یکی از راه های کمک به درمان اوتیسم نویسنده : حسن خانی تمرینات فیزیکی و ماساژ یکی از مهمترین درمان های مؤثر برای کودکان اتیستیک شناخته شده است . تمرینات سخت و شدید منجر به دستور پذیری ، کاهش رفتارهای کلیشه ای ، بیش فعالی ، پرخاشگری ، خودآزاری و رفتارتخریبی شده است و علاوه براین ها باعث سلامت جسم و روح و تقویت حافظه و توجه ، تمرکز کودک شده و در بهبود آن ها بسیار مؤثر می باشد . بسیاری از این تمرینات نیاز به وسیله خاص و گران قیمت نداشته و در هر جا و مکانی قابل اجرا می باشد . همچنین اثرات و مضرات سایر درمان ها مثل استفاده از دارو را نداشته و به سهولت قابل اجرا و کاهش مشکلات رفتاری کودک در خانه ، مدرسه و جامعه می گردد. تمرینات شدید به مدت 20 دقیقه و در 3 تا 4 هفته انجام می گردد . بنابراین توصیه می شود که والدین و مربیان به طور جدی تمرینات فیزیکی را در برنامه های آموزشی کودکان اتیستیک بگنجانند . ماساژها : ماساژها جهت رسیدن به اهداف زیر انجام می گیرد . - ایجاد آرامش در طول روز - ایجاد خوابی راحت - افزایش توجه و تمرکز - کمک به تولید گفتار هدفمند - کاهش آواسازی های بی هدف و جیغ و داد - تقویت حرکات در اندام های گوناگون ماساژ در 2 نوبت انجام می گیرد . ماساژ صورت شامل : - ماساژ بین دو ابرو - پیشانی - زیر چانه - گونه ها - پشت گوش ها - عضله چانه - زیر چانه - گودی گردن ، در دو طرف - پشت گردن - کنار سوراخ های بینی - بالای لب - دوطرف گیجگاهی ماساژ صورت شامل : - ستون فقرات - خطوط موازی ستون فقرات در دو طرف - مچ دست - زانوها - کف دست ها - پشت دست ها - آرنج - مفصل بازو - کف پا تحریکات لمسی برای کودکان اتیستیک به طور کلی تحریکات لمسی از سمت آرام و ملایم به سمت سخت و کمی دشوار برای کودکانی که دارای حساسیت بیش از اندازه به محرک های لمسی هستند و برعکس آن برای کودکانی که دارای حساسیت کمتر از حد معمول به محرک های لمسی هستند انجام می شود . انواع تحریکات لمسی عبارتند از : لمس فشاری : به سه صورت انجام می شود. کودک را به صورت دمر می خوابانیم و دو طرف ستون مهره های کودک را با دو انگشت اشاره و میانی ، با کمی فشار لمس می کنیم . این لمس را از بالای ستون مهره ( گردن ) تا پایین ستون مهره ها انجام می دهیم . مدت تمرین تمرین 5 – 3 دقیقه و 3-2 بار در روز است . این تمرین خاصیت آرامبخش و خواب آلودگی نیز دارد به همین جهت یک نوبت فبل از خواب توصیه می شود . بهتر است هنگام ماساژ همزمان از آهنگ ملایم نیز استفاده شود . لمس فشار دورانی : این را روی تمام پشت کودک به مدت 8 دقیقه ، کف دست ها و پاها 1 دقیقه صورت 3 دقیقه 2-1 بار در روز انجام می دهیم . لمس سویی : با نوک انگشت نشانه به صورت بسیار سطحی با پوست کودک تماس برقرار می کنیم این لمس می تواند به صورت متوالی و آرام در جهت رشد موها از بالا به پایین باشد و میزان سطحیکه با انگشت در هر بار لمس می شود یک سانتی متر است . این لمس را با سرعت و در جهت مخالف رشد موها نیز می توان انجام داد . این نوع تحریکات می تواند روی سینه