เมส เอย์แนก

เมส เอย์แนก (ปาทาน/เปอร์เซีย: مس عينک; Mes Aynak, Mis Ainak, Mis-e-Ainak แปลว่า "แหล่งทองแดงน้อย") เป็นแหล่งโบราณคดี ตั้งอยู่ 40 km (25 mi) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของคาบูล ประเทศอัฟกานิสถาน ซึ่งมีการค้นพบพระพุทธรูปมากกว่า 400 องค์, สถูป และสังฆารามขนาด 40 ha (100 เอเคอร์) นอกจากนี้ยังพบวิหารไฟในศาสนาโซโรอัสเตอร์เช่นกัน สันนิษฐานว่าเมส เอย์แนกเจริญรุ่งเรืองสูสุดในศตวรรษที่ 5-7 และเริ่มเสื่อมลงในศตวรรษที่ 8 ก่อนจะถูกทิ้งร้างใน 200 ปีถัดมา โดยประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธและโซโรอัสเตอร๋ เมส เอย์แนกค้นพบครั้งแรกโดยนักธรณีวิทยาชาวรัสเซียและอัฟกันในปี 1973–4 ในพื้นที่ของเมส เอย์แนก เป็นแหล่งขุดเจาะทองแดงขนาดใหญ่ ที่ซึ่งรัฐบาลให้ความสำคัญกับการขุดเจาะมากกว่า จึงทำให้นักโบราณคดีต้องอาศัยการขุดค้นและนำโราณวัตถุออกไป พร้อมถ่ายภาพของโบราณสถานไว้ในกรณีที่อาจถูกทำลายจากการขุดทองแดง การทำเหมืองทองแดงขนาดใหญ่ในเมส เอย์แนก เริ่มต้นในปี 2007 ภายใต้สัญญาเช่าสัมปทานขุดเจาะทองแดงเวลา 30 ปีของไชน่าเมททัลเลอร์จิคัลกรุ๊ป (MCC) ด้วยมูลค่า US$3 พันล้าน เป็นการลงทุนต่างประเทศในอัฟกานิสถานที่แพงที่สุดในประวัติศาสตร์ อ้างอิง อ่านเพิ่ม Lerner, Judith A. (2018). "A prolegomenon to the study of pottery stamps from Mes Aynak". Afghanistan. 1 (2): 239–256. doi:10.3366/afg.2018.0016. S2CID 194927542. แหล่งข้อมูอื่น A restored Buddha from Mes Aynak Mes Aynak on Global Heritage Network Ancient Buddhas, Modern Peril Saving Mes Aynak website Saving Mes Aynak documentary on Al Jazeera "Rescuing Mes Aynak". Hannah Bloch, photographs by Simon Norfolk. National Geographic