Câu hỏi: Tiêu chí lựa chọn di sản văn hóa phi vật thể để đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia bao gồm những gì?

1. Có tính đại diện, thể hiện bản sắc của cộng đồng, địa phương.  2. Phản ánh sự đa dạng văn hóa và sự sáng tạo của con người, được kế tục qua nhiều thế hệ.  3. Có khả năng phục hồi và tồn tại lâu dài.  4. Được cộng đồng đồng thuận, tự nguyện đề cử và cam kết bảo vệ.

1. Di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu được lựa chọn theo các tiêu chí sau đây:  a) Là di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia;  b) Có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học;  c) Thể hiện bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo và là cơ sở cho sự sáng tạo những giá trị văn hóa mới;  d) Có phạm vi và mức độ ảnh hưởng mang tính quốc gia và quốc tế về lịch sử, văn hóa, khoa học;  đ) Đáp ứng tiêu chí lựa chọn của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO).  2. Trình tự, thủ tục lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu:  a) Căn cứ Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và tiêu chí quy định tại khoản 1 Điều này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) nơi có di sản văn hóa phi vật thể có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để đề nghị Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ cho phép lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu trình UNESCO.Trong trường hợp xét thấy di sản văn hóa phi vật thể đó chưa đủ điều kiện trình UNESCO, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trả lời bằng văn bản trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đề nghị;  b) Sau khi được phép của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu và gửi về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;  c) Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và các Bộ, ngành có liên quan tổ chức thẩm định và đề nghị Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia có ý kiến về hồ sơ. Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia tiến hành thẩm định và có ý kiến bằng văn bản trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ;  d) Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.Sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao hoàn thiện các thủ tục để gửi hồ sơ tới UNESCO theo quy định.  3. Hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu trình Thủ tướng Chính phủ bao gồm:  a) Văn bản đề nghị của cộng đồng hoặc cá nhân nắm giữ di sản văn hóa phi vật thể và văn bản đề nghị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;  b) Hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu được lập theo quy định của UNESCO;  c) Văn bản thẩm định của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia;  d) Văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ.  4. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ và thông báo cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cộng đồng hoặc cá nhân nắm giữ di sản văn hóa phi vật thể về quyết định của UNESCO đối với di sản văn hóa phi vật thể đó.

1. Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm:  a) Tiếng nói, chữ viết;  b) Ngữ văn dân gian;  c) Nghệ thuật trình diễn dân gian;  d) Tập quán xã hội và tín ngưỡng;  đ) Lễ hội truyền thống;  e) Nghề thủ công truyền thống;  d) Tri thức dân gian.  2. Di sản văn hóa vật thể bao gồm:  a) Di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh (sau đây gọi là di tích);  b) Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:   1. Di sản văn hoá phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác, bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền miệng, diễn xướng dân gian, lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết về nghề thủ công truyền thống, tri thức về y, dược học cổ truyền, về văn hoá ẩm thực, về trang phục truyền thống dân tộc và những tri thức dân gian khác.  2. Di sản văn hoá vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.   3. Di tích lịch sử - văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.  4. Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mỹ, khoa học.  5. Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.  6. Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hoá, khoa học, có từ một trăm năm tuổi trở lên.  7. Bảo vật quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hoá, khoa học.  8. Bản sao di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia là sản phẩm được làm giống như bản gốc về hình dáng, kích thước, chất liệu, màu sắc, trang trí và những đặc điểm khác.   9. Sưu tập là một tập hợp các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia hoặc di sản văn hoá phi vật thể, được thu thập, gìn giữ, sắp xếp có hệ thống theo những dấu hiệu chung về hình thức, nội dung và chất liệu để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu lịch sử tự nhiên và xã hội.  10. Thăm dò, khai quật khảo cổ là hoạt động khoa học nhằm phát hiện, thu thập, nghiên cứu di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia và địa điểm khảo cổ.  11. Bảo quản di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia là hoạt động nhằm phòng ngừa và hạn chế những nguy cơ làm hư hỏng mà không làm thay đổi những yếu tố nguyên gốc vốn có của di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.  12. Tu bổ di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh là hoạt động nhằm tu sửa, gia cố, tôn tạo di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh.  13. Phục hồi di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh là hoạt động nhằm phục dựng lại di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh đã bị huỷ hoại trên cơ sở các cứ liệu khoa học về di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh đó.

1. Khoản 1 Điều 4 được sửa đổi, bổ sung  như sau:“1. Di sản văn hóa phi vật thể  là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn  hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng  đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ  khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác.”2. Bổ sung  các khoản 14, 15 và 16 Điều 4 như sau:“14. Kiểm kê di sản văn hóa là  hoạt động nhận diện, xác định giá trị và lập danh mục di sản văn hóa.  15. Yếu tố gốc cấu thành di tích  là yếu tố có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ, thể hiện đặc trưng của  di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.  16. Bảo tàng là thiết chế văn hóa  có chức năng sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày, giới thiệu di sản văn  hóa, bằng chứng vật chất về thiên nhiên, con người và môi trường sống của con  người, nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập, tham quan và hưởng thụ văn hóa  của công chúng.”3. Các khoản 1, 4 và 5 Điều 13 được sửa đổi,  bổ sung như sau:“1. Chiếm đoạt, làm sai lệch di  tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh.  4. Mua bán, trao đổi, vận chuyển  trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hoá,  danh lam thắng cảnh và di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có nguồn gốc bất hợp  pháp; đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài.  5. Lợi dụng việc bảo vệ và phát  huy giá trị di sản văn hóa để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan và thực hiện  những hành vi khác trái pháp luật.”4. Điều 17 được sửa đổi, bổ sung như sau:“Điều 17. Nhà nước bảo vệ và  phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thông qua các biện pháp sau đây:1. Tổ chức nghiên cứu, sưu tầm,  kiểm kê, phân loại di sản văn hóa phi vật thể;2. Tổ chức truyền dạy, phổ biến,  xuất bản, trình diễn và phục dựng các loại hình di sản văn hóa phi vật thể;3. Khuyến khích và tạo điều kiện  để tổ chức, cá nhân nghiên cứu, sưu tầm, lưu giữ, truyền dạy và giới thiệu di sản  văn hóa phi vật thể;4. Hướng dẫn nghiệp vụ bảo vệ và  phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể theo đề nghị của tổ chức, cá nhân nắm  giữ di sản văn hóa phi vật thể;5. Đầu tư kinh phí cho hoạt động  bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, ngăn ngừa nguy cơ làm  mai một, thất truyền di sản văn hóa phi vật thể.”5. Điều 18 được sửa đổi, bổ sung như sau:“Điều 181. Chủ tịch Ủy  ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh)  tổ chức kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể ở địa phương và lựa chọn, lập hồ sơ  khoa học để đề nghị Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục  di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.  2. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch quyết định công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia  và cấp Giấy chứng nhận di sản văn hoá phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản  văn hóa phi vật thể quốc gia.Trong trường hợp di sản văn hóa  phi vật thể đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà sau  đó có cơ sở xác định không đủ tiêu chuẩn thì Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và  Du lịch quyết định đưa ra khỏi Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.  3. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch quy định chi tiết khoản 1 Điều này.”6. Điều 21 được sửa đổi, bổ sung như sau:“Điều 21. Nhà nước bảo vệ và phát  triển tiếng nói, chữ viết của các dân tộc Việt Nam thông qua các biện pháp sau  đây:1. Nghiên cứu, sưu tầm, lưu giữ  tiếng nói, chữ viết của cộng đồng các dân tộc; ban hành quy tắc phiên âm tiếng  nói của những dân tộc chưa có chữ viết; có biện pháp bảo vệ đặc biệt đối với tiếng  nói, chữ viết có nguy cơ mai một;2. Dạy tiếng nói, chữ viết của  dân tộc thiểu số cho cán bộ, công chức, viên chức và cán bộ, chiến sĩ lực lượng  vũ trang nhân dân công tác ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo yêu cầu công  việc; dạy tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số cho