Zaragozako zezen-plaza

Zaragozako zezen-plaza, «La Misericordia» edota «Ramón Pignatelliren zezen-plaza» ere deitua, Espainiako lehen mailako bigarren zezen-plaza zaharrena da. Hondarrak 48 metroko diametroa du, eta sei korta, zezenak sartzeko hiru korta txiki, zortzi zezentoki, horietako 6 hondarrera zuzenean irtenda eta husteko 2 zezentoki, zaldientzako ukuilua eta erizaindegia ditu. Estalki bat zuen Espainiako lehen zezen-plaza izan zen. Lehen kategoriako plaza da, eta 10.070 lagunentzako lekua du, herriak murriztu ondoren. Zaragozako Diputazio Probintzialaren ardurapean dagoen Ostatu Probintzialaren jabetzakoa da. Jatorrizko eraikuntza Ramón Pignatelli alkatearen aginduz eraikia, El Pilar bezperako 1764ko urriaren 8an inauguratu zuten, La Misericordia ospitalea eta erruki-etxea diruz laguntzeko. Jatorrizko eraikuntza, 70 egunekoa bakarrik, harlangaitzezkoa, adreiluzkoa eta egurrezkoa zen, kareletan eta portada nagusian harrizko motiboak zituena, eta, oro har, estilo arkitektoniko neomudejarrekoa. 1858an Zaragozako Diputazio Probintziala zezen-plaza kudeatzera pasa zen. Zabalkuntzak Jatorrizko eraikuntzak hainbat berrikuntza eta handitze izan zituen denboran zehar. Garrantzitsuena 1916an hasi zen, «zezensuzkoaren urrezko aroan», Miguel Ángel Navarro Pérez aragoiar eta Manuel Martínez de Ubago Lizarraga nafar arkitektoen eskutik. Lineen edukiera handitu zen, kanpoko eraztuna handitu zen beheko solairuan ataripe batekin, eta erizaintza eta bulegoak eraiki ziren. Kanpoko fatxada ere eraberritu zen, toriletako erreforma bat gehituz, eta horrek, funtsean, egungo itxura hartu zuen. Erreforma hain izan zen garrantzitsua, ezen, ondorio guztietarako, plaza desberdintzat jotzen baita. 1989tik aurrera eraberritze berri bat hasi zen, tefloizko estalki mugikor bat instalatzea (1990ean amaitua), eta ospitale-bloke bat hartzen duen eraikin osagarri bat eraikitzea, ebakuntza-gelarekin eta zaurituei arreta emateko behar den guztiarekin, baita prentsa-areto gisa erabili ohi den erabilera anitzeko gune bat ere. 2002an linea guztiak ordeztu ziren eta eserleku zabalagoak eta erosoagoak jarri ziren, 14.300 eserlekutik 10.300era murriztuz. Erreferentziak Kanpo estekak