NetherQuartz/tokipona-mined-pairs huggingface dataset:
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
es: Entre las cualidades, cabe destacar las técnicas pictóricas innovadoras que empleó, el sentido de la composición y el uso sutil de los esfumados de colores, el conocimiento profundo de la anatomía humana y animal, de la botánica y la geología, la utilización que hacía de la luz, el interés por la fisonomía, la capacidad de reflejar la forma en que los humanos utilizan el registro de las emociones y las expresiones gestuales.
Toki Pona: sitelen pi suli nanpa wan li sitelen pi meli lili pona lon kiwen .
es: Entre los dibujos más célebres está el Hombre de Vitruvio , un estudio de las proporciones del cuerpo humano, el Jefe del ángel , La Virgen de las Rocas y La Virgen, el Niño Jesús con santa Ana y san Juan Bautista , que fue un gran dibujo ( 160 x 100 cm ) en yeso blanco y negro sobre un papel de color; ​ en él utiliza la técnica del esfumado.
Toki Pona: jan sona la, meli ni li jan Sesilija Kalelani (Cecilia Gallerani), li olin pi jan Lutowiko Sosa.
es: Salai ejecutó un cierto número de cuadros bajo el nombre de «Andrea Salai», pero, si bien Vasari pretendió que Leonardo «le enseñó muchas cosas sobre la pintura», ​ su obra se considera menos valiosa que la de otros alumnos de Leonardo, como Marco d'Oggiono o Giovanni Antonio Boltraffio .
Toki Pona: pali li pini la, sitelen li kama pali suli.
es: La obra de Miguel Ángel se ha conocido a partir de una copia de Aristotole da Sangallo de 1542, ​ y la pintura de Leonardo, a partir de croquis preparatorios y de varias copias de la sección central, de las cuales sin duda la más destacada es la de Rubens .
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
es: ​ Parece ser que las causas de la alteración de la obra fueron el fuego que se utilizó para secar más rápidamente la pintura o la calidad del material usado; posteriormente fue recubierta, probablemente por un fresco de Giorgio Vasari.
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
es: ​ Se volvió a inscribir en el gremio de San Lucas y le dedicó dos años (1503-1505) a la preparación y ejecución de La batalla de Anghiari , una pintura mural de siete por diecisiete metros, ​ ​ mientras Miguel Ángel pintaba La batalla de Cascina en la pared opuesta.
Toki Pona: lipu li nimi kin e ijo pi musi ala, li nimi e nimi moku kin, e mani wile tan jan ante kin.
es: Sus notas y dibujos, estando fechados los más antiguos en 1475, ​ muestran una gran variedad de intereses y de preocupaciones, incluso simples listas de la compra o de dinero prestado.
Toki Pona: ona li sitelen linja e open nasin pi sitelen kule, e lili ijo, e len, e sinpin jan, e pilin lon sinpin jan, e soweli, e jan sin, e tu pi sijelo jan, e kasi, e sijelo pi kiwen ma, e telo pi nasin sike, e ilo utala suli, e ilo pi tawa sewi, e nasin pi pali tomo.
es: Hay composiciones de cuadros, estudios de detalles y de tapices , estudios sobre las expresiones faciales, animales, disecciones, bebés, estudios de botánica y geología , máquinas de guerra, máquinas voladoras y trabajos de arquitectura .
Toki Pona: jan Lejonato li moli la, jan ona pi kama sona li kama jo e ona.
es: La razón por la que no fueron publicadas en vida de Leonardo es todavía desconocida, ​ si bien se piensa que pudo deberse a que la sociedad de su época, y especialmente la Iglesia católica , no estaban preparadas para recibir los estudios anatómicos.
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
es: Sin embargo, Leonardo concibió un instrumento con un sistema articulado destinado a permitir una solución mecánica para el problema de Alhazen , una cuestión esencialmente técnica, que testimonia un conocimiento profundo de las propiedades de la cónica.
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
es: ​ Sin embargo, su cultura matemática era fundamentalmente práctica, con las limitaciones propias de los abacistes de su tiempo, con algunos conocimientos de la geometría euclidiana , de perspectiva y de mecánica, en la línea de lo que sabían los teóricos de su tiempo.
Toki Pona: ona li kama sona e toki Lasina tan ona sama taso, li kama sona e nasin nanpa tan jan Luka Pasijoli (Luca Pacioli).
es: En la década de 1490, estudió matemáticas al lado de Luca Pacioli y realizó una serie de dibujos de sólidos regulares en una forma esquelética para que formaran parte del libro Divina Proportione (1509).
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
es: ​ Como artista, pronto fue un maestro de la anatomía topográfica, realizando numerosos estudios sobre músculos, tendones y otras características anatómicas visibles.
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
es: Diseccionó vacas, pájaros, monos, osos y ranas, con el único fin de comparar la estructura anatómica de estos animales con la del hombre.
Toki Pona: ona li sona sitelen e nasin sin tawa nasin telo suli.
es: A finales de abril, volvió a Florencia y allí, después de hacer un estudio sobre los cursos de agua en el Friul , propuso un sistema de esclusas para hacer posible el levantamiento del curso del río Isonzo y así poder inundar toda una región que cubría las cercanías de Venecia .
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
pt: ), ou simplesmente Leonardo da Vinci ( Anchiano , 15 de abril de 1452 — Amboise , 2 de maio de 1519 ), foi um polímata nascido na atual Itália , uma das figuras mais importantes do Alto Renascimento , que se destacou como cientista , matemático , engenheiro , inventor , anatomista , pintor , escultor , arquiteto , botânico , poeta e músico .
Toki Pona: ona li kama sona lon ma tomo Pilense lon poka pi jan sona sitelen suli Anteja Tan Welosijo.
pt: Muitos dos seus pupilos e seguidores mais importantes, no campo da pintura, ou o conheceram ou trabalharam com ele naquela cidade, incluindo Bernardino Luini , Giovanni Antonio Boltraffio e Marco D'Oggione .
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
pt: No ano seguinte, retornou a Milão por solicitação do governador francês Charles d'Amboise, para resolver problemas de trabalhos inconclusos, onde passou a viver em sua própria casa, na região da Porta Orientale , na paróquia de São Bábila .
