Sazan (uhartea)

Sazan edo Sazanit (italieraz Saseno; grezieraz Σάσων, Sason) estrategikoki Albaniako Vlorë badiaren sarreran, Adriatikoaren eta Jonikoaren arteko mugan dagoen uharte txiki bat da. Uharteak 4,7 km²-ko azalerarekin biztanlerik ez du. Gaur egun praktika militarretarako erabiltzen da. Trumpen eskutik zabaldutako urbanizatzeko proiektua erraldoiak polemika handia eragin du. Historia Uhartea Antzinaroan Saso izenarekin ezagutzen zen. Aro Modernoan, uhartea Veneziaren eskuetan egon zen. Napoleonen gerren ondoren, uhartea Protektoratu britainiarraren parte izatera igaro zen. Uhartea Greziari laga zitzaion, Joniako gainerako uharteekin batera, 1864an. 1913ko Balkanetako Bigarren Gerraren ondoren, Italiak eta Austriak Grezia presionatu zuten uhartea husteko. Garrantzi estrategiko txikikotzat jota, Greziak uhartea hustu zuen. 1914ko urriaren 30ean Italiak berriro okupatu zuen. Italiako gobernupean base militar bihurtu zen, eta 1915eko apirilaren 26an bere jabetza berretsi zuten, Londresko Itunaren puntu sekretu gisa. Lehen Mundu Gerraren ondoren, Albaniak formalki laga zion uhartea Italiari 1920ko irailaren 2an, protokolo albaniar-italiarraren zati gisa. Uhartea 1947ko otsailaren 10ean itzuli zen Albaniara, Bigarren Mundu Gerraren amaiera bermatzen zuten itunak betez. Urbanizazio proiektuak Uharte birjina hau inbertsio pribatuen jomugan egon da, luxuzko estazioak eraikitzeko proiektuak aurkeztu direlarik. 2024tik Donald Trumpek eta haren suhia Jared Kushnerek hotelez, apartamentuz eta etxez betetako kostaldeko urbanizazio zabala bihurtu nahi dute uhartea; horrek hiritarren erantzun gogorra eragin du. Sazan Island Resort proiektua garatu nahi duten naturgunea erreserba naturala da, Albaniako biodibertsitate handiena duen eremuetako bat, hegazti migratzaileentzako geldialdi garrantzitsua. Albaniako sektore batzuek protesta handiak eragin dituzte proiektu honen aurka. Karaburun-Sazan Parke Nazionalaren barruan kokatuta dago. Iruditegia Erreferentziak Kanpo estekak (Gaztelaniaz):Markel de Bilbao Catediano: "Sazan, el capricho de la familia Trump en Albania", Gara, 2026/06/05.