ma tomo Anpu (toki Tosi: Hamburg) li ma tomo lon ma Tosi. nanpa jan la ma tomo Anpu li ma tomo suli nanpa tu lon ma Tosi.
ma tomo Anpu li ma esun telo suli, li suli nanpa tu wan lon ma Elopa.
ma tomo Anpu li poka e nasin telo Epe.
nasin telo Alase (toki Tosi: Alster) li suli nanpa tu lon ma tomo Anpu. ona li pana e telo tawa telo linja Epe. lon poka pi kipisi insa pi ma tomo la ona li kama e telo sike tu: e telo Alase insa (Binnenalster) e telo Alase selo (Außenalster). tenpo pini mute la jan li pali e telo sike ni: wan lon insa sinpin pi ma tomo, ante lon selo.
lon pi sinpin weka la tenpo ni la kipisi pi open suno li tomo pi tomo tawa linja. kipisi pi pini suno li ma kasi. lon ante kin la telo en kasi li lon mute.
ma telo suli pi tomo tawa telo li lon ma tomo Anpu. tan ma tomo Anpu la telo linja Epe li suli. jan kin li suli anpa e ona. tan ni la tomo pi telo suli li ken tawa lon ona. ma suli pi tomo tawa linja li lon kin ma tomo Anpu.
ma pi tawa tomo kon li lon kin. taso ona li suli ala lon poka suli pi nanpa jan pi ma tomo.
insa pi ma tomo la tomo tawa linja li lon. kipisi suli nasin li tawa lon sewi ma. nasin lon anpa ma kin li lon. sike nanpa 1978 la tomo tawa linja lon nasin li pini lon.
tomo tawa pi sike tu tu la nasin suli mute li lon. nasin tu pi suli nanpa wan li lon poka tu pi nasin telo Epe. nasin A7 li lon anpa telo. nasin A1 li lon sewi telo.
ma tomo li jo e tomo sewi lawa 5. ona li nasin sewi Potesu. taso tomo pi nasin sewi ante mute kin li lon. tomo sewi pi jan waso Mikajele li nanpa wan pi sona jan. sitelen pi open lipu li lukin tan tomo palisa ona.
sona jan la tomo pi kalama musi pi telo linja Epe li tomo suli kin. ona li sin: sike nanpa 2017 la jan li pini pali e ona.
nimi pi ma tomo li kama tan tomo wawa "Hammaburg". ona li kama lon poka pi sike nanpa 800. taso ma tomo li kama lon poka pi sike nanpa 1200. esun li suli tan tenpo ni. tan ni la ma tomo li kama suli lon kulupu Anse pi ma tomo.
tenpo ala la ona li kipisi pi ma lili lon ma Tosi. taso tenpo pi jan Napolejon la ona li kipisi pi ma Kanse.
sike nanpa 1842 la seli li pakala e tomo mute. utala suli nanpa tu kin li pakala e mute. tan ni la tomo pi sin ala li lon mute ala.
sike nanpa 1937 la kulupu lawa pi ma Tosi li suli e ma tomo (toki Tosi: Groß-Hamburg-Gesetz). ma tomo lon poka ma tomo Anpu li kama kipisi pi ma tomo Anpu: ma tomo Atona (toki Tosi: Altona) en ma tomo Apu (toki Tosi: Harburg) en ma tomo Wanpe (toki Tosi: Wandsbek) en ma tomo lili lon poka ma tomo Wanpe. taso ma tomo Anpu li pini jo e ma pi lon poka ala. ma tomo Kukapen lon poka pi telo linja Epe pini li suli nanpa wan li suli linja nanpa wan pi weka tan ma tomo Anpu.