Lĩnh vực: Chia tài sản, Chia tài sản thừa kế
Câu hỏi: Ai là người được chia tài sản khi cha mẹ chết không để lại di chúc?
Trả lời: Xác định hàng thừa kế theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; cháu ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước đó đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Trường hợp này, cha mẹ không để lại di chúc thì bạn và anh bạn thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo pháp luật.
Theo Điều 621 Bộ luật dân sự 2015 quy định về người không được quyền hưởng di sản như sau:
1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản:
a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.
2. Những người quy định tại khoản 1 Điều này vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.
Đối với những quy định trên, nếu bạn và anh bạn vi phạm 1 trong những điều kiện đó thì sẽ không được quyền hưởng di sản.
Thủ tục, quy trình khởi kiện vụ việc chia tài sản thừa kế bao gồm: 
- Thứ nhất: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện:
+ Đơn khởi kiện (theo mẫu)
+ CCCD/CMND bản sao có chứng thực
+ Giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân giữa người để lại di sản và người khởi kiện: Giấy khai sinh, Sổ hộ khẩu,… (toàn bộ giấy tờ đều phải công chứng).
+ Giấy khai tử của người để lại di sản
+ Các giấy tờ, tài liệu chứng minh sở hữu của người để lại di sản và nguồn gốc di sản của người để lại di sản,…
- Thứ hai: gửi đơn khởi kiện lên cơ quan Toà án có thẩm quyền
- Thứ ba: sau khi xem xét hồ sơ và các chứng cứ kèm theo nếu Toà án thấy vụ án thuộc thẩm quyền xử lý thì sẽ tiến hành thụ lý vụ án.
Như vậy, khi bạn đã xác minh được di sản cha mẹ để lại là gì và bạn, anh bạn không thuộc đối tượng pháp luật quy định về người không được quyền hưởng di sản thì bạn phải nộp hồ sơ đến cơ quan tòa án có thẩm quyền giải quyết.