NetherQuartz/tokipona-mined-pairs huggingface dataset:
Toki Pona: ona li kama sin tan mama tu pi wan nasin olin ala lon ma tomo Winsi anu lon poka ona.
ar: وُلِدَ ليوناردو دا فينتشي لأبوَيْن غير متزوِّجَيْن قانونيًا، وكان والده بيرو دا فينتشي كاتب عدل وأما والدته كاترينا ففلاَّحة، وعاش كلاهما في بلدة فينشي بإقليم توسكانا ، وهي بلدةٌ في جمهورية فلورنسا آنذاك.
Toki Pona: taso ona li pali mute tawa jan Lutowiko Sosa lon ma tomo Milan.
ar: تلقَّى ليوناردو تعليمه في مرسم فنَّانٍ إيطالي ذائع الشهرة آنذاك، وهو أندريا دل فروكيو ، وانتقل فيما بعد إلى مدينة ميلان فأمضى فيها جُلَّ شبابه بخدمة الدوق لودوفيكو سفورزا ، ثُمَّ انتقل منها إلى روما وبولونيا والبندقية ، وعاشَ الأعوام الثلاثة الأخيرة في حياته بفرنسا وتوفَّته المنيَّة فيها سنة 1519.
Toki Pona: taso sama la, sitelen awen ona li sitelen pi suli mute tawa ma pi poka suno pini.
ar: ولما تركهُ دا فينتشي من لوحاتٍ ورسوماتٍ تخطيطية ومذكّرات وكتيّبات شخصية قيمة فنيَّةٌ هائلةٌ، وخصوصاً لما فيها من رسومٍ علمية ومسوّدات وأفكار عن كينونة الرَّسْم، ولما تركهُ فيمن بعده من الفنَّانين أثرٌ لا يعدلهُ فيه إلا مايكل أنجلو .
Toki Pona: sitelen pi jan mije Wituwijano (Vitruvian) li suli kin tawa jan mute.
ar: نالَ ليوناردو دا فينتشي جُلَّ شهرته من الرَّسْم، فأشهرُ لوحاته هي الموناليزا ، وهي -كذلك- أشهر لوحة لشَخْصٍ رُسِمَت قط، وأما العشاء الأخير فهي أكثرُ جداريةٍ دينية أُعيدَ رسمُها في التاريخ كافّة، وللوحة الرجل الفيتروفي قيمة أيقونية تعرفُ بها في شتّى الأنحاء.
Toki Pona: tenpo sike nanpa 2017 la, sitelen pi jan pi awen pi ma ale (Salvator Mundi) li kama sitelen pi mani nanpa wan lon tenpo ale.
ar: وبيعت لوحة سالفاتور مندي بمبلغ قياسي في 15 نوفمبر سنة 2017 هو 450.3 مليون دولار أمريكي في مزاد كريستيز العَلَنِيّ، وهذا أعلى ثمنٍ بيعَ لقائه عمل فني في التاريخ أجمَعْ.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
ar: تحظى اختراعات دا فينتشي العلمية باحتفاءٍ كبير، فقد وَضَعَ في فترة حياته مُخطَّطاتٍ لآلات حديثة كثيرة منها آلة طيران ومركبةٌ مُدرَّعة للقتال ولاقطٌ للطاقة شمسية وآلة حاسبة وبدن مزدوج للسّفن، ولم يُبْنَ من هذه الاختراعات في زمنه إلا قسمٌ قليل بل إنَّ بناء معظمها لم يكُن ممكنًا حينذاك، إذ كان المنهج العلمي في الهندسة وسَبْك المعادن ما يزالُ في مَهْدِه.
Toki Pona: taso tenpo sike ale ale ale ale li pini lon moli ona la, jan li sona e sitelen ona taso.
ar: على الرّغم من كون ليوناردو دا فينتشي عالماً ومخترعاً، إلا أنّ موهبته في الرسم أكسبته الشهرة حتى حوالي أربعة قرون قبل بقية مواهبه، كون العديد من رسوماته تعتبر تحف فنية.
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
ar: تتميز لوحاته بمجموعةٍ من الصّفات الَّتي طالما سعى طلَّاب الفن لتقليدها واتباع مدرسته، حتى وُصف بكونه رساماً «إلهياً»، وأكثر ما يميّز أعمال دا فينتشي ابتكاراته الفنية في وضع الألوان والطلاء، معتمداً على معرفته علم التشريح ، والضوء وعلم النبات والجيولوجيا ، بالإضافة لاهتمامه بعلم الفراسة ، وكيفيّة التّعبير عن العواطف بالتّعابير والإشارات، استخدامه الفريد لتشكيل جسم الإنسان، والتدرج الدقيق للألوان، كل هذه القيم تجتمع في أشهر لوحاته الموناليزا والعشاء الأخير وعذراء الصخور .
Toki Pona: jan Lejonato li tawa ma tomo Milan, li wile pali tawa jan Lutowiko Sosa la, sitelen ni li kama pini ala.
ar: عمل ليوناردو في ميلانو بين عامي 1482 و1499 وكُلِّفَ برسم لوحة عذراء الصخور لـ«أخوية الحبل بلا دنس» ولوحة العشاء الأخير لدير سانتا ماريا ديلي غراسي .
Toki Pona: sitelen ni la, kulupu mama pi jan Jesu li kama lon poka pi jan lili ante.
ar: كانت التقاليد السائدة في فلورنسا رسمُ لوحة صغيرة وراء المذبح للعذراء والطفل في الكنائس، وصُنِعَت الكثير من هذه اللوحات الحرارة أو بالطين النضيج الذي تنتجهُ ورش فيليبو ليبي وفيروكيو وعائلة ديلا روبيا الشهيرة.
Toki Pona: sitelen ni tu li sama, li lon.
ar: وكانت لوحات ليوناردو الأولى للسيدة العذراء، مثل سيدة القرنفل والسيدة بينوا ، تتبع هذه التقاليد ولو أنَّ فيها لمسةً وتحساساً ذاتياً له، وخاصة في لوحة السيدة بينوا التي تظهرا فيها العذراء مائلةً عن زاوية الصورة وفي حضنها الطفل المسيح في الزاوية المقابلة، ويظهر هذا التكوين الصوريّ في لوحات ليوناردو في وقت لاحق مثل العذراء والطفل مع القديسة آن .
Toki Pona: jan sona la, meli ni li jan Sesilija Kalelani (Cecilia Gallerani), li olin pi jan Lutowiko Sosa.
ar: فيما برزت لوحة سيدة مع قاقم في هذه الفترة، والتي يُفترض أنها سيسيليا جاليراني (حوالي 1483-1490)، محبوبة لودوفيكو سفورزا .
Toki Pona: tenpo sama ni la, sinpin jan li nasin wan lon sitelen.
ar: وما يميزها هو تموضع الشخصية حيث يبرز وجها بزاوية مغايرة تماماً عن جذعها، وهو أمر غير معتاد في ذلك الوقت حيث كانت جميع الصور الشخصية جامدة تماماً، فيما يظهر القاقم كرمز يرتبط إما بالاحتضان والجلوس أو بلودفيكو الذي ينتمي إلى الذين يحملون وسام القاقم المرموق.
Toki Pona: sitelen ni la, jan Jesu li pana e moku lon tenpo ona nanpa pini, li moku lon poka ona.
ar: والعشاء الأخير يمثل الوجبة الأخيرة التي شاركها يسوع مع تلاميذه قبل أسره وموته، وتظهر اللحظة التي قال فيها يسوع للتو «واحد منكم سيسلمني»، والذعر الذي سببته هذه العبارة.