و شکم به مدت 5 دقیقه ، روی پشت 8 دقیقه ، روی صورت ، بازوها، ساعد و ساق پا و ران هر کدام 3 دقیقه انجام شود . خارش : با نوک ناخن به گونه ای که پوست کودک زخمی نشود به صورت آرام و یا سریع پوست کودک تحریک می شود . دق کردن : با نوک انگشت روی پوست کودک به صورت آرام می زنیم . در برخی کودکان ممکن است این حرکت موجب خواب آلودگی و در برخی ممکن است برانگیزاننده باشد . تحریکات گرما و سرما : دو ظرف که یکی آب گرم با دمای 45-35 درجه و دیگری 20- 15 درجه دارد را آماده می کنیم . ابتدا دستمالی را در آب گرم فرو می بریم آن را می چلانیم و به مدت 20 ثانیه دستمال را روی موضع گذاشته سپس بلافاصله با دستمال چلانده شده از آب سرد این کار را می کنیم . 3بار این کار را به طور متوالی انجام می دهیم . حل مشکلات اولیه کودکان اوتیسم نویسنده : حسن خانی این تمرین جهت پرورش مهارت های زبان آموزی ، تمرکز بیشتر ، دقت و توجه ، تقویت حافظه شنوایی، هماهنگی بیشتر بین حس بینایی و حرکتی ، شناخت بیشتر روی اشیاء دستور پذیری بیشتر ، آمادگی جهت نوشتن و خواندن و از همه مهمتر خارج کردن کودک از خودفرورفتگی و افسردگی و ارتباط با جهان خارج و انسان های و انجام کارهای شخصی می باشد . این تمرینات علاوه بر کودکان اتیسم برای هر فردی حتی کودکان عادی که در بعضی زمینه ها دچار مشکل می باشد در پیشرفت تحصیلی کند و دچار مشکل هستند قابل اجرا می باشد . - سعی شود در مراحل اولیه از کودک کارهای ساده بخواهیم و زمانی که از او خواسته ای داریم حتماً باید آن را اجرا کندتا در اجرای دستورات بعدی دچار مشکل نشویم . - در زمان آموزش برای کودکانی کا خیلی پر تحرک هستند و ارتباط چشمی کمی دارند باید دانش آموز روی صندلی نشسته سپس میز تحریر جلو او و مربی در مقابل او نشسته و با دو پای خود ، پاهای کودک را گرفته و سپس رو در روی کودک شروع به آموزش نماید . بهتر است مراحل اولیه از مشوق خوراکی استفاده شود . - در خانه به جز کارهایی که برای کودک خطر دارد حتماً به کودک مسئولیت بدهید تا برای چند لحظه هم بیکار نشود مثلاً سفره پهن کردن ، بشقاب آوردن ( در ضمن شناخت وسایل می توان شمارش هم کار کرد ، دو قاشق ) سعی شود در مراحل اولیه به دست او داده شود ولی به مرورکه جای آن را کودک یاد گرفت و خودش بیاورد ( لباس را بپوش – از داخل کشو شلوار قرمزت را بیاور- جارو را بیار و این فرش را جارو کن ..................... ) هر چه کار بیشتر به کودک اتیسم بدهید ، - 1- روی اجسام و وسایل و دستورات شناخت بیشتر پیدا می کند . - 2- از حالت خود فرو رفتگی خارج می گردد . 3- حس شنوایی ، بینایی و حرکتی او تقویت می شود . 4- با انسان ها ارتباط برقرار می کند . 5- از انجام کار احساس لذت می کند . البته باید توجه داشت چون یادگیری و شناخت کودک اتیسم خیلی کند است باید اطرافیان صبر و حوصله بیشتری داشته باشند و تا حد امکان از پرخاشگر و با این کودکان پرهیز نمائید . این کودکان درست مانند کودکی که هنوز تازه می خواهد با اطراف خود آشنا شود می باشد و باید از صفر با او شروع کرد چه در انجام کارها و چه در صحبت کردن و گفتار او . 