Toki Pona: taso sama la, sitelen awen ona li sitelen pi suli mute tawa ma pi poka suno pini.
pt: Ainda assim, estas poucas obras, juntamente com seus cadernos de anotações — que contêm desenhos, diagramas científicos, e seus pensamentos sobre a natureza da pintura — formam uma contribuição às futuras gerações de artistas que só pode ser rivalizada à de seu contemporâneo, Michelangelo.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
pt: Da Vinci é reverenciado pela sua engenhosidade tecnológica; concebeu ideias muito à frente de seu tempo, como um protótipo de helicóptero , um tanque de guerra , o uso da energia solar , uma calculadora , o casco duplo nas embarcações, e uma teoria rudimentar das placas tectônicas .
Toki Pona: taso ilo lili ona li kama, li sama suli ala tawa jan mute.
pt: Um número relativamente pequeno de seus projetos chegou a ser construído durante sua vida (muitos nem mesmo eram factíveis), mas algumas de suas invenções menores, como uma bobina automática, e um aparelho que testa a resistência à tração de um fio, entraram sem crédito algum para o mundo da indústria.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
pt: Como cientista, foi responsável por grande avanço do conhecimento nos campos da anatomia , da engenharia civil , da óptica e da hidrodinâmica .
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
pt: Entre algumas destas qualidades que tornam a obra de Leonardo única estão as técnicas inovadoras que ele usou na aplicação da tinta , seu conhecimento detalhado de anatomia , luz , botânica e geologia , seu interesse na fisiognomonia e na maneira pelo qual os humanos registram emoções em suas expressões e gestos, seu uso inovador da forma humana em composições figurativas, e o uso da graduação sutil da tonalidade.
Toki Pona: jan Lejonato li tawa ma tomo Milan, li wile pali tawa jan Lutowiko Sosa la, sitelen ni li kama pini ala.
pt: Em 1512, Massimiliano Sforza , filho de Ludovico toma posse do ducado de Milão, após a expulsão das tropas francesas de Luís XII, e Leonardo viu-se sem patrono.
Toki Pona: sitelen pi suli nanpa wan li sitelen pi meli lili pona lon kiwen .
pt: A pintura mostra uma misteriosa beleza como as graciosas figuras ajoelhadas em adoração em torno do Menino Jesus, em uma paisagem selvagem de queda de rochas e um vale de águas azuis, e coincide com a abandonada Adoração dos Magos devido ao seu naturalismo e contraste de luz e sombra ( chiaroscuro ), aqui distintamente visível.
Toki Pona: sitelen ni la, kulupu mama pi jan Jesu li kama lon poka pi jan lili ante.
pt: Leonardo, encarregado do painel central, escolheu pintar um enfático momento da infância de Cristo , quando o pequeno João Baptista , com a proteção do anjo Uriel , conheceu a Sagrada Família numa gruta do Egito , cena da tradição cristã dos livros apócrifos e de uma Florença deixada para trás, de numerosas lendas sobre São João Batista .
Toki Pona: jan sona la, meli ni li jan Sesilija Kalelani (Cecilia Gallerani), li olin pi jan Lutowiko Sosa.
pt: Entre as suas obras acabadas ocupa uma posição de destaque um retrato de uma senhora da aristocracia , que segura nas mãos um arminho: o retrato de Cecília Gallerani, mundialmente conhecido como Dama com Arminho .
Toki Pona: tenpo sama ni la, sinpin jan li nasin wan lon sitelen.
pt: Pintado por volta de 1488, o quadro concentra todas as inovações de Leonardo na época: a representação do rosto virado em uma posição de três-quartos, o gesto da mão, a definição da forma pela luz e a representação do movimento interrompido visando uma estrutura helicoidal.
Toki Pona: taso sitelen ni la, sinpin pi jan meli ni li tawa nasin ante.
pt: Cecília parece reagir à presença de alguém fora da pintura, em um movimento de giros de cabeça e tronco, o arminho de tamanho um tanto exagerado, repete-lhe o gesto, a mão curvada elegantemente corresponde, por sua vez, ao movimento do animal, criando uma sintonia entre modelo e o arminho.
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
pt: Apesar disso, a pintura continua a ser uma das obras de arte mais reproduzidas de todos os tempos, e incontáveis cópias suas são feitas corriqueiramente, das maneiras mais variadas — de tapetes a camafeus .
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
pt: Leonardo, em vez de usar a técnica mais confiável do afresco , utilizou-se da têmpera sobre uma superfície feita basicamente de gesso — o que resultou num material sujeito ao mofo e a esfarelar-se.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
pt: No início do século XX , Woldemar von Seidlitz compreendeu as fortificações de Papiano nas muralhas e torres numa colina à esquerda da composição.
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
pt: A importância deste desenho não se reflete só no fato de ter sido feito por Leonardo, mas sim, em figurar como um dos primeiros desenhos autónomos de paisagens de toda a História da Arte .
Toki Pona: kon pi nimi ni li ni: uta pi jan meli li kama lon sewi tan pilin pona.
pt: Vasari, que se acredita ter conhecido a pintura apenas pela sua reputação, disse que o seu " sorriso era tão agradável que parecia ser divino, em vez de humano; e aqueles que o viram ficaram espantados ao descobrir que ele parecia tão vivo quanto o original ".
Toki Pona: lipu li nimi kin e ijo pi musi ala, li nimi e nimi moku kin, e mani wile tan jan ante kin.
pt: Suas anotações e desenhos mostram uma enorme gama de interesses e preocupações, algumas tão banais como as listas de compras e as pessoas que lhe deviam dinheiro, e outras tão intrigantes como desenhos de asas e sapatos para caminhar sobre a água.
Toki Pona: ona li sitelen linja e open nasin pi sitelen kule, e lili ijo, e len, e sinpin jan, e pilin lon sinpin jan, e soweli, e jan sin, e tu pi sijelo jan, e kasi, e sijelo pi kiwen ma, e telo pi nasin sike, e ilo utala suli, e ilo pi tawa sewi, e nasin pi pali tomo.
pt: Há composições de pinturas, estudos de detalhes e planejamentos, estudos de rostos e gestos, de animais, bebês, dissecações, estudo de plantas, formações rochosas, piscinas de hidromassagem, máquinas de guerra, helicópteros e arquitetura .
Toki Pona: lipu mute ni li lon lipu suli wan ala lon tenpo open.
pt: Essas páginas de cadernos originalmente soltas, de diferentes tamanhos, distribuídas após sua morte, encontraram caminho em coleções importantes, como a Royal Library do Castelo de Windsor , o Museu do Louvre , a Biblioteca Nacional da Espanha , o Museu Vitória e Alberto , a Biblioteca Ambrosiana de Milão , que detém os doze volumes Codex Atlanticus , e a Biblioteca Britânica em Londres , que disponibilizou de forma on-line uma seleção a partir do seu caderno BL Arundel MS 263 .