Toki Pona: tenpo sike mute mute mute mute mute li pini la, jan wan li toki e ni: ona li pakala ale.
ar: لكي لا يكون الدوق مضطراً لاستخدام نموذج سابق، لكن عند الانتهاء، اعترف باللوحة أنها تحفة في التصميم والوصف، لكن هذه الحال تدهور بسرعة، وذلك حسبما وصفها أحد المشاهدين بعد مئة عام أنها «مدمرة كلياً».
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
ar: على الرغم من ذلك، تبقى اللوحة واحدة من أكثر الأعمال الفنية استنساخًا؛ تم عمل عدد لا يحصى من النسخ بطرق مختلفة.
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
ar: ليوناردو، بدلاً من استخدام التقنية المعتمدة ذاتها للفريسكو (اللوحات الجدارية)، استخدم التيمبورا فوق الخلفية التي كانت أساساً من الجيسو، مما أدى لتعرض سطح القالب للتساقط.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
ar: وقد تم تعيين مايكل أنجلو لرسم الجدار المقابل لتصوير معركة كاسينا .
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
ar: تدهورت لوحة ليوناردو بسرعة وهي معروفة الآن من نسخة لروبنز .
Toki Pona: jan mute li sona e sitelen pi jan Mona Lisa tan tenpo sama ni.
ar: وما زالت الجماهير تصطفُّ في الوقت الحاضر لمشاهدة تحف ليوناردو الفنية، كما تطبعُ رسومه الشهيرة على الكثير من القمصان ويشيدُ بعبقريته العديد من الأدباء ويتحرُّون عن حياته الشخصية، بل ويتنافسون في تخمين معتقدات وآراء رجلٍ بمثل منزلته.
Toki Pona: toki Italija la, nimi ona li La Gioconda .
ar: كان ليوناردو في زمنه ذائع الشهرة حتى أنَّ ملك فرنسا حمله معهُ من إيطاليا وكأنَّه غنيمةُ حَرْب، ويُزْعَمُ أن الملك وقفَ إلى جانبه في شيخوخته وحمله بين ذراعيه لحظة ما وافته المنيَّة.
Toki Pona: nanpa pi sitelen toki en nanpa pi sitelen linja li 13000 tawa ni.
ar: سُجلت هذه الدراسات في 13,000 صفحة من الرسومات والتدوينات التي تجمع الفن بفلسفة الطبيعة بما يجعل ليوناردو رائد العلم الحديث .
Toki Pona: lipu li nimi kin e ijo pi musi ala, li nimi e nimi moku kin, e mani wile tan jan ante kin.
ar: إن هذه الرسومات والملاحظات تعرض تنوعاً هائلاً في الاهتمامات والانشغالات، وتراوحت هذه الانشغالات بين المعتاد من قائمة مشتريات وقائمة المدينين الذين يدينون له بالمال وبين المثير للاهتمام كتصميمات الأجنحة وأحذية المشي على الماء.
Toki Pona: ona li sitelen linja e open nasin pi sitelen kule, e lili ijo, e len, e sinpin jan, e pilin lon sinpin jan, e soweli, e jan sin, e tu pi sijelo jan, e kasi, e sijelo pi kiwen ma, e telo pi nasin sike, e ilo utala suli, e ilo pi tawa sewi, e nasin pi pali tomo.
ar: وقد شملت أوراقه لوحاتٍ ودراسات للأقمشة وتصميمات الأزياء ودراساتٍ للوجوه والمشاعر والحيوانات والأطفال الرضع ودراساتٍ في علم التشريح والنبات والتكوينات الصخرية والدوامات والآلات الحربية وآلات الطيران والهندسة .
Toki Pona: ken la, jan Lejonato li kepeken luka ona pi poka open la, nasin toki ni li pali pona tawa ona.
ar: كان ليوناردو أعسرًا فغلبت الكتابة المعكوسة على طريقة تسجيله لملاحظاته وشروحاته، فكانت كتاباته من اليمين إلى اليسار وبأحرف متصلة.
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
ar: اتخذ ليوناردو من الملاحظة نهجًا علميًا؛ فحاول دراسة الظواهر من خلال وصف وتصوير تفاصيلها الدقيقة دون اللجوء للتجربة أو الشروحات النظرية.
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
ar: إلا أن معاصريه من العلماء لم يلقوا بالاً لشخصيته كعالم وما تقدمه هذه الشخصية، لأنه افتقر إلى التعليم الرسمي في اللغة اللاتينية والرياضيات ، على الرغم من أنه تعلم اللاتينية ذاتيًا.
Toki Pona: sona pi soweli pi tenpo pini suli li open la, toki sona ona li suli, li toki e kiwen pi soweli moli.
ar: كما أن كتابته العلمية في دفاتره وكراساته تشير إلى بصمته في بدايات علم المستحثات وهكذا دُعِي بأبي الآثار الأحفورية .
Toki Pona: jan Lejonato li open e kama sona pi sijelo jan lon tenpo pi jan sona ona Welosijo (Verroccio).
ar: بدأ ليوناردو دراسة تشريح جسم الإنسان أثناء تدربه عند أندريا دل فروكيو ، إذ كان أندريا يلزم تلاميذه على فهم ومعرفة المجال الذي سيرسمون فيه.
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
ar: وقد أتقن ليوناردو التشريح الطبوغرافي الذي يدرس جسم الإنسان عبر تقسيمه إلى مناطق، وباعتباره رسامًا فقد تمكن من إتقان هذا المجال بسرعة، ورسم العديد من البنى التشريحية كالعضلات والأوتار وغيرها.
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
ar: أُعطي ليوناردو الإذن لتشريح جثث البشر في مستشفى القديسة مريم الجديد في فلورنسا ولاحقًا في مستشفيات ميلان ورما، وذلك بفضل شهرته كرسام ناجح.
Toki Pona: jan musi ante en jan sona ante li pana kin e sitelen e nimi tawa lipu ni.
ar: وبينما كان ميلزي يصنف تلك المادة إلى فصول بهدف نشرها، فحصها عددٌ من خبراء علم التشريح والرسامين من أمثال فازاري وتشيليني وآلبرخت دورر ، والذين رسموا عددًا من اللوحات باستخدام لوحات ليوناردو.
Toki Pona: sitelen sijelo pi jan Lejonato li pana e kiwen sijelo, e ko insa pi wawa tawa.
ar: شملت رسومات ليوناردو في مجال التشريح العديد من الدراسات للهيل العظمي لجسم الإنسان وأجزائه وللعضلات والأوتار.
Toki Pona: jan Lejonato li kama sona e kiwen sijelo ale, e wawa pi ko sijelo tawa.
ar: وقد درس الوظائف الميكانيكية للهيكل العظمي والقوة العضلية التي تتحكم به بما يشابه ما يعرف اليوم بالميكانيكا الحيوية .
Toki Pona: ona li sitelen e pilin, e nasin pi telo loje, e insa unpa, e insa ante.
ar: ورسم القلب والأوعية الدموية والأعضاء التناسلية وغيرها من الأعضاء الداخلية، ورسم أول لوحة علمية لجنين الإنسان في رحم أمه.
Toki Pona: sitelen ona en nimi ona li tawa jan sona la, ni li ken ante e nasin sona sijelo lon tenpo sama ni.
ar: كانت هذه الرسومات والتدوينات سابقة لعصرها بمراحل ولو نشرت آنذاك لأحدثت مساهمة كبرى في العلوم الطبية.
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
ar: وقد درس ورسم تشريح العديد من الحيوانات، فشرّح الأبقار والطيور والقردة والدببة والضفادع، وقدمت رسوماته في هذا السياق مقارنة بين البنية التشريحية لهذه الحيوانات وتشريح الإنسان.
Toki Pona: jan Lejonato li tu e sijelo, li sitelen, li toki e ko sijelo tawa, e linja pilin, e nasin pi telo loje la, ni li pona tawa sona sijelo, li pona tawa sona pi nasin tawa.
ar: ساعدت الوثائق وعمليات التشريح للعضلات والأعصاب والأوعية التي قام بها ليوناردو في وصف وظائف وميكانيكا حركة الجسم.
