Khoản 5.8.1. Quy định chung Tất cả các điều kiện có giá trị được trình bày dưới đây phải được đáp ứng độc lập đối với nhau. Các thay đổi ngoài phạm vi quy định phải cần đến một phép thử quy trình hàn mới. 5.8.2. Các nội dung liên quan đến cơ sở chế tạo Sự chấp nhận một WPS của một cơ sở chế tạo có giá trị đối với việc hàn trong xưởng hoặc trên hiện trường trong cùng một điều kiện kiểm soát kỹ thuật và chất lượng của cơ sở chế tạo đó. 5.8.3. Các nội dung liên quan đến vật liệu 5.8.3.1. Kim loại cơ bản 1) Hệ thống phân nhóm Để giảm tới mức nhỏ nhất sự nhân lên không cần thiết các phép thử quy trình hàn, các loại thép phải được phân nhóm như trong Bảng 19. Bảng 19. Hệ thống phân nhóm đối với thép Nhóm Loại thép 1 Các loại thép có giới hạn chảy nhỏ nhất quy định Re > 355 N/mm2 hoặc Re > 500 N/mm2 và tỷ lệ phần trăm khối lượng của các nguyên tố không vượt qua các giá trị sau: C = 0,24 Si = 0,55 Mn = 1,60 Mo = 0,65 S = 0,045 P = 0,045 Một nguyên tố khác = 0,3 Tổng các nguyên tố khác = 0,8 2 Các loại thép hạt mịn được thường hóa hoặc xử lý cơ – nhiệt với giới hạn chảy nhỏ nhất quy định Re > 355 N/mm2 3 Các loại thép hạt mịn được tôi và ram với giới hạn chảy quy định Re > 500 N/mm2 4 (1) Các loại thép với Cr max. 0,6%, Mo max. 0,5%, V max. 0,5% 5 (1) Các loại thép với Cr max. 9%, Mo max. 1,2% 6 (1) Các loại thép với Cr max. 12%, Mo max. 1%, V max. 0,5% 7 (1) Các loại thép với Ni max. 9% 8 (1) Các loại thép không gỉ ferit hoặc mactenxit với Cr từ 12% đến 20% 9 Các loại thép không gỉ austenit (1) Hàm lượng hợp kim được phân tích tại gàu rót. Một phép thử quy trình hàn được thực hiện với một trong các loại thép của một nhóm bao gồm các thép hợp kim thấp hơn của chính nhóm đó với các nguyên tố bổ sung định trước nhưng không được có các tạp chất bất kỳ, hoặc các thép có giới hạn chảy quy định thấp hơn của nhóm này, miễn là các vật liệu hàn cho thử nghiệm cũng có thể được dùng cho các loại thép khác của nhóm này. Nhóm 2 bao hàm nhóm 1. Vật liệu lót cố định mặt sau mối hàn phải được coi là kim loại cơ bản. Phải thực hiện sự chấp nhận một quy trình hàn riêng biệt đối với mỗi loại thép hoặc hỗn hợp loại thép không được bao hàm bởi hệ thống phân nhóm. Nếu một loại thép có thể thuộc về hai nhóm thì nên xếp loại thép này trong nhóm thấp hơn. 2) Các mối nối hàn kim loại khác nhau Đối với các mối nối hàn kim loại khác nhau, phạm vi chấp nhận được cho trong Bảng 20. Đối với một mối nối hàn kim loại khác nhau nào đó không được bao hàm bởi Bảng 20 cần phải có một phép thử riêng và không có phạm vi chấp nhận. 5.8.3.2. Chiều dày của kim loại cơ bản và đường kính ống 1) Quy định chung Chiều dày danh nghĩa t phải được hiểu như sau: 5.8.3.3. Góc của mối nối hàn nhánh Một phép thử quy trình hàn được thực hiện trên một mối hàn nhánh với góc a1 phải chấp nhận tất cả các góc a1 trong phạm vi a ≤ a1 ≤ 90o. 5.8.4. Quy định chung cho tất cả các quy trình hàn 5.8.4.1. Phương pháp hàn Sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với phương pháp hàn được dùng trong thử quy trình hàn. Trong một phép thử quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với trình tự được dùng trong quá trình thử chấp nhận. Đối với các quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, mỗi phương pháp hàn có thể được chấp nhận riêng biệt hoặc liên hợp với các phương pháp hàn khác. Tương tự như vậy, một hoặc nhiều phương pháp hàn có thể loại bỏ khỏi một WPS đã được chấp nhận miễn là chiều dày của mối nối ở trong phạm vi chiều dày đã được chấp nhận của phương pháp hàn thích hợp được áp dụng. 5.8.4.2. Các tư thế hàn Khi không quy định các yêu cầu về độ dai va đập hoặc độ cứng, việc hàn ở một tư thế nào đó (ống hoặc tấm) chấp nhận các việc hàn ở tất cả các tư thế (ống hoặc tấm). Khi quy định các yêu cầu về độ dai va đập và/hoặc độ cứng, các phép thử độ dai va đập phải được thực hiện từ tư thế có lượng nhiệt cấp vào lớn nhất và các phép thử độ cứng phải được thực hiện từ tư thế có lượng nhiệt cấp vào nhỏ nhất để chấp nhận tất cả các tư thế. 5.8.4.3. Loại mối nối hàn Phạm vi chấp nhận cho các loại mối nối hàn dùng trong phép thử quy trình hàn được cho trong Bảng 23. Trong Bảng này phạm vi chấp nhận được chỉ thị trên cùng một đường nằm ngang. Bảng 23. Phạm vi chấp nhận các loại