CELEX: 62009FJ0100
Υπαλληλική υπόθεση
Υπάλληλος
Δεδικασμένο
Καθήκον αρωγής
Άρθρο 24 του ΚΥΚ
Ηθική παρενόχληση

.
Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, είναι απορριπτέα η ένσταση απαραδέκτου της προσφυγής λόγω δεδικασμένου και λόγω αναρμοδιότητας
του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης.
Επί της ενστάσεως απαραδέκτου της προσφυγής λόγω παραβάσεως των κανόνων που διέπουν την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη, στο μέτρο που πρόθεση του προσφεύγοντος είναι να αμφισβητήσει τη νομιμότητα
αποφάσεων, όπως της σχετικής με την τοποθέτησή του στη μονάδα D.4, για τις οποίες δεν είχε υποβληθεί διοικητική ένσταση εντός
της προθεσμίας που προβλέπει το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ.
Ο προσφεύγων αντιτείνει ότι με την προσφυγή του βάλλει αποκλειστικώς και μόνον κατά των αποφάσεων της 9ης Μαρτίου 2009 και
της 14ης Σεπτεμβρίου 2009, με τις οποίες η Επιτροπή απέρριψε την αίτηση αρωγής και την επακόλουθη διοικητική του ένσταση.
Επομένως, η προσφυγή του είναι παραδεκτή.
–       Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης εκτιμά ότι είναι απορριπτέα η ένσταση απαραδέκτου την οποία προβάλλει η Επιτροπή, ισχυριζόμενη
ότι ο προσφεύγων εκπροθέσμως προσβάλλει ορισμένες πράξεις. Πράγματι, ο προσφεύγων δεν προβάλλει, με τη στενή έννοια, ένσταση
ελλείψεως νομιμότητας των επίμαχων πράξεων, ούτε ζητεί την ακύρωσή τους. Επικαλείται τις πράξεις αυτές για να αποδείξει την
ύπαρξη ηθικής παρενοχλήσεως κατά την έννοια του άρθρου 12α του ΚΥΚ (απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 16ης Απριλίου 2008,
σκέψη 46).

Επί της ουσίας της προσφυγής ακυρώσεως
Προς στήριξη της προσφυγής του, ο προσφεύγων προβάλλει τρεις λόγους, ήτοι, πρώτον, ότι οι διαδοχικές του τοποθετήσεις εντός
της ΓΔ Γεωργίας ήσαν καταχρηστικές και αδικαιολόγητες, δεύτερον, ότι τα καθήκοντά του δεν ήσαν αντίστοιχα προς τα πτυχία και
την πείρα του και, τρίτον, ότι η Επιτροπή παραποίησε στοιχεία από το SysPer 2 προκειμένου να περιαγάγει το Δικαστήριο Δημόσιας
Διοίκησης σε πλάνη όσον αφορά την υπηρεσιακή του κατάσταση, στο πλαίσιο των δικών επί των οποίων εκδόθηκαν η απόφαση σχετικά
με την ΕΕΣ 2003 και η απόφαση σχετικά με την ΕΕΣ 2004.
Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη το δικόγραφο της προσφυγής, και όπως προεκτέθηκε στην ανωτέρω σκέψη 26, πρέπει να γίνει δεκτό
ότι ο προσφεύγων προβάλλει έναν και μόνο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παράβαση των άρθρων 12α και 24 του ΚΥΚ, καθόσον κακώς
η Επιτροπή δεν αναγνώρισε την ηθική παρενόχληση, της οποίας υπήρξε θύμα, και δεν έδωσε συνέχεια στην αίτηση αρωγής που είχε
υποβάλει συναφώς.
Επιχειρήματα των διαδίκων
Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι τέθηκε στο περιθώριο και απαξιώθηκε από τους προϊσταμένους του επειδή αποκάλυψε την ύπαρξη παρατυπιών
σε ορισμένους φακέλους όταν υπηρετούσε στη ΓΔ Δημοσιονομικού Eλέγχου και ότι η πολιτική που ακολούθησε η ιεραρχία με σκοπό
τον επαγγελματικό του αποκλεισμό συνεχίστηκε και, μάλιστα, επιδεινώθηκε αφότου επισήμανε νέες περιπτώσεις κακοδιαχειρίσεως,
τις οποίες διαπίστωσε κατά το κλείσιμο παλαιών φακέλων, στο πλαίσιο των σχετικών καθηκόντων που του ανατέθηκαν εντός της μονάδας
F.2 της ΓΔ Γεωργίας. Υποστηρίζει ότι η κατάσταση αυτή του προκάλεσε αβεβαιότητα και ανησυχία σχετικά με το επαγγελματικό του
μέλλον.
Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι υφίσταται, εξ αυτού του λόγου, ηθική παρενόχληση και τονίζει ότι, σύμφωνα με την απόφαση του
Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης της 9ης Δεκεμβρίου 2009, F-52/05, Q κατά Επιτροπής (η οποία ακυρώθηκε με την απόφαση του Γενικού
Δικαστηρίου της 12ης Ιουλίου 2011, T-80/09 P, μόνον όμως ως προς το ότι η απόφαση του Δικαστηρίου, στο σημείο 2 του διατακτικού,
καταδίκαζε την Επιτροπή να καταβάλει στον Q αποζημίωση), για να στοιχειοθετηθεί τέτοια παρενόχληση, δεν απαιτείται οι ενέργειες
των οργάνων να είναι οπωσδήποτε σκόπιμες, αλλά αρκεί να θίγουν, εκ του αποτελέσματός τους, την προσωπικότητα του υπαλλήλου
και να τον βλάπτουν.
Συγκεκριμένα, ο προσφεύγων ισχυρίζεται, πρώτον, ότι, μετά τις τοποθετήσεις του στη μονάδα J.1 και στη μονάδα F.2 της ΓΔ Γεωργίας,
τοποθετήθηκε, τελικώς, στη μονάδα D.4 της ίδιας ΓΔ. Κατά την άποψή του, η τοποθέτησή του αυτή δεν θα μπορούσε παρά να στηρίζεται
σε λόγους άσχετους προς το συμφέρον της υπηρεσίας, στο μέτρο που του ανατέθηκαν καθήκοντα υποδεέστερα των γνώσεων και των
ικανοτήτων του. Προσθέτει ότι η εν λόγω τοποθέτηση του στέρησε κάθε προοπτική περαιτέρω ανελίξεως, δεδομένου ότι χειριζόταν
υποθέσεις αντίστοιχες με αυτές που αναλαμβάνουν υπάλληλοι της κατηγορίας Β.
Ο προσφεύγων υποστηρίζει, δεύτερον, ότι η τοποθέτησή του στη μονάδα D.4 είχε ως συνέπεια να βρεθεί εκ νέου υπό τη διεύθυνση
του κ. Ο., υπαλλήλου με χαμηλότερο βαθμό, ο οποίος ακριβώς τον είχε αφήσει χωρίς αρμοδιότητες και συγκεκριμένη θέση για οκτώ
μήνες, όταν υπηρετούσε στη μονάδα J.1 της ΓΔ Γεωργίας, γεγονός που συνιστά προσβολή της προσωπικότητάς του.
Ο προσφεύγων ισχυρίζεται, τρίτον, ότι, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη για τις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν
η απόφαση σχετικά με την ΕΕΣ 2003 και η απόφαση σχετικά με την απόφαση ΕΕΣ 2004, η Επιτροπή κατέθεσε, με δική της πρωτοβουλία,
έγγραφο με στοιχεία από το SysPer 2, το οποίο δεν περιέγραφε ορθώς την υπηρεσιακή του κατάσταση, προκειμένου να πείσει το
Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης ότι ουδέποτε τοποθετήθηκε στη μονάδα J.1, καίτοι το στοιχείο αυτό εμφανιζόταν τόσο στο σύστημα
SysPer όσο και στις επίδικες ΕΕΣ. Την προηγουμένη της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως, η Επιτροπή διέγραψε από το SysPer 2 τα στοιχεία
που αφορούσαν την εν λόγω τοποθέτηση. Όπως καθίσταται σαφές από μήνυμα του εσωτερικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Επιτροπής,
με ημερομηνία 17 Απριλίου 2007, η τροποποίηση αυτή έγινε ενόψει της δίκης για τις προαναφερθείσες υποθέσεις. Αυτή η χρήση
του SysPer 2, για σκοπό διαφορετικό από εκείνο για τον οποίο δημιουργήθηκε, συνιστά κατάχρηση εξουσίας. Επιπλέον, ο προσφεύγων
δεν ενημερώθηκε για την εν λόγω τροποποίηση, οπότε συντρέχει προσβολή του δικαιώματός του προηγούμενης ακροάσεως. Τέλος, κατά
τον προσφεύγοντα, είναι ακατανόητη η θέση της Επιτροπής ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο επέφερε αυτή τη διόρθωση στα στοιχεία
του SysPer 2 ήταν ότι την πράξη της τοποθετήσεώς του στη μονάδα J.1 δεν ακολούθησε πράξη μεταθέσεως, τη στιγμή που δεν έχει
εκδοθεί πράξη μεταθέσεως ούτε σε συνέχεια κάποιας από τις λοιπές τοποθετήσεις του.
