ma Kapon (toki Kanse: République gabonaise, toki Kanse: Gabon) li ma lon ma Apika insa. ma Kanse li jo e ona lon tenpo pini. jan 1 811 079 li lon ona. ma tomo lawa li ma tomo Lipewa. toki ona li toki Kanse. jan lawa ona li jan Ali Ponko Onsimpa.
nimi ona li tan "Kapajo" (toki Potuke: Gabão, "len monsi en len sewi"). "Kapajo" li nimi pi nasin telo Me.
ma Kamelun en ma Konko pi ma tomo Pasawi en ma Kinejekatolija li lon poka ona.
jan pikmei li lon ona lon tenpo pini mute. tenpo sike nanpa 1472 la, jan Luwi te Sikelu li kama tawa ma Kapon. ona li tan ma Potuke. jan pi ma Inli en jan pi ma Netelan en jan pi ma Epanja en jan pi ma Kanse li kama tawa ma Kapon. tenpo sike nanpa 1700~ la, ma Olunku li lon ma lon poka telo pi ma Kapon. ona li pana e jan pali.
jan Luwi Etuwa li pali e tomo pi tomo tawa lon telo lon ma lon poka telo pi ma Kapon. ona li tan ma Kanse. jan pi ma Kanse li jo e ma lon poka telo pi ma Kapon. tenpo sike nanpa 1948 la, jan pi ma Kanse li utala e ma lon telo pi ma Potuke. ona li jo e jan pali. jan pi ma Kanse li open e jan pali ni. jan pali e pali e ma tomo Lipewa.
tenpo sike nanpa 1960 la, ma pi ma Kapon li lawa. jan lawa pi ma Kapon nanpa wan li jan Lejo Pa.