Điều 18. Kế toán thuế
1. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ
1.1. Khi chi trả hoa hồng bảo hiểm của các dịch vụ kinh doanh bảo hiểm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm trong nước hoặc đại lý bảo hiểm là tổ chức, căn cứ vào hóa đơn GTGT của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm trong nước hoặc đại lý bảo hiểm và các chứng từ có liên quan, kế toán phản ánh thuế GTGT đầu vào được khấu trừ: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62414) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331) (nếu có) Có các TK 111, 112, 331,...
1.2. Khi phát sinh các khoản chi bồi thường cho người được bảo hiểm của các dịch vụ kinh doanh bảo hiểm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, căn cứ hóa đơn GTGT theo quy định của pháp luật về thuế GTGT và các chứng từ có liên quan, nếu được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62411) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Nếu chưa trả tiền bồi thường cho người được bảo hiểm) Có các TK 111,112,… (Nếu đã thanh toán tiền bồi thường cho người được bảo hiểm).
1.3. Khi phát sinh các chi phí liên quan các dịch vụ kinh doanh bảo hiểm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, căn cứ hóa đơn GTGT theo quy định của pháp luật về thuế GTGT và các chứng từ có liên quan, nếu được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62411) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331) Có các TK 111, 112, 331,...
1.4. Khi mua sắm tài sản, thiết bị trang bị cho đối tượng được bảo hiểm để đề phòng hạn chế tổn thất liên quan đến các dịch vụ kinh doanh bảo hiểm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, căn cứ vào hóa đơn GTGT của nhà cung cấp và các chứng từ liên quan, nếu được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62418) (Trường hợp mua tài sản, thiết bị trang bị ngay cho đối tượng được bảo hiểm) Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu (Trường hợp nhập kho tài sản, thiết bị) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331) Có các TK 111, 112, 331,…
1.5. Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ có hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản hoặc mua sắm, sửa chữa lớn TSCĐ sử dụng đồng thời cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT hoặc phục vụ cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp như: nhà nghỉ giữa ca, nhà ở cho người lao động,… thì thuế GTGT đầu vào được khấu trừ toàn bộ, ghi: Nợ các TK 211, 213 (Trường hợp mua sắm TSCĐ) Nợ TK 241 - Xây dựng cơ bản dở dang (Trường hợp đầu tư xây dựng cơ bản hoặc sửa chữa lớn TSCĐ) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1332) Có các TK 111, 112, 331,…
1.6. Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ dùng đồng thời cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm và các hoạt động kinh doanh khác thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT: Về nguyên tắc, doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ phải hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ phải hạch toán trực tiếp vào giá trị vật tư, hàng hóa, dịch vụ mua vào tùy theo từng trường hợp cụ thể: Khi mua vật tư, hàng hóa, dịch vụ dùng đồng thời cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm và các hoạt động kinh doanh khác thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT nhưng doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ không hạch toán riêng được thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi: Nợ các TK 152, 153, 624, 642,… (Giá mua chưa có thuế GTGT) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có các TK 111, 112, 331,…
1.7. Cuối kỳ, tính toán và xác định số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ tương ứng với tỷ lệ doanh thu dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT trên tổng doanh thu phát sinh trong kỳ theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, kế toán phản ánh số thuế GTGT được khấu trừ: Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311) Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ.
1.8. Đồng thời, kế toán phản ánh số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ ghi: Nợ các TK 624, 642 Nợ các TK 142, 242 (Trường hợp số thuế GTGT không được khấu trừ có giá trị lớn phải phân bổ dần vào các kỳ kế toán sau) Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ.
2. Thuế GTGT đầu ra
2.1. Khi phát sinh doanh thu của các dịch vụ kinh doanh bảo hiểm và các dịch vụ khác thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, căn cứ hóa đơn GTGT theo quy định của pháp luật về thuế GTGT và các chứng từ liên quan, kế toán phản ánh số thuế GTGT đầu ra phải nộp: Nợ các TK 111, 112, 131,… (Tổng số tiền thanh toán) Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (Giá chưa có thuế GTGT) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311).
2.2. Khi phát sinh các khoản phải thu ghi giảm chi phí hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc như thu đòi người thứ ba bồi hoàn, thu hàng đã xử lý bồi thường 100%, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng Có TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62411) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (nếu có).
3. Thuế thu nhập cá nhân
3.1. Khi phát sinh hoa hồng phải trả cho các đại lý bảo hiểm là cá nhân, trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trả tiền ngay cho các đại lý bảo hiểm, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62414) Có các TK 111, 112,… Có TK 3335 - Thuế thu nhập cá nhân.
3.2. Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ chưa trả tiền hoa hồng cho đại lý bảo hiểm là cá nhân, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62414) Có TK 331 - Phải trả cho người bán. Khi trả tiền cho đại lý bảo hiểm, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán Có các TK 111, 112,… Có TK 3335 - Thuế thu nhập cá nhân.
3.3. Khi phát sinh các khoản chi khen thưởng cho đại lý bảo hiểm là cá nhân, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm (62417) Có các TK 111,112,… Có TK 3335 - Thuế thu nhập cá nhân.
4. Thuế nhà thầu
4.1. Khi hợp đồng nhượng tái bảo hiểm đã phát sinh trách nhiệm, kế toán phản ánh phí nhượng tái bảo hiểm phải chuyển cho doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm, căn cứ vào bản thanh toán về tái bảo hiểm được xác nhận theo hợp đồng nhượng tái bảo hiểm đã giao kết, ghi: Nợ TK 533 - Phí nhượng tái bảo hiểm Có TK 331 - Phải trả cho người bán. - Khi doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm thanh toán phí nhượng tái bảo hiểm sau khi đã trừ (-) hoa hồng bảo hiểm phải thu của doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán Có các TK 111, 112,... (Số tiền thực trả cho doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm) Có TK 3338 - Các loại thuế khác (chi tiết thuế nhà thầu) (nếu có).
4.2. Khi phát sinh số phải trả về hoa hồng bảo hiểm cho doanh nghiệp môi giới theo hợp đồng đã giao kết giữa doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ với doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài thuộc đối tượng không được khấu trừ thuế GTGT theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, kế toán phản ánh số thuế nhà thầu phải nộp, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm Có TK 331 - Phải trả cho người bán Khi trả tiền cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán Có TK 112 -Tiền gửi ngân hàng Có TK 3338 - Các loại thuế khác (Chi tiết thuế nhà thầu) (nếu có). - Trường hợp phải trả hoa hồng cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài thuộc đối tượng được khấu trừ thuế GTGT, kế toán phản ánh số thuế GTGT phải thu của nhà thầu được khấu trừ theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí kinh doanh bảo hiểm Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có) Có TK 331 - Phải trả cho người bán Khi trả tiền cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán Có TK 112 -Tiền gửi ngân hàng Có TK 3338 - Các loại thuế khác (Chi tiết thuế nhà thầu) (nếu có).
4.3. Khi phát sinh các khoản chi phí liên quan đến các hoạt động kinh doanh bảo hiểm, quản lý doanh nghiệp hoặc hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, sửa chữa lớn TSCĐ,… , phải trả người bán, người cung cấp hoặc nhà thầu nước ngoài, kế toán phản ánh số thuế nhà thầu phải nộp, ghi: Nợ các TK 241, 624, 642 Có các TK 111, 112, 331,… Có TK 3338 - Các loại thuế khác (Chi tiết thuế nhà thầu) (nếu có).