Lĩnh vực: Tiếp viên hàng không
Câu hỏi: Tiếp viên hàng không sẽ bị xử lý kỷ luật lao động như thế nào nếu lợi dụng tính cất công việc để buôn lậu hàng tiêu dùng?
Trả lời: Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 23/2023/TT-BGTVT (Có hiệu lực từ 01/09/2023) quy định về các trường hợp nhân viên hàng không bị tạm đình chỉ ngay công việc như sau:
Xử lý kỷ luật lao động đặc thù đối với nhân viên hàng không
...
2. Nhân viên hàng không bị tạm đình chỉ ngay công việc trong các trường hợp sau:
a) Vi phạm các quy định, nội quy lao động gây sự cố, tai nạn, uy hiếp an toàn, an ninh hàng không;
b) Bị điều tra, khởi tố trong các vụ án hình sự;
c) Tự ý bỏ vị trí làm việc;
d) Uống rượu, bia trong giờ làm việc hoặc có nồng độ cồn trong máu, hơi thở trong khi thực hiện nhiệm vụ;
đ) Trộm cắp, chiếm đoạt trái phép tài sản của tổ chức, cá nhân;
e) Lợi dụng vị trí làm việc để buôn lậu, vận chuyển trái phép người, tài sản, hàng hóa;
g) Sử dụng hoặc có kết quả dương tính đối với các chất ma túy hoặc chất kích thích không được phép sử dụng khác theo quy định;
h) Đánh bạc, gây rối, làm mất an ninh, trật tự tại nơi làm việc.
...
Theo Điều 6 Thông tư 23/2023/TT-BGTVT (Có hiệu lực từ 01/09/2023) quy định về chế độ lao động đặc thù đối với nhân viên hàng không như sau:
Chế độ lao động đặc thù đối với nhân viên hàng không
1. Nhân viên hàng không được áp dụng chế độ lao động đặc thù theo quy định của pháp luật về lao động và pháp luật về hàng không dân dụng.
2. Người sử dụng lao động không được bố trí người lao động là nhân viên hàng không vi phạm kỷ luật lao động hoặc chấp hành xong các hình phạt trong vụ án hình sự vào làm việc tại các chức danh nhân viên hàng không trong thời hạn 05 năm kể từ các thời điểm sau đây:
a) Kể từ khi có quyết định xử lý kỷ luật lao động có hiệu lực đối với các trường hợp vi phạm quy định tại điểm a, đ, e, g khoản 2 Điều 5 Thông tư này;
b) Kể từ khi được xóa án tích trong vụ án hình sự.
Theo quy định trên, nếu lợi dụng tính cất công việc để buôn lậu hàng tiêu dùng thì tiếp viên hàng không sẽ bị tạm đình chỉ ngay công việc. 
Đồng thời tiếp viên này còn không được bố trí vào làm việc tại các chức danh nhân viên hàng không trong thời hạn 05 năm kể từ khi có quyết định xử lý kỷ luật lao động.
Trước đây, vấn đề này được tư vấn như sau:
Căn cứ Điều 3 Thông tư 46/2013/TT-BGTVT (Hết hiệu lực từ 01/09/2023) quy định về hình thức xử lý kỷ luật đối với tiếp viên hàng không như sau:
Chế độ kỷ luật lao động đặc thù
1. Tạm đình chỉ ngay công việc của nhân viên hàng không đang đảm nhiệm khi xảy ra hành vi vi phạm trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư này.
2. Không sử dụng làm việc tại các vị trí chức danh nhân viên hàng không đối với nhân viên hàng không vi phạm quy định tại Điều 6 Thông tư này.
3. Chế độ kỷ luật lao động đặc thù theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này không thay thế các hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với nhân viên hàng không theo quy định của Bộ luật Lao động.
Dẫn chiếu Điều 6 Thông tư 46/2013/TT-BGTVT (Hết hiệu lực từ 01/09/2023) quy định về việc không sử dụng làm việc tại các vị trí chức danh nhân viên hàng không như sau:
Quy định về sử dụng nhân viên hàng không vi phạm kỷ luật lao động đặc thù
Không sử dụng làm việc tại vị trí nhân viên hàng không ở bất kỳ doanh nghiệp nào hoạt động trong lĩnh vực hàng không dân dụng đối với các trường hợp sau:
1. Cố ý vi phạm các quy định, nội quy trực tiếp gây tai nạn hàng không hoặc sự cố hàng không nghiêm trọng.
2. Bị kết án trong các vụ án hình sự.
3. Trộm cắp, chiếm đoạt trái phép tài sản của tổ chức, cá nhân.
4. Lợi dụng vị trí làm việc để buôn lậu, vận chuyển trái phép người, tài sản, hàng hóa.
5. Sử dụng hoặc có kết quả dương tính đối với các chất ma túy hoặc chất kích thích không được phép sử dụng khác trong quy định.
Từ các quy định trên, nếu tiếp viên hàng không lợi dụng tính chất công việc của mình để buôn lậu hàng tiêu dùng thì Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam sẽ xem xét và ra quyết định kỷ luật theo hình thức không sử dụng làm việc tại các vị trí chức danh nhân viên hàng không.