Nelis5174473/Dutch-QA-Pairs-Rijksoverheid huggingface dataset:
Vraag: Hoe krijg ik een second opinion in de zorg?
Antwoord: Twijfelt u over een diagnose of behandeling? U kunt om de mening van een tweede arts vragen. Die beoordeelt uw diagnose of behandeling opnieuw. 
Bespreek second opinion met uw eigen arts. 
 Overweegt u eensecond opinion? Bespreek uw wensen dan eerst met uw behandelend arts. Misschien kan een goed gesprek eventuele onduidelijkheden wegnemen. 
Verwijzing nodig voor second opinion. 
 Voor eensecond opinionheeft u een verwijzing van uw behandelend arts nodig. Die moet aan uw verzoek voldoen. Behalve als die daartegen zwaarwegende argumenten heeft. Die moet uw arts dan onderbouwd aan u laten weten. 
Vergoeding second opinion. 
 Veel zorgverzekeraars vergoeden eensecond opinionalleen als u een doorverwijzing krijgt. Als u zelf een second opinion regelt, kan het zijn dat uw zorgverzekeraar niet alles vergoedt. Soms staan er in  de polis voor vergoeding van desecond opinionaanvullende voorwaarden. Bijvoorbeeld dat u een toestemmingsvereiste nodig heeft. Informeer daarom altijd bij uw zorgverzekeraar hoe het precies zit.
Vraag: Waar kan ik terecht met een klacht over een arts of zorginstelling?
Antwoord: Een klacht over een arts of zorginstelling bespreekt u eerst met de arts of instelling. Komt u er samen niet uit? Dan kunt u een klacht indienen bij verschillende instanties. 
Behandeling van uw klacht door de zorgaanbieder. 
 Een zorgaanbieder moet vanaf 2017 binnen 6 weken reageren op uw schriftelijke klacht of klacht per e-mail.  De zorgaanbieder mag de behandeling van uw klacht eenmalig met 4 weken verlengen. Daarna mag verlengen alleen als u daarmee instemt. 
Klachtenfunctionaris. 
 Komt u er samen met de zorgaanbieder niet uit? Of weet u niet hoe u uw onvrede bespreekbaar moet maken? Ga dan naar de klachtenfunctionaris. Deze helpt u om samen met de zorgaanbieder een oplossing te vinden. De klachtenfunctionaris is gratis voor u. De klachtenfunctionaris kan u ook adviseren over verschillende andere instanties waar u terecht kunt met uw klacht. Sinds 2017 moeten zorgaanbieders verplicht een klachtenfunctionaris hebben. Heeft uw zorgaanbieder nog geen klachtenfunctionaris? Geef dit dan door aan hetLandelijk Meldpunt Zorg. Door uw melding kan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd besluiten om onderzoek te doen. Bij het Landelijk Meldpunt Zorg kunt u ook advies vragen. 
Geschilleninstantie. 
 Komt u er niet uit met uw zorgaanbieder, al dan niet met bemiddeling van de klachtenfunctionaris? Dan kunt u overwegen een rechtszaak aan te spannen. Maar u kunt ook naar een geschilleninstantie; een gemakkelijker alternatief dan de burgerlijke rechter. Sinds 1 januari 2017 moet elke zorgaanbieder zich hebben aangesloten bij een geschilleninstantie. De zorgaanbieder moet zich houden aan de uitspraak van de geschilleninstantie. Heeft u schade geleden? Dan kan de geschilleninstantie een schadevergoeding toekennen. De geschilleninstantie is bevoegd om een schadevergoeding tot € 25.000 toe te kennen. In het geschillenreglement van de zorgaanbieder staat het exacte maximum bedrag. 
Tuchtcollege. 
 Met een klacht over een zorgverlener of arts kunt u ook naar het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Leeswaarover u een klacht kunt indienenop de website van het tuchtcollege. U kunt daarbijhulp van een onafhankelijke tuchtklachtfunctionariskrijgen. Het tuchtcollege beoordeelt na een ernstige klacht of de zorgverlener een berisping dan wel een waarschuwing krijgt of (tijdelijk) zijn beroep niet meer mag uitoefenen. 