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
pt: Como não dominava o latim e a matemática , o Leonardo da Vinci cientista era ignorado pelos estudiosos contemporâneos, como evoca sua famosa frase uomo senza lettere , em que claramente se refere a tais limitações.
Toki Pona: ona li kama sona e toki Lasina tan ona sama taso, li kama sona e nasin nanpa tan jan Luka Pasijoli (Luca Pacioli).
pt: Na década de 1490, estudou matemática com seu amigo, o matemático Luca Pacioli e preparou uma série de gravuras — incluindo o Homem Vitruviano — para ilustrar o livro de Pacioli, De Divina Proportioni , publicado em 1509.
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
pt: Como artista, ele rapidamente se tornou mestre da anatomia topográfica, realizando muitos estudos de músculos , tendões e outras características anatômicas visíveis.
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
pt: Ele também estudou e desenhou a anatomia de animais diversos, bem como, dissecando vacas, aves, macacos, ursos e rãs, e comparava seus desenhos em sua estrutura anatômica com o dos seres humanos.
Toki Pona: ilo ni li ilo pi kalama musi, li ilo jan utala, li ilo pi sewi pi telo anpa, li ilo tawa, li selo pi nasin sin tawa ilo alasa utala suli, li ilo alasa utala suli kepeken kon telo seli.
pt: Eles incluem instrumentos musicais , bombas hidráulicas, canhões, entre outros.
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
pt: Por maior parte de sua vida, Leonardo foi fascinado pelo fenômeno de voo, produzindo muitos estudos detalhados do voo dos pássaros , incluindo o seu Codex sobre o Voo dos Pássaros de 1505, bem como planos para várias máquinas voadoras, tentou aplicar seus estudos para os protótipos que desenhou, o primeiro batizado de SWAN DI VOLO ( Cisne voador ), segundo especialistas é de 1510, inclusive um helicóptero movimentado por quatro homens, e um planador cuja viabilidade já foi provada.
Toki Pona: lon lipu jan ona la ona li sitelen e ni: unpa mije meli li ike a.
pt: Em 1476, Leonardo da Vinci, juntamente com mais três alunos do ateliê de Verrocchio, foram acusados de sodomia ; segundo a acusação referente a Leonardo, ele teria tido relações homossexuais com Jacopo Saltarelli , um jovem de 17 anos muito popular à época em Florença como prostituto.
Toki Pona: pona la lawa li kama ala poki ike e ona.
pt: Diante, no entanto, da falta de provas concretas que confirmassem semelhante acusação contra Leonardo e outros três rapazes, além de um deles ser membro de uma família com conexão aos Médici, o caso foi arquivado "com a condição de que não fossem feitas novas acusações".
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
it: Uomo d'ingegno e talento universale del Rinascimento , considerato uno dei più grandi geni dell'umanità, incarnò in pieno lo spirito della sua epoca, portandolo alle maggiori forme di espressione nei più disparati campi dell'arte e della conoscenza: fu infatti scienziato , filosofo , architetto , pittore , scultore , disegnatore , trattatista , scenografo , matematico , anatomista , botanico , musicista , geologo , ingegnere e progettista .
Toki Pona: ona li kama sona lon ma tomo Pilense lon poka pi jan sona sitelen suli Anteja Tan Welosijo.
it: Trovò accoglienza presso il canonico Amadori a Fiesole , fratello della matrigna Albiera, nonostante suo padre Piero fosse ancora vivo; probabilmente l'artista si sarebbe trovato a disagio nella casa piena dei fratellastri che non conosceva nemmeno e che si rivelarono poi a lui ostili dopo la morte del padre, riguardo all'eredità.
Toki Pona: jan Lejonato en jan ona pi pana sona li pali e sitelen pi telo sewi li lon jan Jesu la, jan li kama sona e jan Lejonato.
it: Carlo Pedretti aveva riferito a Leonardo anche l' Angelo annunciante della chiesa di San Gennaro a Capannori : opera sicuramente verrocchiesca e di alta qualità però che mostra una derivazione dal San Tommaso di Orsanmichele di Verrocchio , quindi meno facile da riferire alla genialità del maestro di Vinci .
Toki Pona: jan Lejonato li tawa ma tomo Milan, li wile pali tawa jan Lutowiko Sosa la, sitelen ni li kama pini ala.
it: Intanto nubi minacciose si addensavano sull'orizzonte milanese: nel marzo 1499 Leonardo si sarebbe recato a Genova insieme con Ludovico, sul quale incombeva la tempesta della guerra che egli stesso aveva contribuito a provocare; mentre il Moro era a Innsbruck , cercando invano di farsi alleato l'imperatore Massimiliano , il 6 ottobre 1499 Luigi XII conquistava Milano.
Toki Pona: sona la, soweli walo li suli tawa jan meli anu suli tawa jan Lutowiko.
it: La presenza dell'animale, oltre a richiamare il cognome della donna ( galé in greco ), alludeva anche all'onorificenza dell' Ordine dell'Ermellino , ricevuta proprio nel 1488 dal Moro da parte di Ferrante di Napoli .
Toki Pona: toki ni la, jan pona pi jan Jesu li pilin nasa.
it: Leonardo attinse alla tradizione fiorentina dei cenacoli , reinterpretandola però in maniera estremamente originale con una maggiore enfasi sul momento drammatico in cui Cristo afferma «Qualcuno di voi mi tradirà» e sui "moti dell'animo" degli apostoli turbati.
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
it: Come è noto Leonardo non si trovava a suo agio con la tecnica dell' affresco , poiché i veloci tempi di asciugatura dell'intonaco richiedevano un tratto deciso e rapido, non compatibile con i lunghi studi, le successive velature e la sua finissima pennellata.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
it: A Leonardo fu affidato un episodio degli scontri tra esercito fiorentino e milanese del 29 giugno 1440, la Battaglia di Anghiari , mentre sulla parete opposta avrebbe dovuto lavorare Michelangelo Buonarroti , con la Battaglia di Cascina (29 luglio 1364, contro i Pisani).
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
it: Per ragioni diverse, nessuna delle due pitture murali fu portata a termine, né si sono conservati i cartoni originali, anche se ne restano alcuni studi autografi e copie antiche di altri autori.
Toki Pona: toki Italija la, nimi ona li La Gioconda .
it: Identificata tradizionalmente come Lisa Gherardini , nata nel 1479 e moglie di Francesco Bartolomeo del Giocondo (da cui il nome "Gioconda"), il dipinto, considerato il ritratto più famoso del mondo, va ben oltre i limiti tradizionali del genere ritrattistico.
