NetherQuartz/tokipona-mined-pairs huggingface dataset:
Toki Pona: ma Mewika li wile weka e jan lawa pi ma Kupa.
ar: أمر الرئيس جوزيف كاسا فوبو المدعوم من السي آي إيه بإقالة رئيس الوزراء المنتخب ديمقراطيًا باتريس لومومبا وبإقالة حكومة لومومبا في شهر سبتمبر بسبب المذابح التي ارتكبتها القوات المسلحة أثناء غزو جنوب كاساي وبسبب استدعاء السوفييت إلى البلاد.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1978 en tenpo sike nanpa 1979 la, ante suli li lon ma Ilan e ma Nikalawa .
ar: أحداث أخرى حدثت في الفترة ما بين الحربين أدت إلى تعميق مناخ عدم الثقة المتبادل مثل: معاهدة رابللو والاتفاق على عدم الاعتداء بين ألمانيا والاتحاد السوفيتى .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1978 la, nasin pi pali kulupu li kama nasin lawa lon ma Akan .
ar: عقد الاتحاد السوفيتي - الذي أنشأ بالفعل شبكة من معاهدات المساعدة المتبادلة في الكتلة الشرقية عام 1949 - تحالف رسمي هناك، وهو حلف وارسو عام 1955.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1980 la, jan Lonal Lekan li kama jan lawa pi ma Mewika.
ar: بوصول الرئيس الأمريكي رونالد ريغان إلى السلطة ضاعفت الولايات المتحدة ضغوطها السياسية والعسكرية والاقتصادية على الاتحاد السوفيتي.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1980 la, nasin pi jan Lekan ( toki Inli la: Reagan Doctrine ) : o weka e nasin pi pali kulupu, o pana e esun tawa nasin mani e nasin sewi Isilami pi ma Sesesele.
ar: في النصف الثاني من الثمانينات، قدم القائد الجديد للاتحاد السوفيتي ميخائيل غورباتشوف مبادرتي بيريستوريكا - إصلاحات اقتصادية – وغلاسنوت – مبادرة اتباع سياسات أكثر شفافية وصراحة.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1983 la, ilo pi ma Sesesele li toki e ni: ma Mewika li utala e ma Sesesele kepeken e ilo pi utala suli.
ar: تبنت الحكومة الأمريكية سياسة الاحتواء رداً على تلك الأنباء، والهدف من ذلك هو وقف انتشار الشيوعية.
Toki Pona: jan Stanisaw Petow li toki e ni: ni li lon ala.
ar: على الرغم من مساعدة يوغوسلافيا التابعة لجوزيف بروز تيتو للمتمردين، اتهم صناع السياسة الأمريكيين الاتحاد السوفيتي بالتآمر ضد الملكيين اليونانيين في محاولة لتوسيع نطاق النفوذ السوفيتي.
Toki Pona: ona li pini e utala.
ar: ألقى ترومان خطاب يدعو فيه لتخصيص 400 مليون دولار للتدخل في الحرب؛ الأمر الذي كشف النقاب عن مبدأ ترومان ، والذي حدد إطار الصراع على أنه منافسة بين الشعوب الحرة والأنظمة الشمولية .
Toki Pona: jan li open e ante suli suwi ( toki Seki la: sametová revoluce , toki Lowenki la: nežná revolúcia ) .
ar: اندلعت الثورة المجرية عام 1956 بعد فترة وجيزة من ترتيب خروتشوف لعزل ماتياش راكوشي ، الزعيم الستاليني للمجر.
Toki Pona: ma Pokasi li weka e nasin pi pali kulupu.
ar: نتيجة للانتفاضة الشعبية، أزال النظام الجديد الشرطة السرية ، مُعلناً نيته للانسحاب من حلف وارسو والتعهد بإعادة الانتخابات الحرة.
Toki Pona: jan lawa sin pi ma Lominija li moli e jan lawa pini Nikola Sauseku tan ni: ona li jan lawa lon tenpo suli, ona li utala e jan.
ar: نُفذ حكم الإعدام على القائد المجري إيمري ناج وآخرين بعد محاكمات سرية.
Toki Pona: utala lete li pini la, ma Mewika li kama ma wawa nanpa wan.
ar: أدّى انهيار الاتحاد السوفيتي عام 1991 إلى هيمنة الولايات المتحدة ؛ حيث أصبحت القوة العظمى الوحيدة في عالم أحادي القطب.
Toki Pona: utala lete li pini la, ma pi open suno li weka a nasin pi pali kulupu.
ar: واجه الكومنفورم إخفاق حرج في يونيو التالي عندما ألزم انفصال تيتو-ستالين أعضائها بطرد يوغوسلافيا التي ظلت شيوعية لكن تبنت موقف عدم الانحياز .
Toki Pona: taso ma Losi li pali lili e ni: kulupu nasin lawa pi nasin pali kulupu li lon.
ar: في سبتمبر عام 1947 أنشأ السوفييت الكومنفورم بغرض فرض العقيدة داخل الحركة الشيوعية العالمية، وتشديد السيطرة السياسية على الدول التابعة للاتحاد السوفيتي من خلال تنسيق الأعمال بين الأحزاب الشيوعية في الكتلة الشرقية .
Toki Pona: ma ni li kipisi lon: ma Lowensina , ma Lowasi , ma Maketonija , ma Kosowa , ma Sopisi , ma Posan en ma Sinakola .
ar: أُضيفت الأراضي التابعة لوسط وشرق أوروبا - الني حُررت من النازيين واحتُلت من القوات المسلحة السوفيتية - إلى الكتلة الشرقية بتحويلها إلى دول تابعة مثل شرق ألمانيا، وجمهورية بولندا الشعبية ، وجمهورية بلغاريا الشعبية، وجمهورية المجر الشعبية، وجمهورية تشيكوسلوفاكيا الاشتراكية ، وجمهورية رومانيا الشعبية، وجمهورية ألبانيا الشعبية.
Toki Pona: tenpo sike ali nanpa 20 en 21 la, jan mute li toki e ni: utala lete nanpa tu anu utala lete sin li lon.
ar: الحرب الباردة ( الروسية : Холодная война ) ( بالإنجليزية : Cold War ) هو مصطلح يُستخدم لوصف حالة الصراع والتوتر والتنافس التي كانت بين الولايات المتحدة والاتحاد السوفيتي وحلفائهما من فترة منتصف الأربعينيات حتى أوائل التسعينيات.
Toki Pona: utala ni la nasin pi pali kulupu en nasin mani li utala.
he: המאבק היה בין מעצמות על, אשר דגלו בגישות שונות בכל הקשור ל כלכלה , פוליטיקה וכדומה – המדינות ה קומוניסטיות שבגוש המזרחי לעומת המדינות ה קפיטליסטיות , ברמות שונות, בגוש המערבי.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1949 la, kulupu ma utala pi telo Alansi lete li open.
he: מדיניותו הייתה "הליכה על פי תהום" – כלומר, ארצות הברית החליטה לבלום את הקומוניזם עד כדי הסתכנות במלחמה אך החל מ-1949 הייתה ברית המועצות מצוידת אף היא בנשק גרעיני וארצות הברית נמנעה מעימות ישיר עימה.
Toki Pona: ma Jukolawija li kipisi tan utala mute lon tenpo kama.
he: גם ברית המועצות, אף על פי שספגה אבדות רבות של חיילים ואזרחים, וכלכלתה נפגעה קשות, יצאה מהמלחמה מחוזקת מאוד ובעלת צבא שלם וגדול שלא פורק לאחר המלחמה.
Toki Pona: utala suli nanpa tu li pini la, jan utala pi ma Sesesele li lon ma Elopa .
he: מלחמת העולם השנייה הסתיימה באוגוסט 1945 לאחר כניעת יפן בעקבות הטלת שתי פצצות אטום על הירושימה ועל נגסאקי , בידי ארצות הברית.
Toki Pona: ma Mewika li pali e nasin Totalisi : ona li wile pakala e ma tomo 20 pi ma Sesesele.
he: עובדה זו הרגיזה את סטלין, מאחר שהיה בה איום עתידי על מאזן הכוחות הבין-גושי לטובת ארצות הברית.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, ma pi pini suno li wile e ni: jan utala pi ma Sesesele li weka e ma Ilan .
he: רבים בארצות-הברית קראו לחזור למדיניות הבדלנית שבה דגלה עד המלחמה, דבר שהוביל את וינסטון צ'רצ'יל , שכבר הודח מתפקיד ראש ממשלת בריטניה , לבקר בארצות הברית ב- 1946 ולשאת נאום שבו הדגיש את העוינות הרוסית כלפי המערב.
Toki Pona: jan Winson Sesile li toki e ni: ma pali kulupu li ike tawa ma Juke en ma Mewika.
he: המסר בנאום צ'רצ'יל היה לאחד את השורות במערב ולהביא לשיתוף פעולה בין הממלכה המאוחדת לארצות הברית מול הסכנה הסובייטית.
Toki Pona: ma Mewika li pali e nasin Masal : ona li pana e mani tawa ma Elopa, ma Elopa li weka e nasin pi pali kulupu.
he: בנאומו במרץ 1947 , שנחשב לבסיס של " דוקטרינת טרומן ", טען כי ארצות הברית חייבת לפעול כדי לבלום את התפשטות הקומוניזם ולכן ביקש מהקונגרס שיעזור ל יוון וגם ל טורקיה על ידי תמיכה כספית כדי להילחם במהפכנים הקומוניסטים.
Toki Pona: tenpo suno nanpa 115 la, jan lawa pi ma Sesesele Josi Salin li open e taso pi ma tomo Pelin.
he: בתחילת המחצית השנייה של המאה, מסך הברזל הדמיוני שחצץ בין המזרח למערב קיבל משנה תוקף בדמות חומת ברלין שנבנתה בין חלקי העיר.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Sesesele li kepeken e ilo pi utala suli.
he: עם זאת ריבונותה הייתה מוגבלת – לארצות הברית הייתה בה השפעה מכרעת במיוחד בשל נוכחות צבאית נרחבת ברחבי המדינה.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Tosi pi pini suno (lon ma pi nasin mani), ma Tosi pi open suno (pi pali kulupu) li lon.
he: גרמניה המזרחית הוקמה בחסות ברית המועצות ונקראה הרפובליקה הדמוקרטית הגרמנית, אף על פי שלא הייתה דמוקרטית, ובירתה ברלין .
Toki Pona: utala insa lon ma Sonko li pini la, ma Sonko li tawa lon nasin pi pali kulpu, jan Mo Seton li kama jan lawa.
he: סטלין ראה בוועידה את ניצחונו האישי, שכן אושרה נוכחותם של ה רוסים במזרח אירופה , גרמניה חולקה בין המעצמות, וגבולה של פולין הוסט מערבה.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1950 en tawa, ma Tosi pi pini suno li kama jo e jan utala e ijo utala.
he: בקיץ 1945, לאחר כניעתו של ה וורמאכט , שלט הצבא האדום על שטח גדול מה בלקן , פולין, הונגריה , צ'כוסלובקיה , אוסטריה ומזרח גרמניה.
Toki Pona: utala suli nanpa tu li pini la, ma Anku lete li ma pali kulupu, ma Anku seli li ma pi nasin mani.
he: ב וועידת ז'נבה עם סיום המלחמה הוחלט לחלק באופן זמני את וייטנאם לשתי מדינות.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1950 en tenpo suno nanpa 176 la, kulupu utala pi jan Kin Isan (jan lawa pi ma Anku lete) li utala e ma Anku seli.
he: וייטנאם הייתה עד למלחמת העולם השנייה חלק מקולוניה צרפתית בשם הודו-סין ובשנת 1946 הכירה בה צרפת כריבונות תחת חסותה, אך הווייטמין בראשות הו צ'י מין התמרדו ופתחו במלחמת הודו-סין שהסתיימה ב- 1954 ובמהלכה הובס צבא צרפת.
Toki Pona: kulupu utala pi ma Anku lete li kama jo e ma tomo Solu, ma Anku seli li jo e ma poka ma tomo Pusan taso.
he: הצבא הצפון קוריאני חצה את קו הרוחב 38 וכבש את עיר הבירה של קוריאה הדרומית, סיאול .
Toki Pona: ma Mewika li tawa lon ma Anku li kama jo e ma tomo Pijonjan .
he: כוחות אמריקניים חצו שוב את קו הרוחב 38, כבשו את עיר הבירה של קוריאה הצפונית פיונגיאנג , והגיעו עד סמוך לגבול הרפובליקה העממית של סין .
Toki Pona: ni li ike tawa ma Mewika, ma Juke, ma Kanse en ma Tosi pi pini suno.
he: האירוע גרם למשבר ביחסי ארצות הברית ורוסיה, ונשיא ארצות הברית ביטל את ביקורו ברוסיה שנקבע קודם לכן.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1957 la, ilo mun "Sputnik-1" ( toki Losi la: Спутник-1 ) pi ma Sesesele li tawa lon pimeja mun.
he: באוקטובר 1957 שיגרה ברית המועצות לחלל את ה" ספוטניק " הראשון, ובכך החל " המירוץ לחלל ", שהיווה תחרות בין המעצמות על השליטה הטכנולוגית.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1975 la, ilo "Sojus" ( toki Losi la: Союз ) pi ma Sesesele en ilo "Apolo" ( toki Inli la: Apollo ) pi ma Mewika li wan.
he: משנת 1975 החל שיתוף פעולה מדעי בין המעצמות, שהחל במבצע אפולו-סויוז .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1961 la, ma Mewika li utala e ma Kupa.
he: ארצות הברית הגיבה בחריפות וניתקה כל קשר דיפלומטי עם קובה ואף ניסתה להפיל את השלטון ב- 1961 ( הפלישה למפרץ החזירים ) אך נכשלה.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1975 la, ma mute li open e lipu pi ma tomo Esinki .
he: ב- 1957 , ביוזמת צרפת, חתמו שש מדינות מערב אירופה על הסכם כלכלי, שלפיו הוסרו המכסים ביניהן ויוסד השוק המשותף .
Toki Pona: ma Sesesele li pana e ken tawa ma Elopa.
he: "השוק המשותף" (" הקהילה הכלכלית האירופית ") היה להצלחה כלכלית של מדינות אירופה, והעניק להן עוצמה כלכלית מחודשת, אף כי גברה התלות בארצות הברית.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1975 la, utala lon ma Wije li pini.
he: בעקבות הפלישה החלו האמריקאים לסייע למורדים המוסלמים במלחמתם וכעבור 10 שנים לאחר שספגו אבדות רבות והפסדים כלכליים עצומים נסוגו כל החיילים הרוסים מאפגניסטן.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1980 la, nasin pi jan Lekan ( toki Inli la: Reagan Doctrine ) : o weka e nasin pi pali kulupu, o pana e esun tawa nasin mani e nasin sewi Isilami pi ma Sesesele.
he: דוקטרינת טרומן שהתפתחה ל תאוריית הדומינו בשנות החמישים, הייתה נתונה למחלוקת קשה – מצד אחד היו כאלה שדגלו בה ואף הפנו אותה כלפי פנים, כלומר נקיטת יד קשה כלפי אמריקאי שנחשד בקומוניזם, מה שמכונה מקארתיזם ומצד שני היו שראו בה ביטוי למניעים כלכליים-מסחריים של ארצות הברית.
Toki Pona: ona li pali e ni: ma li jo e ilo sona , telo nasa li lon ala, pona tawa pali, weka e jan lawa ike, jan lawa li lukin e ijo tan tomo pali, mani tan pali utala li tawa lon kulupu jan.
he: במקביל נקלע המשטר הסובייטי לקשיים בעקבות גורמים אחרים – הסתבכות המלחמה באפגניסטן, שבה תמכה ארצות הברית במורדים וכן אסון צ'רנוביל , שגרם לקשיים רבים ב אוקראינה ובסביבתה.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1989 la, jan Kopasow li toki e ni: ma Sesesele li pana ala e ijo tawa ma pi kulupu ma Wasawa.
he: עד שנת 1949 השתלטה ברית המועצות על שש מדינות מזרח אירופה: פולין, מזרח גרמניה, צ'כוסלובקיה, הונגריה, רומניה ו בולגריה .