1- با استفاده از کارت های تصویری که معمولاً در کتابفروشی ها به صورت بسته30تایی در موضوعات مختلف ( میوه ها ، حیوانات ، اشیاء ، وسایل نقلیه ، مشاغل ...... ) وجود دارد و جهت یادگیری کودک استفاده از آن ها ضروری است . بهتر است از دو مدل آن دو سری تهیه شود و از کارت های بَن بن بُن هم می توان استفاده نمود البته تعداد آن کم می باشد . الف – در مراحل اولیه که کودک هیچ شناختی روی کارت ها و اطراف خود ندارد 3 تا 8 کارت را روی زمین یا میز چیده درست مانند آن ها در دست ما وجود دارد . حال کارتی را به کودک نشان می دهیم مثلاً گربه و همزمان اسم آن به کودک گفته و از او می خواهیم مثل آن را از کارت های روی میز پیدا کند و بیاورد و این تمرین را تا زمانی که کاملاً روی تمام کارت ها شناخت پیدا کرد ادامه می دهیم . ب ) با ید بدون نشان دادن کارت فقط به صورت شنیداری کارت مورد نظر را پیدا کند و بیاورد . ج ) دو تا کارت را به کودک نشان داده و از او می خواهیم آن دو را از روی کارت های میز پیدا کند و بیاورد . بهتر است فاصله تا کارت های کودک روز به روز بیشتر شود . این تمرین را که یاد گرفت تا 4 کارت باید افزایش دهیم تا روز به روز حافظه دیداری او بالا رود . د) بدون نشان دادن کارت ها فقط به صورت شنیداری در مرحله اول 2 و سپس 3 کارت را باید پیدا کند و بیاورد . 2- برای کودکانی که خواندن و نوشتن یاد دارند بعد از این تمرین با کارت کلمات این کار را انجام می دهیم . این تمرینات در واقع کند نوشتن ، غلط نوشتن و بی نهایت در خواندن کودک تأثیر مثبت دارد . جهت تقویت نوشتن می توان این گونه نیز عمل کرد . الف) کلمه مثلاً بابا را به کودک نشان داد و سپس از او بخواهیم آن را بنویسد . ب) کلمه باران را به کودک نشان داده و سپس دست خود را روی آن گذاشته و کودک بدون نگاه کردن به کلمه باید بنویسد . در مراحل اولیه اگر نتوانست کمک می کنیم . هنگام نوشتن حتماً کلمه را بخواند . ج) بعد از یادگیری یک کلمه ، دو کلمه را به کودک نشان داده مثلاً ( بابا نان ) سپس کودک آن را بعد از خواندن بنویسد . بعد از این مرحله دو کلمه را به کودک نشان داده آن را بخواند و سپس کتاب را می بندیم و از او می خواهیم که چه خواندی ، حال بعد از گفتن می گوییم آن را بنویس . د) این تمرین را تا 4 کلمه ادامه می دهیم . 3- الف ) بااستفاده از مهره کوچک رنگی ( مهره رج شوند ) یا هر شیء کوچک را برداشته و به اطراف اتاق پرت می کنیم . کودک باید مهره را تعقیب و سپس آن را بردارد و با دستور ما روی کارت هایی که روی زمین یا میز پخش کرده ایم بگذارد . ب) بعد از یاد گیری در این تمرین از دو و به مرور سه مهره استفاده می کنیم و باید مهره ها را روی کارت ها مورد نظر ما بگذارد . جهت نحوه گفتن نام کارت ها می توان از مراحل زیر استفاده کرد . 