Khoản 9.3. Kiểm tra kỹ thuật, thử nghiệm: 9.3.1. Kiểm tra kỹ thuật, thử nghiệm bình chịu áp lực (cối phun bi, cát): 9.3.1.1. Phải tuân thủ quy định của nhà chế tạo nếu như áp suất thử bền, thử kín, môi chất thử, thời gian duy trì áp suất thử cao hơn yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng trong quy trình này. 9.3.1.2. Bình chịu áp lực được miễn thử bền khi kiểm định lần đầu nếu thời gian thử xuất xưởng không quá 18 tháng, được bảo quản tốt, khi vận chuyển, lắp đặt không có biểu hiện bị va đập, biến dạng. Biên bản kiểm định phải ghi rõ lý do và đính kèm các biên bản thử xuất xưởng của cơ sở chế tạo, biên bản nghiệm thu lắp đặt (nếu có). 9.3.1.3. Quá trình kiểm tra, thử nghiệm có biện pháp cách ly đảm bảo các thiết bị bảo vệ tự động, đo kiểm không bị phá hỏng ở áp suất thử. Trong trường hợp không bảo đảm được thì phải tháo cách ly các thiết bị này ra. 9.3.1.4. Thử bền - Thời hạn thử bền không quá 6 năm một lần. Trong trường hợp kiểm định bất thường theo quy định tại 3.12 TCVN 6156:1996 thì phải tiến hành thử bền; - Môi chất thử là nước hoặc khí (chất không ăn mòn, độc hại), nhiệt độ môi chất thử dưới 50°C và không thấp hơn nhiệt độ môi trường xung quanh quá 5°C; - Áp suất thử, thời gian duy trì áp suất thử khi kiểm định lần đầu hoặc khi kiểm định định kì và bất thường theo quy định tại Bảng 1 dưới đây. Bảng 1: Áp suất thử, thời gian duy trì áp suất thử bền. Loại bình Áp suất làm việc (bar) Áp suất thử (bar) Thời gian duy trì (phút) Cối phun bi (cát) loại hàn 1,5 Plv nhưng không nhỏ hơn 2 bar 5 ≥ 5 1,25 Plv nhưng không nhỏ hơn Plv + 3 bar 5 Cối phun bi (cát) loại đúc Không phụ thuộc áp suất làm việc 1,5 Plv nhưng không nhỏ hơn 3 bar 5 Plv - Áp suất làm việc - Trình tự thử: + Nạp môi chất thử: Nạp đầy môi chất thử vào hệ thống (chú ý việc thổi, xả hết bi, cát và cặn bẩn tồn dư trong các bình); + Tiến hành tăng áp suất từ từ (để tránh hiện tượng dãn nở đột ngột làm hỏng bình); + Duy trì áp suất thử theo quy định; + Theo dõi, phát hiện các hiện tượng biến dạng, nứt... trong quá trình thử; + Giảm áp suất từ từ về áp suất làm việc, giữ nguyên áp suất này trong suốt quá trình kiểm tra. Sau đó giảm áp suất về 0. Kiểm tra khắc phục các tồn tại (nếu có) và kiểm tra lại kết quả đã khắc phục được. - Trường hợp không có điều kiện thử bằng chất lỏng do ứng suất trên bệ móng, trên sàn gác hoặc khó xả môi chất lỏng, do có lớp lót bên trong ngăn cản việc cho môi chất lỏng vào, cho phép thử bền bằng khí. + Việc thử khí chỉ cho phép khi có kết quả tốt về kiểm tra kỹ thuật bên ngoài, bên trong và phải tính toán kiểm tra bền trên cơ sở dữ liệu đo đạc trực tiếp trên bình. Khi thử khí phải áp dụng biện pháp an toàn sau: + Van và áp kế trên đường ống nạp khí phải đưa ra xa chỗ đặt bình hoặc để ngoài buồng đặt bình; + Trong thời gian bình chịu áp lực thử khí, người không có trách nhiệm phải tránh ra một chỗ an toàn; + Kiểm tra độ kín bằng dung dịch xà phòng hoặc bằng các biện pháp khác. Nghiêm cấm gõ búa lên thành bình trong khi thử bằng áp lực khí. Đánh giá: Kết quả kiểm tra kỹ thuật thử nghiệm đạt yêu cầu khi: + Không có hiện tượng nứt; + Không tìm ra bọt khí, bụi nước, rỉ nước qua các mối hàn, mối nối; + Không phát hiện có biến dạng; + Áp suất không giảm khi duy trì ở áp suất thử, nếu do xì hở ở các van, mặt bích... mà áp suất thử giảm không quá 3% trong thời gian duy trì thì cũng coi như việc thử bền đạt yêu cầu. 9.3.2. Kiểm tra kỹ thuật an toàn điện. Động cơ điện dùng trong máy đánh gỉ đạn phải đảm bảo độ an toàn chống nổ Nhóm II theo quy định tại TCVN 6734:2000 có mức bảo vệ IP44 trở lên: 9.3.2.1. Kiểm tra khe hở mặt bích động cơ điện quy định tại Bảng 2. Bảng 2 Bề rộng mặt bích L (mm) Khe hở lớn nhất ứng với thể tích vỏ V(cm3) - mm V ≤ 100 V > 100 Mặt bích và ống lót 6 ≤ L ≤ 12,5 0,3 - 12,5 ≤ L ≤ 25 0,4 0,4 25 ≤ L 0,5 0,5 Dùng thước căn lá để đo và kiểm tra khe hở của các mối ghép nối trên vỏ động cơ. Các khe hở phải đúng với thiết kế của nhà chế tạo (IP) và khe hở mặt bích không vượt quá giá trị ghi trong Bảng 2. 