Ermita de Santa María de Chalamera

La ermita de Santa María de Chalamera ye una ermita aragonesa d'estilo romanico que se troba en a localidat de Chalamera, en a comarca de Cinca Baixa y provincia de uesca. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Cinca Baixa en a diocesi de Balbastro-Monzón y de l'archidiocesi de Zaragoza. Ye una ermita consagrada a santa María construyida mientres o sieglo XIII que se troba a una distancia d'una mica mas de 3 km de Chalamera en o camín enta Alcoleya de Cinca. Se troba situau en un antigo camín lateral d'o camín de Sant Chaime en un trampo que marchaba dende la muga con Catalunya y Fraga enta lo Reyal Monesterio de Santa María de Xixena. Ye situada en una chicota elevación sobre la plana. A grandiosidat de l'ermita tien una clara explicación, en estar la ermita lo solo edificio supèrvivient d'un conchunto que, chunto con o castiello de Monzón, estió la seu d'un priorato d'a Orden d'o Temple, de feito, cuan s'ordenó la disolución d'ixa orden monastica Chalamera y Monzón estioron as zagueras fortaleas templarias en mantener a resistencia armada, resistindo Chalamera dica febrero de l'anyo 1309. Posteriorment, se cedioron os biens d'a orden a la Orden d'o Hespital, remanindo en as suyas mans dica la desamortización de Mendizábal mientres o sieglo XIX. Mientres os suyos primers tiempos, pendeba d'o Reyal Monesterio de Santa María d'Alaón. Se tracta en consecuencia d'una ilesia de tipo monastico. En a festividat de sant Marco, lo 25 d'abril, se i celebra una romería enta l'ermita. Historia Encara que lo territorio fue conquiesto por o reino d'Aragón en 1141, consta que ya existiba una ilesia en o lugar anterior a la dita conquiesta, mesmo pñlegando-se a indicar a posibilidat de que existise en epoca visigotica. Descripción Planta Se tracta d'un edificio que poseye planta de cruz latina, con nomás que una sola nau y que ye dotau de tres absides, d'os cuals nomás que un ye visible dende l'exterior, y que tien un cimborio sobre lo suyo crucero, cimborio pareixiu a lo que se puet contemplar en l'amanau Reyal Monesterio de Santa María de Xixena. Abside Dende l'exterior d'o templo nomás ye visible que l'abside central d'o mesmo, que recibe la luz exterior a traviés de tres finestras con arcos abocinaus, identicos a la finestra que se troba en o crucero. As finestras poseyen a cada canto d'a suya ubertura una chicota columna con o suyo correspodient capitel. Os absidiolos laterals se troban encastaus en os muraus, d'una traza pareixida a lo que s'escayece en a ilesia de Santa María de Santa Cruz d'as Serors (ilesia que tamién se troba a lo canto d'o Camín de Sant Chaime. Fronteras A frontera principal d'a ilesia poseye seis arquivoltas con arco abocinau, mesmo que las finestras de l'abside, y lucherament apunchadas, que parten de seis columnas con capitels historiaus con animals y caballeros, representando-se tamién escenas inspiradas en a Biblia. L'arco d'a puerta ye un arco de meyo punto. Santa María poseye dos atras dentradas segundarias, una en a frontera norte de l'edificio y la segunda en o tampo sud d'o transepto. Dencima d'ista zaguera, un timpano amuestra un sol u rosetón, estando tamién reportalada. Interior A sola nau d'a ilesia se troba dividida en tres trampos deseparaus por arcos faixons, veyendo-se dende l'interior os dos chicoz absidiolos que no son visibles dende l'exterior a lo canto de l'abside central, mesmo que lo cimborio. O crucero ye cubierto con una cupula octogonal. Protección legal Por Decreto de 18 de marzo de 1976 la ermita fue declarada Molimento Historico-Artistico, confirmada por Orden de 30 de chinero de 2004 publicada en o Boletín Oficial de Aragón o 27 de febrero. Referencias Vinclos externos Se veigan as imáchens de Commons sobre la ermita de Santa María de Chalamera. (es) Ermita de Santa María. Chalamera, en a web de Patrimonio Cultural de Aragón d'o Gubierno d'Aragón. (es) Chalamera. Ermita de Santa María, en a web www.RománicoAragonés.com.