Toki Pona: jan li open e ante suli suwi ( toki Seki la: sametová revoluce , toki Lowenki la: nežná revolúcia ) .
he: בכל המדינות פרט לרומניה לא לווה התהליך בשפיכות דמים ואילו ברומניה היה התהליך בצורה של הפיכה כנגד המשטר.
Toki Pona: ona li tawa e mani e esun lon nasin ike.
he: מצב זה נוצר בשל הפער הכלכלי הגדול שנוצר בינם לבין שכנותיהם המערביות ובעיקר בשל התרופפות הפיקוח הסובייטי על המשטר.
Toki Pona: ma Pokasi li weka e nasin pi pali kulupu.
he: יוגוסלביה התפרקה כתוצאה מהתפוררות המשטר, דבר שהביא לפרישת מרבית המדינות בפדרציה ולתחילת מלחמה שנמשכה בהפסקות כעשור.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1991 la, jan mute li wile e ni: ma Sesesele li tawa lon kulupu ma.
he: לאחר שהובהר כי המדינות הבלטיות נחושות לפרוש מברית המועצות, הוחלט על הקמת חבר המדינות העצמאיות תחתיה בסוף דצמבר 1991 אולם בפועל התפרקותה הסופית אירעה באמצע דצמבר.
Toki Pona: tenpo ni la, utala pi tenpo suli ( toki Losi la: Августовский путч ) li lon.
he: החל משנת 1988 החלה ברית המועצות להתפורר, דבר שהתבטא תחילה במלחמה על נגורנו קרבאך בין ארמניה ו אזרבייג'ן .
Toki Pona: kulupu utala li pana e esun tawa sona .
he: צרפת הייתה עסוקה בהתאוששות מהכיבוש הנאצי הממושך, והממלכה המאוחדת בשיקום עריה, בייחוד לונדון , מהפצצות חיל האוויר הגרמני.
Toki Pona: tenpo sike ali nanpa 20 en 21 la, jan mute li toki e ni: utala lete nanpa tu anu utala lete sin li lon.
he: לפיכך, נטבע הכינוי "מלחמה קרה" על ידי איל ההון והיועץ הפוליטי האמריקאי ברנרד ברוך .
Toki Pona: poka nanpa wan li ma Mewika, poka nanpa tu li ma Losi e ma Sonko.
he: המלחמה הקרה הייתה עימות בין הגוש המזרחי , ובראשו ברית המועצות , לבין ה גוש המערבי , ובראשו ארצות הברית , אשר התפתח בעיקר החל מתום מלחמת העולם השנייה והסתיים ב התפרקות ברית המועצות .
Toki Pona: utala ni li open lon tenpo sike nanpa 1946 li pini lon tenpo sike nanpa 1991.
pl: Zimna wojna – trwający w latach 1947–1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej, wojskowej, gospodarczej pomiędzy blokiem wschodnim , czyli ZSRR i jego państwami satelickimi skupionymi od 1955 roku w Układzie Warszawskim i państwami pozaeuropejskimi sprzymierzonymi z ZSRR, a blokiem zachodnim , czyli państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 roku w NATO i równoległych paktach obronnych ( SEATO , CENTO ) pod przywództwem Stanów Zjednoczonych .
Toki Pona: jan sitelen So Ole li toki e "utala lete" lon lipu ona "sina en ilo pi utala suli" ( toki Inli la: You and the Atomic Bomb ) .
pl: Jako pierwszy terminu „zimna wojna” użył w 1945 roku brytyjski pisarz George Orwell w eseju You and the Atomic Bomb, który ukazał się na łamach brytyjskiej lewicowej gazety „Tribune” .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, jan So Kenan (ante la, jan lawa pi tomo ma Mewika lon ma tomo Makuwa ) li pali e lipu.
pl: W lutym 1946 roku George Kennan wysłał do Moskwy długi telegram , w którym wyraził twarde stanowisko rządu USA wobec rządu ZSRR, które to stało się podstawą strategii USA wobec ZSRR w czasie trwania zimnej wojny .
Toki Pona: ona li toki lon lipu e ni: ma Sesesele li ike tawa ma Mewika.
pl: 6 września James Francis Byrnes wygłosił w Niemczech przemówienie, w którym odrzucił plan Morgenthaua (plan zakładający uczynienie z Niemiec kraju rolniczego) i ostrzegł ZSRR, że Ameryka utrzyma obecność militarną w Europie na czas nieokreślony .
Toki Pona: utala insa lon ma Sonko li pini la, ma Sonko li tawa lon nasin pi pali kulpu, jan Mo Seton li kama jan lawa.
pl: Zapalnym punktem zimnej wojny był Półwysep Koreański podzielony na komunistyczną Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną i prozachodnią Republikę Korei .
Toki Pona: tenpo suno nanpa 94 la, ma Pesije , ma Tansi , ma Lusepu , ma Netelan , ma Nosiki , ma Italija , ma Juke, ma Kanse , ma Isilami , ma Kanata , ma Mewika en ma Potuke li pali e kulupu KMUAL.
pl: Siły ONZ złożone były z wojsk Korei Południowej, USA, Wielkiej Brytanii, Turcji, Kanady, Kolumbii , Australii, Francji, RPA , Filipin, Holandii , Belgii , Nowej Zelandii oraz Etiopii .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1950 en tawa, ma Tosi pi pini suno li kama jo e jan utala e ijo utala.
pl: W 1950 roku wojska KRLD dokonały inwazji na obszar Korei Południowej co było owocem wcześniejszych napięć między oboma państwami koreańskimi i napiętej sytuacji na południu kraju ( powstanie Czedżu ).
Toki Pona: utala suli nanpa tu li pini la, ma Anku lete li ma pali kulupu, ma Anku seli li ma pi nasin mani.
pl: Wojna zakończyła się w 1953 roku powrotem do przedwojennego status quo, w wyniku czego na północy ugruntował się komunistyczny, scentralizowany i oparty na kulcie jednostki rząd Kim Ir Sena , a na południu do rebelii z lat 60.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1955 la, ma Sesesele en ma open suno li pali e kulupu ma Wasawa.
pl: W 1959 roku ZSRR zerwało porozumienie o dostawie do Chin technologii wojskowych i broni atomowej, Chińczycy natomiast odmówili zgody na budowę na swoim terytorium radzieckiej rozgłośni radiowej i odrzucili radzieckie plany utworzenia wspólnej marynarki wojennej .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1958 la, jan Kusow li toki e ni tawa kulupu ma utala pi telo Alansi lete : o weka e kulupu utala sina tan ma tomo Pelin, ma tomo Pelin li ma lawa .
pl: W listopadzie 1958 roku Chruszczow podjął nieudaną próbę włączenia wszystkich części Berlina w skład wolnego i zdemilitaryzowanego miasta.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1957 la, ilo mun "Sputnik-1" ( toki Losi la: Спутник-1 ) pi ma Sesesele li tawa lon pimeja mun.
pl: W sierpniu 1957 roku ZSRR z powodzeniem uruchomiło pierwszy na świecie międzykontynentalny pocisk balistyczny (ICBM) , a w październiku pierwszego satelitę, Sputnika .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1961 la, ma Mewika li utala e ma Kupa.
pl: Administracja amerykańska, która jeszcze przed tymi powiązaniami rządu Kuby celowo izolowała rewolucyjny rząd, w 1961 roku oficjalnie zerwała z rządem kubańskim stosunki dyplomatyczne.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Sesesele, ma Juke, ma Mewika, ma Nosiki, ma Nijon, ma Setapika , ma Nusilan , ma Pesije, ma Oselija , ma Alensina , ma Kanse en ma Sile li open e lipu pi ma Antasika : ilo utala en ma lawa li lon ala ma Antasika .
pl: W kwietniu 1949 roku Wielka Brytania, Francja, Stany Zjednoczone, Kanada i osiem innych państw Europy Zachodniej podpisało Traktat Północnoatlantycki ustanawiający nowy sojusz militarny, NATO .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1978 en tenpo sike nanpa 1979 la, ante suli li lon ma Ilan e ma Nikalawa .
pl: Choć w 1979 roku oba mocarstwa podpisały układ Strategic Arms Limitation Treaty (II) , w tym samym czasie doszło do serii wydarzeń które zdestabilizowały światową politykę: irańska rewolucja islamska i rewolucja w Nikaragui w wyniku których obalono proamerykańskie reżimy, jak i radziecka interwencja w Afganistanie w grudniu 1979 roku .