Toki Pona: jan mute la, sitelen ni suli li sitelen pi jan mije Wituwijano tawa sona sijelo, li sitelen pi lawa pi sewi jan lili , li sitelen pi meli lili pona lon kiwen , li sitelen pi kasi Suno Pelejen (Star Of Bethlehem), li sitelen pi nimi meli pona en jan lili en jan sewi Ane en jan sewi Son pi telo sewi .
it: La tavola centrale avrebbe dovuto rappresentare una Madonna col Bambino con due profeti e angeli, le altre due , quattro angeli cantori e musicanti, dipinte poi dai De Predis; la decorazione doveva essere ricca, con abbondanti dorature e l'opera doveva essere consegnata entro l'8 dicembre per un compenso complessivo di 800 lire da pagarsi a rate fino al febbraio 1485.
Toki Pona: ante la, lipu la, ilo sin li sama luka waso, li ken e tawa noka lon telo.
it: I suoi appunti contengono numerose invenzioni in campo militare: gli scorpioni , una macchina «la quale po' trarre sassi, dardi, sagitte» che può anche distruggere la macchine nemiche; i cortaldi , cannoncini da usare contro le navi; vari tipi di cannoni tra cui il cannone con 33 canne e il circumtronito o circumfolgore ossia un cannone navale , le serpentine , adatte contro le «galee sottili, per poter offendere il nimico di lontano.
Toki Pona: ona li sitelen linja e open nasin pi sitelen kule, e lili ijo, e len, e sinpin jan, e pilin lon sinpin jan, e soweli, e jan sin, e tu pi sijelo jan, e kasi, e sijelo pi kiwen ma, e telo pi nasin sike, e ilo utala suli, e ilo pi tawa sewi, e nasin pi pali tomo.
it: Vole gittare 4 libre di piombo»; le zepate , zattere per incendiare le navi nemiche ormeggiate in porto, e progetta navi con spuntoni che rompano le carene nemiche e bombe incendiarie composte di carbone , salnitro , zolfo , pece , incenso e canfora , un fuoco che «è di tanto desiderio di brusare, che seguita il legname sin sotto l'acqua».
Toki Pona: lipu mute ni li lon lipu suli wan ala lon tenpo open.
it: Tali elenchi sono oggi conservati in tre manoscritti: il primo, risalente alla fine degli anni ottanta del '400, è contenuto nel Codice Trivulziano (carta 2 recto); il secondo, del 1495, è contenuto all'interno del Codice Atlantico (carta 559 recto); il terzo, della fine del 1503, lo si trova all'interno del Codice di Madrid (carte 2 verso e 3 recto).
Toki Pona: ona li kama sona, li sitelen e sijelo pi soweli mute.
it: Per il Wölfflin , «è il primo artista che abbia studiato sistematicamente le proporzioni nel corpo degli uomini e degli animali e si sia reso conto dei rapporti meccanici, nell'andare, nel salire, nel sollevare pesi e nel portare oggetti; ma anche quello che ha scoperto le più lontane caratteristiche fisionomiche, meditando coordinatamente sopra l'espressione dei moti dell'animo.
Toki Pona: jan lawa Luwi nanpa luka luka tu (Louis XII) la, ona li nasin sitelen e nasin telo sin.
it: Il figlio di papa Alessandro VI , detto "duca del Valentino", fu uno dei tiranni più feroci del momento e occupò Leonardo, che era giunto a Cesena , in varie mansioni legate alle continue campagne militari, come rilevare e aggiornare le fortificazioni delle città di Romagna conquistate.
Toki Pona: ilo ni li ilo pi kalama musi, li ilo jan utala, li ilo pi sewi pi telo anpa, li ilo tawa, li selo pi nasin sin tawa ilo alasa utala suli, li ilo alasa utala suli kepeken kon telo seli.
it: Per lui mise a punto un nuovo tipo di polvere da sparo , formata da una miscela di zolfo , carbone e salnitro , studiò macchine volanti e strumenti per la guerra sottomarina.
Toki Pona: ken la jan Lejonato li olin kule.
it: Che Leonardo possa essere stato omosessuale è un'ipotesi che secondo alcuni studiosi sarebbe avvalorata da alcuni documenti e altri indizi, a partire dalla doppia denuncia anonima del 1476 in cui era accusato di sodomia assieme ad altri quattro giovani fiorentini, tra cui due di famiglia patrizia (un Salterelli e un Tornabuoni ), che si concluse con un ammonimento.
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
de: Mai 1519 auf Schloss Clos Lucé , Amboise ; eigentlich Lionardo di ser Piero da Vinci [Sohn des (Mes)ser Piero aus Vinci]) war ein italienischer Maler , Bildhauer , Architekt , Anatom , Mechaniker , Ingenieur und Naturphilosoph .
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
de: Jahrzehntelang skizzierte Leonardo auch Fluggeräte, die den heutigen Hubschraubern jedoch nur dem Namen nach gleichen.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
de: Im Laufe der Zeit nahmen seine wissenschaftlichen Forschungen und sein durch Studium angeeignetes Wissen über Naturkräfte, die er zum Nutzen der Menschheit einsetzen wollte, immer mehr an Bedeutung zu.
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
de: Merkwürdige Formen von Hügeln und Felsen, seltene Pflanzen und Tiere, Bewegungen des Wassers, ungewöhnliche Gesichter und Figuren von Menschen waren die Dinge, die er in seiner Malerei und in seinen Naturstudien aufgriff.
Toki Pona: sitelen ante tu li tan tenpo sama.
de: Als dieser zusammen mit dem des Michelangelo ausgestellt wurde, wurden beide Entwürfe als großartige Kunstwerke bewundert und dienten den damaligen Studenten als Modell und Beispiel, so wie die Fresken von Masaccio in Santa Maria del Carmine den Schülern zwei Generationen zuvor geholfen hatten.
Toki Pona: pali ante li kepeken nasin sin suli, li kepeken tenpo mute, li wile e toki mute tawa kama pini, tawa mani.
de: „Wenn auch der menschliche Geist durch vielfache Erfindungen mit verschiedenen Instrumenten auf dasselbe Ziel zugeht, nie wird er eine Erfindung machen, die schöner, leichter und kürzer wäre als die Natur.“
Toki Pona: jan Lejonato li tawa ma tomo Milan, li wile pali tawa jan Lutowiko Sosa la, sitelen ni li kama pini ala.
de: Als Leonardo etwa 40 Jahre alt und davon fast zehn Jahre für den Mailänder Hof tätig gewesen war, bekam er von Ludovico Sforza den Auftrag, ein Bild für die Stirnwand des Refektoriums des Konvents von Santa Maria delle Grazie in Mailand zu malen.