học sinh người dân tộc  thiểu số theo quy định của Luật giáo dục; xuất bản sách, báo, thực hiện các  chương trình phát thanh, truyền hình, sân khấu bằng tiếng dân tộc thiểu số;3. Ban hành văn bản quy phạm  pháp luật, tổ chức hoạt động thông tin tuyên truyền để bảo vệ sự trong sáng của  tiếng Việt và phát triển tiếng Việt.”7. Điều 25 được sửa đổi, bổ sung như sau:“Điều 25. Nhà nước tạo điều kiện  duy trì và phát huy giá trị văn hóa của lễ hội truyền thống thông qua các biện  pháp sau đây:1. Tạo điều kiện thuận lợi cho  việc tổ chức lễ hội;2. Khuyến khích việc tổ chức hoạt  động văn hóa, văn nghệ dân gian truyền thống gắn với lễ hội;3. Phục dựng có chọn lọc nghi thức  lễ hội truyền thống;4. Khuyến khích việc hướng dẫn,  phổ biến rộng rãi ở trong nước và nước ngoài về nguồn gốc, nội dung giá trị  truyền thống tiêu biểu, độc đáo của lễ hội.”8. Điều 26 được sửa đổi, bổ sung như sau:“Điều 26.   1. Nhà nước tôn vinh và có chính  sách đãi ngộ đối với nghệ nhân có tài năng xuất sắc, nắm giữ và có công bảo vệ  và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thông qua các biện pháp sau đây:  a) Tặng, truy tặng Huân chương,  danh hiệu vinh dự nhà nước và thực hiện các hình thức tôn vinh khác;  b) Tạo điều kiện và hỗ trợ kinh  phí cho hoạt động sáng tạo, trình diễn, trưng bày, giới thiệu sản phẩm của nghệ  nhân;  c) Trợ cấp sinh hoạt hằng tháng  và ưu đãi khác đối với nghệ nhân đã được phong tặng danh hiệu vinh dự nhà nước  có thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn.  2. Chính phủ ban hành chính sách  đãi ngộ đối với nghệ nhân quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này.”9. Khoản 1 Điều 28 được sửa đổi, bổ sung  như sau:“1. Di tích lịch sử - văn hóa phải  có một trong các tiêu chí sau đây:  a) Công trình xây dựng, địa điểm  gắn với sự kiện lịch sử, văn hóa tiêu biểu của quốc gia hoặc của địa phương;  b) Công trình xây dựng, địa điểm  gắn với thân thế và sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân, nhân vật lịch sử  có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của quốc gia hoặc của địa phương trong  các thời kỳ lịch sử;  c) Địa điểm khảo cổ có giá trị  tiêu biểu;  d) Công trình kiến trúc, nghệ  thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có giá  trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển kiến trúc, nghệ thuật.”10. Điều 29 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 29. Di tích lịch sử - văn  hóa, danh lam thắng cảnh (sau đây gọi chung là di tích) được xếp hạng như sau:1. Di tích cấp tỉnh là di tích  có giá trị tiêu biểu của địa phương, bao gồm:  a) Công trình xây dựng, địa điểm  ghi dấu sự kiện, mốc lịch sử quan trọng của địa phương hoặc gắn với nhân vật có  ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của địa phương trong các thời kỳ lịch sử;  b) Công trình kiến trúc, nghệ  thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có giá  trị trong phạm vi địa phương;  c) Địa điểm khảo cổ có giá trị  trong phạm vi địa phương;  d) Cảnh quan thiên nhiên hoặc địa  điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc, nghệ  thuật có giá trị trong phạm vi địa phương.  2. Di tích quốc gia là di tích  có giá trị tiêu biểu của quốc gia, bao gồm:  a) Công trình xây dựng, địa điểm  ghi dấu sự kiện, mốc lịch sử quan trọng của dân tộc hoặc gắn với anh hùng dân tộc,  danh nhân, nhà hoạt động chính trị, văn hóa, nghệ thuật, khoa học nổi tiếng có ảnh  hưởng quan trọng đối với tiến trình lịch sử của dân tộc;  b) Công trình kiến trúc, nghệ  thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có giá  trị tiêu biểu trong các giai đoạn phát triển kiến trúc, nghệ thuật Việt Nam;  c) Địa điểm khảo cổ có giá trị nổi  bật đánh dấu các giai đoạn phát triển của văn hóa khảo cổ;  d) Cảnh quan thiên nhiên đẹp hoặc  địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc, nghệ  thuật hoặc khu vực thiên nhiên có giá trị khoa học về địa chất, địa mạo, địa  lý, đa dạng sinh học, hệ sinh thái đặc thù.  3. Di tích quốc gia đặc biệt là  di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia, bao