Toki Pona: jan li open e ante suli suwi ( toki Seki la: sametová revoluce , toki Lowenki la: nežná revolúcia ) .
pl: Rozpad bloku wschodniego przebiegał spokojnie, do jedynych walk doszło w Rumunii gdzie antyrządowe protesty zmieniły się w krwawą rewolucję .
Toki Pona: utala lete li pini la, ma Mewika li kama ma wawa nanpa wan.
pl: Po zakończeniu zimnej wojny za jedyne supermocarstwo na świecie postrzegane są Stany Zjednoczone Ameryki , które w okresie trwania zimnej wojny poniosły straty (w wojnie w Korei i Wietnamie zginęło 100 tysięcy amerykańskich żołnierzy , a rząd USA na cele wojskowe w okresie zimnej wojny wydał 8 bilionów USD ) .
Toki Pona: ma ni li kipisi lon: ma Lowensina , ma Lowasi , ma Maketonija , ma Kosowa , ma Sopisi , ma Posan en ma Sinakola .
pl: Tereny Europy Środkowo-Wschodniej zajęte przez Armię Czerwoną zostały włączone do bloku wschodniego poprzez wciągnięcie ich w strefę wpływów ZSRR , krajami takimi stały się Niemiecka Republika Demokratyczna , Polska Rzeczpospolita Ludowa , Węgierska Republika Ludowa , Bułgarska Republika Ludowa , Czechosłowacka Republika Socjalistyczna , Rumuńska Republika Ludowa i Albańska Republika Ludowa (która jednak opuściła blok wschodni) .
Toki Pona: utala ni la nasin pi pali kulupu en nasin mani li utala.
tr: Batı İttifakı ve Doğu Bloku ülkeleri askeri ve siyasi etkilerinin yanı sıra sanat, spor, edebiyat ve bilim gibi tüm alanlarda da birbirleri ile yarışmışlardır.
Toki Pona: ma Tosi li kipisi: ma Tosi pi pini suno (pi ma nasin mani) en ma Tosi pi open suno (pi ma pali kulupu) li lon.
tr: Batı Bloku, NATO üyesi ülkeler ile NATO üyesi olmayan ancak ABD ile müttefik olan kapitalist ve antikomünist ülkelerden oluşmaktaydı.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1953 la, utala lon ma Anku li pini.
tr: Soğuk Savaş ( İngilizce : Cold War , Rusça : Холодная война ), iki süper güç olan ABD önderliğinde Batı Bloku ile Sovyetler Birliği 'nin önderliğinde Doğu Bloku ülkeleri arasında Truman Doktrini 'nin ilanından (1947) SSCB'nin dağılmasına (1991) kadar devam ettiği kabul edilen uluslararası siyasi ve askeri gerginlik.
Toki Pona: utala lete li pini la, ma Mewika li kama wawa, kulupu ma utala pi telo Alansi lete en kulupu Elopa li kama suli.
tr: Dünya Savaşı 'ndan sonra Doğu ve Batı bloklarının zaman zaman savaş çıkarma tehditleri bütün dünyada gerginlik yaratmıştır.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, ma pi pini suno li wile e ni: jan utala pi ma Sesesele li weka e ma Ilan .
tr: Winston Churchill ve Başkan Franklin , 1945 öncesi Qenbec Konferansı'nda Sovyetler Birliği'nin savaş sonrası Avrupa kıtasına hakim bir güç olacağını düşünmüştü.
Toki Pona: ma Sesesele li wile ala e ni.
tr: Batılıların Sovyetler Birliği ile ilişkiyi kesip onları yok etme ve aynı zamanda Adolf Hitler'in tehdidini Batı'dan Rusya'ya doğru çevirme çabaları Sovyet düşmanlığının temel nedeni olarak düşünülüyordu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, jan So Kenan (ante la, jan lawa pi tomo ma Mewika lon ma tomo Makuwa ) li pali e lipu.
tr: 5 Mart 1946'da, eski İngiliz Başbakanı ve Batı'nın önde gelen siyasetçilerinden Winston Churchill , Amerika'nın Fulton (Missouri), kasabasında, Başkan Harry S.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1947 la, ma Sesesele li pali e kulupu pi ma pi nasin pi pali kulupu .
tr: 1947 Mart ayında, ABD Başkanı Truman, SSCB'nin tehdidi altında olduğu ileri sürülen ülkelere ekonomik ve askeri yardıma dayalı doktrini ilan etti.
Toki Pona: tenpo suno nanpa 94 la, ma Pesije , ma Tansi , ma Lusepu , ma Netelan , ma Nosiki , ma Italija , ma Juke, ma Kanse , ma Isilami , ma Kanata , ma Mewika en ma Potuke li pali e kulupu KMUAL.
tr: Ağustos 1949'da yürürlüğe giren metne imza koyan ülkeler şunlardır: Amerika Birleşik Devletleri, Kanada , Norveç , Danimarka , Hollanda , Belçika , Lüksemburg , İngiltere , Fransa , Portekiz , İzlanda ve İtalya 'dır.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1956 la, ona li toki e ni: jan Salin li ike mute.
tr: Kongresi'nde yaptığı ve daha sonra "Gizli Konuşma" olarak adlandırılan konuşma, Stalin dönemindeki toplu tutuklama ve infazların parti düzeyinde eleştirildiği ilk resmî metinlerden biri oldu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1953 la, jan pali lon ma tomo Pelin pi open suno li toki e ni: jan lawa li ike tawa mi mute.
tr: 1953'te Stalin'in ölümünün ardından Temmuz'da Kore'de yapılan ateşkes ile Soğuk Savaş'a göreceli bir yumuşamanın geldiğini görmekteyiz.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1957 la, jan suli pi ma Posuka Atam Lapasi li toki e ni: ma Elopa insa li jo ala e ilo pi utala suli.
tr: Polonya Dışişleri Bakanı Adam Rapacki , 1957'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 'nda Orta Avrupa'da nükleer silahlardan arındırılmış bir bölge oluşturulmasını içeren bir plan sundu.
Toki Pona: ni li ike tawa ma Mewika, ma Juke, ma Kanse en ma Tosi pi pini suno.
tr: Plan, Polonya, Çekoslovakya , Doğu Almanya ve Batı Almanya 'nın nükleer silah bulundurmaması ve bu ülkelerde nükleer silah konuşlandırılmaması esasına dayanıyordu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1958 la, jan Kusow li toki e ni tawa kulupu ma utala pi telo Alansi lete : o weka e kulupu utala sina tan ma tomo Pelin, ma tomo Pelin li ma lawa .
tr: Kasım 1958'de Kruşçev, Batılı Müttefiklerin Batı Berlin'deki işgal haklarının sona erdirilmesini talep eden bir ültimatom yayımladı.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1961 la, jan Son Kenesi li kama jan lawa pi ma Mewika.
tr: ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yayınladığı belgelerde, 1958–1961 arasındaki Berlin krizinin, kentin statüsü ve Batı erişimi etrafında üç yıl süren diplomatik gerilimler dizisi olarak geliştiği görülür.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1957 la, ilo mun "Sputnik-1" ( toki Losi la: Спутник-1 ) pi ma Sesesele li tawa lon pimeja mun.
tr: 4 Ekim 1957'de Sovyetler Birliği'nin Sputnik 1 'i yörüngeye yerleştirmesi, hem uzay çağının hem de ABD–SSCB uzay rekabetinin başlangıcı kabul edilir.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1959 la, ilo "Luna-2" ( toki Losi la: Луна-2 ) li tawa lon mun Luna .
tr: ABD, 1958'de NASA'yı kurarak uzay çalışmalarını merkezîleştirdi ve uydu, insanlı uçuş ve Ay programları üzerinden Sovyet başarılarına yanıt vermeye başladı.
