Trasmoz

Trasmoz ye un conceyu español de la provincia de Zaragoza asitiáu na comarca de Tarazona y el Moncayo, Aragón. El so términu municipal tien un área de 18,26 km² con una población Padrón municipal d'habitantes empadronada de 96 habitantes (INE 2016) y una densidá de 5,26 hab./km². La llocalidá dio llugar a lleendes sobre bruxes y aquelarres, dalguna de les cuales foi recreada por Gustavo Adolfo Bécquer. Ye l'únicu pueblu español oficialmente malditu y escomulgáu pola ilesia católica, que la so escomunión nun foi revocada inda. Etimoloxía El nome «Trasmoz» figura per primer vegada na Carta Puebla de Vera de Moncayo de 1368, como "Trasmoz", y unos años más tarde nel Llibro Chantre, como "Trasmoç". Según Manuel Gargallo Sanjoaquín la so etimoloxía tendría de buscase nel nome *Trasmontes, lo que vendría del so llocalización xeográfica, el pueblu ta arrodiáu per montes pel este y pel oeste. Col pasu del tiempu, del nome *Trasmontes perdióse la primer vocal postónica, y depués el grupu "ts" convertir en "z", como asocede de cutiu na fala aragonesa. Xeografía Trasmoz asítiase nes faldes del Moncayo, a una altitú de 765 msnm y al oeste de la provincia de Zaragoza, y a una distancia de 13 quilómetros de Tarazona y a 78 quilómetros de Zaragoza. Parte del so términu municipal ta ocupáu pol Parque natural del Moncayo. Historia Prehistoria y Edá Antigua Edá Media La hestoria del actual nucleu remóntase sobre'l S.XII, cuando se fundó'l Señoríu de Trasmoz, que mientres el S.XII y el sieglu XIII, foi alternando ente'l Reinu d'Aragón y el Reinu de Navarra, hasta que Xaime I en 1232 conquistar definitivamente. Sobre Mediaos del S.XIV, perteneció a la Casa de Lluna, hasta qu'en 1437 Alfonsu V fizo que Trasmoz, tres el sofitu dau a Xaime II de Urgel nel Compromisu de Caspe y Lituénigo sometieren autoridá a don Lope Ximénez de Urrea (I conde de Aranda). Edá Moderna Tres la Muerte de Lope, el señoríu de Trasmoz, foi asocedíu por Pedro Manuel Ximénez de Urrea, que yera'l segundu fíu de Lope, y el consiguir el señoríu de Trasmoz fizo que s'enfrentara al so hermanu primoxénitu Miguel Ximénez de Urrea (II Conde de Aranda). En 1512 Pedro Manuel por unos problemes de riegos col monesteriu de Veruela, nel que casi hai una guerra Civil, el monesteriu echó-y al pueblu, la conocida maldición de Trasmoz celebrada na ilesia del monesteriu. Sobre la década de 1530 el Castiellu de Trasmoz, quedó abandonáu y tres una quema na torre del homenaxe y la reutilización de materiales de construcción qu'había nel castiellu, fixo qu'a día de güei solo tean los murios y la torre. Edá Contemporánea Demografía Política llocal Últimos alcaldes de Trasmoz Resultaos eleutorales Economía Evolución de la delda viva El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial. La delda viva municipal per habitante en 2014 xube a 495,67 €. Llugares d'interés El castiellu de Trasmoz. Del (sieglu XII), dio llugar a lleendes sobre bruxes y aquelarres, dalguna de les cuales foi recreada por Gustavo Adolfo Bécquer.L'inventor Manuel Jalón Corominas, mercó'l castiellu y anguaño pertenez a la Fundación Castillo de Trasmoz. La ilesia de la Virxe de la Güerta del S.XII yS.XIII de portada románica y nave gótica. Festividaes Les sos fiestes patronales son n'honor a San Roque (16 d'agostu). Cuenta con amás con ensame de festividaes a lo llargo del añu promovíes pol Conceyu de Trasmoz y l'Asociación Cultural "L'embruxu de Trasmoz". Les festividaes son: Febreru: Salida del Santu per San Roque d'iviernu. Fogueres de San Antón. Marzu: Día del árbol. Día dedicáu a la naturaleza. Abril: Roldar el güevu. Recuperación de la tradición de roldar los güevos poles heras. Xunu: Les enramaes. Xunto con un grupu de xoteros dir rondando poles cases, tastiando llicores y pastes. Xunetu: Feria de la bruxería y plantes melecinales. Agostu: Festividaes n'honor a San Roque. Ochobre: Lluz de les Ánimes. Recuperación de la tradición d'honrar a los finaos. Otros datos d'Interés Nuna casa de la llocalidá foi reteníu'l famosu xinecólogu español Julio Iglesias Puga pela banda terrorista ETA mientres la so secuestru, siendo lliberáu'l 17 de xineru de 1982. La so caleyeru cuenta con una cai denomada “Gol de Nayim”, n'alcordanza del fabulosu gol marcáu por esti xugador ceutí, que lu sirvió al Real Zaragoza p'alzase col títulu de la Recopa del añu 1995. Ver tamién Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza Bienes d'interés cultural de la provincia de Zaragoza. Referencies Enllaces esternos Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Trasmoz. Páxina de l'asociación cultural L'Embruxu de Trasmoz Amplia información sobre'l conceyu Ficha del Castiellu de Trasmoz Castiellu de Trasmoz