Landelijk meldpunt zorg: hulp en advies bij klachten. 
 HetLandelijk Meldpunt Zorggeeft advies en informatie over de afhandeling van klachten. Zij lossen geen klachten op, maar helpen u wel verder. Bijvoorbeeld als u een klacht heeft over een operatie die niet goed is verlopen. Ze informeren u over de mogelijkheden om uw klacht op te lossen. Ook beantwoorden ze uw vragen en helpen u met praktische tips. Ernstige klachten geeft het Landelijk Meldpunt Zorg door aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Op de website van het Landelijk Meldpunt Zorg leest u hoe ucontact met het meldpunt kunt opnemen.
Vraag: Wat gebeurt er met mijn uitkering als ik overlijd?
Antwoord: Als u komt te overlijden, stopt uw uitkering automatisch. Uw nabestaanden krijgen in de meeste gevallen een eenmalige overlijdensuitkering. 
Overlijdensuitkering bij meeste uitkeringen. 
 Uw nabestaanden kunnen recht hebben op een overlijdensuitkering als u een van deze uitkeringen krijgt: een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WAO, WIA, WAZ, Wajong, Ziektewet); AOW-uitkering; Anw-uitkering. 
Overlijdensuitkering voor nabestaanden. 
 Nabestaanden die een overlijdensuitkering kunnen krijgen: uw partner, of als die er niet is; uw minderjarige kinderen, of als die er niet zijn; degene met wie u in 1 huis woont. Die persoon moet op uw adres staan ingeschreven in deBasisregistratie Personen (BRP). 
Hoogte overlijdensuitkering. 
 De uitkering is gelijk aan een bruto maanduitkering. Uitkeringsinstantie UWV of de SVB keert ook het opgebouwde vakantiegeld uit, verminderd met de wettelijk verschuldigde inhoudingen. 
Aanvragen overlijdensuitkering. 
 HetUWVinformeert de nabestaanden met een brief. DeSVBkeert de uitkering uit (op rekening overledene) aan de achtergebleven partner of het minderjarig kind. Als een alleenstaande pensioengerechtigde overlijdt, zendt de SVB in het algemeen een brief ‘aan de erven van’. Waarna door hen contact kan worden opgenomen met de SVB.
Vraag: Wanneer heb ik een bijzondere curator nodig?
Antwoord: Een minderjarige kan een conflict hebben met ouders of voogd. Komen ze er samen niet uit? Dan kan een bijzondere curator nodig zijn. De minderjarige kan zich laten vertegenwoordigen door een bijzondere curator. 
Conflict met ouders of voogd. 
 Een confrontatie met ouders of voogd kan gaan over de opvoeding, de verzorging of de studiekeuze. Een bijzondere curator behandelt geen kleine problemen, zoals ruzies over zakgeld. Het moet wel om een echte confrontatie gaan. Bijvoorbeeld over de omgangsregeling tussen de minderjarige en zijn of haar ouders. Meestal behandelt de bijzondere curator meningsverschillen rond echtscheidingen, alimentatie en voogdijzaken. 
Eisen bijzondere curator. 
 In principe kan iedereen als bijzondere curator optreden. In de praktijk zijn bijzondere curatoren vaak advocaten. 
Taken bijzondere curator. 
 De bijzondere curator vertegenwoordigt de belangen van een minderjarige. Hij heeft een bemiddelende rol en probeert eerst met ouders of voogd te praten. Op die manier probeert hij het probleem op te lossen. Lukt dat niet, dan vertegenwoordigt de bijzondere curator de minderjarige in een rechtszaak. 
Bijzondere curator aanvragen. 
 De rechter kan een bijzondere curator benoemen als hij dat in het belang van de minderjarige nodig vindt. Maar de minderjarige zelf of andere belanghebbenden, kunnen ook om een bijzondere curator vragen. Bij een echtscheiding zijn bijvoorbeeld de ouders van de minderjarige belanghebbenden. U kunt de benoeming van een bijzondere curator aanvragen via een verzoekschrift. De minderjarige zelf of de belanghebbende kan zo’n verzoekschrift indienen. Een minderjarige kan ook zonder officieel verzoekschrift om een bijzondere curator vragen. Bijvoorbeeld door een brief aan de rechter te schrijven. De rechter beoordeelt of benoeming van een bijzondere curator nodig is. 
Kosten bijzondere curator. 
 De kosten voor een bijzondere curator kunnen worden vergoed via degesubsidieerde rechtsbijstand. Wilt u hiervoor in aanmerking komen? Dan moet u een bijzondere curator kiezen uit hetregister van de Raad voor Rechtsbijstand. In dit register staan advocaten en mediators. 
Documenten. 
 Kan ik als minderjarige zelf naar de rechter stappen?Als je minderjarig bent, kun je niet zomaar naar de rechter stappen. 1 van je ouders of je voogd moet dit namens jou doen. In ...Vraag en antwoord 
Kan ik als minderjarige zelf naar de rechter stappen?. 
 Als je minderjarig bent, kun je niet zomaar naar de rechter stappen. 1 van je ouders of je voogd moet dit namens jou doen. In ... Vraag en antwoord Kan ik gesubsidieerde rechtsbijstand aanvragen als ik jonger ben dan 18 jaar?Als je jonger bent dan 18 jaar, moeten je ouders meestal gesubsidieerde rechtsbijstand voor jou aanvragen. Je mag wel een ...Vraag en antwoord 
Kan ik gesubsidieerde rechtsbijstand aanvragen als ik jonger ben dan 18 jaar?. 
 Als je jonger bent dan 18 jaar, moeten je ouders meestal gesubsidieerde rechtsbijstand voor jou aanvragen. Je mag wel een ... Vraag en antwoord
Vraag: Wat betekent de Dienstenrichtlijn voor mij als ondernemer?
Antwoord: Als u zaken doet in een land van de Europese Unie (EU) heeft u te maken met
de Dienstenrichtlijn. Deze richtlijn geldt voor bijna alle ondernemers die
diensten verlenen. Bijvoorbeeld installatiebedrijven, makelaars, schilders,
glazenwassers en loodgieters. Dankzij de Dienstenrichtlijn kunt u zaken in
andere Europese landen via 1 loket regelen. Hier kunt u bijvoorbeeld
vergunningen van de overheid online aanvragen. De Dienstenrichtlijn geldt in de
landen van de EU en IJsland, Liechtenstein en Noorwegen. 
1 loket voor ondernemers in elk Europees land. 
 In de Dienstenrichtlijn staat dat Europese landen 1 dienstenloket moeten hebben. In Nederland isOndernemersplein dit dienstenloket. Via deberichtenboxop Ondernemersplein kunt u online uw zaken regelen. Op de site van de Europese Commissie (EC) staat eenoverzicht van de elektronische dienstenloketten. 
Altijd een ontvangstbevestiging bij vergunningaanvraag. 
 Vraagt u als dienstverlener een vergunning aan? Dan moeten overheden
(gemeenten, provincies of waterschappen) de ontvangst bevestigen. Zij moeten ook
aangeven binnen welke termijn ze reageren. Dit mogen zij 1 keer verlengen als
dat nodig is. Bijvoorbeeld omdat een aanvraag ingewikkeld is. 
Dienstenrichtlijn: geen bericht, goed bericht. 
 Bij een aantal vergunningen geldt de regel'geen bericht, goed bericht' (de Lex silencio positivo). Reageert een overheid niet of te laat? Dan krijgen ondernemers automatisch een vergunning. Heeft een vergunning nadelige gevolgen voor de volksgezondheid of het milieu? Dan hoeft een overheid deze regel niet toe te passen. 
Nederlandse papieren vaker geldig over de grens. 