9.3.2.2. Kiểm tra cơ cấu bắt chặt. - Kiểm tra các bu lông: + Toàn bộ bu lông của cơ cấu bắt chặt phải bảo đảm được bắt chặt không tháo được bằng dụng cụ thông thường, phải dùng dụng cụ chuyên dụng mới tháo được; + Các bu lông của cơ cấu bắt chặt phải bảo đảm được thiết kế, chế tạo bằng vật liệu thích hợp với vật liệu vỏ; + Kiểm tra tình trạng của bu lông: phải đầy đủ, đúng chủng loại theo thiết kế. - Kiểm tra tình trạng mối ghép, lỗ khoét bảo vệ bu lông: phải đảm bảo độ kín, khít; - Kiểm tra ống luồn cáp: phải đảm bảo chắc chắn giữ cho cáp và dây cố định, khi có tác động cơ học từ bên ngoài thì không tạc lên mômen kéo, xoắn lên dây dẫn và lõi cáp ở chỗ tiếp xúc với cọc đấu dây; - Kiểm tra gioăng cao su, tấm chắn lỗ bịt đầu cáp: Đường kính trong của gioăng cao su phải phù hợp với đường kính ngoài của cáp, đường kính ngoài của gioăng cao su phải phù hợp với đường kính trong của phễu cáp; gioăng cao su phải đảm bảo đàn hồi tốt và không bị vỡ nứt; các lỗ vào ra của phễu cáp không sử dụng phải bịt kín bằng nút thép, cao su hoặc amiăng đảm bảo an toàn nổ. 9.3.2.3. Kiểm tra điện trở nối đất an toàn động cơ điện. Giá trị điện trở nối đất động cơ điện phòng nổ đo được không vượt quá 2 Ω. 9.3.2.4. Đo điện trở cách điện động cơ. Kiểm tra theo quy định tại TCVN 1987:1994. Điện trở cách điện giữa các cuộn dây với nhau và cuộn dây với bệ máy phải ≥ 0,5 MΩ. 9.3. Kiểm tra kỹ thuật, thử nghiệm: 9.3.1. Kiểm tra kỹ thuật, thử nghiệm bình chịu áp lực (cối phun bi, cát): 9.3.1.1. Phải tuân thủ quy định của nhà chế tạo nếu như áp suất thử bền, thử kín, môi chất thử, thời gian duy trì áp suất thử cao hơn yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng trong quy trình này. 9.3.1.2. Bình chịu áp lực được miễn thử bền khi kiểm định lần đầu nếu thời gian thử xuất xưởng không quá 18 tháng, được bảo quản tốt, khi vận chuyển, lắp đặt không có biểu hiện bị va đập, biến dạng. Biên bản kiểm định phải ghi rõ lý do và đính kèm các biên bản thử xuất xưởng của cơ sở chế tạo, biên bản nghiệm thu lắp đặt (nếu có). 9.3.1.3. Quá trình kiểm tra, thử nghiệm có biện pháp cách ly đảm bảo các thiết bị bảo vệ tự động, đo kiểm không bị phá hỏng ở áp suất thử. Trong trường hợp không bảo đảm được thì phải tháo cách ly các thiết bị này ra. 9.3.1.4. Thử bền - Thời hạn thử bền không quá 6 năm một lần. Trong trường hợp kiểm định bất thường theo quy định tại 3.12 TCVN 6156:1996 thì phải tiến hành thử bền; - Môi chất thử là nước hoặc khí (chất không ăn mòn, độc hại), nhiệt độ môi chất thử dưới 50°C và không thấp hơn nhiệt độ môi trường xung quanh quá 5°C; - Áp suất thử, thời gian duy trì áp suất thử khi kiểm định lần đầu hoặc khi kiểm định định kì và bất thường theo quy định tại Bảng 1 dưới đây. Bảng 1: Áp suất thử, thời gian duy trì áp suất thử bền. Loại bình Áp suất làm việc (bar) Áp suất thử (bar) Thời gian duy trì (phút) Cối phun bi (cát) loại hàn 1,5 Plv nhưng không nhỏ hơn 2 bar 5 ≥ 5 1,25 Plv nhưng không nhỏ hơn Plv + 3 bar 5 Cối phun bi (cát) loại đúc Không phụ thuộc áp suất làm việc 1,5 Plv nhưng không nhỏ hơn 3 bar 5 Plv - Áp suất làm việc - Trình tự thử: + Nạp môi chất thử: Nạp đầy môi chất thử vào hệ thống (chú ý việc