Toki Pona: sona sijelo pi tenpo pimeja li toki e nasin sijelo tu tu taso la, ni li ken ala pona tawa sona sijelo pi jan Lejonato.
ar: وخلص إلى أنه من الصعب دمج التصور الحالي لأجهزة الجسم مع نظريات الأخلاط الأربعة ، ولكنه في النهاية ترك شروحات وظائف الأعضاء ومحاولة تفسيرها.
Toki Pona: ona li kama sona e ni: nasin sijelo ni tu tu li lon ala lawa jan, li lon ala pilin, li lon ala insa pi weka jaki.
ar: وسجل في ملاحظاته أن موقع الأخلاط ليس التجويفات الدماغية أو الجهاز البطيني أو القلب أو الكبد، ورأى بأن القلب هو الذي يحدد عمل جهاز الدوران.
Toki Pona: lupa pi nasin suli li lon insa pilin la, ona li pali e sijelo sama kepeken kiwen lukin pi len ala.
ar: بنى نموذجًا لبطينات الدماغ مستخدمًا الشمع المذاب ونموذجًا زجاجيًا للشريان الأبهر بهدف ملاحظة نمط تدفق الدم عبر الصمام الأبهري باستخدام الماء وبذور الأعشاب.
Toki Pona: ona li kama sona, li sitelen e ilo sama nasin pi sona sijelo, li sitelen e ilo sin.
ar: برع ليوناردو في الهندسة أيضًا واشتهر كمهندس خلال فترة حياته، مستخدمًا ذات المنهج العقلاني والتحليلي الذي اتبعه في دراسة وتقصي جسم الإنسان وعلم التشريح، فدرس وصمم عددًا مذهلاً من الآلات والأدوات.
Toki Pona: sitelen pi tenpo ni li pana e wan ilo ale lon poka ilo la, jan Lejonato li kama jan nanpa open tawa sitelen pi sama ni.
ar: وأنتج بإتقانٍ لا مثيل له الشكل الأول للرسم التقني الحديث بما فيه تقنية العرض التفصيلي التي توضح الأجزاء والتراكيب الداخلية للآلة بما يحاكي أسلوب الرسم في تشريح جسم الإنسان.
Toki Pona: ona li kama tan ma tomo Milan tawa ma tomo Wenesija (Venezia)la,ona li kama e ilo sin tawa ma tomo ni.
ar: وعندما هرب من ميلان إلى البندقية في عام 1499، عمل كمهندسٍ وبنى نظامًا متحركًا من المتاريس لحماية المدينة أثناء الهجوم عليها.
Toki Pona: jan lawa Luwi nanpa luka luka tu (Louis XII) la, ona li nasin sitelen e nasin telo sin.
ar: وتابع بناء تصور عن تخطيط قنوات المياه في سهول لومبارديا في عهد لويس الثاني عشر ونهر اللوار وتفرعاته في عهد فرانسوا الأول .
Toki Pona: lipu pi jan Lejonato li jo e ilo sin ken, e ilo sin nasa, e ilo sin pi ken ala.
ar: شملت تدوينات ليوناردو الهندسية عددًا كبيرًا من الاختراعات العملية وغير العملية، إذ تضمنت آلاتٍ موسيقية وفارسًا آليًا ومضخات هيدروليكية وآليات المرفق التي تدور بشكل عكسي وقذائف هاون ذات زعانف ومدفع بخاري .
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
ar: قضى ليوناردو حياته مولعاً بالطيران ، فألف فيه الدراسات كمجلد مخطوطات عن تحليق الطيور (حوالي عام 1505)، وخطط للعديد من الآلات الطائرة كالحوامة ذات الأجنحة الخفاقة وآلة برأسٍ دوارٍ .
Toki Pona: sitelen tawa pi nimi ilo tan lawa pi jan Lejonato (Leonardo's Dream Machines) la, jan li pali e ilo tan sitelen ilo pi jan Lejonato.
ar: عرضت القناة الرابعة البريطانية فيلمًا وثائقيًا في عام 2003 اسمه آلات حلم ليوناردو؛ يشرح ويبني العديد من تصميمات ليوناردو كالمظلة والقوس المستعرض العملاق .
Toki Pona: jan Make Wanten Peke (Marc Van Den Broek) li lukin e ilo sin mute pi jan Lejonato.
ar: كشف البحث الذي أجراه مارك فان دين برويك عن نماذج أولية قديمة لأكثر من مائةِ اختراع منسوبٍ لليوناردو.
Toki Pona: ilo sama li lon tenpo pini suli pi jan Lejonato.
ar: يشير التشابه بين شروحات ليوناردو والرسومات من العصور الوسطى واليونان القديمة وروما والإمبراطوريات الصينية والفارسية ومصر إلى أن جزءًا كبيرًا من اختراعات ليوناردو قد صُورت قبل عصره وحياته.
Toki Pona: ken la jan Lejonato li olin kule.
ar: وكانت أكثر علاقات ليوناردو حميمية مع تلميذَيه: سالاي وميلزي ، وكتب ميلزي لإخوة ليوناردو ليبلغهم بوفاته، ووصف حينها ليوناردو بأنه كان محباً وعطوفاً على تلامذته.
Toki Pona: tenpo sin ni la, jan ante li alasa e ken pi olin kule ona tan ni: ona li lon poka pi jan ante pi olin kule.
ar: بقيَ ليوناردو عدا صداقاته القليلة مُتَحَفِّظاً في حياته الخاصة، فكانت علاقاته الجنسية موضوع هجاء وتحليل وتكهّنات، وظهر هذا الاتجاه التحليل والتفكر في منتصف القرن السادس عشر وأعيد إحياؤهما في القرن التاسع عشر والعشرين بجهودٍ أبرَزُها ما بذله سيغموند فرويد .
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
he: במהלך חייו הועלה על נס כ מדען , מתמטיקאי , מהנדס , ממציא , אנטומיסט , צייר , פסל ו אדריכל .
Toki Pona: jan Lejonato li sona e mute la ni li sama kon pona pi tenpo pi wile sama tenpo pini.
he: לא אחת מתואר לאונרדו כ ארכיטיפ של איש ה רנסאנס או ה גאון האוניברסלי, אדם ש סקרנותו האין־סופית משתווה רק לכוח ההמצאה שלו.
Toki Pona: ona li kama sona lon ma tomo Pilense lon poka pi jan sona sitelen suli Anteja Tan Welosijo.
he: בשנת 1507 חבר לפמלייתו פרנצ'סקו מליצי, בן אצולה ומשכיל, שהייה לבן לווייתו המסור, מזכירו ואיש סודו, ומי שבידיו הפקיד לאונרדו את כל כתביו לאחר מותו.
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
he: באותה שנה, לאחר מות דודו האהוב, פרנצ'סקו, שהוריש לו את כל הונו, שב לאונרדו לפירנצה, בשל מחלוקת משפטית שנתגלעה בינו לבין אחיו החורגים, אשר נושלו מהירושה.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
he: לאונרדו שלח ידו לשלל נושאים מעבר לעיסוקו כאמן.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
he: נושאים אלו נכללים היום בדיסציפלינות מדעיות מוגדרות, כגון פיזיקה , כימיה , אופטיקה , אסטרונומיה , זואולוגיה , מכניקה , בליסטיקה , אווירונאוטיקה ועוד.
Toki Pona: taso ona li pana ala e sona ni tawa jan la, ni li ante ala e nasin sona lon tenpo pini.
he: עם זאת, נראה כי עבור לאונרדו, בדומה לבני זמנו, לא הייתה הפרדה ברורה בין המחקר המדעי לבין האמנויות היפות.
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
he: הוא הרבה לחקור את מהות היופי והכיעור בתופעות ה טבע ובעולם הצורות.
