Mục 4. RÀ PHÁ BOM MÌN VẬT NỔ DƯỚI BIỂN
Điều 41. Điều kiện sử dụng phương pháp rà phá bom mìn vật nổ
1. Trường hợp vị trí RPBM cách bờ nhỏ hơn 2 hải lý, độ sâu nước nhỏ hơn 25 m áp dụng phương pháp RPBM dưới nước quy định tại Mục 3 Chương III Quy trình này; thay thế thuyền composit bằng thuyền gỗ sức chở ≥ 3 tấn có máy đẩy để thực hiện.
2. Trường hợp vị trí thi công RPBM cách bờ từ 2 hải lý trở lên, độ sâu nước từ 25 m đến 150 m phải sử dụng phương pháp dò tìm bằng thiết bị sona, từ kế để thực hiện. Trường hợp trên 150 m trở lên phải lập phương án kỹ thuật thi công, dự toán riêng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
3. Vận tốc, cấp sóng, cấp gió
a) Vận tốc dòng hải lưu: - Thi công dùng máy dò bom: ≤ 1,0 m/s; - Thi công dùng thiết bị sona và từ kế: ≤ 2,5 m/s.
b) Cấp sóng: - Thi công dùng máy dò bom: ≤ cấp 3; - Thi công dùng thiết bị sona và từ kế: ≤ cấp 4.
c) Cấp gió: - Thi công dùng máy dò bom: ≤ cấp 3; - Thi công dùng thiết bị sona và từ kế: ≤ cấp 5.
Điều 42. Trình tự thực hiện rà phá bom mìn bằng thiết bị sona, từ kế
1. Huy động thiết bị.
2. Chuẩn bị mặt bằng.
3. Điều tiết giao thông.
4. Định vị các điểm mốc đánh dấu phạm vi thi công.
5. Rà phá bom mìn vật nổ trên bề mặt đáy biển và đến độ sâu 1 m.
6. Kiểm tra, xử lý tín hiệu nằm trên bề mặt đáy biển.
7. Kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 1 m.
8. Hủy bom mìn, vật nổ tại chỗ.
9. Giải thể thiết bị.
Điều 43. Huy động thiết bị. Là công tác điều động thiết bị phục vụ cho thi công từ vị trí tập kết đến vị trí thi công. Thiết bị cần huy động cho một đội thi công gồm:
1. Tàu phục vụ dò tìm công suất từ 1.200 cv trở lên: 01 chiếc.
2. Tàu phục vụ định vị, lặn xử lý tín hiệu từ 350 cv đến 650 cv có cẩu mi ni tự hành: tối đa 02 chiếc.
3. Tàu phục vụ điều tiết giao thông loại 350 cv (được trang bị các thiết bị cảnh báo, thông tin): tối đa 04 chiếc.
4. Tàu bảo đảm hậu cần loại 350 cv: 01 chiếc.
5. Thuyền gỗ (chở 3 tấn trở lên có máy đẩy và cẩu mi ni tự hành): 01 chiếc.
6. Thiết bị lặn đến độ sâu 30 m (có thiết bị cấp hơi bề mặt): tối đa 04 bộ.
7. Chuông lặn và trang thiết bị đồng bộ kèm theo: 01 bộ.
8. Thiết bị hút và xói bùn cát: 01 bộ.
9. Máy nén khí công suất lớn dùng xói bùn, cát: 01 bộ.
10. Thiết bị ROV: 01 thiết bị.
11. Thiết bị dò tìm BMVN:
a) Máy dò bom mìn dưới nước: tối đa 03 bộ;
b) Thiết bị sona và từ kế: 01 bộ;
c) Dụng cụ cầm tay: Số lượng và chủng loại theo yêu cầu nhiệm vụ.
Điều 44. Chuẩn bị mặt bằng
1. Di chuyển các chướng ngại vật ra khỏi khu vực thi công.
2. Phát hiện, đánh dấu vị trí chướng ngại vật quá lớn không có điều kiện trục vớt, xử lý (tàu thuyền đắm, neo lớn, dải đá ngầm), để khi thực hiện dò tìm sẽ loại bỏ các vật gây nhiễu.