thổi, xả hết bi, cát và cặn bẩn tồn dư trong các bình); + Tiến hành tăng áp suất từ từ (để tránh hiện tượng dãn nở đột ngột làm hỏng bình); + Duy trì áp suất thử theo quy định; + Theo dõi, phát hiện các hiện tượng biến dạng, nứt... trong quá trình thử; + Giảm áp suất từ từ về áp suất làm việc, giữ nguyên áp suất này trong suốt quá trình kiểm tra. Sau đó giảm áp suất về 0. Kiểm tra khắc phục các tồn tại (nếu có) và kiểm tra lại kết quả đã khắc phục được. - Trường hợp không có điều kiện thử bằng chất lỏng do ứng suất trên bệ móng, trên sàn gác hoặc khó xả môi chất lỏng, do có lớp lót bên trong ngăn cản việc cho môi chất lỏng vào, cho phép thử bền bằng khí. + Việc thử khí chỉ cho phép khi có kết quả tốt về kiểm tra kỹ thuật bên ngoài, bên trong và phải tính toán kiểm tra bền trên cơ sở dữ liệu đo đạc trực tiếp trên bình. Khi thử khí phải áp dụng biện pháp an toàn sau: + Van và áp kế trên đường ống nạp khí phải đưa ra xa chỗ đặt bình hoặc để ngoài buồng đặt bình; + Trong thời gian bình chịu áp lực thử khí, người không có trách nhiệm phải tránh ra một chỗ an toàn; + Kiểm tra độ kín bằng dung dịch xà phòng hoặc bằng các biện pháp khác. Nghiêm cấm gõ búa lên thành bình trong khi thử bằng áp lực khí. Đánh giá: Kết quả kiểm tra kỹ thuật thử nghiệm đạt yêu cầu khi: + Không có hiện tượng nứt; + Không tìm ra bọt khí, bụi nước, rỉ nước qua các mối hàn, mối nối; + Không phát hiện có biến dạng; + Áp suất không giảm khi duy trì ở áp suất thử, nếu do xì hở ở các van, mặt bích... mà áp suất thử giảm không quá 3% trong thời gian duy trì thì cũng coi như việc thử bền đạt yêu cầu. 9.3.2. Kiểm tra kỹ thuật an toàn điện. Động cơ điện dùng trong máy đánh gỉ đạn phải đảm bảo độ an toàn chống nổ Nhóm II theo quy định tại TCVN 6734:2000 có mức bảo vệ IP44 trở lên: 9.3.2.1. Kiểm tra khe hở mặt bích động cơ điện quy định tại Bảng 2. Bảng 2 Bề rộng mặt bích L (mm) Khe hở lớn nhất ứng với thể tích vỏ V(cm3) - mm V ≤ 100 V > 100 Mặt bích và ống lót 6 ≤ L ≤ 12,5 0,3 - 12,5 ≤ L ≤ 25 0,4 0,4 25 ≤ L 0,5 0,5 Dùng thước căn lá để đo và kiểm tra khe hở của các mối ghép nối trên vỏ động cơ. Các khe hở phải đúng với thiết kế của nhà chế tạo (IP) và khe hở mặt bích không vượt quá giá trị ghi trong Bảng 2. 9.3.2.2. Kiểm tra cơ cấu bắt chặt. - Kiểm tra các bu lông: + Toàn bộ bu lông của cơ cấu bắt chặt phải bảo đảm được bắt chặt không tháo được bằng dụng cụ thông thường, phải dùng dụng cụ chuyên dụng mới tháo được; + Các bu lông của cơ cấu bắt chặt phải bảo đảm được thiết kế, chế tạo bằng vật liệu thích hợp với vật liệu vỏ; + Kiểm tra tình trạng của bu lông: phải đầy đủ, đúng chủng loại theo thiết kế. - Kiểm tra tình trạng mối ghép, lỗ khoét bảo vệ bu lông: phải đảm bảo độ kín, khít; - Kiểm tra ống luồn cáp: phải đảm bảo chắc chắn giữ cho cáp và dây cố định, khi có tác động cơ học từ bên ngoài thì không tạc lên mômen kéo, xoắn lên dây dẫn và lõi cáp ở chỗ tiếp xúc với cọc đấu dây; - Kiểm tra gioăng cao su, tấm chắn lỗ bịt đầu cáp: Đường kính trong của gioăng cao su phải phù hợp với đường kính ngoài của cáp, đường kính ngoài của gioăng cao su phải phù hợp với đường kính trong của phễu cáp; gioăng cao su phải đảm bảo đàn hồi tốt và không bị vỡ nứt; các lỗ vào ra của phễu cáp không sử dụng phải bịt kín bằng nút thép, cao su hoặc amiăng đảm bảo an toàn nổ. 9.3.2.3. Kiểm tra điện trở nối đất an toàn động cơ điện. Giá trị điện trở nối đất động cơ điện phòng nổ đo được không vượt quá 2 Ω. 9.3.2.4. Đo điện trở cách điện động cơ. Kiểm tra theo quy định tại TCVN 1987:1994. Điện trở cách điện giữa các cuộn dây với nhau và cuộn dây với bệ máy phải ≥ 0,5 MΩ.