Toki Pona: tenpo suno nanpa 225 la, ma Sesesele li pali e sinpin lon ma tomo Pelin.
tr: Ağustos 1961'de Doğu Alman makamlarının Berlin Duvarı 'nı inşa etmeye başlaması, kentteki nüfus hareketlerini sınırlamaya yönelik bir adım olduğu kadar, Doğu ve Batı blokları arasındaki siyasi sınırın somutlaşması anlamına geliyordu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1963 la, ma suli li open e ni: o kepeken ala e ilo pi utala suli lon sijelo kon , pimeja mun en telo.
tr: 1963 Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması , nükleer patlamaların atmosferde, uzayda ve su altında yapılmasını yasakladı ve ABD ile Sovyetler Birliği arasında nükleer riskleri sınırlayan ilk büyük anlaşmalardan biri oldu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1967 la, ma suli li open e ni: o lon ala ilo pi utala suli lon pimeja mun.
tr: 1967 Dış Uzay Antlaşması ise uzayın askeri amaçlarla kullanılmasını kısıtlayarak nükleer silahların dünya yörüngesine yerleştirilmesini yasakladı.
Toki Pona: jan lawa pi ma Mewika Lintan Sonson li tawa e jan utala 184 000 lon ma Wije seli.
tr: ABD Başkanı Richard Nixon devreye girdi ve bu çatışmayı, Çin ile yakınlaşma politikası yoluyla Soğuk Savaş'taki güç dengesini Batı lehine değiştirmek için kullanmaya karar verdi.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1968 la, tawa utala Tet li pakala e ma Wije seli.
tr: Sino-Sovyet ayrılığı sonucunda Çin–Sovyet sınırındaki gerilim 1969'da zirveye ulaştı; bu dönemde Sovyetler Birliği'nin Çin'e karşı geniş çaplı bir nükleer saldırı başlatmayı planladığı iddia edildi.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1968 la, tenpo seli pi ma tomo Paja ( toki Seki la: Pražské jaro , toki Lowenki la: Pražská jar ) li lon ma Sekolowenko.
tr: Ağustos 1968'de Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı 'na bağlı birlikler, Prag Baharı reformlarını durdurmak amacıyla Çekoslovakya'ya askeri müdahalede bulundu.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1975 la, utala lon ma Wije li pini.
tr: 24 Aralık 1979'da Sovyet birlikleri, Afganistan'daki iç siyasi çatışmalar ve Sovyet yanlısı hükûmetin zayıflaması üzerine ülkeye askerî müdahalede bulundu.
Toki Pona: jan Lekan li toki e ni: "ma Sesesele li ma lawa suli ike" ( toki Inli la: evil empire ) .
tr: Reagan, Sovyetler Birliği'ni "şer imparatorluğu" olarak nitelendirdi ve Komünizmin "tarihin kül yığınına" bırakılacağını öngördü.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1980 la, nasin pi jan Lekan ( toki Inli la: Reagan Doctrine ) : o weka e nasin pi pali kulupu, o pana e esun tawa nasin mani e nasin sewi Isilami pi ma Sesesele.
tr: Hem Reagan hem de yeni İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher, Sovyetler Birliği'ni ve onun ideolojisini kınadılar.
Toki Pona: ona li pali e ni: ma li jo e ilo sona , telo nasa li lon ala, pona tawa pali, weka e jan lawa ike, jan lawa li lukin e ijo tan tomo pali, mani tan pali utala li tawa lon kulupu jan.
tr: Bu politika, hükûmet yetkililerinin eleştirilmesine izin verdi ve medyanın haber ve bilgileri daha serbest biçimde yaymasına olanak tanıdı.
Toki Pona: utala lete li lon la, jan 1 000 000 en mute li moli lon utala.
tr: Bu şartlar altında olası bir nükleer savaş, dünya nüfusunu çok önemli derecede etkileyecek, yarattığı tahribattan dolayı çok fazla can ve mal kaybına sebep olacaktı.
Toki Pona: tenpo sike ali nanpa 20 en 21 la, jan mute li toki e ni: utala lete nanpa tu anu utala lete sin li lon.
tr: Bu Soğuk Savaş'ın başlamasına sebep olan iki devlet Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyet Birliği'nin arasında gözükse de diğer bütün ülkelere etkisi altına almıştır.
Toki Pona: utala ni li open lon tenpo sike nanpa 1946 li pini lon tenpo sike nanpa 1991.
la: Bellum frigidum fuit tempus contentionis geopoliticae inter Unionem Sovieticam et Civitates Foederatas , atque inter socios eorum, quod paulo post secundum bellum mundanum (anno 1946 vel 1947 ) coepit et usque ad annum 1991 duravit, cum Unio Sovietica dissoluta esset.
Toki Pona: ma Tosi li kipisi: ma Tosi pi pini suno (pi ma nasin mani) en ma Tosi pi open suno (pi ma pali kulupu) li lon.
la: In bello Coreano nemo vicit; ergo est Corea in duas partes nunc divisa: socii Americae nunc in Corea Meridionali regnant, Unionis Sovieticae in Corea Septentrionali .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1945 la, ma Sesesele li wile e jo pi ma Tuki : nasin telo pi telo suli pimeja en ma lili.
la: Die 12 Augusti 1945 Res publica popularis Coreae , antea pars Imperii Iaponici , fundata est, cuius pars septentrionalis ab Unione Sovietica, pars australis ab CFA obsessae sunt.
Toki Pona: ona li kepeken e ni: ona li pakala e ma tomo Nakasaki e ma tomo Kilosima pi ma Nijon .
la: Succendium bombarum atomicarum duarum Hirosimae Nagasacique urbium Hirosimae (die 6 Augusti 1945) et Nagasaci (die 9 Augusti 1945) momentum non solum horribilissimum incolarum Iaponicarum sed etiam grave Belli Frigidi exercuit.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1958 la, jan Kusow li toki e ni tawa kulupu ma utala pi telo Alansi lete : o weka e kulupu utala sina tan ma tomo Pelin, ma tomo Pelin li ma lawa .
la: Consultatione Potestampii , mense Iulii 1945, gubernatores I.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Sesesele, ma Juke, ma Mewika, ma Nosiki, ma Nijon, ma Setapika , ma Nusilan , ma Pesije, ma Oselija , ma Alensina , ma Kanse en ma Sile li open e lipu pi ma Antasika : ilo utala en ma lawa li lon ala ma Antasika .
la: Etiam erat grex neutram partem sequens, inter quas erant Aegyptus , India , Indonesia , Iugoslavia .
Toki Pona: ma Sesesele li utala ala e ma Mewika.
el: Οι σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με τις ΗΠΑ ήταν συχνά τεταμένες εξ αιτίας της ισχυρής αντίθεσης στη συνέχιση του πολέμου.
Toki Pona: taso ona li utala e ma ante tan ni: ona li wile pali e wawa lon ma ni.
el: Από την άλλη πλευρά η κοινή γνώμη στις εμπλεκόμενες χώρες ήταν διαιρεμένη όσον αφορά την υποστήριξη ή όχι του πολέμου.
