Ilha de Luanda

Ilha do Cabo (Ingilishi:Cape Island) wanda aka fi sani da Ilha de Luanda (Ingilishi: Island of Luanda) yana tofa ne a gefen garin Luanda, babban birnin Angola, ƙasar da ke yankin kudu maso yammacin nahiyoyin. Ya ƙunshi aaramar yashi mai yashi wanda aka kirkira ta danshi. A tsarin sha'anin mulki, yankin teku na karamar hukumar Ingombota ne a lardin Luanda. Lokacin da Paulo Dias de Novais, mai jiragen ruwa na Fotigal, ya zo nan a 1575 tare da sojoji da ɗari ɗari da baƙi, tsibirin yana zaune ne da Axi-lwanda, wani rukuni na mutanen Ambundu wanda ke yin haraji ga Daular Kongo. Tsibirin ya kasance wuri mai mahimmanci don tara zimbo, bawo wanda ya zama kuɗin sarki na Kongo kafin zuwan Fotigal. Turawan Fotigal sun zauna a nan na wani lokaci, suna samun ikon sarrafa kudin, kafin su yanke shawarar kafa kansu a babban yankin, daura da tsibirin. Sun fara amfani da sunan mazaunan Afirka a matsayin suna ga tsibiri da garin, suna rubuta shi da farko "Loanda" sannan "Luanda". Ilha, kamar yadda ake kiranta ta hanyar jama'a ta hanyar haɗuwa, an haɗa ta da birni ta hanyar kunkuntar hanya kuma tana gefen ƙasan sansanin soja na São Miguel. Wannan yanki ne wanda mazauna zasu iya nisantar da damuwa daga babban birnin, musamman a ƙarshen mako. Otal-otal da ɗakuna iri-iri tare da sanduna da gidajen cin abinci, da kasuwanni na furanni da marinas suna jan hankalin baƙi. Coci na farko da Turawan Fotigal suka gina a Angola, cocin Nossa Senhora do Cabo yana nan. Wasu mazauna 40 ne suka gina shi a shekarar 1575, kafin su koma babban yankin a shekarar 1576, tare da kafa babban birnin kasar na yanzu Luanda. Al'adu "União Mundo da Ilha" (ƙungiyar wasan kwaikwayo), an kafa ta a 1968 ta mazaunan tsibirin. Hasungiyar tana da kusan membobi 150 waɗanda ke nufin Varina da Semba a matsayin babban salon rawar su. Kungiyar wasanni ta Clube Náutico da Ilha de Luanda tana cikin tsibirin. Sanannun jita-jita daga wannan yankin sune Mufete da Muzongué (wani nau'in romo). Manazarta