Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2004-11-25

Ifølgje berekningar frå Statistisk sentralbyrå kunne Regjeringa sine skattelettar på vel 20 milliardar kr i perioden ha halvert arbeidsløysa dersom midlane hadde vore kanaliserte til offentleg sektor. Det ville ha skapt 47 000 fleire arbeidsplassar. Vidare konkluderer Statistisk sentralbyrå med at skattelette i dagens situasjon knapt nok gir sysselsetjingseffekt. Regjeringa sitt framlegg til budsjett er svakt med omsyn til aktiv næringspolitikk. Det er skattelette som er svaret. Regjeringa provoserer partane i arbeidslivet ved å bryte IA-avtalen, og ein pålegg arbeidsgivarane å betale 10 pst. av utgiftene til langtidssjukefråværet. Det er ikkje noka dårleg gissing, vil eg tru, å anta at får denne Regjeringa sitje etter neste val, er det arbeidstakarane som får neste angrep. Ein har nok ein gong komme med innstrammingar i permitteringsreglane. «Langsiktig» er ikkje det fyrste ordet eg kjem på når det gjeld dette verkemiddelet for næringslivet. Her er det òg kutt i talet på tiltaksplassar. Framstegspartiet fekk heldigvis rodd permitteringsreglane i hamn, og det er bra, men dessverre berre for fyrste halvår. I revidert nasjonalbudsjett har vi nok ein gong den same usikkerheita liggjande for dei bransjane som er heilt avhengige av å ha eit godt permitteringsregelverk. SV foreslår vidareføring av dagens regelverk for heile 2005. Brottet på IA-avtalen står òg ved lag etter budsjettforliket, sjølv om ein har flytta innføringstidspunktet med nokre månader. Eg meiner det er pinleg at det forslaget står ved lag, all den tid Regjeringa sjølv innrømmer at no verkar IA-avtalen, og ho har sjølv levert tal til Stortinget der ho har skrudd ned utgiftene til sjukepengar og andre utgifter i folketrygda med 2,5 milliardar kr – etter at statsbudsjettet vart lagt fram. Her er det berre å slå fast at budsjettforslaget, sjølv med avtalen, i all hovudsak vil bety ei vidareføring av dagens politikk, ein politikk som vil gi oss ei arbeidsløyse på rundt 100 000 arbeidsledige fleire år fram i tid. Det er ikkje akseptabelt. Fleire effektive tiltak for å motverke arbeidsløyse er nødvendig. SV legg fram eit alternativt budsjett med tiltak mot arbeidsløyse som vil gi rundt 17 000 fleire arbeidsplassar ganske likt fordelt på ulike næringstiltak og utvikling av offentlege tenester. Eit viktig grep for modernisering i næringslivet er raskare avskrivingsmoglegheiter for maskiner og utstyr. SV aukar avskrivingssatsen med 5 pst., noko som vil gjere det meir lønnsamt for industri og næringsliv å investere i nytt og meir moderne utstyr. For å styrkje forskingsaktiviteten gir vi eit skikkeleg lyft til grunnforsking og anvend forsking med til saman 1,3 milliardar kr. Vårt fortrinn i nærings- og industrisamanheng er å vere fremst og fyrst på kunnskap og kompetanse. Men for å kunne halde fram med å vere fremst her, må ein altså ha eit skikkeleg lyft, og det bidreg SV til. Eit område som får altfor lita merksemd innanfor næringslivet, er bioenergi. SV vil ha bioenergiens del av samla energiproduksjon opp på svensk nivå innan 2010. Det får vi til gjennom å etablere ein plan for industrialisering av bioenergi. Ein slik plan kan skape 4 000 arbeidsplassar innan foredling, produksjon og bruk av bioenergi. Innovasjon Noreg er kanskje den organisasjonen som får mest skryt av bedriftene når eg er ute på bedriftsbesøk, og det er eg rimeleg ofte. Innovasjon Noreg er vår viktigaste reiskap for innovasjon og modernisering i heile landet. Difor er det viktig at dei har nok verkemiddel til å gjere jobben sin – både tilskottsdelen, lånedelen og forskings- og utviklingskontraktane må styrkjast vesentleg meir enn det Regjeringa legg opp til. I vårt alternative opplegg legg SV inn heile 650 mill. kr i dei ulike ordningane. Ein annan ting som bedriftene dreg fram som viktig for si konkurranseevne og sine moglegheiter for å levere produkt, er breiband. Regjeringa sitt ambisjonsnivå for utbygging av breiband er altfor lågt. Breiband er viktig for det å drive næringsutvikling i distrikta, og det er spesielt viktig for vår totale omstillingsevne. I august besøkte eg ei bedrift i ein liten kommune i Sogn og Fjordane. Bedrifta driv med utrusting av båtar, alt frå det siste nye innan elektronikk til møblar og maskiner – design og høgteknologi er av det absolutt siste og høgst moderne slaget. Messa i den fiskebåten som eg såg, såg faktisk meir ut som det siste nye innanfor konferansesalar enn ei messe på ein fiskebåt. Men produktet som denne bedrifta leverer, er avhengig av store datafiler som går mellom