gồm:  a) Công trình xây dựng, địa điểm  gắn với sự kiện đánh dấu bước chuyển biến đặc biệt quan trọng của lịch sử dân tộc  hoặc gắn với anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu có ảnh hưởng to lớn đối với  tiến trình lịch sử của dân tộc;  b) Công trình kiến trúc, nghệ  thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có giá  trị đặc biệt đánh dấu các giai đoạn phát triển kiến trúc, nghệ thuật Việt Nam;  c) Địa điểm khảo cổ có giá trị nổi  bật đánh dấu các giai đoạn phát triển văn hóa khảo cổ quan trọng của Việt Nam  và thế giới;  d) Cảnh quan thiên nhiên nổi tiếng  hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến  trúc, nghệ thuật có giá trị đặc biệt của quốc gia hoặc khu vực thiên nhiên có  giá trị về địa chất, địa mạo, địa lý, đa dạng sinh học và hệ sinh thái đặc thù  nổi tiếng của Việt Nam và thế giới.”11. Khoản 1 Điều 30 được sửa đổi, bổ  sung như sau:“1. Thẩm quyền quyết định xếp hạng  di tích được quy định như sau:  a) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp  tỉnh quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh, cấp bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh;  b) Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch quyết định xếp hạng di tích quốc gia, cấp bằng xếp hạng di tích  quốc gia;  c) Thủ tướng Chính phủ quyết định  xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, cấp bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt;  quyết định việc đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc  xem xét đưa di tích tiêu biểu của Việt Nam vào Danh mục di sản thế giới.”12. Điều 31 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 31. Thủ tục xếp hạng di  tích được quy định như sau:1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp  tỉnh tổ chức kiểm kê di tích ở địa phương và lựa chọn, lập hồ sơ khoa học để  quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh; trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và  Du lịch quyết định xếp hạng di tích quốc gia.  2. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch chỉ đạo lập hồ sơ khoa học trình Thủ tướng Chính phủ quyết định  xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, lập hồ sơ khoa học di tích tiêu biểu của Việt  Nam trình Thủ tướng Chính phủ quyết định đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và  Văn hóa của Liên hợp quốc xem xét đưa vào Danh mục di sản thế giới.Hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ  phải có ý kiến thẩm định bằng văn bản của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia.”13. Điều 32 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 321. Các khu vực bảo vệ di tích  bao gồm:  a) Khu vực bảo vệ I là vùng có  các yếu tố gốc cấu thành di tích;  b) Khu vực bảo vệ II là vùng bao  quanh hoặc tiếp giáp khu vực bảo vệ I.Trong trường hợp không xác định  được khu vực bảo vệ II thì việc xác định chỉ có khu vực bảo vệ I đối với di  tích cấp tỉnh do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định, đối với di tích  quốc gia do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định, đối với di  tích quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định.  2. Các khu vực bảo vệ quy định tại  khoản 1 Điều này phải được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định trên bản  đồ địa chính, trong biên bản khoanh vùng bảo vệ của hồ sơ di tích và phải được  cắm mốc giới trên thực địa.  3. Khu vực bảo vệ I phải được bảo  vệ nguyên trạng về mặt bằng và không gian. Trường hợp đặc biệt có yêu cầu xây dựng  công trình trực tiếp phục vụ việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích, việc xây  dựng phải được sự đồng ý bằng văn bản của người có thẩm quyền xếp hạng di tích  đó.Việc xây dựng công trình bảo vệ  và phát huy giá trị di tích ở khu vực bảo vệ II đối với di tích cấp tỉnh phải  được sự đồng ý bằng văn bản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đối với di  tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt phải được sự đồng ý bằng văn bản của  Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.Việc xây dựng công trình quy định  tại khoản này không được làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích, cảnh  quan thiên nhiên và môi trường - sinh thái của di tích.”14. Bổ sung  khoản 4 Điều 33 như sau:“4. Các công trình xây dựng, địa  điểm, cảnh quan thiên nhiên, khu vực thiên nhiên có tiêu chí như quy định tại  Điều 28 của Luật này, đã được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa vào danh mục kiểm kê  di tích của địa phương, được bảo vệ theo quy định của Luật này.