Lĩnh vực: Thanh tra chuyên ngành hải quan
Câu hỏi: Trong trường hợp chứng cứ và giải trình của đối tượng thanh tra chưa rõ không thể đưa ra được kết luận thì Trưởng đoàn thanh tra phải giải quyết như thế nào?
Trả lời: Căn cứ vào khoản 3 Điều 22 Quy định tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của Đoàn thanh tra; trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra chuyên ngành về hải quan ban hành kèm theo Quyết định 4129/QĐ-TCHQ năm 2017 quy định về trường hợp iến hành thanh tra theo các nội dung trong quyết định thanh tra chuyên ngành về hải quan như sau:
Tiến hành thanh tra theo các nội dung trong quyết định thanh tra
...
3. Củng cố chứng cứ, cơ sở pháp lý để kết luận đúng, sai, nguyên nhân sai phạm và trách nhiệm của tập thể, cá nhân đối với từng sai phạm
a) Yêu cầu giải trình
Nếu thông tin, tài liệu đối tượng thanh tra đã cung cấp nhưng chưa rõ, và/hoặc những vấn đề phát hiện song chưa đủ cơ sở kết luận, Đoàn thanh tra tổng hợp và yêu cầu đối tượng thanh tra giải trình bằng văn bản. Đối tượng thanh tra phải giải trình đầy đủ, trung thực và chịu trách nhiệm về nội dung đã giải trình.
b) Tổ chức trao đổi, đối thoại
Trường hợp giải trình chưa rõ, hoặc vấn đề có liên quan đến nhiều người, nhiều đơn vị thì Trưởng đoàn thanh tra có thể tổ chức trao đổi, đối thoại với đối tượng thanh tra và/hoặc người có liên quan.
Để trao đổi, đối thoại có hiệu quả, Đoàn thanh tra phải chuẩn bị đầy đủ:
- Hồ sơ vụ việc và tài liệu có liên quan;
- Nghiên cứu kỹ về đối tượng và các văn bản, quy định có liên quan, ví dụ: chức trách nhiệm vụ của người dự kiến mời trao đổi, đối thoại...;
- Lập kế hoạch đối thoại: dự kiến những vấn đề cần làm rõ; trình tự đưa câu hỏi; phương pháp hỏi và cách thức đưa tài liệu, chứng cứ; thời gian và địa điểm đối thoại; phương tiện kỹ thuật cần thiết (máy ghi âm...); phân công cán bộ thực hiện trao đổi, đối thoại...
Việc tiến hành trao đổi, đối thoại phải được lập biên bản theo Mẫu số 07/BBĐT-TTr kèm theo Quyết định này, ghi nhận chính xác những sự việc hai bên đã trao đổi, đối thoại; trường hợp cần thiết thì ghi âm lại toàn bộ nội dung cuộc trao đổi, đối thoại. Việc ghi âm phải công khai và được ghi nhận vào biên bản.
c) Kiểm tra, xác minh
Những chứng cứ, giải trình của đối tượng thanh tra chưa rõ, chưa thể kết luận thì Trưởng đoàn tổ chức cho Đoàn thanh tra tiến hành kiểm tra, xác minh.
Việc kiểm tra, xác minh phải được lập kế hoạch với các nội dung: Nội dung kiểm tra, xác minh; Nơi, người dự kiến sẽ được kiểm tra, xác minh; Người tiến hành kiểm tra xác minh... Việc xác minh phải được lập biên bản theo Mẫu số 11-TTr ban hành kèm theo Thông tư số 05/2014/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ Khi kết thúc việc kiểm tra, xác minh, người được phân công thực hiện phải có báo cáo kết quả kèm các tài liệu chứng minh.
d) Làm việc với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan
- Trong quá trình thanh tra, nếu có cán bộ, quần chúng phản ảnh sự việc, thông tin có liên quan đến nội dung thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra tổ chức gặp để nghe ý kiến phản ánh hoặc để tiếp nhận thông tin do họ cung cấp.
Trường hợp công luận, báo chí phản ánh, đăng các thông tin có liên quan đến nội dung thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra báo cáo người ra quyết định thanh tra để tổ chức gặp gỡ, trao đổi làm rõ nội dung thông tin, tiếp nhận tài liệu, bằng chứng có liên quan.
Nội dung làm việc và việc tiếp nhận thông tin, tài liệu, bằng chứng phải được ghi nhận bằng biên bản theo Mẫu số 12-TTr ban hành kèm theo Thông tư số 05/2014/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ.
- Làm việc với cơ quan quản lý liên quan: Trong quá trình thanh tra, để có căn cứ kết luận, làm rõ những nội dung dự kiến kết luận, Đoàn thanh tra được làm việc với các cơ quan, đơn vị liên quan:
+ Đơn vị chức năng liên quan đến các chỉ đạo, văn bản chỉ đạo, các quyết định mà đơn vị đó ban hành trong phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao;
+ Cơ quan ban hành chế độ, chính sách có liên quan đến những sự việc dự kiến kết luận mà chế độ chính sách chưa quy định rõ ràng.
Nội dung làm việc phải được ghi nhận bằng biên bản Mẫu số 12-TTr ban hành kèm theo Thông tư số 05/2014/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ, trường hợp không đến làm việc trực tiếp thì có yêu cầu bằng văn bản.
e) Củng cố chứng cứ, cơ sở pháp lý để kết luận đúng, sai, nguyên nhân sai phạm và trách nhiệm của tập thể, cá nhân đối với từng sai phạm.
Toàn bộ số liệu, dấu hiệu vi phạm, chứng cứ... được phát hiện qua các biện pháp nghiệp vụ nêu trên phải được củng cố, hệ thống lại đảm bảo cho việc kết luận thanh tra là chính xác, xác định rõ nguyên nhân sai phạm, trách nhiệm của đơn vị, cá nhân có liên quan. Trường hợp hồ sơ, tài liệu thanh tra thu thập được chưa đủ căn cứ để kết luận, thì Trưởng đoàn thanh tra tổ chức cho đoàn tiến hành thẩm tra, xác định bổ sung.
Như vậy, trong trường hợp chứng cứ và giải trình của đối tượng thanh tra chưa rõ không thể đưa ra được kết luận thì Trưởng đoàn thanh tra yêu cầu thực hiện một hoặc các công việc sau:
+ Yêu cầu giải trình
+ Tổ chức trao đổi, đối thoại
+ Kiểm tra, xác minh
+ Làm việc với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan