Điều 3. Tổng cục trưởng Tổng cục Dự trữ Nhà nước, Thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giao nhận (nhập, xuất), bảo quản và quản lý gạo dự trữ quốc gia có trách nhiệm tổ chức thực hiện Thông tư này. Điều 3. PHƯƠNG PHÁP THỬ. Trong quá trình thực hiện, nếu có vấn đề vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân kịp thời phản ánh về Bộ Tài chính để nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung./. Nơi nhận: - Văn phòng TW Đảng và các Ban của Đảng; - Văn phòng Quốc hội; - Văn phòng Tổng bí thư; - Văn phòng Chủ tịch nước; - Văn phòng Chính phủ; - Viện kiểm sát nhân dân tối cao; - Tòa án nhân dân tối cao; - Kiểm toán Nhà nước; - Các Bộ, cơ quan ngang Bộ; cơ quan thuộc Chính phủ; - Các cơ quan Trung ương của các đoàn thể; - Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính; - Các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Dự trữ Nhà nước; - Cục Kiểm tra văn bản - Bộ Tư pháp; - Công báo; website Chính phủ; website Bộ Tài chính; - Lưu: VT, TCDT (80b). KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Trần Văn Hiếu QCVN 06:2019/BTC QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐỐI VỚI GẠO DỰ TRỮ QUỐC GIA National technical regulation on rice for national reserve MỤC LỤC Lời nói đầu
1. QUY ĐỊNH CHUNG
1.1. Phạm vi điều chỉnh
1.2. Đối tượng áp dụng
1.3. Giải thích từ ngữ
1.4. Tài liệu viện dẫn
2. QUY ĐỊNH VỀ KỸ THUẬT
2.1. Chất lượng gạo nhập kho
2.2. Chất lượng gạo xuất kho
3. PHƯƠNG PHÁP THỬ
3.1. Lấy mẫu 3.1.1. Lấy mẫu 3.1.1.1. Lấy mẫu trong quá trình nhập kho Lấy mẫu để xác định các chỉ tiêu chất lượng gạo được thực hiện theo TCVN 9027: 2011 (ISO 24333: 2009) Ngũ cốc và sản phẩm ngũ cốc - Lấy mẫu. 3.1.1.2. Lấy mẫu trong quá trình bảo quản và xuất kho - Đối với lô gạo có số lượng đến 150 tấn. Mẫu được lấy tại 4 mặt xung quanh của lô gạo. Hai mặt có diện tích nhỏ lấy mẫu mỗi mặt tại 2 khu vực khác nhau đại diện cho phía trên và phía giáp nền. Hai mặt có diện tích lớn lấy mẫu mỗi mặt tại 3 khu vực: phía trên, giữa và giáp nền. Mỗi lô gạo lấy 10 khu vực, mỗi khu vực lấy 3 bao sát nhau, mỗi bao lấy 0,1 kg. Sơ đồ lấy mẫu đối với lô gạo có số lượng đến 150 tấn: 10 khu vực - Đối với lô gạo có số lượng trên 150 tấn. Mẫu được lấy tại 4 mặt xung quanh của lô gạo. Hai mặt có diện tích nhỏ lấy mẫu mỗi mặt tại 3 khu vực khác nhau đại diện cho phía trên, giữa và phía giáp nền. Hai mặt có diện tích lớn, lấy mẫu 5 khu vực: 2 khu vực giáp nền, 2 khu vực phía trên và 1 khu vực giữa. Mỗi lô gạo lấy tối thiểu 16 khu vực, mỗi khu vực lấy 2 bao sát nhau, mỗi bao lấy 0,1 kg. Sơ đồ lấy mẫu đối với lô gạo có số lượng trên 150 tấn: 16 khu vực 3.1.2. Chuẩn bị mẫu thử nghiệm Từ mẫu ban đầu lấy theo điểm 3.1.1 lấy ra 3 kg mẫu chung. Dùng dụng cụ chia mẫu để lấy 1,5 kg làm mẫu thử nghiệm, 1,5 kg còn lại dùng làm mẫu lưu.
