آموزش گام به گام روش PRT-بخش سوم(خود‌آغازگری) خانم صدیقه فراهانی در سومین بخش از آموزش گام به گام روش PRT نکات تازه‌ای را درباره روش‌های کار با کودکان اوتیستک بیان می‌کند. تدوین و تنظیم:صدیقه فراهانی خودآغازگری چهارمین و آخرین رفتار محوری ، خود آغازگری است . فقدان زبان خودبخودی از ویژگیهای عمده افراد اوتیستیک است . این افراد به خودی خود شروع به صحبت کردن نمی‌کنند یا سئوالی نمی پرسند. و برای رفع نیازهایشان سعی می‌کتتد خودشان اقدام کنند یا با کشیدن دست دیگران و بردن آنها به سمت چیزی که می خواهند ، یا با جیغ زدن و گریه کردن به اهدافشان می‌رسند و اگر ما رفتار و کلام درست را به آنها آموزش ندهیم به همین روال ادامه می‌دهند . برای افزایش خود آغازگری درمانگر باید موقعیتی فراهم کند که کودک مجبور باشد برای رسیدن به خواسته‌ها‌یش از درمانگر کمک بخواهد . با این کار در درجه اول روی کلام کودک کار می‌شود و در درجه دوم تعامل اجتماعی او را تقویت می‌کند . و کودک را برای ورود به جامعه و یک زندگی مستقل آماده می‌کند. اینک به نحوه انجام کار می‌پردازیم . به همان ترتیب که قبلا” گفته شد کودک کار یا فعالیت را انتخاب می‌کند ، که شامل اسباب بازی ، خوردنى ، کتاب مورد علاقه می‌شود . ابتدا سئوالات وجملاتى برای کودک طراحی می‌شود .سؤالاتی از قبیل این کیه ؟ این چیه ؟ کجاست ؟ مال کیه ؟ و غیره . و جملات تقاضایی مثل کمک کن ، توپ را بده ، بریم پارک ، بستنی می‌خوام . مثلا” ماشین زرد مورد علاقه کودک را در یک کیف یا کیسه می‌گذارید و او را تشویق می‌کنید بپرسد این چیه ؟ و پاسخ هم بسته به سطح کودک متفاوت است . ” ماشین” « ماشین زرد » یا «این ماشین زرده ». سؤال این کیه را می‌توان با شخصیت‌های عروسکی و کارتونی که به آن علاقه‌مندند پرسید یا با خود عروسک آن شخصیت‌ها یا تصویر یا فیلم آنها . چون اکثر این بچه‌ها به یک یا چند شخصیت کارتونی علاقه‌مندند شخصیتهایی چون شرک ، کلاه‌ قرمزی مردعنکبوتی .وگاهی در روز بارها و بارها یک کارتون را تماشا می‌کنند بدون اینکه ما هیچ استفاده ای از این موقعیت بکنیم. به این مثال توجه کنید : علی درحال تماشای کارتون شرک است . مادر علی کنترل تلوزیون را در دست می‌گیرد و منتظر می‌شود تا تصویر شرک ظاهرشود ، در اینجا سربع فیلم را متوقف می‌کند و سئوال این کیه را به علی یاد می‌دهد و منتظر می‌شود تا علی این سئوال را از مادرش بپرسد . با کمی تمرین و تکرار علی متوجه می‌شود که برای اینکه مزاحمت مادر را کم کند و بتواند بقیه کارتون را ببیند باید این سوال را از مادرش بپرسد . به همین روش می‌توان سؤال این چیه یا اینجا کجاست را نیز به او آموزش داد . جملات تقاضایی را هم در موقعیت‌های مختلفی می‌توان آموزش داد ، مثلا” وقتی کودک برای خلاص‌شدن از یک وضعیت نامطلوب تلاش می‌کند می‌توان کلمه کمک یا کمک کن را به او آموزش داد ، یا وقتی اسباب بازی یا خوردنی خاصی می‌خواهد دادن آنرا مشروط به تقاضای کودک کنید .به مثالهایی هم دراین زمنیه توجه کنید . در کلنیکی که کار می‌کردم نردبانهایی به دیوار تعبیه شده بود ، که صرفاً از آنها برای کاردرمانی وتقویت عضلات استفاده می شد ولی ما استفاده د و منظوره از آن میکردیم . به این شکل که به بچه‌هایی که خودشان نمی‌توانستند از آن نردبان بالا و پائین بروند ، کمک می‌کردیم تا از آن بالا روند و بعد آنها را رها می‌کردیم و برای پایین آمدن کلمه “کمک ” یا کلمه « پایین ” را از آنها می خواستیم . البته نیاز به ذکر است که این کار فقط در مورد بچه‌هایى ا نجام شود که توان نگه‌داشتن خود را دارند و برای بچه‌هایی که انگشتان و عضلات ضعیفی دارند خطرناک است. حالا به مراحل کار توجه کنید : ابتدا کلمه یا جمله را کامل تکرار می‌کنید ، سپس بخش کمی از سئوال یا کلمه را ، در مرحله بعد درمانگر دیگر از کلام استفاده نمی‌کند بلکه با چشم یا دست به موقعیت اشاره می‌کند ، در مرحله آخر اشاره هم کنار می رود و فقط مکث می‌کند و منتظر کلام کودک می شود . ظریفترین بخش کار همین مرحله آ خراست ، یعنی مکث کردن و صبور بودن . أکثر مواقع عجله کردن ما برای کمک کردن به کودک موقعیت حرف ز دن را از آنها می‌گیرد . مثلا” در همین مورد بالا وقتی کودک بالای نردبان است مربی کلمه.کمک ” با ” کمک کن را از او می خواهد . وقتی کودک این کلمه یا جمله را یاد گرفت فقط اول کلمه یعنی ک را می‌گوید ، در مرحله سوم فقط ادای کلمه را درمی آورد یعنی کمک را بى صدا ادا می کند و وقتی کودک در این مرحله هم موفق شد در مرحله آخر منتظر می شویم خودش کمک بخوا