ma Setapika (toki Inli: South Africa, toki Sulu: iNingizimu Afrika, toki Kosa: uMzantsi Afrika, toki Apikanse: Suid-Afrika) li ma lon ma Apika seli. ma tomo lawa ona li ma tomo Kape li ma tomo Petolija li ma tomo Punonten. taso, ma tomo suli pi nanpa wan li ma tomo Josanepu. ona li poka e ma Posuwana e ma Sinpapuwe e ma Namipija e ma Mosanpi e ma Sawasi. ona li sike e ma Sutu.
kulupu jan mute li lon ma Setapika. ona li toki e toki mute li jan pi nasin kulupu mute. ni li toki lawa mute (nanpa 11).
tenpo pini la, jan walo taso li lawa e ma Setapika. ona li wawa e jan pimeja tawa lon anpa. nimi pi ni li nasin Apasate. ni li like mute tawa jan pimeja. ni li pini lon tenpo sike 1994.
jan li alasa e kiwen sijelo mute lon Setapika tan tenpo pi kama jan. soweli sama mute pi jan li lon ma Setapika pi tenpo pini suli. ona li ma lon ma Setapika pi jo e nimi "supa mama jan".
tenpo pini mute lili la, jan pi kulupu Pantu li kama tawa ma Setapika. pini tawa ni la, kulupu jan Kosan li lon. kulupu Pantu li kama tawa ma pi kulupu Kosan li anpa e kulupu Kosan. tan ni, kulupu Kosan li kama tawa ma pi telo lili.
tenpo sike 1488 la, jan tawa Patolomu Teja (toki Potuke: Bartolomeu Dias) tan ma Potuke li kama tawa li kama sona e ma Setapika. ona li kama tawa ma palisa pi pilin pona (anu ma Kape). ona li jan nanpa wan tan ma Elopa tawa kama tawa ma Setapika.
tenpo sike 1652, kulupu esun pi ma Insi pi open suno pi ma Netelan (toki Netelan: Vereenigde Oostindische Compagnie) li pali e tomo lon ma Kape. ni li open pi ma tomo Kape. ona li wile e ma tan ni: tomo tawa telo ona li kama tawa ma la, ona ken kama jo e moku e ijo pona. taso, jan li kama tawa lon e ma li lanpan e ma tan kulupu jan Kosan pi tenpo pini. esun pi jan jo li open lon ma ni kin. tenpo la, ma lanpan Kape li kama suli. tan ni la, jan pi ma Netelan li utala e kulupu jan Kosa.
ma Setapika li kipisi tawa ma lili ni:
ma Enpunalanka (Mpumalanga)
ma Kape pi open suno (Western Cape)
ma Kape pi pini suno (Eastern Cape)
ma Kape pi poka open e open suno (Northern Cape)
ma Koten (Gauteng)
ma Linpopo (Limpopo)
ma Pisa (Free State)
ma pi teje e pini suno (North West)
ma Sulu-Nata (KwaZulu-Natal)