Málaga

Málaga, İspanya'nın bir belediyesi ve Endülüs özerk bölgesinde yer alan Málaga ilinin başkentidir. 2024 yılında 592.346 nüfusuyla Endülüs'ün 2. büyük şehri ve ülkenin 6. büyük şehridir. Akdeniz'in Costa del Sol'unda ('Güneş Sahili') Güney İber Yarımadası'nda, ağırlıklı olarak Guadalhorce'nin sol kıyısında yer almaktadır. Şehir merkezi başlangıçta Gibralfaro Tepesi ile Guadalmedina arasındaki alanda gelişmiştir. Málaga'nın tarihi yaklaşık 2800 yıla uzanmaktadır ve bu da onu Batı Avrupa'nın en eski sürekli yerleşim gören şehirlerinden biri yapmaktadır. Çoğu bilim adamlarına göre, MÖ 770 civarında Tyre'den gelen Fenikeliler tarafından Malaka olarak kurulmuştur. MÖ 6. yüzyıldan itibaren şehir Antik Kartaca'nın hegemonyası altındaydı ve MÖ 218'den itibaren Roma yönetimine girdi; bu dönemde garum üretimi sayesinde ekonomik olarak gelişti. 8. yüzyılda, Vizigot ve Bizans yönetiminden sonra İslam yönetimine girdi. 1487'de Granada Savaşı'nın ortasında Kastilya Krallığı kontrolü ele geçirdi. 19. yüzyılda şehir bir sanayileşme dönemi geçirdi, ardından yüzyılın son üçte birinde tüm sosyoekonomik parametrelerde bir gerileme yaşandı. Málaga'daki en önemli iş sektörleri turizm, inşaat ve teknoloji hizmetleridir, ancak ulaşım ve lojistik gibi diğer sektörler de genişlemeye başlamıştır. Málaga, ağırlıklı olarak Málaga Teknoloji Parkı'nda (Endülüs Teknoloji Parkı) yoğunlaşan şirketlerle bir teknoloji merkezi olarak kendini sağlamlaştırmıştır. Bölgenin en büyük bankası Unicaja'nın genel merkezine ev sahipliği yapıyor ve ekonomik faaliyet açısından İspanya'da dördüncü sırada yer alıyor. Ulaşım açısından Málaga'ya Málaga-Costa del Sol Havalimanı ve Málaga Limanı hizmet veriyor ve şehir 2007 yılında yüksek hızlı demiryolu ağına bağlandı. Demografi Málaga belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini itibarıyla) 568.507 kişidir. Endülüs Özerk Topluğu içinde nüfus itibarıyla, Sevilla'dan sonra ikinci ve tüm İspanya'da altıncıdır. Avrupa kıtasının en güneyinde bulunan büyük şehirdir. Málaga belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir: 1.000 Kişi Kaynak: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspanya Málaga'yı da içine alan ve "Costa Del Sol" adı verilen Akdeniz sahilleri sahilin kenarında bir nispeten dar şerit içinde şehirleşmiştir. Rincon de la Victoria, Torremolinos, Benalmadena, Fuengirola, Alhaurin de la Torre, Mijas, Marbella ve San Pedro Alcántara adlı yazlık deniz tatil yore, şehir ve belediyeleri birbirine bitişiktir ve Málaga ile birlikte Metropoliten Málaga şehirleşmiş bölgesini oluştururlar. 2009 itibarıyla bu şehirleşmiş bölge nüfusu 827.33 km²'lik bir alanda 1,046,279 kişi olup nüfus yoğunluğu 1264 kişi/km² dir. İklim Tarih Malaga, MÖ X. yy civarında Fenikeliler’in Lübnan’dan gelerek burada bir balık tuzlama merkezi ve yerlilerle ticaret noktası meydana getirmeleriyle kuruldu. Daha sonra Romalılar tarafından önemli bir liman ve ticaret merkezi haline getirildi. Bir süre Doğu Roma İmparatorluğu'nun yönetiminde kalan şehir VI. yy sonlarında Vizigotlar’ın eline düştü. Emevî komutan Târık b. Ziyâd 711 yılında Kurtuba üzerine yürümeden önce küçük bir kuvveti Malaga'ya gönderdi ve kent Arapların eline geçti. 1031 yılında Endülüs Emevî Devleti'nin yıkılmasından sonra Malaga Hammûdîler’in başkenti oldu. 1057'de ise Gırnata merkezli Zîrîler'in hükümdarı Bâdîs bin Habbûs tarafından zaptedildi. Ardından Endülüs’e hâkim olan Murâbıtlar ve Muvahhidler Malaga'ya da yönettiler. 1238 yılında Benî Ahmer Emirliği’nin (Nasrîler) hâkimiyetine geçen Malaga'nın nüfusu 1349 yılındaki veba salgını nedeniyle azaldı. 18 Ağustos 1487'de Kral Ferdinand ve Kraliçe Isabella tarafından kanlı bir savaştan sonra ele geçirildi. Görülecek yerler Málaga'nın eski tarihi merkezi: Güneyde bulunan liman iner ve kuzeyinde yüksek tepelere doğru tırmanır. İki tarafında "Guadalmedina" ve "Guadalhorce" adlı Akdeniz'e erişen akarsular vardır. Fenike Şehri surları: Kentte en eski kalıntılardır. Fenikeliler sur kalıntıları Picasso Müzesi bodrum katında görülebilir. Antik Romalı anfitiyatrosu: MÖ. 1. yy'dan kalma. Tamamen kaybolmuş bir halde iken 1951'den itibaren kazılarla büyük bir kısmı ortaya çıkarılmıştır. Antik Romanlı, Vizigot, Arap ve İspanyol dönemlerinden kalma şehir surları Gibralfarao Kalesi: Araplardan kalma bir kaledir. 11. yy.da Endülüs Taifalar idaresi sırasında ufak emirliklere bölünmüş iken yapılmıştır. 13. ve 14. yy. "Nasrid" hanedanı hükümdarlığı sırasında genişletilmiştir. Bu kale Alcazaba kale kompleksine bağlıdır. Alcazaba:Endülüs Araplarından kalma çok önemli bir kale ve emir/hükümdar ikametgâhı. Bu kale şehre hakim olan bir tepe üzerinde kurulmuştur. Ilk kuruluşunda şehri korsan hücumlarından korumak için yapılmıştır. Sonra 11. yy. ortalarında Hamudi hanedanı emir ve hükümdarları tarafından daha çok daha geniş ve büyük olarak yeniden yapılmıştır. Denizden yükselen bir tepenin doğusunu kaplamaktadır ve etrafında palmiye ve çam ağaçlıklı korular bulunur. Kalenin planı genellikle dörtgendir ama yokuşlu arazide olduğu için araziye uyarak tam kare veya dikdörtgen şekli almaz. Kalın dış ve iç duvarları bulunur. İki duvar arasında üzeri kapalı yollar bulunur ve bunlar kalenin değişik kısımları arasında korunaklı ulaşımı sağlarlar. Alcazaba ve Gibralfarao kalelerinin arasında da aynı şekilde iki kaleyi birleştiren korunaklı yol vardır. Duvarlarda zaman zaman dörtgen kuleler bulunur. Bu kale kompleksi girişinde diğerlerinde daha büyük bir kule vardır. BU kule altından kaleye giriş zikzaklı bir kapılı yolla olur. Bu yol üzerinde birkaç kale kapısından geçtikten sonra içinde kokulu çam ve okaliptüs ağaçları bulunan güzel bahçeli avlulara gelinir. "Puerta da Granada" olarak anılan iç surlardan da geçildikten sonra 11.-14. yüzyıllar döneminde kullanılan Valinin Sarayı'na gelinir. Bu saray üç kemerli kenarları olan ve bir tarafı güneye açık olarak bahçeleri ve deniz manzarasını gören bir dikdörtgen avlu etrafında kurulmuştur ve içindeki odalardan bazıları Hristiyan yıkıcılıklarından kurtulup günümüze kadar gelebilmiştir. Bu sarayın kuzeyinde bir su değirmeni; 40m derinlikte içine dönerek merdivenle inilebilen bir kuyu; bir hamam; çeşitli atölye odaları ve kalenin en kuzey kısmında Puerta de la Torre del Homenaje denilen süslü bir anıtsal kapı bulunur. La Concepcion: Tarihi botanik bahçe [1] (İngilizce) Málaga Limanı: İspanya'nın en önemli limanlarından biri [2]28 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Palacio de los Condes de Buenavista Sarayında Picasso Málaga Müzesi. Palacio de Villalón'da Carmen Thyssen Müzesi: [3]11 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Palacio de la Aduana Sarayı: Malaga Güzel sanatlar ve Arkeoloji Müzesi CAC Malaga Modern Güzel Sanatlar Müzesi: [4]20 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Fundación Picasso ve Picasso Doğum Yeri Müzesi. MUPAM Şehir Müzesi: [5]14 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) Malaga Otomobil Müzesi: [6] (İngilizce). Cam ve Kristal Müzesi: [7] (İngilizce). MİMMA karşılıklı etkileşimli müzik müzesi: [8]. Şarap Müzesi: [9] (İngilizce). Museo de Artes y Tradiciones Popülares (Halk Sanatları ve Gelenekleri Müzesi). Atarazanas Pazaryeri. La Malagueta Boğa Güreşi Arenası: [10]4 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca). Katedral ve kiliseler: Málaga Katedrali ve Piskaposluk Sarayı: Rönesans stilinde planlanmıştır ama mali zorluklar dolayisiyla tamamlanmamıştır. Epey zaman sonra da Barok mimarı stili uygulanarak bitirilmiştir. Santiago Kilisesi: İspanya Müslümanlardan fethedildikten hemen sonra ortaya çıkan İslam ve Hristiyan mimarı stillerinin karışımı olan "Mudejar" mimari stilinde. Iglesia del Sagrario: Eski Arap caminin Hristiyan fatihler tarafından değiştirilmesi ile ortaya çıkmıştır. Gotik mimari stilde çok süslü cephesi eşsizdir. San Felipe Neri Kilisesi. San Juan Kilisesi: Gotik mimarı stilli Ulaşım Toplu taşıma Málaga metrosu, 2014 yılında açılan iki hatla hizmet vermektedir. Kardeş şehirler Málaga belediye idaresi şu şehirlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur: Galeri Kaynakça Ayrıca bakınız Endülüs (özerk topluluk) Malaga ili Dış bağlantılar / Malaga Belediyesi Resmi İnternet Sitesi25 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.