Lĩnh vực: Văn bản quy phạm pháp luật
Câu hỏi: Lý do yêu cầu sửa đổi Thông tư 06/2023/TT-NHNN?
Trả lời: Ngày 16/8/2023, theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ký công văn hoả tốc 746/TTg-KTTH năm 2023 giao Phó Thủ tướng chủ trì họp ngay với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan để nghiên cứu sửa đổi Thông tư 06/2023/TT-NHNN, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp (DN).
Trước đó, đại diện Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh cho rằng, khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN) quy định tổ chức tín dụng không được cho vay để thanh toán tiền góp vốn để thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật tại thời điểm tổ chức tín dụng quyết định cho vay là không thống nhất với quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành.
Cụ thể, tại Điều 55 và khoản 1 Điều 56 Luật Kinh doanh bất động sản 2014 quy định như sau:
Điều kiện của bất động sản hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh
1. Có giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Giấy phép xây dựng đối với trường hợp phải có Giấy phép xây dựng, giấy tờ về nghiệm thu việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tương ứng theo tiến độ dự án; trường hợp là nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có mục đích để ở hình thành trong tương lai thì phải có biên bản nghiệm thu đã hoàn thành xong phần móng của tòa nhà đó.
2. Trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua.
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo, cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh có trách nhiệm trả lời bằng văn bản cho chủ đầu tư về nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua; trường hợp không đủ điều kiện phải nêu rõ lý do.
Bảo lãnh trong bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai
1. Chủ đầu tư dự án bất động sản trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai phải được ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với khách hàng khi chủ đầu tư không bàn giao nhà ở theo đúng tiến độ đã cam kết với khách hàng.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố danh sách ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh trong kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai.
...
Khi đối chiếu với Thông tư 06/2023/TT-NHNN sẽ có hiệu lực vào ngày 01/9/2023 sắp tới,Thông tư 06/2023/TT-NHNN có nhiều điểm khiến doanh nghiệp bất động sản khó tiếp cận được nguồn vốn và giảm tăng trưởng tín dụng vốn đã thấp trong nửa đầu năm 2023.
Vấn đề thứ nhất, khái niệm "dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh" của khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN không đồng nhất với khái niệm "điều kiện của bất động sản hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh" quy định tại Điều 55 và khoản 1 Điều 56 Luật Kinh doanh bất động sản 2014.
Theo đó, khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN không cho phép ngân hàng cho vay tín dụng đối với các dự án bất động sản, nhà ở thương mại, khu đô thị ngay tại thời điểm mà chủ đầu tư có nhu cầu bổ sung vốn tín dụng cao nhất để triển khai thực hiện xây dựng các công trình của dự án.
Tuy nhiên, thực tế, sau khi chủ đầu tư đã bỏ ra một khoản tiền rất lớn để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và dự án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp phép xây dựng.
Lúc này, chủ đầu tư có nhu cầu vay vốn tín dụng với mục đích đầu tư xây dựng các công trình của dự án và dự án đã có đủ pháp lý thuộc giai đoạn thực hiện dự án, nhưng chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh nên chưa được phép huy động vốn của khách hàng theo quy định tại Điều 55 Luật Kinh doanh bất động sản 2014.
Vấn đề thứ hai, quy định cấm cho vay của khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN) cũng tác động đến các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) thực hiện các công trình hạ tầng, cầu đường, cảng, sân bay, nhà máy phát điện, bệnh viện, trường học...
Khi các doanh nghiệp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận là chủ đầu tư dự án PPP đã có đủ pháp lý và có nhu cầu huy động vốn để bù đắp tài chính cho các khoản đầu tư thực hiện dự án, hoặc có nhu cầu tìm bên thứ 3 để mời góp vốn, hợp tác đầu tư, hợp tác kinh doanh để thực hiện dự án thì khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN) quy định tổ chức tín dụng không được cho vay đối với bên thứ 3.
Trước những vấn đề trên, quy định tại Thông tư 06/2023/TT-NHNN được cho là chưa tạo điều kiện cho chủ đầu tư dự án bất động sản được hợp tác với các nhà đầu tư.