Khoản 3. Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu
a) Khi gửi tiền có kỳ hạn, mua trái phiếu, tín phiếu và các khoản đầu tư khác để nắm giữ đến ngày đáo hạn bằng tiền, ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn Có các TK 111, 112.
b) Các chi phí liên quan trực tiếp tới việc gửi tiền có kỳ hạn, mua trái phiếu, tín phiếu và các khoản đầu tư khác để nắm giữ đến ngày đáo hạn (Chi phí giao dịch, cung cấp thông tin, tư vấn pháp lý...), ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn Có các TK 111, 112...
c) Định kỳ kế toán ghi nhận khoản phải thu về lãi tiền gửi, lãi trái phiếu, lãi tín phiếu, lãi từ các khoản đầu tư khác, ghi: Nợ các TK 111, 112 (nếu đã thu tiền) Nợ TK 138 - Phải thu khác (1383, 1384, 1385, 1388) (nếu chưa thu tiền) Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (lãi nhập gốc) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính. Trường hợp nếu lãi trái phiếu, lãi tín phiếu, lãi từ các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn phải thu bao gồm cả khoản tiền lãi đầu tư dồn tích trước khi đơn vị mua lại khoản đầu tư đó thì đơn vị phải phân bổ số tiền lãi này, chỉ có phần tiền lãi của các kỳ mà đơn vị mua khoản đầu tư này mới được ghi nhận là doanh thu hoạt động tài chính, còn khoản tiền lãi dồn tích trước khi đơn vị mua lại khoản đầu tư thì ghi giảm giá trị của chính khoản đầu tư đó, ghi: Nợ các TK 111, 112 (nếu đã thu tiền) Nợ TK 138 - Phải thu khác (1384, 1385, 1388) (nếu chưa thu tiền) (tổng số tiền lãi phải thu) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (phần tiền lãi dồn tích trước khi đơn vị mua mua lại khoản đầu tư) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (phần tiền lãi của các kỳ sau khi đơn vị mua khoản đầu tư).
d) Khi thu hồi hoặc thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, ghi: Nợ các TK 111, 112, 131,... (theo giá trị hợp lý) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Chênh lệch nhỏ hơn giữa giá trị thu hồi hoặc giá thanh lý, nhượng bán và giá trị ghi sổ khoản đầu tư) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (giá trị ghi sổ) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Chênh lệch lớn hơn giữa giá trị thu hồi hoặc giá thanh lý, nhượng bán và giá trị ghi sổ khoản đầu tư).
đ) Kế toán các giao dịch liên quan đến trái phiếu, tín phiếu nắm giữ đến ngày đáo hạn: đ1) Trường hợp mua trái phiếu, tín phiếu nhận lãi trước: - Khi trả tiền mua trái phiếu, tín phiếu nhận lãi trước, ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (1282, 1283) Có các TK 111, 112 (số tiền thực chi) Có TK 33871 - Doanh thu tiền lãi nhận trước (phần lãi nhận trước). - Định kỳ, tính và kết chuyển lãi của kỳ kế toán theo số lãi phải thu từng kỳ, ghi: Nợ TK 33871 - Doanh thu tiền lãi nhận trước Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (51512, 51513). - Thu hồi trái phiếu, tín phiếu khi đến hạn thanh toán, ghi: Nợ các TK 111, 112,... (theo giá trị hợp lý) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Chênh lệch nhỏ hơn giữa giá trị thu hồi và giá trị ghi số khoản đầu tư) (6351) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (giá trị ghi sổ) (1282, 1283) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Chênh lệch lớn hơn giữa giá trị thu hồi và giá trị ghi sổ khoản đầu tư) (51512, 51513). đ2) Trường hợp mua trái phiếu, tín phiếu nhận lãi định kỳ: - Khi trả tiền mua trái phiếu, tín phiếu, ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (1282, 1283) Có các TK 111, 112 - Định kỳ ghi nhận tiền lãi trái phiếu, tín phiếu: Nợ các TK 111, 112 (nếu đã thu tiền) Nợ TK 138 - Phải thu khác (1384, 1385) (nếu chưa thu tiền) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (1282, 1283) (Phần lãi dồn tích trước khi đơn vị mua trái phiếu, tín phiếu) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (51512, 51513) (phần tiền lãi của kỳ sau khi đơn vị mua trái phiếu, tín phiếu). - Thu hồi trái phiếu, tín phiếu khi đến hạn thanh toán, ghi: Nợ các TK 111, 112,... (theo giá trị hợp lý) Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Chênh lệch nhỏ hơn giữa giá trị thu hồi và giá trị ghi sổ khoản đầu tư) (6351) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (giá trị ghi sổ) (1282, 1283) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Chênh lệch lớn hơn giữa giá trị thu hồi và giá trị ghi sổ khoản đầu tư) (51512, 51513). đ3) Trường hợp mua trái phiếu, tín phiếu nhận lãi sau: - Khi trả tiền mua trái phiếu, tín phiếu, ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (1282, 1283) Có các TK 111, 112. - Định kỳ tính lãi trái phiếu, tín phiếu và ghi nhận doanh thu theo số lãi phải thu từng kỳ, ghi: Nợ TK 138 - Phải thu khác (1384, 1385) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (1282, 1283) (Phần lãi dồn tích trước khi đơn vị mua trái phiếu, tín phiếu) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (51512, 51513) (phần tiền lãi của kỳ sau khi đơn vị mua trái phiếu, tín phiếu). - Khi đến hạn thanh toán trái phiếu, tín phiếu thu hồi gốc và lãi trái phiếu, tín phiếu, ghi: Nợ các TK 111, 112 Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (nếu lỗ) (6351) Có TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (giá trị ghi sổ) (1282, 1283) Có TK 138 - Phải thu khác (1384, 1385) (số lãi của các kỳ trước) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (51512, 51513) (lãi kỳ đáo hạn) Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi) (51512, 51513).