ထွာဒုတိယအတန်သွတ်ꩻ ခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁,၀၇၃,၅၀၀ မဲင်ႏ (၂,၇၈၀,၄၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ)တဲင် ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအလꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း အတန်သွတ်ꩻခမ်းထီဖုံႏအကို အဝ်ႏလွေꩻအရန်း(၈)သွူ။ ကမ္ဘာႏလောင်း ကဒေါ့ꩻသုင်ꩻဒါႏ သပေင်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ ခမ်းထီဖုံႏအကို ထွာအတန်သွတ်ꩻခမ်းထီသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ လိုꩻဖြာꩻအလꩻနဝ်ꩻ ဆေ့ꩻကယ်ꩻက မဲက်သီကိုခမ်းထီ၊ ကိုလံဗီယာခမ်းထီ၊ သပေင်ခမ်းထီဖုံႏတဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ၂၀၁၉ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ အဝ်ႏအဖြာꩻ (၄၄.၉ သန်း)လွိုသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သုင်ꩻဖဲတ်ဒရယ်စနိစ် ခမ်းထီဒျာႏတဲင် လွောင်ႏဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ ၂၃ နယ်ႏ တောမ်ႏ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻဝေင်ꩻတန်(၁)ဖြုံႏသွူ။ ခမ်းနယ်ႏတောမ်ႏဝေင်ꩻတန်ဖုံႏနဝ်ꩻ ဆဲင်ႏရာꩻ နမ်းပဲင်ႏလွောင်ႏဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏ အဝ်ႏဒျာႏပငါပရာရိုꩻလဲ့ အဝ်ႏလွေꩻဗာႏဒျာႏ ဖဲတ်ဒရယ်စနိစ် ဆꩻလ့ကိုသွူ။ ခမ်းထီ ဖဲတ်ဒရယ်ဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻဗျူနိုအေးရိစ် (ဝေင်ꩻဗွေနိုသဲရိစ်)(Buenos Aires) နဝ်ꩻသွူ။ အာစိဉ်တီးနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒေါ့ꩻရိုꩻကေႏညာႏပါ ဖြော့လဲဉ်းကြွန်(Falkland Islands)ဖုံႏ၊ စျော်စီယာအခဝ်နဝ်တောမ်ႏ သန်းဝိစ်(Sandwich)အခဝ် ကြွန်နဝ်ဖုံႏ၊ အန်တာတိကတကွို့ꩻတခဝ် နယ်ႏယဟန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝွေꩻသီးခမ်းပဲင်ႏအကျောင်ꩻ ခွေါင်ခွေါင်ခံႏခံႏ အဝ်ႏဒေါ့ꩻရိုꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အိဉ်ဒီးကောင်ရွေꩻ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အတ်တလန်တိတ် သမုဒ္ဒရာႏ အဝ်ႏလွေꩻဒျာႏ ကောင်ရွေꩻတောမ်ႏသမုဒ္ဒရာႏ အခါႏတဲင် ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပါရာဂွေးခမ်းထီ၊ ဗိုလေးဗီးယားခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻနဝ်ꩻ ဗရာသီးခမ်းထီ၊ ဥရုဂွေးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻတောမ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ဆီလီခမ်းထီဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ ပညာႏရေꩻစနိစ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ တလို့တဝ်းအငိုꩻ ဖေႏဗာႏတဝ်းအခꩻ ပညာႏရေꩻစနိစ်ဒျာႏတဲင် တယ်ႏသက်(၆)နေင်ႏ ဗꩻ(၁၄)နေင်ႏ လိုꩻပေႏဖုံႏနဝ်ꩻ သွဉ်တဝ်းပညာႏ ထင်ꩻတဝ်းကျောင်ꩻ လꩻတဝ်းသွူ။ စွိုးခွိုꩻတက္ကသိုလ်ႏကျောင်ꩻ အဝ်ႏ(၈)ကျောင်ꩻအကို တက္ကသိုလ်ႏ ဝေင်ꩻတန်ဗွေနိုသဲရိစ်ကိုနဝ်ꩻ ထွာအဓိကဗဟိုႏနဝ်ꩻသွူ။ အာႏကွိုꩻ