جبل الطارق

جبل الطارق (انگريزي: Jibraltar؛ اسپيني: xiβɾalˈtaɾ) ھڪ برطانوي اوورسيز علائقو ۽ شھر آھي جيڪو آئیبیرین جزیری نما جي ڏاکڻي ڪناري تي واقع آھي، جبرالٽر جي خليج تي، ائٽلانٽڪ سمنڊ ۾ ميڊيٽرينين سمنڊ مان نڪرڻدر، اسٽريت آف جبرالٽر جي ويجھو آھي. ان جي ايراضي 6.8 چورس ڪلوميٽر (2.6 اسڪوائر ميل) آهي ۽ اتر طرف اسپين (ڪيمپو دي جبرالٽر) جي سرحد آهي. نظارن تي جبل الطارق جي چتان جو تسلط آهي، جنهن جي پيرن ۾ هڪ گنجان آبادي وارو شهر آهي، جنهن ۾ 34,003 ماڻهن، بنيادي طور تي جبرالٽرين، جو گهر آهي. جبرالٽر 1160ع ۾ الموحدون طرفان مستقل واچ ٽاور جي طور تي ٺهرايو ويو هو. اهو وچين دور جي آخر ۾ ناصرين، ڪاسٽيلين ۽ مارينيڊن جي وچ ۾ ڪنٽرول تبديل ڪيو، ويجھي الجيسراس 1337ع جي تباهي کان پوءِ وڏي اھمیت حاصل ڪئي. اهو ٻيهر ڪسٽائل جي تاج جو حصو بڻجي ويو. 1462ع ۾ ء 1704ع ۾، اسپين جي جانشينيءَ جي جنگ دوران اينگلو ڊچ فوجن اسپين کان جبرالٽر تي قبضو ڪيو ۽ 1713ع ۾ اُتریخٽ جي معاهدي تحت اُن کي دائمي طور برطانيه جي حوالي ڪيو ويو. اهو شاهي بحريه جو هڪ اهم مرڪز بڻجي ويو، خاص طور تي، نيپولين وارين جنگين ۽ ٻي عالمي جنگ دوران، جيئن ته اهو ميڊيٽرينين سمنڊ ڏانهن تنگ داخل ۽ نڪرڻ تي ڪنٽرول ڪندو هو، آبنائے جبرالٽر، جنهن مان اڌ دنيا جو سامونڊي واپار ان مان گذرندو هو. جبرالٽر جي خودمختاري اينگلو-اسپين لاڳاپن ۾ تڪرار جو هڪ نقطو آهي، جيئن اسپين هن علائقي تي دعويٰ ڪري ٿو. جبرالٽرين سال 1967ع جي ريفرينڊم ۾ اسپين جي مختياري جي تجويز کي رد ڪري ڇڏيو ۽ 2002ع جي ريفرنڊم ۾ گڏيل خودمختياري لاءِ ريفرنڊم کي بہ رد ڪري ڇڏيو. ان جي باوجود، جبرالٽر اسپين سان ويجهن معاشي ۽ ثقافتي لاڳاپن کي برقرار رکي ٿو، ڪيترن جبرالٽرين سان گڏ اسپيني ڳالهائيندڙن سان گڏ هڪ مقامي ٻولي به آهي جنهن کي لانيتو جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. جبرالٽر جي معيشت مالي خدمتن، اي۔گيمنگ، سياحت ۽ بندرگاهن تي ٻڌل آهي. دنيا جي گھٽ ۾ گھٽ بيروزگاري جي شرحن مان ھڪڙي سان، مزدور قوت جو سڀ کان وڏو حصو، خاص طور تي نجي شعبي ۾، اسپين ۾ رھندڙ يا غير جبرالٽرين آھن. بریگزٽ کان وٺي، جبرالٽر يورپي يونين جو ميمبر نه آهي پر ڳالهين جاري آهي ته ان کي شينگن معاهدي ۾ حصو وٺڻ لاء جبرالٽر ۽ اسپين جي وچ ۾ سرحدي حرڪت کي آسان بڻائي. مارچ 2023ع تائين، ڳالهيون ختم ٿي ويون آهن.. حوالا ٻاهريان ڳنڍڻا