Toki Pona: pali ante li kepeken nasin sin suli, li kepeken tenpo mute, li wile e toki mute tawa kama pini, tawa mani.
he: מאחר שהמצאותיו נוצרו לפני כינונה של סוגיית ה פטנט , קשה ואף בלתי אפשרי להעריך בוודאות אילו וכמה מהמצאותיו עברו לכלל שימוש פרקטי, ולפיכך היו בעלות השפעה ממשית על מהלך החיים.
Toki Pona: jan lili ni li jan Son pi telo pi pona sewi.
he: אחד הציורים הוא " הטבלת ישו ", שעל פי וזארי , לאונרדו הצעיר השתתף ביצירתו, וצייר בה את המלאך הצעיר האוחז בגלימתו של ישו .
Toki Pona: sitelen ni la, jan Jesu li pana e moku lon tenpo ona nanpa pini, li moku lon poka ona.
he: לאונרדו התייחס בכתביו המאוחרים רק לשני אירועים מתקופת ילדותו: הראשון הוא זיכרון מתקופת ינקותו, אותו ראה לאונרדו בדיעבד כאות מבשר, ובו בז ירד מהשמיים וקרב לעריסתו, פתח את פיו בעזרת זנבו והכה בין שפתיו בזנבו .
Toki Pona: taso ona li kama pakala lon tenpo.
he: במרץ 1503 שב לאונרדו לפירנצה ונטל חלק, יחד עם מקיאוולי, בתכנון מיזם שאפתני וכושל, שנועד להסיט את נתיבו של הנהר ארנו , לנתק את פיזה מגישה לים, כחלק ממאבק רב שנים בין הערים, ולבסוף להעניק לפירנצה גישה משלה לים.
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
he: יחד עם לאונרדו הוזמן יריבו הפלורנטיני הצעיר, מיכלאנג'לו , להכין ציור מקביל על קיר סמוך באותו אולם.
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
he: העבודה המתוארכת המוקדמת ביותר של לאונרדו היא רישום בדיו של עמק ה ארנו , שצויר ב- 5 באוגוסט 1472 .
Toki Pona: jan mute li sona e sitelen pi jan Mona Lisa tan tenpo sama ni.
he: בשנת 1503 לערך החל דה וינצ'י לצייר את ה" מונה ליזה ", ציור שהפך לאחד המפורסמים והמשועתקים ביותר בעולם.
Toki Pona: toki Italija la, nimi ona li La Gioconda .
he: זהו כנראה דיוקנה של ליזה דל ג'וקונדו , אשת סוחר הבדים פרנצ'סקו דל ג'וקונדו, ומכאן שמה ב איטלקית , "לה ג'וקונדה" (La Gioconda), שם תואר שפירושו גם "העליזה".
Toki Pona: kon pi nimi ni li ni: uta pi jan meli li kama lon sewi tan pilin pona.
he: תיאור מוקדם של הציור מעלה סברה לפיה לא הבעל הוא שהזמין את הציור, אלא ג'וליאנו דה מדיצ'י , שחשק בפורטרט של מאהבתו.
Toki Pona: ken la, jan Lejonato li kepeken luka ona pi poka open la, nasin toki ni li pali pona tawa ona.
he: הסיבה לכך אינה ידועה, והועלו מספר השערות, בהן האפשרות שזה נעשה כדי להקשות על אחרים לקרוא ביומניו, או משום שהיה איטר יד ימין , ובכתיבה משמאל לימין ביד שמאל, היד הכותבת "מורחת" את הדיו, ולכן לשמאליים נוח יותר לכתוב מימין לשמאל.
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
he: לאונרדו אינו מוריד מערך עצמו משום שהיה "אדם חסר השכלה", אלא דווקא מצהיר על עצמאותו ומתגאה בכך שאת ידיעותיו רכש בעצמו, מתוך תצפית ובחינה, ולא על ידי קבלתה מן המוכן מידי אחרים .
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
he: הוא הגדיר את עצמו כ"אדם חסר השכלה" (omo sanza lettere)‏ , אך הכוונה אינה שהחשיב את עצמו כבור, אלא שלא למד לטינית , שפת המלומדים אז, ולא קיבל הכשרה גבוהה ב שבע האמנויות החופשיות ( דקדוק , לוגיקה , רטוריקה , אריתמטיקה , גאומטריה , מוזיקה ו אסטרונומיה ).
Toki Pona: jan Lejonato li open e kama sona pi sijelo jan lon tenpo pi jan sona ona Welosijo (Verroccio).
he: את הכשרתו הבסיסית רכש לאונרדו בעת חונכותו בסדנה של אנדריאה דל ורוקיו , ששם דגש רב על הפירוט האנטומי והתעקש שחניכיו ילמדו אנטומיה.
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
he: ואכן, למחקריו האנטומיים ייחס תפקיד חשוב גם בעבודתו כצייר; מתחת לרישום האנטומי של מערכת העצבים בצוואר כתב לאונרדו "הצגה זו חיונית לרַשָם הטוב לא פחות מששורשי המילים בלטינית חיוניים לאיש הדקדוק הטוב" .
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
he: בשנת 1482 עזב לאונרדו את פירנצה ועבר להתגורר ב מילאנו .
Toki Pona: ona li sitelen e pilin, e nasin pi telo loje, e insa unpa, e insa ante.
he: הוא לא רק תיאר את אברי הגוף האנושי, אלא המציא שפה חזותית חדשה לתיאור הגוף; היה עליו למצוא טכניקה דיאגרמתית שתשלב הן את פרטי המעטה החיצוני והן את האיברים הפנימיים.
Toki Pona: sitelen ona en nimi ona li tawa jan sona la, ni li ken ante e nasin sona sijelo lon tenpo sama ni.
he: תרומתו הממשית והבולטת ביותר של דה וינצ'י למדע מצויה במחקריו ה אנטומיים ; הוא מיפה ותיעד את גוף האדם בצורה קפדנית ומפורטת יותר מכל אנטומאי לפניו .
Toki Pona: ona li tu e sijelo mani, e sijelo waso, e sijelo pi soweli pi sama jan, e soweli suli wawa, e akesi ko, li lukin e sama ni pi sijelo jan.
he: הוא ניתח פרות , ציפורים , קופים ו צפרדעים , והשווה בציוריו את המבנה האנטומי שלהם לזה של האדם.
Toki Pona: sitelen pi tenpo ni li pana e wan ilo ale lon poka ilo la, jan Lejonato li kama jan nanpa open tawa sitelen pi sama ni.
he: רק בסוף המכתב מזכיר לאונרדו את כישוריו כאדריכל וכאמן, שביכולתו לעשות כל דבר שאפשר לעשות בציור.
Toki Pona: ona li pali e sinpin awen pi tawa ken tawa utala.
he: ברשימה פורס לאונרדו את יכולותיו לבנות גשרים קלים לניוד בעת מרדף, לרוקן חפירות ממים בעת מצור, לפתח שיטות להריסת מבצרים, לבנות תותחים קלים היורים אבנים קטנות ומטילים אימה, לחפור בשקט מנהרות תת-קרקעיות, לבנות כלי רכב משוריינים העמידים בפני כל התקפה, לבנות מכונות ללחימה בים ושאר מכונות, "בקצרה, ביכולתי להמציא מגוון רחב של מכונות לתקיפה ולהגנה".
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
he: לצד תכנון מכונות התעופה בעלות כנפיים מתנופפות המונעות בכוח יד אדם, תכנן לאונרדו גם מצנח ו גלשן אוויר שיכלו לעוף בעקרון.
