Праведнік народаў свету

Праведнік народаў свету (іўр.: חֲסִידֵי אוּמוֹת הָעוֹלָם, англ.: Righteous Among the Nations) — ганаровае званне, надаванае Дзяржавай Ізраіль і мемарыялам Яд ва-Шэм неяўрэям, якія, рызыкуючы ўласным жыццём, ратавалі яўрэяў падчас Халакосту. Вызначэнне Званне надаюць людзям, якія: актыўна дапамагалі яўрэям унікнуць пераследу і смерці падчас нацысцкай акупацыі; дзейнічалі бескарысліва (без матэрыяльнай выгады); рызыкавалі ўласным жыццём або свабодай; іх дзеянні пацверджаны дакументальна або сведкамі. Рашэнне пра наданне звання прымае спецыяльная камісія пад кіраўніцтвам суддзі Вярхоўнага суда Ізраіля. Гісторыя Праграма ўзнагароджання заснавана ў 1963 годзе ізраільскім мемарыялам Яд ва-Шэм у Іерусаліме. Гэта адзін з галоўных спосабаў ушанавання памяці тых, хто дапамагаў яўрэям у час Другой сусветнай вайны. Ушанаванне Праведнікі атрымліваюць: імянны медаль і грамату; іх імёны ўвекавечваюцца на сценах гонару ў Яд ва-Шэм; у некаторых выпадках ім і іх сем’ям аказваюць матэрыяльную або медыцынскую дапамогу. У Ізраілі і іншых краінах імёны Праведнікаў часта даюць вуліцам, школам, паркам. Колькасць Станам на 2024 год, званне нададзена больш як 28 000 чалавек з прыблізна 50 краін. Найбольш — з Польшчы, Нідэрландаў, Францыі, Украіны, Бельгіі, Літвы. Беларусы — Праведнікі народаў свету Станам на 1 студзеня 2022 года, званне Праведнік народаў свету атрымалі 683 грамадзяніна Беларусі. Усе гэтыя ўзнагароды нададзены пасля распаду СССР, бо савецкая ўлада не спрыяла прызнанню такіх учынкаў. Некаторыя з іх: Іван Боўт, Генадзь Сафонаў, Сабіна Іваноўская, Антон Кецка, Зоя Сярова, Фаціма Канапацкая, Ціт Зайцаў, Эдуард Чашча, Ванда Скуратовіч (па нараджэнні Анішкевіч), Канстанцін Казлоўскі і яго сыны Генадзь і Уладзімір, а таксама іншыя. Крыніцы Спасылкі Афіцыйная старонка Яд ва-Шэм пра Праведнікаў