شین جومات، بلخ

شین جومات ( دری: مسجد سبز ) یا د خواجه ابو نصر پارسا جومات ( دری : مسجد خواجه ابو نصر پارسا ) د افغانستان په شمال بلخ په ښار کي یو جومات دی، چي پکښي د خواجه ابو نصر پارسا زیارت موقعيت لري. د جومات نوم د جومات په دیوالونو کي د کاشي خښتو څخه اخیستل سوی دی، کوم چي رنګ یې فیروزي دی او په سیمه ایزه توګه د شنې ترکۍ په نوم پیژندل کیږي. تاریخ د جومات اصلي ودانۍ د تیموري جنرال میر مازید ارغون لخوا د خواجه ابو نصر پارسا په قبر باندې جوړه سوې وه، چي د نقشبندي طریقې یو سیمه ایز دیني استاد او صوفی وو. وروسته د ارغون پلار او ورور هم هلته ښخ سول. ارغون د جومات تر څنګ یوه مدرسه جوړه کړه. یاد جومات، زیارت او مدرسه وروسته د ابو نصر پارسا د اولادې تر سرپرستۍ لاندي وه. د بلخ د شيباني والي عبدالمومن بن عبدالله خان د شپاړسمې ميلادي پېړۍ په وروستيو کي دغه ودانۍ ترميم او پر يوه دېوال يې د هغه نوم هم ولیکی. دغه جومات د شوروي – افغان جګړې پر مهال سخت زیانمن او په پراخه کچه ویجاړ سو. همدارنګه په ۲۰۲۲ کال کي په جومات کي دننه چاودني د جومات ځیني برخي هم ویجاړي کړې. معماري د پارسا جومات اصلي ودانۍ د تیمورید معماري بڼه ښیي او په افغانستان کي د تیموري واکمنۍ یو ژوندئ تاریخ دی. جومات یو ډیر لوی گنبد او دوه منارونه لري. سرچينې