Khoản 4.4.1. Làm kín lô thóc - Tại các điểm đã đánh dấu để lấy mẫu thóc trên tấm phủ, khoét lỗ đặt các đoạn ống nhựa cứng dài từ 25 cm đến 30 cm đối với thóc đổ rời (đối với thóc đóng bao không cần tạo các điểm lấy mẫu) đảm bảo thuận tiện cho việc lấy mẫu và kiểm tra, xử lý khi lô thóc có sự cố. Một đầu ống cắm vào lô thóc, đầu trên nhô lên khỏi mặt tấm phủ khoảng 5 cm có nắp chụp hoặc tạo ren, đảm bảo độ kín khí. - Làm kín túi chính (dán tấm phủ vào các mặt xung quanh), kiểm tra kỹ các đường dán. - Lắp áp kế (manomet). - Lắp vòi dẫn khí để thử độ kín khí. Một đầu gắn vào chính giữa đỉnh lô thóc, đầu còn lại ở chân lô gắn vào áp kế để đo áp lực lô thóc. - Trong thời gian chuẩn bị phủ màng, lô thóc cần tăng cường thông thoáng tránh hiện tượng bốc nóng. 4.4.2. Phương pháp thử độ kín của lô thóc - Gắn áp kế vào vòi dẫn khí (đã được nối thông với lô thóc ở đỉnh lô và kéo dài xuống chân lô). - Cho máy hút khí hoạt động và thường xuyên theo dõi mức nước ở áp kế. Hút khí lô thóc tới mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 100 mm (áp suất âm 980,7 Pa) khóa van ở cửa hút khí đồng thời tắt máy. - Theo dõi ghi chép: + Sau khi khóa van, chờ 5 min để ổn định, ghi lại mức cột nước trên áp kế và bấm đồng hồ theo dõi thời gian di chuyển của cột nước. + Xác định khoảng thời gian độ chênh cột nước trên áp kế giảm xuống còn 85 mm (áp suất âm 833,6 Pa). Khoảng thời gian đó đạt mức từ 40 min trở lên thì lô thóc được coi là đảm bảo độ kín, nếu ở mức dưới 40 min thì cần tiến hành các biện pháp kiểm tra xử lý. Việc thử độ kín lô thóc tiến hành lặp lại 3 lần. - Kiểm tra và xử lý màng bị thủng, hở: Để dò tìm các điểm thủng, hở gây lọt khí cần chọn thời điểm yên tĩnh; hút khí tới mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 100 mm (áp suất âm 980,7 Pa); tập trung lắng nghe hoặc có thể dùng các thiết bị khuyếch đại âm thanh thông thường để kiểm tra phát hiện, xử lý. Trước hết phải kiểm tra lại toàn bộ các vị trí lộ diện ở xung quanh lô thóc (cần chú ý kiểm tra ở các mối dán ghép, cửa hút nạp khí, điểm góc). Trường hợp sau khi kiểm tra vẫn không phát hiện được điểm rò thủng thì tiến hành bốc dỡ từng phần lô thóc để tìm phát hiện chỗ hở, xử lý làm kín. 4.4.3. Hút khí trong quá trình bảo quản thóc đối với bảo quản áp suất thấp - Ba tháng đầu bảo quản (tính từ khi phủ màng làm kín lô thóc): Hút khí lô thóc tới mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 100 mm (áp suất âm 980,7 Pa) và thường xuyên duy trì áp suất trong lô thóc tối thiểu mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 20 mm (áp suất âm 196 Pa). - Từ tháng thứ tư đến khi xuất kho: Hút khí lô thóc tới mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 100 mm (áp suất âm 980,7 Pa); khi áp suất trong lô thóc giảm còn mức chênh lệch cột nước trên áp kế là 10 mm (áp suất âm 98 Pa) thì tiếp tục hút khí như trên. Lưu ý: + Từ khi nhập đầy lô đến khi bọc kín lô thóc cần tăng cường thông gió cưỡng bức nhằm giảm nhanh nhiệt độ, độ ẩm do các hoạt động sinh lý của thóc gây ra. + Thường xuyên duy trì mức chênh lệch cột nước trên áp kế tối thiểu là 10 mm (áp suất âm trong lô thóc tối thiểu là 98 Pa). 