Toki Pona: ilo ante mute ni li pali pi pona ala.
he: בשלהי המאה ה-20 ניסו הרפתקנים וחוקרים לבנות מכונות שונות על פי רישומיו של דה וינצ'י, וב- 26 ביוני 2000 ערך צנחן חופשי קפיצת מבחן מוצלחת עם מצנח שבנה על פי הדגם שעיצב דה וינצ'י.
Toki Pona: ken la jan Lejonato li olin kule.
he: ישנה סבירות גבוהה שלאונרדו נעצר לזמן קצר בעקבות הלשנה בעילום שם, אך כעבור חודשיים, ב- 7 ביוני , בוטלה רשמית התביעה נגדו ונגד שלושת האחרים עקב חוסר ראיות או עדויות.
Toki Pona: ona li jan sona pi nasin nanpa mute li jan sitelen li jan pi sona pali li jan pi nasin sona li jan pi insa lawa mute li jan pali pi musi kiwen li jan sona pi pali tomo.
pl: 2 maja 1519 w Clos Lucé ) – włoski renesansowy artysta i uczony: malarz , rzeźbiarz , architekt , inżynier , a także odkrywca, matematyk , anatom , wynalazca, geolog , filozof , muzyk , pisarz .
Toki Pona: ma Loma la jan mute li wile pali sama ona li kama sona tan ona.
pl: Wyruszyli na południowy wschód drogą Via Emilia – przez Lodi , Piacenzę , Parmę , Regio Emilia , Modenę i Bolonię i skierowali się na południe, podróżując przez Apeniny .
Toki Pona: sona la, soweli walo li suli tawa jan meli anu suli tawa jan Lutowiko.
pl: Zwierzę symbolizuje czystość i niewinność, jest również aluzją do Ludwika Sforzy, który od 1488 roku nosił tytuł Gronostaja (L’Ermellino) oraz nawiązaniem do panieńskiego nazwiska Cecylii (grecka nazwa zwierzęcia to galé ) .
Toki Pona: tenpo mute la, sitelen pi sama ni li kama tan ni: kule li lon kiwen pi telo lili, li kama telo ala la, sitelen en kule li awen lon tenpo mute.
pl: Prace nad obrazem się przeciągały, w czerwcu 1505 roku niegotowy fresk omal nie został zniszczony przez ulewę .
Toki Pona: taso jan Lejonato li kepeken kule walo lon sinpin, li sitelen lon kule walo la, sitelen li ken kama pakala, li ken weka lili lon tenpo.
pl: Inną trudnością była słaba przyczepność farb do ściany, wynikająca ze stosowania opracowywanych przez Leonarda nowych technik nakładania farby .
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
pl: W kwietniu 1507 roku Ambrogio i Leonardo przystąpili do ukończenia Madonny wśród skał .
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen linja mute, li pana e ona tawa lipu mute.
pl: W latach 1500–1506 Leonardo pracował nad obrazami: Leda z łabędziem , Madonna z kądzielą , Zbawiciel świata , Maria Magdalena , Herkules i lew nemejski , Neptun i konie morskie , Madonna z Dzieciątkiem i św.
Toki Pona: jan mute la, sitelen ni suli li sitelen pi jan mije Wituwijano tawa sona sijelo, li sitelen pi lawa pi sewi jan lili , li sitelen pi meli lili pona lon kiwen , li sitelen pi kasi Suno Pelejen (Star Of Bethlehem), li sitelen pi nimi meli pona en jan lili en jan sewi Ane en jan sewi Son pi telo sewi .
pl: Janem , Neptun i Herkules , Anioł zwiastujący oraz nad kartonami Święta Anna Samotrzecia i Bitwa pod Anghiari .
Toki Pona: nasin sona la, jan Lejonato li lukin taso, li toki e sona tan, li sitelen e sona tan lukin.
pl: Według francuskiego humanisty Geoffroy’a Tory’ego Luca Pacioli dopuścił się plagiatu, przypisując sobie ważniejsze odkrycia, które zdaniem Tory’ego są dokonaniami Leonarda .
Toki Pona: lon lipu jan ona la ona li sitelen e ni: unpa mije meli li ike a.
pl: Krytyk sztuki Kenneth Clark również uważał, że Leonardo da Vinci był osobą homoseksualną, czego dowodem na to miały być styl malarski, zamiłowanie do strojów, tajemniczość i brak jakichkolwiek informacji o kobietach w jego notatkach.
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
tr: Leonardo di ser Piero da Vinci ( telaffuz ) (15 Nisan 1452, Floransa - 2 Mayıs 1519, Amboise ), Rönesans döneminde yaşamış İtalyan hezârfen , döneminin önemli bir filozofu , astronomu , mimarı , mühendisi , mucidi , matematikçisi , anatomisti , müzisyeni , heykeltıraşı , botanisti , jeoloğu , kartografı , yazarı ve ressamıdır .
Toki Pona: tenpo wan la jan mute li sona e pali ona tan sitelen kule ona.
tr: Rönesans sanatını doruğuna ulaştırmış, yalnız sanat yapısına değil, çeşitli alanlardaki araştırmaları ve buluşlarıyla da tanınan, gelmiş geçmiş en büyük sanatçı ve dehalardan biri kabul edilir.
Toki Pona: jan lawa Pansi nanpa wan li wile la ona li awen lon ma Kanse lon tenpo sike tu wan li moli.
tr: 14 yaşına kadar Vinci'de yaşayan Leonardo, büyükanne ve büyükbabasının ardı ardına ölmesi üzerine 1466'da babası ile birlikte Floransa'ya gitti.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
tr: 1485 - 1490 yıllarında doğa, mekanik , geometri , uçan makinelerin yanı sıra, kilise , kale ve kanal yapımı gibi mimari yapılar ile ilgilendi, anatomi çalışmaları yaptı, öğrenciler yetiştirdi.
Toki Pona: jan sona la, meli ni li jan Sesilija Kalelani (Cecilia Gallerani), li olin pi jan Lutowiko Sosa.
tr: “Salai” veya “il Salaino” takma adlarıyla da bilinen Gian Giacomo Caprotti da Oreno Giorgio Vasari tarafından “Leonardo’nun büyük keyif aldığı harika kıvırcık saçları olan ışıltılı ve güzel genç” olarak tanımlanmıştır.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
tr: Daha sonra Floransa'da iki yılını Signoria için Anghiari Savaşı duvar resmini tasarlayıp boyayarak geçirdi, Michelangelo da onun eş parçası Cascina Savaşı 'nı tasarladı.
Toki Pona: jan Lejonato li moli la, jan ona pi kama sona li kama jo e ona.
tr: Leonardo'nun tüm evliliklerinden sonunda 16 üvey kardeşi oldu (bunlardan 11'i bebeklik dönemini atlattı) ve bu kardeşleri ondan çok daha küçüktü (sonuncusu Leonardo 46 yaşındayken doğdu) ve onlarla çok az teması vardı.
Toki Pona: sitelen toki mute pi jan Lejonato li open lon poka pi pini sitelen, li pini lon poka pi open sitelen.
tr: Leonardo'nun çalışmalarından ve biyografisini yazan erken dönem yazarlardan anlaşıldığı üzere Leonardo dürüst ve ahlaki konularda duyarlı bir kişiydi.
Toki Pona: ona li sitelen e pilin, e nasin pi telo loje, e insa unpa, e insa ante.
tr: İnsanı olabildiğince canlı ve tüm hareketleri gerçeğe en yakın şekilde çizmek için dış gözlemleri yeterli görmemiş, vücudun içini de görmek, kemiklerin , kasların ve eklemlerin birbirleriyle ilişkilerini kavramak istemiştir.
Toki Pona: ona li kama tan ma tomo Milan tawa ma tomo Wenesija (Venezia)la,ona li kama e ilo sin tawa ma tomo ni.
tr: Louis tarafından devrildiğinde Leonardo, asistanı Salaì ve arkadaşı matematikçi Luca Pacioli ile birlikte Milano'dan Venedik 'e kaçtı.