 De landen waar de Dienstenrichtlijn geldt, moeten elkaars certificaten en
verklaringen erkennen. Een Nederlandse verklaring Sociale Hygiëne voor de horeca
is bijvoorbeeld ook geldig in een ander EU-land. De Duitse overheid kan u wel
vragen om een vertaling van het certificaat. Ook mag zij controleren of het
certificaat of de verklaring gelijkwaardig is aan de Duitse documenten. Is dat
niet het geval? Dan moet u misschien een extra keuring laten doen. 
Ondernemers moeten afnemers goed informeren over hun diensten. 
 Ondernemers die diensten verrichten hebben een informatieplicht naar hun
afnemers. Zo moeten zij bijvoorbeeld de prijs van de dienst noemen als die al
vaststaat. Of melden dat een dienst een garantie heeft. Ook moeten ze hun naam
en adres melden. Als er dan bijvoorbeeld iets misgaat met de levering, kunnen de
afnemers een klacht indienen. 
Digitale handtekening ondernemers. 
 Soms moeten ondernemers hunaanvragen digitaal (elektronisch) ondertekenen. De digitale handtekening is een elektronische variant van een handgeschreven handtekening. 
Documenten. 
 Welke landen horen bij de Europese Unie (EU)?De Europese Unie bestaat uit 27 landen (lidstaten).Vraag en antwoord 
Welke landen horen bij de Europese Unie (EU)?. 
 De Europese Unie bestaat uit 27 landen (lidstaten). Vraag en antwoord
Vraag: Wat kan ik doen bij ongelijke behandeling bij een sollicitatie of op het werk?
Antwoord: Als u zich tijdens de sollicitatieprocedure, op het werk of bij uw ontslag gediscrimineerd voelt, neem dan eerst contact op met uw werkgever. Daarna kunt u eventueel een klacht indienen. Discriminatiegronden zijn bepaalde persoonlijke kenmerken die geen rol mogen spelen voor de werkgever. Bijvoorbeeld ras, geloof of leeftijd. 
Werkgever aanspreken op ongelijke behandeling. 
 U neemt contact op met de werkgever en meldt dat u zich ongelijk behandeld voelt. U probeert dan eerst samen tot een oplossing te komen. Misschien kunt u gebruikmaken van een interne klachtenprocedure. U kunt ook de ondernemingsraad (OR) van de organisatie inschakelen. 
Hulp en advies bij ongelijke behandeling op het werk. 
 Als u er met uw (mogelijk nieuwe) werkgever of de OR niet uitkomt, kunt u: juridisch advies inwinnen, bijvoorbeeld bijhet Juridisch Loketof bij uw vakbond; een advocaat inschakelen die gespecialiseerd is in arbeidsrecht; eenantidiscriminatiebureau(ADB) raadplegen. Deze bureaus bieden hulp en advies bij discriminatie. In elke regio is een antidiscriminatiebureau te vinden. 
Oordeel klacht door het College voor de Rechten van de Mens. 
 U meldt eenklacht over ongelijke behandelingbij het College voor de Rechten van de Mens. Dit college beoordeelt uw klacht. Het oordeel is niet juridisch bindend. Wel wordt dit oordeel in de praktijk vaak geaccepteerd en opgevolgd. Ook werkgevers, ondernemingsraden en belangenorganisaties kunnen bij het college hulp en advies vragen. 
Rechter inschakelen bij ongelijke behandeling. 
 U kunt uw zaak voorleggen aan de rechter. Als uw klacht terecht is, kan de rechter beslissen dat u bijvoorbeeld een schadevergoeding krijgt. De rechter moet een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens mee laten wegen in zijn uitspraak. U bent niet verplicht (eerst) langs het college te gaan, als u naar de rechter stapt. 
Mogelijk ook interessant. 
 Regels gelijke behandeling op het werkBij een sollicitatie en op het werk mag geen sprake zijn van ongelijke behandeling. Dit betekent dat werkgevers geen onderscheid ... 
Regels gelijke behandeling op het werk. 