3.2. Phương pháp thử các chỉ tiêu chất lượng của gạo Tiến hành xác định mẫu thử theo Phụ lục 4 - Quy trình phân tích gạo trắng. 3.2.1. Đánh giá cảm quan Trong thời gian chuẩn bị mẫu cần kiểm tra mùi, nấm mốc, côn trùng sống, hạt gạo có bóng không. Ghi chép lại tất cả các nhận xét về mùi, số lượng côn trùng sống nhìn thấy bằng mắt thường, đánh bóng. 3.2.2. Xác định độ ẩm Xác định độ ẩm: Thực hiện theo ISO 712: 2009 Cereals and cereal products - Determination ot moisture content - Routine reference method (Ngũ cốc và các sản phẩm ngũ cốc - Xác định độ ẩm - Phương pháp đối chứng thông dụng) hoặc có thể sử dụng phương pháp xác định độ ẩm khác cho kết quả có độ chính xác tương đương hoặc cao hơn. 3.2.2.1. Dụng cụ và thiết bị - Cân phân tích, có độ chính xác đến ± 0,001 g. - Chén (cốc) cân bằng kim loại hoặc bằng thủy tinh, có nắp đậy kín. - Tủ sấy, có thể khống chế được nhiệt độ ở 130°C đến 133°C. - Bình hút ẩm. - Máy (cối) nghiền, có các đặc tính sau: + Làm bằng vật liệu không hút ẩm; + Dễ làm sạch, có dung tích vừa với lượng mẫu cân; + Có khả năng nghiền nhanh và cho kích thước hạt sau khi nghiền đồng đều, không sinh nhiệt đáng kể và kín (không tiếp xúc với không khí bên ngoài); + Có khả năng điều chỉnh để hạt sau khi nghiền lọt hết qua sàng lỗ vuông kích thước 1,7 mm x 1,7 mm. 3.2.2.2. Cách tiến hành Điều chỉnh máy (cối) nghiền để nhận được hạt sau khi nghiền lọt hết qua sàng lỗ vuông có kích thước 1,7 mm x 1,7 mm. Nghiền 1 lượng mẫu nhỏ và bỏ đi. Sau đó tiến hành nghiền nhanh và cân ngay khoảng 5 g mẫu thử. Cân lượng mẫu đã nghiền với độ chính xác đến 0,001 g. Cho vào chén cân có nắp (chén cân và nắp đã được sấy trước đến khối lượng không đổi và cân với độ chính xác đến 0,001 g). Mở nắp chén cân rồi đặt chén cân vào trong tủ sấy, (nắp để bên cạnh trong tủ sấy). Tiến hành sấy mẫu ở nhiệt độ 130°C đến 133°C trong vòng 120 min (± 5 min) kể từ khi tủ sấy đạt được 130°C đến 133°C. Lấy nhanh chén cân ra khỏi tủ sấy, đậy nắp và đặt vào bình hút ẩm. Sau khoảng 30 min đến 45 min khi chén nguội đến nhiệt độ phòng thì đem cân với độ chính xác đến 0,001 g. Độ ẩm của gạo (W) tính bằng phần trăm, được xác định theo công thức: Trong đó: m1 là khối lượng mẫu trước khi sấy, tính bằng gam. m2 là khối lượng mẫu sau khi sấy, tính bằng gam. Kết quả phép thử là trị số trung bình cộng của hai lần xác định song song trên cùng một mẫu thử khi sự sai khác của chúng không vượt quá 1% giá trị trung bình. Báo cáo kết quả chính xác đến một chữ số thập phân. 3.2.3. Xác định mức xát 3.2.3.1. Thuốc thử - Kali hydroxit, dạng tinh thể, loại tinh khiết. - Etanol, 96% (thể tích). - Hỗn hợp dung dịch kali hydroxit và etanol. Dùng 250 ml nước cất để hòa tan 5 g kali hydroxit đựng trong bình cầu dung tích 1 lít, cho 750 ml etanol vào bình cầu và lắc kỹ. 3.2.3.2. Thiết bị, dụng cụ Sử dụng các thiết bị, dụng cụ phòng thử nghiệm thông thường và cụ thể như sau: - Kính lúp, độ phóng đại 5 lần đến 12 lần. - Kẹp gắp hạt. - Hộp petri, đường kính 90 mm. - Đĩa thủy tinh hoặc dĩa sứ. - Bình cầu, dung tích 1 lít. - Ống đong, dung tích 100 ml hoặc 50 ml. - Giấy lọc. - Cân, có độ chính xác đến 0,01 g, 3.2.3.3. Cách tiến hành Từ phần mẫu thử 2 (xem Phụ lục 4), lấy 3 mẫu, mỗi mẫu 50 g. Với mỗi mẫu, lấy ngẫu nhiên 100 hạt gạo nguyên cho vào hộp petri. Rót 20 ml hỗn hợp dung dịch kali hydroxit-etanol vào hộp petri cho ngập hoàn toàn mẫu. Đậy kín và để