Ο προσφεύγων υποστηρίζει, τέταρτον, ότι το 2005 ο βαθμολογητής του χαρακτήρισε, εντελώς αδικαιολόγητα, την απόδοσή του ως
ανεπαρκή και μείωσε τον βαθμό του σε 11,5, παρά το γεγονός ότι, κατά την ως άνω περίοδο, είχε επισήμως καταγγείλει καταχρήσεις
και ατασθαλίες στη διαχείριση σχεδίων χρηματοδοτήσεως και θα έπρεπε, ως αναγνώριση, να γίνει, στην έκθεση εξελίξεως της σταδιοδρομίας
του, εύφημος μνεία για επιμελή άσκηση των καθηκόντων του.
Ο προσφεύγων επισημαίνει, πέμπτον, ότι κατόπιν της βαθμολογήσεώς του για το 2005 του ζητήθηκε να παρακολουθήσει επιμορφωτικά
σεμινάρια, προκειμένου να βελτιωθεί η βαθμολογία του, και να εργαστεί υπό την επίβλεψη και τις οδηγίες υπαλλήλου κατώτερου
κατά δύο βαθμούς από τον ίδιο, γεγονός ταπεινωτικό για το πρόσωπό του.
Η Επιτροπή αμφισβητεί το σύνολο των επιχειρημάτων που προβάλλει ο προσφεύγων.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
–       Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
Υπενθυμίζεται, κατ’ αρχάς, ότι το άρθρο 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ από 1ης Μαΐου 2004, ορίζει την
ηθική παρενόχληση ως «καταχρηστική […] συμπεριφορά», για τη διαπίστωση της οποίας πρέπει να πληρούνται δύο σωρευτικές προϋποθέσεις.
Πρώτη προϋπόθεση είναι τα είδη συμπεριφοράς, τα λόγια, οι πράξεις, οι χειρονομίες ή τα γραπτά τα οποία στοιχειοθετούν την
παρενόχληση να εκδηλώνονται «επί ορισμένο χρονικό διάστημα [και] κατά τρόπο επαναληπτικό ή συστηματικό», όπερ σημαίνει ότι
η ηθική παρενόχληση εμπεριέχει, κατ’ ανάγκην, το στοιχείο της χρονικής διάρκειας και προϋποθέτει την ύπαρξη επαναλαμβανόμενων
ή συνεχιζόμενων ενεργειών «που γίνονται με πρόθεση». Η δεύτερη προϋπόθεση, η οποία χωρίζεται από την πρώτη με τον σύνδεσμο
«και», απαιτεί να έχουν τα ως άνω είδη συμπεριφοράς, τα λόγια, οι πράξεις, οι χειρονομίες ή τα γραπτά ως αποτέλεσμα να θίξουν
την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τη φυσική ή ψυχολογική ακεραιότητα ενός προσώπου. Από το γεγονός ότι η λέξη «πρόθεση»
αφορά την πρώτη προϋπόθεση, και όχι τη δεύτερη, μπορούν να συναχθούν δύο συμπεράσματα. Αφενός, τα είδη συμπεριφοράς, τα λόγια,
οι πράξεις, οι χειρονομίες ή τα γραπτά, στα οποία αναφέρεται το άρθρο 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ, πρέπει να είναι ηθελημένα,
με συνέπεια να αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της διατάξεως αυτής τυχόν ενέργειες που γίνονται συμπτωματικώς. Αφετέρου,
δεν απαιτείται, αντιθέτως, αυτά τα είδη συμπεριφοράς, τα λόγια, οι πράξεις, οι χειρονομίες ή τα γραπτά, να είχαν ως σκοπό
να θίξουν την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τη φυσική ή ψυχική ακεραιότητα ενός προσώπου. Με άλλα λόγια, είναι δυνατό να
στοιχειοθετηθεί ηθική παρενόχληση κατά την έννοια του άρθρου 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ χωρίς να αποδειχθεί ότι το πρόσωπο
που παρενόχλησε σκόπευε, με τις ενέργειές του, να μειώσει τον παθόντα ή να υποβαθμίσει τις συνθήκες εργασίας του. Αρκεί οι
ενέργειες αυτές, εφόσον ήσαν ηθελημένες, να είχαν αντικειμενικά τέτοιες συνέπειες (βλ., υπ’ αυτή την έννοια, προαναφερθείσα
στη σκέψη 48 απόφαση Q κατά Επιτροπής, σκέψη 135, και απόφαση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης της 9ης Μαρτίου 2010, F-26/09,
Ν κατά Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σκέψη 72).