 Bij een sollicitatie en op het werk mag geen sprake zijn van ongelijke behandeling. Dit betekent dat werkgevers geen onderscheid ...  Welke vragen mogen niet gesteld worden tijdens een sollicitatiegesprek?Een werkgever mag u tijdens de sollicitatieprocedure alleen vragen stellen die relevant zijn voor de functie waarop u ...Vraag en antwoord 
Welke vragen mogen niet gesteld worden tijdens een sollicitatiegesprek?. 
 Een werkgever mag u tijdens de sollicitatieprocedure alleen vragen stellen die relevant zijn voor de functie waarop u ... Vraag en antwoord
Vraag: Wat is arbitrage?
Antwoord: Arbitrage is een manier om een conflict op te lossen zonder daarbij de rechter in te schakelen. Deskundigen (arbiters) beslissen over het conflict. 
Uitspraak van deskundigen. 
 Arbitrageis een alternatief voor een procedure bij de rechtspraak. Hierbij doen deskundigen uit een bepaalde branche (bijvoorbeeld bouwkundigen) een uitspraak over het conflict. Zij vormen de arbitragecommissie. De partijen die een conflict hebben, kunnen zelf deskundigen benoemen. Dit moet wel een oneven aantal zijn, om te voorkomen dat de stemmen staken. De uitspraak van deze deskundigen is bindend. 
Arbitrage vooral in bedrijfsleven. 
 Vooral in het bedrijfsleven kiezen partijen vaak voor arbitrage als alternatief voor een procedure bij de rechter. Zakelijke relaties spreken dan van tevoren af dat zij eventuele geschillen voorleggen aan een arbitragecommissie. In dat geval kiezen partijen voor arbiters die werken in de betreffende bedrijfstak. 
Kosten arbitrage. 
 Arbitrage kan sneller zijn dan een gang naar de rechter. Wel kan arbitrage een dure procedure zijn. Bijvoorbeeld als er een groot aantal deskundigen wordt benoemd en de procedure lang duurt. 
Documenten. 
 Wanneer kan ik mediation inzetten in plaats van een rechtszaak beginnen?Mediationis een vorm van conflictbemiddeling. Bijmediationwerkt u zelf aan een oplossing, maar krijgt u er deskundige hulp ...Vraag en antwoord 
Wanneer kan ik mediation inzetten in plaats van een rechtszaak beginnen?. 
 Mediationis een vorm van conflictbemiddeling. Bijmediationwerkt u zelf aan een oplossing, maar krijgt u er deskundige hulp ... Vraag en antwoord Wat is een geschillencommissie?Heeft u een klacht over een product of dienst en komt u er met het bedrijf niet uit? Dan kunt u een geschillencommissie ...Vraag en antwoord 
Wat is een geschillencommissie?. 
 Heeft u een klacht over een product of dienst en komt u er met het bedrijf niet uit? Dan kunt u een geschillencommissie ... Vraag en antwoord
Vraag: Waar heb ik recht op als ik met pensioen ga?
Antwoord: Als u met pensioen gaat, krijgt u een basisinkomen volgens de Algemene ouderdomswet (AOW). Daarnaast bouwt u meestal een aanvullend pensioen op bij uw werkgever. U kunt ook zelf een particuliere verzekering afsluiten. 
Met pensioen: wat moet u regelen?. 
 U gaat binnenkort met pensioen. Vul een aantal vragen in enbekijk wat u moet regelen als u met pensioen gaat en waar u recht op heeft. 
AOW. 
 De AOW is een basispensioenvoorziening voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt. Wie in Nederland woont of werkt, bouwt automatisch AOW op. Dehoogte van de AOWhangt onder andere af van uw leeftijd en woonsituatie. 
Pensioen via uw werkgever. 
 Niet elke werkgever biedt een pensioenregeling aan. Werkt u in een bedrijfstak met een verplichte bedrijfstakpensioenregeling? Dan moet uw werkgever u een pensioenregeling aanbieden. Of u via uw werk pensioen opbouwt en hoeveel, kunt u het beste navragen bij uw werkgever. Werkgevers en pensioenfondsen zijn verplicht u te informeren over uw pensioen. 
Pensioen via particuliere verzekeringen. 