kunden og bedrifta fleire gonger for å drive å mekke på forslaget, og det krev altså breiband. Denne bedrifta betaler i dag 120 000 kr i året for eit dårleg breibandtilbod – ei heilt absolutt naudløysing. Det billigaste tilbodet dei kunne ha fått i Bergen, som er det næraste området for oss på Vestlandet, var på 500 kr i månaden – 6 000 kr pr. år. Det er klårt at då er det ikkje spesielt konkurransedyktig å kunne tilby den bedrifta å etablere seg i distrikta. Den bedrifta slit med å vere det ho er i dag. Viss vi ikkje får gjort noko med utbygginga av breiband, spesielt i distrikt som ikkje har kommersielle interesser, og som er interesserte i å byggje ut breiband, forsvinn det arbeidsplassar frå distrikta. No ser eg at miljøvernministeren går, men han skulle ha høyrt det eg har å seie no. Norske fjordar vart nemleg kåra til verdas beste reisemål av National Geografic Travel. Dette gir oss store moglegheiter til å etablere ikkje berre norske fjordar, men heile landet som verdas beste turiststad. Vi kan, viss vi vil, utvikle Noreg til ei stor og livskraftig grøn turistnæring. I ein slik strategi bruker vi dei flotte fossane våre, det unike kystlandskapet, naturskogar, isbrear og nasjonalparkane våre. Turisme er altså ei av dei raskast veksande næringane i verda, og her har vi absolutt mykje å tilby. Då må vi fokusere på næringsaktivitet, og vi må tore å bruke næringsaktivitet òg knytt til verneområde, men då tel det at vi gjer det på ein riktig måte. Då må ein bruke nasjonalparkane og nasjonalparksentra som koordinator for å jobbe med næringslivet, med vernet og med verneinteressene for å sjå på kva ein kan få til. Det er mange organisasjonar og mange personar i dette landet som har gode og riktige idear, der ein òg kan få utnytta anten verneområde eller tilliggjande herlegdommar til næringssatsing. Då får vernet ei heilt anna lokal forankring enn i dag i dei områda som har konflikt. Men vi snakkar ikkje om motorisert ferdsel, på ingen måte, vi snakkar om såkalla langsam turisme, der ein bruker naturen på naturens premissar. Vi har mykje av det i Sogn og Fjordane, og folk burde reise dit for å sjå, og ikkje minst burde Regjeringa leggje inn meir pengar både til nasjonalparksenter og til næringsutvikling i dette området. SV har gode forslag som ein kan støtte. Vi har lagt inn til saman 45 mill. kr for å etablere grønt reiseliv som satsingsområde. Så til noko som ikkje er så kjekt å snakke om, nemleg ras. Dei fleste såg vel dei forferdelege bileta frå Nordvestlandet førre veke, då det rasa rundt bilane til folk. Dei sat innesperra både på vegar og i grender medan rasa gjekk. Eitt liv gjekk tapt då ein bil vart teken av ras og ført ut i sjøen i Lånefjorden. Vi som bur i Sogn og Fjordane, er vel vane med ras og faren for ras. Aksjonistane er mange for å få meir pengar til rassikring. Dessverre er det sjeldan at dette får ei sånn merksemd frå riksmedia som vi fekk i førre veke, og, dessverre for arbeidet med rassikring, det får heller ikkje den prioriteten og den merksemda som det fortener hos Regjeringa. Det er fyrst når det vert skikkeleg gale, at ting skjer, men faren for ras er der altså jamt heile hausten og vinteren, og til og med elles i året òg, når berre nedbørsmengdene er store nok. Så seint som i går kveld var 14 vegar stengde av ras eller på grunn av fare for ras på Nordvestlandet. Ikkje berre er dette ei psykisk påkjenning for folk som bur der, og som skal ferdast på vegane og sende ungane sine på skulen, men det er òg ein direkte kostnad for næringslivet, som fleire dagar opplever at vegen er stengd, slik at ein ikkje får levert varene sine eller ikkje får dei varene som ein treng til produksjon. Og mykje gjenstår før vegnettet er sikra. Denne regjeringa ligg langt under målet i Nasjonal transportplan når det gjeld rassikring. SV har løyvd 100 mill. kr meir til rassikring for 2005, og kvart år dei siste tre åra har vi lagt inn mykje meir pengar til rassikring. Det er heilt nødvendig. Rassikring er ikkje berre nye tunnelar og overbygg eller omlegging av vegen. Rassikring er òg å fokusere på klima og klimaforsking. Forskarar reknar med at dagar med uvêr, storm og kraftig nedbør på Vestlandet vil auke med 20, og vi har rikeleg med sånne dagar frå før av. Ein aktiv klimapolitikk er difor minst like nødvendig for rassikring og for sikkerheita på vegane som det generelt er for miljøpolitikk. Vi må få redusert klimagassane, få ned CO2-utsleppa og få ei omlegging til alternative energikjelder. SV bruker 700 mill. kr til omlegging av energipolitikken i meir miljøvennleg retning i vårt alternative budsjett.