Khoản 1.3. Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm cần điều chỉnh sổ kế toán và báo cáo tài chính phải là các sự kiện cung cấp bằng chứng về các sự việc đã tồn tại trong năm tài chính và phải xác định được (định lượng được). 1.3. Các thông tin về báo cáo bộ phận trình bày trên thuyết minh báo cáo tài chính phải được thực hiện theo đúng quy định của Chuẩn mực kế toán số 28 "Báo cáo bộ phận" và hướng dẫn tại phần này. 1.3 – Trình bày về áp dụng hồi tố thay đổi chính sách kế toán Khi áp dụng hồi tố thay đổi chính sách kế toán có ảnh hưởng đến năm hiện tại hay một năm nào đó trong quá khứ hoặc các năm trong tương lai, doanh nghiệp phải trình bày trong Bản thuyết minh báo cáo tài chính những thông tin sau: (a) Tên chính sách kế toán; (b) Hướng dẫn chuyển đổi chính sách kế toán; (c) Bản chất của sự thay đổi chính sách kế toán; (d) Mô tả các qui định của hướng dẫn chuyển đổi (nếu có); (đ) Ảnh hưởng của việc thay đổi chính sách kế toán đến các năm trong tương lai (nếu có); (e) Các khoản được điều chỉnh vào năm tài chính hiện tại và mỗi năm trước, như: - Từng khoản mục trên báo cáo tài chính bị ảnh hưởng - Chỉ số lãi cơ bản trên cổ phiếu (g) Khoản điều chỉnh cho các năm trước được trình bày trên báo cáo tài chính. (h) Trình bày lý do và mô tả chính sách kế toán đó được áp dụng như thế nào và bắt đầu từ khi nào nếu không thể áp dụng hồi tố đối với một năm nào đó trong quá khứ, hoặc đối với năm sớm nhất. Báo cáo tài chính của các năm tiếp theo không phải trình bày lại các thông tin này. Ví dụ về áp dụng hồi tố thay đổi chính sách kế toán Công ty BASA có năm tài chính đầu tiên từ ngày 1/1/2004 đến ngày 31/12/2004. Đầu năm 2004, công ty BASA đã áp dụng phương pháp tính giá xuất của hàng tồn kho (Tài khoản 156- Hàng hóa) cho mặt hàng A theo phương pháp nhập trước, xuất trước. Đầu năm 2005 Công ty A thay đổi chính sách kế toán và áp dụng phương pháp tính giá xuất kho cho mặt hàng A theo phương pháp bình quân gia quyền. Như vậy Công ty BASA phải áp dụng hồi tố đối với hàng hóa A đã xuất kho trong năm 2004 theo phương pháp bình quân gia quyền. Việc áp dụng hồi tố đối với hàng hóa A đã xuất kho của năm 2004 sẽ ảnh hưởng đến các chỉ tiêu của Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của năm 2004. Vì vậy cột thông tin so sánh năm 2004 trong báo cáo tài chính năm 2005 phải được điều chỉnh lại để phù hợp với sự thay đổi chính sách kế toán này. Giả sử việc áp dụng hồi tố làm cho giá vốn hàng bán trong năm 2004 tăng lên 14.000.000đ. Công ty BASA có số liệu báo cáo chưa điều chỉnh của các năm như sau: Bảng số 01 (Đơn vị tính: Đồng) Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2004 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Giá vốn hàng bán Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN Chi phí thuế TNDN hiện hành Lợi nhuận sau thuế TNDN 100.000.000 80.000.000 20.000.000 5.600.000 14.400.000 130.000.000 100.000.000 30.000.000 8.400.000 21.600.000 Bảng cân đối kế toán 31/12/2005 31/12/2004 Hàng tồn kho Hàng tồn kho 150.000.000 100.000.000 Nợ phải trả Thuế và các khoản phải trả Nhà nước 15.000.000 12.000.000 Vốn chủ sở hữu Vốn đầu tư của chủ sở hữu 5.000.000 5.000.000 Lợi nhuận chưa phân phối 29.000.000 15.000.000 (Giả sử thuế suất thuế TNDN là 28%) Do ảnh hưởng của việc thay đổi chính sách kế toán số liệu báo cáo năm 2004 điều chỉnh như sau: (1) Giá vốn hàng bán tăng lên và Hàng tồn kho giảm đi một khoản 14.000.000đ; Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN không phải là 30.000.000đ mà là 16.000.000đ {130.000.000đ – (100.000.000đ + 14.000.000đ)}; Chi phí thuế TNDN hiện hành không phải là 8.400.000đ mà chỉ là 4.480.000đ (16.000.000đ x 28%); Lợi nhuận sau thuế TNDN không phải là 21.600.000đ mà chỉ là 11.520.000đ (16.000.000đ – 4.480.000đ). (2) Do ảnh hưởng của việc thay đổi chính sách kế toán nên số dư đầu năm 2005 các TK 156, TK 333, TK 421 được điều chỉnh như sau: Số dư Có đầu năm TK 333 giảm: 3920.000đ (8.400.000 – 4.480.000); Số dư Có đầu năm TK 421 giảm: 10.080.000đ (21.600.000 – 11.520.000) và Số dư Nợ đầu năm TK 156 giảm: 14.000.000đ. (3) Khi lập báo cáo tài chính năm 2005, công ty BASA phải điều chỉnh lại số liệu báo cáo của năm 2005 và điều chỉnh lại thông tin so sánh của năm 2005, như sau: Số liệu báo cáo sau điều chỉnh Bảng số 02 (Đơn vị tính: Đồng) Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2004 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Giá vốn hàng bán Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN Chi phí thuế TNDN hiện hành Lợi nhuận sau thuế TNDN 100.000.000 80.000.000 20.000.000 6.000.000 14.000.000 130.000.000 114.000.000 16.000.000 4.480.000 11.520.000 Bảng cân đối kế toán 31/12/2005 31/12/2004 Hàng tồn kho Hàng tồn kho 136.000.000 86.000.000 Nợ phải trả Thuế và các khoản phải trả Nhà nước 11.080.000 8.080.000 Vốn chủ sở hữu Vốn đầu tư của chủ sở hữu 5.000.000 5.000.000 Lợi nhuận chưa phân phối 18.920.000 4.920.000 Sau khi điều chỉnh số liệu sẽ là: Hàng tồn kho tại ngày 31/12/2004 là 86.000.000đ (100.000.000đ–14.000.000đ), ngày 31/12/2005 là 136.000.000đ (150.000.000đ– 14.000.000đ); Do giá vốn hàng bán ghi tăng 14.000.000đ dẫn đến Thuế phải trả Nhà nước giảm 3.920.000đ (14.000.000đ x 28%) nên Thuế phải trả Nhà nước tại ngày 31/12/2004 là 8.080.000đ (12.000.000đ- 3.920.000đ), tại ngày 31/12/2005 là 11.080.000đ (15.000.000đ- 3.920.000đ). Do giá vốn hàng bán ghi tăng 14.000.000đ dẫn đến Lợi nhuận để lại năm 2004 sẽ giảm đi 10.080.000đ (14.000.000đ x 72%) nên Lợi nhuận chưa phân phối tại ngày 31/12/2004 sau khi điều chỉnh là 4.920.000đ (15.000.000đ – 10.080.000đ) và lợi nhuận chưa phân phối tại ngày 31/12/2005 sau khi điều chỉnh là 18.920.000đ (29.000.000đ – 10.080.000đ). Thuyết minh báo cáo tài chính năm 2005 sẽ phải trình bày các phần chủ yếu sau: (1) - Biến động vốn chủ sở hữu: Bảng số 03 (Đơn vị tính: Đồng) Chỉ tiêu Số dư tại ngày 1/1/2004 Số dư tại ngày 31/12/2004 Số dư tại ngày 31/12/2005 Vốn đầu tư của chủ sở hữu 5.000.000 5.000.000 5.000.000 Lợi nhuận chưa phân phối 4.920.000 18.920.000 Cộng 5.000.000 9.920.000 23.920.000 (2)- Số liệu báo cáo trước điều chỉnh và số liệu báo cáo sau điều chỉnh (Theo các bảng số 01 và 02). (3) Thuyết minh kèm theo: Do thay đổi phương pháp tính giá xuất của hàng tồn kho từ phương pháp nhập trước, xuất trước sang phương pháp bình quân gia quyền nên năm 2004 giá vốn hàng bán tăng và hàng tồn kho giảm 14.000.000đ, thay đổi này làm báo cáo tài chính của năm 2004 bị ảnh hưởng như sau: Bảng số 04 Khoản mục báo cáo Ảnh hưởng của thay đổi chính sách kế toán đến: Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2004 + Giá vốn hàng bán tăng + Chi phí thuế TNDN giảm + Lợi nhuận sau thuế TNDN giảm 14.000.000 3.920.000 10.080.000 Bảng Cân đối kế toán ngày 31/12/2004 + Hàng tồn kho giảm + Thuế TNDN phải trả giảm + Lợi nhuận chưa phân phối giảm 14.000.000 3.920.000 10.080.000 2 - Thay đổi ước tính kế toán và kế toán ảnh hưởng do thay đổi ước tính kế toán