Angolaa

Angola (foor wu gudd: Republik bu Angola; ci portugais: República de Angola) réew la mu nekk ci bëj-gànnaaru Afrig, féete ak Republik Demokaratik bu Kongo ci nord ak gannaar-penku, Republik Kongo ci nord-est ( jaare ci Cabinda enclave), Zambie ba ci penku-sud-est ak Namibia ci bëj saalum.Portugal moo kolonise réew mi ci 1575, ñu weccoo nguur gi ci diiru ñeenti xarnu, muy koloni, province bu nekk ci bitim réew ak etaa bu Empire Kolonial bu Portugal. Ci atum 1961, xare moomel sa bopp tàmbali, loolu waral dooley koloni yi di xeex ak ay way-fippu yu bari yu doon xeex kolonisasioŋ. Réew mi moom boppam ci 1975, muy republik kominist bu benn pàrti ci ndigalu Fenomen Populaire ngir Moom Angola (MPLA). Ginaaw loolu xeex civil tàmbali ci saasi, muy bokk ci guerre froide, diggante nguuru MPLA ak yeneen mbooloo yuy xeex ngir moom seen bopp, rawatina Mbootaayu Réew mi ngir moomel sa bopp ci Angola (UNITA). Ak liñu taxawal sistemu pàrti yu bari ci 1992, geer civil bi jeex ci 2002, ba leegi MPLA mooy pàrti bi gëna am doole, doonte dafa soppi ngëmam joge ci komunism dem ci sosialismu demokratik. Réew mi ñeenti boor la, mingi féete ci diggante Afrig bu bëj-saalum bi ñuy làkk farañse ak Afrig bëj-saalum bi ñuy làkk tubaab. Mooy ñaareelu réew biy làkk portugais ci yaatuwaayam, ñaareel bi ci askan wi. Bi muy koloni Portugais bu njëkk, mingi bokk ci Askanu Réew yiy Lakk Portugais. Angolaa (Réewum Angolaa) : réewu Afrig. Lii ab tambali rekk la man ga cee dugal sa loxo ndeem amga ci xam-xam.