tomo Tamala ([taːdʒ ˈmɛːɦ(ə)l]) li tomo suli lon ma Palata. tenpo pini la, jan Sa Sawan li pali e tomo ni lon 1643. tomo ni li jo e sijelo pi jan Munta Mele. meli ni li meli pi jan Sa Sawan. tenpo ni la, tomo Tamala li jo e sijelo pi jan Sa Sawan e Munta Mele.
tomo Tamala li lukin pona. tomo pi ma ali li lukin pona ala. jan mute li tawa lon ma Palata tan ona li wile lukin e tomo Tasimele.
tenpo ni la, ijo ike li kama lon tomo Tamala. telo kama pi kon sewi li moku e tomo ni. ma Palata li pana e kon seli mute. tan ni la, tomo Tasimele li tawa kule pimeja lili.
tenpo pini la, jan Sa Sawan li pali e tomo ni poka ma tomo Ala. ilo pi ma ali li kama ma tomo Ala. kiwen walo li kama tan ma Makana. ma Sonko en ma Punaja en ma Po en ma Akanisan en ma Lanka en ma Sawusi li pana e kiwen pi mani mute. tomo Tamala li jo e tomo sewi e palisa kiwen pi lukin pona.
tenpo pi moli pi jan Sa Sawan li kama la, jan ante li pana e sijelo pi jan Sa Sawan poka sijelo pi jan Munta Mele. tenpo mute la, ona li lape moli lon tomo Tamala.  jan mute pi utala li pana e utala tawa ma pi tomo Tamala. jan pi ma Palapu li kama jo e kiwen pi mani mute tan tomo Tamala. ma Palata li jo e utala suli lon tenpo sike 1857. jan mute pi utala pi ma Juke li jaki e tomo Tamala. taso lon tenpo sike 1908 la, jan lawa Kulon pi ma Juke li toki e ni: o pona e tomo ni.
tenpo sike 1942 la, lawa pi ma Palata li pali e palisa mute pi suli poka tomo Tasimele tan ni: ma Nijon li utala e ma Juke e ma Palata. lon 1965 en 1971 la, ma Palata li pali e palisa suli sin tan ni: ma Palata en ma Pakisan li utala. palisa ni li wile awen e tomo Tamala. lon tenpo ni la, telo kama pi kon sewi li moku e tomo Tamala.  lawa pi ma Palata li toki e ni: o pana ala e kon ike poka tomo Tasimele.
jan mute li tawa tomo Tamala. ni li pana e mani mute tawa lawa pi ma Palata.  jan pi ma Palata li pana e mani lili. jan pi ma ante li pana e mani mute. jan mute li tawa lon tenpo pi kon lete li tawa ala lon tenpo kon seli.