yên trong 30 min. Gạn bỏ hết dung dịch và chuyển toàn bộ gạo lên giấy lọc, để trong 5 min cho khô tự nhiên. Hạt gạo xát dối (còn cám) sẽ có màu nâu sáng, hạt gạo xát kỹ (chỉ còn nội nhũ) sẽ có màu vàng nhạt. Sử dụng kính lúp và dùng kẹp chọn tất cả các hạt có màu nâu sáng với diện tích lớn hơn 1/4 diện tích bề mặt của hạt hoặc những hạt có tổng chiều dài các sọc nâu sáng lớn hơn hoặc bằng chiều dài của hạt gạo và cho vào đĩa sứ hoặc đĩa thủy tinh sạch. Tiến hành đếm số hạt trong dĩa. 3.2.3.4. Tính và biểu thị kết quả Tỷ lệ hạt gạo xát dối có trong mẫu gạo là số hạt gạo xát dối đếm được. Lấy trung bình cộng của ba kết quả phân tích và làm tròn số đến hàng đơn vị. So sánh kết quả thu được với Bảng B.1 để đánh giá mức xát của gạo. Bảng B.1 - Đánh giá mức xát của gạo Mức xát Tỷ lệ hạt gạo xát dối, %, không lớn hơn Rất kỹ 0 Kỹ 15 Vừa phải 25 Bình thường 40 3.2.4. Xác định thóc lẫn và tạp chất 3.2.4.1. Cách tiến hành Từ phần mẫu thử 1 (xem Phụ lục 4), cân 500 g mẫu, chính xác đến 0,01 g, cho lên sàng có đường kính lỗ 1,0 mm. Lắc tròn sàng bằng tay với tốc độ từ 100 r/min đến 120 r/min trong 2 min, mỗi phút đổi chiều một lần. Nhặt các tạp chất vô cơ và hữu cơ ở phần trên sàng gộp với phần tạp chất nhỏ dưới đáy sàng cho vào cốc thủy tinh khô sạch, đã biết trước khối lượng. Cân toàn bộ khối lượng tạp chất và cốc, chính xác đến 0,01 g, từ đó suy ra khối lượng tạp chất, mt. Đổ phần mẫu còn lại trên sàng (sau khi loại bỏ tạp chất) ra khay, tiến hành nhặt và đếm số hạt thóc lẫn trong gạo trắng. 3.2.4.2. Tính kết quả - Tỷ lệ tạp chất, Xt, tính bằng phần trăm khối lượng, theo công thức: trong đó: mt là tổng khối lượng tạp chất, tính bằng gam (g); m là khối lượng phần mẫu thử 1, tính bằng gam (g). Kết quả phép thử là trị số trung bình cộng của hai lần xác định song song trên cùng một mẫu thử khi sự sai khác của chúng không vượt quá 1% giá trị trung bình. Báo cáo kết quả chính xác đến một chữ số thập phân. - Tỷ lệ thóc lẫn được tính bằng số hạt thóc có trong 1 kg gạo, nghĩa là lấy số hạt thóc đếm được (3.2.4.1) nhân với 2. 3.2.5. Xác định hạt nguyên, tấm và tấm nhỏ 3.2.5.1. Cách tiến hành Từ phần mẫu thử 3 (xem Phụ lục 4), cân 200 g mẫu, chính xác đến 0,01 g. Loại bỏ thóc và tạp chất, sau đó dùng sàng có đường kính lỗ 1,5 mm để tách tấm mẳn. Dùng máy phân loại theo kích thước hạt để tách riêng phần hạt nguyên, phần tấm và phần tấm nhỏ. Nếu không có máy phân loại theo kích thước hạt, có thể sử dụng sàng tách tấm thích hợp để tách sơ bộ phần hạt nguyên và tấm, sau đó dàn đều từng phần trên khay và nhặt những hạt gạo nguyên lẫn trong tấm hoặc tấm lẫn trong hạt nguyên, nếu có. Phân riêng tấm nhỏ theo kích thước tương ứng. Cân các phần đã phân riêng như trên, chính xác đến 0,01 g. 3.2.5.2. Tính kết quả 3.2.6. Xác định kích thước hạt 3.2.6.1 Cách tiến hành Trong phần hạt nguyên (3.2.5.1), lấy ngẫu nhiên 2 mẫu, mỗi mẫu 100 hạt gạo trắng nguyên vẹn. Dùng dụng cụ đo kích thước để đo chiều dài từng hạt. Tính giá trị chiều dài trung bình hạt của mỗi mẫu (L1 và L2). 3.2.6.2. Tính kết quả Chiều dài trung bình hạt được tính theo công thức: Nếu giá trị x100 lớn hơn 2 thì trả lại toàn bộ số hạt vào khay và tiến hành lặp lại theo 3.2.6.1. 