اختلال زبان دریافتی _ بیانی در کودکان اختلال زبان دریافتی – بیانی همراه یک اختلال ارتباطی است که بدرجات مختلف (کم تا زیاد ) اشکال مرکب هم در فهم و ادراک زبان و هم بیان آن وجود دارد .اختلال قابل توجه در درک و فهم زبان با اختلال در بیان آن نیز همراه میشود یعنی در کل در اکثر موارد این 2 اختلال توام دیده میشود. شیوع این اختلال در 5-3 % کودکان است .در پسران شایعتر است . بطور کلی این یک بیماری مربوط به رشد است یعنی علت شناخته شده ای ندارد و یک بیماری کودکی است . نشانه ها ویژگی اصلی تخریب قابل توجه در زبان بیانی و دریافتی بطور توام میباشد. در بسیاری از موارد نشانه ها شبیه اختلال زبان بیانی است اما ممکن است شدیدتر باشد.بطور کلی علایم از کودکی به کودک دیگر برحسب شدت اختلال و حوزه های در گیر متفاوت است.درفرم های شدید شواهد اختلال حتی در 2 سالگی آشکار است و در فرم های خفیف ممکن است تا 8-7 سالگی آشکار نباشد.بطور کلی معمولا نشانه ها قبل از 4 سالگی ظاهر میگردد. شواهد اختلال در بیان: بطور کلی یادگیری زبان در این کودکان کندتر از کودکان طبیعی است که حتی در موارد شدید ممکن است اصلا صحبت نکنند _ محدودیت در حوزه لغات (متناسب با سن او نیست )_ اشکال در به یادآوردن لغات و نام اشیاء _ اشکال در کاربرد درست قواعد زبان (گرامر ) _ اشکال در ساختن جملات مفهوم و واضح :کودک مبتلا نمیتواند افکار ، نیازها .و خواسته های خود را شبیه کودکان هم سن و سال خود بیان دارد و یا منتقل کند _ اکولالی : تکرار لغات یا عبارت های پیشین بلافاصله یا در زمانی دیگر _ ژارگون : لغات خاص کودک برای چیزها _ کاربرد تکراری جملات و فرازهای آموخته شده قبلی . اشکال در فهم کلام: اشکال در فهم آنچه که دیگران میگویند با توجه به شدت اختلال در این موارد خود را نشان میدهد : اشکال در فهم دستورات ساده یا مرکب مثلا یک کودک با موارد شدید اختلال در یک و نیم سالگی وقتی از او خواسته میشود که به اشیاء آشنا اشاره کند بر خلاف کودکان با اختلال زبان بیانی تنها قادر به این کار نیست. ولی با وجود این که در اجرای دستورات ناتوان است و به زبان شفاهی حساس نیست بطور طبیعی به صداهای محیطی غیر زبانی واکنش نشان می دهد یعنی بیشتر به صداهای محیطی پاسخ میدهد تا صداهای انسانی و از طرف دیگر ما می فهمیم که دستورات معمول روزمره و تکراری را درک میکند. _ اشکال در پاسخ گویی : اشکال در پاسخ به سوالاتی که جواب بلی یا خیر دارد .اشکال در پاسخ به سوالاتی که با چه کسی ،چی ، چه وقتی ، کجا ،چرا و چگونه شروع میشود(در انگلیسی سوالاتی که با wh شروع میشود ). در هنگام سوال از او ابتدا سوال قبلی را تکرار و سپس به او جواب میدهد._ بعضی از مبتلایان اشکال در فهم انواع خاصی از اصطلاحات و مفاهیم مانند کلمات انتزاعی ،جملات پیچیده و یا اصطلاحات فضایی ( مانند زیر و رو و جهت یابی ها ) دارند. اشکالات دیگر : - اشکالات حسی :اشکالاتی در حس شنوایی بصورت نقص شنوایی نسبی برای صداها و افزایش آستانه تحریک شنوایی و ناتوانی برای تشخیص منبع صدا _ اشکالاتی در درک و تفسیر نمادهای دیده شده - اشکالاتی در اقدام سازی ،بازسازی و بخاطر آوردن نمادهای دیداری _ شنوایی (سمعی _ بصری ).مثلا وقتی از آنها خواسته میشود که پس از دیدن 2 تصویر شباهتها و تفاوتهای آن را ببیند ،نمیتواند آن را بیان کند . مشکلات همراه : - اشکال در توجه و تمرکز _ پر تحرکی . - اختلالات یادگیری و آموزشی . - اختلال خواندن و بیان نوشتاری. - اختلال ریاضی و دیگر اختلالات مهارتهای آموزشی . بیش از 50 % اختلال یادگیری دارند. - اختلال واج شناسی . - اختلال هماهنگی مربوط به رشد. - مشکل در اجتماعی شدن . - مشکلات رفتاری مانند نافرمانی که باید از ویژگیهای خود اختلال افتراق داده شود زیرا ممکن است که کودک اشکال در فهم دستورات داشته باشد و ما فکر کنیم که عمدا نافرمانی می کند. - اختلالات اضطرابی و افسردگی. - بی اختیاری ادرار . - اختلال تشنجی. تشخیص :لازم است : - نمرات بدست آمده از تست های استاندارد در زبان دریافتی _ بیانی زیر حد ظرفیت هوشی غیر کلامی کودک باشد. - مشکلات مربوط به این اختلال در پیشرفت تحصیلی ،شغلی و ارتباطات اجتماعی کودک تداخل کند. - علایم و نشانه ها مربوط به اختلالات طیف اوتیسم نیست. - اگر مشکلات طبی و جسمی مثلا عقب ماندگی ذهنی ،نقص حسی (مثل شنوایی) و یا حرکتی زبانی و همینطور محرومیت محیطی وجود دارد ،باید مشکلات زبانی فراتر از آن باشد که با این اختلالات همراه است . تشخیص افتراقی : 1- نوع اکتسابی :به علت آسیب مستقیم به مغز ایجاد میشود .ظهور آن ناگهانی و پس از ضایعه تروماتیک یا استروک مغزی است . این نوع در هر سنی میتواند اتفاق افتد . 2- اختلال زبان بیانی : در اختلال زبان بیانی گرچه احتمالا درجاتی از فهم کلام نیز ممکن است وجود داشته باشد ولی در حدی نیست که تشخیص اختلال مختلط زبان دریافتی _ بیانی بجا باشد . 3- اختلال فونولوژی : در اختلال زبان دریافتی – بیانی مرکب نیز ممکن است اشتباهات مکرری در تلفظ بصورت حصر ،دگرگون سازی و جانشین سازی فونمها اتفاق می افتد ولی این اشکال خیلی شدید نیست ( مثل آنچه که در اختلال فونولوژیک اتفاق می افتد ). 4- لکنت زبان 5- لالی انتخابی ive mutism 6- اختلالات طیف اوتیسم 7- عقب ماندگی ذهنی 8- اشکال در جایی که افراد به زبان مادری سخن نمیگویند 9- اختلالات یادگیری مانند نارسا خوانی و اختلال یادگیری مربوط به ریاضی .در نارسا خوانی مشکلات کلی تر چه در فهم و چه در بیان لغات وجود دارد و در اختلال یادگیری ریاضی نیز کودک مشکلاتی در فهم مفاهیم فضایی مانند زیر ،رو ، اینجا و آنجا دارد. 10- مشکلات طبی نظیر مشکلات شنوایی. در تمام کودکان قبل ار تشخیص گذاری اختلال زبان دریافتی _ بیانی برای رد نقص شنوایی اودیوگرام لازم است . درمان : ابتدا یک ارزیابی کامل زبان و گفتار به عمل آید .مداخله زودرس درمانی توسط یک آسیب شناس زبان و گفتار (گفتار درمانگر )لازم است . درمان اختلالات همراه مثل اختلال توجه و تمرکز ،اختلالات یادگیری ،مسایل واکنشی مانند کناره گیری اجتماعی و مشکلات رفتاری لازم است . توجه ویژه ای باید به بهبود مهارتهای اجتماعی و تجسم نفس کودک مبذول شود. پیش آگهی در کل حداقل در کوتاه مدت ، خوب نیست.