ma Epanja (toki Epanja: España) li ma lon ma Elopa li lon kulupu ma Elopa. ona li lon poka pi ma Potuke li lon poka pi ma Kanse li lon poka pi ma Antola. poka wan la telo Alansi li lon. poka ante la telo Mesitelanejo li lon. suli la ma suli Apika li lon poka ante pi ma Mesitelanejo tan ma Epanja. mute suli pi ma Epanja li lon ma Ipelija. taso ma Epanja li lawa e ma weka ante. ma Epanja li lawa e ma lili mute (toki Epanja: comunidades autónomas, "kulupu pi lawa sama"). ma lili lawa li ma Masi la ma tomo lawa Masi li lon.
kulupu nanpa wan li kulupu Ipelo (Íberos). tenpo pini mute mute la ona li kama lon ma ni tan ma Apika. ona li awen lon tan seli pi ma Epanja lon ma suli pi ma ni. tenpo pini mute mute la kulupu ante li kin lon ma Epanja. nimi ona li kulupu Esuka. toki Esuka li toki Palato-elopa ala.
kulupu Penikijo (Fenicios) li kama tan seli li lone ma tomo Kasi (Cádiz).
tenpo suno kama mute mute la kulupu Loma li kama lon ma Ipanija (toki Lasina: Hispania). ona li pana kin e toki Lasina tawa ma Epanja e nasin kulupu ona.
tenpo moli pi ma Loma la kulupu Keman li kama la ona li awen lon ni li open e kulupu sin: ma Pisikoto (toki Epanja: Visigodos).
kulupu Alapi li utala e ma Pisikoto li lawa e ma Epanja. ma tomo lawa ona li ma Toleto li ma tomo Kotopa (Córdoba).
tenpo sike nanpa 718 la kulupu pi ma Atulija li utala e kulupu Alapi, jan sona li nimi e ni: utala suli sin (toki Epanja: Reconquista). ona li kulupu pi nasin sewi Katolika. tenpo suno kama mute mute la ona li lawa e ma ni: ona li jo e ma lawa tu wan: ma Alakon (Aragón) e ma Napala (Navarra) e ma Kasija (Castilla).
jan lawa pi ma Alakon en jan lawa pi ma Kasija li kama wan. ma Epanja li kama.
tenpo sike nanpa 1492 la jan Kitopa Kolon li kama sona e ma Amelika. tan ni la, ma Epanja li kama jo e ma mute pi ma Amelika li kama jo e mani mute tan ma Amelika e kiwen mani.
tenpo pi jan lawa Isapela nanpa wan (toki Epanja: Isabel I) li moli la jan Wana 'nasa' (toki Epanja: Juana 'la Loca') li kama jan lawa. tenpo sike nanpa 1496 la kulupu mama Tatamala (toki Epanja: Dinastía Trastámara) en kulupu mama Kapuko (toki Tosi: Haus Habsburg) li kama wan. tan ni la, jan Kalo li kama. tenpo sike nanpa 1518 la jan lawa Kalo nanpa luka pi ma Tosi (toki Tosi: Kalo V. von Deutschland) li kama jan lawa pi ma Epanja.
kulupu pi jan suli pi ma Epanja li pilin ike tan jan Kalo nanpa wan tan ni: ona li weka, li tan ma ante, li lawa lili. tan ni la, jan suli pi ma Epanja li open e utala, nimi ona li utala kulupu pi ma Kasija (toki Epanja: Guerra de las comunidades de Castilla).
toki lawa pi ma Epanja li toki Epanja. sama la toki Katala en toki Kaleko en toki Ekala en toki Alane li toki lawa lon ma lili pi ma Epanja. toki Alakone en toki Atujanu li suli kin.
insa pi ma Epanja li ma supa suli La Meseta.
ma Epanja li jo e ma lili mute (19), ni li nimi e "Comunidades Autónomas", ni li toki pona e "ante pi ma lili"
lon ante pi ma lili li jo e ma lili (52), kin lon ni li jo e ma pi ma tomo (8136), mi li ala lon lipu ni:
jan Mike te Kewante - jan Kiso tan ma Lamansa
mute suli pi jan Epanja li lon nasin sewi Katolika.