Toki Pona: tenpo ni la, utala mute en ante suli mute li lon ma ante.
el: Υπήρχαν ανησυχίες για κλιμάκωση του πολέμου πέρα από τα στενά όρια της κορεατικής χερσονήσου, με γενικευμένη σύρραξη με την Κίνα ή ακόμα και με το ξέσπασμα πυρηνικού πολέμου.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1949 la, kulupu ma utala pi telo Alansi lete li open.
el: Μεταξύ των άλλων ο πόλεμος στην Κορέα επιτάχυνε τις διαδικασίες ανάπτυξης της στρατιωτικής δομής του ΝΑΤΟ.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1953 la, utala lon ma Anku li pini.
el: Για αυτούς τους λόγους η βρετανική διπλωματία έστρεψε τις προσπάθειές της στον γρήγορο τερματισμό του πολέμου, αποσκοπώντας στον σχηματισμό ενιαίου και ουδέτερου κορεατικού κράτους υπό την αιγίδα του ΟΗΕ καθώς και στην αποχώρηση όλων των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από το έδαφός του.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Sesesele en ma Mewika li jo e ilo pi utala suli li tawa lon pimeja mun .
el: Παράλληλα ΕΣΣΔ και ΗΠΑ επιχείρησαν εκείνα τα χρόνια να επεκτείνουν την επιρροή τους στη Λατινική Αμερική, τη νοτιοανατολική Ασία και τις χώρες της Αφρικής, που ανεξαρτητοποιούνταν τότε από τις αποικιακές αυτοκρατορίες στις οποίες ανήκαν.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1950 tawa 1969 la, ma Sesesele li kama ike tawa ma Sonko .
el: Ο πόλεμος της Κορέας (1950-53) ήταν επίσης σημαντικό πεδίο τριβής ανάμεσα στους δύο πόλους.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1962 la, tenpo ike Kalipi li lon.
el: Τη δεκαετία του 1950 και του 1960 έλαβαν χώρα πολλές ακόμα διεθνείς κρίσεις, με κυριότερες την εξέγερση στην Ουγγαρία και την κρίση στη διώρυγα του Σουέζ το 1956, την κρίση στο Βερολίνο που οδήγησε στην ανέγερση του Τείχους το 1961 και την Κρίση των πυραύλων της Κούβας το επόμενο έτος.
Toki Pona: jan sitelen So Ole li toki e "utala lete" lon lipu ona "sina en ilo pi utala suli" ( toki Inli la: You and the Atomic Bomb ) .
el: Στα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ο συγγραφέας Τζωρτζ Όργουελ χρησιμοποίησε τον όρο ψυχρός πόλεμος ( cold war ) στο δοκίμιο του με τίτλο You and the Atomic Bomb το οποίο δημοσιεύθηκε στη βρετανική εφημερίδα Tribune στις 19 Οκτωβρίου 1945.
Toki Pona: ona li pilin e ni: ma suli tu anu tu wan li lon tenpo kama, ona mute li utala ala e ona mute.
el: Αναφερόμενος σε ένα κόσμο που ζούσε με τον φόβο του πυρηνικού πολέμου, ο Όργουελ σχολίασε τις προβλέψεις του James Burnham σχετικά με ένα πολωμένο κόσμο:
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, ma pi pini suno li wile e ni: jan utala pi ma Sesesele li weka e ma Ilan .
el: Στις 10 Μαρτίου 1946 ο Όργουελ έγραψε στην Observer ότι, μετά τη συνδιάσκεψη της Μόσχας τον περασμένο Δεκέμβριο, η Ρωσία ξεκίνησε «ψυχρό πόλεμο» ενάντια στη Βρετανία και τη Βρετανική Αυτοκρατορία.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1946 la, jan So Kenan (ante la, jan lawa pi tomo ma Mewika lon ma tomo Makuwa ) li pali e lipu.
el: Τον Φεβρουάριο του 1946 ο πρέσβης των ΗΠΑ στη Μόσχα, Τζορτζ Κένναν (George F.
Toki Pona: ona li toki lon lipu e ni: ma Sesesele li ike tawa ma Mewika.
el: Kennan) έστειλε το περίφημο τηλεγράφημα του στην Ουάσιγκτον, στο οποίο ζητούσε την αλλαγή της πολιτικής της Δύσης σε σχέση με την ΕΣΣΔ, θεωρώντας ότι η τότε στάση του κατευνασμού δεν επρόκειτο να αποδώσει αποτελέσματα.
Toki Pona: ma Mewika li pali e nasin Masal : ona li pana e mani tawa ma Elopa, ma Elopa li weka e nasin pi pali kulupu.
el: Σύμφωνα με τον Κένναν η Δύση έπρεπε να επιδιώξει τη συγκρότηση μιας συνομοσπονδίας στη δυτική Ευρώπη με πρωταρχικό σκοπό τον περιορισμό της σοβιετικής επιρροής και τον ανταγωνισμό με το ανατολικό μπλοκ.
Toki Pona: tenpo ni la, ma tomo Pelin li kipisi: ma pi pini suno (ma pi nasin mani li jo e ni) en ma pi open suno (ma Sesesele li jo e ni).
el: Η ίδια η Γερμανία -της οποίας η μεταπολεμική διαχείριση έμελλε να γίνει μείζον σημείο αντιπαράθεσης των δύο πλευρών- χωρίστηκε σε τέσσερις ζώνες κατοχής και ελέγχου (γαλλική, αμερικανική, βρετανική και σοβιετική).
Toki Pona: tenpo ni la, ma Tosi pi pini suno (lon ma pi nasin mani), ma Tosi pi open suno (pi pali kulupu) li lon.
el: Η επόμενη μέρα έφερε τους Σοβιετικούς να έχουν ουσιαστικά υπό την κατοχή τους την κεντρική και την ανατολική Ευρώπη, ενώ στο δυτικό μέρος της ηπείρου παρέμεναν ισχυρότατες αγγλοαμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Toki Pona: utala insa lon ma Sonko li pini la, ma Sonko li tawa lon nasin pi pali kulpu, jan Mo Seton li kama jan lawa.
el: Τον Ιούνιο του 1950, ο Κιμ Ιλ Σουνγκ, ηγέτης του καθεστώτος της Βόρειας Κορέας, κήρυξε τον πόλεμο στη Νότια Κορέα.
Toki Pona: tenpo suno nanpa 94 la, ma Pesije , ma Tansi , ma Lusepu , ma Netelan , ma Nosiki , ma Italija , ma Juke, ma Kanse , ma Isilami , ma Kanata , ma Mewika en ma Potuke li pali e kulupu KMUAL.
el: Στρατιωτική δύναμη προερχόμενη από τη Νότια Κορέα, τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Τουρκία, την Ελλάδα, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Γαλλία, τη Νότια Αφρική και άλλες χώρες μετέβη στην κορεατική χερσόνησο υπό τη σκέπη του ΟΗΕ για να αντιμετωπίσει την εισβολή.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1953 la, jan Josi Salin li moli.
el: Στην ΕΣΣΔ το 1953 πέθανε ο Ιωσήφ Στάλιν, ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της από τη δεκαετία του 1920.
Toki Pona: jan Nikita Kusow li kama jan lawa pi ma Sesesele.
el: Αφού κατάφερε να εξουδετερώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους ( Λαβρέντι Μπέρια , Γκεόργκι Μαλενκόφ και Βιατσεσλάβ Μολότοφ ) ο Νικίτα Χρουστσόφ έγινε ο νέος ισχυρός άνδρας της χώρας.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1956 la, ona li toki e ni: jan Salin li ike mute.
el: Σε ομιλία του την 25η Φεβρουαρίου 1956 στο 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ ο Χρουστσόφ προκάλεσε σοκ στους συνέδρους καταγγέλλοντας και αποκηρύσσοντας για πρώτη φορά τα εγκλήματα που διέπραξε ο Στάλιν.
Toki Pona: ona li open e nasin "lukin sin" : ma Mewika li pali e ilo pi utala suli mute.
el: Στις ΗΠΑ ο υπουργός εξωτερικών John Foster Dulles υιοθέτησε μια «Νέα Οπτική» (New Look) στον τρόπο εφαρμογής της στρατηγικής του περιορισμού, σύμφωνα με την οποία τον κύριο αποτρεπτικό ρόλο θα είχαν τα πυρηνικά όπλα σε περίπτωση σύρραξης.
