دانشگاه جبل‌الطارق

دانشگاه جبل‌الطارق (به انگلیسی: University of Gibraltar) یک نهاد آموزش عالی دارای مجوز اعطای مدرک است که به موجب قانون دانشگاه جبل‌الطارق مصوب ۲۰۱۵ میلادی از سوی دولت جبل‌الطارق تأسیس شده‌است. این دانشگاه نخستین دانشگاه در جبل‌الطارق به‌شمار می‌رود و در ژوئیه ۲۰۱۵ (تیر ۱۳۹۴) به‌طور رسمی تأسیس و در ۲۱ سپتامبر همان سال افتتاح شد. نوید تأسیس آن از سوی فابیان پیکاردو، نخست‌وزیر جبل‌الطارق، «بلوغ» این سرزمین فرادریایی بریتانیا توصیف شد. دانشگاه جبل‌الطارق در نوک اروپا، جنوبی‌ترین نقطه صخره جبل‌الطارق، در مجموعه‌ای از ساختمان‌های نظامی مرمت‌شده استقرار دارد. برنامه‌های آموزشی این دانشگاه با استانداردهای بریتانیا همسو هستند و رشته‌هایی چون کسب‌وکار و مدیریت، تاریخ و فرهنگ، آموزش، علوم طبیعی و محیط زیست، علوم بهداشت و ورزش و بازی‌های مسئولانه را دربرمی‌گیرد. این دانشگاه همچنین دوره‌های حرفه‌ای متعددی از جمله حسابداری، مالیات جبل‌الطارق و حقوق ارائه می‌دهد. دانشگاه جبل‌الطارق عضو سازمان‌های علمی و بین‌المللی متعددی از جمله انجمن دانشگاه‌های کشورهای مشترک‌المنافع (ACU) است. این دانشگاه از سوی سازمان تضمین کیفیت آموزش عالی (QAA)، نهاد مستقل کیفیت در بریتانیا، اعتبارسنجی جهانی دریافت کرده‌است. این اعتبارسنجی برای دوره‌ای پنج‌ساله اعطا می‌شود و بر پایه بررسی بین‌المللی کیفیت (IQR) انجام می‌گیرد که معیارهایی بر اساس بخش اول استانداردها و رهنمودهای تضمین کیفیت در فضای آموزش عالی اروپا (ESG) را به‌کار می‌گیرد. رهبری و حکمرانی رئیس رسمی دانشگاه، صدر آن است که در حال حاضر سر لینزی هویل (رئیس مجلس بریتانیا) این سمت را برعهده دارد. این نقش عمدتاً تشریفاتی است. معاون دانشگاه، پروفسور کاترین باخلدا، مسئول مدیریت کلی دانشگاه است و کمیته اجرایی متشکل از کارکنان ارشد عملیاتی و مدیران، وی را در این امر یاری می‌دهند. شماری از هیئت‌ها و کمیته‌ها نیز در رهبری و حکمرانی دانشگاه نقش دارند. هیئت امنای دانشگاه بر مدیریت، اداره و کنترل دارایی‌ها، درآمد و امور دانشگاه جبل‌الطارق نظارت می‌کند. هیئت علمی که از طریق آیین‌نامه دانشگاه جبل‌الطارق (هیئت علمی) ۲۰۱۸ تأسیس شده، مسئولیت حکمرانی علمی دانشگاه را برعهده دارد. صدرها و معاونان دانشگاه جبل‌الطارق صدرها معاونان برنامه‌ها و دوره‌ها دانشگاه جبل‌الطارق برنامه‌های کارشناسی در زمینه‌های کسب‌وکار، پرستاری و علوم دریایی؛ برنامه‌های کارشناسی ارشد در زمینه‌های کسب‌وکار، آموزش و علوم دریایی؛ و برنامه‌های پژوهشی در سطح دکترا ارائه می‌دهد. این دانشگاه همچنین دوره‌های کوتاه‌مدت و دوره‌های توسعه حرفه‌ای متعددی برگزار می‌کند. بورسیه‌ها شماری از بورسیه‌ها از سوی دانشگاه میزبانی یا مستقیماً اعطا می‌شوند که از آن جمله می‌توان به بورسیه‌های پاراسول برای دانشجویان داوطلب دوره کارشناسی مدیریت