jan Wasimi Ili Lenin (toki Lusi: Влади́мир Ильи́ч Ле́нин) li jan lawa nanpa wan pi ma Sesesele. jan Lenin li jan sona pi nasin pi pali kulupu.
tenpo sike 1870 la, jan Wasimi Lenin li kama lon ma tomo Ulijano (ma Lusi).  tenpo kama ona la, nimi ona li "Wasimi Ili Ulijano" (toki Lusi: Влади́мир Ильи́ч Улья́нов). mama meli ona li jan Malija Ulijano. mama mije ona li jan Ili Ulijano.
tenpo sike 1879 la, ona li kama lon tomo sona. tenpo sike nanpa 1887 la, ona li pini e tomo sona. ona li kama lon tomo sona suli. jan lawa li moli e jan Alesante (jan sama ona) tan ni: jan Alesante li wile moli e jan Alesante nanpa tu wan (jan lawa lon tenpo ni).
tenpo sike 1889 la, kulupu mama ona li kama tawa ma tomo Samala. ona li wile moli e jan lawa tan jan sama ona moli. tenpo sike nanpa 1895 la, ona li kama tawa ma ante.
tenpo sike 1893 tawa tenpo sike 1897 la, ona li tawa lon ma Elopa tan ni: jan Lenin li wile toki kepeken kulupu pi nasin pali. ona li tawa lon ma Suwasi, lon ma tomo Paki, lon ma tomo Pelin, lon ma tomo Pite. tenpo sike 1894 ona li olin e jan Nateta Kukaja (toki Losi: Надежда Крупская).
tenpo sike 1897 tawa tenpo sike 1900 la, jan lawa li pana e jan Lenin tawa ma Sipi tan ni: jan Lenin en kulupu pona e ona li ken utala e kulupu wawa pi Losi. jan Lenin li lon ma tomo Susinkaje. tenpo sike 1898 jan Kukaja li tawa ma tomo Susinkaje tan sama. ona tu li kama wan.
tenpo sike 1902 la, ona li pana e lipu "o pali e seme?". jan Lenin li utala suli e kulupu lawa pi ma Losi kepeken lipu. ona li kama jan pona kepeken jan Lejon Tosiki (toki Losi: Лев Троцкий).
tenpo sike 1903 la lon ma tomo Lonton la, jan Lenin en jan Tosiki li tu e kulupu Elesetelepe (toki Losi: РСДРП (RSDRP), "kulupu pi nasin pona mute pi jan pali pi ma Losi"). ona li pali e kulupu mute (toki Losi: Большевики (bol'shcheviki)) tan ona li pilin e ni: kulupu Elesetelepe li jo e nasin wawa ala. kulupu Elesetelepe ante li kama kulupu lili (toki Losi: меньшевики (menshcheviki)).
tenpo sike 1905 la, jan lawa pi ma Losi li moli e jan pali mute. ni li open e utala loje pi tenpo sike 1905. jan Lenin li wile tu e kulupi lili e kulupu mute tan kulupu lili li utala e lawa ala.
tenpo sike 1914 la, utala suli nanpa wan li open. lon ma Alisina la, jan Lenin li tawa ma tomo Siki tan ni: jan lawa li wile lanpan e ona tan ni: ma Otekaje Maja (ma suli pi ma Alisina) li utala e ma Losi. lon tenpo sike 1917 la lon ma tomo Siki la, jan Lenin li pana e lipu "nasin mani li kama nasin utala" tan ni: nasin pali li wile utala ala. tan ni la, jan Lenin li toki kama e ni tawa jan ale pi ma Losi: utala ala, ma, pan. toki kama ni li suli mute, tan jan mute pi ma Losi li wile e utala ala (tan utala suli li ike suli, tan kulupu utala pi ma Losi li wawa ala), e ma (tan kulupu lili pi jan pi esun suli li jo e ma suli, kin jan pali ma li jo e mani lili suli), e pan (tan jan mute li moku ala, tan moku mute li pana tawa jan pi kulupu utala anu tawa jan pi esun suli).
tenpo sike 1917 la, kulupu pi nasin pali en kulupu pi nasin mani li lanpan e lawa lon ma Losi. nanpa tu wan kulupu pi nasin mani (kulupu Kate (toki Losi: K-D) en kulupu Otapisi (toki Losi: Октябристы (Oktyabristy)) en kulupu Pokesite (toki Losi: прогрессисты (progressisty))) li kama lawa. kulupu ni li utala e kulupu pi nasin pali la, jan Lenin en kulupu pi nasin pali li pilin ike. kin, kulupu pi nasin pali li wile pini e utala suli nanpa wan, taso kulupu pi nasin mani li wile ala. tan ni la, jan Lenin li tawa ma tomo Pite kepeken ma Tosi, ma Sensa, ma Sumi. lon ma tomo Pite, jan Lenin en kulupu mute li utala e lawa. ona li pali e kulupu Saje (toki Losi: совет (sovyet)) lon ma tomo Pite. sama kulupu pi ma tomo Paki la, ni li kulupu lili pi jan pali, tan nimi Saje li nimi e ni: kulupu lili pi jan pali li jo e wawa ona.
