ma Sonko (toki Sonko: 中国, Zhōngguó 中华人民共和国 zhōnghuárénmínggònghéguó [tʂʊŋ˥xwa˧˥ ʐən˧˥min˧˥ kʊŋ˥˩xɤ˧˥kwɔ˧˥] o kute [sona]) li ma lon ma Asija.
ma Sonko li lon poka pi ma mute; ma Soson en ma Losi en ma Monkolu en ma Kasatan en ma Kilisa en ma Tosiki en ma Akanisan en ma Pakisan en ma Palata en ma Nepalu en ma Tuku en ma Mijanma en ma Lajo en ma Wije li lon poka ona. ona li lon poka pi telo Pasipi kin. nanpa jan en esun la, ma Sonko li suli nanpa wan. suli ma la, ma Sonko li nanpa tu wan lon ma ale. tenpo ni la, ma Sonko li kama ma wawa.
tenpo pini suli la, kulupu jan suli en kulupu lawa li lon ma Sonko. taso, ma lawa Sonko pi tenpo ni li kama lon tenpo sike 1949 kin. kulupu lawa pi ma Sonko li jo e kulupu wan taso pi nasin lawa. jan mute li toki e ni: ona li nasin lawa pi jan ale ala,ni li tan kulupu Konsantan li lawa e ale.
len sitelen pi ma Sonko li loje li jo e mun seli jelo pi mute luka.mun lili jelo suli li kulupu Konsantan,ante lili li jan pi pali pan en jan pali (tenpo mute la, pali kiwen) en jan pi jo mani mute lili lon ma tomo en jan pi jo mani lili pi kulupu jan.
nimi "Sonko" lon toki pona li kama tan nimi Zhōngguó (中国) lon toki Sonko. kon pi nimi ni li " ma lawa insa" anu "ma lawa meso [nimi] ". taso, toki ante li kepeken nimi ante. toki mute pi kulupu toki Palata Elopa li kepeken nimi tan nimi ni pi toki Sankita: Cīnna',ken la, Cīnna' li tan toki Sonko,kon ona li ma Sin (toki Sonko:秦 qin2),ma Sin li tenpo wan pi ma Sonko lon tenpo pini.
tenpo pini la, kulupu lawa mama li lawa e ma Sonko. jan li toki e ni: ma lawa nanpa wan lon ma Sonko li ma pi kulupu lawa mama Sija (toki Sonko: 夏朝, Xiàcháo) li kama lon tenpo sike 2070 BCE anu tenpo poka. taso, sitelen toki ala li kama tan tenpo ni. sitelen toki li kama lon ma Sonko lon tenpo pi kulupu lawa mama San (商朝, Shāng cháo). taso, sitelen ni li toki ala pi kulupu Sija.
tenpo mute la ma Sonko li pakala li kama wan. jan lawa nanpa wan pi ma Sonko wan li jan Sin Si Wan. ona li wan e ma Sonko lon tenpo sike 221 BCE. kulupu lawa mama ona li kulupu lawa mama Sin (秦朝, Qín cháo). taso, lipu lawa en pali pi kulupu lawa ni li ike tawa jan mute. tan ni la, jan li weka e ona. tenpo utala li kama la, kulupu lawa mama An (漢朝, Hàncháo) li wan sin e ma Sonko.
kulupu lawa Tasin li kulupu lawa mama nanpa pini. jan lawa pini ona li jan Puje (溥儀, Puyi). tenpo sike 1912 la jan li weka e lawa pi kulupu mama. ma Sonko li kama ma pi kulupu lawa. tenpo sike 1927 la utala insa li open. tenpo sike 1949 la kulupu Komintan li tawa ma Tawan. kulupu Konsantan li lawa e ma Sonko suli.tenpo ni la ma Sonko li jo e lawa ma tu. wan li lon ma Sonko pi ma suli. wan ante li lon ma Tawan.
ma Sonko li ma suli mute li ma suli pi nanpa wan. tan ni la, ona li jo e nasin ante mute pi kon ma lon ma ante ona. kulupu nena Imalaja li kipisi ma Sonko tan ma Palata tan ma Nepalu tan ma Tuku. kulupu nena ante li kipisi ona tan ma ante kin. ma pi telo lili Kopi li kipisi ona tan ma Monku. jan mute mute pi ma Sonko li awen lon poka pi telo suli Pasipi.
jan 1,400,000,000 li lon ma Sonko. ma ale la nanpa jan la ma Sonko li suli nanpa tu.
kulupu jan mute pi tan ante li lon ma Sonko. kulupu jan An (汉族) li kulupu suli. kulupu jan ante li lili. kulupu lawa pi ma Sonko li toki e ni: ma Sonko la, kulupu jan mute mute luka luka luka wan [nnp] pi tan sama li lon.
jan mute pi ma Sonko li toki Sonko. taso, toki ante mute li lon ma Sonko.