Điều 45. Điều tiết giao thông
1. Điều tiết giao thông là việc quan sát phát hiện, thông báo tàu, thuyền đang hoạt động trong khu vực hoặc có dấu hiệu đi qua khu vực đang thi công yêu cầu di chuyển hoặc vòng tránh sang hướng khác.
2. Trang bị: Tàu 350 cv và các thiết bị thông tin tín hiệu gồm cờ, loa, bộ đàm, súng bắn pháo hiệu và pháo hiệu.
3. Trình tự thực hiện:
a) Tàu điều tiết giao thông di chuyển trước đội hình hoặc ngoài khu vực thi công, khoảng cách từ 300 m đến 500 m;
b) Quan sát, phát hiện các tàu, thuyền hoạt động hoặc có dấu hiệu đi qua khu vực thi công, phát tín hiệu để tàu, thuyền di chuyển hoặc vòng tránh sang hướng khác.
Điều 46. Định vị điểm mốc đánh dấu phạm vi thi công
1. Điểm mốc đánh dấu trong phạm vi thi công là điểm dùng để khống chế phạm vi thi công.
2. Trang bị: tàu đến 650 cv có trang bị thiết bị định vị vệ tinh (thiết bị DGPS).
3. Trình tự thực hiện:
a) Định vị bằng thiết bị DGPS.
b) Xác định, đánh dấu các vị trí mốc vào sơ đồ khu vực thi công.
4. Phương pháp thực hiện:
a) Nhập hệ thống tọa độ chuẩn vào thiết bị DGPS đánh dấu ranh giới phạm vi khu vực sẽ thi công.
b) Sử dụng thiết bị DGPS tìm tọa độ các điểm đã nhập, theo tuần tự: - Chạy tàu theo phương vị, cự ly hướng dẫn trên màn hình thiết bị DGPS; - Khi thiết bị DGPS báo đã đến khu vực tọa độ cần tìm, dừng di chuyển. Đưa ăng ten của thiết bị DGPS lên trên đỉnh phao dấu và bấm nút xác định tọa độ; - Tiến hành xác định từng điểm tọa độ được đánh dấu là có tín hiệu nằm trong phạm vi khu vực thi công cho đến khi kết thúc.
Điều 47. Rà phá bom mìn trên bề mặt đáy biển và đến độ sâu 1 m
1. Trường hợp áp dụng: các khu vực bị ô nhiễm BMVN trên bề mặt đáy biển và từ bề mặt đáy biển đến độ sâu 1 m, độ sâu nước từ 25 m trở lên.
2. Trang bị: tàu công suất từ 1.200 cv trở lên, thiết bị sona, từ kế, thiết bị DGPS, thiết bị định vị thủy âm, tời và thiết bị kết nối.
3. Trình tự thực hiện:
a) Kiểm tra tình trạng hoạt động của trang bị.
b) Định vị phạm vi khu vực thi công.
c) Lập chương trình chia nhỏ khu vực thành các đường dò theo chiều dài khu vực cho thiết bị sona, từ kế làm việc. Căn cứ vào khối lượng thi công trong ngày và chiều dài khu vực dò tìm, mỗi đường dò có chiều dài không quá 5 km. Khoảng cách giữa 2 đường dò liền kề nhau từ 15 m đến 17 m.
d) Di chuyển tàu dọc theo đường dò với vận tốc tối đa 8 km/h, điều chỉnh cáp kéo sao cho thiết bị sona, từ kế phải cách mặt đất đáy biển tối thiểu là 10 m. Vệt dò sau phải trùm lên vệt dò trước đó từ 3 m đến 5 m. Sau khi dò hết chiều dài đường dò thứ nhất trong ô thi công, di chuyển tàu để dò sang đường dò tiếp theo cạnh đường dò trước, cứ như thế cho đến hết phạm vi thi công dự kiến trong ngày.
đ) Ghi, lưu và truyền số liệu thu được.
e) Xử lý số liệu thu được, kết quả cuối cùng sẽ là bản đồ hình ảnh bề mặt đáy biển và bản đồ từ tính cùng tọa độ của các vật thể nằm trên bề mặt hoặc nằm dưới đáy biển mà máy dò phát hiện được.
g) Cung cấp các tọa độ tín hiệu cho tàu xử lý.
Điều 48. Kiểm tra, xử lý tín hiệu nằm trên bề mặt đáy biển
1. Trường hợp áp dụng: tín hiệu nằm trên bề mặt đáy biển được phát hiện khi thực hiện bước dò tìm, độ sâu nước đến 150 m.
2. Trang bị: Tàu đến 650 cv có cẩu mi ni tự hành, thuyền cao su có máy đẩy, thiết bị ROV hoặc chuông lặn, thiết bị DGPS, máy dò mìn dưới nước.
3. Trình tự thực hiện:
a) Căn cứ sơ đồ tín hiệu đã đánh dấu, định vị xác định vị trí tín hiệu, tập kết trang bị phục vụ xử lý, làm công tác chuẩn bị, dùng thiết bị ROV hoặc thợ lặn kết hợp chuông lặn, di chuyển tới vị trí đã đánh dấu, tìm tín hiệu thông qua Camera lắp trên thiết bị ROV hoặc thợ lặn để xác định chính xác.
b) Kiểm tra xác định vật gây tín hiệu, nếu không phải là BMVN thì trục vớt thu gom về nơi quy định; nếu là BMVN có khả năng xử lý tại chỗ an toàn thì xử lý, thu gom về nơi quy định. Trường hợp tín hiệu là BMVN không an toàn cho thu gom, vận chuyển hoặc vật nổ lạ thì đánh dấu lại để hủy tại chỗ vào cuối buổi thi công (đối với các loại bom lớn phải có kế hoạch xử lý riêng);
c) Sau khi đã xử lý xong tín hiệu, phải dùng máy dò kiểm tra lại xung quanh và phía dưới vị trí tín hiệu vừa xử lý để đảm bảo sạch hết tín hiệu. Nếu còn tín hiệu thì phải tiến hành xử lý theo quy định tại điểm a, điểm b khoản này.
Điều 49. Kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 1 m
1. Trường hợp áp dụng: tín hiệu nằm ở độ sâu đến 1 m tính từ bề mặt đáy biển, độ sâu nước đến 50 m.
2. Trang bị: máy dò mìn dưới nước, thiết bị lặn đồng bộ và chuông lặn, thiết bị xói bùn cát áp lực cao, tàu công suất đến 650 cv có cẩu mi ni tự hành, thuyền cao su có máy đẩy, phao, neo, các loại dây cáp nilon, thuốn, xẻng, hệ thống khung vây và thiết bị phục vụ lắp đặt, tháo dỡ khung vây, các trang thiết bị bảo đảm an toàn.
3. Trình tự thực hiện:
a) Dùng chuông lặn mang theo đồng bộ máy dò mìn dưới nước, các dụng cụ cầm tay lặn xuống vị trí tâm tín hiệu đã được đánh dấu, thợ lặn kiểm tra xác định chính xác vị trí và độ sâu của tín hiệu; Trường hợp tín hiệu nằm trên bề mặt đáy biển, kiểm tra, xác định tín hiệu; Trường hợp tín hiệu nằm ở độ sâu đến 0,5 m, sử dụng dụng cụ để tìm cho đến khi lộ toàn bộ vật gây tín hiệu; Trường hợp tín hiệu nằm ở độ sâu đến 1 m, sử dụng thiết bị xói và hút bùn cát hoặc vòi xói áp lực cao kết hợp với dụng cụ cầm tay để tìm cho đến khi lộ toàn bộ vật gây tín hiệu.
b) Trường hợp khu vực có địa chất phức tạp (cát chảy, bùn lỏng hoặc độ nằm sâu lớn) phải tiến hành dựng lắp đặt hệ thống khung vây được gia công sẵn bao quanh vị trí tâm tín hiệu; thợ lặn sử dụng vòi xói áp lực cao hoặc thiết bị hút bùn, cát công suất lớn đào hạ dần hệ thống khung vây cho đến khi lộ toàn bộ vật gây tín hiệu.
c) Kiểm tra xác định vật gây tín hiệu, nếu không phải là BMVN thì trục vớt thu gom về nơi quy định; nếu là BMVN có khả năng xử lý tại chỗ an toàn thì xử lý, thu gom về nơi quy định. Trường hợp tín hiệu là BMVN không an toàn cho thu gom, vận chuyển hoặc vật nổ lạ thì đánh dấu lại để hủy tại chỗ vào cuối buổi thi công (đối với các loại bom lớn phải có kế hoạch xử lý riêng);
d) Sau khi đã xử lý xong tín hiệu, phải dùng máy dò kiểm tra lại xung quanh và phía dưới vị trí tín hiệu vừa xử lý để đảm bảo sạch hết tín hiệu. Nếu còn tín hiệu thì phải tiến hành xử lý theo quy định tại điểm a, điểm b, điểm c khoản này.
