Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 1999-03-26

Lat meg først koma med ei vedgåing. SV samarbeider sjølvsagt med Bellona og andre i miljørørsla. Det har me alltid gjort, og det kjem me til å halda fram med. Før i tida hadde me av og til med oss Venstre, Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti i den kampen, men nå har dei ramla av lasset, for nå er dei komne i posisjon. Sponheim sa ved tiltredinga at dette var den første miljøregjeringa. Dette håpte me ein skulle følgja opp, m.a. i denne saka. Det skjer altså ikkje, og det skal bli spennande å høyra kommentarar til brevet frå Sponheim i 1993 – der han seier veldig klart at Halden-reaktoren skal leggast ned. Kva er det som nå gjer at han har endra standpunkt? Det er like farleg som før, Sponheim. Dette må du klara opp i. SV går inn for å legga ned Halden-reaktoren. Dette er ikkje noko nytt, det er eit standpunkt me har hatt i mange år. Me har lenge meint at det er heilt uakseptabelt at Noreg, som ikkje vil ha kjernekraft, driv ein atomreaktor som produserer svært mange kilo radioaktivt avfall kvart år. Dette er avfall som me ikkje har noka god løysing på korleis me skal lagra på lang sikt. Det berre hopar seg opp og er nå nesten 10 tonn. Lat meg peika på to konkrete sider som eg meiner har mykje å seia. Det eine dreier seg om tiltru og det andre om openheit. Atomkraftverk eldest til liks med andre industrielle anlegg. Men på grunn av strålinga reaktorkjernen er utsett for, eldest atomreaktorar raskare enn «ikkje-atom»-anlegg. Det er altså årsaka til at reaktoren i Halden er eldre enn den fysiske alderen skulle tilseia. Og denne eldinga, som kort sagt vil seia at metallet blir sprøtt, inneber at eit atomkraftverks alder heng nøye saman med tryggleiken. Gamle anlegg kan altså vurderast som eit tryggleiksproblem. Difor er det heilt uakseptabelt at Noreg, som eit land som har bestemt seg for ikkje å ha atomkraftverk, likevel har ein av verdas eldste atomreaktorar. Faktum er at det underminerer den tiltrua me treng, når me peikar på behovet for å stenga gamle atomkraftverk i andre land, men samtidig driv på med denne reaktoren. Så til spørsmålet om openheit. SV har pressa hardt på for å få større openheit omkring drifta ved Halden-reaktoren. Og her skal me gje Regjeringa honnør. Det er ikkje tvil om at helseministeren, riktignok etter press, har gjort veldig mykje for å auka openheita omkring denne drifta. Det er SV svært glad for. Men me trur det er galt av fleirtalet i stortingssalen å ta bølgja for denne openheita, for allereie sist onsdag viste Aftenposten at det er fleire skjelett i dette skapet. Då dukka det opp noko som fleirtalet her ikkje visste om. Men ein seier seg likevel nøgd med dette, og seier at Bellona sine påstandar er slått tilbake, osv. Det vil koma fleire ting, tydelegvis. Faktum er nok at den tryggleiken internasjonale avtalar krev ved reaktordrift, strid mot den openheita me er vane med, og det me ønskjer i Noreg. Ikkje minst har Venstre påstått å vera eit føregangsparti her. Difor er det viktig for meg at Sponheim i dag presiserer kva haldning Regjeringa vil ha til dette vidare framover. SV sluttar seg til det Venstre, Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti har meint før, og tek opp forslaget om å stenga Halden-reaktoren. Med dette tek eg opp SV sitt forslag.