Lĩnh vực: Chuyên khoa Nắn chỉnh hình bó bột
Câu hỏi: Các bước tiến hành kỹ thuật điều trị bảo tồn gẫy trên lồi cầu xương cánh tay ở trẻ em ra sao?
Trả lời: Căn cứ theo tiểu mục V Mục 27 Quy trình kỹ thuật Điều trị bảo tồn gẫy trên lồi cầu xương cánh tay ở trẻ em ban hành kèm theo Quyết định 199/QĐ-BYT năm 2014 như sau:
ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN GẪY TRÊN LỒI CẦU XƯƠNG CÁNH TAY Ở TRẺ EM
...
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH NẮN BÓ BỘT
1. Các trường hợp gẫy không lệch
- Bó bột Cánh - cẳng - bàn tay rạch dọc, không cần chụp kiểm tra, cũng không cần thay bột tròn nếu bột không bị lỏng, không bị gẫy bột.
- Thời gian mang bột trung bình: 3 tuần là đủ.
2. Các trường hợp gẫy ít di lệch, hoặc chỉ di lệch góc đơn thuần
- Không cần gây mê, nắn sửa thường dễ, chỉ cần nắn sửa bằng động tác nhanh, dứt khoát, xương sẽ vào khi trẻ chưa kịp đau.
- Bó bột Cánh - cẳng - bàn tay rạch dọc. Chụp kiểm tra.
- Sau 1 tuần chụp kiểm tra, thay bột tròn, nếu có di lệch thứ phát thì nắn sửa thêm. Thời gian bất động: trung bình 4 tuần.
3. Các trường hợp gẫy di lệch độ III trở lên
3.1. Người bệnh
- Nằm ngửa trên bàn nắn thông thường. Lấy ven bên tay lành, truyền dung dịch Natriclorua 0,9% để sẵn sàng cho việc hồi sức.
- Cởi bỏ áo bên tay gẫy, vệ sinh sạch sẽ.
- Đặt 1 đai vải đối lực ở nách, vai dạng nhẹ, cẳng tay sấp hay ngửa tùy di lệch ra sau hay ra trước (di lệch ra sau thì để tay sấp và ngược lại).
- Gây mê toàn thân, đường tĩnh mạch (thuốc mê loại mê nhanh, thoát mê nhanh, do bác sỹ gây mê thực hiện). Trẻ lớn (trên 13-14 tuổi) có thể gây tê.
3.2. Nắn
- Với di lệch ra sau:
+ Trợ thủ 1: 2 tay nắm cổ tay người bệnh kéo xuống trong tư thế tay dạng nhẹ và sấp để chữa di lệch chồng.
+ Người nắn chính: căn cứ di lệch cụ thể trên phim XQ sửa di lệch trong- ngoài, rồi dùng các ngón tay dài của 2 tay giữ ở phía trước cánh tay làm đối lực, đồng thời lấy 2 ngón tay cái đẩy mạnh đầu dưới xương cánh tay ra trước để sửa di lệch ra sau. Cũng có thể nắn bằng cách dùng 1 tay nắm giữ phần trước cánh tay làm đối lực, lấy cùi gan tay còn lại đẩy vào đầu dưới xương cánh tay để sửa di lệch ra sau. Cuối cùng, xoay cẳng tay sấp tối đa để sửa di lệch xoay (khi bó bột nhớ phải nhả lại tư thế trung bình hoặc sấp nhẹ, mà không để ở tư thế sấp tối đa nữa). Di lệch xoay không sửa tốt sẽ để di chứng vẹo khuỷu vào trong (varus).
- Với di lệch ra trước: nắn đơn giản hơn, chỉ riêng động tác kéo duỗi tay của trợ thủ cũng đã nắn được phần nào di lệch, người nắn chính nắn đẩy thêm cho đầu dưới xương cánh tay ra sau, rồi đỡ nhẹ nhàng để bó bột Cánh - cẳng - bàn tay tư thế khuỷu duỗi, rạch dọc.
3.3. Bất động: bột Cánh - cẳng - bàn tay rạch dọc.
- Với di lệch ra sau: bột tư thế khuỷu 90o. Sau 1 tuần chụp kiểm tra, thay bột tròn, thời gian bất động trung bình 4-5 tuần.
- Với di lệch ra trước: bột khuỷu tư thế duỗi 160-180o. Sau 1 tuần chụp kiểm tra, thay bột tròn vẫn duỗi khuỷu (nếu di lệch thứ phát thì nắn thêm), sau 3 tuần thay bột khuỷu 90o thêm 2 tuần nữa. Thời gian bất động 5-6 tuần.
Theo đó, các bước tiến hành kỹ thuật điều trị bảo tồn gẫy trên lồi cầu xương cánh tay ở trẻ em sẽ thực hiện theo quy trình trên.
Như vậy, người thực hiện đã có sẵn quy trình kỹ thuật, cần tuân thủ và thực hiện theo đúng quy trình này để đảm bảo sức khỏe cho người bệnh.