 U kunt zelf een particuliere verzekering afsluiten, zoals een pensioenverzekering, een lijfrenteverzekering of een koopsompolis. U kunt ook (bank-)sparen, beleggen of op een andere manier vermogen opbouwen voor later. 
Pensioen voor zelfstandigen. 
 Als  zelfstandig ondernemer bouwt u in ieder geval AOW op. Voor een aanvullend pensioen moet u zelf zorgen, bijvoorbeeld via een particuliere verzekering. U kunt ook jaarlijks een percentage van de winst aan defiscale oudedagsreservetoevoegen. De Belastingdienst houdt daar in de aangifte rekening mee. 
Opbouw van uw pensioen en AOW. 
 Kijk voor een overzicht van de opbouw van uw pensioen en AOW opmijnpensioenoverzicht.nl. 
Pensioen en wachttijd. 
 Wachttijd (of drempeltijd) is de periode na uw indiensttreding bij een werkgever, waarin u nog geen pensioen opbouwt. Dit mag maximaal 2 maanden duren. Als u via een uitzendbureau werkt, is dit maximaal 6 maanden.
Vraag: Hoe kan ik mijn pensioen aanvragen?
Antwoord: Een paar maanden voordat u de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, krijgt u een aanvraagformulier van uw pensioenuitvoerder. Krijgt u geen bericht? Neem dan zelf contact op met uw pensioenuitvoerder(s). Uw pensioengerechtigde leeftijd staat in uw pensioenregeling als standaardpensioenleeftijd. 
Uw overzicht pensioenrechten niet volledig. 
 Denkt u meer pensioenrechten opgebouwd te hebben dan vermeld staan op uw pensioenoverzicht? Neem dan contact op met de pensioenuitvoerder waar u dat pensioen heeft opgebouwd. Misschien heeft u in het verleden de waarde van een pensioen laten overdragen naar een volgende pensioenuitvoerder. Er staat dan geen pensioen meer geregistreerd bij de oude pensioenuitvoerder. Bestaat het pensioenfonds of de verzekeraar niet meer? Dan kunt u uw oude pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen vinden via  de Nederlandsche Bank (DNB). DNB kan niet nagaan of u bij een bepaalde werkgever pensioenrechten heeft opgebouwd. U kunt ook contact opnemen met de Stichting Pensioenregister van de gezamenlijke Nederlandse pensioenfondsen (info@stichtingpensioenregister.nl, 020-751 28 70). 
Pensioenfonds niet bekend. 
 Heeft u geen bewijs van inschrijving of pensioenopgave? Of weet u de huidige naam van de pensioeninstantie niet? Dan kunt u het volgende doen: Kijk op de websitemijnpensioenoverzicht.nl. Informeer bij uw voormalige werkgever of vroegere collega's naar de pensioenuitvoerder. Informeer bij een vakorganisatie of uw werkgever was aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds. Was uw pensioen opgebouwd bij een verzekeringsmaatschappij? Dan kunt u contact opnemen met het Verbond van Verzekeraars of de Sociaal Raadslieden in uw omgeving. Zij hebben een volledige lijst van pensioenfondsen en verzekeraars. 
Werkgever en pensioenuitvoerder onvindbaar. 
 Heeft u geen bewijs van een pensioenaanspraak? En zijn de werkgever en de pensioenuitvoerder niet meer te vinden? Dan kunt u bij de volgende instanties informeren wat er met het bedrijf is gebeurd: de Kamer van Koophandel of het gemeentehuis; de werkgeversorganisatie waar uw werkgever lid van was; deinformatiedesk van DNB; de Pensioenfederatie.
Vraag: Hoeveel pensioen bouw ik op?
Antwoord: Hoeveel u opbouwt hangt af van uw persoonlijke situatie en van uw pensioenregeling. Bij de berekening van de hoogte wordt uw AOW-uitkering meegeteld. Uw pensioenleeftijd staat in uw pensioenregeling als standaardpensioenleeftijd. 
Pensioen berekenen. 
