Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2000-12-11

Nå er statsråden i den heldige posisjonen at han kan la vera å svara dersom han får spørsmål, men eg har nå likevel tenkt å stilla eit spørsmål som eg ikkje fekk med meg førre gongen. Det går på den same problematikken, altså dette med Noreg si særstilling i forhold til Norden når det gjeld spørsmålet om EU-hær. Det eine poenget er for så vidt ei klargjering av norske vilkår i forhold til FN-mandat, som Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet har vore inne på som ei sentral problemstilling, og som ein føresetnad, er det blitt sagt frå den sida – om det òg er ein føresetnad frå norsk side at det skal finnast eit slikt mandat, og at det er uomtvisteleg at det skal vera eit slikt mandat. Det andre går på ein del ting – det er mogleg det er folk her som er meir informerte enn eg er – når det gjeld spørsmålet om Grunnlova og EU-hær, bl.a. blei det nemnt at ein kunne tenkja på same måten som i forhold til Tysklandsbrigaden. Etter å ha gått gjennom § 25 og ein del tolkingar, synest eg det verkar rart om Noreg skal kunna delta på dei vilkåra – som Solana seier iallfall – i ein EU-hær, nemleg at det er EU som bestemmer om EU-hæren, og andre land må halda seg til kva EU meiner. Så spørsmålet er rett og slett om statsråden ser problemstillinga knytt til § 25 i Grunnlova når det gjeld norsk deltaking i EU-hæren.

Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2000-12-11

Eg er sjølvsagt lei for at Arbeidarpartiet ikkje vil støtta opp om SVs forslag om Regionfelt Austlandet og problemstillinga knytt til langtidsmeldinga som kom i vår. Det er slik SV tenkjer, og sånn burde eigentleg fleirtalet i denne salen ha tenkt: Først bestemmer ein kva for eit forsvar ein skal ha, og så utviklar ein konseptet og treningsområda i forhold til det. Første spørsmålet gjeld denne EU-hæren. Det er noko spesielt med dette. Svenskane, som er medlemmer av EU, seier heilt klårt ifrå at skal dei vera med på noko sånt, skal det vera eit FN-mandat i botnen. Finnane seier at dei først og fremst vil prioritera innsats på eiga jord. EU-medlemmen Danmark vil ikkje vera med i EU-hæren, mens statsråd Godal og Jagland har det så travelt med å koma med på bileta frå EU at dei melder på 3 500 mann og mykje tungt utstyr, med svært få avgrensingar. Nå var jo òg representanten Fossli til stades då Solana, EUs utanriksminister, talte i EU, og han fekk spørsmål heilt konkret om kven som bestemmer over denne EU-hæren. Og det var ikkje tvil om det svaret, det er dei 15 EU-landa som avgjer når det gjeld EU-hæren, ikkje andre. Og då er spørsmålet: Er ein på trygg grunn i forhold til Grunnlova når Noreg pøser på så mange folk og så mykje utstyr? Det andre spørsmålet er knytt til Kystvakta. SV er altså det einaste partiet som ser det nødvendig å prioritera kystvaktfunksjonar, ikkje minst med utgangspunkt i det rovfisket som har vore, det olje- og gassarbeidet som går føre seg i nord, og «Kursk»-ulukka. Burde ikkje det òg vera eit incitament for dei andre partia? Kvifor har ikkje dette prioritet frå Arbeidarpartiet si side?

Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2000-12-11

Denne semja som Kristeleg Folkeparti opererer med, går eg ut frå gjeld medlemmene i komiteen og ikkje medlemmene i Stortinget. Men det kan jo Rise få presisera. Frå SV si side vil eg seia at me kuttar ca. 3 milliardar kr i forsvarsbudsjettet, i hovudsak på investeringsfronten, nettopp for å venta på langtidsmeldinga for å diskutera kva slags konsept me skal ha, og så sjå på kva investeringar som må til etter det konseptet. Ein annan ting som skil oss ut, går på miljø- og ressursforvaltning, altså Kystvakta. Der er SV det einaste partiet som ser det naudsynte i auka tilsyn m.a. med ressursane i nordområda. Og eg har lyst til å utfordra Kristeleg Folkeparti nettopp på denne saka, for ofte – eller ikkje ofte, men i alle fall nokre gonger – så står sentrum saman med SV i miljøpolitikken. Er dette ei av dei sakene som Kristeleg Folkeparti kan seiast å ha måtta forhandla vekk i forhandlingane med Arbeidarpartiet, eller er det rett og slett berre ikkje prioritert frå Kristeleg Folkeparti si side? Det siste spørsmålet er knytt til det eg har vore inne på fleire gonger, EU-hæren. Arbeidarpartiet er veldig tydelege når dei uttalar seg om EU-hæren, at det berre er ei vidareføring av sentrumsregjeringa sin politikk på dette området. Det som forsvarsminister Godal og utanriksminister Jagland står for når det gjeld EU-hæren, er altså ei vidareføring av det arbeidet Kristeleg Folkeparti og sentrumsregjeringa starta medan dei sat i posisjon. Eg ønskjer å utfordra Lars Rise på om dette er realitetane, og på kva forhold Kristeleg Folkeparti har til EU-hæren.