کسب‌وکار (BBA)، بورسیه‌های مشترک‌المنافع جبل‌الطارق، بورسیه‌ها و کمک‌هزینه‌های اروپا، و بورسیه‌های دولت اعلیحضرت جبل‌الطارق برای ساکنان اشاره کرد. پژوهش دانشگاه شش مرکز اصلی پژوهشی دارد: علوم طبیعی و محیط زیست کسب‌وکار و مدیریت تاریخ و فرهنگ آموزش بازی و قمار علوم بهداشت و ورزش استادان فانوس «استاد فانوس» (Beacon Professor) عنوانی افتخاری نادر است — که به‌طور نمادین با فانوس دریایی نوک اروپا پیوند دارد — و به افرادی اعطا می‌شود که جایگاهشان در حوزه تخصصی خود برای دیگران چون «فانوسی» راهنماست. استادان فانوس کنونی عبارتند از: دیوید ابوالعفیا جان کورتِس کلایو فینلیسون جیمی ترینیداد کتابخانه پاراسول و مخزن جبل‌الطارق کتابخانه دانشگاه علاوه بر ارائه خدمات کتابخانه‌ای و اطلاعاتی و فضای مطالعه برای پژوهشگران و دانشجویان، میزبان مخزن جبل‌الطارق است. کتابخانه‌های دانشکده‌های وابسته به دانشگاه و سایر مجموعه‌های محلی عضو انجمن کتابخانه‌های جبل‌الطارق (GLF) هستند که با یکدیگر در حال توسعه مخزن جبل‌الطارق — یک درگاه آنلاین مشترک برای مجموعه‌های مرتبط با جبل‌الطارق — هستند. هر ماده‌ای دربارهٔ جبل‌الطارق یا نوشته‌شده توسط یک جبل‌الطارقی در هر موضوعی واجد شرایط افزودن به این مخزن است. پیشینه پردیس دانشگاه در نوک اروپا بر صخره جبل‌الطارق قرار دارد. این منطقه شامل آنچه احتمالاً یک مخزن آب دوره مورها است، می‌شود که اکنون به نام چاه راهبه‌ها شناخته می‌شود، هرچند ممکن است پیش از ورود طارق بن زیاد در سال ۷۱۱ میلادی وجود داشته باشد. قدیمی‌ترین ساکنان شناخته‌شده این منطقه نئاندرتال‌ها بودند و مجموعه غار گورهام در نزدیکی آن که آن‌ها آنجا می‌زیستند، یک میراث جهانی یونسکو است. در اساطیر، جبل‌الطارق یکی از ستون‌های هرکول است که بر نقطه‌ای می‌ایستد که در آن اقیانوس اطلس به دریای مدیترانه می‌رسد. شواهد باستان‌شناختی نشان می‌دهد که نوک اروپا — که در روزگار باستان انتهای دنیای شناخته‌شده به‌شمار می‌رفت — محلی برای انجام نذورات مذهبی بوده‌است، از جمله در دوره فنیقی. امروز این محل همچنان از اهمیت دینی برخوردار است، چنان‌که حضور آستان بانوی اروپا (بنا شده بر فراز مسجدی از قرن چهاردهم میلادی) و مسجد ابراهیم الابراهیم که در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) افتتاح شد، گواه این امر است. میراث نظامی موجود در این محل شامل باتری هاردینگ با توپ ۱۲٫۵ اینچی ۳۸ تنی RML ساخت دهه ۱۸۷۰ است. این باتری که سال‌ها زیر توده‌ای از شن مدفون بود، در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) مرمت شد و انبارهای زیرزمینی آن به مرکزی بازدیدکننده با تابلوهای اطلاعاتی دربارهٔ تاریخ منطقه تبدیل گردید. ویژگی برجسته دیگر این محل، فانوس دریایی نوک اروپا است که بر تنگه جبل‌الطارق مشرف است و اهمیت نمادین ویژه‌ای برای دانشگاه دارد. این فانوس