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
de: Der Reichtum der Farben hat sich im Lauf der Jahrhunderte verflüchtigt, teils durch Beschädigungen, teils weil der Maler bei seinen Bemühungen um Effekte daran gewöhnt war, seine Figuren auf einem Hintergrund zu modellieren, der im Laufe der Zeit dunkler wurde.
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
de: Doch selbst in nachgedunkeltem Zustand bleiben die Raffinesse des Ausdrucks und die Präzision und Feinheit der Zeichnung erkennbar.
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
de: Der Mathematiker bewunderte Leonardos Malereien und Skulpturen und mehr noch seine mathematischen, physikalischen und anatomischen Forschungen, die er in den Manuskriptsammlungen Leonardos kennenlernte.
Toki Pona: ona li kama sona e toki Lasina tan ona sama taso, li kama sona e nasin nanpa tan jan Luka Pasijoli (Luca Pacioli).
de: Hilfe für die schwierigen Berechnungen für den Bronzeguss bekam Leonardo von dem Mathematiker Luca Pacioli aus Borgo San Sepolcro, dessen Summa de aritmetica, geometrica etc.
Toki Pona: sona pi soweli pi tenpo pini suli li open la, toki sona ona li suli, li toki e kiwen pi soweli moli.
de: Nach dem Erfolg seines Abendmahls fuhr Leonardo mit der Arbeit am Sforza-Monument – dem Cavallo – fort, dessen sieben Meter hohes Tonmodell bereits drei Jahre lang im Corte Vecchio des Castello stand und allgemein bewundert wurde.
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
de: Durchschaubarkeit, perspicuitas ) transparente Darstellung ausgelegtes Schaffen, sah er bereits 1489 die Anatomie der Zeugung und der Embryologie an.
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
de: Sind sie erst mit Nahrung vollgestopft, wie wollen sie ihr Bedürfnis befriedigen, jedem lebenden Wesen Tod, Trübsal, Verzweiflung, Terror und Exil zuzufügen … O Erde!
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
vi: Leonardo da Vinci ( phát âm tiếng Ý: [leoˈnardo da ˈvintʃi] ; sinh ngày 15 tháng 4 năm 1452 - tại Anchiano , Ý , mất ngày 2 tháng 5 năm 1519 tại Amboise , Pháp ), tên khai sinh là Leonardo di ser Piero da Vinci , là một họa sĩ , nhà điêu khắc , kiến trúc sư , nhạc sĩ , bác sĩ , kỹ sư , nhà giải phẫu , nhà phát minh và nhà triết học tự nhiên người Ý .
Toki Pona: taso ona li pali mute tawa jan Lutowiko Sosa lon ma tomo Milan.
vi: Thế nhưng trong năm này dường như ông đã được Lorenzo de Medici nâng đỡ và làm việc như là một nghệ sĩ độc lập dưới sự bảo trợ của Lorenzo de Medici từ 1482 cho đến 1483 .
Toki Pona: sitelen suli ona nanpa wan li sitelen pi jan Mona Lisa .
vi: Trong khoảng thời gian từ 1495 đến 1497 Leonardo vẽ một trong những bức tranh nổi tiếng nhất của ông, bức bích họa Bữa ăn tối cuối cùng trong nhà thờ Santa Maria delle Grazie, theo yêu cầu của Ludovico Sforza.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
vi: Ông là người có những ý tưởng vượt trước thời đại của mình, đặc biệt là khái niệm về máy bay trực thăng , xe tăng , dù nhảy, sử dụng năng lượng Mặt Trời , máy tính , sơ thảo lý thuyết kiến tạo địa hình, tàu đáy kép, cùng nhiều sáng chế khác.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
vi: Thêm vào đó, ông có đóng góp rất lớn vào kiến thức và sự hiểu biết trong giải phẫu học , thiên văn học , xây dựng dân dụng , quang học và nghiên cứu về thủy lực .
Toki Pona: taso ona li kama pakala lon tenpo.
vi: Ông hoàn thành phác thảo trên giấy trong vòng 2 năm ( 1504 - 1505 ) nhưng do có nhiều khó khăn về kĩ thuật trong lúc vẽ trên tường nên bức bích họa không được hoàn thành.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
vi: Leonardo và Luca Pacioli dừng chân tại Mantua , nơi Leonardo được nữ công tước Isabella Gonzage tiếp đón nồng hậu.
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
vi: Filippino Lippi , người thật ra đã nhận lời yêu cầu vẽ, đã nhường lại cho Leonardo.
Toki Pona: toki Italija la, nimi ona li La Gioconda .
vi: Trong thời gian này (1503-1506), theo một số nguồn khác là 1510 - 1515 , Leonardo hoàn thành bức họa Mona Lisa (hay còn gọi là La Gioconda ) mà theo Vasari thì đây là bức chân dung của Lisa del Giocondo, vợ của một người buôn bán tơ lụa tại Firenze.
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
vi: Leonardo không có quan hệ gần gũi với phụ nữ, ngoại trừ tình bạn của ông với hai chị em nhà Este, Beatrice và Isabella.
Toki Pona: ona li kama sona e toki Lasina tan ona sama taso, li kama sona e nasin nanpa tan jan Luka Pasijoli (Luca Pacioli).
vi: Leonardo đã có nhiều bạn bè là người nổi tiếng trong các lĩnh vực của họ hoặc có ý nghĩa lịch sử, bao gồm các nhà toán học Luca Pacioli , mà ông đã cộng tác trong một cuốn sách trong thời 1490, cũng như Franchinus Gaffurius và Isabella d'Este .
Toki Pona: jan Welosijo li wile e ni: jan ona pi kama sona li kama sona mute e sijelo.
vi: Chẳng bao lâu ông đã học hết tất cả những gì Verrocchio có thể dạy hay là còn nhiều hơn thế nữa, nếu như có thể tin vào những câu chuyện thường được kể lại về các hình ảnh hay tượng được cho là do những người học trò của Verrocchio sáng tác.
