Khoản 2.3.1. Các tàu cá phải thỏa mãn các yêu cầu về ổn định dưới tác động sóng và gió được quy định theo vùng hoạt động dưới đây: 2.3.1.1. Ổn định của tàu cá hoạt động ở các vùng biển không hạn chế, hạn chế I và hạn chế II được coi là đủ nếu ở trạng thái tải trọng xấu nhất, hệ số K = b/a ≥ 1 (xem Hình 16) 2.3.1.2. Quy định này là bắt buộc đối với tàu cá hoạt động khai thác xa bờ có cấp hạn chế II trở lên. Đối với những tàu cá hoạt động ở vùng biển hạn chế I và II, nếu không thỏa mãn quy định 2.2, thì phải hoạt động ở những vùng hạn chế thấp hơn và với các điều kiện hạn chế bổ sung do Đăng kiểm quy định. 2.3.1.3. Các tàu cá hoạt động ở vùng biển hạn chế III được coi là đủ ổn định mà không phải kiểm tra theo quy chuẩn thời tiết nếu chiều cao tâm nghiêng ban đầu GM0, không nhỏ hơn trị số cho trong Bảng 1/3. Bảng 1/3 Chiều cao tâm nghiêng ban đầu GM0 Tỉ lệ B/D Chiều cao tâm nghiêng đủ, m 1,7 0,60 1,8 0,63 1,9 0,67 ≥ 2,0 0,70 Đối với các tàu hoạt động ở vùng hạn chế III, nếu không thỏa mãn tiêu chuẩn ổn định quy định tại 2.3.1.3, thì áp dụng quy định 1.5.2 Chương I. 2.3.2. Tính toán ổn định tàu dưới tác động sóng và gió Ổn định của tàu hoạt động trong vùng biển không hạn chế, hạn chế I và hạn chế II được coi là thỏa mãn tiêu chuẩn thời tiết K, nếu tàu thỏa mãn các yêu cầu của 2.3.2.5 dưới tác dụng của sóng gió được chỉ ra dưới đây, và: 2.3.2.1. Tàu chịu tác dụng của gió có tốc độ ổn định và hướng gió vuông góc với mặt hứng gió, với tay đòn gây nghiêng do gió Iw1 xem Hình16. Hình 16. ổn định thời tiết 2.3.2.2. Góc nghiêng tĩnh θw1 do gió thổi ổn định là góc tạo bởi điểm giao đầu tiên giữa đường nằm ngang Iw1 và đồ thị ổn định tĩnh GZ(θ), tàu sẽ bị nghiêng theo gió một góc bằng biên độ lắc ngang θ1r (xem Hình 16). 2.3.2.3. Vào thời điểm đó một cơn gió giật sẽ tác động lên tàu với momen nghiêng ngang tương ứng với cánh tay đòn lw2. 2.3.2.4. Tiến hành tính toán và so sánh các diện tích “a” và “b” được giới hạn bởi các vạch chéo trên Hình 16. Diện tích “ b” được giới hạn bởi đường cong tay đòn ổn định tĩnh GZ(θ), đường thẳng nằm ngang của cánh tay đòn gây nghiêng do gió giật lw2 và góc nghiêng θ50, hoặc là góc vào nước θf, hoặc là góc nghiêng θc (góc tạo bởi điểm cắt nhau thứ 2 giữa đường cong tay đòn ổn định tĩnh GZ(θ) và đường nằm ngang lw2), lấy giá trị góc nào nhỏ hơn. Diện tích “a” được giới hạn bởi đường cong tay đòn ổn định tĩnh GZ(θ), đường nằm ngang của cánh tay đòn gây nghiêng do gió giật Iw2 và góc nghiêng (θ1r - θw1). 2.3.2.5. Tàu được coi là đủ ổn định K = b / a, với điều kiện diện tích b lớn hơn hoặc bằng diện tích a, tức là K ≥ 1. 2.3.3. Giá trị góc nghiêng tĩnh θw1 không được quá 16° hoặc không được lớn hơn 0,8 lần góc vào nước của mép boong chính, lấy giá trị góc nào nhỏ hơn. 2.3.4. Tính toán cánh tay đòn momen gây nghiêng do áp lực gió 2.3.4.1. Cánh tay đòn gây nghiêng lw1(m) được xem là không đổi đối với tất cả các góc nghiêng và được tính theo công thức: Iw1 =pv.Av.Zv/(1000.g.