یمشی‌تپه

یمشی‌تپه یک قلعه دایروی تاریخی در ۵ کیلومتری شهر شبرغان، افغانستان است که در ۱۰۰ کیلومتری شهر باستانی بلخ، پایتخت باختر واقع شده‌است. این شهر حدود ۲۰ هکتار مساحت دارد و احتمالاً توسط یک بنیاد دوره هلنیستی در زمان امپراتوری کوشان در سده‌های اول پس از تولد مسیح ساخته شده است. این شهر در دوره ساسانی از بین رفته است، بنابراین نام باستانی آن ناشناخته است. شکل شهر گرد، به قطر حدود ۵۰۰ متر، و دارای دیوارهایی با چندین دروازه بود. در شمال شهر نوعی قلعه و در کنار آن یک ساختمان مجلل وجود داشت که احتمالاً به حاکمان محلی خدمت می‌کرد. در پایان دهه ۱۹۶۰، کاوش‌های افغان-شوروی در این شهر انجام شد و یک استراکون یونانی و مجسمه‌های مختلف در میان چیزهای دیگر پیدا شد. مطابق گفته‌های ویکتور سیریانیدی، باستان‌شناس روس: دیوارهای بلند و مستحکم آن که توسط چندین دروازه باریک سوراخ شده بودند، توسط برج‌های دفاعی تقویت شده و حلقه‌ای تسخیرناپذیر را تشکیل می‌دادند... در داخل، در بخش شمالی، ارگ قرار داشت که در پای آن بقایای چیزی که ظاهراً اقامتگاه مجلل حاکم محلی بوده است، قرار داشت. این شهر باستانی با مساحتی حدود 50 هکتار (20 هکتار)، که بدون شک برای زمان خود شهری وسیع بود، به همراه روستاهای کوچک حومه وسیع خود، مرکز اداری کل منطقه همسایه را تشکیل می‌داد که زمانی بخشی از امپراتوری افسانه‌ای باختر بود. این دژ دایره‌ای شکل، محیطی به طول ۱.۵ کیلومتر و مساحتی به وسعت ۱۸ هکتار دارد. شکل گرد این سکونتگاه، نمونه‌ای بارز از ساختار استحکامات باختری هزاره اول پیش از میلاد، مانند دژهای بلخ یا مرو است. یمشی تپه در نزدیکی (حدود ۵۰۰ متر) محل دفن باستانی تپه تیلیا، که قدمت آن به ۵۰ سال قبل از میلاد تا ۵۰ میلادی می‌رسد، قرار دارد: تصور می‌شود که حاکمان یمشی تپه شاخه‌ای از کوشان‌ها بودند که در تپه تیلیا در نزدیکی آن دفن شده‌اند. یمشی تپه عموماً به عنوان «یک شهر کوشان» توصیف می‌شود.. ادبیات ویکتور سریانیدی: طلای باختری. از کاوش‌های گورستان طلا تپه در شمال افغانستان. شفق قطبی، لنینگراد ۱۹۸۵. منابع