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
ja: その後はローマ、 ボローニャ 、 ヴェネツィア などで活動し、晩年は フランス王 フランソワ1世 に下賜されたフランスの邸宅で過ごした。
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
ja: ヘリコプター や 戦車 の概念化、 太陽エネルギー や 計算機 の理論 、二重船殻構造の研究、さらには初歩の プレートテクトニクス理論 も理解していた。
Toki Pona: ken ala ni li tan ni: nasin pi pali kiwen nasin pi sona pali li open taso lon tenpo ona.
ja: レオナルドが構想、設計したこれらの科学技術のうち、レオナルドの存命中に実行に移されたものは僅かだったが 、自動糸巻器、 針金 の強度検査器といった小規模なアイディアは実用化され、製造業の黎明期をもたらした 。
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
ja: レオナルドの真作に見られる優れた点は顔料の塗布手法だけでなく、解剖学、光学、植物学、地質学、人相学などの詳細な知識に立脚した、革新的な絵画技法である。
Toki Pona: ni ale li kama lon pali suli ona ni: sitelen pi jan Mona Lisa en sitelen pi moku nanpa pini en sitelen pi meli lili pona lon kiwen.
ja: これらレオナルドの革新的絵画技法の集大成といえるのが『モナ=リザ』『 最後の晩餐 』『 岩窟の聖母 』である 。
Toki Pona: sitelen ni la, kulupu mama pi jan Jesu li kama lon poka pi jan lili ante.
ja: レオナルドはこの作品を、 聖アンナ 、聖母マリア、 幼児キリストの聖家族が、天使に守られてのエジプトへの逃避中 に幼い洗礼者ヨハネと出会うという、聖書の 正典 ではありえない場面に設定した。
Toki Pona: tenpo sama ni la, jan Lejonato li open e sitelen pi pona nanpa wan tawa tenpo sama ni.
ja: メルツィはレオナルドの死を知らせる書簡をレオナルドの兄弟に送った人物で、その書簡にはレオナルドがいかに自分たちを情熱的に愛したかということが書かれていた。
Toki Pona: sitelen ni la, jan Jesu li pana e moku lon tenpo ona nanpa pini, li moku lon poka ona.
ja: この作品には キリスト が捕縛、処刑される直前に、12名の弟子たちとともにとった夕餐の情景が描かれており、キリストが「あなたがたのうちのひとりが、わたしを裏切ろうとしている 」と口にした瞬間が描写されている。
Toki Pona: tenpo pi toki sitelen la, jan Jesu li toki e ni: sina ale la, sina wan li kama ike e mi.
ja: レオナルドは、このキリストの言葉によって12名の弟子たちが狼狽したという『 ヨハネによる福音書 』の一場面をこの壁画に描き出したのである 。
Toki Pona: tenpo sike mute mute mute mute mute li pini la, jan wan li toki e ni: ona li pakala ale.
ja: 完成した『最後の晩餐』は、構成、人物表現ともに非常に優れた作品だと評価されたが 、急速に状態が劣化していき、完成の百年後には「完全に崩壊した」といわれるようになった 。
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
ja: このような非常に大きな損傷を被っているとはいえ、『最後の晩餐』は最も模写や複製などが制作された絵画作品の一つであり、絵画だけではなく 絨毯 や カメオ など、様々な媒体に複製されている。
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
ja: レオナルドはこの壁画を制作するにあたって信頼の置ける フレスコ技法 ではなく、ジェッソを主材料とした下塗りの上から テンペラ を用いたため、作品表面に カビ が生じ、 顔料 の剥落を招いてしまったのである 。
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
ja: このとき大会議室の反対側の壁では、ライバルであるミケランジェロが『 カッシーナの戦い （ 英語版 ） 』の制作に取り掛かっていた 。
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
ja: レオナルドは再びフィレンツェに戻り、1508年10月18日にフィレンツェの芸術家ギルド「聖ルカ組合」に再加入した。
Toki Pona: jan mute li sona e sitelen pi jan Mona Lisa tan tenpo sama ni.
ja: レオナルドが16世紀に描いた小規模な肖像画で、 ルーヴル美術館 が所蔵する『 モナ・リザ 』は、世界で最も有名な絵画作品といわれている。
Toki Pona: kon pi nimi ni li ni: uta pi jan meli li kama lon sewi tan pilin pona.
ja: 描かれている女性が浮かべているとらえ所のない微笑が高く評価されている作品で、口元と目に表現された微妙な陰影がこの女性の謎めいた雰囲気をもたらしている。
Toki Pona: nimi pi sitelen suli ante li meli pona en jan sin ona en jan sewi Ana .
ja: 『聖アンナと聖母子』も多くの模写が制作された絵画で、ミケランジェロ、ラファエロ、 アンドレア・デル・サルト らにも影響を与え 、さらにはその弟子である ヤコポ・ダ・ポントルモ 、 コレッジョ らにも影響を与えた。
Toki Pona: ona la, jan mama Malija li jo e jan lili ona Jesu, li supa monsi lon jan mama ona Ana.
ja: 母アンナの膝に座る聖母マリアが、自身が将来遭遇する受難の象徴である子羊を手荒に扱うキリストをたしなめようと、身体を傾けて腕を伸ばしている 。
Toki Pona: soweli ni li sitelen tawa tenpo kama pi jan Jesu.
ja: 自然の風景の中に人物像を描くという『 聖アンナと聖母子 』の構成は、ジャック・ワッサーマンが「息をのむような美しさ」としており 、『荒野の聖ヒエロニムス』の傾いた人物像を髣髴とさせる。
Toki Pona: jan mute la, sitelen ni suli li sitelen pi jan mije Wituwijano tawa sona sijelo, li sitelen pi lawa pi sewi jan lili , li sitelen pi meli lili pona lon kiwen , li sitelen pi kasi Suno Pelejen (Star Of Bethlehem), li sitelen pi nimi meli pona en jan lili en jan sewi Ane en jan sewi Son pi telo sewi .
ja: レオナルドが描いたドローイングの中で有名な作品として、人体の調和を表現した『 ウィトルウィウス的人体図 』（ アカデミア美術館 ）、『岩窟の聖母』の習作『天使の頭部』（ルーヴル美術館）、植物が描かれた習作『 ベツレヘム の星』（ ウィンザー城 ロイヤル・コレクション ）、160cm ×100cmの『聖アンナと聖母子と幼児聖ヨハネ』（ナショナル・ギャラリー）などがある 。
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e tomo sewi, e nasin pi pali ona.
ja: 当時の代表的な建築家 ドナト・ブラマンテ と アントニオ・ダ・サンガッロ・イル・ヴェッキオ と同じように、レオナルドも集中形式の教会のデザインを試みた。
Toki Pona: lipu li nimi kin e ijo pi musi ala, li nimi e nimi moku kin, e mani wile tan jan ante kin.
