Mục V. YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ KIẾN THỨC, KỸ NĂNG. Chủ đề Yêu cầu cần đạt Kiến thức Kỹ năng I. Một số vấn đề chung 1. Vai trò và ý nghĩa của việc dạy học tiếng Mông. 2. Chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về việc dạy học tiếng Mông. 3. Các xu hướng phát triển của việc dạy học tiếng Mông hiện đại. - Hiểu vai trò và ý nghĩa của việc dạy học tiếng Mông với việc bảo tồn và phát huy truyền thống dân tộc, thực hiện quyền bình đẳng ngôn ngữ giữa các dân tộc; hỗ trợ cho việc học tiếng Việt; - Hiểu chủ trương đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về việc dạy học tiếng Mông; - Hiểu các xu hướng phát triển của việc dạy học tiếng Mông hiện đại. - Có kỹ năng tìm hiểu các chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về việc dạy học tiếng Mông. - Kỹ năng đề xuất, tham vấn chính sách về việc dạy học tiếng dân tộc thiểu số nói chung, tiếng Mông nói riêng; - Kỹ năng xây dựng các giải pháp (đề án, dự án) về bảo tồn, phát triển tiếng dân tộc thiểu số nói chung, tiếng Mông nói riêng. II. Hệ thống hóa những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ và văn hóa dân tộc Mông 1. Hệ thống hóa những kiến thức cơ bản về tiếng Mông. a) Ngữ âm và chữ viết tiếng Mông - Hiểu đặc điểm, chức năng của các đợn vị ngữ âm: nguyên âm, phụ âm, âm tiết tiếng Mông; - Hiểu đặc điểm chữ viết và các quy tắc chữ viết tiếng Mông. - Có kỹ năng nhận diện và phân tích được các đơn vị ngữ âm như âm tiết, nguyên âm, phụ âm; - Có kỹ năng vận dụng các quy tắc chữ viết tiếng Mông để nói, viết đúng và nhanh. b) Từ vựng ngữ nghĩa tiếng Mông - Hiểu đơn vị cấu tạo từ (tiếng), hai phương thức cấu tạo từ là ghép và láy, các kiểu cấu tạo từ (từ đơn, từ phức, từ láy và từ ghép); - Hiểu nghĩa của từ, hiện tượng nhiều nghĩa, chuyển nghĩa (ẩn dụ, hoán dụ), đồng nghĩa, trái nghĩa, đồng âm, các lớp từ vựng tiếng Mông. - Có kỹ năng nhận diện và phân tích được các kiểu cấu tạo từ, ý nghĩa của từ, phép ẩn dụ và hoán dụ; - Có kỹ năng thu thập làm giàu vốn từ vựng ngữ nghĩa tiếng Mông, vận dụng vào thực tiễn giao tiếp, sử dụng tiếng Mông. c) Ngữ pháp tiếng Mông - Hiểu đặc điểm, chức năng ngữ pháp của các từ loại: Danh từ, động từ, tính từ, đại từ, quan hệ từ, thán từ, trợ từ, tình thái từ; đặc điểm, cấu tạo và chức năng ngữ pháp của các cụm từ chính phụ: Cụm danh từ, cụm động từ và cụm tính từ; - Hiểu vai trò, cách sắp xếp các thành phần câu, cách tạo lập các kiểu câu theo mục đích nói (nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, tường thuật) và cấu tạo (câu bình thường, câu đặc biệt; câu đơn và câu ghép). - Có kỹ năng nhận diện, phân tích được các từ loại: Danh từ, động từ, tính từ, đại từ, quan hệ từ, thán từ, trợ từ, tình thái từ; cấu tạo và chức năng ngữ pháp của cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ; các thành phần câu, các kiểu câu theo mục đích nói và theo cấu tạo ngữ pháp; - Có kỹ năng tự học để nâng cao kiến thức về ngữ pháp tiếng Mông và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn giao tiếp, sử dụng tiếng Mông. 2. Hệ thống hóa những kiến thức cơ bản về văn hóa dân tộc Mông a) Một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội vùng dân tộc Mông - Hiểu đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội vùng đồng bào Mông sinh sống. - Có kỹ năng tìm hiểu và tổng hợp, phân tích các thông tin về đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội vùng đồng bào Mông sinh sống và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn giao tiếp, sử dụng tiếng Mông. b) Văn hóa dân tộc Mông - Hiểu các đặc trưng văn hóa truyền thống (giao tiếp, thói quen ăn uống, ở, mặc, sinh hoạt, tín ngưỡng, lễ hội, phong tục tập quán của người Mông). - Có kỹ năng tìm hiểu, tổng hợp, phân tích các thông tin về văn hóa truyền thống của đồng bào Mông và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn và công tác giáo dục với người học, đồng bào người Mông. c) Văn học dân tộc Mông - Nhớ tên tác giả, tác phẩm và các thể loại tiêu biểu của văn học dân tộc Mông; - Hiểu giá trị nội dung, nghệ thuật các tác phẩm văn học dân gian, văn học hiện đại tiêu biểu của người Mông - Có kỹ năng tìm hiểu, phân tích, đánh giá giá trị của các tác phẩm văn học Mông, đồng thời biết vận dụng những hiểu biết về văn học Mông vào thực tiễn dạy tiếng Mông, làm cho nội dung dạy học gần gũi và lí thú với người học. III. Phương pháp dạy học tiếng Mông 1. Lí luận và phương pháp dạy học tiếng Mông a) Các quan điểm cơ bản của phương pháp dạy học tiếng Mông - Hiểu được các quan điểm dạy tiếng mẹ đẻ hiện đại (quan điểm giao tiếp, quan điểm tích cực, quan điểm tích hợp). - Có kỹ năng vận dụng được các quan điểm cơ bản của phương pháp dạy học tiếng Mông vào thực tiễn thiết kế và thực hiện giờ dạy học tiếng Mông. b) Các phương pháp, kỹ thuật và phương tiện dạy học tiếng Mông - Hiểu tác dụng và cách vận dụng các phương pháp dạy học tiếng Mông (phương pháp phân tích ngôn ngữ, phương pháp rèn luyện theo mẫu, phương pháp hợp tác); các kỹ thuật dạy học tiếng: Đóng vai, tạo tình huống, các mảnh ghép, bản đồ tư duy, khăn phủ bàn, kỹ thuật kwl (Know - Want - Learn); sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học tiếng Mông. - Có kỹ năng lựa chọn, sử dụng các phương pháp, kỹ thuật, phương tiện dạy học tiếng Mông và ứng dụng công nghệ thông tin vào thực tiễn thiết kế và thực hiện giờ dạy học tiếng Mông. c) Các hình thức tổ chức dạy học tiếng Mông Hiểu tác dụng và cách thức vận dụng các hình thức tổ chức dạy học vào thực tiễn dạy học tiếng Mông. - Có kỹ năng vận dụng các hình thức tổ chức dạy học vào thực tiễn dạy học các kiểu bài học tiếng Mông: Bài hình thành tri thức mới, bài luyện tập, bài ôn tập, bài kiểm tra. d) Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học tiếng Mông - Hiểu quy trình, các phương pháp, hình thức và cách thức xây dựng bộ công cụ và tổ chức đánh giá kết quả học tập tiếng Mông của người học. - Có kỹ năng xây dựng các bộ công cụ, áp dụng các phương pháp, hình thức đánh giá vào thực tiễn tổ chức đánh giá kết quả học tập tiếng Mông của người học một cách khoa học, chính xác; kết hợp đánh giá và tự đánh giá; - Biết sử dụng kết quả đánh giá vào điều chỉnh hoạt động dạy học. đ) Thiết kế giáo án, ghi nhật kí, quản lí hồ sơ sư phạm - Hiểu quy trình, cách thức thiết kế giáo án, ghi nhật kí dạy học, quản lí hồ sơ sư phạm theo tinh thần đổi mới phương pháp. - Có kỹ năng chuẩn bị và tổ chức thực