Επιπλέον, το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης επισήμανε, με την προαναφερθείσα απόφασή του Q κατά Επιτροπής, ότι είχε παγιωθεί
η νομολογία σύμφωνα με την οποία μια συμπεριφορά, για να χαρακτηριστεί ως ηθική παρενόχληση, έπρεπε να έχει αντικειμενικά
σκόπιμο χαρακτήρα και ότι ο προσφεύγων, ανεξάρτητα από τον υποκειμενικό τρόπο με τον οποίο ενδεχομένως εξέλαβε τα προβαλλόμενα
πραγματικά περιστατικά, όφειλε να προσκομίσει ένα σύνολο στοιχείων που να αποδεικνύουν την ύπαρξη συμπεριφοράς η οποία είχε,
αντικειμενικά, ως σκοπό να τον μειώσει ή να υποβαθμίσει επίτηδες τις συνθήκες εργασίας του. Ωστόσο, το Δικαστήριο Δημόσιας
Διοίκησης τόνισε επίσης ότι η νομολογία αυτή διαμορφώθηκε σε υποθέσεις που είχαν ως αντικείμενο συμπεριφορές προγενέστερες
της ενάρξεως της ισχύος του άρθρου 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ (προαναφερθείσα στη σκέψη 48 απόφαση Q κατά Επιτροπής, σκέψη
140), του οποίου η ανάλυση αποτέλεσε ακριβώς το έναυσμα για να εξελίξει το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης την ως άνω νομολογία
του.
Υπό το πρίσμα αυτών των σκέψεων πρέπει το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης να αποφανθεί επί των αιτιάσεων σχετικά με την ύπαρξη
ηθικής παρενοχλήσεως, ελέγχοντας αν οι προϊστάμενοι του προσφεύγοντος προέβησαν πράγματι στις διάφορες ενέργειες που τους
προσάπτει και εξετάζοντας κατά πόσον οι ενέργειες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να θίξουν αντικειμενικά την προσωπικότητα, την
αξιοπρέπεια και τη φυσική ή την ψυχική ακεραιότητα του ενδιαφερομένου (προαναφερθείσα απόφαση Ν κατά Κοινοβουλίου, σκέψη 73).
–       Επί της πρώτης αιτιάσεως, περί καταχρηστικού χαρακτήρα των διαδοχικών τοποθετήσεων του προσφεύγοντος
Πρέπει να υπομνησθεί ότι τα θεσμικά όργανα διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά την οργάνωση των υπηρεσιών τους ανάλογα
με την αποστολή που τους έχει ανατεθεί και κατά την τοποθέτηση, ενόψει της ως άνω αποστολής, του προσωπικού το οποίο έχουν
στη διάθεσή τους, υπό την προϋπόθεση ότι η τοποθέτηση αυτή γίνεται προς το συμφέρον της υπηρεσίας και δεν αντιβαίνει στον
κανόνα της αντιστοιχίας μεταξύ βαθμού και θέσεως (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 23ης Ιουνίου 1984, 69/83, Lux, σκέψη 17, και
της 7ης Μαρτίου 1990, C-116/88 και C-149/88, Hecq κατά Επιτροπής, σκέψη 11· απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου
1993, T-80/92, Turner κατά Επιτροπής, σκέψη 53· απόφαση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης της 4ης Ιουνίου 2009, F-52/08,
Plasa κατά Επιτροπής, σκέψη 77).
Δεδομένης αυτής της ευρείας διακριτικής ευχέρειας, ο έλεγχος του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης, όσον αφορά την τήρηση της
σχετικής με το συμφέρον της υπηρεσίας προϋποθέσεως, πρέπει να περιορίζεται στην εξέταση του ζητήματος αν η ΑΔΑ ενήργησε εντός
εύλογων και θεμιτών ορίων και δεν έκανε χρήση της διακριτικής της ευχέρειας κατά τρόπο προδήλως εσφαλμένο (αποφάσεις του Γενικού
Δικαστηρίου της 12ης Δεκεμβρίου 2000, T-223/99, Dejaiffe κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 53, και της 21ης Σεπτεμβρίου 2004, T-325/02, Soubies
κατά Επιτροπής, σκέψη 50).
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί εν μέρει επί του ζητήματος των διαδοχικών τοποθετήσεων του προσφεύγοντος.
Με την απόφαση της 16ης Απριλίου 2008 (σκέψη 77), έκρινε ότι αυτές οι τοποθετήσεις οφείλονταν στην κατάργηση της ΓΔ όπου αρχικώς
υπηρετούσε ο ενδιαφερόμενος και, ακολούθως, στις δυσκολίες τις οποίες αντιμετώπισε η διοίκηση στην προσπάθεια εξευρέσεως μιας
θέσεως αντίστοιχης προς τις ικανότητές του, λαμβανομένου υπόψη του περιορισμένου αριθμού ανάλογων θέσεων στον σχετικό πίνακα.
Όσον αφορά την τοποθέτηση του προσφεύγοντος στη μονάδα D.4, διαπιστώνεται ότι διαμαρτυρόταν για τη θέση του εντός της μονάδας
F.2, διότι η δραστηριότητά του περιοριζόταν στην τακτοποίηση ενταλμάτων εισπράξεως, τα οποία αφορούσαν παλαιούς φακέλους.
Επιπλέον, όταν περαιώθηκε η ως άνω αποστολή του εντός της εν λόγω μονάδας, έπρεπε να βρεθεί άλλη θέση γι’ αυτόν στη ΓΔ Γεωργίας.
