Điều 5. Tổ chức thực hiện
5.1 Tổ chức đăng kiểm Việt Nam chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Quy chuẩn này.
5.2 Các tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu van hãm có trách nhiệm công bố hợp quy cho van hãm sau khi được kiểm tra, chứng nhận và đăng ký công bố hợp quy tại Cục Đăng kiểm Việt Nam theo các quy định hiện hành. Phụ lục A Quy định kiểm tra, thử nghiệm van hãm A.1. Quy định chung Các nội dung kiểm tra, thử nghiệm dưới đây áp dụng đối với tất cả van hãm sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới sử dụng trên đầu máy, toa xe. Việc kiểm tra được thực hiện với từng van trên bệ thử có tính năng tương tự như minh họa trong Phụ lục B. A.2. Kiểm tra, thử nghiệm các chức năng của van hãm A.2.1 Điều kiện thử nghiệm Van hãm phải được thử nghiệm trên bệ thử phù hợp. Các hình biểu đồ trong Quy chuẩn này được đưa ra để minh họa nội dung thử nghiệm. Các thử nghiệm phải được thực hiện ở nhiệt độ môi trường, và không có nguồn cấp khí nén nào khác ngoài đường cấp thông qua van hãm và áp suất cấp tối đa, khi đó nguồn cấp được giữ liên tục ở mức áp suất đã quy định đảm bảo thực hiện được các phép thử. Thùng gió phụ đảm bảo dung tích trong phạm vi 90 l đến 100 l. Các thử nghiệm phải được thực hiện ở các vị trí K và H. Đối với các van hãm chỉ có vị trí K hoặc H, việc thử nghiệm sẽ thực hiện ở vị trí được quy định. A.2.2 Thử nghiệm tính năng nạp gió (khí nén) thùng gió phụ và buồng điều khiển (hoặc thiết bị tương tự) Khi lắp van hãm lên bệ thử, đảm bảo các buồng của van hãm đã mở đường thông ra bên ngoài (áp suất các buồng bằng 0). Sau đó kết nối van hãm với nguồn và cấp khí nén cho van hãm ở giá trị áp suất vận hành. Yêu cầu: Áp suất nạp cho thùng gió phụ phải tăng từ 0 bar lên đến mức áp suất vận hành. Thời gian nạp từ thời điểm áp suất nạp bắt đầu tăng và khi đạt đến 0,2 bar dưới mức áp suất vận hành phải nằm trong dải từ 50 s đến 135 s (Xem hình A.1). Đồng thời quan sát quá trình nạp gió của buồng điều khiển phải nằm trong dải từ 150 s đến 200 s. Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 4 Đường áp suất nạp Chú ý: Đường cong nạp có thể có dạng không liên tục 2 0,2 bar 5 Thời gian nạp cho thùng gió phụ 3 Đường áp suất ống hãm Hình A.1 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm tính năng nạp gió (khí nén) của van hãm A.2.3 Thử độ kín Độ kín của van hãm phải được thử nghiệm trên bệ thử. Thời gian đánh giá từng thử nghiệm phải tối thiểu là trong 5 min, bắt đầu từ khi áp suất được ổn định sau các thay đổi áp suất thông thường. A.2.3.1 Thử độ kín khi van hãm ở vị trí nhả hãm Van hãm phải có khả năng vận hành mà không có sai khác với tính năng đã được quy định với áp suất cấp lên tới áp suất lớn nhất theo thiết kế của từng kiểu loại van. Đợi áp suất của buồng điều khiển và thùng gió phụ đạt đến áp suất vận hành. Ngắt kết nối van hãm với nguồn cấp, kiểm tra độ kín của van hãm. Yêu cầu: Không có rò rỉ khí nén ở các “Cửa kiểm tra” và các mối lắp ghép của van hãm. A.2.3.2 Thử độ kín