Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2006-12-06

Vi vil ha nordmenn, for dei har så fine bilar, sa dei i austafrikanske landsbyar for 20 år sidan. Dette var ein av konklusjonane då ein evaluerte innsatsen til Fredskorpset i Afrika. Den forma for fredskorpsinnsats eksisterer ikkje lenger. Eg trur det viser at ein lærer av dei feila ein gjer, og at ein endrar kartet etter terrenget. Det er eit stort budsjett. Totalt ligg løyvingane til utanriksbistand på 25 milliardar kr. I går behandla vi forsvarsbudsjettet. Det er på 31 milliardar kr. Vi begynner nesten å komme i balanse her. I Afghanistan er det truleg passeleg balanse mellom sivile og militære bidrag. Kva seier eit så stort budsjett oss? Sjølvsagt gjev det enorm innflytelse ikkje minst for utviklingsministeren. Vi gjev mykje pengar og skal fortsetje å gje mykje pengar. Utanriksministeren er ikkje til stades her akkurat no, men det er klart at den politiske innflytelsen vi så gjerne vil ha, er også med på å utvikle den politikken som er nødvendig ute. Det er kombinasjonen av desse to hand i hand som må vere summen som vi alle bør arbeide for å nå. Det kan gjerne diskuterast akademisk om det er ein slags norsk god hensikt-idé. Men kva gjer det? Eg har aldri høyrt at nokon har hatt vondt av å ha gode hensikter. Så vil det sjølvsagt vere slik at vi ikkje lykkast alltid. Men også Framstegspartiet og Høgre veit at det er viktig at vi her i Stortinget kan påverke politikken. I førre periode var Høglund og eg i Brasil. Vi var på eit flott møte med ein regnskogorganisasjon. Vi fekk sjå at kanskje burde det vere betre orden på miljøbistanden der. Vi tok opp dette då vi kom heim til Noreg, saman med frivillige organisasjonar, og vi fekk ein samrøystes komite med på dette. Den førre regjeringa begynte arbeidet, og denne regjeringa utfører arbeidet slik at det blir endringar i korleis vi utfører miljøpolitikken i bistandspolitikken, altså meir ein handlingsplan. Vi spør: Gjer vi verkeleg det vi sa vi skulle gjere? Så har vi sjølvsagt Norfund og urfolket, og dette må vi få orden på. Men eg trur at generelt sett lyttar Regjeringa til kva Stortinget seier, når vi saman med frivillige organisasjonar og andre praktikarar tek opp at her må kursen justerast litt. Iallfall er utviklingsministeren, slik eg har hørt han i dag, veldig positiv til dei innspela som vi måtte kome med, for det er klart at det kan bli betre. Alt kan bli betre. Eg skal ikkje leggje meg opp i volumdebatten, for det får vi sikkert diskutere mange gonger etterpå. Men så er det slik at det er ikkje alltid dei vil ha oss, om vi har aldri så mykje pengar og aldri så mange flagg. I Sudan, der kanskje den største krisa i Afrika er no, vil dei av politiske årsaker ikkje ha oss. Det bør få oss til å tenkje igjennom kvifor, og kva for politiske prosessar som er på gang. Der bør vi trø varsamt. Vi bør følgje med i det arbeidet som foregår i FN, der ein faktisk utfordrar det historiske som er slått fast, om at statar er suverene. Men via Canadas arbeid med rapporten «Responsibility to Protect» er det heilt klart at vi har eit ansvar for å verne, eit ansvar for å verne sivilbefolkninga og eit ansvar for å verne enkeltindivid. Dette er slått rimeleg klart fast. Det utfordrar gammal suverenitetspolitikk, men med dette kan vi syte for at både gårsdagens budsjett på 31 milliardar kr og dagens budsjett på 25 milliardar kr faktisk kjem dei som lir mest, til gode. Så får vi sørgje for at både dei sivile og dei militære innsatsane kjem dei som lir mest, til gode, og at det blir det vi oppnår med politikken vår. Dette kan vi antakeleg ikkje vedta her i huset, men vi kan alle vere med og bidra, anten det er offiserane som sat her i går, eller NGO-ane som er til stades i dag. Men vi kan alle bidra for at vi skal bli flinkare. Det vil vere den gordiske knute i internasjonale operasjonar, som det heiter i det militære, men også i forhold til at vi ønskjer å bety noko, vi ønskjer innflytelse. Så berre kort om mikrokreditt: Det som har skjedd med sletting av gjeld, er sjølvsagt veldig bra. Mikrokreditt lykkast av ein grunn. Det er fordi vi ute i verda har ein rentefot på opptil 20 pst. Kvifor klarer ein dette betre med mikrokreditt? Jo, fordi ein garanterer for kvarandre – anten for naboen, for ei tante, ein onkel eller ein bestefar. Problemet med det er at det kan slå hardt tilbake om ein ikkje får dette i orden. Om ein ikkje klarer å betale gjelda si, kan det ramme eit heilt lokalsamfunn. Vi har sett nokre tendensar, men i det heile er mikrokreditt bra, nettopp fordi ein får ned renta, og ein får tryggleik. Når vi slettar gjeld, og må slette gjeld, er det fordi tryggleiken var altfor dårleg. Kanskje var låna altfor dårleg funderte. Det er iallfall ingen tvil om at både Nobelkomiteen og Stortinget er einige om at mikrokreditt har framtida framfor seg. Det kan vi satse meir på.