Του προτάθηκαν άλλα καθήκοντα εντός της μονάδας F.2, ιδίως «στον τομέα της λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση και των τοπικών
συστημάτων», υπό την προϋπόθεση ότι θα παρακολουθούσε «πρόγραμμα εκ βάθρων επανακαταρτίσεως», όμως ο προσφεύγων δεν εκδήλωσε
ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πρόταση αυτή. Στη συνέχεια, η Επιτροπή του πρότεινε να τον εντάξει στη μονάδα E.II.2, πιο συγκεκριμένα
δε στο λεττονικό τμήμα, ως υπάλληλο στον τομέα της γεωργικής αναπτύξεως. Ωστόσο, ο προσφεύγων απέρριψε την εν λόγω πρόταση,
επιμένοντας ότι είχε επαγγελματική πείρα στη χρηματοοικονομική διαχείριση και ότι του ήταν αδύνατο να φανταστεί τον εαυτό
του να επιμορφώνεται εκ νέου σε ένα άγνωστο για τον ίδιο πεδίο δραστηριοτήτων απλώς και μόνο για να εργαστεί, και μάλιστα
σε αυτή την ηλικία, σε μια οποιαδήποτε διοικητική θέση. Κατόπιν των ανωτέρω, η Επιτροπή τοποθέτησε τελικώς τον προσφεύγοντα,
με τη συγκατάθεσή του, στη μονάδα D.4 ως υπεύθυνο γεωργικών προγραμμάτων, αρμόδιο για υποθέσεις χρηματοδοτήσεως προγραμμάτων
της Ιρλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και, συμπληρωματικώς, της Ελλάδας και της Κύπρου.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ως άνω στοιχεία, φαίνεται ότι η διοίκηση αναζήτησε για τον προσφεύγοντα μια κατάλληλη και αντίστοιχη
προς τις ικανότητές του θέση, γνωρίζοντας ότι δεν επιθυμούσε να εργαστεί σε άλλον τομέα, πέραν του οικονομικού ελέγχου, και
ότι, λόγω της ηλικίας του, δεν ήταν διατεθειμένος να καταβάλει προσπάθεια για την επανακατάρτισή του, παρότι αυτή θα σήμαινε
διεύρυνση του πεδίου των ικανοτήτων του.
Ο προσφεύγων παραπονείται, επιπροσθέτως, ότι, μετά την τοποθέτησή του στη μονάδα D.4, του ανατέθηκαν καθήκοντα χαμηλότερου
επιπέδου από τον βαθμό, τις γνώσεις και τις ικανότητές του.
Υπενθυμίζεται, συναφώς, ότι το γεγονός ότι ένας υπάλληλος διαθέτει υψηλά προσόντα δεν σημαίνει ότι αποκλείεται να τοποθετηθεί
σε άλλη θέση, διότι, καίτοι αληθεύει ότι είναι σαφώς προς το συμφέρον της διοικήσεως να υπηρετεί ο υπάλληλος σε θέση η οποία
να ανταποκρίνεται στις ικανότητες και τις φιλοδοξίες του, ενδέχεται να δικαιολογούν άλλοι λόγοι τη μετακίνησή του, υπό την
επιφύλαξη της τηρήσεως της αρχής της αντιστοιχίας βαθμού και θέσεως (βλ., υπ’ αυτή την έννοια, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου
της 7ης Φεβρουαρίου 2007, T-118/04 και T-134/04, Caló κατά Επιτροπής, σκέψη 99).
Επιπλέον, μολονότι από τα άρθρα 5 και 7 του ΚΥΚ προκύπτει ότι είναι δικαίωμα του υπαλλήλου να του ανατίθενται καθήκοντα που
συνάδουν, στο σύνολό τους, με τη θέση η οποία αντιστοιχεί στον βαθμό του εντός της ιεραρχίας, δεν συντρέχει παράβαση των διατάξεων
αυτών σε οποιαδήποτε περίπτωση περιορισμού των καθηκόντων του ενδιαφερομένου· για να στοιχειοθετηθεί παράβαση των εν λόγω
διατάξεων, πρέπει τα νέα καθήκοντα τα οποία του ανατίθενται να υπολείπονται, στο σύνολό τους, αισθητά εκείνων που αντιστοιχούν
στον βαθμό και τη θέση του υπαλλήλου, λαμβανομένων υπόψη της φύσεως, της σημασίας και της εκτάσεώς τους (απόφαση του Δικαστηρίου
της 23ης Μαρτίου 1988, 19/87, Hecq κατά Επιτροπής, σκέψη 8).
