Khoản 3. Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu
a) Khi phát sinh lãi vay và các chi phí liên quan trực tiếp tới việc huy động vốn, ghi: Nợ TK 6311 - Chi phí lãi vay và hoạt động cho vay (63111) Có các TK 112, 332,...
b) Khi phát sinh các chi phí liên quan trực tiếp tới việc cho vay: - Đối với các chi phí như: Phí giao ủy thác cho vay, phí tham gia hợp vốn cho vay, chi phí thu hồi nợ cho vay và các chi phí khác liên quan trực tiếp đến hoạt động cho vay: Nợ TK 6311 - Chi phí lãi vay và hoạt động cho vay (63112) Có các TK 112, 331, 338... - Khi khách hàng không trả được nợ đến hạn theo hợp đồng tín dụng, kế toán chuyển nợ trong hạn thành nợ quá hạn và xử lý phần lãi phải thu, ghi: Nợ TK 511- Doanh thu hoạt động nghiệp vụ (5111) (nếu lãi phải thu đã ghi nhận doanh thu trong cùng kỳ) Nợ TK 631 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ (63112) (nếu lãi phải thu đã ghi nhận doanh thu trong các kỳ trước) Có TK 1311- Phải thu lãi tiền gửi, lãi cho vay.
c) Ghi nhận các chi phí liên quan tới hoạt động đầu tư trực tiếp: c1) Ghi nhận giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Có các TK 1541, 155, 241,... c2) Kế toán trích trước chi phí để tạm tính giá vốn thành phẩm bất động sản đã bán trong kỳ: - Khi trích trước chi phí để tạm tính giá vốn thành phẩm bất động sản đã bán, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Có TK 335 - Chi phí phải trả. - Khi các Khoản chi phí trích trước có đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh là đã thực tế phát sinh, kế toán ghi giảm Khoản chi phí trích trước và ghi giảm chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang, ghi: Nợ TK 335 - Chi phí phải trả Có TK 1541 - Hoạt động đầu tư trực tiếp. - Khi toàn bộ dự án bất động sản hoàn thành, kế toán phải quyết toán và ghi giảm số dư Khoản chi phí trích trước chưa sử dụng hết, ghi: Nợ TK 335 - Chi phí phải trả Có TK 1541 - Hoạt động đầu tư trực tiếp Có TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp (phần chênh lệch giữa số chi phí trích trước còn lại cao hơn chi phí thực tế phát sinh). c3) Chi phí của BĐS đầu tư được tính vào giá vốn trong kỳ - Định kỳ tính, trích khấu hao BĐS đầu tư đang cho thuê hoạt động, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Có TK 2147 - Hao mòn bất động sản đầu tư - Khi phát sinh chi phí liên quan đến BĐS đầu tư sau ghi nhận ban đầu nếu không thỏa mãn Điều kiện ghi tăng giá trị BĐS đầu tư, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Nợ TK 242 - Chi phí trả trước (nếu phải phân bổ dần) Có các TK 111, 112, 152, 153, 334... - Các chi phí liên quan đến cho thuê hoạt động BĐS đầu tư, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có các TK 111, 112, 331, 334... - Kế toán giảm nguyên giá và giá trị hao mòn của BĐS đầu tư (nếu có) do bán, thanh lý, ghi: Nợ TK 214 - Hao mòn TSCĐ (2147) Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp (giá trị còn lại) Có TK 217 - Bất động sản đầu tư (nguyên giá) - Các chi phí bán, thanh lý BĐS đầu tư phát sinh, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có các TK 111, 112, 331,...
d) Ghi nhận chi phí hoạt động góp vốn đầu tư vào đơn vị khác: - Khi phát sinh các chi phí liên quan trực tiếp tới hoạt động góp vốn đầu tư vào đơn vị khác, ghi: Nợ TK 6313- Chi phí hoạt động góp vốn đầu tư vào đơn vị khác Có các TK 112, 331,... - Khi thanh lý, nhượng bán các Khoản đầu tư góp vốn vào đơn vị khác: + Chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động bán các Khoản đầu tư, ghi: Nợ TK 6313 - Chi phí hoạt động góp vốn đầu tư vào đơn vị khác Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có) Có các TK 111, 112,... + Trường hợp lỗ, ghi: Nợ các TK 112, 1313 Nợ TK 2292 - Dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác (số đã lập dự phòng) Nợ TK 6313 - Chi phí hoạt động góp vốn đầu tư vào đơn vị khác (phần tổn thất chưa được lập dự phòng) Có các TK 221, 222, 2281 (giá vốn Khoản đầu tư thanh lý, nhượng bán).
đ) Kế toán các Khoản dự phòng: đ1) Dự phòng rủi ro cho vay: - Khi trích lập dự phòng rủi ro cho vay, ghi: Nợ TK 631 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ (63151) Có TK 22911 - Dự phòng chung Có TK 22912 - Dự phòng cụ thể. - Khi hoàn nhập dự phòng rủi ro cho vay, ghi đảo bút toán trên. - Trường hợp các Khoản nợ gốc cho vay từ vốn hoạt động được phân loại vào nhóm 5 “Nợ có khả năng mất vốn”, Quỹ sử dụng dự phòng rủi ro cho vay để xử lý rủi ro, ghi: Nợ TK 229 - Dự phòng rủi ro cho vay (22912) (Chi tiết số dự phòng cụ thể được sử dụng để xử lý rủi ro cho vay) Nợ TK 229 - Dự phòng rủi ro cho vay (22911) (Chi tiết số dự phòng chung được sử dụng để xử lý rủi ro cho vay, nếu dự phòng cụ thể không đủ bù đắp và không có tài sản thế chấp, cầm cố của khách hàng) Nợ TK 631 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ (6318) (nếu các Khoản dự phòng và tài sản đảm bảo không đủ bù đắp tổn thất) Có TK 1283 - Cho vay (Chi tiết cho từng khách hàng vay). đ2) Dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác: - Trường hợp số dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác phải lập kỳ này lớn hơn số đã lập kỳ trước, kế toán trích lập bổ sung phần chênh lệch, ghi: Nợ TK 6315 - Chi phí dự phòng (63152) Có TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (2292) - Trường hợp số dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác kho phải lập kỳ này nhỏ hơn số đã lập kỳ trước nhưng chưa sử dụng hết, kế toán hoàn nhập phân chênh lệch bằng cách ghi đảo bút toán trên. đ3) Dự phòng giảm giá hàng tồn kho: - Trường hợp số dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập kỳ này lớn hơn số đã lập kỳ trước, kế toán trích lập bổ sung phần chênh lệch, ghi: Nợ TK 6315 - Chi phí dự phòng (63153) Có TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (2294) - Trường hợp số dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập kỳ này nhỏ hơn số đã lập kỳ trước, kế toán hoàn nhập phần chênh lệch bằng cách ghi đảo bút toán trên.
e) Phản ánh các Khoản hao hụt mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường do trách nhiệm cá nhân gây ra, ghi: Nợ TK 6312 - Giá vốn hoạt động đầu tư trực tiếp Có các TK 152, 153, 1381,...
g) Khi phát sinh các chi phí hoạt động nghiệp vụ khác, ghi: Nợ TK 6318 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ khác Có các TK liên quan.
h) Khi phát sinh các Khoản giảm chi phí theo quy định của pháp luật, ghi: Nợ các TK liên quan Có TK 631 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ (chi tiết từng hoạt động).
i) Kết chuyển chi phí hoạt động nghiệp vụ vào bên Nợ TK 911 - “Xác định kết quả kinh doanh”, ghi: Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh Có TK 631 - Chi phí hoạt động nghiệp vụ.