Ít nhất 5 năm một lần, Ủy ban  nhân dân cấp tỉnh tổ chức rà soát và quyết định đưa ra khỏi danh mục kiểm kê di  tích của địa phương các công trình xây dựng, địa điểm, cảnh quan thiên nhiên,  khu vực thiên nhiên không đủ tiêu chuẩn xếp hạng di tích.”15. Điều 34 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 341. Việc bảo quản,  tu bổ, phục hồi di tích phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:  a) Giữ gìn tối đa các yếu tố gốc  cấu thành di tích;  b) Lập quy hoạch, dự án trình cơ  quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, trừ trường hợp sửa chữa nhỏ không ảnh hưởng  đến yếu tố gốc cấu thành di tích. Đối với di tích cấp tỉnh, phải được sự đồng ý  bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh;  đối với di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt, phải được sự đồng ý bằng  văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;  c) Công bố công khai quy hoạch,  dự án đã được phê duyệt tại địa phương nơi có di tích.  2. Tổ chức, cá nhân chủ trì lập  quy hoạch, dự án hoặc chủ trì tổ chức thi công, giám sát thi công dự án bảo quản,  tu bổ và phục hồi di tích phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề đối với  tổ chức và chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân.  3. Chính phủ  quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục lập, phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản,  tu bổ, phục hồi di tích.Bộ trưởng Bộ  Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quy chế bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích  và quy chế cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề, chứng chỉ hành nghề cho  các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều này.”16. Bãi bỏ Điều 35.17. Bổ sung  khoản 3 Điều 36 như sau:“3. Chủ đầu tư dự án cải tạo,  xây dựng công trình ở nơi có ảnh hưởng tới di tích có trách nhiệm phối hợp và tạo  điều kiện để cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch  giám sát quá trình cải tạo, xây dựng công trình đó.”18. Điều 37 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 371. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp  tỉnh tổ chức việc lập quy hoạch khảo cổ ở địa phương; phê duyệt và công bố quy  hoạch sau khi được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và  Du lịch.  2. Chủ đầu tư dự án cải tạo, xây  dựng công trình ở địa điểm thuộc quy hoạch khảo cổ có trách nhiệm phối hợp, tạo  điều kiện để cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch tiến  hành thăm dò, khai quật khảo cổ trước khi triển khai dự án và thực hiện việc  giám sát quá trình cải tạo, xây dựng công trình đó.  3. Trong quá trình cải tạo, xây  dựng công trình mà thấy có khả năng có di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc  gia hoặc phát hiện được di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thì chủ dự án  phải tạm ngừng thi công và thông báo kịp thời cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền  về văn hóa, thể thao và du lịch.Khi nhận được thông báo, cơ quan  nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch phải có biện pháp xử lý  kịp thời để bảo đảm tiến độ xây dựng. Trường hợp xét thấy cần đình chỉ xây dựng  công trình tại địa điểm đó để bảo vệ di tích thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền  về văn hóa, thể thao và du lịch phải báo cáo lên cơ quan cấp trên có thẩm quyền  quyết định.  4. Trong trường hợp cần tổ chức  thăm dò, khai quật khảo cổ tại địa điểm cải tạo, xây dựng công trình thì kinh  phí thăm