Khoản 4. Phương pháp hạch toán kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu:
a) Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm gốc: - Chi trả tiền bảo hiểm: Khi chấp thuận yêu cầu thanh toán quyền lợi hiểm của người được bảo hiểm nhưng đến cuối kỳ kế toán chưa được giải quyết, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62411) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311). Khi phát sinh các khoản phải trả tiền đáo hạn hợp đồng, trả tiền định kỳ hoặc niên kim hoặc khi khách hàng hủy bỏ hợp đồng mà DNBH nhân thọ có trách nhiệm phải trả tiền bảo hiểm (khi hợp đồng đã có giá trị giải ước), ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62411) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311). Khi xảy ra sự kiện bồi thường và trả tiền bảo hiểm, mà theo cam kết trong hợp đồng nhượng tái giữa doanh nghiệp nhượng tái và doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm, doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm sẽ phải trả tiền bồi thường và trả tiền bảo hiểm tương ứng với phần nhận tái bảo hiểm cho bên nhượng tái, bên nhượng tái ghi phần thu về bồi thường và trả tiền bảo hiểm của bên nhận tái như sau: Nợ các TK 111, 112, 131 Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác Khi doanh nghiệp chi trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311) Có các TK 111, 112 Cuối kỳ, kết chuyển chi phí trả tiền bảo hiểm để xác định kết quả kinh doanh, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62411). - Chi phí hoa hồng: Khi xác định hoa hồng phải trả cho đại lý bảo hiểm, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62412) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311) Khi trả tiền hoa hồng, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311) Có các TK 111, 112. Khi chuyển tiền trả hoa hồng cho đại lý kết hợp khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với đại lý bảo hiểm là cá nhân hoặc khấu trừ các khoản đã chi hộ đại lý về các chương trình khuyến mãi cho khách hàng tương ứng với phần đại lý phải chi ra, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311) Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (TK 3335) (Số thuế TNCN khấu trừ của đại lý) Có TK 138 - Phải thu khác (TK 1388) (Các khoản đã chi hộ đại lý về các chương trình khuyến mãi cho khách hàng tương ứng với phần đại lý phải chi ra) Có các TK 111, 112. Cuối kỳ, kết chuyển chi phí hoa hồng bảo hiểm để xác định kết quả kinh doanh, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62412). - Chi phí giám định giải quyết quyền lợi bảo hiểm: Khi phát sinh các chi phí liên quan đến giám định, điều tra, thu thập thông tin liên quan đến sự kiện bảo hiểm, chi giám định sức khỏe hoặc kiểm tra sức khỏe trước khi nhận bảo hiểm, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62413) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3311). - Dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm: + Cuối kỳ kế toán, khi lập dự phòng nghiệp vụ (bao gồm dự phòng toán học, dự phòng phí chưa được hưởng, dự phòng bồi thường, dự phòng chia lãi, dự phòng bảo đảm khả năng thanh toán bổ sung, dự phòng lãi cam kết đầu tư tối thiểu, dự phòng khác) lần đầu tiên, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Cuối kỳ kế toán tiếp theo: Nếu khoản dự phòng nghiệp vụ phải lập ở cuối kỳ kế toán này lớn hơn khoản dự phòng nghiệp vụ đã lập ở cuối kỳ kế toán trước thì phải trích lập thêm số chênh lệch lớn hơn, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Cuối kỳ kế toán tiếp theo: Nếu khoản dự phòng nghiệp vụ phải lập ở cuối kỳ kế toán này nhỏ hơn khoản dự phòng nghiệp vụ đã lập ở cuối kỳ kế toán trước thì số chênh lệch nhỏ hơn phải được hoàn nhập, ghi: Nợ TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm) Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). + Cuối kỳ kế toán, khi lập dự phòng nghiệp vụ (dự phòng đảm bảo cân đối) lần đầu tiên, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Cuối các kỳ kế toán tiếp theo phải trích lập thêm dự phòng đảm bảo cân đối cho đủ theo quy định của chế độ tài chính, số trích lập thêm ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Khi sử dụng khoản dự phòng đảm bảo cân đối theo quy định của chế độ tài chính, ghi: Nợ TK 352 - Dự phòng phải trả Có các TK liên quan. - Chi trích Quỹ bảo vệ người được bảo hiểm: Định kỳ khi trích quỹ bảo vệ người được bảo hiểm, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62415) Có TK 335 - Chi phí phải trả. Khi thực nộp cho quỹ bảo vệ người được bảo hiểm, ghi: Nợ TK 335 - Chi phí phải trả Có các TK 111, 112. - Chi khác về kinh doanh bảo hiểm gốc: Khi phát sinh các chi phí khác của hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62418) Có các TK 111, 112. - Cuối kỳ, kết chuyển chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm gốc phát sinh trong kỳ, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 6241).
