Mozori Sharif xalqaro aeroporti

Mozori Sharif xalqaro aeroporti (dariycha: میدان هوائی مزار شریف , Meydane Havâyeye Mazâre SArif; Pashtu pushtucha: مزار شریف نړیوال هوايي ډګر‎‎) (IATA: MZR, ICAO: OAMS) Mavlono Jaloliddin Muhammad Balxiy nomi bilan ham tanilgan, Afgʻoniston shimolidagi Mozori Sharifdan 9 km sharqda, shahar markazidan 15 daqiqalik masofada joylashgan. Dastlab ikkita parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan qurilgan boʻlsa-da, eng shimoliy uchish-qoʻnish yoʻlagi keyinchalik taksi yoʻliga aylantirildi. Qolgan uchish-qoʻnish yoʻlagi 9 836 fut (2 998 metr). Aeroportda 1000 tagacha yoʻlovchiga moʻljallangan imkoniyatlar mavjud, bu uni Afgʻonistondagi eng yirik aeroportlardan biriga aylantiradi. Dastlab 1960-yillarda qisman Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan qurilgan aeroport shimoliy Afgʻoniston aholisiga xizmat koʻrsatadi. 2013-yilda aeroportga 60 million yevrolik terminal qoʻshildi, eski terminal esa hozir ichki reyslar uchun ishlatiladi. Aeroportda Afgʻoniston havo kuchlarining 4-(304) qanoti ham joylashgan. 2021-yil avgust oyida aviabaza hukumat kuchlari taslim boʻlganidan keyin Tolibon qoʻliga oʻtdi. Tolibon Afgʻoniston milliy armiyasi va Afgʻoniston havo kuchlaridan qurol-yarogʻ va transport vositalarini qoʻlga olgan boʻlsa-da, hozircha aerodromdan joylashtiriladigan havo kuchlariga ega emas. Tarixi Dastlabki yillar Mozori Sharif aeroporti 1960-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan Sovuq urush davrida, Sovetlar va amerikaliklar Yaqin Sharq va Janubiy Osiyoda oʻz taʼsirini yoyish bilan shugʻullangan paytda qurilgan. 1960-yillar va 1970-yillarning oxirlari orasida birinchi marta shaharning tarixiy joylarini koʻrish uchun koʻp sonli sayyohlar kela boshladi. Aeroportdan 1980-yillarda Sovet qoʻshinlari qattiq foydalanilgan va u yerdan Afgʻonistonning mujohidlar nazorati ostidagi hududlaridagi nishonlarni nishonga olish uchun har kuni parvoz missiyalarini boshlagan. Qoʻshni sobiq Sovet Ittifoqi qoʻshinlarini joylashtirish uchun asosiy markazlardan biri boʻlib ham xizmat qilgan. XXI asr Germaniya 2006-yil mart oyi oxirida Xalqaro xavfsizlik kuchlarining (ISAF) Shimoliy mintaqaviy hududiga qoʻmondonlikni oʻz zimmasiga oldi. Aerodrom Afgʻoniston shimolidagi xalqaro barqarorlikni taʼminlash va tinchlikni qoʻllab-quvvatlash kuchlari uchun kadrlar va havo yuklarini almashish uchun asosiy markaz vazifasini bajargan. 2007-yil sentyabr oyidan boshlab ob-havoning yomon ishlashi uchun asboblar qoʻnish tizimi uchun TACAN oʻrnatilishi mavjud edi. Kamp Marmal 2005-yilda aeroport yonida qurilgan boʻlib, u asta-sekin Afgʻonistondagi eng yirik harbiy bazalardan biriga aylangan. ISAFning barcha xodimlariga, jumladan, AQSh va Afgʻoniston Qurolli kuchlariga xizmat qilgan. 2014-yil 30-iyunda Niderlandiya Qirollik havo kuchlarining General Dynamics F-16 Fighting Falcon otryadi tugadi. Yangi xalqaro terminalda ish 2010-yilda boshlangan va 2013-yilda yakunlangan. 2013-yil iyun oyida maxsus inauguratsiya marosimi boʻlib oʻtdi, unda Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle, Afgʻoniston transport va aviatsiya vaziri Doud Ali Najafi, Balx gubernatori Ato Muhammad Nur va ayrim parlament aʼzolari ishtirok etdi. Ochilish marosimidan keyin aeroport Mavlono Jaloliddin Balxiy xalqaro aeroporti nomini oldi. Aeroportni kengaytirish Germaniya va Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA) qoʻshma korxonasi boʻlib, 60 million yevroga teng boʻlgan va taxminan uch yil davom etgan. Loyihani turk kompaniyasi nazorat qildi. Aeroportning yangi xalqaro terminali oʻz nomini Rumiy nomi bilan ham tanilgan Mavlono Jaloliddin Balxiydan olgan. Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 2023-yil oktyabr holatiga koʻra, quyidagi aviakompaniyalar Mozori Sharif aeroportidan parvozlarni amalga oshiradi: Yana qarang Afgʻoniston aeroportlari roʻyxati Manbalar Havolalar Controlling the Air in Mazar-e-Sharif YouTubeda, January 5, 2018, Resolute Support Mission. Mazari Sharif Airport Information Afghanistan to Open Third International Airport in Early 2012 Mazari Sharif Airport military role Current weather for OAMS at NOAA/NWS Airport record for Mazar-e-Sharif Airport (Wayback Machine saytida 2015-06-10 sanasida arxivlangan) at Landings.com