 Op de website mijnpensioenoverzicht.nl vindt u een overzicht van de opbouw van uw pensioen en AOW. 
Oorzaken onvolledige pensioenopbouw. 
 Meestal bouwt u pensioen op tussen uw 21e en uw pensioenleeftijd. Sinds 1 januari 2024 kunt u al pensioen opbouwen vanaf uw 18e. Het kan gebeuren dat u geen volledig pensioen opbouwt. U heeft dan een pensioengat. Dit komt bijvoorbeeld door: periodes zonder pensioenopbouw (bijvoorbeeld door werkloosheid. Of als u bij een werkgever heeft gewerkt zonder verplichte pensioenregeling); inruil van ouderdomspensioen voor partnerpensioen; vervroegd pensioen; echtscheiding. 
Pensioen verlaagd door economische crisis. 
 Door de economische crisis is een deel van de pensioenfondsen in financiële moeilijkheden gekomen. Ze lopen het risico om in de toekomst niet het beloofde pensioen te kunnen betalen. Het pensioenfonds kan maatregelen nemen om dit te herstellen. Bijvoorbeeld door de premie te verhogen, uw pensioen niet of gedeeltelijk te indexeren of het pensioen te verlagen. Met vragen hierover kunt u terecht bij uw pensioenuitvoerder.
Vraag: Bouw ik pensioen op als ik (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt raak of werkloos word?
Antwoord: Of de opbouw van uw pensioen doorloopt als u arbeidsongeschikt wordt, hangt af van de pensioenregeling. Voor het deel dat u eventueel werkt, betaalt u zelf de pensioenpremie. Voor het andere deel hoeft u geen premie te betalen. Als u werkloos wordt, stopt uw pensioenopbouw meestal. Wel kan soms het partnerpensioen verzekerd blijven. 
Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. 
 Het is belangrijk om te weten of u premievrijstelling heeft als u geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt wordt. De premievrijstelling is een aanvullende verzekering die zorgt dat de pensioenopbouw doorgaat bij arbeidsongeschiktheid. Meer informatie vraagt u na bij uw pensioenfonds.
Vraag: Wat gebeurt er met mijn pensioen als ik van baan verander?
Antwoord: Wisselt u van baan? Dan kunt u meestal de waarde van uw pensioen laten overdragen aan de pensioenuitvoerder van uw nieuwe werkgever. Dit kan alleen als uw oude en nieuwe pensioenfonds een dekkingsgraad van minimaal 100% hebben. 
Pensioen bij nieuwe baan in dezelfde bedrijfstak. 
 Blijft u binnen dezelfde bedrijfstak werken en is deelname aan een pensioenregeling verplicht in deze bedrijfstak? Dan verandert er voor u niets. Uw pensioenopbouw loopt gewoon door bij hetzelfde pensioenfonds. 
Waardeoverdracht pensioenrechten. 
 Gaat u over naar een andere pensioenregeling? Dan kunt u meestal uw opgebouwde pensioenrechten overdragen aan de nieuwe pensioenuitvoerder. Dat heet waardeoverdracht. Of dit kan en of dit gunstig is, kunt u navragen bij uw pensioenfonds. Vraag bijvoorbeeld een offerte aan bij de nieuwe pensioenuitvoerder. 
Slapende pensioenen. 
 Verandert u van baan en laat u de eerder opgebouwde pensioenaanspraken achter bij uw oude pensioenfonds? Vraag dan na of de oude pensioenrechten worden geïndexeerd. Dat betekent dat het pensioen wordt aangepast aan loonontwikkelingen en prijsontwikkelingen. 
Te lage dekkingsgraad pensioen. 
 De dekkingsgraad is de verhouding tussen de waarde van de bezittingen van het pensioenfonds en de pensioenverplichtingen die het fonds heeft. Wordt uw verzoek tot waardeoverdracht afgewezen omdat de dekkingsgraad te laag is? Dan ontvangt u automatisch bericht wanneer de dekkingsgraad weer boven de grens van 100% ligt. Het pensioenfonds kan dan weer meewerken aan de waardeoverdracht.