1- کودک رو به رو صورت ما و کاملاً به لب ما نگاه کند و ما خیلی آرام به او کارت مورد نظر را می گوییم ( گربه ، سگ ) - کودک پشت به ما بوده و خیلی آرام نام کارت های مورد نظر را به او بگوییم . - اول نام کارت ها را به او بگوییم سپس مهره ها را پرت کنیم تا حافظه شنیداری و نگه داری آن تقویت شود . اگر در مراحل اول فراموش کرد به او کمک می کنیم . بازی 2 - الف ) پرت کردن توپ ا شیء کم خطر به طرف کودک و گرفتن آن توسط کودک و سپس آن را به طرف ما پرت کند . ب ) یک سبد را نزدیک کودک گذاشته و بعد از پرت کردن توپ و گرفتن توسط کودک باید آن را داخل سبد بیندازدبهتر است به مرور سبد را از کودک دور و دورتر کرد . پ ) به مرور از توپ سنگین تر ( والیبال ) استفاده کرده و برای کودک پرت کرد . ت ) توپ یا شیء را دور خودش بچرخاند و یا از زیر پا رد کند . ج ) تور یا حلقه مینی بسکت را روی صندلی یا دیوار نصب و سپس کودک توپ کوچک را داخل آن بیندازد . بازی 3 – توپ را به اجسام که به فاصله 3 متری گذاشته ایم پرت کند تا به آن ها بخورد و آن اجسام بیفتد . بازی 4 – پرت کردن توپ و زدن آن به مقوا رنگی که روی دیوار نصب شده بزند . بازی 5 – به فاصله 2 متر ازکودک به صورت پشت به پشت قرار گرفته ، باید توپ را از وسط پا به طرف یکدیگر پرت کنید . بازی 6 – توپ را به هوا پرتاب کرده و سپس آن را بگیرید . بازی 7 – با استفاده از راکت و توپ پینگ پنگ و زدن توپ و نیفتادن آن روی زمین ( البته این تمرین خیلی سخت می باشد ) . بازی 8 – زدن توپ با پا در حال راه رفتن و یا زدن توپ با پا و زدن به مانع مورد نظر . بازی 9 – به اندازه پهنای پا کمی بیشتر اجسام را مثل لگو تا 10 عدد کنار هم گذاشته و از کودک بخواهیم بین آن ها عبور کند به طوری که به آن ها نخورد . بازی 10 – با استفاده از گیره پلاستیکی لباس البته به صورت بازی و شوخی کردن کودک را وادار به فرار کنیم که با آن ها لباسش و یا بدنش را نگیریم . رشد حرکتی نویسنده : زهره بزاززاده رشد حرکتی به طور غیر مستقیم بر رشد ذهنی تأثیر می گذارد . مهارت های حرکتی علاوه بر کسب مهارت ها و هماهنگی های حرکتی باعث آرامش و ثبات رفتار و لذت کودک می شود . باید توجه داشت فعالیت هایی انتخاب شده برای آموزش هر کودک با رشد فیزیولوژیکی وی انطباق داشته باشد . به عنوان مثال : اگر کودکی قادر به گرفتن و پرتاب کردن توپ نیست فعالیت ها ی ظریفتر مثل نوشتن خطوط را بناید انجام دهد . یا کودکی که قادر نیست یک خط افقی بکشد . قطعاً نمی تواند یک شکل زاویه دار را بکشد لذا نباید سعی در آموزش این مهارت نمود . پرورش مهارت های حرکتی شامل : 1- حرکتی درشت : تقویت دست و پا انجام فعالیت های روز مره هماهنگی چشم و دست و پا 2- حرکتی ظریف : مهارت در استفاده از انگشتان دست 3- حرکات تکلمی مهارت حرکتی ظریف( تمرینات ) 1- ریختن اشیاء در یک جعبه و در آوردن آن ها 2- فشار دادن اسفنج 3- گذاشتن اشیاء کوچک داخل شانه های تخم مرغ ( حبوبات – مهره های رنگی .... ) 4- تا کردن کاغذ 5- تراشیدن مداد 6- قیچی کردن خمیری که به شکل مار درست شده 7- بازوبسته کردن انگشتان دست (دست را روی میز بگذار وبازوبسته کند ) 8- بالا بردن انگشتان دست (وقتی دست روی میز به طورثابت قرارگرفته است ) 9- استفاده از مداد برای ترسیم خط در داخل کادر پرورش حرکات تکلمی تمرینات آرامشی 1- کودک روی صندلی بنشیند و پاهای خود را آزاد و شل آویزان کند .و مثل پاندول حرکت کند . 2- کودک روی تخت بخوابد دستانش راازدوطرفش آویزان کند ومثل پاندون حرکت دهد 3- کودک روی صندل یبنشینددستهای خودرازیر پاهای اوقرارداده وبه طرف بالا آورده ونگه داریم(تا3) 4- درحالی که دستهایش رامشت کرده جلوبیاوردوپس رهاکند 5- کودکدستهایش رامشت کندودرطرفین نگه دارد (به موازات شانه ) 6- سرخودش را روی سینه آویزان کند وآن رابه ارامی بچرخاند تمرینات تنفسی 1- نفس عمیق 2- دم وبازدم روی آینه 3- فوت کردن 4- دمیدن داخل خوتکاریانی 5- باذ کردن بادکنک 6- سوت زدن 7- ازیک ظرف آب رابانی مکیدن ودرظرف دیگر خالی کردن تمرین های اندام های تکلمی 1- آدامس جویدن 2- دهان خودرابازبسته کند 3- زبان رابیرون آورده وتوببرد 4- نوک زبان رابالاوپایین ببرد 5- لیس زدن آب نبات چوبی 6- لب های خودرابه حالت سوت زدن درآورد 7- بالب های خود مدادی راروی میز برداردوآن رارهاکند افزایش دقت و توجه ، تقویت و تحریک حس لامسه : نویسنده : تکتم اکبریان – کارشناس کودکان استثنایی به همراه دانش آموز در اتاق تاریک قرار می گیریم و پس با استفاده از نور چراغ قوه یک شیء ( مانند سیب) را به دانش آموز نشان می دهیم و سپس از او می خواهیم که شیء را که دیده است را از بین سایر اشیاء که در روبرو یا داخل سبد می باشد را پیدا کند و دانش آموز باید لمس کردن اشیاء مقابل بتواند شیء ریده شده را از سایر آشیاء تشخیص دهد . بعد از این مرحله می توان شیء را به دانش آموز نشان نداد و فقط در ابتدا به او بدهیم تا شیء را با دستانش لمس کند و سپس شیء را از سایر مقابلش تشخیص دهد . و در نهایت می توان فقط نام شیء را برد و دانش آموز بتواند شیء را از سایر اشیاء جدا و تمیز دهد . - تقویت حافظه دیداری : در ابتدا با استفاده از دو شیء که برای دانش آموز آشنا می باشد . به عنوان مثال مداد یا مسواک آن ها را مقابل دانش آموز گذاشتند و ازاو می خواهیم که آن ها را نگاه کند بعد از چند لحظه از دانش آموز می خواهیم که چشمان خود را بسته و در این فاصله معلم یکی از دو شیء را برداشته و سپس از دانش آموز می خواهد که چشمانش را باز کند و به اشیاء نگاه کند . و بگویید که کدام شیء نسبت و یا اگر کلام ندارد جای شیء حذف شده را نشان دهد .بعد از موفقیت در این مرحله تعداد اشیاء را به 3 تا شیء افزایش داده و به روش بالا عمل می کنیم این تمرین را نیز می توان با تصویر اشیاء ، یادگیری .حذف میوه ها و حیوانات نیز انجام داد . ارائه - افزایش دقت و توجه ، تقویت و تحریک حس شنیداری : در اتاق تاریک دانش آموز در یک نقطه ایستاده و از او می خواهیم که با شنیدن صدا به طرف آن حرکت کند. سپس با استفاده از ضبط یا گوشی همراه آهنگی را پخش می کنیم و دانش آموز باید به طرف صدا حرکت کند . که در ابتدا باید فاصله ی دانش آموز تا کنبع صدا کم بوده و با موفقیت وی در تشخیص جهت صدا و حرکت به سمت آن فاصله را افزایش می دهیم . - تقویت جهات حرکتی ظریف و انگشتان دست و تقلید : با استفاده از وسیله ای به نام بازی سوزنی از دانش آموز می خواهیم که اشکال سوزنی را برداشته و به صورت بی هدف در روی صفحه مشبک مانندمربوطه قرار دهد . که با استفاده از این روش مهارت حرکتی برداشتن اشیاء با استفاده از انگشتان دست تقویت می گردد . بعد از مهارت لازم در این مرحله دانش آموز می تواند به تقلید از معلم که با استفاده از اشکال سوزنی طرحی را درست کرده است مانند آن تقلید و طرح مربوطه را نیز درست کند . این فعالیت می تواند و باعث افزایش دقت و توجه و قدرت تقلید دانش آموز گردد . بریدن با قیچی نویسنده : طاهره مرادنیا کسب مهارت برای بریدن با قیچی نیازمند ظهور دست غالب ، هماهنگی دست و بازو ، هماهنگی چشم و دست و اصلاح تداوم عمل می باشد .اتخاب قیچی برای کودک راست برتر یا چپ برتر اهمیت دارد . از طریق کاربرد مناسب محصولات تولیدی کودک ، انگیزه ی او را حفظ کنید . گام اول : بریدن خاک رس و کتان : بهبود استفاده از دست غالب برای بریدن و استفاده از دست غیر غالب برای نگه داشتن از طریق بریدن خاک رس به قطعات کوچک میسر می گردد . به عنوان مثال ، به صورت بازی از او بخواهید کلوچه درست کند و آن ها را در ظرفی قرار دهد . بر خلاف کاغذ ، خاک رس را می توان در وضعیت راحت و مناسبی برای بریدن در دست نگه داشت و در ابتدا ی کار نیازی نیست که کودک در تمام مدت آن را نگه دارد . در صورت نیاز ، دستان معلم باید دستان کودک را حمایت کرده و از طریق حرکت باز و بسته نمودن قیچی را به او آموزش دهد . برای ایجاد تنوع ، پارچه کتانی را به تکه های کوچکی بریده و با آن ها تزئیناتی درست کند . مثلاً آن ها را به عنوان برف روی شاخه های تصویر درختی بچسباند ، به عنوان مو روی سر تصویر پیرمرد قرار دهد و یا روی لامپ های کوچک تزئینی بچسباند . گام دوم : بریدن خرده های کاغذ : "خرده ها " قطعات کوچک کاغذ هستند که کودک به صورت تصادفی آن ها را بریده است . کاربرد خرده های کاغذ شامل موارد ذیل است : 1- تصاویری در اختیار کودک قرار دهید تا با استفاده از خرده های کاغذ ، آن ها تکمیل کند . برای تنوع رنگ های متنوع در اختیار کودک قرار دهید . 2- خرده های کاغذ را روی کاغذهای ساده بچسبانید و به صورت تصادفی طرح هایی درست کند . تنوع نوع کاغذ ، جذابیت کار را بیشتر می کند . 3- از خرده های کاغذ برای تزئینات استفاده کند . گام سوم : بریدن خطوط صاف در ابتدا ممکن است کودک خط صاف را به نگه داشتن کاغذ نوسط شخص دیگر ببرد ، اما باید به اوآموزش داد که کاغذ رابا دست غیر غالب نگه دارد و با دست دیگر قیچی کند .سپس به او تعلیم دهید که لبه های قیچی را روی خط قرار دهد . این مرحله برای کودکانی که دچار نقایص بینایی هستند ، تمرین مشکلی است در این موارد باید مرتباً به کودک تذکر داد که خط را نگاه کند . در ابتدا خط کوتاه ( حدود 5 سانتی متر ) برای کودک ترسیم کنید تا قیچی کند و سپس با پیشرفت کودک ، به تدریج طول خط را افزایش دهید . اگر کودک قادر به استفاده از مداد یا ماژیک می باشد ، به او اجازه دهید تا با خط کش ، خط صافی رسم کند و سپس روی آن را قیچی کند . همچنین می توان از او خواست که خط ناشی از تای کاغذ را قیچی نماید . برای قیچی نمودن خط صاف موارد ذیل را دنبال کنید : 1- با استفاده از مداد شمعی یا ماژیک کلفت ، خط مشخصی ترسیم کنید تا روی آن را قیچی کند . 