dò, khai quật khảo cổ được quy định như sau:  a) Đối với công trình được cải tạo,  xây dựng bằng vốn của Nhà nước thì kinh phí thăm dò, khai quật được tính trong  tổng vốn đầu tư của công trình đó;  b) Đối với công trình được cải tạo,  xây dựng không phải bằng vốn của Nhà nước thì kinh phí thăm dò, khai quật được  Nhà nước cấp.Bộ trưởng Bộ Tài chính chủ trì  phối hợp với Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn thủ tục và cấp  kinh phí thăm dò, khai quật đối với các trường hợp quy định tại khoản này.”19. Điều 38 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 381. Việc thăm dò, khai quật khảo  cổ chỉ được tiến hành sau khi có giấy phép của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao  và Du lịch.  2. Trong trường hợp địa điểm khảo  cổ đang bị hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh  cấp giấy phép khai quật khẩn cấp và báo cáo ngay cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du  lịch. Thời hạn cấp giấy phép khai quật khẩn cấp không quá 3 ngày, kể từ ngày nhận  được văn bản đề nghị; trường hợp không cấp giấy phép, phải nêu rõ lý do bằng  văn bản.”20. Điều 41 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 411. Mọi di vật, cổ vật thu được  trong quá trình thăm dò, khai quật khảo cổ hoặc do tổ chức, cá nhân phát hiện,  giao nộp phải được tạm nhập vào bảo tàng cấp tỉnh nơi phát hiện. Bảo tàng cấp tỉnh  có trách nhiệm tiếp nhận, quản lý và báo cáo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và  Du lịch.  2. Căn cứ giá trị và yêu cầu bảo  quản di vật, cổ vật quy định tại khoản 1 Điều này, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể  thao và Du lịch quyết định giao di vật, cổ vật đó cho bảo tàng công lập có chức  năng thích hợp để bảo vệ và phát huy giá trị.  3. Tổ chức, cá nhân phát hiện,  giao nộp di vật, cổ vật được bồi hoàn chi phí phát hiện, bảo quản và được thưởng  một khoản tiền theo quy định của Chính phủ.”21. Bổ sung  Điều 41a như sau:“Điều 41a1. Bảo vật quốc gia phải có các  tiêu chí sau đây:  a) Là hiện vật gốc độc bản;  b) Là hiện vật có hình thức độc  đáo;  c) Là hiện vật có giá trị đặc biệt  liên quan đến một sự kiện trọng đại của đất nước hoặc liên quan đến sự nghiệp của  anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu; hoặc là tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng về  giá trị tư tưởng, nhân văn, giá trị thẩm mỹ tiêu biểu cho một khuynh hướng, một  phong cách, một thời đại; hoặc là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu,  có giá trị thực tiễn cao, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn  lịch sử nhất định; hoặc là mẫu vật tự nhiên chứng minh cho các giai đoạn hình  thành và phát triển của lịch sử trái đất, lịch sử tự nhiên.  2. Bảo vật quốc gia phải được  đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch. Tổ  chức, cá nhân sở hữu bảo vật quốc gia đã đăng ký có các quyền quy định tại khoản 3 Điều 42 của Luật này. Khi chuyển quyền sở hữu bảo vật  quốc gia, tổ chức, cá nhân sở hữu bảo vật quốc gia phải thông báo cho cơ quan  nhà nước có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch về chủ sở hữu mới trong  thời hạn 15 ngày, kể từ ngày chuyển quyền sở hữu.  3. Bảo vật quốc gia được bảo vệ  và bảo quản theo chế độ đặc biệt.  4. Nhà nước dành ngân sách thích  đáng để mua bảo vật quốc gia.  5. Thủ tướng Chính phủ quyết định  công nhận bảo vật quốc gia sau khi có ý kiến thẩm định của Hội đồng Di sản văn  hóa quốc gia.  6. Bộ trưởng Bộ  Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định trình tự, thủ tục công nhận bảo vật quốc  gia.”22. Điều 42 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 421. Nhà nước khuyến khích tổ chức,  cá nhân đăng ký di vật, cổ vật thuộc sở hữu của mình với cơ quan nhà nước có thẩm  quyền về văn hóa, thể thao và du lịch.  2. Di vật, cổ vật phải được giám  định tại cơ sở giám định cổ vật trước khi đăng ký. Cơ sở giám định cổ vật chịu  trách nhiệm trước pháp luật về kết quả giám định của mình.  3. Tổ chức, cá nhân sở hữu di vật,  cổ vật đã đăng ký có các quyền sau đây:  a) Được cơ quan nhà nước có thẩm  quyền về văn hóa, thể thao và du lịch cấp giấy chứng nhận đăng ký di vật, cổ vật;  được giữ bí mật thông tin về di vật, cổ vật đã đăng ký, nếu có yêu cầu;  b) Được cơ quan nhà nước có thẩm  quyền về văn hóa, thể thao và du lịch hướng dẫn nghiệp vụ, tạo điều kiện bảo vệ  và phát huy giá trị di vật, cổ vật.  4. Bộ trưởng  Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định cụ thể thủ tục đăng ký di vật, cổ vật; điều kiện thành lập và hoạt động của cơ sở giám định cổ vật.”23. Điều 47 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 471. Hệ thống bảo tàng bao gồm bảo  tàng công lập và bảo tàng ngoài công lập.  2. Bảo tàng công lập bao gồm:  a) Bảo tàng quốc gia;  b) Bảo tàng chuyên ngành thuộc bộ,  ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương;  c) Bảo tàng chuyên ngành thuộc  các đơn vị trực thuộc bộ, ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở  trung ương;  d) Bảo tàng cấp tỉnh.  3. Bộ trưởng  Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quy chế về tổ chức và hoạt động của bảo  tàng.”24. Điều 48 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 48. Bảo tàng có các nhiệm  vụ sau đây:1. Sưu tầm, kiểm kê, bảo quản và  trưng bày các sưu tập hiện vật;2. Nghiên cứu khoa học phục vụ  việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá;3. Tổ chức phát huy giá trị di sản  văn hoá phục vụ xã hội;4. Xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng  nguồn nhân lực của bảo tàng;5. Quản lý cơ sở vật chất và  trang thiết bị kỹ thuật;6. Thực hiện hợp tác quốc tế  theo quy định của pháp luật;7. Tổ chức hoạt động dịch vụ phục  vụ khách tham quan phù hợp với nhiệm vụ của bảo tàng;8. Thực hiện các nhiệm vụ khác  theo quy định của pháp luật.”25. Điều 50 được sửa đổi, bổ sung như  sau:“Điều 501. Thẩm quyền quyết định thành lập  bảo tàng được quy định như sau:  a) Thủ tướng Chính phủ quyết định  thành lập bảo tàng quốc gia, bảo tàng chuyên ngành thuộc bộ, ngành, tổ chức  chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương theo đề nghị của Bộ trưởng,  người đứng đầu ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương;  b) Bộ trưởng, người đứng đầu  ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương quyết định  thành lập bảo tàng chuyên ngành thuộc đơn vị trực thuộc theo đề nghị của người  đứng đầu đơn vị trực thuộc;  c) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp  tỉnh quyết định thành lập bảo tàng cấp tỉnh theo đề nghị của cơ quan có thẩm  quyền về văn hóa, thể thao và du lịch ở địa phương; cấp giấy phép hoạt động cho  bảo tàng ngoài công lập theo đề nghị của tổ chức, cá nhân thành lập bảo tàng.  2. Thủ tục thành lập, cấp giấy  phép hoạt động bảo tàng được quy định như sau:  a) Tổ chức, cá nhân có yêu cầu  thành lập hoặc đề nghị cấp giấy phép hoạt động bảo tàng phải gửi hồ sơ đến người  có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều này. Hồ sơ gồm văn bản đề nghị thành lập  hoặc văn bản đề nghị cấp giấy phép hoạt động bảo tàng và văn bản của Bộ Văn  hóa, Thể thao và Du lịch xác nhận đủ điều kiện quy định tại Điều 49 của Luật  này đối với bảo tàng quốc gia, bảo tàng chuyên ngành; văn bản của cơ quan có thẩm  quyền về văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh xác nhận đủ điều kiện quy định tại  Điều 49 của Luật này đối với bảo tàng cấp tỉnh, bảo tàng ngoài công lập;  b) Trong thời hạn 30 ngày, kể từ  ngày nhận được hồ sơ, người có thẩm quyền quyết định thành lập hoặc cấp giấy  phép hoạt động bảo tàng có trách nhiệm xem xét, quyết định; trường hợp từ chối  phải nêu rõ lý do bằng văn bản.”

Tổ chức, cá nhân có các quyền và nghĩa vụ sau đây:  1. Sở hữu hợp pháp di sản văn hoá;  2. Tham quan, nghiên cứu di sản văn hoá;  3. Tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá;  4. Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh; giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất;  5. Ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi phá hoại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di sản văn hoá.