4. Trường hợp kiểm tra, đào, xử lý tín hiệu ở độ sâu nước từ trên 50 m đến 150 m, căn cứ vào tình hình thực tế, chủ đầu tư chủ trì phối hợp với đơn vị tư vấn và đơn vị thi công lập phương án kỹ thuật thi công và dự toán, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Điều 50. Hủy bom mìn vật nổ tại chỗ
1. Trường hợp áp dụng: tín hiệu là BMVN không an toàn cho trục vớt, thu gom, vận chuyển (trừ bom đạn hóa học); độ sâu nước đến 50 m.
2. Trang bị: tàu công suất đến 650 cv có cẩu mi ni tự hành, thuyền cao su có máy đẩy, chuông lặn và thiết bị lặn thường, thiết bị DGPS, máy dò, bộ khí tài gây nổ, thuốc nổ chịu nước, dây nổ chịu nước, kíp điện, dây điện kép, vải gói buộc lượng nổ, dây gai, các loại phao, neo, dây nilon, trang bị bảo đảm an toàn và thiết bị bảo vệ người.
3. Trình tự thực hiện:
a) Tập kết trang bị phục vụ xử lý;
b) Làm công tác chuẩn bị và thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn, điều khiển thiết bị ROV xuống vị trí đã đánh dấu (đi theo dây neo xuống vị trí) hoặc thợ lặn sử dụng chuông lặn kiểm tra, trực tiếp đưa lượng nổ đã chuẩn bị sẵn đặt áp sát và liên kết chặt vào BMVN, bố trí hệ thống gây nổ gồm: - Dây nổ dùng để kích nổ có chiều dài bằng chiều sâu mực nước tại vị trí có BMVN (có tính độ chùng của dây khoảng 25 % tổng chiều dài dây), một đầu dây được liên kết chặt vào lượng nổ bằng cách cuốn tối thiểu 7 vòng dây nổ vào thỏi thuốc mồi nằm trong lượng nổ (theo đúng kỹ thuật sử dụng thuốc nổ và hỏa cụ), đầu dây nổ còn lại được buộc vào một phao nhựa đường kính 30 cm, để hở đầu dây trên mặt nước; - Kíp điện và đường dây gây nổ điện được chuẩn bị sẵn theo đúng kỹ thuật, kíp điện được liên kết với đầu dây nổ trên mặt nước; - Trạm gây nổ được đặt trên tàu, khoảng cách giữa trạm gây nổ tới khu vực bố trí lượng nổ phải được tính toán cụ thể nhằm tránh các ảnh hưởng của sóng nổ và mảnh văng theo quy định tại Điều lệ công tác nổ.
c) Sau khi kiểm tra an toàn, tiến hành gây nổ lượng nổ theo đúng phương án được phê duyệt.
d) Sau khi hủy nổ, thợ lặn sử dụng chuông lặn và máy dò mìn dưới nước kiểm tra lại xung quanh và phía dưới vị trí hố hủy nổ để đảm bảo BMVN đã được hủy nổ hết. Nếu còn tín hiệu thì phải tiến hành xử lý như điểm a, điểm b, điểm c của khoản này.
4. Trường hợp hủy nổ tại chỗ, độ sâu nước từ trên 50 m đến 150 m, căn cứ vào tình hình thực tế, chủ đầu tư chủ trì phối hợp với đơn vị tư vấn và đơn vị thi công lập phương án kỹ thuật thi công và dự toán, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Điều 51. Giải thể thiết bị. Các loại thiết bị được huy động để phục vụ cho thi công RPBM dưới biển được giải thể sau khi kết thúc nhiệm vụ.