کاخ دارالامان

کاخ دارالامان؛ کاخی سه طبقه است که در محله دارالامان، حدود ۱۶ کیلومتری جنوب غربی مرکز کابل در حوزهٔ چهاردهی که پیش‌تر افشارتپه نام داشت، در کابل افغانستان واقع شده است. در اطراف کاخ ساختمان‌های زیر: شورای ملی، موزه ملی افغانستان و دانشگاه آمریکایی افغانستان، قرار دارند. کاخ ۱۵۰ اتاقه دارالامان در ابتدا در دهه ۱۲۹۹، در زمان حکومت امان‌الله خان ساخته شد. او بین بهمن ۱۲۹۷ تا خرداد ۱۳۰۵ به عنوان امیر افغانستان و بین خرداد ۱۳۰۵ تا دی ۱۳۰۷ به عنوان پادشاه افغانستان حکومت کرد. این کاخ در طول جنگ داخلی دهه هفتاد خورشیدی به شدت آسیب دید. با این حال، بین سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸، این کاخ بازسازی و به شکوه سابق خود بازگردانده شد. بیشتر کارها برای صدمین سالگرد استقلال افغانستان، که در ۲۸ مرداد ۱۳۹۸ بود، تکمیل شد. این مکان برای عموم و گردشگران باز است. در سال‌های دههٔ شصت خورشیدی وزارت دفاع افغانستان از این قصر استفاده می‌کرد. در کودتای ۱۶ دلو (بهمن) ۱۳۶۸ خورشیدی به رهبری ژنرال شهنواز تنی، وزیر دفاع پیشین افغانستان علیه دولت نجیب‌الله، این محل هدف بمباران قرار گرفت و بخشی از آن ویران شد. تاریخچه ساخت کاخ دارالامان در اوایل دهه ۱۲۹۸ خورشیدی به عنوان بخشی از تلاش‌های امان‌الله خان برای مدرن‌سازی افغانستان آغاز شد. امان‌الله در خرداد ۱۳۰۵، خود را پادشاه افغانستان اعلام کرد. این کاخ قرار بود بخشی از پایتخت جدید به نام دارالامان باشد که توسط یک راه‌آهن باریک به کابل متصل می‌شد. امان‌الله خان از ۲۲ معمار از آلمان و فرانسه برای ساخت کاخ دعوت کرد. این کاخ به عنوان گواهی بر روابط افغانستان و آلمان در نظر گرفته می‌شود، زیرا توسط مهندس آلمانی والتر هارتن و تیم مهندسان او طراحی شده است. این کاخ، ساختمانی نئوکلاسیک و باشکوه بر فراز تپه‌ای مشرف به دره‌ای مسطح و غبارآلود در بخش غربی پایتخت افغانستان است. این کاخ که توسط معماران فرانسوی، آندره گدار و ماکسیم گدار، و همچنین معماران آلمانی طراحی شده است، یکی از اولین ساختمان‌های کشور بود که به سیستم گرمایش مرکزی و آب لوله‌کشی مجهز شد. رورا عاصم خان، نویسنده سوئدی، که در سال‌های ۱۳۰۴–۱۳۰۴ با همسر افغانستانی خود در افغانستان زندگی می‌کرد، در خاطرات خود شرح می‌دهد که چگونه ملکه ثریا او را به کاخ دعوت کرد تا سبک زندگی و آداب و رسوم غربی را برای ملکه و مادر پادشاه توصیف کند. این ساختمان که قرار بود محل پارلمان آینده باشد، سال‌ها پس از آنکه محافظه‌کاران مذهبی تحت رهبری حبیب‌الله کلکانی، امان‌الله را در سال ۱۳۰۷ از قدرت برکنار کردند و اصلاحات او را متوقف کردند، بلااستفاده و نیمه‌کاره باقی ماند. در سال‌های بعد، این ساختمان به عنوان دانشکده پزشکی دانشگاه کابل، همچنین یک انبار و محل استقرار چندین وزارتخانه کوچک‌تر مورد استفاده قرار گرفت. این ساختمان در ۲۳ آذر ۱۳۴۷ خورشیدی دچار آتش‌سوزی شد و پس از آن در دهه‌های پنجاه و شصت خورشیدی برای میزبانی از وزارت دفاع بازسازی شد. در کودتای ثور، این ساختمان بار دیگر به آتش کشیده شد. بخش زیادی از ساختمان در جریان کودتای نافرجام شهنواز