Toki Pona: ma Mewika li wile e pakala e ma tomo 1200 pi ma open suno.
el: Ο Dulles εισήγαγε επίσης τη στρατηγική των μαζικών αντιποίνων (massive retaliation), απειλώντας ότι οι ΗΠΑ θα επέφεραν μεγάλο πλήγμα στην ΕΣΣΔ σε περίπτωση εκδήλωσης σοβιετικής επιθετικότητας.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1961 la, jan Son Kenesi li kama jan lawa pi ma Mewika.
el: Τον Απρίλιο του 1961 η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση του Τζων Κένεντι οργάνωσε, μέσω της CIA, επιχείρηση ανατροπής της κυβέρνησης Κάστρο.
Toki Pona: tenpo sike sama la, ona li tawa lon ilo "Sputnik-2" ( toki Losi la: Спутник-2 ) .
el: Ο Σπούτνικ σηματοδότησε ταυτόχρονα την αυγή της αστροναυτικής και τη δημιουργία ενός εντελώς νέου πεδίου τεχνολογικού ανταγωνισμού ανάμεσα στις υπερδυνάμεις.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1959 la, ilo "Luna-2" ( toki Losi la: Луна-2 ) li tawa lon mun Luna .
el: Την ίδια περίοδο θεμελιώθηκαν νέοι κλάδοι και δραστηριότητες, όπως η πρόγνωση του καιρού με τη χρήση δορυφόρων, τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, οι δορυφορικές τηλεπικοινωνίες και οι κατασκοπευτικές δραστηριότητες μέσω εξειδικευμένων τροχιακών συστημάτων.
Toki Pona: ma Kupa li wile esun jo e ilo utala pi ma pi open suno.
el: Η Κούβα ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για την προμήθεια πολεμικού υλικού από το Ανατολικό Μπλοκ τον Μάρτιο του 1960.
Toki Pona: ma Mewika li wile weka e jan lawa pi ma Kupa.
el: Οι διπλωματικές σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα ήταν τεταμένες μετά την πτώση του Μπατίστα, άλλα ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ εσκεμμένα έφυγε από την Ουάσιγκτον για να αποφύγει να συναντήσει τον νέο ηγέτη της Κούβας, Φιντέλ Κάστρο.
Toki Pona: jan pi ma Tosi pi open suno li tawa lon ma Tosi pi pini suno.
el: Η κατάσταση είχε σοβαρές επιπτώσεις για την Ανατολική Γερμανία, διότι μετανάστευαν στη Δυτική Γερμανία πολλοί νέοι και καταρτισμένοι πολίτες.
Toki Pona: ona li tawa lon ma tomo Pelin pi pini suno tan ma tomo Pelin pi open suno.
el: Παρόλα αυτά μεγάλος αριθμός Ανατολικογερμανών έφθανε στη Δύση μέσω του δυτικού Βερολίνου, όπου ο έλεγχος των μετακινήσεων γίνονταν από τις τέσσερις νικήτριες δυνάμεις.
Toki Pona: tenpo suno nanpa 225 la, ma Sesesele li pali e sinpin lon ma tomo Pelin.
el: Το αίτημά τους απορρίφθηκε με συνέπεια στις 13 Αυγούστου η κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας να ξεκινήσει τη σταδιακή οικοδόμηση του περίφημου τείχους του Βερολίνου.
Toki Pona: tenpo ni la, ma Sesesele, ma Juke, ma Mewika, ma Nosiki, ma Nijon, ma Setapika , ma Nusilan , ma Pesije, ma Oselija , ma Alensina , ma Kanse en ma Sile li open e lipu pi ma Antasika : ilo utala en ma lawa li lon ala ma Antasika .
el: Ύστερα από την άρνηση της ΕΣΣΔ να συμμετάσχει μαζί με τους δυτικούς στο πρόγραμμα ανοικοδόμησης της Γερμανίας, ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία και Γαλλία έθεσαν τις βάσεις για τη συγκρότηση της Δυτικής Γερμανίας , που θα αποτελούνταν από τις περιοχές του γερμανικού εδάφους που είχαν διαμεριστεί στις ζώνες κατοχής υπό τον έλεγχό τους.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1968 la, tenpo seli pi ma tomo Paja ( toki Seki la: Pražské jaro , toki Lowenki la: Pražská jar ) li lon ma Sekolowenko.
el: Τον Σεπτέμβριο του 1968, ένα μόλις μήνα μετά τη στρατιωτική επέμβαση στην Τσεχοσλοβακία, ο ηγέτης της ΕΣΣΔ Λεονίντ Μπρέζνιεφ διατύπωσε σε ομιλία του στην Πολωνία το αποκαλούμενο «δόγμα Μπρέζνιεφ».
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1978 en tenpo sike nanpa 1979 la, ante suli li lon ma Ilan e ma Nikalawa .
el: Σημαντική παράμετρος των σχέσεων των δύο μπλοκ από τα μέσα στις δεκαετίας του 1950 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970 ήταν ο πόλεμος του Βιετνάμ, στον οποίο οι ΗΠΑ είχαν σημαντικότατη εμπλοκή που αυξάνονταν με το πέρασμα του χρόνου.
Toki Pona: taso tenpo sike nanpa 1979 la, jan utala pi nasin sewi Isilami li weka e ona.
el: Το 1960 ο Rhee ανετράπη από τον στρατό που επέβαλε δικτατορία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οπότε και αποκαταστάθηκε η δημοκρατία.
Toki Pona: ma Sesesele li utala e ma Akan: utala "Stom-333" ( toki Losi la: операция «Шторм-333» ) .
el: Είχε προηγηθεί αιματηρός πόλεμος με εκατόμβες νεκρών -εμπολέμων και αμάχων- καθώς και τρομακτικές καταστροφές στις υποδομές σε ολόκληρη τη χερσόνησο χωρίς κάποια από τις δύο πλευρές να επιτύχει τις επιδιώξεις της.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1985 la, jan Mike Kopasow li kama jan lawa pi ma Sesesele.
el: Το 1968 κλιμακώθηκαν στην Τσεχοσλοβακία εξελίξεις που αφορούσαν προσπάθειες εκδημοκρατισμού και γενικότερης αλλαγή κατεύθυνσης του καθεστώτος, υπό την καθοδήγηση του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας με Γενικό Γραμματέα τον Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ .
Toki Pona: ona li wile ante e ma li open e nasin pali sin ( toki Losi la: Перестройка ) .
el: Το πρόγραμμα αλλαγών προέβλεπε μεταξύ των άλλων τη μεγαλύτερη ελευθερία του τύπου, την ελευθερία του λόγου και των μετακινήσεων, τη στροφή της οικονομίας στην παραγωγή των καταναλωτικών αγαθών, καθώς και το ενδεχόμενο εγκαθίδρυσης πολυκομματικού πολιτικού συστήματος.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1989 la, ma Sesesele li weka e kulupu utala tan ma Akan.
el: Στα 1989 οι σοβιετικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από το Αφγανιστάν και στα 1990 ο Γκορμπατσόφ συναίνεσε στην επανένωση των δύο γερμανικών κρατών.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 1989 la, ma Posuka en ma Mosijo li weka e nasin pi pali kulupu.
el: Το 1989 οι κομμουνιστικές κυβερνήσεις της Ουγγαρίας και της Πολωνίας συζήτησαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο διεξαγωγής ελεύθερων εκλογών.
Toki Pona: utala lete li pini la, ma Mewika li kama ma wawa nanpa wan.
el: Ο κόσμος θεωρείται πλέον μονοπολικός, με τις ΗΠΑ να αποτελούν τη μοναδική παγκόσμια υπερδύναμη .
