Câu hỏi: Tiêu chuẩn xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đối với công trình nghiên cứu khoa học được quy định như thế nào?

Công trình nghiên cứu khoa học được đề nghị tặng Giải  thưởng Hồ Chí Minh phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:1. Công trình đặc biệt xuất sắcKết quả nghiên cứu của công trình có phát minh mới  hoặc là thành tựu khoa học nổi trội, tiêu biểu, dẫn tới những thay đổi đặc biệt  quan trọng trong nhận thức, sản xuất, quốc phòng, an ninh và đời sống xã hội.  2. Công trình có giá trị rất cao về khoa học:  a) Tìm ra bản chất, quy luật phát triển của sự vật,  hiện tượng hoặc đạt một trong các tiêu chí sau: Hình thành hướng nghiên cứu mới;  tư tưởng, quan niệm mới; nhận thức mới; cách tiếp cận mới; lý thuyết mới; phương  pháp mới; tri thức mới; phát hiện mới về khoa học và công nghệ;  b) Được công bố, trích dẫn trên các tạp chí khoa học  có uy tín trong nước hoặc quốc tế.  3. Công trình có tác dụng lớn phục vụ sự nghiệp  cách mạng, có ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống nhân dân, góp phần  quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ của đất  nước hoặc ứng dụng trong thực tiễn có một trong các tác dụng sau:  a) Mang lại hiệu quả kinh tế lớn hoặc làm thay đổi  hợp lý cơ cấu ngành nghề; tiết kiệm chi phí sản xuất; nâng cao năng suất lao động;  giảm thiểu tác động xấu đến môi trường;  b) Đóng góp đặc biệt quan trọng cho việc dự báo xu  hướng tương lai, hoạch định và thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính  sách, pháp luật của Nhà nước;  c) Làm chuyển biến nhận thức của xã hội hoặc tác động  đặc biệt quan trọng đến đời sống xã hội; nâng cao dân trí; thay đổi tích cực  hành vi ứng xử của nhóm, tầng lớp trong xã hội;  d) Có tác dụng lớn trong giáo dục, được sử dụng cho  công tác nghiên cứu và đào tạo đại học, sau đại học.

Việc xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ được tiến hành ở 03 cấp như sau:  1. Cấp cơ sở:Hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước được xem xét tại Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp cơ sở do Thủ trưởng cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý tác giả công trình thành lập.Trong trường hợp tác giả công trình không có cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý thì Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nơi tác giả cư trú thành lập Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp cơ sở;Đối với tác giả là người nước ngoài có công trình nghiên cứu về Việt Nam, công trình phải được một tổ chức khoa học và công nghệ công lập có lĩnh vực hoạt động chuyên môn phù hợp với lĩnh vực của công trình đề xuất xét tặng giải thưởng với Bộ, ngành, địa phương quản lý (qua cơ quan chủ quản trực tiếp, nếu có) và Bộ Khoa học và Công nghệ. Tổ chức khoa học và công nghệ có trách nhiệm hỗ trợ tác giả công trình hoàn thiện hồ sơ đề nghị xét tặng giải thưởng theo quy định và thành lập Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp cơ sở sau khi có ý kiến đồng ý của cơ quan chủ quản và Bộ Khoa học và Công nghệ.  2. Cấp Bộ, ngành, địa phương:Hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước được xem xét tại Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp Bộ, ngành, địa phương do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan nhà nước khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định thành lập.  3. Cấp nhà nước thực hiện qua hai bước:  a) Bước 1: Xem xét hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước tại các Hội đồng xét tặng giải thưởng chuyên ngành cấp nhà nước do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quyết định thành lập;  b) Bước 2: Xem xét hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước tại Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập trên cơ sở đề nghị của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.Kết quả xét tặng giải thưởng được Hội đồng xét tặng giải thưởng cấp nhà nước gửi Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương để tổng hợp hồ sơ, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, đề nghị Chủ tịch nước quyết định tặng giải thưởng.

1. Tác giả, đồng tác giả là người Việt Nam, người nước ngoài có công trình, cụm công trình khoa học và công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và giải thưởng của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan nhà nước khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về khoa học và công nghệ.Tổ chức khoa học và công nghệ, cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam được nhận giải thưởng của tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài về khoa học và công nghệ.  2. Tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế có các hoạt động liên quan đến đặt và tặng giải thưởng về khoa học và công nghệ cho tổ chức khoa học và công nghệ, cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam.  3. Cơ quan nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong việc xét tặng giải thưởng về khoa học và công nghệ.

1. Tác giả, đồng tác giả là người Việt Nam, người  nước ngoài có công trình hoặc cụm công trình khoa học và công nghệ được đề nghị  xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và giải thưởng của bộ,  ngành, địa phương về khoa học và công nghệ.Tổ chức khoa học và công nghệ, cá nhân hoạt động  khoa học và công nghệ tại Việt Nam được nhận giải thưởng của tổ chức, cá nhân về  khoa học và công nghệ.  2. Tổ chức, cá nhân có các hoạt động liên quan đến  đặt và tặng giải thưởng về khoa học và công nghệ cho tổ chức khoa học và công  nghệ, cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam.  3. Cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền và các tổ  chức, cá nhân thực hiện xét tặng các giải thưởng về khoa học và công nghệ và  các tổ chức, cá nhân có liên quan.

1. Nguyên tắc đặt tên giải thưởng của bộ, ngành, địa  phương và giải thưởng của tổ chức, cá nhân về khoa học và công nghệ:  a) Tên giải thưởng mới không trùng hoặc tương tự  gây nhầm lẫn với tên giải thưởng về khoa học và công nghệ đã được đặt, tặng;  b) Không sử dụng tên của tổ chức, cá nhân để đặt  tên giải thưởng nếu chưa được sự đồng ý của tổ chức, cá nhân đó hoặc đại diện hợp  pháp của tổ chức, cá nhân đó hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền;  c) Không vi phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi  ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; không trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục của  dân tộc.  2. Nguyên tắc đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí  Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ:  a) Việc đăng ký đề nghị xét tặng Giải thưởng được  thực hiện trên cơ sở tự nguyện;  b) Mỗi công trình chỉ được đề nghị xét tặng một Giải  thưởng trong một đợt xét tặng Giải thưởng;  c) Công trình đã được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh  thì không được đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước; Công trình đã được tặng  Giải thưởng Nhà nước thì không được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh.  3. Nguyên tắc xét tặng giải thưởng đối với công  trình có nội dung liên quan đến bí mật nhà nước Đối với các công trình có nội dung liên quan đến bí  mật nhà nước, việc xét tặng giải thưởng áp dụng quy trình, thủ tục quy định tại  Nghị định này và tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.

Nghị định này quy định về:  1. Đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ quy định tại Điều 66, Điều 67 và Điều 68 Luật Thi đua, khen thưởng ngày 26 tháng 11 năm 2003 và Khoản 36 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng ngày 16 tháng 11 năm 2013.2. Đối tượng, điều kiện, cơ sở xây dựng tiêu chuẩn, việc tổ chức xét tặng giải thưởng của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan nhà nước khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về khoa học và công nghệ quy định tại Khoản 2 Điều 77 Luật Khoa học và Công nghệ.  3. Việc đặt và tặng giải thưởng của tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài về khoa học và công nghệ quy định tại Khoản 3 Điều 77 Luật Khoa học và Công nghệ.