ja: 食料品店や自身の召使いの一覧といった日常的なものから、翼や水上歩行用の靴の研究にいたるまで、極めて幅広いジャンルにまたがっている。
Toki Pona: ona li sitelen linja e open nasin pi sitelen kule, e lili ijo, e len, e sinpin jan, e pilin lon sinpin jan, e soweli, e jan sin, e tu pi sijelo jan, e kasi, e sijelo pi kiwen ma, e telo pi nasin sike, e ilo utala suli, e ilo pi tawa sewi, e nasin pi pali tomo.
ja: そのほか、絵画の構成案、詳細表現や衣服の習作を始め、顔、感情表現、動物、乳児、解剖、植物の習作や研究、岩石の組成、川の渦巻き、兵器、ヘリコプター、建築の研究などが手稿に書かれている。
Toki Pona: ken la, jan Lejonato li kepeken luka ona pi poka open la, nasin toki ni li pali pona tawa ona.
ja: この理由としてレオナルドの秘密主義によるものだとする説もあるが、レオナルドは 左利き であったため、単に右から左へと文字を書くほうが楽だったいう説もある 。
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
ja: レオナルドは ラテン語 や 数学 の正式な教育を受けておらず、独力でラテン語を習得したものの、当時の多くの学者からは科学者であるとは見なされていなかった。
Toki Pona: jan Lejonato li open e kama sona pi sijelo jan lon tenpo pi jan sona ona Welosijo (Verroccio).
ja: レオナルドが人体解剖学の正式な教育を受け始めたのは、ヴェロッキオの徒弟時代のことで、これは師のヴェロッキオが弟子全員に解剖学の知識の習得を勧めたためである。
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
ja: レオナルドはすぐに画家にとって必要とされる局所解剖学の知識を身につけ、 筋肉 、 腱 など人体の内部構造を描いた多くのドローイングを残している。
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
ja: 画家としては、美術の中心地 ローマ で活躍することはできず、高く評価されるようになったのは19世紀に入って手稿が研究されてからである。
Toki Pona: sitelen ona en nimi ona li tawa jan sona la, ni li ken ante e nasin sona sijelo lon tenpo sama ni.
ja: 骨格と筋肉の機能に関するこれらの研究は、現代科学でいう バイオメカニクス の初歩にも適用可能な先駆的研究ともいわれている 。
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
ja: レオナルドは人間だけではなく、解剖に付された牛、鳥、猿、熊、カエルといった動物の解剖画も手稿に描いており、人間との内部構造の違いを比較している。
Toki Pona: sitelen tawa pi nimi ilo tan lawa pi jan Lejonato (Leonardo's Dream Machines) la, jan li pali e ilo tan sitelen ilo pi jan Lejonato.
ja: イギリスのテレビ局 チャンネル4 は2003年の ドキュメンタリー番組 『レオナルドが夢見た機械』( Leonardo's Dream Machines )で、レオナルドの手稿に残る設計どおりに様々な器具を製作した 。
Toki Pona: ken la jan Lejonato li olin kule.
ja: この記録はレオナルドに同性愛者の傾向があったことを示唆しており、『 洗礼者聖ヨハネ 』や『バッカス』といった絵画作品、その他多くのドローイングに両性具有的な性愛表現が見られるとする研究者もいる 。
Toki Pona: pona la lawa li kama ala poki ike e ona.
ja: この件は証拠不十分で放免されているが、容疑者の一人リオナルデ・デ・トルナブオーニがロレンツォ・デ・メディチの縁者であり 、メディチ家が圧力をかけて無罪とさせたのではないかという説もある 。
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
zh: 李奧納多·迪·塞尔·皮耶罗·达·芬奇 （義大利語： Leonardo di ser Piero da Vinci ， 發音： [leoˈnardo di ˌsɛr ˈpjɛːro da (v)ˈvintʃi] ，意为“芬奇城的皮耶罗先生之子列奥纳多”； 儒略历 1452年4月15日—1519年5月2日）， 意大利文藝復興時期 博學者 ：在 繪畫 、 音樂 、 建築 、 數學 、 幾何學 、 解剖學 、 生理學 、 動物學 、 植物學 、 天文學 、 氣象學 、 地質學 、 地理學 、 物理學 、 光學 、 力學 、 發明 、 土木工程 等領域都有顯著的成就。
Toki Pona: tenpo wan la jan mute li sona e pali ona tan sitelen kule ona.
zh: 这使他成为 文藝復興時期 人文主义 的代表人物，也是歷史上最著名的 藝術家 之一，與 米开朗基罗 和 拉斐尔 並稱 文艺复兴三杰 。
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
zh: 他后来在 罗马 、 波隆那 和 威尼斯 工作，在 弗朗索瓦一世 授予他的 法国 的家中度过了人生中最后一年。
Toki Pona: taso sama la, sitelen awen ona li sitelen pi suli mute tawa ma pi poka suno pini.
zh: 不论如何，他的作品，连同他那包含了速寫、科学图解和关于绘图本质思想的笔记手稿，使他成为了同时代中只有米开朗基罗才能与之相提并论的、对后世的艺术家有巨大影响的艺术家。
Toki Pona: jan li mute e sitelen la, sitelen pi moku nanpa pini li sitelen nanpa wan tawa sitelen pi nasin sewi.
zh: 《 最后的晚餐 》被认为是所有时期中最多被复制的宗教绘画，只有 米开朗基罗 的《 创造亚当 》 的声望能与之媲美。
Toki Pona: sitelen pi jan mije Wituwijano (Vitruvian) li suli kin tawa jan mute.
zh: 列奥纳多的绘画《 维特鲁威人 》也被认为是一个文化的象征 ，他被複製在各种各样的物品上，如欧元、教科书和T恤衫上。
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
zh: 他具有超越當時的廣泛構思，其中著名的概念性发明有： 直升机 、 機關槍 、 機器人 、 坦克 、 太阳能 聚焦使用、 计算器 、 雙層殼 （ 英语 ： Double hull ） ，他还勾勒出了 板块构造论 的基本理论框架。
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
zh: 他在 解剖学 、 土木工程 、 光学 和 流体力学 方面都有过重要的探索。
Toki Pona: sona la, soweli walo li suli tawa jan meli anu suli tawa jan Lutowiko.
zh: 雖然薩萊稱之為達文西的「學徒」（pupil），他也声称達文西“教了他很多绘画方面的东西” ，但和其他学徒相比，例如 马尔科·多焦诺 （ 英语 ： Marco d'Oggiono ） 和 乔瓦尼·安东尼奥·博尔特拉菲奥 ，通常认为他的作品藝術价值很少。
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
zh: 對左利手作者來說，將 羽毛 筆由右向左拉過來寫比由左向右推過去寫容易，而且不會將剛寫好的字弄糊。
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
zh: 在1476年至1478年間達文西接受了兩件畫約，由此臆斷當時他有一間自己的工作室。
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
zh: 在科學上，達文西是一個鉅細靡遺的觀察家，能以極精細的描述手法表示一個 現象 ，但卻不是透過 理論 與 實驗 來驗證。
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
zh: 因為缺乏 拉丁文 與 數學 的正式教育，同時期的學者大多未注意到在科學領域中的達文西。
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
zh: 他可說是局部解剖圖宗師，不僅在研究 人體解剖學 方面表現傑出，而且在涉獵其他動物解剖時一樣表現出色。
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
zh: 在1513年至1516年間，達文西住在 羅馬 ，當時著名的畫家像 拉斐尔 及 米開朗基羅 在羅馬很活躍，不過達文西並沒與這些藝術家經常接觸。
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
zh: 由於著迷 飛行 現象，達文西做了 鳥類 飛行的詳細研究，同時策劃了數部飛行機器，包括了以4個人力運作的 直昇機 （但因機體本身亦會旋轉故無法作用）以及輕型 滑翔翼 。
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
ko: 레오나르도 디 세르 피에로 다 빈치 ( 이탈리아어 : Leonardo di ser Piero da Vinci , 이탈리아어 발음: [leoˈnardo di ˌsɛr ˈpjɛːro da (v)ˈvintʃi] ( 듣기 ) , 1452년 4월 15일~1519년 5월 2일)는 이탈리아 의 예술가로 이탈리아를 대표하는 석학(polymath)이다.
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
ko: 그는 화가 이자 조각가 , 발명가 , 건축가 , 해부학자 , 지리학자 , 음악가 등 다양한 분야와 직업을 갖고 활동했다.
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
ko: 1452년, 그의 아버지는 피렌체의 부유한 상인의 딸과 재혼했으나 새로운 계모 역시 아이 없이 사망했다.
Toki Pona: sitelen pi jan mije Wituwijano (Vitruvian) li suli kin tawa jan mute.
ko: 모나리자 없이는 루브르 박물관을 논할 수 없다는 평가가 존재할 정도로 모나리자라는 작품이 차지하는 비중은 크며, 전세계적으로도 가장 널리 알려진 매우 유명한 그림이다.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
ko: 2007년 11월에 네이처 지가 선정한 인류 역사를 바꾼 10명의 천재 중에 가장 창의적인 인물 1위를 레오나르도 다빈치가 차지했다.
Toki Pona: jan Lejonato en jan ona pi pana sona li pali e sitelen pi telo sewi li lon jan Jesu la, jan li kama sona e jan Lejonato.
ko: 1476년 예수가 세례자 요한 에게 세례 를 받는 그림인 베로키오의 작품 《 그리스도의 세례 》에 조력하고, 그 좌단에 천사 를 그렸는데, 스승을 능가하는 천재성을 보였다.
Toki Pona: jan Lejonato li tawa ma tomo Milan, li wile pali tawa jan Lutowiko Sosa la, sitelen ni li kama pini ala.
ko: 1506년 밀라노에서 당시 프랑스 왕이었던, 루이 12세 의 궁정 화가가 되었는데, 1506-1513년을 그의 제2의 밀라노 시대 라고 부른다.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
ko: 1515년 1월, 프랑스 국왕으로 즉위한 프랑수아 1세는 그해 9월 마리냐노 전투 에서 승리한 후 밀라노를 점령하였다.
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
ko: 선왕 루이 12세를 통해 레오나르도 다빈치에 대해 이미 알고 있었던 프랑수아 1세는 그곳에서 그를 프랑스로 초청하였다.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen linja mute, li pana e ona tawa lipu mute.
ko: 레오나르도는 1481년까지 스승 베로키오 의 영향에서 벗어나려고 많은 노력을 했으며, 1466-1482년을 그의 제1의 피렌체 시대 라고 하는데, 당시의 작품으로 《 석죽 의 성모》, 성모 마리아가 천사 가브리엘에게 예수를 잉태할 것임을 들은 이야기인 《수태 고지》, 《베노바 가의 성모》 등이 있다.
Toki Pona: ona li alasa ala e sona kepeken ante pali pi kama sona anu toki pi kon ken.
ko: 귀족 가문의 혼외자가 아닌 경우에는 제대로 된 교육을 받거나 대학교에 진학할 수 없었고 의사, 약사, 법률가, 행정 공무원이 될 수 없는 등 직업 선택의 폭도 제한적이었다.
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
ko: 다빈치는 정식 학교에서 읽고 쓰기를 배우지 못했고, 비공식적으로 모어 이자 모국어 인 이탈리아어 등을 배웠을뿐이며 당대 귀족이나 식자층의 자녀들처럼 지식인들이 쓰는 언어들인 라틴어와 그리스어 등을 비롯한 여러 학문에 대한 정상적인 교육을 받지는 못했다.
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
ko: 약 17년 동안 화가로서 뿐만이 아니라 조각가, 건축가, 기사로서 오늘날 잘 알려진 레오나르도의 다방면에 걸친 천재성을 발휘했다.
Toki Pona: jan Lejonato li kama sona e kiwen sijelo ale, e wawa pi ko sijelo tawa.
ko: 한동일 서강대학교 교수가 쓴 《라틴어수업》(흐름출판)에 따르면, 레오나르도 다빈치는 그림과 과학 뿐만 아니라 라틴어 공부도 했다.
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
ko: 새의 나는 방법에 대한 연구로 비행기 의 원리를 생각하고 공기의 연구에서 바람의 발생과 구름과 비의 발생도 이론적으로 연구했다.
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
ar: ليوناردو دي سير بيرو دا فينتشي ( بالإيطالية : Leonardo di ser Piero da Vinci ) ‏(14 أو 15 أبريل 1452 – 2 مايو 1519 ) هو فنان ومخترع إيطالي كثيرُ المعارف عاش في عصر النهضة ، ويشتهر بإنجازاته العلمية واختراعاته وبأنه كان رسامًا ونحاتًا وأديبًا ومعماريًا وموسيقيًا ومهندسًا حربيًا وعالمًا في الفلك والرياضيات والفيزياء والجيولوجيا والنبات والخرائط .