tenpo mun 10 la, jan Lenin en kulupu mute li lanpan e lawa. lanpan ni li nimi utala loje pi tenpo mun 10 anu utala loje pi kulupu mute. kulupu mute li pali e ma Elesepesele (toki Losi: РСФСР (RSFSR)).
tan kulupu utala li wile e lawa pi nasin mani anu nasin pi tawa monsi, jan Lawe Konilo (toki Losi: Лавр Корни́лов (Lavr Kornilov)) en jan ante mute li alasa lanpan e lawa. kulupu ni li ma Losi walo, tan ona li wile ma Losi kepeken ala nasin pali. ni li open e utala insa pi ma Losi tawa tenpo sike 1924. tenpo ni la, ma Elesepesele li utala e ma Losi walo, e ma Nijon, e ma Juke, e ma Mewika, e ma Kanse, e ma Tosi, e ma Osuman, e ma Otekaje Majalosa, e ma Posuka, e ma lili mute tan ni: ona ale li wile utala e nasin pali, kin ma suli.
tenpo sike 1918 la, jan len li alasa moli e jan Lenin. jan ala li sona e nasin pi jan ni seme.
tenpo mun 12 pi tenpo sike 1922 la, jan Lenin en kulupu mute li pali e ma Sesesele kepeken ma Usesele (ma Ukawina), kepeken ma Pesesele (ma Pelalu), kepeken ma Tesepesele (ma Aja, ma Asepajan, ma Katelo)
tenpo sike 1924 la, ona li moli.
kulupu mute li kama lawa kepeken lawa tu. ona li jo, e kulupu pali, e kulupu lawa, e kulupu utala ona. kulupu mute li kama lawa la, jan mute li pilin e ona tan jan mite li pilin e ni: lawa pi kulupu mute li pona suli.
jan Lenin li lawa wan ala. jan mute li lon kulupu lawa, tan jan li ken kama tawa kulupu lawa.
kulupu mute li kama lawa la, ona li pana e ma tan jan esun tawa jan pali ma. ona li kin alasa pini e utala. ona li pali mute e tomo sona e tomo misikeke. lawa pi jan Lenin li kin weka e sitelen ale pi tenpo pi jan mije sewi.
ante pi kulupu mute li suli mute tawa jan ale: pali pi tenpo palisa 8, sona pona kepeken mani ala. tan ante pi kulupu mute la, ma lili pi ma Losi li ken weka. tan ni la, ma Sumi en ma Lijatuwa en ma Lawi en ma Esi en ma lili Ukawina en ma Polan en ma Kakasija (ma Aja, ma Asepajan, ma Katelo, ma lili Tuki, ma lili Losi) li weka e ma Losi, taso ona li weka ala e ma Sesesele.
kulupu mute li pali e kulupu Saje mute lon ma Losi ale, li pana e wawa pi esun tawa kulupu Saje. kulupu mute li kin lanpan e kiwen jelo mani lon tomo mani, e tomo pali pi ma ante.
lawa pi ma Sesesele la, nasin utala li kulupu loje soto. ona li pilin e ni: ma Sesesele o utala ma ante tawa pana e nasin loje, kin lawa ma Sesesele li ike tan ona li wawa mute. kulupu ni li jo e jan Tosiki e jan Le Kamene (toki Losi: Лев Каменев (Lev Kamenev)) e jan Kikoli Sinoje (toki Losi: Григорий Зиновьев (Grigoriy Zinovyev)).
lon tenpo sike 1921 tawa tenpo sike 1928 la, lawa pi ma Sesesele li pali e nasin esun Nepe (toki Losi: НЭП (NEP)). nasin ni li wan e nasin esun loje kepeken nasin mani lili kepeken ni: kulupu mani lili li ken lon.
nasin esun Nepe li suli mute tan ni: nasin loje la, ma pi nasin mani taso li ken kama ma pi nasin loje. tenpo ni la, ma Losi li ken ala kama ma pi nasin loje tan ma Losi li ma pi nasin mani ala. kepeken nasin esun Nepe la, ma Losi li ken kama ma pi nasin mani tawa kama ma pi nasin loje lon tenpo kama.
kulupu loje mute li pilin ike suli tan nasin ni. ona li pilin e ni: nasin esun Nepe li pana e ma Losi tawa nasin mani.