b) Chi phí trực tiếp kinh doanh nhận tái bảo hiểm: - Chi trả tiền bảo hiểm: Căn cứ vào thông báo của doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm về số tiền chi giải quyết quyền lợi bảo hiểm thuộc phần trách nhiệm nhận tái bảo hiểm và các chứng từ liên quan, kế toán phản ánh số tiền phải trả về giải quyết quyền lợi bảo hiểm nhận tái bảo hiểm cho doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62421) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3312). Khi chi trả tiền bảo hiểm cho doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm tương ứng với trách nhiệm của doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (TK 3312) Có các TK 111, 112. - Chi phí hoa hồng: Khi doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm xác định được số tiền hoa hồng phải trả cho doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm (được trừ vào số phí nhận tái bảo hiểm phải thu theo hợp đồng bảo hiểm đã giao kết), ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62422) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (TK 1312). - Dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm + Cuối kỳ kế toán, khi lập dự phòng nghiệp vụ (bao gồm dự phòng toán học, dự phòng phí chưa được hưởng, dự phòng bồi thường, dự phòng chia lãi, dự phòng bảo đảm khả năng thanh toán bổ sung (nếu có), dự phòng lãi cam kết đầu tư tối thiểu (nếu có), dự phòng khác) lần đầu tiên, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62423) (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Cuối kỳ kế toán tiếp theo: Nếu khoản dự phòng nghiệp vụ phải lập ở cuối kỳ kế toán này lớn hơn khoản dự phòng nghiệp vụ đã lập ở cuối kỳ kế toán trước thì phải trích lập thêm số chênh lệch lớn hơn, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62423) (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Cuối kỳ kế toán tiếp theo: Nếu khoản dự phòng nghiệp vụ phải lập ở cuối kỳ kế toán này nhỏ hơn khoản dự phòng nghiệp vụ đã lập ở cuối kỳ kế toán trước thì số chênh lệch nhỏ hơn phải được hoàn nhập, ghi: Nợ TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết theo từng loại dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm). Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 62423) (Chi tiết từng TK dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm) + Cuối kỳ kế toán, khi lập dự phòng nghiệp vụ (dự phòng đảm bảo cân đối) lần đầu tiên, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Cuối các kỳ kế toán tiếp theo phải trích lập thêm dự phòng đảm bảo cân đối cho đủ theo quy định của chế độ tài chính, số trích lập thêm ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Có TK 352 - Dự phòng phải trả (Chi tiết dự phòng đảm bảo cân đối) Khi sử dụng khoản dự phòng đảm bảo cân đối theo quy định của chế độ tài chính, ghi: Nợ TK 352 - Dự phòng phải trả Có các TK liên quan.
c) Chi phí hoạt động kinh doanh nhượng tái bảo hiểm Khi phát sinh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh nhượng tái bảo hiểm, căn cứ vào các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 6243) Có các TK 111, 112, 331 Cuối kỳ kế toán, kết chuyển chi phí hoạt động kinh doanh nhượng tái bảo hiểm phát sinh trong kỳ, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 6243).
d) Chi phí hoạt động kinh doanh khác Khi phát sinh các chi phí hoạt động kinh doanh khác của hoạt động kinh doanh bảo hiểm như chi phí cung cấp dịch vụ đại lý giám định tổn thất, đại lý xét giải quyết bồi thường quyền lợi bảo hiểm,... và các chi phí hoạt động kinh doanh khác, ghi: Nợ TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 6248) Có các TK 111, 112, 331 Cuối kỳ kế toán, kết chuyển chi phí hoạt động kinh doanh khác phát sinh trong kỳ, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 624 - Chi phí trực tiếp kinh doanh bảo hiểm và khác (TK 6248).