4.4.4. Hút khí tăng cường và nạp khí N2 đối với bảo quản bổ sung khí N2 4.4.4.1. Hút khí tăng cường Lô thóc sau khi thử và kiểm tra độ kín đảm bảo yêu cầu thì thực hiện tăng cường hút khí trong lô thóc ra ngoài nhằm giảm nhiệt, ẩm lô thóc và ổn định lô thóc, theo dõi độ kín lô thóc. Thực hiện hút không khí trong lô thóc ra ngoài khoảng 5 lần đến 7 lần (chọn thời điểm khô ráo trong ngày hút khí tới mức cho phép, hút khí sau khi cột nước của áp kế về mức cân bằng). 4.4.4.2. Nạp khí N2 - Chỉ nạp khí N2 khi kiểm tra ngăn/lô kho thóc đảm bảo độ kín, thóc đã ổn định: nhiệt độ trong lô thóc không vượt quá 32°C, độ ẩm của lô thóc bảo quản tại miền Nam không lớn hơn 14,5 %, miền Bắc và miền Trung không lớn hơn 14%. - Thao tác nạp khí N2: + Ngay trước khi nạp khí phải hút không khí trong lô thóc cho tới khi độ chênh lệch mức nước trên áp kế đạt 100 mm. + Bình chứa khí được để chắc chắn, không để vỏ bình tựa vào lô thóc. + Tháo áp kế ra khỏi vòi dẫn khí và nút kín vòi dẫn khí khi nạp khí. + Nối ống dẫn khí vào cửa nạp khí và bình chứa khí, các điểm nối phải chắc chắn đảm bảo kín khí. + Thao tác nạp: Nạp liên tục từ từ khí N2 vào lô thóc. Khi khối lượng khí nạp đến 0,6kg N2/tấn thóc mà màng phủ phồng căng thì tạm dừng nạp khí, chờ N2 thấm vào lô thóc thì tiến hành kiểm tra nồng độ khí N2 (đối với thóc đổ rời tiến hành nạp khí nhiều lần). Nếu nồng độ khí N2 dưới 98% thì tiếp tục nạp bổ sung số lượng khí còn lại theo định mức 0,8 kg N2/tấn thóc. Trường hợp nồng độ khí vẫn chưa đạt 98% cần kiểm tra độ kín của lô thóc, phát hiện các điểm rò, rỉ khí. + Đo và ghi lại nồng độ khí N2 sau khi kết thúc đợt nạp (sau 10-15 ngày để khí N2 thẩm thấu vào lô thóc mới đo nồng độ khí). 4.4.4.3. Yêu cầu nồng độ khí Nitơ trong quá trình bảo quản: Nồng độ khí N2 sau khi nạp cần đạt ở mức ≥ 98% tương đương với lượng khí tối đa 0,8kg/tấn. Khi nồng độ N2 giảm xuống dưới 98% cần nạp bổ sung để đảm bảo duy trì ở mức ≥ 98%. 4.4.5. Một số chỉ tiêu cơ bản đánh giá lô thóc bảo quản an toàn - Độ ẩm khối hạt: + Độ ẩm của thóc bảo quản tại miền Bắc, miền Trung không lớn hơn 14,0 %; + Độ ẩm của thóc bảo quản tại miền Nam không lớn hơn 14,5 %. (Tại thời điểm chuyển sang mùa đông, nhiệt độ hạ thấp thì độ ẩm của thóc tăng thêm 0,5%). - Nhiệt độ của khối hạt không lớn hơn 32 °C (đối với lô thóc mới nhập kho bảo quản từ tháng thứ nhất đến hết tháng thứ 3 nhiệt độ của khối hạt không lớn hơn 35 °C). - Không có côn trùng sống và nhện nhỏ nhìn thấy bằng mắt thường. - Nồng độ khí N2 đạt ≥ 98% đối với phương pháp bảo quản kín bổ sung khí N2. 4.4.6. Chế độ vệ sinh - Vệ sinh lô hàng: Lau sạch màng bằng giẻ mềm. - Vệ sinh thường xuyên trong kho: Trần, tường, các cửa ra vào, cửa thông gió. - Vệ sinh ngoài kho: Hàng ngày quét dọn hiên, hè kho, sân kho; hàng tuần dãy cỏ xung quanh kho, dọn sạch máng nước, hệ thống thoát nước quanh kho. 4.4.7. Công tác kiểm tra 4.4.7.1. Kiểm tra hàng ngày - Đối với thóc bảo quản trong điều kiện áp suất thấp: Hàng ngày theo dõi độ kín của lô thóc; trước mỗi lần hút khí ghi chép mức độ chênh lệch cột nước. - Đối với thóc bảo quản bổ sung khí N2: Kiểm tra phát hiện các diễn biến bất thường về mức độ căng phồng của màng phủ lô thóc. Xác định nguyên nhân màng bị thủng, rò rỉ khí và có giải pháp khắc phục kịp thời. - Theo dõi và ghi chép nhiệt độ khối hạt và quan sát hiện tượng đọng sương (nếu có). 