Mục III. CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ, CƠ CHẾ CẤP PHÁT, CHO VAY VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1. Chính sách đầu tư: Ngân sách Nhà nước đầu tư cho các dự án thuộc chương trình 327 với các đối tượng công việc sau:
1.1. Vốn ngân sách cấp phát:
a) Vốn đầu tư cho các đối tượng: - Trồng, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, xây dựng vườn ươm và chuẩn bị cây giống kể cả giống cây ăn quả cho năm sau, việc chủ động tạo cây giống nhiều chủng loại, đủ tiêu chuẩn, là khâu quyết định chất lượng rừng trồng, đối với vốn tạo cây giống cho năm sau là vốn luân chuyển quay vòng, chỉ giao cho dự án có nhiệm vụ trồng rừng, chủ dự án có trách nhiệm tổ chức thực hiện, thu hồi, bảo toàn để đầu tư lại. - Chi phí đo đạc, giao đất khoán rừng, khảo sát thiết kế (đối với diện tích để trồng, khoanh nuôi, bảo vệ) và nghiệm thu, chi phí này được tính riêng ngoài đơn giá khoán cho hộ. Về đơn giá đầu tư khâu lâm sinh: Hàng năm Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ có hướng dẫn, nhưng để các tỉnh và bộ chủ động, nay quy định một số điểm chung như sau: + Bảo vệ rừng: Khoảng 50.000 đồng/ha/năm, trực tiếp cho hộ. + Khoanh nuôi tái sinh có hai mức: Chỉ khoanh nuôi tái sinh (không trồng dặm) coi như giao bảo vệ rừng. Nếu diện tích phải trồng bổ sung, thì căn cứ thiết kế để tính đơn giá theo số cây phải trồng dặm. + Trồng và chăm sóc rừng: Ban chỉ đạo Trung ương chỉ quy định đơn giá bình quân chung, UBND tỉnh căn cứ tình hình đất đai, địa hình, loài cây trồng, mật độ, cự ly xa gần, mức độ khó khăn... trên cơ sở thiết kế cụ thể để quyết định đơn giá đầu tư cho từng loại cây, ở từng vùng. Đơn giá trồng rừng chỉ bao gồm 2 khâu: Chi phí tạo cây con, công trồng và chăm sóc năm thứ nhất. + Đối với giá cây con xuất vườn, UBND tỉnh cần quy định khung giá cho từng loài cây, để tránh việc tuỳ tiện tự nâng giá không hợp lý. - Chương trình 327 chỉ hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, phúc lợi công cộng chủ yếu đầu tư nước sinh hoạt, tưới ẩm, đường dân sinh, ưu tiên cho những điểm tiếp nhận hộ mới, những công trình thiết yếu, nơi đồng bào dân tộc có nhiều khó khăn. Các công trình thuỷ lợi, đường giao thông, trường học... do vốn của chuyên ngành đầu tư. - Đối với dự án rừng đặc dụng (vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên...) đầu tư theo luận chứng kinh tế kỹ thuật được duyệt, nhưng phải cân nhắc, những công trình thực sự gắn với bảo vệ rừng làm trước, công trình khác làm sau. - Từ năm 1997, thuế tài nguyên rừng, tiền bán cây đứng (sau khi nộp các khoản nghĩa vụ) và các nguồn thu khác từ rừng (tiền phạt và tiền bán lâm sản tịch thu...) được tập trung vào ngân sách Nhà nước và điều tiết 100% cho ngân sách địa phương, nguồn thu này được đầu tư trở lại cho rừng và được quản lý cấp phát theo chế độ quản lý tài chính, ngân sách Nhà nước quy định, không được sử dụng vào mục đích khác, nguồn vốn này chỉ cho làm giầu rừng, khoán bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng. Được cân đối trong kế hoạch hàng năm.