sau khi giảm áp tối thiểu Chờ van hãm ổn định áp suất xi lanh hãm sau khi giảm áp ống hãm từ áp suất vận hành tối thiểu 0,3 bar với tốc độ giảm 0,6 bar trong 6 s. Quá trình tăng áp suất xi lanh hãm phải bắt đầu sau tối đa 3 s từ thời điểm áp suất ống hãm bắt đầu giảm. Yêu cầu: Không có rò rỉ khí nén ở các “Cửa kiểm tra”. A.2.3.3 Thử độ kín sau khi tác dụng hãm thường Chờ van hãm ổn định áp suất xi lanh hãm sau tác dụng hãm thường khi áp suất ống hãm dưới 1,2 bar so với áp suất vận hành. Yêu cầu: Không có rò rỉ khí nén ở các “Cửa kiểm tra”. A.2.3.4 Thử độ kín sau khi tác dụng hãm khẩn Chờ van hãm ổn định áp suất xi lanh hãm đạt giá trị lớn nhất sau tác dụng hãm khẩn. Yêu cầu: Không có rò rỉ khí nén ở các “Cửa kiểm tra”. A.2.4 Thử nghiệm thời gian tác dụng hãm và nhả hãm Các thử nghiệm phải được thực hiện cho từng chế độ hãm đã được quy định. Phải ghi lại thời gian tác dụng hãm cùng với lượng giảm áp suất ống hãm bắt đầu từ áp suất vận hành, bằng cách mở đường thông áp suất ống hãm ra ngoài về 0 bar với tốc độ không nhỏ hơn 2 s cho mức giảm áp suất 1,5 bar đầu tiên. Thời gian tác dụng hãm được đo từ khi bắt đầu tăng áp suất xi lanh hãm lên đến 95 % áp suất xi lanh hãm lớn nhất (làm tròn đến 0,1 bar). Phải ghi lại thời gian nhả hãm cùng với lượng tăng áp suất ống hãm từ 0 bar lên đến áp suất vận hành với tốc độ không nhỏ hơn 2 s cho mức tăng áp suất 1,5 bar cuối cùng. Thời gian nhả hãm được đo từ khi áp suất xi lanh hãm bắt đầu giảm đến khi xuống 0,4 bar. Yêu cầu: Phải đáp ứng thời gian được yêu cầu theo quy định của 3.7.5 (xem Hình A.2). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất xi lanh hãm 2 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 6 0,4 bar 3 95% giá trị áp suất xi lanh hãm lớn nhất 7 Thời gian tác dụng hãm 4 Đường áp suất ống hãm 8 Thời gian nhả hãm Hình A.2 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm thời gian tác dụng hãm và nhả hãm A.2.5 Thử tính năng hãm và nhả hãm A.2.5.1 Thử nghiệm 1 Thực hiện hãm thường hoàn toàn, sau đó nhả hãm đến khi áp suất ống hãm đạt giá trị nhỏ hơn 0,15 bar so với áp suất vận hành, duy trì áp suất này. Yêu cầu: Áp suất xi lanh hãm phải tiếp tục về 0 bar (xem Hình A.3). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất ống hãm 2 Áp suất vận hành - 0,15 bar 6 Đường áp suất xi lanh hãm 3 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 7 Từ điểm này, áp suất xi lanh hãm phải tiếp tục về 0 mà áp suất ống hãm không tăng thêm 4 Áp suất ống hãm sau khi tác dụng hãm thường hoàn toàn Hình A.3 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm 1 A.2.5.2 Thử nghiệm 2 Thực hiện hãm thường hoàn toàn sau đó nhả hãm đến khi áp suất ống hãm tương ứng với áp suất xi lanh hãm là 0,3 bar, sau 10 s đến 20 s giảm áp suất ống hãm với tốc độ của độ không nhạy (giảm áp 0,3 bar trong 60 s). Yêu cầu: Sau khi giảm áp suất ống hãm từ 10 s đến 20 s, áp suất xi lanh hãm phải bắt đầu tăng (xem Hình A.4). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất ống hãm 2 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 6 Đường áp suất xi lanh hãm 3 Áp suất ống hãm sau khi tác dụng hãm thường hoàn toàn 7 Áp suất ống hãm giảm với tốc độ của độ không nhạy 4 0,3 bar 8 Áp suất xi lanh hãm phải bắt đầu tăng Hình A.4 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm 2 A.2.5.3 Thử nghiệm 3 Thực hiện hãm thường hoàn toàn sau đó nhả hãm đến khi áp suất ống hãm dưới áp suất vận hành 0,15 bar. Sau một thời gian, thực hiện giảm áp suất ống hãm với tốc độ của độ nhạy (giảm áp với tốc độ 0,6 bar trong 6 s). Yêu cầu: Van hãm phải thực hiện tác dụng hãm (tăng nhanh áp suất xi lanh hãm) với chức năng hãm nhanh bằng cách xả thêm áp suất ống hãm thông qua van hãm) (xem Hình A.5). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Áp suất ống hãm giảm với tốc độ của độ nhạy 2 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 6 Đường áp suất xi lanh hãm 3 Áp suất ống hãm sau khi tác dụng hãm thường hoàn toàn 7 Tăng nhanh áp suất xi lanh hãm 4 Đường áp suất ống hãm 8 Áp suất vận hành - 0,15 bar Hình A.5 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm 3 A.2.6 Thử nghiệm độ nhạy điều khiển hãm và nhả hãm giai đoạn Thực hiện các mức giảm áp ống hãm từng nấc về đến vị trí hãm thường hoàn toàn, sau đó xen kẽ với việc tăng áp suất ống hãm từng nấc cho đến vị trí nhả hãm hoàn toàn để xác nhận độ nhạy đối với các thay đổi nhỏ của áp suất ống hãm. Thực hiện thay đổi áp suất ống hãm từ 0,3 bar đến 1,4 bar dưới áp suất vận hành làm thay đổi áp suất xi lanh hãm. Mức thay đổi áp suất ống hãm phải không nhỏ hơn 0,1 bar cho mỗi nấc thử và phải đi tới nấc thử cuối cùng. Yêu cầu: Số lần thực hiện thao tác tăng hoặc giảm áp suất ống hãm không ít hơn 6 hoặc theo quy định của nhà sản xuất, mỗi lần thay đổi áp suất ống hãm phải tương ứng với thay đổi áp suất xi lanh hãm (xem Hình A.6). Chú dẫn 1 0,3 bar 4 Áp suất hãm thường hoàn toàn 2 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất ống hãm 3 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 6 Đường áp suất xi lanh hãm Hình A.6 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm độ nhạy điều khiển hãm và nhả hãm giai đoạn A.2.7 Thử nghiệm áp suất xi lanh hãm lớn nhất Thử nghiệm phải được thực hiện bằng cách giảm áp suất ống hãm, bắt đầu từ áp suất vận hành với tốc độ của độ nhạy (giảm 0,6 bar trong 6 s). Lượng giảm áp suất ống hãm phải dừng lại ở các giá trị 1,4 bar và 1,6 bar dưới áp suất vận hành. Yêu cầu: Áp suất xi lanh hãm lớn nhất phải là 3,8 ± 0,1 bar - Khi áp suất ống hãm ở giá trị 1,4 bar dưới áp suất vận hành, áp suất xi lanh hãm phải nhỏ hơn hoặc bằng 3,7 bar. - Khi áp suất ống hãm ở giá trị 1,6 bar dưới áp suất vận hành, áp suất xi lanh hãm phải ≥ 3,7 bar và ≤ 3,9 bar (xem Hình A.7). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Áp suất vận hành - 1,6 bar 2 Áp suất vận hành - 1,4 bar 6 ≤ 3,7 bar 3 Lượng giảm áp suất ống hãm với tốc độ của độ nhạy 7 ≤ 3,9 bar và ≥ 3,7 bar 4 Hãm khẩn Hình A.7 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm áp suất xi lanh hãm lớn nhất A.2.8 Thử nghiệm độ nhạy Từ áp suất vận hành, thực hiện giảm áp suất ống hãm với tốc độ 0,6 bar trong 6 s. Yêu cầu: Sau tối đa 3 s từ khi áp suất ống hãm bắt đầu giảm, áp suất xi lanh hãm phải bắt đầu tăng lên (xem Hình A.8). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 4 Đường giảm áp suất ống hãm khi thử nghiệm độ nhạy 2 Đường áp suất ống hãm 5 Tối đa 3 s 3 Điểm van hãm tác dụng (phản hồi) và áp suất xi lanh hãm bắt đầu tăng lên 6 Áp suất xi lanh hãm Hình A.8 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm độ nhạy A.2.9 Thử nghiệm độ không nhạy Từ áp suất vận hành, thực hiện giảm áp suất ống hãm với tốc độ 0,3 bar trong 60 s. Yêu cầu: Van hãm phải không làm tăng áp suất xi lanh hãm trong tối thiểu 60 s (xem Hình A.9). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 4 Không cho phép van hãm tăng áp suất xi lanh hãm trong tối thiểu 60 s từ khi bắt đầu giảm áp suất ống hãm 2 Đường áp suất ống hãm 3 Đường áp suất ống hãm khi thử nghiệm độ không nhạy 5 Đường áp suất xi lanh hãm Hình A.9 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm độ không nhạy A.2.10 Thử khả năng cấp khí nén bổ sung áp suất xi lanh hãm trong quá trình tác dụng hãm Trong quá trình tác dụng hãm thường (Hình A.10) và tác dụng hãm khẩn (Hình A.11), tạo ra độ xì hở của xi lanh hãm qua ống dẫn có đường kính 1 mm. Yêu cầu: Van hãm phải có tác dụng bù tổn thất áp suất ngay khi áp suất xi lanh hãm giảm xuống tối đa 0,2 bar. Van hãm phải đạt được mức áp suất xi lanh hãm hiện có trước khi tạo ra xì hở với độ chính xác ± 0,1 bar, nếu có đủ áp suất trong thùng gió phụ (xem hình A.10 và Hình A.11). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất xi lanh hãm 2 Đường áp suất ống hãm 6 Sai lệch không quá ± 0,1 bar 3 Tối đa 0,2 bar 7 Áp suất sau khi bù 4 Áp suất trước khi bù Hình A.10 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm khả năng cấp khí nén bổ sung áp suất xi lanh hãm khi hãm thường Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 5 Đường áp suất xi lanh hãm 2 Đường áp suất ống hãm 6 Sai lệch không quá ± 0,1 bar 3 Tối đa 0,2 bar 7 Áp suất sau khi bù 4 Áp suất trước khi bù 8 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất Hình A.11 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm khả năng khí nén bổ sung xi lanh hãm khi hãm khẩn A.2.11 Thử nghiệm bảo vệ khi nạp quá áp suất ống hãm Tiến hành thử nghiệm với áp suất vận hành 5 bar. Thực hiện theo các bước như sau: Khi van hãm ở vị trí nhả hãm, giảm áp suất ống hãm khoảng 1,5 bar. Khi đó, áp suất xi lanh hãm được tăng lên áp suất lớn nhất. Tiếp theo, tăng áp suất ống hãm lên mức trên 1 bar so với áp suất vận hành và duy trì áp suất này trong thời gian: - t = 40 s ở chế độ hãm tàu hàng (H). - t = 10 s ở chế độ hãm tàu khách (K). Sau đó giảm áp suất ống hãm về 5,2 bar, sau đó giảm về mức áp suất vận hành với tốc độ của độ không nhạy. Yêu cầu: Áp suất xi lanh hãm và buồng điều khiển van hãm không được tăng sau khi áp suất ống hãm đạt được mức áp suất vận