Toki Pona: lon lipu jan ona la ona li sitelen e ni: unpa mije meli li ike a.
tr: 1476 yılında, sevgilisi Verrocchio ile birlikte yaşarken 17 yaşındaki model Jacopo Saltarelli ile sodomist (eşcinsel) ilişki kurduğu gerekçesiyle adı bilinmeyen bir kişi tarafından suçlanmıştır.
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
la: Leonardus Vincius , sive Leonardus (de) Vinci ( Italiane Leonardo di ser Piero da Vinci, 15 Aprilis 1452 – 2 Maii 1519 ) fuit polymathes geniusque , inventor , ingeniarius , ac scriptor Italus Renascentiae , qui artis , sculpturae , architecturae , musicae , anatomiae , botanicae , geologiae , geographiae peritissimus erat.
Toki Pona: ona li kama sona lon ma tomo Pilense lon poka pi jan sona sitelen suli Anteja Tan Welosijo.
la: Georgius Vasari , biographus artificium saeculorum XIII, XIV, et XV, Leonardum cum patre officio functuro Florentiam anno 1462 iisse illicoque amicum presbyteri Petri Andrean Verrocchium cognoscere scripsit.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
la: In libellis descripsit inter alia helicopterum , autocurrum armatum et alia armatoria , machinam calculatoriam , instrumenta musica , umbellam descensoriam , pontes varios, moles , canales , et antlias hydraulicas.
Toki Pona: sitelen ona li suli, li wan taso lon sitelen ante tan ni: ona li kepeken nasin sin tawa kule lon lipu, li sona mute e lili mute pi sijelo jan, li sona mute e suno, e kasi, e ma, li wile sona e pilin tan tawa pi sinpin jan, e pilin tan tawa jan.
la: Ingenium eius per imagines exstantes nihilo minus videtur in usu sapientiae de rebus anatomicis , opticis , botanicis , aliisque ad subiecta describenda.
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
la: In Codice Leicester , quem inter annos 1506 et 1510 scripsit, Leonardus, qui ab anno 1508 iterum Mediolani vivebat, primam correctam phaenomeni luminis cinererum explicationem dedit.
Toki Pona: selo en insa ala sijelo la, jan Lejonato li kama jan sona suli kepeken tenpo lili, li sitelen mute e ko sijelo pi wawa tawa, e ijo sijelo ante tawa lukin.
la: Iam anno 1572 Leonardus ut magister in collegium Sancti Lucae , collegium artificium medicorumque , acceptus est.
Toki Pona: jan Lejonato pi ma Winsi ( toki Italija la: Leonardo di ser Piero da Vinci ) li jan pi sona mute.
el: Ο Λεονάρντο ήταν ένας ικανός πειραματιστής που προσπαθούσε να επαληθεύσει τις ιδέες του πειραματικά, με με ακριβείς παρατηρήσεις και μετρήσεις.
Toki Pona: ona li kama sona lon ma tomo Pilense lon poka pi jan sona sitelen suli Anteja Tan Welosijo.
el: Μαθήτευσε στο εργαστήριο του φημισμένου Ιταλού ζωγράφου Αντρέα ντελ Βερόκκιο .
Toki Pona: taso ona li pali mute tawa jan Lutowiko Sosa lon ma tomo Milan.
el: Μεγάλο μέρος της πρώιμης εργασιακής ζωής του το πέρασε στην υπηρεσία του Λουδοβίκου Σφόρτσα στο Μιλάνο · αργότερα εργάστηκε στη Ρώμη , την Μπολόνια και τη Βενετία .
Toki Pona: sona pi tenpo pini la, jan Lejonato li jan musi pi suli mute.
el: Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (14/15 Απριλίου 1452 – 2 Mαΐου 1519), ή ντα Βίντσι , ή Λεονάρντο , ήταν Ιταλός πολυμαθής της Ύστερης Αναγέννησης που θεωρείται κατά κοινή ομολογία ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους όλων των εποχών παρά το περιορισμένο πλήθος των σωζόμενων έργων του.
Toki Pona: sitelen suli ona nanpa wan li sitelen pi jan Mona Lisa .
el: Η « Μόνα Λίζα » είναι το διασημότερο ζωγραφικό έργο του Λεονάρντο και το πιο διάσημο πορτραίτο στην ιστορία, ενώ ο « Μυστικός Δείπνος » του είναι ο πλέον ανατυπωμένος θρησκευτικός πίνακας· το σχέδιο του που έγινε γνωστό ως « Ο Βιτρουβιανός Άνθρωπος » συνιστά διάσημο πολιτιστικό σύμβολο.
Toki Pona: jan Lejonato li sona mute e ilo la, ona li sitelen e ilo pi tawa sewi, e tomo utala tawa, e ilo pi mute suno, e ilo pi sona nanpa, e selo tu pi tomo telo tawa.
el: Ο ντα Βίντσι συνέλαβε την ιδέα των πτητικών μηχανών , σχεδίασε ένα είδος τεθωρακισμένου άρματος , πέτυχε να συγκεντρώσει την ηλιακή ισχύ , δημιούργησε μια μηχανή πρόσθεσης και εφηύρε το κύτος πλοίου με διπλά τοιχώματα.
Toki Pona: ken ala ni li tan ni: nasin pi pali kiwen nasin pi sona pali li open taso lon tenpo ona.
el: Σχετικά λίγες από τις εφευρέσεις του υλοποιήθηκαν, ενώ ελάχιστες θεωρήθηκαν πραγματοποιήσιμες από τους σύγχρονούς του, καθώς επιστημονικοί τομείς όπως η μεταλλουργία και η μηχανική ήταν στη νηπιακή τους ηλικία κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης .
Toki Pona: taso ilo lili ona li kama, li sama suli ala tawa jan mute.
el: Ωστόσο, μερικές από τις πιο μικρές εφευρέσεις του όπως ένα είδος ροδανίου και μια μηχανή για τον έλεγχο της εφελκυστικής αντοχής ενός σύρματος έγιναν εξαιρετικά διαδεδομένες χωρίς να του δοθούν ιδιαίτερα εύσημα.
Toki Pona: ona li kama sona e sin suli mute tawa sona pi sijelo jan, tawa nasin pi sona pali, tawa sona ma, tawa sona pi nasin suno, tawa sona pi supa tawa, tawa sona pi tawa telo.
el: Έκανε θεμελιώδεις ανακαλύψεις στην ανατομία, την πολιτική μηχανική , τη γεωλογία , την οπτική και την υδροδυναμική αλλά δεν εξέδωσε επισήμως τα ευρήματά του που, ως εκ τούτου, επηρέασαν ελάχιστα έως καθόλου την εξέλιξη των αντίστοιχων επιστημών.
Toki Pona: sitelen pi suli nanpa wan li sitelen pi meli lili pona lon kiwen .
el: Με προσεκτικότερη εξέταση του έργου αποκαλύπτονται περιοχές του οι οποίες έχουν ζωγραφιστεί εξ αρχής ή πάνω από την τέμπερα, με χρήση της νέας τεχνικής του λαδοχρώματος· σε αυτές συμπεριλαμβάνονται το τοπίο, οι πέτρες που φαίνονται μέσα από το καφετί βουνίσιο ρυάκι και μεγάλο μέρος της φιγούρας του Ιησού , μαρτυρώντας τη συνεισφορά του νεαρού Λεονάρντο.
Toki Pona: sitelen ni la, kulupu mama pi jan Jesu li kama lon poka pi jan lili ante.
el: Κατά τον Βαζάρι, ο Λεονάρντο συνεργάστηκε με τον Βερόκκιο στο έργο του « Η Βάπτιση του Χριστού », στο οποίο ζωγράφισε τον νεαρό άγγελο που κρατάει τον μανδύα του Ιησού κατά τρόπο που ήταν τόσο ανώτερος της τεχνικής του δασκάλου του ώστε, σύμφωνα με το θρύλο, ο Βερόκκιο να αφήσει τα πινέλα του και να μη ζωγραφίσει ποτέ ξανά.
Toki Pona: sitelen ni tu li sama, li lon.
el: Ο Λεονάρντο ίσως ήταν το μοντέλο δύο έργων του Βερόκκιο: του μπρούτζινου αγάλματος του « Δαβίδ » και του Αρχάγγελου Ραφαήλ στο έργο «Ο Τωβίας και ο Άγγελος».
Toki Pona: jan Lejonato li sitelen e utala pi ma Ankijali (Anghiari) lon ma tomo Pilense lon sinpin wan la, jan Mikelanselo li sitelen e utala pi ma Kasina (Cascina) lon sinpin pi poka ante.
el: Κάποιος ανώνυμος πρώιμος βιογράφος, γνωστός ως Ανόνιμο Γκαντιάνο, ισχυρίζεται ότι κατά το 1480 ο Λεονάρντο ζούσε με τους Μεδίκους και εργαζόταν συχνά στον κήπο της Πιάτσα Σαν Μάρκο στη Φλωρεντία όπου έκανε τις συναθροίσεις της μια Νεοπλατωνική ακαδημία καλλιτεχνών, ποιητών και φιλοσόφων οργανωμένη από τους Μεδίκους.
Toki Pona: sitelen pi jan Lejonato li kama pakala lon tenpo lili la, jan li sona e sitelen ona tan ni taso: jan Lupen (Rubens) li sitelen e sitelen pi jan Lejonato.
el: Καμία από αυτές τις πρώτες αναθέσεις δεν ολοκληρώθηκε, καθώς εγκαταλείφθηκαν όταν ο Λεονάρντο πήγε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον Δούκα του Μιλάνου Λουδοβίκο Σφόρτσα .
Toki Pona: jan mute li sona e sitelen pi jan Mona Lisa tan tenpo sama ni.
el: Εκεί καθιερώθηκε ως προσωπογράφος—χαρακτηριστικό δείγμα το πορτρέτο της Τσετσίλια Γκαλλεράνι, γνωστό και ως « Η Κυρία με την ερμίνα » — ενώ ανέλαβε και το περίφημο έργο του « Μυστικού Δείπνου », που σε συνδυασμό με τη μεταγενέστερη δημιουργία της «Μόνα Λίζα» απογείωσαν τη φήμη του ντα Βίντσι.
Toki Pona: ona li sona ala e toki Lasina, e nasin nanpa tan tomo sona la, sona pi jan Lejonato li suli ala tawa jan sona lon tenpo ona.
el: Ο Λεονάρντο έλαβε ανεπίσημη εκπαίδευση στα Λατινικά , τη γεωμετρία και τα μαθηματικά .
Toki Pona: sona pi soweli pi tenpo pini suli li open la, toki sona ona li suli, li toki e kiwen pi soweli moli.
el: Στη μετέπειτα ζωή του, δεν κατέγραψε στις σημειώσεις του παρά ελάχιστα σημαντικά περιστατικά της παιδικής ζωής του.
Toki Pona: jan Lejonato li kama jan musi suli la, ona li ken tu e sijelo tawa sona lon ma tomo Pilense, lon ma tomo Milan kin, lon ma tomo Loma kin.
el: Με την Παναγία των Βράχων ο Λεονάρντο καθιερώθηκε ως ζωγράφος στο Μιλάνο.
Toki Pona: ona li sitelen e pilin, e nasin pi telo loje, e insa unpa, e insa ante.
el: Μελετούσε τη φυσιολογία των ανθρώπων αλλά και των ζώων από τη σκοπιά της μηχανικής: συνέκρινε τις αρθρώσεις και τους τένοντες με αρμούς και βαρούλκα, και εκτιμούσε τους μυς και και τα οστά ως γρανάζια και μοχλούς μιας μηχανής.
Toki Pona: sitelen ona en nimi ona li tawa jan sona la, ni li ken ante e nasin sona sijelo lon tenpo sama ni.
el: Παράλληλα έκανε διάφορες μελέτες πάνω στην ανθρώπινη ανατομία, συγκρίνοντας τις «θεωρίες» του με τη μοναδική σωζόμενη σχετική θεωρία που υπήρχε την εποχή εκείνη, τον «Άνθρωπο του Βιτρούβιου».
Toki Pona: taso ni li kama ala.
el: Δεν ήταν μόνο μια συλλογή ανατομικών παρατηρήσεων, αλλά σύνολο ολιστικών ερμηνειών για το ανθρώπινο σώμα και τις λειτουργίες του.
Toki Pona: jan Lejonato li lukin mute e tenpo lon sijelo, e pilin lon sinpin.
el: Στη διάρκεια της ζωής του Λεονάρντο, η «εξωπραγματική φυσική ομορφιά του», η «απεριόριστη χάρη του», η «μεγάλη δύναμη και γενναιοδωρία» και το «λεπτό πνεύμα και  καταπληκτικό εύρος του νου του», όπως περιγράφηκαν από τον Βαζάρι, καθώς και άλλες πτυχές της ζωής του, έλκυσαν την προσοχή αρκετών ανθρώπων της εποχής του.
Toki Pona: ona li kama sona, li sitelen e sijelo pi soweli mute.
el: Μία από τις αξιοπερίεργες πτυχές του βίου του ήταν η ιδιαίτερη για την εποχή αγάπη που είχε για τα ζώα· είναι πιθανό ο Λεονάρντο να ήταν χορτοφάγος , ενώ, σύμφωνα με τον Βαζάρι, αγόραζε πουλιά σε κλουβί για να τα ελευθερώσει αμέσως μετά.
Toki Pona: tawa waso li musi suli tawa jan Lejonato, li kama e sitelen mute ona pi tawa waso, e ilo pi tawa sewi kin.
el: Στα 1487-1490 έχουμε τα πρώτα σχέδιά του για πτητικές συσκευές, με το πιο διάσημο εξ αυτών να είναι η «αεροέλικα» ή «ελικόπτερο του Λεονάρντο» , ένα ξύλινο πλέγμα με μια πάνινη έλικα στην κορυφή, η οποία στροβιλιζόμενη προκαλέσει ανύψωση.
Toki Pona: len pi awen sewi en ilo alasa utala wawa pi palisa tawa li kama tan ni.
el: Σχεδίαζε, επίσης, αλεξίπτωτα και συστήματα ασφαλείας για την πτητική μηχανή του: επρόκειτο για σάκους «δεμένους μαζί σαν τις χάντρες ενός κομπολογιού» .
Toki Pona: ilo ante mute ni li pali pi pona ala.
el: Ωστόσο αν και το εγχείρημα στηριζόταν σε ορθές αρχές της αεροδυναμικής , στερούταν της κατάλληλης πηγής ενέργειας προκειμένου να επιτευχθεί η ανύψωση· έπρεπε «να επινοήσει μια μηχανική δομή που θα περιέκλειε ένα κινητήρα ».
Toki Pona: lawa ni la, supa wan li tawa lon supa ante la, ni li pali, li kama e seli, li weka e wawa.
el: Το απλό αυτό σκίτσο αναπαριστά μια ζυγαριά, στο ένα άκρο της οποίας υπάρχει μια σφαίρα από κερί και στο άλλο ένας σπόγγος .
Toki Pona: lawa ni la, jan Lejonato li jan sona nanpa wan.
el: Ακόμα, ο Λεονάρντο επινόησε ένα υγρόμετρο με σκοπό την απόκτηση γνώσεων για τις ιδιότητες και την πυκνότητα του αέρα αλλά και του χρονικού σημείου πρόκλησης βροχής .