2- خطوطی با رنگ های متنوع روی کاغذ رسم کنید تا روی آن را قیچی نماید . 3- برای کودکانی که دچار معلولیت شدید هستند با استفاده از دو نوار مقوایی که روی کاغذ چسبانده اید ، خطوط نشانگر قابل لمسی تهیه کنید و از کودک بخواهید بین آن ها را قیچی کند . با افزایش هماهنگی کودک ، فقط یک نوار مقوایی روی کاغذ بچسبانید . موارد کاربرد نوارهای کاغذی بدست آمده از قیچی کردن خطوط صاف : 1- دو انتهای هر یک از نوارها را به یکدیگر بچسبانید و حلقه هایی درست کند . با استفاده از این حلقه های رنگی ، اشیاء و تصاویر مختلفی را می تواند تزئین نماید . به عنوان مثال برای موی سر و تزئین درخت کریسمس می توان این حلقه ها را به کار برد . همچنین می توان آن ها را روی تکه ای کاغذ چسباند و بدین ترتیب با تولید این محصولات انگیزه کودک را تقویت نمود . 2- حلقه های درست شده را همانند زنجیر از داخل یکدیگر عبور داده و تزئین جالبی برای اتاق تهیه کند . برای جذابیت بیشتر محصول ، از حلقه های رنگی استفاده نماید . این زنجیرها را می توان بهعنوان دست و پا به تصویر آدمک نصب نمودو یا گل هایی درست کرد . همچنین می توان پرچم و یا موارد جذاب دیگری تهیه کرد . 3- حلقه ها را با قیچی ببرد و یا آن ها را روی هم تا کرده و کنار هم بچسباند . 4- با پلیسه کردن کاغذها و کنار هم قرار دادن آن ها طرح های جذابی درست کند . 5- با حلقه ها را با قیچی ببرد و یا آن ها را روی هم تاکرده و کنار هم بچسباند . 6- تکه های باریک کاغذ را قیچی کند و آن ها را باریک تر نماید . گام چهارم : بریدن خطوط صاف زاویه دار : منظور از خطوط صاف زاویه دار یک سری اشکال هندسی همانند مربع ، مثلث و متوازی الاضلاع می باشد و به کودک باید آموزش داد که در حین قیچی کردن ، کاغذا را با دستش بچرخاند و قیچی کردن را پیش از چرخش کاغذ متوقف سازد . تمرین را با بریدن اشکال با زاویه ای بیش از 90درجه شروع کنید و پس از کسب مهارت در قیچی کردن اشکال ساده ، طرح های پیچیده را در اختیار او قرار دهید . می توان کاغذ را به صورت اشکال مختلف تا نمود و از کودک خواست خطوط ناشی از تای کاغذ را قیچی کند . برای جذابیت بیشتر تمرین ، می توان از کاغذهایی با رنگ های مختلف استفاده نمود . ( لامپ – بادبادک – ستاره – خانه – پرچم ) گام پنجم : بریدن خطوط منحنی و دوایر : برای قیچی نمودن خطوط منحنی و اشکال دایره مانند ، باید به کودک آموزش داد که در حین قیچی کردن ، متباً کاغذ را بچرخاند . تمرین را با بریدن اشکال ساده و خطوط منحنی واضح شروع نمایید .پس از بریدن دایره های بزرگ ، بتدریج اندازه ی دایره ها را کاهش دهید تا جایی که کودک مهارت لازم را کسب نماید . دایره های بدست آمده از قیچی کردن را می توان به صورت مختلف استفاده نمود . 