Güney Orkney Adaları

Güney Orkney Adaları, Güney Okyanusu'nda Antarktika Yarımadası'nın ucunun yaklaşık 604 km kuzeydoğusunda ve 844 km Güney Georgia Adası'nın güneybatısında yer alan bir ada grubudur. Toplam alanları yaklaşık 620 km2. Adalar hem Birleşik Krallık (1962'den beri Britanya Antarktika Toprakları'nın bir parçası olarak, daha önce Falkland Adaları Bağımlı Toprakları olarak) hem de Arjantin (Arjantin Antarktikası'nın bir parçası olarak) tarafından hak iddia edilmektedir. 1959 Antarktika Antlaşması uyarınca, egemenlik iddiaları askıya alınmış durumdadır. Hem Britanya hem de Arjantin'in adalarda üsleri bulunmaktadır. 1904 yılında kurulan Arjantin üssü Orcadas, Laurie Adası'nda yer almaktadır. Arjantin istasyonunun 11 binasında yaz aylarında 45 kişiye kadar, kış aylarında ise ortalama 14 kişi barınmaktadır. Britanya Antarktika Araştırma Kurumu'nun üssü olan Signy Araştırma İstasyonu, Signy Adası'nda yer almakta olup 1947 yılında kurulmuştur. Başlangıçta yıl boyunca faaliyet gösteren Signy Araştırma İstasyonu, 1995-1996'dan beri her yıl sadece Kasım-Nisan ayları arasında açıktır. Üslerdeki personel dışında adalarda kalıcı insan yerleşimi bulunmamaktadır. Tarihçe Güney Orkney Adaları, 1821 yılında Amerikalı Nathaniel Brown Palmer ve Britanyalı George Powell adlı iki fok avcısı tarafından keşfedilmiştir. Adalar başlangıçta Powell Grubu olarak adlandırılmış, ana ada ise Kral IV. George'un taç giyme töreninin yapıldığı yıl olan 1821'de Coronation Adası olarak isimlendirilmiştir. 1823'te James Weddell adaları ziyaret etmiş, takımadalara bugünkü adını (İskoçya'nın kuzeyindeki Orkney Adaları'ndan esinlenerek) vermiş ve bazı adaların adını da değiştirmiştir. Güney Orkney Adaları, Orkney Adaları'nın kuzey enlemine yaklaşık olarak aynı güney enleminde yer almaktadır (60°S'ye karşılık 59°N), ancak bunun adaların adlandırılmasında bir etken olup olmadığı bilinmemektedir. (Benzer şekilde, 1819'da William Smith tarafından keşfedilen Güney Shetland Adaları da, Shetland Adaları'nın kuzey enlemine yaklaşık olarak aynı güney enleminde yer almaktadır: 62°S'ye karşılık 60°N.) Daha sonra Güney Orkney Adaları, fok avcıları ve balina avcıları tarafından sık sık ziyaret edildi, ancak 1903'te Laurie Adası'nda kışlayan Scotia gemisiyle William Speirs Bruce'un seferine kadar kapsamlı bir araştırma yapılmadı. Bruce söz konusu seferinde adaları inceledi, Weddell'in isim değişikliklerinden bazılarını geri aldı ve bir meteoroloji istasyonu kurdu. Bu istasyon, 1904'te bu bölgeden ayrılmasının ardından Arjantin hükûmeti'ne satıldı. 1951'de Orcadas olarak yeniden adlandırılan bu üs, (2007 (2007) itibarıyla) hâlâ faaliyettedir Bu nedenle Antarktika'da kesintisiz olarak personel çalıştıran en eski araştırma istasyonudur. 1908'de Birleşik Krallık, Güney Orkney Adaları da dâhil olmak üzere, "güney enleminin 50. paralelinin güneyinde ve batı boylamının 20. ve 80. dereceleri arasında kalan" çeşitli Antarktika ve Güney Amerika toprakları üzerinde egemenlik ilan etti. Adalar daha sonra Falkland Adaları Bağımlı Toprakları'nın bir parçası olarak yönetildi. Signy Adası'nda 1947'de Britanya Antarktika Araştırma Kurumu tarafından bir biyolojik araştırma istasyonu kuruldu ve 1996 yılına kadar yıl boyunca personel çalıştırıldı. Bu tarihte istasyon personeli sayısı 8-10 kişiye düşürüldü ve bu kişiler sadece güney yarımküre yazında (her yıl Kasım-Nisan ayları) kaldı. 1962'de adalar, yeni kurulan Britanya Antarktika Toprakları'nın bir parçası oldu. Arjantin'in adalar üzerindeki iddiası 1925'e dayanmaktadır. Başlangıçta Arjantin'in Laurie Adası üssünü işgal etmesiyle gerekçelendirilen bu iddia, daha sonra daha geniş bir toprak iddiasına dâhil edilmiştir. Araştırma istasyonları Ada üzerinde hak iddia eden iki ülke de adalarda araştırma istasyonları bulunduruyor. Arjantin Orcadas Üssü, Laurie Adası (1904'ten bu yana – Meteoroloji istasyonu olarak Britanyalı bilim insanı William Speirs Bruce'dan 1904'te satın alındı) Birleşik Krallık Signy Araştırma İstasyonu, Signy Adası (1947'den bu yana) Kaynakça