تنی در ۱۵ اسفند ۱۳۶۸ توسط تانک‌ها آسیب دید. این بنا بار دیگر در طول جنگ داخلی افغانستان در دهه هفتاد، زمانی که گروه‌های رقیب مجاهدین برای کنترل کابل می‌جنگیدند، به شدت آسیب دید. گلوله‌باران سنگین توسط مجاهدین، کاخ را به ویرانه‌ای ویران تبدیل کرد، از جمله گاراژی که وسایل نقلیه پادشاه سابق در آن قرار داشت و به عنوان هدف مورد استفاده قرار می‌گرفت، که در نهایت همگی نابود شدند. این کاخ تا اوایل دهه هشتاد عمدتاً به عنوان محل اسکان پناهندگان و اردوگاه کوچی‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت، زمانی که به مقر گردان ارتش ملی افغانستان تبدیل شد. پس از درگیری‌هایی در غرب کابل بین پناهندگان کوچی که سعی در اسکان مجدد در سرزمین‌های اجدادی خود داشتند و ساکنان محلی هزاره در سال ۱۳۸۹، دولت جامعه کوچی‌ها را در ویرانه‌های دارالامان اسکان داد، جایی که آنها مجبور شدند ماه‌ها در فقر زندگی کنند. طرحی در سال ۱۳۸۴ برای بازسازی کاخ جهت استفاده به عنوان محل پارلمان آینده افغانستان رونمایی شد. قرار بود این طرح عمدتاً توسط کمک‌های خصوصی خارجی‌ها و افغانستانی‌های ثروتمند تأمین مالی شود. در فروردین ۱۳۹۱، تعدادی از مجتمع‌های دولتی در اطراف کاخ هدف حملات گروه‌های شورشی به رهبری طالبان قرار گرفتند. در نهایت تصمیم گرفته شد که با کمک مالی هند، ساختمان جدیدی در مقابل کاخ برای استقرار پارلمان ساخته شود. ساخت و ساز در سال ۱۳۹۴ به پایان رسید. کار بر روی یک پروژه مرمت ۱۶ تا ۲۰ میلیون دلاری در بهار ۱۳۹۵ آغاز شد، که هدف آن بازسازی کاخ به موقع برای صدمین سالگرد استقلال کامل افغانستان بود. در ابتدا نزدیک به ۶۰۰ تن آوار از ساختمان ۱۵۰ اتاقه برداشته شد و تا بهار ۱۳۹۶، کارگران در حال برداشتن گچ و بتن از دیوارهای داخلی بودند. بیش از ۸۰ مهندس و معمار در این پروژه مشارکت داشتند که ۲۵ درصد آنها زن بودند. تا تیر ۱۳۹۸، بیشتر کارهای بازسازی اصلی کاخ به پایان رسید. مراسم افتتاحیه‌ای در ۳۰ فروردین ۱۳۹۹ برگزار شد، زیرا این کاخ به عنوان یک مرکز موقت قرنطینه و درمان کووید-۱۹ با ۲۰۰ تخت در طول دنیاگیری کووید-۱۹ در افغانستان مورد استفاده قرار گرفت. معماری این کاخ یک ساختمان آجری «U شکل» است که به سبک نئوکلاسیک اروپایی ساخته شده است. این کاخ دارای ۳ طبقه با ۱۵۰ اتاق، از جمله یک سالن اصلی نیم دایره‌ای است. بلندترین نقطه آن حدود ۳۳ متر بالاتر از سطح زمین است. چهار برج گنبدی شکل روی پشت بام وجود دارد. گالری‌های طبقه سوم نمای جنوبی با تعدادی ستون کورینتی تزئین شده‌اند. هر طبقه توسط پلکان مارپیچ مرمری به هم متصل می‌شود. نگارخانه جستارهای وابسته قصر تاج بیگ قصر باغ بالا منابع پیوند به بیرون Beautiful Views of Darul Aman Palace in Kabul Afghanistan` Visual Journey در یوتیوب (۲۶ مه ۲۰۲۴) دارالامان ماڼی، د نیوکلاسیک معماری سره در یوتیوب (Nov. 16, 2023) Afghan Scene - Visiting Darul Aman Palace in Kabu در یوتیوب (Sept. 30, 2022) Darul-Aman Project for Kabul The story of the german ingenieur Wilhelm Rieck. Many historical pictures The Shattered Remains of Afghanistan’s Versailles