Εν προκειμένω, ο προσφεύγων ασκούσε, εντός της μονάδας D.4, καθήκοντα που αφορούσαν την αξιολόγηση των οικονομικών μέτρων
της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη εθνικών προγραμμάτων με αντικείμενο την προώθηση γεωργικών προϊόντων και ήταν αρμόδιος
για τις χώρες οι οποίες απαριθμούνταν στον κατάλογο των δέκα βασικών κρατών μελών, όσον αφορά τον αριθμό των σχετικών προγραμμάτων
και τα αντίστοιχα κονδύλια. Ο προσφεύγων ουδέν στοιχείο προσκόμισε προς στήριξη του ισχυρισμού του ότι χειριζόταν υποθέσεις
τις οποίες θα μπορούσαν να αναλάβουν και υπάλληλοι της κατηγορίας καθηκόντων AST, ενώ τέτοιοι υπάλληλοι ασχολούνταν με «υψηλή
στρατηγική». Εξάλλου, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση κατέστη σαφές ότι ο προσφεύγων προσάπτει, κατ’ ουσίαν, στην Επιτροπή
ότι τον μετέτρεψε σε «διαφημιστή γεωργικών προϊόντων», αντί να του αναθέσει καθήκοντα δημοσιονομικού ελέγχου, όπως αυτά που
ασκούσε κατά το παρελθόν. Όπως, όμως, ήδη επισημάνθηκε, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να καταλήξει σε κάποια λύση, με δεδομένα
τόσο τον περιορισμένο αριθμό των θέσεων που ανταποκρίνονταν στις φιλοδοξίες του προσφεύγοντος όσο και την άρνησή του να εξετάσει
έστω και το ενδεχόμενο επαγγελματικού αναπροσανατολισμού του. Επιπλέον, στην από 4 Δεκεμβρίου 2008 αίτησή του αρωγής, ο προσφεύγων
ανέφερε ότι ορισμένα από τα σχέδια συγχρηματοδοτήσεως, στις υποθέσεις τις οποίες χειριζόταν, ήταν αξίας πολλών εκατομμυρίων
ευρώ. Στην ίδια αυτή αίτηση, τόνισε επίσης ότι είχε μεριμνήσει ώστε «η μονάδα D.4 να δώσει απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις
και τα ερμηνευτικά σημειώματα που είχαν υποβάλει οι αρμόδιες υπηρεσίες» της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ότι είχε
μετάσχει σε επιτροπή παρακολουθήσεως την οποία οργάνωσε το τελευταίο αυτό κράτος μέλος και ότι είχε συντάξει ένα κείμενο σχετικό
με την αποστολή, τους στόχους και τις ρυθμίσεις που διέπουν τις εργασίες της εν λόγω μονάδας. Τέλος, κατά την τοποθέτησή του
στη μονάδα D.4, ο προσφεύγων, ο οποίος έλαβε την περιγραφή της θέσεώς του υπό τον τίτλο «υπεύθυνος προγραμμάτων», δεν αμφισβήτησε
ότι η ως άνω μονάδα ήταν αρμόδια για υποθέσεις άμεσων χρηματοδοτήσεων που ανταποκρίνονταν στις γνώσεις και τις ικανότητές
του.
Επομένως, δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω ότι η Επιτροπή, τοποθετώντας τον προσφεύγοντα στη μονάδα D.4, ενήργησε καθ’ υπέρβαση
των ευλόγων ορίων.
Εκ των ανωτέρω σκέψεων συνάγεται ότι η πρώτη αιτίαση του προσφεύγοντος είναι αβάσιμη.
–       Επί της δεύτερης αιτιάσεως, περί τοποθετήσεως του προσφεύγοντος υπό τη διεύθυνση του κ. O.
Λόγω της τοποθετήσεώς του στη μονάδα D.4, ο προσφεύγων βρέθηκε εκ νέου υπό τη διεύθυνση του κ. O., προϊσταμένου του και σε
προηγούμενή του θέση, τον οποίο ο προσφεύγων θεωρεί υπεύθυνο για το γεγονός ότι είχε παραμείνει πολλούς μήνες χωρίς συγκεκριμένα
καθήκοντα προς εκπλήρωση.
