Vraag: Welke lening of subsidie kan ik aanvragen voor onderhoud van mijn monument?
Antwoord: U kunt aan de overheid financiële steun vragen voor het onderhoud van uw monument. Er zijn verschillende manieren om werkzaamheden zoals onderhoud, restauratie- of verduurzaming te financieren. Dit kan een subsidie of een lening zijn. Welke financiering bij u past is afhankelijk van uw situatie. 
Subsidie of lening voor woonhuis-rijksmonument. 
 Dekeuze voor een subsidie of lening als financiering voor uw monumenthangt af van uw situatie. 
Subsidie voor instandhouding woonhuis-rijksmonumenten. 
 Eigenaren van een rijksmonument met een woonfunctie kunnensubside voor woonhuismonumentenaanvragen. Voorwaarde daarvoor is wel dat het monument eigendom is van een particulier (natuurlijk persoon) en niet van een rechtspersoon, zoals een stichting of onderneming. Sinds 1 januari 2019 zijn de kosten voor onderhoud van een rijksmonument niet meer aftrekbaar van de inkomstenbelasting. De woonhuissubsidie is daarvoor in de plaats gekomen. 
Lening voor woonhuis-rijksmonumenten. 
 Bent u eigenaar van een woonhuis dat een rijksmonument is? Dan komt u in aanmerking voor een lening met lage rente: deRestauratiefonds-hypotheek. De rente van de Restauratiefonds-hypotheek ligt 3% onder de marktrente (met een minimum van 1,0% rente). 
Subsidie of lening voor rijksmonumenten anders dan woonhuis. 
 Subsidie voor onderhoud ander rijksmonument dan woonhuis Bent u eigenaar van een rijksmonument dat niet wordt aangemerkt als woonhuis? Zoals een kerk, klooster, molen of vuurtoren? Voor deze rijksmonumenten en ook voor archeologische en groene rijksmonumenten is er deinstandhoudingssubsidie. De subsidie is bedoeld om het rijksmonument in goede staat te houden. De overheid betaalt deze subsidie over een periode van 6 jaar uit. Subsidie voor restauratie grote rijksmonumenten Grote rijksmonumenten kampen soms met een restauratieachterstand. Het gaat dan om kostbare restauraties. Met deSubsidieregeling restauratie rijksmonumenten 2019-2020heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap € 60 miljoen beschikbaar gesteld om deze gebouwen te behouden voor de toekomst. Hiermee worden 27 grote rijksmonumenten gerestaureerd zoals jachtslot Mookerheide en de Meelfabriek in Leiden. Lening voor ander rijksmonument dan woonhuis Als u eigenaar bent van een rijksmonument dat geen woonhuis is, kunt u ook een lening krijgen van het Restauratiefonds. In sommige gevallen kunt u in aanmerking komen voor eenRestauratiefondshypotheek. Wilt u minimaal € 300.000 lenen? Dan kunt u in aanmerking komen voor deRestauratiefondsplus-hypotheek. Als u een Restauratiefondshypotheek of een Restauratiefondsplus- hypotheek afsluit, mag u geen rijkssubsidie (woonhuissubsidie of instandhoudingssubsidie) aanvragen voor dezelfde werkzaamheden. 
Subsidie of lening voor provinciaal of gemeentelijk monument. 
 Lening voor onderhoud of restauratie provinciaal of gemeentelijk monument Eigenaren van een provinciaal of gemeentelijk monument kunnen een lening aanvragen voor onderhoud of restauratie. Dit kan bij hetNationaal Restauratiefonds. Het Nationaal Restauratiefonds ondersteunt eigenaren die een monument willen onderhouden, restaureren, herbestemmen, verduurzamen of kopen. Het Nationaal Restauratiefonds helpt ook bij het aanvragen van financieringen van provincies of gemeenten. Zo zijn er bijvoorbeeld ook provinciale restauratieregelingen. Lening voor energiebesparende maatregelen Neemt u energiebesparende maatregelen tijdens de restauratie? Dan kunt u deDuurzame Monumenten-Leningaanvragen. Eigenaren en VvE’s van rijksmonumentale woningen en/of appartementen kunnen deze lening aanvragen. 
Subsidies en leningen voor herbestemming monument. 
 Subsidie voor onderzoek naar andere functie monument Wilt u de mogelijkheden onderzoeken om een monument een andere functie te geven? Bijvoorbeeld een kerk verbouwen tot winkel? DeSubsidieregeling stimulering herbestemming monumentenhelpt bij die verkenning. Bij zo’n onderzoek kan ook gekeken worden wat er nodig is om een monument te verduurzamen. Als het nodig is om op korte termijn maatregelen te nemen om het monument tegen verder verval te beschermen (wind- en waterdicht maken), is daar ook subsidie voor mogelijk. Lening voor extra functies kerk Kerken kunnen voor meer functies worden gebruikt als ze worden aangepast met extra faciliteiten. Zo kunnen ze bijvoorbeeld dienst doen als concertzaal als er toiletten of een keuken zijn. Als uw kerk een rijksmonument is, kunt u een lening met lage rente aanvragen: deKerken Nevenfunctie-lening. Als uw kerk een rijksmonument is, kunt u ook in aanmerking komen voor eeninstandhoudingssubsidie. Het is niet mogelijk om voor dezelfde aanpassing zowel een lening als een subsidie te krijgen.