hành (Hình A.12). Chú dẫn 1 Lượng giảm áp suất ống hãm với tác dụng hãm thường hoàn toàn 6 Lượng giảm áp suất ống hãm với tốc độ của độ không nhạy trong 50 s 2 Áp suất vận hành 7 Áp suất trên áp suất vận hành 1 bar 3 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 8 Đường áp suất xi lanh hãm 4 Đường áp suất ống hãm 9 5,2 bar 5 Lượng giảm áp suất ống hãm với tốc độ độ không nhạy 10 Áp suất xi lanh hãm không tăng Hình A.12 -Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm bảo vệ khi nạp quá áp suất ống hãm A.2.12 Thử nghiệm chức năng nhả hãm thủ công Van hãm phải tự động nhả hãm hoàn toàn khi được kích hoạt chức năng nhả hãm thủ công. A.2.12.1 Thử nghiệm 1 Bắt đầu từ vị trí nhả hãm, tăng áp suất ống hãm lên trên 1 bar so với áp suất vận hành. Duy trì áp suất ống hãm ở mức này trong tối thiểu 10 s, sau đó giảm áp suất ống hãm về mức áp suất vận hành trong thời gian ≤ 2 s. Áp suất xi lanh hãm sẽ tăng lên mức nhất định. Khi áp suất xi lanh hãm ở mức ổn định, kích hoạt (tác động) van nhả hãm thủ công đến khi có gió xả ra thì ngừng xả, van nhả hãm phải tự động điều tiết áp suất buồng điều khiển sao cho áp suất xi lanh hãm tự giảm về 0. Yêu cầu: Áp suất xi lanh hãm phải được giảm về 0 bar (xem Hình A.13). Chú dẫn 1 6 bar 4 Đường áp suất xi lanh hãm 2 Áp suất vận hành 5 Thời điểm kích hoạt van nhả hãm thủ công 3 Đường áp suất ống hãm Hình A.13 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm chức năng nhả hãm thủ công - Thử nghiệm 1 A.2.12.2 Thử nghiệm 2 Bắt đầu từ vị trí nhả hãm, thực hiện tác dụng hãm khẩn và áp suất xi lanh hãm tăng lên tới mức áp suất xi lanh hãm lớn nhất. Sau khi áp suất xi lanh hãm ổn định, kích hoạt van nhả hãm thủ công. Yêu cầu: Áp suất xi lanh hãm phải được giảm về 0 bar (xem Hình A.14). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 4 Thời điểm kích hoạt van nhả hãm thủ công 2 Áp suất xi lanh hãm lớn nhất 5 Đường áp suất xi lanh hãm 3 Đường áp suất ống hãm Hình A.14 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm chức năng nhả hãm thủ công - Thử nghiệm 2 A.2.12.3 Thử nghiệm 3 Bắt đầu từ vị trí được thiết lập sau thử nghiệm 2 với áp suất ống hãm, áp suất xi lanh hãm và áp suất buồng điều khiển ở mức 0 bar, tăng áp suất ống hãm với tốc độ 0,1 bar trong 3 s đến 5 s và theo dõi áp suất buồng điều khiển bắt đầu tăng lên. Yêu cầu: Áp suất buồng điều khiển phải bắt đầu tăng khi áp suất ống hãm là 3 bar (xem Hình A.15). Chú dẫn 1 Áp suất vận hành 2 Áp suất buồng điều khiển. Hình A.15 - Sơ đồ minh họa các bước thử nghiệm chức năng nhả hãm thủ công - Thử nghiệm 3 Phụ lục B Sơ đồ bệ thử van hãm Bệ thử trong Hình B.1 minh họa sơ đồ đơn giản hóa thể hiện các bộ phận cần thiết để thực hiện các thử nghiệm được quy chuẩn này quy định. Bệ thử cũng phải được thiết kế và chế tạo phù hợp với tất cả các nguyên tắc về an toàn. Đơn vị nhập khẩu hoặc cơ sở sản xuất, lắp ráp van hãm phải chuẩn bị bệ thử đảm bảo các thử nghiệm quy định tại Quy chuẩn này. Hình B.1 - Sơ đồ minh họa các bộ phận trong bệ thử van hãm