Orikum

Orikum (alb. Orikumi) — Albaniyanın cənubunda, Vlyora bələdiyyəsinin (bashkia) tərkibində yerləşən şəhər. Şəhər Vlyoradan təxminən 15 kilometr cənubda yerləşir. 2015-ci ilə qədər Orikum müstəqil bir bələdiyyə idi, o vaxtdan etibarən Vlyora bələdiyyəsinin inzibati vahididir (njësia administrative). Coğrafiya və Demoqrafiya İnzibati vahidin ərazisi Vlyora körfəzinin cənub ucunda 314 kvadrat kilometr əhatə edir və oradan cənuba, Lloqara aşırımına qədər uzanır. Karaburun yarımadası da bu əraziyə aiddir. İnzibati vahidə Orikum şəhəri ilə yanaşı Radhima, Tragyas, Dukat i Ri və Dukat i Vyeter kəndləri də daxildir. 2023-cü ilin siyahıyaalınmasına əsasən ümumi əhalisi 4,297 nəfərdir. Bu göstərici 2011-ci ildəki 5,500 nəfərlik əhali ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq azalmadır. Orikum şəhəri körfəzin cənub-şərq ucunda, sahildən təxminən bir kilometr aralıda yerləşir. İnzibati vahidin əhalisinin demək olar ki, yarısı burada yaşayır. Vlyoradan gələn 8 nömrəli Milli Yol (SH 8) şəhərin şərq kənarından keçərək Himara və Sarandaya doğru davam edir. Orikumdan dağ kəndi olan Dukata qədər məsafə on bir kilometrdən çoxdur. Digər istiqamətdə isə Radhima mərkəzdən beş kilometrdən çox məsafədə yerləşir. Turizm və Təbiət Vlyora körfəzindəki çimərliklər və şəhər son illərdə sürətli turizm inkişafı yaşayıb. Çoxlu sayda otel, mənzil kompleksləri, restoranlar və bir marina (liman) inşa edilmişdir. Bələdiyyənin qalan ərazisi isə kənd tipli və dağlıqdır. Ən cənubda yerləşən Çika dağında (Maja e Çikës) 2045 metr hündürlüklə ən yüksək nöqtəyə çatılır. Bələdiyyənin geniş əraziləri, məsələn Lloqara Milli Parkı, təbiəti mühafizə altındadır. Körfəzin kənarında əhəmiyyətli bir laqun yerləşir. Tarixi və Görməli yerləri Körfəzin cənub-qərbində Albaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin iki əsas bazasından biri olan Paşaliman Hərbi Dəniz Bazası yerləşir. Bu gün orada Albaniya donanması üçün gəmilər inşa edilir. Türk dilindən tərcümədə "Paşa limanı" mənasını verən Paşaliman, min illərdir ki liman kimi istifadə olunur. Soyuq müharibə dövründə bura müvəqqəti olaraq SSRİ-nin Aralıq dənizindəki yeganə hərbi dəniz bazası olmuşdur. Qədim Orikum şəhəri hərbi bazanın ərazisində yerləşir. Akropolu və teatrı olan qədim yunan koloniyası dənizin tam kənarındakı kiçik bir təpədə yerləşirdi. "Orikum Arxeologiya Parkı"ndakı qazıntılar hazırda hərbi baza daxilində yerləşdiyindən ziyarətçilər – xüsusilə də əcnəbilər – üçün əlçatmazdır. Şəhərdən cənub-qərbdə, bataqlığın ortasındakı bir təpədə Marmiroy kilsəsi (Kisha e Marmiroit) yerləşir. Bu kiçik tikilinin bəzi mənbələrə görə X əsrin əvvəllərinə, digər mənbələrə görə isə XIII əsrə aid olduğu bildirilir. Dukat kəndində Dərviş Əli qüllələri, Tragyas kəndi yaxınlığında isə Qyon Boçari (Gjon Boçari) qalası yerləşir. Bu qala XVII əsrə aid olan, 30x18 metr ölçülərində düzbucaqlı planı və iki künc qülləsi olan bir istehkamdır. İstinadlar