b) Vốn sự nghiệp: + Vốn sự nghiệp di, dãn dân là vốn Nhà nước hỗ trợ giao cho chủ dự án để cấp cho các hộ di, dãn đến vùng dự án, chủ yếu là di dãn trong nội tỉnh, huyện và xã. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn, bổ sung chế độ, theo tinh thần Thông báo số 71/TB ngày 16/9/1996 của Văn phòng Chính phủ. Riêng về vốn quản lý cho công tác di, dãn dân trích trong vốn quản lý chung 8% của chương trình, không đặt ra mức khác như Thông tư số 15/LĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. + Vốn sự nghiệp quản lý: 8% tổng số vốn của chương trình được phân như sau: - Các ngành Trung ương: 0,8%. Gồm Kho bạc Nhà nước, Ban chỉ đạo chương trình 327 Trung ương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. - Các cấp trên của dự án: 1,2% gồm Ban chỉ đạo chương trình 327 của Bộ, của tỉnh, huyện, Sở chuyên ngành quản lý dự án và các Sở có liên quan. - Chủ dự án: 6% để chi trả lương (nếu có) phụ cấp cho cán bộ trực tiếp quản lý điều hành dự án, cán bộ khuyến lâm, khuyến nông, mua sắm văn phòng phẩm, phương tiện thiết bị cần thiết cho công tác chỉ đạo dự án. Ban chỉ đạo chương trình 327 các cấp căn cứ vào tình hình thực tế để xử lý đối với từng dự án, những dự án có nguồn thu bổ sung thêm, hoặc nguồn chi thường xuyên như: Lâm trường, Trạm trại, Hạt kiểm lâm, Ban quản lý vườn Quốc gia, rừng phòng hộ, đặc dụng có quỹ lương sự nghiệp thì mức độ thấp, dự án không có nguồn thu nào khác ngoài vốn quản lý dự án, hoặc ở những nơi xa xôi hẻo lánh, có nhiều khó khăn thì tỷ lệ cao hơn, không nhất thiết phân bổ bình quân, như vậy vốn quản lý, cần xem xét bố trí cụ thể để tạo điều kiện cho chủ dự án triển khai thực hiện.
1.2. Vốn vay không lãi: Nhà nước cho vay hỗ trợ đối với các hộ gia đình trong vùng dự án, chủ yếu để mua giống cây, con, vật tư thiết bị cần thiết cho trồng, chăm sóc cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả, kinh tế vườn hộ... Từ năm 1997 chỉ cho vay hỗ trợ, đối với những hộ di, dãn đến nơi sản xuất mới, có gắn với nhiệm vụ trồng và bảo vệ rừng, còn những hộ ở cũ, thực sự khó khăn thì được xem xét, tiếp tục cho vay chăm sóc cây công nghiệp dài ngày, với mức độ khác nhau, không cho vay dàn đều. Những hộ không nhận bảo vệ rừng, khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng phòng hộ (không gắn với rừng) thì không được cho vay trồng, chăm sóc cây công nghiệp hoặc kinh tế vườn...
2. Cơ chế cấp phát cho vay vốn, thu hồi và thanh quyết toán: Vốn cấp phát và vốn cho vay vẫn thực hiện theo thông tư hướng dẫn số 80 TC/KBNN ngày 9 tháng 11 năm 1995 của Bộ Tài chính. Việc thu hồi vốn vay và xử lý vốn vay thu hồi theo nguyên tắc: - Vốn vay đến hạn thu hồi, các chủ dự án, hộ gia đình đã vay phải hoàn trả đầy đủ cho Kho bạc Nhà nước. Trường hợp các chủ dự án, hộ gia đình cố tình dây dưa không trả nợ, Kho bạc Nhà nước sẽ chuyển sang nợ quá hạn, phải chịu mức lãi suất quá hạn như vốn vay giải quyết việc làm theo Nghị quyết 120. - Vốn vay thu hồi, được sử dụng để cho các chủ dự án vay lại, theo kế hoạch do cơ quan cấp trên của chủ dự án đề nghị có sự thoả thuận thống nhất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính. - Trường hợp chủ dự án và hộ gia đình gặp rủi ro bất khả kháng có thể được xem xét gia hạn, hoặc khoanh nợ. Bộ Tài chính sẽ có hướng dẫn quy định cụ thể đối với việc xử lý vốn vay thu hồi của các dự án thuộc chương trình 327.