Toki Pona: tenpo sike nanpa 2017 la, jan lawa pi ma Italija li toki e ni: len Piwe li pali musi ala, jan li pali e ona kepeken ken ala, kepeken sona ala, kepeken musi ala .
en: On 12 December 2007, Gabibbo and Antonio Ricci were found to not be liable for infringement by the court of appeals in Milan.
Toki Pona: jan Kapipo ( toki Italija la: Gabibbo ) li jan pi kalama musi uta li jan powe pi sitelen musi li tan ma Italija.
it: Il Gabibbo è un personaggio televisivo italiano ideato da Antonio Ricci partecipante ai programmi televisivi quali Striscia la notizia , Veline , Velone , Cultura moderna , Paperissima Sprint , ecc.
Toki Pona: nimi Kapipu ( toki Likulija la: Gabibbo [ɡaˈbibu] , "jan pi tan ma ante") li tan nimi Kapi ( toki Alapi la: حَبيبْ habib , "jan pona") .
it: [ɡaˈbibu] ), è una parola genovese ed era il titolo che i marinai genovesi davano agli scaricatori del porto di Massaua ( Eritrea ), chiamati così perché un nome proprio diffuso in quel luogo era Ḥabīb ( حَبِيبُ ‎) che significa Amato .
Toki Pona: lukin la, ona li sama jan ni: linja ala li lon lawa ona, sijelo ale ona li loje, oko ona li walo, nena sinpin ona li lili li sike, uta ona li suli, insa pi uta ona li pimeja.
it: È calvo, completamente rosso, con gli occhi bianchi, naso tondo appena visibile e la bocca molto larga (nera all'interno).
Toki Pona: tenpo mute la, ona li jo e len lili ni: len namako li sama pipi lipu li lon noka lawa ona, kiwen namako li lon luka ona, len walo lili li sama len namako pi lupa pini li nasa lukin.
it: Solitamente compare in costume, quando non è travestito è caratterizzato da un abbigliamento molto minimale (cosiddetta falsa camicia , papillon e polsini con gemelli), se non addirittura del tutto assente come ai tempi del suo esordio.
Toki Pona: ona li kepeken nimi mute ni pi toki Likulija: "balette, belandi, besugo, figgeu, mea, nescio, rumenta, palanche ".
it: Il personaggio è ligure e ciò è evidente dal fatto che il suo modo di esprimersi è caratterizzato da un forte accento genovese, da numerosi riferimenti allo stereotipo del genovese avaro e dall'uso di molti termini in lingua ligure (ad esempio: balette , belandi , besugo , figgeu , mea , nescio , rumenta , palanche ).
Toki Pona: tenpo sike nanpa 2017 la, jan lawa pi ma Italija li toki e ni: len Piwe li pali musi ala, jan li pali e ona kepeken ken ala, kepeken sona ala, kepeken musi ala .
it: Il contenzioso è stato definito dalla Corte di cassazione nel 2017 col rigetto dell'accusa di plagio e con la condanna al rimborso delle spese legali sostenute dai destinatari di quell'iniziativa giudicata infondata.
Toki Pona: jan Kapipo ( toki Italija la: Gabibbo ) li jan pi kalama musi uta li jan powe pi sitelen musi li tan ma Italija.
la: Gabibbo (nomen quod, Latine redditum, Gabibulus esse potest et quia haec vox vere Latine sonat et quia in eadem "bibulus" apparet -quod leporem ac sales addere potest- et quia bene vocabulum originale in mentem revocare valet) est persona ficta in forma pupuli speciei imaginariae animata atque ad emissiones televisificas destinata.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
en: Muhammad Jusuf Kalla ( listen ; born 15 May 1942), commonly referred to by his initials JK , is an Indonesian politician and businessman who served as the 10th and 12th Vice President of Indonesia from 2004 to 2009 and 2014 to 2019, the only Vice President to serve two non-consecutive terms in office.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
ru: Muhammad Jusuf Kalla ), более известный как Юсуф Калла (род.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
fr: Muhammad Jusuf Kalla , né le 15 mai 1942 à Watampone ( Sulawesi du Sud ), est un homme d'État indonésien .
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
es: Jusuf Kalla (Watampone, 15 de mayo de 1942) es un político y estadista indonesio.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
de: Muhammad Jusuf Kalla (* 15.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
ja: ムハマッド・ユスフ・カラ ( Muhammad Jusuf Kalla , 1942年 5月15日 - ) は、 インドネシア の 政治家 、 実業家 である。
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
zh: 穆罕默德·优素福·卡拉 （ 印尼語 ： Muhammad Jusuf Kalla ，1942年5月15日—）是 印度尼西亚 政治家 ，自2014年起担任 印度尼西亚副总统 ，此前曾在2004年至2009年任职。
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
ar: مُحمد يُوسُف كالا ( بالإندونيسية : Muhammad Jusuf Kalla ) هو نائب رئيس الجمهورية الإندونيسية الحالي.
Toki Pona: jan Muwama Jusu Kala ( toki Intonesija la: Muhammad Jusuf Kalla [mu'ham.mad 'ju.suf 'kal.la]) anu jan Seka ( toki Intonesija la: JK [dʑɛ.ka]) li jan lawa nanpa tu pi ma Intonesija lon tenpo pini.
pl: Muhammad Jusuf Kalla (ur.
Toki Pona: soko li tawa lili li tawa ala la, ona li sama kasi .
es: un ejemplo de ello es el observar sobre el pan humedecido como crece pronto un micelio de Rhizopus , que forma esporangios globosos y oscuros; y en la cáscara de los cítricos se desarrolla enseguida Penicillium , con sus características esporas verdeazuladas.
Toki Pona: soko mute li pana e moli e ike sijelo .
it: I funghi, proprio per il fatto che sembrano spuntare dal nulla su terreno o su tronchi di piante nonché per via della velenosità e la pericolosità di talune specie e per via degli effetti allucinogeni di altre, hanno sin dai tempi antichi suscitato la fantasia degli uomini, avvolgendosi in un alone di magia e mistero e divenendo protagonisti di credenze e leggende popolari.
Toki Pona: soko mute li pana e moli e ike sijelo .
zh: 真菌學 是生物學的一個分支，研究真菌的遺傳、生化性質、分類、對人類的用途（包括 藥用 、 食用 與 宗教致幻劑 ）以及對人類的威脅（包括 毒性 與 感染 ）。
Toki Pona: soko mute li pana e moli e ike sijelo .
ko: 기주가 되는 생물은 동식물이나 균류 등 모든 생물에 걸치지만 동물의 전염병균에는 세균류가 많은 데 대해 식물의 병원균은 곰팡이류가 많은 것이 특징이다.
Toki Pona: soko li ken ala pali e moku ona la, ona li sama soweli.
ar: ولكن احيانا، في حالة بعض الفطريات المتطفلة تتحول هذة الخيوط إلى ممصات عندما تخترق جسم العائل لكي تستطيع امتصاص غذائها وهذا ما نشاهدة عند الفطريات مثل تلك التي تسبب مرض البياض الزغبي للعنب Plasmopara viticola.
Toki Pona: soko mute li pana e moli e ike sijelo .
la: Mycologia est ramus biologiae qui de studio systematico fungorum agit, complectens proprietates eorum geneticas et biochemicas , eorum taxonomiam , atque usum eorum a hominibus tamquam fontem medicamentorum , cibi, et substantiarum psychotropicarum ad usus religiosos consumptarum, necnon pericula quae afferunt, ut veneficia aut infectiones.
Toki Pona: ona li soweli ala li kasi ala.
el: Οι περισσότεροι απαντώνται στο έδαφος και τα φυτά και διατρέφονται από οργανικά συστατικά ζώντων ή νεκρών οργανισμών γι' αυτό και θεωρούνται το «βιολογικό εργαστήριο αποικοδόμησης των οργανικών ουσιών» .