∆) Trong đó: - pv - Áp suất gió (Pa), được xác định theo Bảng 2/3 tùy thuộc vào vùng hoạt động của tàu - Zv - Cánh tay đòn gây nghiêng do gió, là khoảng cách thẳng đứng tính từ tâm mặt hứng gió Av đến tâm hình chiếu cạnh phần ngâm nước của tàu hoặc lấy xấp xỉ bằng ½ chiều chìm tàu. - Av - Diện tích mặt hứng gió, m2 được xác định theo 2.3.4.2 dưới đây. - ∆ - Lượng chiếm nước của tàu, T - G - Gia tốc trọng trường= 9,81m/s2 - Cánh tay đòn gây nghiêng lw2 được xác định theo công thức lw2 = 1,5 lw1 Bảng 2/3. Áp suất gió Pv [N/m2] Vùng hoạt động Tầm hoạt động (hải lý) Cấp gió Bôpho áp lực gió tính toán, N/m2 Hạn chế I 8-9 353 Hạn chế II 7-8 302 Hạn chế III 6-7 252 2.3.4.2. Tính diện tích mặt hứng gió Av 2.3.5. Tính biên độ lắc ngang 2.3.5.1. Biên độ lắc ngang của tàu có hông tròn được tính theo công thức Trong đó: - k - Hệ số tính đến ảnh hưởng của vây giảm lắc (ki hông hoặc sống vây) và được tính toán theo 2.3.5.2; đối với tàu không có vây giảm lắc k được lấy bằng 1. - X1 - Hệ số không thứ nguyên được xác định theo Bảng 3/3 phụ thuộc vào tỉ số B/d. - X2 - Hệ số không thứ nguyên được xác định theo Bảng 4/3 phụ thuộc vào hệ số béo thể tích CB. - r - Giá trị r không được lớn hơn 1. Trong đó: - KG là chiều cao trọng tâm tàu. - S - Hệ số không thứ nguyên được xác định theo Bảng 5/3 phụ thuộc vào vùng hoạt động của tàu và chu kỳ lắc ngang Tθ, được xác định theo công thức: Trong đó: Hệ số quán tính C được xác định theo công thức GM0 - Chiều cao tâm nghiêng ban đầu đã tính đến ảnh hưởng của các mặt thoáng của các két dầu, nước. Bảng 3/3. Hệ số X1 B/d ≤ 2,4 2,6 2,8 3,0 3,2 3,4 3,5 3,6 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 ≥ 6,5 X1 1,0 0,96 0,93 0,90 0,86 0,82 0,80 0,79 0,78 0,76 0,72 0,68 0,64 0,62 Bảng 4/3. Hệ số X2 CB ≤ 0,45 0,5 0,55 0,60 0,65 ≥ 0,7 X2 0,75 0,82 0,89 0,95 0,97 1,0 Bảng 5/3. Hệ số S Vùng hoạt động của tàu Tθ, sec ≤ 5 6 7 8 10 12 14 16 18 ≥ 20 Không hạn chế 0,1 0,1 0,098 0,093 0,079 0,065 0,053 0,044 0,038 0,035 Hạn chế I và hạn chế II 0,1 0,093 0,083 0,073 0,053 0,04 0,035 0,035 0,035 0,035 2.3.5.2. Đối với tàu có vây giảm lắc (ky hông hoặc sống vây), hoặc cả hai, thì hệ số k được xác định theo Bảng 6/3 dưới đây phụ thuộc vào tỉ lệ Ak/L.B, trong đó Ak- tổng diện tích của các ky hông hoặc diện tích hình chiếu hông của sống vây, hoặc tổng diện tích cả hai loại ky. Bảng 6/3. Hệ số k Ak/LB, % 0 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 ≥ 4,0 k 1,0 0,98 0,95 0,88 0,79 0,74 0,72 0,70 2.3.5.3. Trong khi tính toán biên độ lắc đối với tàu có hông dạng bẻ góc, hệ số k được xem bằng 0,7. 2.3.5.4. Các giá trị trung gian trong các Bảng 3/.3, 4/3, 5/35 và 6/3 được xác định bằng phép nội suy tuyến tính. Các giá trị biên độ lắc được làm tròn đến đơn vị độ.
a) Diện tích hứng gió là diện tích hình chiếu phần khô của tàu được quy định tại (b) lên mặt phẳng dọc tâm tàu.
b) Khi tính diện tích hứng gió phải tính đến các hình chiếu của tất cả các thành liên tục và bề mặt của thân tàu, thượng tầng, lầu lái, cột cẩu, ống khói, ống thông hơi, thiết bị cứu sinh, xuồng công tác, các thiết bị trên boong, các dây chằng bị kéo căng khi gió tác dụng kể cả hình chiếu của hàng hóa chở trên boong.
c) Diện tích hứng gió của các bề mặt không liên tục như lan can, tay vịn (trừ cột cẩu), các dây chằng của tàu và các vật thể khác được đưa vào tính toàn bằng cách tăng tổng diện tích hứng gió của các bề mặt liên tục lên 5% ở chiều chìm nhỏ nhất dmin và tăng mô men tĩnh của diện tích đó lên 10%.