hiện hiệu quả các thiết kế giáo án, nhật kí, hồ sơ sư phạm trong dạy học tiếng Mông. e) Thực hành dạy học và dự giờ quan sát lớp học Hiểu quy trình, cách thức thực hành dạy học và dự giờ, quan sát, đánh giá lớp học dạy học tiếng Mông. - Có kỹ năng chuẩn bị và tổ chức thực hiện một giờ dạy học tiếng Mông; - Đánh giá chính xác giờ dạy học tiếng Mông và vận dụng được kinh nghiệm của đồng nghiệp vào thực tiễn dạy học tiếng Mông. 2. Phát triển các kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Mông a) Dạy học nghe, nói tiếng Mông - Hiểu yêu cầu, nội dung dạy học, các bước tiến hành, cách thức tổ chức hoạt động nghe, nói tiếng Mông cho người học; - Hiểu mục đích, cấu tạo, cách thức tiến hành các kiểu bài tập luyện nghe, nói tiếng Mông. - Thiết kế được các bài tập rèn luyện nghe, nói tiếng Mông phù hợp với trình độ người học, đáp ứng được yêu cầu phát triển kỹ năng nghe, nói; - Biết thiết kế và tổ chức các giờ học tạo hứng thú nghe, nói tiếng Mông cho người học; - Đánh giá được mức độ đạt yêu cầu của người học để điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học phù hợp với thực tiễn dạy nghe, nói tiếng Mông. b) Dạy học đọc tiếng Mông - Hiểu yêu cầu, nội dung dạy học, các bước tiến hành, cách thức tổ chức hoạt động dạy học đọc tiếng Mông cho người học; - Hiểu mục đích, cấu tạo, cách thức tiến hành các kiểu bài tập luyện đọc. - Thiết kế được các bài tập rèn luyện kỹ năng đọc phù hợp với trình độ người học, đáp ứng được yêu cầu phát triển kỹ năng đọc; - Biết thiết kế và tổ chức giờ học tạo hứng thú đọc tiếng Mông cho người học; - Đánh giá được mức độ đạt yêu cầu của người học và điều chỉnh, bổ sung nội dung và phương pháp dạy học phù hợp với thực tiễn dạy đọc tiếng Mông. c) Dạy học viết tiếng Mông - Hiểu yêu cầu, nội dung dạy học, các bước tiến hành, cách thức tổ chức hoạt động viết và tạo lập các loại văn bản bằng tiếng Mông cho người học; - Hiểu mục đích, cấu tạo, cách thức tiến hành các kiểu bài tập luyện viết tiếng Mông. - Thiết kế được các bài tập rèn luyện kỹ năng viết phù hợp với trình độ người học, đáp ứng được yêu cầu phát triển kỹ năng viết và tạo lập các loại văn bản bằng tiếng Mông; - Biết thiết kế và tổ chức bài học tạo hứng thú viết tiếng Mông cho người học; - Đánh giá được mức độ đạt yêu cầu của người học và điều chỉnh, bổ sung nội dung và phương pháp dạy học phù hợp với thực tiễn dạy viết tiếng Mông. d) Dạy học luyện từ và câu tiếng Mông - Hiểu yêu cầu, nội dung dạy học luyện từ và câu tiếng Mông; các bước tiến hành, cách thức tổ chức cho người học luyện tập dùng từ và câu tiếng Mông trong hoạt động giao tiếp; - Hiểu mục đích, cấu tạo, cách thức tiến hành các kiểu bài tập luyện từ và câu tiếng Mông trong giao tiếp của người học. - Thiết kế được các bài tập luyện từ và câu tiếng Mông trong giao tiếp, phù hợp với trình độ người học, đáp ứng được yêu cầu phát triển vốn từ và câu cho người học; - Biết thiết kế và tổ chức giờ học luyện từ và câu theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho người học; - Sử dụng kết quả đánh giá điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học luyện từ và câu tiếng Mông phù hợp với đối tượng người học, phù hợp với thực tiễn dạy học tiếng Mông.