mối nối hàn Loại mối nối hàn trong chi tiết kiểm tra chấp nhận Phạm vi chấp nhận Mối hàn giáp mép các tấm Mối hàn giáp mép T trên tấm Mối hàn góc trên tấm Mối hàn giáp mép trên ống Mối hàn góc trên ống Hàn một phía Hàn hai phía Hàn một phía Hàn cả hai phía Có đệm lót Không đệm lót Có tạo rãnh Không tạo rãnh Có đệm lót Không đệm lót Mối hàn giáp mép các tấm Hàn một phía Có đệm lót ∗ − x x − x x − − x Không đệm lót x ∗ x x x x x − − x Hàn cả hai phía Có tạo rãnh − − ∗ x x x x − − x Không tạo rãnh − − − ∗ − x x − − x Mối hàn giáp mép trên ống Hàn một phía Có đệm lót x − x x − x x ∗ − x Không đệm lót x x x x x x x x ∗ x Mối hàn giáp mép T trên tấm Hàn cả hai phía − − − − − ∗ x − − X Mối hàn góc Tấm − − − − − − ∗ − − x Ống − − − − − − x − − ∗ * Chỉ mối hàn mà WPS được chấp nhận trong thử chấp nhận x Chỉ các mối hàn mà WPS cũng được chấp nhận - Chỉ các mối hàn mà WPS không được chấp nhận 5.8.4.4. Kim loại bổ sung mối hàn, phân loại Phạm vi chấp nhận của các kim loại bổ sung mối hàn bao hàm các kim loại bổ sung khác nhau miễn là chúng: - Thuộc về cùng một nhóm của các đặc tính kéo trừ khi cần phải thử độ dai va đập. Sự thay đổi về loại thuốc bọc sẽ đòi hỏi sự chấp nhận mới của quy trình hàn; - Hoặc trong cùng một thành phần hóa học danh nghĩa. 5.8.4.5. Kim loại bổ sung mối hàn, nhãn mác Khi cần thử độ dai va đập, sự chấp nhận đã cho chỉ áp dụng được cho mác kim loại bổ sung riêng trong phép thử quy trình hàn. Cho phép thay đổi mác kim loại bổ sung này sang kim loại bổ sung khác thuộc cùng một nhóm phân loại khi hàn chi tiết kiểm tra bổ sung. Chi tiết kiểm tra này phải được hàn khi dùng các thông số về hàn tương tự như đối với phép thử quy trình hàn ban đầu và phải thử độ dai va đập đối với kim loại mối hàn. Điều này không áp dụng cho dây hàn thuộc cùng một nhóm phân loại và cùng thành phần hóa học danh nghĩa. 5.8.4.6. Loại dòng điện Sự chấp nhận đã cho là đối với loại dòng điện (a.c, d.c, dòng điện xung) và tính phân cực được dùng trong phép thử quy trình hàn. 5.8.4.7. Nhiệt cấp vào Chỉ áp dụng các yêu cầu của điều này khi có quy định kiểm tra nhiệt cấp vào. Khi áp dụng các yêu cầu về độ dai va đập, giới hạn trên của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần lớn hơn nhiệt cấp vào được dùng trong hàn chi tiết kiểm tra là 15%. Khi áp dụng các yêu cầu về độ cứng, giới hạn dưới của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần nhỏ hơn nhiệt cấp vào được dùng để hàn chi tiết kiểm tra là 15%. 5.8.4.8. Nhiệt độ nung nóng trước Giới hạn dưới của chấp nhận là nhiệt độ nung nóng trước danh nghĩa được áp dụng tại lúc bắt đầu thử quy trình hàn. 5.8.4.9. Nhiệt độ giữa các lớp hàn Giới hạn trên của chấp nhận là nhiệt độ danh nghĩa giữa các (lớp) đường hàn đạt được trong phép thử quy trình hàn. 5.8.4.10. Xử lý nhiệt sau hàn Không cho phép bổ sung hoặc loại bỏ xử lý nhiệt sau hàn. Phạm vi nhiệt độ được dùng cho thử quy trình hàn là phạm vi đã được chấp nhận. Khi cần, các tốc độ nung nóng, tốc độ làm nguội và thời gian giữ nhiệt phải có quan hệ với các yếu tố của phương pháp sản xuất. 5.8.5. Đặc trưng cho các phương pháp hàn 5.8.5.1. Các phương pháp hàn 111 và 114 Sự chấp nhận đã cho là đối với đường kính điện cực được dùng trong thử quy trình hàn cộng hoặc trừ một kích thước đường kính điện cực cho mỗi đường hàn, trừ trường hợp đường hàn ở chân của các mối hàn giáp mép một phía không có đệm lót mặt sau mối hàn được phép không thay đổi kích thước. 5.8.5.2. Phương pháp hàn 121 1) Sự chấp nhận đã cho được hạn chế cho hệ thống dây hàn được dùng trong thử quy trình hàn (ví dụ: hệ thống một dây hàn hoặc hệ thống nhiều dây hàn). 2) Sự chấp nhận đã cho đối với thuốc hàn được hạn chế cho việc chế tạo và phân loại được dùng cho thử phương pháp hàn. 5.8.5.3. Các phương pháp hàn 131, 135 và 136 1) Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn. 2) Sự chấp nhận đã cho được hạn chế cho hệ thống dây hàn được dùng trong thử quy trình hàn (ví dụ hệ thống một dây hàn và hệ thống nhiều dây hàn). 5.8.5.4. Phương pháp 141 Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn. 5.8.5.5. Phương pháp 15 1) Sự chấp nhận đã cho được giới hạn cho loại khí plasma được dùng trong thử quy trình hàn. 2) Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn.
