Lĩnh vực: Khám chữa bệnh chuyên ngành nhãn khoa
Câu hỏi: Phẫu thuật viên chuyên khoa Mắt thực hiện kỹ thuật phẫu thuật nối thông túi lệ mũi nội soi như thế nào?
Trả lời: Căn cứ theo Mục V Quy trình kỹ thuật Phẫu thuật nối thông túi lệ mũi nội soi Ban hành kèm theo Quyết định 3906/QĐ-BYT năm 2012 quy định như sau:
PHẪU THUẬT NỐI THÔNG TÚI LỆ MŨI NỘI SOI
...
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ
- Hồ sơ bệnh án đã làm đầy đủ (hoàn thành bệnh án, chỉ định điều trị, theo dõi chăm sóc).
- Hồ sơ bệnh án đã duyệt phẫu thuật.
2. Kiểm tra người bệnh
- Thay quần áo.
- Tra, uống thuốc trước phẫu thuật (theo chỉ định).
3. Thực hiện kỹ thuật
3.1. Vô cảm
- Gây tê góc trong mi trên và mi dưới, mào lệ trước bằng thuốc tê có thuốc co mạch (có thể dùng lidocain 2% có pha adrenalin hoặc các thuốc có tác dụng tương tự).
- Gây mê nếu người bệnh là trẻ nhỏ hoặc người bệnh kém hợp tác.
- Gây tê niêm mạc mũi bằng cách đặt gạc có thấm thuốc tê niêm mạc như lidocain 2%. Đặt thuốc làm co cuốn mũi.
3.2. Kỹ thuật
- Đặt ống dẫn ánh sáng vào mũi:
+ Nong rộng lỗ lệ, lệ quản.
+ Đưa ống dẫn ánh sáng qua lỗ lệ, lệ quản vào túi lệ.
- Cắt niêm mạc mũi:
+ Cắt phần niêm mạc tương ứng với phần xương lệ.
+ Bộc lộ xương lệ.
- Cắt xương:
+ Định vị phần xương lệ và phần dày hơn ở xương hàm bằng cách di chuyển đầu ống dẫn ánh sáng và dùng dụng cụ tách màng xương để xác định cấu trúc xương.
+ Trước tiên, cắt bỏ phần xương lệ. Lấy hết những mẩu xương vụn để tránh làm tắc lỗ thông sau này.
+ Mở rộng lỗ xương. Có thể phải cắt 1 phần xương hàm (ngành lên).
- Cắt niêm mạc túi lệ:
+ Di chuyển đầu ống dẫn ánh sáng để xác định vùng túi lệ. Dùng đầu ống này đẩy căng túi lệ và cắt niêm mạc.
+ Cắt phần trên của niêm mạc ống lệ mũi và niêm mạc túi lệ từ dưới lên trên, ở phía trước nguồn sáng dẫn hướng. Nếu túi lệ giãn rộng, cắt bỏ phần niêm mạc mũi theo chiều ngang. Tránh để niêm mạc mũi tạo nên vạt thừa vì vạt này sẽ làm tắc lỗ thông.
Trong thời gian phẫu thuật, cần dùng đầu hút để hút máu hoặc nhầy chảy ra từ niêm mạc và túi lệ.
Niêm mạc mũi và xương có thể được cắt bằng dụng cụ thông thường hoặc bằng larer YAG hoặc NdYAG.
Đặt ống silicon: đặt ống từ phía lệ quản, qua lỗ mở thông vào mũi. Buộc hai đầu ống ở trong khoang mũi.
Theo quy định trên, các bước tiến hành phẫu thuật nối thông túi lệ mũi nội soi được quy định cụ thể trên.
Thực hiện kỹ thuật phẫu thuật nối thông túi lệ mũi nội soi như sau:
- Vô cảm:
+ Gây tê góc trong mi trên và mi dưới, mào lệ trước bằng thuốc tê có thuốc co mạch (có thể dùng lidocain 2% có pha adrenalin hoặc các thuốc có tác dụng tương tự).
+ Gây mê nếu người bệnh là trẻ nhỏ hoặc người bệnh kém hợp tác.
+ Gây tê niêm mạc mũi bằng cách đặt gạc có thấm thuốc tê niêm mạc như lidocain 2%. Đặt thuốc làm co cuốn mũi.
- Kỹ thuật
+ Đặt ống dẫn ánh sáng vào mũi:
++ Nong rộng lỗ lệ, lệ quản.
++ Đưa ống dẫn ánh sáng qua lỗ lệ, lệ quản vào túi lệ.
+ Cắt niêm mạc mũi:
++ Cắt phần niêm mạc tương ứng với phần xương lệ.
++ Bộc lộ xương lệ.
+ Cắt xương:
++ Định vị phần xương lệ và phần dày hơn ở xương hàm bằng cách di chuyển đầu ống dẫn ánh sáng và dùng dụng cụ tách màng xương để xác định cấu trúc xương.
++ Trước tiên, cắt bỏ phần xương lệ. Lấy hết những mẩu xương vụn để tránh làm tắc lỗ thông sau này.
++ Mở rộng lỗ xương. Có thể phải cắt 1 phần xương hàm (ngành lên).
+ Cắt niêm mạc túi lệ:
++ Di chuyển đầu ống dẫn ánh sáng để xác định vùng túi lệ. Dùng đầu ống này đẩy căng túi lệ và cắt niêm mạc.
++ Cắt phần trên của niêm mạc ống lệ mũi và niêm mạc túi lệ từ dưới lên trên, ở phía trước nguồn sáng dẫn hướng. Nếu túi lệ giãn rộng, cắt bỏ phần niêm mạc mũi theo chiều ngang. Tránh để niêm mạc mũi tạo nên vạt thừa vì vạt này sẽ làm tắc lỗ thông.
Trong thời gian phẫu thuật, cần dùng đầu hút để hút máu hoặc nhầy chảy ra từ niêm mạc và túi lệ.
Niêm mạc mũi và xương có thể được cắt bằng dụng cụ thông thường hoặc bằng larer YAG hoặc NdYAG.
Đặt ống silicon: đặt ống từ phía lệ quản, qua lỗ mở thông vào mũi. Buộc hai đầu ống ở trong khoang mũi.