CELEX: 62006TJ0382
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Τομέας των συνδέσμων σωληνώσεων από χαλκό και κράματα χαλκού
Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ
Καταλογισμός της παραβατικής συμπεριφοράς
Διάρκεια της παραβάσεως

. Συγκεκριμένα, το γεγονός ότι η προσφεύγουσα παραιτήθηκε από τον πρώτο, δεύτερο και τρίτο λόγο ακυρώσεως σημαίνει
ότι αυτή δεν αμφισβητεί ότι πρέπει να της καταλογιστεί ευθύνη για την παραβατική συμπεριφορά της θυγατρικής της.
Επομένως, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι η διάρκεια συμμετοχής της Pegler στη σύμπραξη είναι καθοριστική όσον αφορά την έκταση
της ευθύνης της προσφεύγουσας.
Συγκεκριμένα, πρέπει να υπομνησθεί ότι στην προσφεύγουσα δεν καταλογίστηκε ευθύνη για τη σύμπραξη λόγω της άμεσης συμμετοχής
της στις δραστηριότητες της συμπράξεως. Η προσφεύγουσα θεωρήθηκε υπεύθυνη για την παράβαση αποκλειστικώς λόγω της ιδιότητάς
της ως μητρικής εταιρίας της μετέχουσας στη σύμπραξη Pegler. Επομένως, η ευθύνη της δεν μπορεί να υπερβαίνει την ευθύνη της
Pegler.
Εντούτοις, με απόφαση της ίδιας ημέρας, εκδοθείσα επί της υποθέσεως T‑386/06, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε το άρθρο 1 της
προσβαλλομένης αποφάσεως κατά το μέτρο που με αυτό η Επιτροπή διαπίστωσε συμμετοχή της Pegler στην επίμαχη σύμπραξη όσον αφορά
το χρονικό διάστημα από τις 31 Δεκεμβρίου 1988 έως τις 29 Οκτωβρίου 1993. Με τις έγγραφες παρατηρήσεις της, η προσφεύγουσα
αμφισβήτησε ρητώς τη συμμετοχή της Pegler στη σύμπραξη μόνον όσον αφορά το χρονικό διάστημα πριν τις 7 Φεβρουαρίου 1989. Επομένως,
πρέπει να εξετασθούν οι συνέπειες της ακυρώσεως αυτής για την προσφεύγουσα.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο δικαστής της Ένωσης δεν μπορεί να αποφανθεί ultra petita [βλ. αποφάσεις της 14ης Δεκεμβρίου
1962, 46/59 και 47/59, Meroni κατά Ανωτάτης Αρχής, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 797, και της 28ης Ιουνίου 1972, 37/71, Jamet
κατά Επιτροπής, ECR 1972 (μόνο σε ξενόγλωσσες εκδόσεις), σ. 483, σκέψη 12], και συνεπώς η ακυρότητα την οποία κηρύσσει δεν
μπορεί να υπερβεί τη ζητηθείσα από τον προσφεύγοντα (απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, C-310/97 P, Επιτροπή
κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., Συλλογή 1999, σ. I-5363, σκέψη 52).
Επιπλέον, αν ο αποδέκτης μιας αποφάσεως αποφασίσει να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, ο δικαστής της Ένωσης επιλαμβάνεται μόνον
των στοιχείων της αποφάσεως που αφορούν τον προσφεύγοντα. Αντιθέτως, τα στοιχεία που αφορούν άλλους αποδέκτες και τα οποία
δεν προσβλήθηκαν δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της διαφοράς την οποία ο δικαστής της Ένωσης καλείται να επιλύσει (απόφαση
Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., προπαρατεθείσα, σκέψη 53).
