CELEX: 62009CJ0554
Οδικές μεταφορές
Υποχρέωση χρησιμοποιήσεως συσκευής ελέγχου ταχύτητας
Εξαιρέσεις για οχήματα που μεταφέρουν υλικά
Έννοια "υλικά"
Μεταφορά άδειων φιαλών με το όχημα εμπόρου οίνου και ποτών

Raemdonck και Raemdonck-Janssens.
Δεδομένου ότι ο κανονισμός 561/2006 δεν έχει επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις όσον αφορά τις προϋποθέσεις στις οποίες υπόκειται
η παρέκκλιση που προβλέπει το άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο ζ΄, του κανονισμού 3820/85, με εξαίρεση τη συμπληρωματική προϋπόθεση
ότι το βάρος του οχήματος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους 7,5 τόνους, καθώς και τη διευκρίνιση ότι ο οδηγός μπορεί επίσης
να μεταφέρει «μηχανήματα» στο πλαίσιο της ασκήσεως του επαγγέλματός του, η ερμηνεία που δόθηκε με την προαναφερθείσα απόφαση
Raemdonck και Raemdonck-Janssens στον όρο «υλικό», ο οποίος περιεχόταν στην ως άνω διάταξη, ισχύει και για τον όρο «υλικά»
κατά την έννοια του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 561/2006.
Από την προαναφερθείσα απόφαση προκύπτει ότι ο όρος «υλικά» έχει ευρύτερο περιεχόμενο από τον όρο «εξοπλισμός», καθόσον καλύπτει
αντικείμενα τα οποία είτε είναι αναγκαία είτε χρησιμοποιούνται κατά την άσκηση του επαγγέλματος του οδηγού του οικείου οχήματος,
οπότε είναι δυνατό να περιλαμβάνει και συστατικά ή εξαρτήματα του τελικού προϊόντος που πρόκειται να κατασκευάσει ή των εργασιών
που πρόκειται να πραγματοποιήσει ο εν λόγω οδηγός. Επομένως, το υλικό είτε προορίζεται να χρησιμοποιηθεί είτε είναι απαραίτητο
για τη δημιουργία, την τροποποίηση ή τη μεταποίηση άλλου πράγματος και δεν πρέπει απλώς να μεταφέρεται προκειμένου να παραδοθεί,
να πωληθεί ή να διατεθεί το ίδιο. Εφόσον το υλικό υπόκειται σε διαδικασία μεταποιήσεως, δεν συνιστά εμπόρευμα το οποίο πρόκειται
να πωληθεί από το πρόσωπο που το χρησιμοποιεί.
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ένας έμπορος οίνου και ποτών, όπως ο Α. M. Seeger, μεταφέρει απλώς άδειες φιάλες. Πράγματι,
αυτές δεν αποτελούν αντικείμενα αναγκαία για την άσκηση της κύριας δραστηριότητάς του, όπως ορθώς υποστηρίζουν στις παρατηρήσεις
τους τόσο η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι άδειες φιάλες τις οποίες μεταφέρει ο Α. M. Seeger
δεν υφίστανται επεξεργασία ούτε μεταποιούνται ούτε προστίθενται σε άλλο προϊόν ούτε χρησιμοποιούνται κατά την άσκηση δραστηριότητας.
Δεν είναι αναγκαία ως εξαρτήματα ή πρώτη ύλη ή συστατικά ούτε για την παρασκευή οποιουδήποτε προϊόντος από τον έμπορο ούτε
για εργασίες τις οποίες αυτός εκτελεί. Τέλος, δεν πρόκειται ούτε για συσκευές ή εργαλεία απαραίτητα για την κατασκευή κάποιου
προϊόντος.
Εξάλλου, μολονότι αληθεύει ότι οι επίμαχες στην υπόθεση της κύριας δίκης άδειες φιάλες χρησιμοποιούνται για εμπορικό σκοπό
και ότι ο Α. M. Seeger δεν έχει προφανώς άλλη επιλογή και είναι αναγκασμένος, για λόγους μεγαλύτερης οικονομικής αποδοτικότητας
και, επομένως, βάσει αμιγώς υποκειμενικών εκτιμήσεων, να συλλέγει ο ίδιος τις φιάλες από τους πελάτες του, το γεγονός αυτό
δεν σημαίνει ότι αυτές μπορούν να θεωρηθούν αντικειμενικά ως «υλικά» κατά την έννοια του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο
δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 561/2006.
Η άποψη αυτή για τη σημασία του όρου «υλικά» επιβεβαιώνεται από τη συστηματική ερμηνεία όλων των εξαιρέσεων που περιέχει το
άρθρο 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 561/2006.
Η διάταξη αυτή προβλέπει εξαιρέσεις από τα άρθρα 5 έως 9 του εν λόγω κανονισμού, μεταξύ άλλων, για οχήματα που χρησιμοποιούνται
για τη συλλογή γάλακτος από αγροκτήματα και την επιστροφή στα αγροκτήματα των δοχείων γάλακτος ή για οχήματα που χρησιμοποιούνται
στο πλαίσιο δραστηριοτήτων αποκομιδής ή διαθέσεως οικιακών απορριμμάτων.
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, κατά την ερμηνεία της έννοιας «υλικά» την οποία προτείνει ο Α. M. Seeger, ο όρος αυτός
αφορά επίσης τις κενές συσκευασίες και τα άδεια κιβώτια, με συνέπεια να καλύπτει και τις προαναφερθείσες ειδικές εξαιρέσεις
και να τις καθιστά σε μεγάλο βαθμό ή ακόμη και εντελώς άνευ αντικειμένου. Αν η πρόθεση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν να εισαγάγει
γενική εξαίρεση για όλα τα οχήματα τα οποία μεταφέρουν αντικείμενα προς χρήση σε επαγγελματικές δραστηριότητες, δεν θα είχε
περιοριστεί να προβλέψει με το άρθρο 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 561/2006 εξαιρέσεις για ειδικές κατηγορίες μεταφερόμενων
αντικειμένων, αλλά θα είχε αναφερθεί απλώς σε αντικείμενα τα οποία χρησιμοποιούνται σε επαγγελματικές δραστηριότητες.
Άλλωστε, αν γινόταν δεκτή η ερμηνεία της έννοιας «υλικά» την οποία υποστηρίζει ο Α. M. Seeger, θα απέβαινε δυσχερής, αν όχι
αδύνατη, η διάκρισή της από την έννοια «εμπόρευμα», όπως χρησιμοποιείται επανειλημμένως στον κανονισμό 561/2006, μεταξύ άλλων,
στα άρθρα 2, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, 4, στοιχείο α΄, και 10, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού.
Πράγματι, η εφαρμογή της εξαιρέσεως που προβλέπει το άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού
561/2006 εξαρτάται, ιδίως, από το είδος των μεταφερόμενων εμπορευμάτων και δεν αφορά όλα τα εμπορεύματα, ακόμη και αν πληρούνται
οι λοιπές προϋποθέσεις τις οποίες θέτει η εν λόγω διάταξη. Έτσι, οι όροι «υλικά», «εξοπλισμός» και «μηχανήματα» δηλώνουν κατ’
ανάγκην μέρος μόνο των εμπορευμάτων των οποίων η μεταφορά εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ως άνω κανονισμού. Επομένως, τα
καθαυτά εμπορεύσιμα αγαθά αποκλείονται λόγω του περιορισμού αυτού, όπως επίσης και τα εμπορεύματα που απλώς μεταφέρονται από
τόπο σε τόπο χωρίς να υφίστανται επεξεργασία, να μεταποιούνται ή να χρησιμοποιούνται κατά την άσκηση κάποιας δραστηριότητας.
Ειδάλλως, η έννοια «υλικά» θα καθιστούσε αδύνατο τον περιορισμό της εφαρμογής των προβλεπόμενων από το άρθρο 13, παράγραφος
1, του εν λόγω κανονισμού εξαιρέσεων βάσει του είδους των μεταφερόμενων εμπορευμάτων, με απώτερη συνέπεια την κατάργηση κάθε
διακρίσεως μεταξύ των εννοιών «υλικά» και «εμπορεύματα».
Σημειωτέον, επίσης, ότι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού
561/2006 πρέπει να ερμηνεύονται στενά, δεδομένου ότι η ως άνω διάταξη συνιστά εξαίρεση από τα άρθρα 5 έως 9 του ίδιου κανονισμού.
Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, αν γινόταν δεκτή η ερμηνεία της έννοιας «υλικά» την οποία υποστηρίζει ο Α. M. Seeger,
το πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 561/2006 θα
καταλάμβανε, κατ’ αρχήν, το σύνολο των χρησιμοποιούμενων σε επαγγελματικές δραστηριότητες αντικειμένων, αποτέλεσμα το οποίο
θα έθιγε τους σκοπούς του κανονισμού αυτού, ήτοι τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των προσώπων που απασχολούνται στον τομέα
των οδικών μεταφορών και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Εξάλλου, η ερμηνεία αυτή θα αντέβαινε επίσης στις επιταγές του άρθρου 13, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, στο μέτρο
που θα είχε ως συνέπεια, αφενός, να στερηθεί μεγάλος αριθμός οδηγών της προβλεπόμενης από τον κανονισμό 561/2006 προστασίας
των συνθηκών εργασίας τους.
Αφετέρου, αυτή η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της εξαιρέσεως του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση,
του κανονισμού 561/2006 θα σήμαινε ότι μεγάλος αριθμός οχημάτων θα ήταν δυνατό να έχει τέτοιους οδηγούς οι οποίοι θα μπορούσαν,
έτσι, νομίμως να οδηγούν πολλές ώρες χωρίς ανάπαυση, με αποτέλεσμα να θίγεται σοβαρά ο σκοπός της βελτιώσεως της οδικής ασφάλειας.
Συναφώς, διαπιστώνεται επίσης ότι, κατά το άρθρο 1, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 561/2006, ο κανονισμός αυτός έχει, μεταξύ
άλλων, ως σκοπό την προώθηση αποτελεσματικότερων πρακτικών εφαρμογής, από τα κράτη μέλη, των κανόνων που διέπουν τον τομέα
των οδικών μεταφορών, καθώς και, κατά την τέταρτη αιτιολογική του σκέψη, τη θέσπιση ενός συνόλου «σαφέστερων και απλούστερων
κανόνων, οι οποίοι θα κατανοούνται, θα ερμηνεύονται και θα εφαρμόζονται ευκολότερα από τις επιχειρήσεις οδικών μεταφορών και
τις αρχές που είναι αρμόδιες για την επιβολή τους».
Κατά συνέπεια, τυχόν επέκταση του πεδίου εφαρμογής της εξαιρέσεως του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση,
του κανονισμού 561/2006 θα μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητα στον τομέα των οδικών μεταφορών και τις αρχές που είναι αρμόδιες
για την επιβολή των οικείων κανόνων, καθώς και να προκαλέσει δυσχέρειες στην ερμηνεία, την εφαρμογή, την εκτέλεση και τον
έλεγχο των εν λόγω κανόνων. Τούτο, όμως, όχι μόνο θα αντέβαινε στους προαναφερθέντες στην ανωτέρω σκέψη σκοπούς, αλλά θα μπορούσε
να διακυβεύσει την επίτευξη του σκοπού της αποτελεσματικής και ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων περί των χρόνων οδηγήσεως
και των περιόδων αναπαύσεως, τον οποίο θέτει η δέκατη τέταρτη αιτιολογική σκέψη του ως άνω κανονισμού.
Τέλος, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ούτε το επιχείρημα που αντλεί ο Α. M. Seeger από το γεγονός ότι υπέχει από την εθνική ρύθμιση
σχετικά με τις συσκευασίες, η οποία έχει ως σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος με την προώθηση των επαναχρησιμοποιούμενων
φιαλών και προβλέπει την επιστροφή των φιαλών ορισμένων ποτών, την υποχρέωση να μετέχει στο σύστημα αναζητήσεως και συλλογής
των οικείων φιαλών, με συνέπεια η μεταφορά των άδειων φιαλών να είναι αναγκαία για τις εμπορικές του δραστηριότητες.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το γεγονός ότι εθνική ρύθμιση για την προστασία του περιβάλλοντος επιβάλλει μια υποχρέωση, ακόμη
και αν πρόκειται για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο μιας υποχρεώσεως προβλεπόμενης από οδηγία, δεν συνεπάγεται ότι οι άδειες φιάλες
που μεταφέρονται από έμπορο οίνου και ποτών περιλαμβάνονται στην έννοια «υλικά» του άρθρου 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄,
δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 561/2006. Εξάλλου, το επιχείρημα αυτό θα μπορούσε να ευδοκιμήσει μόνο στην περίπτωση κατά
την οποία ο Α. M. Seeger μετέφερε αποκλειστικώς και μόνον επιστρεφόμενες άδειες φιάλες, όπερ δεν προκύπτει από τη δικογραφία
που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο.
Λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω σκέψεις, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο όρος «υλικά», όπως χρησιμοποιείται
στο άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 561/2006, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι
δεν καλύπτει τα υλικά συσκευασίας, όπως τις άδειες φιάλες, που μεταφέρει έμπορος οίνου και ποτών ο οποίος διατηρεί κατάστημα,
παραδίδει εμπορεύματα κατ’ οίκον στους πελάτες του μια φορά την εβδομάδα και συλλέγει, στο πλαίσιο της εν λόγω δραστηριότητας,
τις κενές συσκευασίες για να τις επιστρέψει στον χονδρέμπορο προμηθευτή του.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Ο όρος «υλικά», όπως χρησιμοποιείται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού (ΕΚ) 561/2006
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, για την εναρμόνιση ορισμένων κοινωνικών διατάξεων στον
τομέα των οδικών μεταφορών και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) 3821/85 και (ΕΚ) 2135/98 του Συμβουλίου, καθώς και
για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 3820/85 του Συμβουλίου, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν καλύπτει τα υλικά
συσκευασίας, όπως τις άδειες φιάλες, που μεταφέρει έμπορος οίνου και ποτών ο οποίος διατηρεί κατάστημα, παραδίδει εμπορεύματα
κατ’ οίκον στους πελάτες του μια φορά την εβδομάδα και συλλέγει, στο πλαίσιο της εν λόγω δραστηριότητας, τις κενές συσκευασίες
για να τις επιστρέψει στον χονδρέμπορο προμηθευτή του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.