a) đối với mối nối hàn giáp mép là chiều dày của kim loại cơ bản, đối với các mối nối giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày vật liệu mỏng hơn.
b) đối với mối hàn góc là chiều dày của vật liệu cơ bản được chấp nhận, đối với các mối nối hàn giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày của vật liệu dày hơn.
c) đối với mối nối hàn nhánh đặt lên nhau là chiều dày của ống nhánh.
d) đối với mối nối hàn nhánh ăn sâu hoặc xuyên qua là chiều dày của ống chính.
e) đối với mối nối hàn chữ T các tấm là chiều dày của tấm được chuẩn bị. Bảng 20. Phạm vi chấp nhận đối với hàn các kim loại khác nhau Thử quy trình hàn được chấp nhận đối với nhóm thép hoặc các mối nối hàn kim loại khác nhau Phạm vi chấp nhận 2 2 được hàn với 1 3 3 được hàn với 1 3 được hàn với 2 8 được hàn với 2 8 được hàn với 1 8 được hàn với 2 8 được hàn với 3 8 được hàn với 1 8 được hàn với 2 8 được hàn với 3 9 được hàn với 2 hoặc 9 được hàn với 3 9 được hàn với 1 9 được hàn với 2 9 được hàn với 3 2) Phạm vi chấp nhận đối với mối hàn giáp mép Một phép thử quy trình hàn đối với mẫu thử có chiều dày t sẽ được chấp nhận cho chiều dày vật liệu được hàn nêu trong phạm vi trong Bảng 21. Bảng 21. Phạm vi chấp nhận cho chiều dày (đơn vị: mm) Chiều dày của mẫu thử, t Phạm vi chấp nhận Cho hàn 1 lớp hoặc hàn 1 lớp từ cả hai phía Cho hàn nhiều lớp hàn t ≤ 3 0,8 đến 1,1 t t đến 2 t 0,8 đến 1,1 t 3 đến 2 t 0,8 đến 1,1 t 0,5 t đến 2 t (max 150) t > 100 0,8 đến 1,1 t 0,5 t đến 1,5 t Chú thích: 1 Đối với vật liệu có chiều dày nhỏ hơn 12mm không yêu cầu thử độ dai va đập. 2 Phạm vi chấp nhận có thể được giảm đi để tránh vết nứt do hydro. 3) Phạm vi chấp nhận đối với các mối hàn góc Ngoài các yêu cầu của Bảng 21, phạm vi chấp nhận của chiều cao hiệu dụng mối hàn a phải là 0,75 a đến 1,5 a. Tuy nhiên, một phép thử với chiều cao hiệu dụng mối hàn a lớn hơn hoặc bằng 10mm sẽ chấp nhận đối với tất cả các chiều cao hiệu dụng lớn hơn hoặc bằng 10mm. 4) Phạm vi chấp nhận đối với đường kính ống và các mối nối hàn nhánh Sự chấp nhận một phép thử quy trình hàn trên đường kinh D phải bao gồm sự chấp nhận đối với các đường kính được cho trong Bảng 22. Bảng 22. Phạm vi chấp nhận đối với ống và mối nối hàn nhánh Đường kính của chi tiết kiểm tra, D (1), (2), mm Phạm vi chấp nhận D ≤ 168,3 0,5 D đến 2 D D > 168,3 0,5 D và các tấm (3) (1) D là đường kính ngoài của ống hoặc đường kính ngoài của ống nhánh. (2) Sự chấp nhận các tấm cũng bao hàm sự chấp nhận của ống khi đường kính ngoài lớn hơn 500 mm. (3) Xem 8.4.2.