جنوبی‌ترین فانوس دریایی اداره‌شده توسط ترینیتی هاوس است. هنگامی که این فانوس در سال ۲۰۱۶ (۱۳۹۵) به سیستم خودکار تبدیل شد، عدسی فرنل درجه دوم ساخت دهه ۱۹۵۰ به دانشگاه اهدا شد و اکنون در سالن اصلی به نمایش درآمده است. ساختمان‌های پردیس نوک اروپای دانشگاه بخشی از دفاعات جنوبی صخره جبل‌الطارق بودند. پادگان ضدبمب که اکنون اتاق‌های اصلی دانشگاه را در خود جای داده، توسط سپاه مهندسین سلطنتی در سال ۱۸۴۱ ساخته شده و دارای سقف‌های قوسی کاشی سفالین ظریف است که بر ستون‌های سنگ‌آهک مربعی عظیم استوار هستند. پنجره‌بندها به‌تنهایی بیش از یک متر ضخامت دارند. بلوک‌های سنگ تراشیده‌شده به‌کاررفته در ساخت‌وساز احتمالاً از پرتغال وارد شده‌اند. سنگ‌چینی خشن‌تر از سنگ‌آهک محلی است. پادگان دیگری که زمانی با فاصله‌ای باز از این بنا جدا بود و در داخل استحکامات دیوار دریایی ساخته شده، جنوبی‌ترین بخش پردیس را تشکیل می‌دهد. پس از دوره‌ای که در دهه ۱۹۸۰ به‌عنوان مدرسه از آن بهره‌برداری می‌شد، این ساختمان‌ها تا زمان اجرای طرح جاه‌طلبانه مرمت و توسعه برای تبدیل آنها به خانه نخستین دانشگاه جبل‌الطارق از استفاده خارج ماندند. معماران محلی خاویر اوزورس پاردو و پدرو کارسلن فرناندز برنده مسابقه طراحی شدند. کار در اوایل سال ۲۰۱۵ آغاز شد و ظرف هفت ماه از تاریخ کمیسیون به پایان رسید. آتریومی با کف مرمر و سقف شیشه‌ای روشن و هوا، محور اصلی ساختمان‌های مرمت‌شده را تشکیل می‌دهد و بخش‌های جداگانه را به یک کل منسجم پیوند می‌دهد. دیگر افزوده‌ها شامل ادغام ساختمان‌های فرعی در مجموعه‌ای از دفاتر پیرامون یک حیاط آرام است. این کار مرمت زمانی مورد شناسایی قرار گرفت که دانشگاه جایزه میراث ۲۰۱۵ از بنیاد میراث جبل‌الطارق را دریافت کرد. ساختمان‌های اصلی تحت قانون میراث و آثار باستانی ۲۰۱۸ فهرست شده‌اند و از حفاظت مستمر برخوردارند. این دانشگاه همچنین میزبان کنفرانس کالپه در سپتامبر ۲۰۱۵ بود. نشان دانشگاه نشان دانشگاه بر پایه نشان جبل‌الطارق است که توسط ایزابل یکم، ملکه پادشاهی کاستیا، طراحی شد و در سال ۱۵۰۲ به جبل‌الطارق اعطا گردید و دارای تصویر قلعه و کلید است. شعار دانشگاه به زبان لاتین، Scientia est Clavis ad Successum، به معنای «دانش کلید موفقیت است» ترجمه می‌شود. هزینه اولیه ساخت این دانشگاه ۱۰ میلیون پوند استرلینگ بود. منابع مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «University of Gibraltar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Universidad de Gibraltar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Università di Gibilterra». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ایتالیایی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶. پیوند به بیرون وب‌گاه رسمی دانشگاه جبل‌الطارق انجمن دانشگاه‌های کشورهای مشترک‌المنافع (ACU)