tan nasin esun Nepe la, jan Nikala Pukalin (toki Losi: Николай Бухарин (Nikolay Bukharin)) en jan Alese Liko (toki Losi: Алексей Рыков (Aleksey Rykov)) en jan Mika Tonki (toki Losi: Михаил Томский (Mikhail Tomskiy)) li pali e kulupu loje teje. ona li pilin e ni: nasin esun Nepe li pona tan nasin mani lili li pona suli.
jan Lenin li moli la, jan Josi Talin li kama lawa. nasin pi jan Talin li sama e nasin pi jan Lenin. jan Talin li kin pini e nasin esun Nepe. jan Talin li moli la, jan Nikita Kuso li kama lawa. jan Kuso li weka e nasin pi jan Lenin e nasin pi jan Talin.
lon nasin loje la, nasin pi jan Lenin li suli mute.
nasin pi jan Lenin lon kulupu nasin li suli mute.
jan Lenin li pilin e ni: kulupu nasin o kute e kulupu pali, o lawa e utala loje tan kulupu nasin li sona suli. ona li pilin e ni tan ni: kulupu pali kepeken ala kulupu nasin li ken ala lanpan lawa. ni la, jan Lenin li pilin kin e ni: kulupu nasin o sona e kulupu pali.
kulupu nasin o lawa tawa utala e nasin mani e nasin pi tawa monsi. tan ni la, ma Sesesele li jo e utala loje pi nasin pi kulupu jan.
jan Maku li pilin e ni: utala loje li lanpan lawa la, ma tomo li kama e jan pali ni. taso jan Lenin li pilin e ni: ma tomo en ma li kama e jan pali ni, tan tenpo ni la kulupu pali pi ma Losi li lon suli lon ma.
nasin pi jan Ma Setun en nasin pi jan Pite Kato li pilin e ni: ma tomo li kama ala e utala loje tan ni: kulupu pali pi ma tomo li pilin e nasin mani tan ni: lon nasin mani la, ale (lipu en musi) li awen e nasin mani. lon ma li lipu li musi lili la, kulupu pali ma o kama e utala loje.
tenpo jan Maku en jan Enke tawa tenpo ni la, kulupu pali ma anu kulupu pali pi ma tomo li kipisi suli lon kulupu nasin loje.
tenpo pi jan Lenin la lon ma Elopa la, li lon utala loje mute. ona suli ni li lon ma Maja, lon ma Sumi, lon ma Italija, lon ma Tosi, lon ma Epanja (tenpo sike loje tu wan). utala loje ni li pakala tan ni: ma mute pi nasin mani li utala e utala loje ale taso jan pali mute li wile e utala loje. ma loje ni li konwe lon lili tenpo mun tawa tenpo sike tu. ma Elesepesele li pakala ala la, ma Elesepesele li ma loje pi konwe suli nanpa wan.
jan Lenin li monsuta e utala ni la, jan Lenin li pilin e ni: ma loje o pali insa tan ni: ma loje li wawa ala la, ma ante li utala ona. ni li nimi ni: "nasin loje pi ma wan". jan Talin li sama e nasin ni suli.
tenpo moli pi jan Maku en jan Enke la, nasin utala li lili. tan ni la, lipu loje lon nasin utala li lon ala.
lon lipu "nasin mani li kama nasin utala" (kin nimi "nasin utala sama pini pi nasin mani") la, jan Lenin li toki e ni: nasin mani li suli mute la, nasin mani li kama nasin utala tan ni: kulupu mani li wile e mani mute, taso ona li jo e mani ale lon ma sama. kin, kulupu pali lon ma ante li konwe ike la, kulupu pali lon ma sama li pali mute tan ni: li monsuta e ni: konwe pi kulupu pali li kama tawa ike sama. tan monsuta ni la, kulupu pali pi ma sama li utala loje ala.
tenpo open ni la, jan Maku en jan Enke li pilin e ni: utala loje li kama lon ma pi mani suli, sama ma Juke anu sama ma Kanse. tan nasin utala la, jan Lenin li pilin e ni: utala loje li kama lon ma pi mani lili, sama ma Losi anu sama ma pi nasin pi suno open pi ma Elopa. tenpo ni la, jan loje mute (jan Kanse Panon en jan Ma Setun en jan Tu Puwa) li pilin e sama pi jan Lenin.
kama pi mani esun tawa ma Losi (toki Losi: Развитие капитализма в России)
o pali e seme? (toki Losi: Что делать?)
nasin pi utala esun li supa sewi suli pi nasin mani (toki Losi: Империали́зм, как вы́сшая ста́дия капитали́зма)
sijelo lawa ma en utala loje (toki Losi: Государство и революция)
utala loje pi jan pali, jan powe Kajuki (toki Losi: Пролетарская революция и ренегат Каутский)
jaki pi jan lili pi "loje soto" lon nasin loje (toki Losi: Детская болезнь «левизны» в коммунизме)