Parti: Sosialistisk Venstreparti
Dato: 2013-02-07

Det er eit interessant spørsmål representanten Gundersen tar opp, men når det gjeld spørsmålet om eigarskap i næringslivet, er det eit poeng å sjå det i eit litt breiare perspektiv. Det viktigaste vi kan gjere for eigarane av bedrifter, for eigarane i næringslivet, er å legge til rette for at det skal vere godt å drive næringsverksemd i Noreg. Vi har fått statistikkar frå Verdsbanken, og den siste statistikken frå 2012 viser at Noreg er det femte beste landet å drive næringsverksemd i, ut frå dei parametrane som Verdsbanken brukar. Vi er faktisk nr. 2 i Europa. Det er berre Danmark som kjem framfor oss i Europa når det gjeld land det er lett og greitt å drive næringsverksemd i. Dette viser at svartmålinga om kor vanskeleg det er å drive næringsverksemd i Noreg, og om at vi på mange måtar legg kjelkar i vegen for dei som ønsker å drive næringsverksemd, ikkje held viss vi ser det i ein litt større internasjonal samanheng. Så kan ein spørje: Kvifor meiner mange at det er greitt å drive næringsverksemd i Noreg? Eg hadde besøk i går av ein direktør frå ei stor bedrift i Noreg, og han sa at vi har innført ein måte å organisere arbeidet på fordi vi har dyktige arbeidarar. Vi har ein flat organisasjon, vi har mange færre mellomleiarar og vi har ein veldig effektiv organisasjon. Vi har prøvd å gjere akkurat det same i fabrikkar i andre delar av konsernet i andre land, men vi får det ikkje til. Vi har ein kompetanse i norsk arbeidskraft på grunn av at vi har eit skolesystem som ikkje berre lærer folk eit fag, men vi lærer også elevane å bruke faget sjølvstendig og i samarbeid med andre. Vi har eit unikt skolesystem, eit einskapsskolesystem som gjer at vi får fram arbeidarar som tør å ta ansvar, og som då kan givast ansvar. Det er eitt av eksempla på kvifor det er godt å drive næringsverksemd i Noreg. Eit anna eksempel fekk vi frå ein av leiarane i det kanskje etter kvart velkjente nettverket NODE, som organiserer offshoreindustrien. Dei sa at ein av grunnane til at vi ligg langt framme teknologisk i Noreg, var at ein var tidleg ute med miljøkrav. Noreg har vore offensivt ute med miljøkrav. Ein har kombinert det med eit tett samarbeid med offentlege myndigheiter og med verkemiddelapparatet. Det gjer at vi har eit næringsliv som ligg i front teknologisk. Det som mange på høgresida for ein del år sidan hevda ville knekke norsk næringsliv, er det som næringslivet no sjølv innser har bringa næringslivet i front. Eg har lyst til å seie litt om formuesskatten. Det blei sagt av interpellanten at vi ikkje skulle snakke om det i dag, men han snakka likevel om det. Kva dei eventuelt meiner denne veka, skal eg heller ikkje spørje om, men det viser seg at kvar gong Høgre kjem med eksempel på bedrifter som har blitt knekte av formuesskatten, kjem det ei eller anna avis eit par dagar etterpå og peikar på at det ikkje stemmer. Sist var det hotella som skulle vere knekte av formuesskatten, og i dagens avis kan vi lese at Høgre ikkje klarar å komme opp med eit einaste eksempel på at det har blitt selt hotell på grunn av formuesskatten. Det blir ein retorikk som gjer at eg oppfattar det som at Høgre er i ferd med å bli ein fare for norsk næringsliv, fordi dei overfokuserer på formuesskatten i forhold til dei tinga som faktisk er viktige for at vi skal ha eit livskraftig næringsliv i Noreg. Eg har lyst til å seie eit par ting om kapitaltilgang. Eg er einig med dei som meiner at det er ei utfordring i Noreg i dag. Det er så mykje større avkastning på investeringar i oljerelatert verksemd enn i anna verksemd at det er ei utfordring for norsk næringsliv på sikt. Problemet er at det er ingen som peiker på kva vi skal gjere med det. Det einaste som verkeleg vil verke, er å redusere oljetempoet. Heilt til sist har eg lyst til å seie at eg er for eit mangfaldig eigarskap. Ei form for eigarskap som ikkje har blitt nemnt her i dag, men som SV er opptatt av, er dei bedriftene, dei aksjeselskapa, som er heileigde av dei tilsette, som f. eks. Kantega. Vi har absolutt eit behov for å vidareutvikle regelverket, slik at den typen selskap klarar å bygge seg ein eigenkapital.