4.4.7.2. Kiểm tra định kỳ - Hàng tháng, lấy mẫu kiểm tra các chỉ tiêu cảm quan màu sắc, mùi, côn trùng sống, tình trạng nấm mốc, độ ẩm và hạt vàng của lô thóc. - Đối với thóc bảo quản bổ sung khí N2: Mỗi tháng kiểm tra nồng độ khí N2 trong lô thóc một lần, theo dõi diễn biến của nồng độ khí có trong lô thóc để kịp thời có biện pháp xử lý. - Hàng quý, lấy mẫu đưa về đơn vị dự trữ quốc gia kiểm tra các chỉ tiêu cảm quan màu sắc, mùi, côn trùng sống, tình trạng nấm mốc, độ ẩm và hạt vàng của lô thóc. 4.4.7.3. Kiểm tra bất thường Kiểm tra tình hình chất lượng, công tác bảo quản khi có sự cố xảy ra hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý cấp trên. 4.4.8. Xử lý phòng, chống đọng sương, chống mốc trong quá trình bảo quản - Đề phòng nhiệt độ môi trường xuống thấp đột ngột do chuyển mùa, gió lùa qua khe cửa, trước khi có gió lạnh tiến hành đóng kín các cửa kho (cửa thông gió và cửa ra vào), hạn chế giảm nhanh nhiệt độ trong ngăn kho. - Trường hợp phát hiện lô thóc có hiện tượng bốc nóng điểm, dùng các biện pháp kỹ thuật để xử lý. Đối với thóc bảo quản bổ sung khí N2 khi thóc ổn định kiểm tra nồng độ khí N2, nạp bổ sung đến khi đạt nồng độ quy định. - Thường xuyên kiểm tra, kịp thời xử lý không để tình trạng đọng sương kéo dài gây men mốc. Trường hợp thóc có hiện tượng bị mốc, phải chuyển ngay số thóc mốc ra ngoài xử lý đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật để đưa khối thóc về trạng thái an toàn. Trường hợp lô thóc bị bốc nóng toàn bộ cần phải cắt màng phủ và tăng cường thông thoáng và dùng các biện pháp kỹ thuật để xử lý lô thóc để đưa lô thóc về trạng thái an toàn, tiến hành dán kín và đưa vào quy trình bảo quản theo quy định. 4.4.9. Công tác phòng, trừ sinh vật hại cho khối hạt Áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp trong suốt quá trình bảo quản bao gồm: 4.4.9.1 Biện pháp phòng ngừa - Trong cùng một nhà kho hay một dãy kho hạn chế để đan xen các ngăn, lô thóc cũ và mới; giữa các ngăn kho phải có vách ngăn đảm bảo hạn chế tối đa sự lây nhiễm của côn trùng. - Không để bao bì, dụng cụ chứa đựng thóc cùng với các ngăn hoặc lô có thóc; giữ vệ sinh trong và ngoài kho luôn sạch. - Giữ độ ẩm khối hạt luôn nằm trong giới hạn an toàn nhằm hạn chế điều kiện thuận lợi phát sinh, phát triển của côn trùng và vi sinh vật. - Phun thuốc bảo vệ thực vật định kỳ một tháng một lần khu vực cửa kho, các khoảng trống trong kho. 4.4.9.2. Diệt trùng thóc bảo quản Tùy thuộc vào mức độ phát sinh phát triển của côn trùng để quyết định tiến hành diệt côn trùng bằng hóa chất không quá một lần trong thời gian bảo quản; lựa chọn loại hóa chất trong danh mục được phép sử dụng và liều lượng theo quy định. 4.4.10. Phòng, trừ chuột và các sinh vật hại khác - Đối với chuột hoặc các sinh vật hại khác (mối, chim...), biện pháp chủ yếu là phòng ngừa, kho bảo quản phải có hệ thống ngăn chặn, đảm bảo chống chuột và các sinh vật gây hại khác xuất hiện trong kho. - Khi phát hiện trong kho có chuột hoặc các sinh vật gây hại khác phải tìm rõ nguyên nhân, khắc phục kịp thời, sử dụng phối hợp mọi biện pháp để tiêu diệt. Khi sử dụng các biện pháp trừ diệt phải đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm.