Lĩnh vực: Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính, Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm ở gà
Câu hỏi: Phân biệt bệnh viêm đường hô hấp mãn tính khác gì so với bệnh viêm phế quản truyền nhiễm ở gà thông qua những đặc điểm nào?
Trả lời: Theo Mục 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8400-39:2016 về Bệnh động vật - Quy trình chẩn đoán - Phần 39: Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính ở gà quy định về chẩn đoán lâm sàng như sau:
Chẩn đoán lâm sàng
5.1 Đặc điểm dịch tễ
- Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính ở gà là bệnh truyền nhiễm ở gà và gà tây, do vi khuẩn M. gallisepticum gây ra.
- Gà mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, tuy nhiên gà từ 3 tuần tuổi đến 6 tuần tuổi và gà mái hậu bị mẫn cảm với bệnh hơn so với các lứa tuổi khác.
- Bệnh xuất hiện quanh năm nhưng hay gặp nhất là lúc giao mùa, thời tiết thay đổi, như ở miền Bắc là chuyển từ mùa xuân sang mùa hè và mùa thu sang mùa đông; ở miền Nam là từ mùa mưa sang mùa khô và ngược lại.
- Bệnh lây nhiễm trực tiếp từ gà mẹ sang gà con qua trứng, từ gà bệnh sang gà khỏe hoặc gián tiếp qua thức ăn, nước uống, các dụng cụ chăn nuôi, người chăn nuôi.
- Tỷ lệ mắc bệnh cao (có thể lên tới 80 - 100 %) nhưng tỷ lệ chết của bệnh thấp (5 - 7 %).
5.2 Triệu chứng lâm sàng
Thời gian ủ bệnh có thể từ vài ngày đến vài tháng. Trong trường hợp bệnh truyền từ gà mẹ qua trứng sang gà con thì thời gian ủ bệnh dài hơn.
Triệu chứng bệnh ở gà con và gà hậu bị:
- Giai đoạn đầu của bệnh, gà hắt hơi, viêm kết mạc, chảy nước mắt, nước mũi, có thể viêm và sưng mí mắt.
- Gà xù lông, bỏ ăn, thở khó.
- Gà thở khò khè, có tiếng ran khí quản, dễ phát hiện vào buổi đêm.
- Bệnh tiến triển trong thời gian dài, gà gầy, yếu và chết.
Triệu chứng ở gà đẻ trứng và gà sinh sản:
- Sản lượng trứng giảm
- Gà thở khó, tiếng thở khò khè.
- Gà ho, vẩy mỏ, chảy nước mắt, nước mũi.
- Bệnh tiến triển, lúc đầu nước mắt, nước mũi loãng, sau đó đặc dần và đọng ở xoang mắt làm mặt gà sưng lên.
- Gà gầy nhanh và chết.
5.3 Bệnh tích
- Có dịch viêm ở mũi, khí quản, phế quản và túi khí.
- Thành túi khí dày lên và có màu trắng đục bã đậu.
- Viêm màng phổi, bề mặt có thể phủ lớp fibrin, rải rác có vùng hoại tử. Trong phổi có các vùng cứng, có thể có u hạt.
- Khớp sưng, phù nề, có dịch viêm.
- Ở gà đẻ, ống dẫn trứng bị viêm, sưng.
5.4 Chẩn đoán phân biệt
Chẩn đoán phân biệt bệnh viêm đường hô hấp mãn tính ở gà với một số bệnh khác ở gà theo Bảng 1.

Theo đóm bệnh viêm đường hô hấp ở gà là bệnh xảy ra mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, tuy nhiên gà từ 3 tuần tuổi đến 6 tuần tuổi và gà mái hậu bị mẫn cảm với bệnh hơn so với các lứa tuổi khác. Một số triệu chứng lâm sàng như gà hắt hơi, viêm kết mạc, chảy nước mắt, nước mũi, có thể viêm và sưng mí mắt,...và các triệu chứng khác theo tiêu chuẩn trên.
Dấu hiệu bệnh tích ở bệnh viêm đường hô hấp như: có dịch viêm ở mũi, khí quản, phế quản và túi khí, thành túi khí dày lên và có màu trắng đục bã đậu. Viêm màng phổi, bề mặt có thể phủ lớp fibrin, rải rác có vùng hoại tử. Trong phổi có các vùng cứng, có thể có u hạt, Khớp sưng, phù nề, có dịch viêm. Ở gà đẻ, ống dẫn trứng bị viêm, sưng.
Đối với bệnh viêm phế quản truyền nhiễm ở gà thì bệnh cũng xảy ra ở gà mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu là gà con. Tỷ lệ ốm của bệnh cao nhưng tỷ lệ chết thấp. Gà con nằm tụm lại. Gà khó thở, phải vươn cổ lên, há mỏ để thở.
Dấu hiệu bệnh tích của bệnh viêm phế quản truyền nhiễm như: Khí quản xuất huyết. Túi khí dày đục, có bã đậu màu vàng. Buồng trứng dị dạng; Trứng đẻ ra bạc màu, không có vỏ vôi. Thận sưng, ống dẫn niệu bị giãn, chứa đầy urat.