Εντούτοις, ο προσφεύγων δεν εξηγεί για ποιο λόγο η ως άνω κατάσταση έθιξε αντικειμενικά την προσωπικότητά του, την αξιοπρέπειά
του και τη φυσική ή την ψυχική του ακεραιότητα. Πράγματι, παρά την ανάμνηση μιας περιόδου κατά τη διάρκεια της οποίας περιήλθε
σε «μη ικανοποιητική επαγγελματική κατάσταση», σύμφωνα με τη διατύπωση που χρησιμοποίησε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση
της 16ης Απριλίου 2008 (σκέψη 79), ο προσφεύγων διευκρίνισε ότι οι «σχέσεις του με τον κ. [Ο.] διατηρήθηκαν σε πολύ θετικό
πνεύμα συνεργασίας» και ότι, εντός της μονάδας D.4, μπόρεσε να εργαστεί «σε κλίμα ηρεμίας», όπως επιβεβαίωσε και κατά την
επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Επιπλέον, μολονότι στο υπόμνημα απαντήσεως ο προσφεύγων φαίνεται να ισχυρίζεται ότι ο προϊστάμενός
του, δηλαδή ο κ. Ο., ήταν κατά δύο βαθμούς κατώτερός του, από την επ’ ακροατηρίου συζήτηση προέκυψε ότι, κατά τον χρόνο των
πραγματικών περιστατικών, αμφότεροι είχαν βαθμό AD 12 και ο κ. Ο. προήχθη στον βαθμό AD 13 πριν από τον προσφεύγοντα. Άλλωστε,
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ο προσφεύγων δήλωσε ότι το πρόβλημά του δεν έγκειται στον βαθμό του κ. Ο., αλλά στη φύση
των καθηκόντων που του ανατέθηκαν εντός της μονάδας D.4, ζήτημα το οποίο εξετάστηκε ανωτέρω στις σκέψεις 58 επ.
Κατά συνέπεια, η δεύτερη αιτίαση του προσφεύγοντος είναι αβάσιμη.
–       Επί της τρίτης αιτιάσεως, περί παραποιήσεως του SysPer 2
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι δεν προκύπτει από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης ότι η
Επιτροπή σκοπίμως παραποίησε, όπως διατείνεται ο προσφεύγων, το SysPer 2, προκειμένου να εμφανίσει ανακριβή εικόνα σχετικά
με τις τοποθετήσεις του. Από τη δικογραφία μάλλον συνάγεται ότι ανέκυψε κάποια απόκλιση στα στοιχεία των συστημάτων SysPer
και SysPer 2, όσον αφορά το ιστορικό των τοποθετήσεων του προσφεύγοντος, ως αποτέλεσμα παραδρομής ή αμελείας, πιθανώς λόγω
μιας «μετακινήσεως [του υπαλλήλου] στο εσωτερικό της υπηρεσίας, η οποία δεν κοινοποιήθηκε [...] ώστε να καταγραφεί κωδικοποιημένη
στο SysPer».
Συνεπώς, η τρίτη αιτίαση του προσφεύγοντος είναι αβάσιμη.
–       Επί της τέταρτης αιτιάσεως, περί μειώσεως της βαθμολογίας του προσφεύγοντος στην ΕΕΣ του 2005
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία (απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Ιουνίου 1983, 36/81, 37/81 και 218/81, Seton
κατά Επιτροπής, σκέψη 23), οι βαθμολογητές απολαύουν ευρείας διακριτικής ευχέρειας ως προς τις κρίσεις τους επί της επαγγελματικής
αξίας των προσώπων τα οποία οφείλουν να βαθμολογήσουν, οπότε ο δικαστικός έλεγχος του περιεχομένου των εκθέσεων αξιολογήσεως
από τον δικαστή της Ένωσης πρέπει να αφορά μόνον το νομότυπο της διαδικασίας, το υποστατό των πραγματικών περιστατικών, καθώς
και την έλλειψη πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως ή καταχρήσεως εξουσίας.
Επιπλέον, στον προσφεύγοντα απόκειται να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ικανά να ανατρέψουν τις εκτιμήσεις της διοικήσεως
(βλ., υπ’ αυτή την έννοια, αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου της 12ης Δεκεμβρίου 1996, T-380/94, AIUFFASS και AKT κατά Επιτροπής,
σκέψη 59, και της 12ης Φεβρουαρίου 2008, T-289/03, BUPA κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 221).
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο προσφεύγων, ο οποίος δεν περιέλαβε καν την επίμαχη ΕΕΣ στο δικόγραφο που κατέθεσε, ουδέν στοιχείο
προσκόμισε για να αποδείξει ότι η βαθμολόγησή του με 11,5 στερείτο προδήλως οποιασδήποτε αντικειμενικής αιτιολογίας, όπως
αυτός διατείνεται.
Επομένως, η τέταρτη αιτίαση του προσφεύγοντος είναι αβάσιμη.
–       Επί της πέμπτης αιτιάσεως, περί επιβολής στον προσφεύγοντα της υποχρεώσεως να παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια και να
εργαστεί υπό την επίβλεψη υπαλλήλου χαμηλότερου βαθμού
Ο προσφεύγων προσάπτει στην Επιτροπή ότι τον υποχρέωσε, μετά τη βαθμολόγησή του για το 2005, να παρακολουθήσει επιμορφωτικά
σεμινάρια και να εργαστεί υπό την επίβλεψη υπαλλήλου χαμηλότερου βαθμού από τον ίδιο.
Η Επιτροπή υποστηρίζει, ωστόσο, ότι τα επικρινόμενα μέτρα ελήφθησαν προς το συμφέρον του προσφεύγοντος, προκειμένου να βελτιωθεί
η επαγγελματική του απόδοση. Ο προσφεύγων δεν αμφισβητεί σοβαρά το επιχείρημα αυτό.