Toki Pona: kulupu utala li pana e esun tawa sona .
el: Ο Ψυχρός Πόλεμος σήμανε επίσης το ζενίθ της ανάπτυξης του στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος , ιδίως στις ΗΠΑ, καθώς και τη συστηματική χρηματοδότηση μεγάλης κλίμακας επιστημονικών και τεχνολογικών προγραμμάτων από τις ένοπλες δυνάμεις.
Toki Pona: tenpo sike ali nanpa 20 en 21 la, jan mute li toki e ni: utala lete nanpa tu anu utala lete sin li lon.
el: Με τον όρο «δεύτερος Ψυχρός Πόλεμος» είναι γνωστή η ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων ανάμεσα στα δύο μπλοκ στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980.
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
uk: Навіть у конституції Північної Кореї аж до 1972 року було записано, що Сеул — столиця, а Пхеньян — місце тимчасового перебування уряду.
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
fr: Si Séoul reste le siège de l' Assemblée nationale et de la présidence , nombre de ministères et d'institutions nationales ont été transférées dans la ville nouvelle de Sejong , capitale administrative de facto depuis 2013 .
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
de: Auch Nordkoreas Verfassung sah Seoul als rechtmäßige Hauptstadt vor, bis eine Verfassungsänderung von 1972 Pjöngjang zur Hauptstadt der Volksrepublik erhob, wo die nordkoreanische Führung seit Ende des Zweiten Weltkrieges einen provisorischen Regierungssitz eingerichtet hatte.
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
ja: 後述の通り、この語の利用自体は古くからのものであるが、都市名としては「 漢陽 」、「 漢城 」「 京城 」などと併用され、1945年から1949年にかけて段階的に都市の名称としての「ソウル」が確定した。
Toki Pona: toki Anku la nimi ona li 서울(1945~2026).
ko: 서울은 순우리말 지명이기 때문에 서울이라는 한자가 존재하지 않아서 이전 중국 에서는 서울을 한청( 중국어 간체자 : 汉城 , 정체자 : 漢城 , 병음 : Hànchéng , 한성)이라 불렀고, 1988년 서울올림픽도 한성올림픽이라고 불렀으나, 2005년에 서울시가 서울과 발음이 유사한 '셔우얼'( 중국어 간체자 : 首尔 , 정체자 : 首爾 , 병음 : Shǒu'ěr , 수이)을 서울 공식적인 중국어 표기로 정하면서 점차 이 표기가 확산되어 가는 추세다.
Toki Pona: toki Anku la, kon pi nimi Solu li "ma tomo lawa".
ar: وفي بداية القرن العشرين، احتلتها الإمبراطورية اليابانية وأُعيدت تسميتها مؤقتًا بـ "كيجو" (التي تعني "جيونغسونغ" بالكورية).
Toki Pona: toki Anku la nimi ona li 서울(1945~2026).
he: סיאול (ב הנגול : 서울특별시 ; ב האנגול - הנג'ה : 서울特別市 ‏– IPA : ‏ [sʌ.ul] ‏ ‏; מבוטא: סָאוּל ) היא בירת קוריאה הדרומית .
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
pl: W 1394 r., za panowania dynastii Joseon , zmieniono nazwę miasta z Hanyang ( 漢陽 ) na Hanseong ( 漢城 ), a tego samego roku zostało stolicą Korei .
Toki Pona: toki Anku la, kon pi nimi Solu li "ma tomo lawa".
la: Seulum ( Coreane 서울 'urbs capitalis', ex Seorabeol Sillae antiquae ), rite Seulum Urbs Eximia, est caput et maxima Reipublicae Coreanae urbs , revera megalopolis , plus quam centies vicies centena milia habitantium habens, una ex maximis orbis terrarum urbibus .
Toki Pona: ma tomo Solu li ma tomo lawa pi ma Anku .
el: Η Σεούλ ( Χάνγκουλ : 서울) είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της Νότιας Κορέας (Δημοκρατία της Κορέας).
Toki Pona: toki Anku la, kon pi nimi Solu li "ma tomo lawa".
el: Το όνομά της πόλης προέρχεται από την αρχαία κορεατική λέξη Σόραμπολ (Seorabeol, Χάνγκουλ : 서라벌) ή Σόμπολ (Seobeol, Χάνγκουλ : 서벌) που σημαίνει η "κύρια πόλη".
Toki Pona: tenpo sike 1948 tawa tenpo 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin.
el: Μετά την καθιέρωση της Δημοκρατίας της Κορέας το 1948 , η Σεούλ έγινε πρωτεύουσα άλλη μια φορά και υποδείχθηκε η κυρίαρχη πόλη του έθνους.
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
en: 申 ( Shēn / sén ) or 申 城 ( Shēnchéng / sén-zen , "Shen City") was an early name originating from Lord Chunshen , a 3rd-century BC nobleman and prime minister of the state of Chu , whose fief included modern Shanghai.
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
ru: 上海 , пиньинь Shànghǎi ; у 上海 [zãhe] , Zånhae ) — один из четырёх городов центрального подчинения КНР ; расположен на востоке страны, в дельте реки Янцзы .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
uk: : 上海 , піньїнь : Shànghǎi ) — велике місто на сході Китайської Народної Республіки , найбільше місто країни за чисельністю населення .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
be: 上海市 , піньінь shàng hǎi shì ) — найбуйнейшы горад Кітая і адзін з самых буйных гарадоў свету, размешчаны ў дэльце ракі Янцзы .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
fr: Shanghai ou Shanghaï ( chinois : 上海 ; pinyin : Shànghǎi ; Wade : Shang⁴hai³ ; EFEO : Chang-haï ; litt.
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
es: Shanghái ​ (en chino , 上海 ; pinyin , Shànghǎi ; en shanghainés , Zaon⁶he⁵ ) es la ciudad más poblada de China y una de las más grandes del mundo .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
pt: Xangai ( chinês : 上海; pinyin : Shànghǎi ouça ; no dialeto wu : Zanhe , AFI : /z̥ɑ̃̀hé/ ) é um dos quatro municípios de administração direta da República Popular da China .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
de: Shanghai , auch Schanghai ( chinesisch 上海 , Pinyin Shànghǎi ) ist die bedeutendste Industriestadt der Volksrepublik China und eine der größten Städte der Welt .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
ja: 上海市 （シャンハイし ）は、 中華人民共和国 の 直轄市 である。
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
zh: 上海市 ，简称 沪 ，别称 申 ，是 中华人民共和国 直轄市 ，因吴淞江下游原有支流上海浦得名。
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
ar: شانغهاي وأحياناً شنغهاي ( بالصينية : 上海 = Shànghǎi shànghǎi = فوق البحر) أكبر مدن الصين من حيث تعداد السكان، وعاصمة البلاد الاقتصادية.
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
he: שאנגחאי (ב כתב סיני : 上海 ; ב פין-יין : Shànghǎi ‏- IPA : ‏ [ʂɑ̂ŋxài] ‏ ‏; ב שאנגחאית : Zånhae ‏ – IPA‏: [z̥ɑ̃̀hé]) היא מחוז עירוני , עיר נמל והעיר המאוכלסת ביותר ב רפובליקה העממית של סין .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
pl: 上海 ; pinyin Shànghǎi ) – miasto we wschodnich Chinach , przy ujściu rzeki Jangcy , jedno z czterech miast wydzielonych Chińskiej Republiki Ludowej.
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
tr: Şanghay ( Çince : 上 海 ; Hanyu Pinyin : Shànghǎi ; Putonghua telaffuzu: [ʂâŋ.xài] ; Şanghayca telaffuzu: [zɑ̃.hɛ] ), Çin Halk Cumhuriyeti 'ne bağlı doğrudan yönetilen şehirdir .
Toki Pona: ma tomo Sane ( toki U la: 上海 [zɑ̃˩ hɛ˦] , 上海 ) anu ma tomo Sanka ( toki Sonko la: 上海 [ʂâŋ.xàɪ] ) li ma tomo suli lon open suno pi ma Sonko .
la: Sciamhaevum seu Sanghaevum ( Sinice : 上海, Pinyin : Shànghǎi ) maxima urbs Sinarum est.