Labord

Labord (Lapurdi en basco, Labourd en francés, Labort en navarrés e en castelhan) qu'estó un vescomtat feudau deu ducat d'Aquitània. Las soas tèrras, limitadas au nòrd per Ador e au sud per Bidassoa e peus Pòrts, que son geograficament e istoricament ligadas a la mar. Qu'ei, en part, un territòri arrancat a l'ocean per l'acumulacion de grans sediments quaternaris on s'installèn los vascons. Arron d'un periòde d'ocupacion romana superficiau qu'arribèn a constituir lo ducat independent de Vascònia. Los sons abitants que son los labordins. La mar qu'a avut un ròtle primordiau dens l'evolucion istorica d'aquera region. Òm qu'atribueish a Baiona l'estatut de capitau de Labord. Aquò qu'ei vertat dinc au sègle XIIau, data a la quau n'estó administrativament destacada. La capitau istorica que vadó alavetz Ustàrits dens la quau s'organizè lo Biltzar de Labord (l'assemblada generau de tots los maires). Arron deu maridatge de la duquessa d'Aquitània Alienòr dab Enric II Plantagenèst, en 1152, las tèrras de Labord que passèn devath la dependéncia de la corona anglesa e que serén l'objècte de multiplas intrigas, atau las protagonizadas per Ricard Còr de Leon, mèste deu desvolopament comerciau e economic de Baiona. Aquera influéncia anglesa que durè dinc a 1450, quan Labord tornar vadó possession de la corona francesa, arron de la signatura deu tractat de patz dens lo castèth d'Aiherra. En 1609, un procès de broishas que i estó condusit peu conselhèr d'estat Jean d'Espagnet e peu conselhèr au Parlament de Bordèu Pierre de Lancre entà «purgar lo país de tots los broishes e broishas devath l'empresa deus demònis». Eraudica Qu'ei dividit en dus. Lo leon arroi que sembla viéner deu Vescomtat de Labord e la flor de liri sus hons blau que commemòra l'adesion a la corona francesa arron de tres sègles d'apartenença ad Anglatèrra.