Εντούτοις, εν προκειμένω, παρά την προπαρατεθείσα νομολογία και, ιδίως, την προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά AssiDomän
Kraft Products κ.λπ., πρέπει να υπομνησθεί ότι, από απόψεως του δικαίου του ανταγωνισμού, η προσφεύγουσα συνιστούσε ενιαία
οντότητα με τη θυγατρική της, η οποία εν μέρει δικαιώθηκε κατόπιν της προσφυγής ακυρώσεως που ασκήθηκε στο πλαίσιο της υποθέσεως
T-386/06. Επομένως, το γεγονός ότι η Επιτροπή θεώρησε υπεύθυνη την προσφεύγουσα σημαίνει ότι η δεύτερη ωφελείται από τη μερική
ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως στο πλαίσιο της ως άνω υποθέσεως. Συγκεκριμένα, η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή ακυρώσεως
κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως και υποστήριξε ότι σε περίπτωση που η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρωθεί όσον αφορά την Pegler,
πρέπει  επίσης να ακυρωθεί κατά το μέτρο που αφορά την ίδια. Επιπλέον, η προσφεύγουσα προβάλλει ένα μόνο λόγο ακυρώσεως ο
οποίος σκοπεί σε αμφισβήτηση της διάρκειας της συμμετοχής της Pegler στην παράβαση και ζητεί, από την άποψη αυτή, την ακύρωση
της προσβαλλομένης  αποφάσεως.
Εξάλλου, το ως άνω συμπέρασμα συνάδει με το γεγονός ότι η προσφεύγουσα και η Pegler καταδικάστηκαν από κοινού και εις ολόκληρον
στην καταβολή του προστίμου που τους επιβλήθηκε με το άρθρο 2, στοιχείο η΄, της προσβαλλομένης αποφάσεως και αντιστοιχεί στο
αίτημα μειώσεως του ποσού του προστίμου που η προσφεύγουσα διατύπωσε στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως.
Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο, επιλαμβανόμενο προσφυγών ακυρώσεως οι οποίες ασκήθηκαν χωριστά από τη μητρική εταιρία και
τη θυγατρική της, δεν αποφαίνεται ultra petita οσάκις λαμβάνει υπόψη την έκβαση της προσφυγής που άσκησε η θυγατρική, εφόσον
τα αιτήματα που η μητρική εταιρία διατύπωσε με την προσφυγή της έχουν το ίδιο αντικείμενο.
Τέλος, παρατηρείται ότι, εν προκειμένω, η από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη της μητρικής εταιρίας και της θυγατρικής της
για την καταβολή του επιβληθέντος σε αυτές προστίμου τις θέτει σε μια ιδιαίτερη κατάσταση η οποία συνεπάγεται συνέπειες για
τη μητρική εταιρία στην οποία καταλογίστηκε η συμπεριφορά της θυγατρικής της σε περίπτωση ακυρώσεως ή μεταρρυθμίσεως της προσβαλλομένης
αποφάσεως. Συγκεκριμένα, ελλείψει παραβατικής συμπεριφοράς της θυγατρικής, δεν θα καταλογιζόταν στη μητρική εταιρία η συμπεριφορά
της θυγατρικής της ούτε θα καταδικαζόταν αυτή από κοινού και εις ολόκληρον με τη θυγατρική της στην καταβολή του προστίμου.
Επομένως, δεδομένου ότι η ευθύνη της προσφεύγουσας συνδεόταν αυστηρώς με αυτή της Pegler, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να
ακυρωθεί όσον αφορά το χρονικό σημείο ενάρξεως της συμμετοχής της προσφεύγουσας στην παράβαση και, κατά συνέπεια, να μειωθεί
το επιβληθέν σε αυτή πρόστιμο.
Όσον αφορά την ημερομηνία παύσεως συμμετοχής της Pegler στη σύμπραξη, η προσφεύγουσα φρονεί ότι το πλέον πρόσφατο αποδεικτικό
στοιχείο το οποίο επιτρέπει να θεμελιωθεί σύνδεση μεταξύ της Pegler και της συμπράξεως είναι αυτό το οποίο αφορά τη σύσκεψη
της 3ης Μαΐου 2000, στην οποία έλαβε μέρος η Pegler, γεγονός που σημαίνει ότι αυτή η ημερομηνία έπρεπε να γίνει δεκτή ως ημερομηνία
παύσεως της συμμετοχής και όχι η ημερομηνία της 22ας Μαρτίου 2001, κατά την οποία η Επιτροπή πραγματοποίησε τους αιφνιδιαστικούς
ελέγχους. Συναφώς, από την αιτιολογική σκέψη 716 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, μολονότι η απόδειξη της πλέον
πρόσφατης αντίθετης προς τον ανταγωνισμό συμφωνίας στην οποία μετέσχε η Pegler ανατρέχει στις 14 Αυγούστου 2000, η Επιτροπή
θεώρησε εύλογο να λάβει υπόψη την 22α Μαρτίου 2001 ως ημερομηνία παύσεως συμμετοχής της Pegler στην παράβαση, λαμβανομένου
υπόψη ότι η Pegler είχε εξαρχής μετάσχει στη σύμπραξη, ότι είχε μετάσχει τακτικά στις συμφωνίες και στην εφαρμογή τους και
ότι δεν αποστασιοποιήθηκε δημοσίως από τις συμφωνίες κατά το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της συμφωνίας της 14ης Αυγούστου
2000 και των αιφνιδιαστικών ελέγχων του Μαρτίου 2001.
Το συμπέρασμα αυτό πρέπει να γίνει δεκτό. Το γεγονός ότι η Pegler δεν μετέσχε σε καμία σύσκεψη κατά το διάστημα το οποίο,
κατά την προσφεύγουσα, περιλαμβάνεται μεταξύ της 3ης Μαΐου 2000 και της 22ας Μαρτίου 2001 ή, κατά την Επιτροπή, μεταξύ της
14ης Αυγούστου 2000 και της 22ας Μαρτίου 2001 δεν είναι κρίσιμο εν προκειμένω.
Καταρχάς, πρέπει να υπομνησθεί ότι στην Επιτροπή απόκειται να αποδείξει τη διάρκεια της συμμετοχής σε ορισμένη σύμπραξη εκάστου
των μετεχόντων σε αυτή, γεγονός που προϋποθέτει ότι είναι γνωστές η ημερομηνία ενάρξεως και η ημερομηνία παύσεως της εν λόγω
συμμετοχής. Παρατηρείται, επίσης, ότι το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της τελευταίας συσκέψεως στην οποία έλαβε
μέρος η Pegler και της ημερομηνίας που έγινε δεκτή ως ημερομηνία τερματισμού της συμπράξεως ήταν τόσο μακρό, ώστε να πρέπει
να εξετασθεί αν η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στο βάρος αποδείξεως το οποίο φέρει.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι η απουσία επαφών, κατά την προσφεύγουσα, μετά τις 3 Μαΐου 2000 ή, κατά την Επιτροπή, μετά τις 14
Αυγούστου 2000, θα μπορούσε να σημαίνει ότι η Pegler είχε αποσυρθεί από τη σύμπραξη.
Εντούτοις, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων της επίμαχης συμπράξεως η οποία χαρακτηρίζεται από πολυμερείς επαφές κατά
κανόνα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, από διμερείς επαφές κατά κανόνα σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο με συχνότητα, τουλάχιστον,
μία ή δύο φορές κατ’ έτος και από επαφές ad hoc, το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της τελευταίας επαφής και της ημερομηνίας
τερματισμού της συμπράξεως είναι πολύ σύντομο για να μπορέσει η Επιτροπή να συμπεράνει ότι η Pegler είχε, στο μεταξύ, αποσυρθεί
από τη σύμπραξη.
Το γεγονός ότι η Pegler δεν έλαβε μέρος σε μία ή δύο συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν μετά την τελευταία συμμετοχή της σε σύσκεψη
στο πλαίσιο της συμπράξεως δεν μπορούσε να ερμηνευθεί από τα λοιπά μέλη ως αποστασιοποίηση της Pegler από τις δραστηριότητες
της συμπράξεως, δεδομένου ότι δεν ήταν ασύνηθες κάποιο μέλος της συμπράξεως να μη μετέχει συστηματικώς σε κάθε σύσκεψη.