3.2.7. Xác định hạt đỏ, hạt sọc đỏ, hạt xát dối, hạt vàng, hạt bạc phấn, hạt bị hư hỏng, hạt xanh non, hạt gạo nếp 3.2.7.1 Cách tiến hành Từ phần mẫu thử 4 (xem Phụ lục 4), cân 100 g mẫu, chính xác đến 0,01 g. Loại bỏ thóc và tạp chất, sau đó đổ toàn bộ gạo lên khay men trắng, dàn đều mẫu và tiến hành phân loại hạt bằng cách nhặt vào các cốc thủy tinh sạch đã biết trước khối lượng từng loại hạt: hạt đỏ, hạt sọc đỏ, hạt xát dối, hạt vàng, hạt bạc phấn, hạt bị hư hỏng, hạt xanh non, hạt gạo nếp. Cân riêng từng cốc chứa các loại hạt, chính xác đến 0,01 g, từ đó suy ra khối lượng từng loại hạt. 3.2.7.2. Tính kết quả Tỉ lệ từng loại hạt (Xi), tính bằng phần trăm khối lượng, theo công thức: trong đó: mi là khối lượng từng loại hạt, tính bằng gam (g); m là khối lượng mẫu cân, tính bằng gam (g). Kết quả phép thử là trị số trung bình cộng của hai lần xác định song song trên cùng một mẫu thử khi sự sai khác của chúng không vượt quá 1 % giá trị trung bình. Báo cáo kết quả chính xác đến một chữ số thập phân (đối với chỉ tiêu hạt vàng, hạt bị hư hỏng báo cáo kết quả chính xác đến hai chữ số thập phân). 3.2.8. Xác định dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Theo phụ lục 2. 3.2.9. Xác định hàm lượng kim loại nặng 3.2.9.1. Xác định hàm lượng cadimi, theo TCVN 7603: 2007. 3.2.9.2. Xác định hàm lượng asen, theo TCVN 7601: 2007. 3.2.9.3. Xác định hàm lượng chì, theo TCVN 7602: 2007. 3.2.10. Xác định hàm lượng độc tố vi nấm 3.2.10.1. Xác định hàm lượng aflatoxin B1, theo TCVN 7596:2007 (ISO 16050:2003). 3.2.10.2. Xác định hàm lượng aflatoxin tổng số, theo TCVN 7596: 2007 (ISO 16050:2003). 3.2.11. Chấp nhận các phương pháp phân tích hướng dẫn trong các Tiêu chuẩn quốc gia và Tiêu chuẩn quốc tế có độ chính xác tương đương hoặc cao hơn các tiêu chuẩn viện dẫn tại điểm 3.2.9, 3.2.10.
a) Tỷ lệ hạt nguyên, X1 tính bằng phần trăm khối lượng, theo công thức: trong đó: m1 là khối lượng hạt nguyên, tính bằng gam (g); m là khối lượng phần mẫu thử 3, tính bằng gam (g).
b) Tỷ lệ tấm, X2, tính bằng phần trăm khối lượng, theo công thức: trong đó m2 là khối lượng tấm, tính bằng gam (g).
c) Tỷ lệ tấm nhỏ, X3, tính bằng phần trăm khối lượng, theo công thức : trong đó m3 là khối lượng tấm nhỏ, tính bằng gam (g) Kết quả phép thử là trị số trung bình cộng của hai lần xác định song song trên cùng một mẫu thử khi sự sai khác của chúng không vượt quá 1% giá trị trung bình. Báo cáo kết quả chính xác đến một chữ số thập phân.
4. QUY ĐỊNH VỀ CÔNG NGHỆ BẢO QUẢN, QUY TRÌNH NHẬP, XUẤT
4.1. Về công nghệ bảo quản
4.2. Chuẩn bị dụng cụ, vật tư, thiết bị
4.3. Quy trình nhập
4.4. Quy trình bảo quản
4.5. Quy trình xuất kho
4.6. Vận chuyển
4.7. Báo cáo chất lượng gạo
5. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ
5.1. Yêu cầu về nhà kho
5.2. Kiểm tra chất lượng gạo nhập kho và xuất kho
5.3. Lập biên bản nhập đầy kho
5.4. Lập phiếu kiểm nghiệm chất lượng
5.5. Thẻ lô hàng
5.6. Chế độ ghi chép sổ sách theo dõi bảo quản hàng hóa
5.7. Thủ tục xuất kho
5.8. Thời hạn bảo quản
5.9. Phòng chống cháy nổ
5.10. An toàn lao động
6. TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN
7. TỔ CHỨC THỰC HIỆN Lời nói đầu QCVN 06:2019/BTC thay thế QCVN 06:2011/BTC do Tổng cục Dự trữ Nhà nước biên soạn và trình duyệt, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định và được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành tại Thông tư số 78/2019/TT-BTC ngày 12 tháng 11 năm 2019. QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐỐI VỚI GẠO DỰ TRỮ QUỐC GIA National technical regulation on rice for national reserve