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα επίδικα συνοδευτικά μέτρα δεν ήταν, αντικειμενικώς, ικανά να θίξουν τον
ενδιαφερόμενο.
Πέραν τούτου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ΕΕΣ που καταρτίστηκε για τον προσφεύγοντα, μετά τα επίδικα μέτρα, ήταν πιο θετική.
Στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ο ίδιος ο προσφεύγων αναγνώρισε επιπλέον ότι, εν επιδικία, προήχθη στον βαθμό AD 13.
Τέλος, στο μέτρο που ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι η εξέλιξη της σταδιοδρομίας του παρεμποδίστηκε ούτως ή άλλως, πρέπει να
υπογραμμιστεί ότι δεν αμφισβήτησε την περιεχόμενη στην απορριπτική απόφαση επί της διοικητικής του ενστάσεως διαπίστωση ότι
δεν ήταν ο αρχαιότερος υπάλληλος βαθμού AD 12 στη ΓΔ Γεωργίας.
Κατά συνέπεια, η πέμπτη αιτίαση του προσφεύγοντος είναι αβάσιμη.
Εξάλλου, δεδομένου ότι ουδεμία από τις προεκτεθείσες στη σκέψη 34 αιτιάσεις είναι βάσιμη, οι εν λόγω αιτιάσεις δεν είναι δυνατό,
ούτε σε συνδυασμό με εκείνες που εκτέθηκαν στη σκέψη 33 της παρούσας αποφάσεως και απορρίφθηκαν επίσης από το Γενικό Δικαστήριο
με την απόφαση της 16ης Απριλίου 2008, να στοιχειοθετήσουν τον παράνομο χαρακτήρα της απορρίψεως της δεύτερης αιτήσεως αρωγής,
την οποία υπέβαλε ο προσφεύγων λόγω ηθικής παρενοχλήσεως.
Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, διαπιστώνεται ότι ο μόνος παραδεκτός λόγος ακυρώσεως τον οποίο προέβαλε ο προσφεύγων είναι
αβάσιμος και η προσφυγή ακυρώσεως πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί.

Επί του αιτήματος χρηματικής ικανοποιήσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων
Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το παράτυπο της προσβαλλομένης αποφάσεως του προκάλεσε βλάβη, την οποία αποτιμά σε 30 000 ευρώ,
δεδομένου ότι οι ενέργειες που προσάπτει στην Επιτροπή έθιξαν την προσωπικότητα, την ακεραιότητα και την αξιοπρέπειά του και
του στέρησαν κάθε προοπτική μελλοντικής επαγγελματικής του εξελίξεως.
Κατά την Επιτροπή, το αίτημα χρηματικής ικανοποιήσεως πρέπει να απορριφθεί, εφόσον η προσφυγή ακυρώσεως είναι απαράδεκτη και
αβάσιμη.

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Ο προσφεύγων ζητεί, ως ενάγων, τη χρηματική ικανοποίηση της βλάβης που υπέστη από την προσβαλλόμενη απόφαση, θεωρώντας ότι
οι παρανομίες τις οποίες κατήγγειλε προς στήριξη του αιτήματος απορρίψεως της αποφάσεως αυτής, συνιστούν και πταίσματα. Επομένως,
το αίτημα χρηματικής ικανοποιήσεως συνδέεται άμεσα με το εν λόγω αίτημα ακυρώσεως. Κατά συνέπεια, η απόρριψη του τελευταίου
συνεπάγεται απόρριψη και του αιτήματος χρηματικής ικανοποιήσεως.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η προσφυγή-αγωγή είναι απορριπτέα στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του ογδόου κεφαλαίου του
δεύτερου τίτλου του εν λόγω Κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος
διαδίκου. Βάσει της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να αποφασίσει, όταν αυτό επιβάλλεται
για λόγους επιείκειας, ότι ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται εν μέρει μόνο στα έξοδα ή ότι δεν πρέπει να καταδικαστεί για
τους ως άνω λόγους.
Από την παρούσα απόφαση προκύπτει ότι ο προσφεύγων ηττήθηκε. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή ζήτησε ρητώς, με τα αιτήματά της, να
καταδικαστεί ο προσφεύγων στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι οι περιστάσεις της υπό κρίση διαφοράς δεν δικαιολογούν την εφαρμογή
των διατάξεων του άρθρου 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο προσφεύγων πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή.
2)
Ο Χ. Μιχαήλ φέρει τα δικαστικά του έξοδα και καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα της Επιτροπής.
Mahoney
Kreppel
Van Raepenbusch
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Σεπτεμβρίου 2011.
Η Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
W. Hakenberg

P. Mahoney
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.