1- آن ها را به ترتیب اندازه و با رنگ های مختلف روی کاغذ بچسباند . 2- برحسب رنگ دوایر، می توان از آن ها برای ساخت تصاویر مختلفی همانند کرم ابریشم ، صورت آدمک ، چرخ دوچرخه و نظایر آن استفاده نمود . 3- با بریدن دوایر و کنار هم قرار دادن لبه بریده شده کنار هم وچسباندن آن ها طرح های متنوعی مانند چادر سرخپوستان درست کند . 4- کارت پستان هایی با طرح های متنوع بسازد . 5- دایره ها را با اشکال هندسی دیگر ترکیب نموده و با چسباندن آن ها روی کاغذ تصاویر متنوعی همانند گربه ، قطار ، گل ، ماشین و نظایر آن درست کند . گام ششم : بریدن ترکیبی از اشکال : با کسب مهارت در تمرینات پیشین ، باید بریدن اشکال ترکیبی را به کودک تعلیم داد. بتدریج طرح ها را پیچیده تر کنید و از کودک بخواهید طرح های نا منسجم را در کتاب های مختلف پیدا کند. گام هفتم : بریدن تصاویر ساده : به منظور بریدن تصاویر ساده باید دستکاری قیچی را به کودک آموزش داد . برای کمک به کودک ، این موارد را دنبال کنید . 1- محیط تصاویر را با رنگ های واضح مشخص نمایید . 2- پیش از شروع قیچی کردن از کودک بخواهید با انگشتان خود خطوط خارجی تصاویر را تعقیب کند . 3- تصویر را رنگ کنید بطوریکه تشخیص اجزای آن آسان شود . گام هشتم : بریدن تصاویر متنوع برای بریدن تصاویر پیچیده باید دستکاری با دست ( Hand Manipulation) را در کودک تقویت نمود . به منظور تقویت دستکاری با دست موارد ذیل را دنبال نمایید : 1- دستکاری قیچی های معمولی بسیار ساده تر از کار با قیچی باغبانی و دندانه دار است . بنابراین توصیه می شود که برای انجام هر تمرینی از قیچی های معمولی استفاده شود . 2- موادی که محکم تر از کاغذد هستند همانند خرده پارچه های مختلف ، لباس های مندرس و مقوای کلفت را برایبریدن در اختیار کودک قرار دهید . 3- موادی مانند طناب ، ریسمان و یا کاموا در اختیار کودک بگذارید تا قیچی کند . سپس با قطعات بریده شده ، طرح های تصادفی بسازد و یا آن ها را روی محیط خارجی تصویر بچسباند . 4- خرده های کاغذ آلومینیوم را قیچی کند . کودک می تواند آن ها را به شکل دایره در آورد و از آن برای تزئین درخت کریسمس استفاده مپکند . 5- مدادشمعی را قیچی کند . برای انجام این کار زیر دست کودک دو عدد کاغذ روغنی قرار دهید . سپس از کودک بخواهید با قیچی شکاف هایی به مداد شمعی بزند و خرده های آن را روی کاغذ روغنی بریزد . پس از اتمام کار کاغذهای روغنی را رویهم بگذارید به نحوی که خرده های مداد شمعی وسط آن ها قرار گیرد . سپس اتوی داغی را روی کاغذ بکشید و کاغذها را از هم جدا کند . این کار باعث می شود طرح جالبی روی کاغذ ایجاد شود و کودک می تواند از آن ها برای تزئین اتاق خود استفاده نماید . اگر کودکی پیش از کنترل قیچی در بریدن تصاویر پیچیده شکست خورد ، حول تصویر مورد نظر یک سری اشکال ساده همانند دایره ، مربع و مثلث ترسیم کنید تا آن ها را قیچی کند . این کار باعث ایجاد احساس رضایت در کودک می شود و می توان به فرض دبه او گفت : عروسک را قیچی کرده ای .