ma pi lawa Piko (toki Losi: Псковское господарство; Псковская земля; Псковская республика) — ma pi lawa wawa lon tenpo pini tomo lawa li lon Piko.
jan lawa pi ma Kije li lawa e ona tan tenpo mute pini XI tenpo sike ali tawa tenpo pi nanpa 1136.
tenpo ni la, ona li jo e wile lawa ona lon lawa pi ma Nokolo.
tenpo pi nanpa 1348 la, ona li kama wawa.
tenpo pi nanpa 1510 la, ona li kama lon lawa pi ma Losi.
jan lawa open pi ma Piko li Sutilawa Wulajimilo.
pini kulupu ma Kije lon tenpo sike nanpa XII la, ma Piko li kama wan pi ma Nokolo. taso ona li jo e wawa pi lawa sama.
kama anpa pi kulupu utala pi ma Lijowa li pana e wawa tawa ma tomo Piko. tan ni la, ma Piko li kama jo e wawa lawa lon ona.
tenpo sike nanpa 1348 la, ma Nokolo li toki pona e wawa lawa pi ma Piko. taso jan sewi suli pi ma Nokolo li lawa e ona.
ma Piko li wawa lawa. taso ma Lituwa li wile e ona. jan lawa lili tan ma Lijatuwa li kama. tenpo sike nanpa 1399 la, ma Piko li kama anpa tawa ma Makuwa.
open tenpo pi XV la, ma Piko li utala sin e kulupu utala pi ma Lijowa e ma Lijatuwa. taso ona li awen.
jan lawa suli Wasi II li kama jo e wawa: ona li ken pali e jan lawa pi ma Piko.
lon tenpo jan lawa suli Iwan III la, jan Piko li weka e wawa ni: ken ala weka e jan lawa tan ma Makuwa.
lawa ma Piko jan lawa en kulupu pi toki wawa.
tan wile utala ike pi jan poka, lawa pi jan lawa li kama wawa a.
utala lawa li tawa sin nasin sewi Kolisu.
ma Piko la kasi mute en kama jo pi kala en ilo kiwen li kama suli pona.
ma Piko en ma tomo pi jan Lusi en kulupu pi jan Hanse la esun li lon.
tenpo ni la: tenpo suli pi nanpa (1425 tawa 1510) la mani ona li lon.
tenpo mun pi sike suno 1510 la, utala li lon insa lawa pi ma Piko. jan Wasi III li jan lawa pi ma Makuwa. ona li kama ala e jan lawa pi ma Piko li kama jo e ona. kulupu pi toki wawa li pakala. kulupu mute (300) pi jan suli pi ma Piko li kama weka tan ma tomo. jan lawa pi ma Makuwa li kama jo e tomo ona.
lon ma Piko li pali e mute tomo sewi walo.
tenpo sike nanpa XV lipu mute pona en suli, lon lipu kama sona toki la ijo pi ma Piko ala.
lipu «Повесть о псковском взятии» tenpo pini la Temite Pete Sijato-Misi lukin, ona toki (lipu lon toki pona li pona ala):
« lipu ma Piko li toki lili pi pona lukin mute tan ma pi tenpo pini suli. jan ma tomo Makuwa li wile e ijo ona kepeken tenpo suli, la, ona li toki e ni kepeken nasin pona lukin. kon pi wile sewi li lon ale pi toki ni: jan ma Piko li pali e wile ale la, wile ale li pakala. soweli lili pi ma tomo Makuwa li moku e ona lon tenpo ona.»
lon toki Losi:
«Сказание о Псковском взятии … одна из самых прекрасных «коротких историй» Древней Руси. История того, как Москва настойчиво, постепенно и неторопливо добивалась своей цели, рассказана с восхитительной простотой и восхитительным искусством. Атмосфера неотвратимого рока пропитывает весь рассказ: что бы ни делали псковичи, всё бесполезно, и московская кошка не торопясь съест мышку, когда ей заблагорассудится.»