Khoản 2. Nội dung cơ bản của thủ tục và hồ sơ pháp lý đòi bồi thường: a. Cơ quan quản lý môi trường của địa phương cần phối hợp với các cơ quan chức năng của Trung ương đóng tại địa phương (như cảng vụ, dầu khí, bảo hiểm...) và các cơ quan pháp lý của địa phương, nhanh chóng xây dựng và thu thập toàn bộ hồ sơ, mẫu vật liên quan và các khiếu nại của các cấp và nhân dân địa phương về ảnh hưởng của sự cố (ngày giờ xảy ra sự cố, địa điểm, số lượng dầu thoát ra, loại dầu, vùng dầu loang tới, mô tả về quy mô v.v...) b. Tiến hành lập biên bản tại hiện trường giữa một bên là đại diện pháp nhân gây ra sự cố, một bên là đại diện pháo nhân bị thiệt hại-là cơ quan quản lý môi trường của địa phương (Sở KHCN & MT) nhằm ghi nhận chứng cứ ban đầu về sự cố, đặc biệt cần thu nhập các thông tin cần thiết nhất như: Tên, địa chỉ, số điện thoại, số Fax của cá nhân hay pháp nhân gây sự cố; thời gian và dịa điểm xảy ra sự cố; lý do và tính chất của sự cố; lượng dầu và loại dầu thoát ra môi trường; tên và quốc tịch của phương tiện và người điều khiển phương tiện (nếu là tàu, dàn khoan); và các thiệt hại ban đầu có thể thấy được (chết người, cháy nổ ...). c. Thu nhập toàn bộ thông tin về chủ phương tiện gây ra sự cố (thuộc tổ chức, cá nhân nào, quốc tịch, nhật ký công tác, tham gia công ước hoặc bảo hiểm gì, hồ sơ về hàng hoá, về lượng dầu có trong tàu, biên bản về sự cố có chữ ký của chủ phương tiện, đại diện cảng vụ (nếu là sự cố đắm tàu) và đại diện của địa phương, các biên bản quy trách nhiệm dân sự của các bên gây ô nhiễm...). d.Tổ chức ngay các nhóm chuyên gia khoa học để khảo sát tại hiện trường nhằm thu nhập số liệu, chứng cứ khoa học và thông tin về ô nhiễm; đánh giá mức độ, quy mô ô nhiễm, sự thiệt hại, suy giảm về môi trường, sinh thái; thiệt hại về kinh tế của các tổ chức và cá nhân trong hiện tại và trong tương lai, ví dụ như các thiệt hại trong môi trường trồng thuỷ sản, khai thác muối, đánh bắt tự nhiên v.v... Các thông tin về môi trường này phải mang tính trung thực và có cơ sở khoa học, cần được thể hiện dưới dạng một báo cáo hoàn chỉnh, có các sơ đồ, số liệu, mẫu vật, các kết quả phân tích cụ thể, các phim ảnh minh hoạ đi kèm. e. Sau khi có được các loại hình thông tin cần thiết, cần xây dựng đơn khiếu nại và hồ sơ đi kèm. Nội dung chủ yếu của đơn và hồ sơ có thể bao gồm: * Tên và địa chỉ của bên pháp nhân đòi bồi thường (Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường tại địa phương đứng ra làm đại diện là phù hợp nhất, trong trường hợp phạm vi là một tỉnh). * Tên và địa chỉ của phương tiện và chủ phương tiện gây sự cố. (Nếu trường hợp sự cố do tàu gây ra thì cần biết tên tàu, quốc tịch tàu, chủ tàu, tên thuyền trưởng, quốc tịch thuyền trưởng). * Thời gian và địa điểm xảy ra sự cố. * Xác định các nguồn lực đã được huy động tham gia vào ứng cứu (số ngày công, số trang thiết bị, kỹ thuật, phương tiện...) * Loại dầu, số lượng dầu, phạm vi bị ảnh hưởng. * Các bằng chứng về dầu (mẫu dầu nguyên thuỷ, mẫu dầu vớt được, mẫu nước có dầu, mẫu bùn v.v...), các kết luận phân tích về thành phần hoá học dầu và mẫu nước, mẫu bùn chứa dầu, hoặc về mô tả của vệt dầu loang. * Các bằng chứng và các kết luận về sự suy giảm môi trường (suy giảm năng suất sinh học sơ cấp, mẫu động thực vật bị chết hoặc bị ngấm dầu, đang chết). * Mô tả tóm tắt về diễn biến, các công việc đã thực hiện để đối phó, các thiệt hại về tài sản... * Bản thống kê các chi phí cho việc ứng cứu như các chi phí về sử dụng nhân lực, thiết bị, vận tải hàng ngày đã phục vụ cho việc xử lý hậu quả, làm sạch môi trường. * Giá thành sửa chữa hoặc phải thay thế mới trang thiết bị do sự cố làm hư hỏng. * Giá trị thiệt hại về kinh tế của các hoạt động sản xuất trực tiếp phụ thuộc vào môi trường (như nuôi trồng thuỷ sản, nông nghiệp, chăn nuôi gia cầm v.v...), có đối chứng, so sánh với thu nhập từ những vụ mùa trước đây để tính toán. * Phim, ảnh, băng video (nếu có), sơ đồ mô tả về các điểm có liên quan như đã nêu trên. f. Trong việc chuẩn bị và xây dựng các hồ sơ khiếu nại đòi bồi thường, ngoài các cơ quan chuyên môn pháp lý liên quan, các địa phương có thể trao đổi, phối hợp với Cục Môi trường, Bộ KHCN&MT, nhằm có được các hướng dẫn kỹ thuật cần thiết, đặc biệt, trong trường bên gây thiệt hại là pháp nhân nước ngoài. Việc thực hiện Thông tư hướng dẫn này, Sở KHCN&MT là cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường tại địa phương, đóng vai trò quan trọng trong tổ chức giám sát việc xây dựng kế hoạch và triển khai hoạt động ứng cứu tràn dầu của các tổ chức đóng tại địa phương. Các ngành, các địa phương cần chủ động, xem xét trích lập quỹ ứng cứu sự cố tràn dầu nhằm huy động vào các hoạt động ứng cứu và xử lý sự cố. Uỷ ban nhân dân địa phương cần xem xét, căn cứ vào đề nghị của Sở KHCN&MT, đưa ra các biện pháp trợ cấp ban đầu cho đối tượng là nhân dân sống và hoạt động trong vùng bị gây hại trực tiếp do sự cố tràn dầu gây nên. Những cá nhân, tập thể có công trong việc phát hiện, tham gia xử lý sự cố tràn dầu được các cấp xem xét tuyên dương khen thưởng thích đáng về vật chất và tinh thần. Các tổ chức cá nhân cố tình cản trở hoặc gây khó khăn cho việc ứng cứu sự cố tràn dầu hoặc lẩn tránh trách nhiệm sẽ bị xử phạt theo pháp luật, kể cả việc truy cứu trách nhiệm hình sự. Các ngành, các địa phương nghiên cứu, chủ động thực hiện Thông tư hướng dẫn này và thường xuyên thông báo cho Bộ KHCN&MT về tình hình triển khai và thực hiện của mình. Bộ KHCN&MT sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các trường hợp xảy ra sự cố tràn đầu và cách xử lý. Thông tư hướng dẫn này thay thế cho Hướng dẫn tạm thời của Bộ trưởng Bộ KHCN&MT về xử lý sự cố dầu tràn (số 389/MTg ngày 17 tháng 6 năm 1994) và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Đặng Hữu (Đã ký)