Lĩnh vực: Trách nhiệm hình sự
Câu hỏi: Vận chuyển vật liệu hạt nhân có bị phạt không?
Trả lời: Theo quy định tại khoản 5; khoản 6 Điều 12 Luật Năng lượng hạt nhân 2008 quy định hành vi nghiêm cấm như sau:
"5. Vận chuyển chất thải phóng xạ, vật liệu hạt nhân bằng đường bưu điện.
6. Vận chuyển chất phóng xạ, chất thải phóng xạ, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân (sau đây gọi chung là vật liệu phóng xạ) bằng các phương tiện không được thiết kế bảo đảm an toàn, an ninh hoặc không có thiết bị bảo đảm an toàn, an ninh."
Do đó, hành vi vận chuyển vật liệu hạt nhân bằng xe mô tả của anh/chị rơi vào quy định cấm và chắc chắc sẽ bị xử phạt.
* Xử lý vi phạm hành chính
Tại khoản 7; khoản 8 Điều 6 Nghị định 107/2013/NĐ-CP quy định mức phạt như sau:
(7) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây mà không có giấy phép trong trường hợp hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (được bổ sung bởi điểm e khoản 7 Điều 4 Nghị định 126/2021/NĐ-CP);
+ Xuất khẩu, nhập khẩu, tạm xuất tái nhập, tạm nhập tái xuất vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân;
+ Sử dụng vật liệu hạt nhân ngoài chu trình nhiên liệu hạt nhân;
+ Thay đổi quy mô, phạm vi hoạt động cơ sở hạt nhân;
+ Vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng;
+ Xử lý, lưu giữ, chôn cất nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.
(8) Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây mà không có giấy phép trong trường hợp hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (được bổ sung bởi điểm g khoản 7 Điều 4 Nghị định 126/2021/NĐ-CP);
+ Vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng quá cảnh lãnh thổ Việt Nam;
+ Vận hành tàu biển, phương tiện, thiết bị, máy móc có động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Như vậy, tùy trường vận chuyển vật liệu hạt nhân mà có hình phạt khác nhau. Giả sử người vận chuyển vật liệu hạt nhân đã qua sử dụng thì mức phạt là từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng.
Lưu ý: Tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 107/2013/NĐ-CP quy định mức phạt này là mức phạt đối với cá nhân. Mức phạt tiền đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính của tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức là 2.000.000.000 đồng.
*Xử lý hình sự
Điều 309 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi khoản 111 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) quy định Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân như sau:
- Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:
+ Có tổ chức;
+ Vận chuyển, mua bán qua biên giới;
+ Làm chết người;
+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
+ Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
+ Tái phạm nguy hiểm.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
+ Làm chết 02 người;
+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;
+ Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
+ Làm chết 03 người trở lên;
+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
+ Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.
- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.
Do đó tùy vào mức độ mà mức xử lý hình sự đối với hành vi này cũng khác nhau. Mức phạt cao nhất đối với hành vi này lên đến 12 năm tù.