Տեպելենեի ներկալման ճամբար

Տեպելենեի ներկալման ճամբար, Ալբանիայի Գիրոկաստրայի գավառի Տեպելենե քաղաքում գտնվող ներկալման ճամբար, որն օգտագործվում էր Ալբանիայի Ժողովրդական Սոցիալիստական ​​Հանրապետության կողմից և կառուցված էր Խորհրդային Միության կոլտնտեսության մոդելով, որտեղ բանտարկվում էին դատապարտյալներ, փախստականներ և դասալիքներ։ Այնտեղ պահվում էին նաև մեծ թվով երեխաներ, ինչը հանգեցնում էր մանկական մահացության բարձր մակարդակի։ Ճամբարը նույնականացվում էր երկու համարով՝ 4 և 6, և գործեց 1949 թվականի ապրիլից մինչև 1954 թվականի մարտը։ Տեպելենեի ճամբարը միջազգային ճանաչում ձեռք բերեց, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգների կառավարության կողմից 1955 թվականի փետրվարին Միավորված Ազգերի Կազմակերպությանը ներկայացված զեկույցում։ Փաստաթղթերը, այդ թվում՝ ներկալվածների անունները, սակավ են այդ ժամանակվա վատ որակի գրառումների պատճառով: Պատմություն Նախկին օգտագործում Իտալական օկուպացիայի ժամանակ բանակը Ալի Փաշայի ամրոցի ստորոտում մի քանի զորանոցներ կառուցեց՝ հույն-իտալական պատերազմի ժամանակ օգտագործելու համար։ Օգտագործել որպես ճամբար Սկզբում ստեղծվեցին երկու ճամբարներ՝ մեկը Բերատում՝ հյուսիսցիների համար, իսկ մյուսը՝ Կրուեյում՝ հարավցիների համար։ Այս երկուսը գործեցին մինչև 1949 թվականը, երբ տեղի ունեցան մի քանի վերակազմակերպումներ։ Բերատի ներկալվածները տեղափոխվեցին Տեպելենե և Պորտո Պալերմո ամրոց։ Զորանոցները վերաօգտագործվեցին կոմունիստական ​​կառավարության կողմից ռեակցիոներներ, կուլակներ, բուրժուաներ, դասակարգից զրկված դավաճաններ և օտարերկրյա գործակալներ համարվող ներկալվածների տեղավորման համար։ 1952 թվականին գրեթե հազար աշխատունակ բանտարկյալներ ստիպված եղան աշխատել շինարարության մեջ, հիմնականում կառուցելով Ներքին գործերի շենքեր և բանտեր։ Որոշ ժամանակ նրանք կայազորվեցին Տիրանայի աղյուսի գործարանում։ Վալիասում և Կրուեյում ներկալված հարավցիները զբաղեցրին տեղափոխված բանտարկյալների տեղը։ Ճամբարը խորհրդային գուլագի 1:10,000 մասշտաբի մանրանկար էր, որտեղ պահվում էր մոտ 600 մարդ (ներառյալ շատ ընտանիքներ՝ փոքր երեխաներով) 25 մետր (82 ոտնաչափ) x 14 մետր (46 ոտնաչափ) չափսի տարածքում։ Երբ 1945 թվականին սկսվեցին առաջին ներգաղթները, պնդում էին, որ ալբանական կոմունիստական ​​կառավարությունը որոշել էր հավաքել ներգաղթյալներին և նավով ուղարկել Սիբիր։ Տեպելենեի ճամբարը փակվեց 1954 թվականին, վեց տարի անց, երբ բոլոր ներգաղթյալները վերաբնակեցվեցին Միզեքեի (Լուշնյեի մոտ) դաշտերում՝ «Նոյեմբերի 29» ֆերմայում, որը կառուցվել էր ներգաղթյալների աշխատուժի կողմից։ Ճամբարը փակվեց բանտերը միավորելու անհրաժեշտության, ինչպես նաև այնտեղ երեխաների բարձր մահացության պատճառով։ Ժողովրդագրական տվյալներ Հաշվարկվում է, որ ճամբարի գործունեության ընթացքում ներգաղթվել է 3000-ից մինչև 5000 մարդ։ Հաշվարկներով՝ մահացել է մոտ 600 ներգաղթյալ, որոնցից կեսը՝ մինչև 5 տարեկան երեխաներ։ Անձնակազմ Ճամբարն ուներ երկու հրամանատար՝ Ջաֆեր ապո Բեկտաշ Պոգաչե (1949–52) և Հաքի Իբրահիմի (1952–54)։ Վասիլ Կոկալիի վկայության համաձայն, ով այնտեղ էր ներկալված 1950 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1952 թվականի մայիսը, ճամբարը հսկում էին 15 սպաներ։ Լեք Պերվիզիի պատմություն «Քուք է Զի» ամսագրի խմբագրականում ներառված է ճամբարից փրկված նկարիչ Լեք Պերվիզիի վկայությունը՝ նվիրված ճամբարի բացման 70-ամյակին՝ 2018 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Նրա պատմությունները գտնվում են Ներքին գործերի նախարարության արխիվներում։ Խմբագրականում ներառված են Պերվիզիի նկարներն ու բանաստեղծությունները, որոնք նկարագրում են Տեպելենեի կյանքը։ Ձեռքի մի քանի վնասվածքներից հետո Պերվիզին հեռացվել է աշխատանքային ցուցակից այցելող բժշկի խորհրդով։ Մինչդեռ ես նկարել էի կյանքը զորանոցում, այդ թվում՝ այն խորշերը, որտեղ մնում էին ներկալվածները, և տղամարդկանց ու կանանց պատկերներ, որոնք կանգնած էին այնտեղ։ Թղթի բացակայության պատճառով ես հրահանգեցի որոշ ավագների պահել դրանք իրենց գնած ծխախոտի տուփերից կամ բանտարկյալներին մատակարարող փաթեթավորողներից։ Միայն մի քանի նկարներ են հաջողվել պահպանել որպես ապացույց։ Ամերիկյան կառավարության զեկույցը հարկադիր աշխատանքի մասին Ճամբարը ՄԱԿ-ի ուշադրությանն է ներկայացվել ԱՄՆ կառավարության կողմից 1955 թվականի փետրվարին ներկայացված զեկույցի միջոցով։ Զեկույցում նշվում էր, որ հարկադիր աշխատանքը լայնորեն կիրառվել է կոմունիստական ​​ռեժիմի կողմից 1944 թվականի նոյեմբերին Ալբանիայում իշխանության գալուց ի վեր՝ այն օրինականացնելու համար ընդունված մի շարք օրենքների համաձայն։ Խորհրդային քրեական օրենսգրքի վրա հիմնված Ալբանիայի նոր քրեական օրենսգիրքը պարունակում էր մանրամասն դրույթներ «ուղղիչ» աշխատանքի և քաղաքացիների աշխատանքային ճամբարներ արտաքսման մասին, որտեղ նույնիսկ 12 տարեկան երեխաները ստիպված էին աշխատել։ Ճամբարների սկզբնական նպատակն էր արտաքսել արդեն ձերբակալված քաղբանտարկյալների ընտանիքներին և վերաբնակեցնել արտաքսված բարձր խավի ընտանիքներին, որպեսզի նոր ռեժիմի հետևորդները կարողանային զավթել այդ ընտանիքների տները։ Հյուսիսցիները սովորաբար ներգաղթվում էին հարավում, հատկապես Տեպելենեում, Ֆիերիում և Բերատում։ Հիշատակի օր Օգոստոսի 23-ը պաշտոնապես հռչակվել է Ստալինիզմի և նացիզմի զոհերի հիշատակի եվրոպական օր կամ Սև ժապավենի օր Եվրոպական խորհրդարանի կողմից 2008 թվականին: 2011 թվականից ի վեր ամեն տարի տարբեր եվրոպական պետություններ անցկացնում են այս հարցին նվիրված համաժողով: 2017 թվականի օգոստոսի 30 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին AIDSSH-ն (Նախկին պետական ​​անվտանգության փաստաթղթերի վերաբերյալ տեղեկատվության մարմինը), Ալբանիայում նախկին քաղաքական հալածյալների ինստիտուտը, Ալբանիայում կոմունիստական ​​հանցագործությունների և հետևանքների ուսումնասիրության ինստիտուտը և Տեպելենեի քաղաքապետարանը համատեղ հիշատակի միջոցառում անցկացրեցին այնտեղ պահվող զոհերի համար: Կենդանի մնացածները և նրանց հարազատները ճամբարի 84-րդ բաժանմունք կոչվող հատվածում կիպարիսի ծառեր տնկեցին՝ ի հիշատակ հիվանդությունների, սովի և վատ հիգիենայի պատճառով զոհված 300 երեխաների: Այս խորհրդանշական տնկումը անվանակոչվեց «Երեխաների անտառ»: AIDDSH-ի տնօրենը միջոցառման ժամանակ ասաց, որ զորանոցներից մեկը կվերականգնվի 1949-54 թվականների վիճակին, և ճամբարի սրտում կկառուցվի հուշարձան՝ «Անհայտ երեխայի գերեզմանը»: 2018 թվականի օգոստոսի 23 Նախագահ Իլիր Մետան մասնակցեց Տեպելենեում ներկալվածների և զոհերի հիշատակին նվիրված արարողություններին՝ միանալով AIDDSH-ին և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին: Նախագահ Մետան մասնակցեց Պերվիզիին իր գեղարվեստական ​​​​վկայության համար և երեք կանանց, որոնք այնտեղ երեխաներ են կորցրել իրենց քաջության համար, որոնց թվում էին Գելե Ջիկոլան, Մրիկե Ջիկոլան և Դրանե Ջակյան: Այդ օրը Տեպելենեի մշակույթի պալատում տեղի ունեցավ «Կոմունիստական ​​հալածանքները Տեպելենեի շրջանում» խորագրով ցուցահանդես, որը ներկայացնում էր այնտեղ տառապածների արխիվային փաստաթղթերը: Արտեֆակտների շարքում էին Գյոն Վատնիկայի տաբատը, որը նորոգել էր նրա մայրը՝ Մրիկա Թունջին՝ իրենց ներգաղթի ժամանակ՝ օգտագործելով իր սեփական մազերը: Ցուցահանդեսին ուղեկցում էր գիտական ​​սիմպոզիում հարկադիր աշխատանքի պատմական և իրավական շրջանակի վերաբերյալ: Հուշարձաններ և թանգարաններ 2018 թվականին ճամբարը ընտրվել է AIDDSH-ի կողմից որպես բռնապետության զոհերի հուշարձան՝ քաղաքապետարանի և որոշ ներգաղթյալների ընտանիքների հետ համագործակցությամբ: Արդյունքում ստեղծված թանգարանը նախագծվել է Գյոն Ռադովանիի կողմից և ներկայացվել է Տեպելենեում 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ քաղաքապետարանի և Ազգային պատմական թանգարանի օգնությամբ: Նախատեսված լինելով որպես բռնապետության զոհերի հիշատակը հավերժացնող և մեծարող կենտրոն, համալիրը պետք է ներառեր. Ներկալվածների քնելու սենյակների վերակառուցում Սպաների և անձնակազմի սենյակների վերակառուցում Հիվանդանոցի վերակառուցում Գոյություն ունեցող շենքի վերօգտագործում որպես մուլտիմեդիա կենտրոն և թանգարանային դահլիճ՝ բռնապետության ժամանակաշրջանի արտեֆակտները ցուցադրելու համար Ուսումնական կենտրոնի հիմնադրում Օժանդակ կառույցների, ինչպիսիք են մուտքը, տոմսարկղը, հուշանվերների խանութը և զուգարանները, կառուցում Փշալարե ցանկապատի վերակառուցում Այդ տարվա նոյեմբերի 13-ին AIDSSH-ն խնդրեց հաստատում Մշակույթի նախարարությունից, և այն ստացաv: Քննադատություն և հասարակական կարծիք 2018 թվականի մարտի 28-ին, Ora News հեռուստաընկերության «Արենա» հաղորդմանը տված հարցազրույցում պատմաբան պրոֆեսոր դոկտոր Պելումբ Ջհուֆին պնդեց, որ ճամբարի պայմանները լավն են, և որ այն ավանդական իմաստով համակենտրոնացման ճամբար չէ՝ չնայած տղամարդկանց, կանանց և ավելի քան 300 երեխաների մահվանը։ Հայտարարությունը հանրային վեճեր առաջացրեց։[23][24] News 24-ի «Studio e Hapur» հաղորդմանը հրավիրված՝ նա ասաց, որ իր զեկույցը հիմնավորված է ԿՀՎ փաստաթղթերով և վերապրածների վկայություններով. Ես մեջբերեցի 1953 թվականի ԿՀՎ մանրամասն զեկույցը: Այսպիսով, սրանք իմ պնդումները չեն: Մարդիկ պնդում են, որ ես պնդել եմ, որ այս ճամբարն այդ ժամանակաշրջանի համար անսովոր լավ պայմաններ ուներ կամ հանգստյան ճամբար էր: Ջհուֆիին քննադատել են այնտեղ մեծացած նախկին կալանավորները, դրանց ասոցիացիաները և պաշտպանների ասոցիացիաները, ինչպես նաև այլ պատմաբաններ: Պատմաբան Կաստրիոտ Դերվիշին ի պատասխան ընդգծել է Ջհուֆիի ընտանեկան կապերը կոմունիստական ​​նոմենկլատուրայի հետ: Պատմաբան Էնրիկետա Պանդելեյմոնին ի պատասխան պնդել է բանավոր հիշողությունների կարևորության մասին արխիվային փաստաթղթերի բացակայության դեպքում: Ֆիլմ ճամբարի մասին Լրագրող Լուլյետա Պրոգնին գրել է, իսկ Գենտիան Կուրտին նկարահանել է «Azizi vendes të rrëfejë» («Ազիզը խոստովանում է») ֆիլմը՝ հիմնված վերապրած կալանավորներից մեկի վկայության վրա: Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Camp survivors' testimonies