Κατά συνέπεια, ελλείψει αποδείξεων ή ενδείξεων που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως εκφρασθείσα εκ μέρους της Pegler βούληση
περί αποστασιοποιήσεως από το αντικείμενο της συναφθείσας στις 10 Ιουνίου 2000 συμφωνίας με αντικείμενο την αύξηση των τιμών
από τις 14 Αυγούστου 2000, η Επιτροπή ορθώς έκρινε ότι διέθετε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία όσον αφορά τη συνέχεια της συμμετοχής
της Pegler στη σύμπραξη μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία θεώρησε ότι η σύμπραξη τερματίστηκε, ήτοι μέχρι την ημερομηνία
των αιφνιδιαστικών ελέγχων που αυτή πραγματοποίησε (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 19ης Μαρτίου 2009,
C‑510/06 P, Archer Daniels Midland κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. I-1843, σκέψεις 118 έως 120, και εκεί παρατιθέμενη νομολογία
και του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2008, T‑99/04, AC-Treuhand κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. II-1501, σκέψη 134 και εκεί
παρατιθέμενη νομολογία).
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως πρέπει να ακυρωθεί κατά το μέτρο που
η Επιτροπή διαπίστωσε με αυτό την προσαπτόμενη στην προσφεύγουσα παράβαση για το χρονικό διάστημα πριν τις 29 Οκτωβρίου 1993.
Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να τροποποιηθεί κατά το μέτρο που δέχεται προσαύξηση κατά 110 % του αρχικού ποσού
του προστίμου λόγω της διάρκειας της συμμετοχής στην παράβαση. Δεδομένου ότι η διάρκεια συμμετοχής της Pegler στην παράβαση
και, συνακόλουθα, της προσφεύγουσας ως μητρικής εταιρίας η οποία θεωρήθηκε υπεύθυνη για τις πράξεις της θυγατρικής της, είναι
επτά έτη και πέντε μήνες (αντί δώδεκα έτη και δύο μήνες που καθορίστηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση), το αρχικό ποσό του
προστίμου πρέπει να προσαυξηθεί κατά 70 % (αντί 110 %).
Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή προσαύξησε το αρχικό ποσό του προστίμου εφαρμόζοντας συντελεστή 1,25 στο πλαίσιο
της εξασφαλίσεως αποτρεπτικού αποτελέσματος. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο, στην υπόθεση T-386/06
επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Pegler κατά Επιτροπής, της ίδιας ημέρας, έκρινε ότι μη ορθώς η Επιτροπή είχε
εφαρμόσει τον εν λόγω συντελεστή και ότι ως προς το σημείο αυτό η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη κατά την εφαρμογή των κριτηρίων
που προβλέπουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1998 για τον υπολογισμό των προστίμων (βλ. σκέψη 14 ανωτέρω).
Επομένως, στην Επιτροπή απόκειται, σύμφωνα με το άρθρο 266 ΣΛΕΕ, να αντλήσει τις συνέπειες της πλάνης αυτής και της εις ολόκληρον
ευθύνης για την καταβολή του προστίμου όσον αφορά την προσφεύγουσα. Όπως διαπιστώθηκε με τη σκέψη 38 ανωτέρω, η ευθύνη της
προσφεύγουσας δεν μπορεί, εν προκειμένω, να υπερβαίνει την ευθύνη της Pegler.
Στο μέτρο που η προσφεύγουσα παραιτήθηκε από την αιτίαση που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση όσον αφορά τον υπολογισμό του
προστίμου προς εξασφάλιση αποτρεπτικού αποτελέσματος  (βλ. σκέψη  23 ανωτέρω), το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να αποφανθεί
επί του ζητήματος αυτού χωρίς να εξέλθει του πλαισίου της διαφοράς όπως αυτό οριοθετήθηκε από τους διαδίκους στην υπό κρίση
υπόθεση.
Επομένως, στο πλαίσιο της υπό κρίση διαφοράς, το αρχικό ποσό διατηρείται στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό, προσαυξημένο
κατά 70 %, συνεπάγεται πρόστιμο 4,25 εκατομμυρίων ευρώ.
Η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί κατά τα λοιπά.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει
ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.
Εν προκειμένω, τα αιτήματα ακυρώσεως των προσφευγουσών κρίθηκαν εν μέρει βάσιμα. Εντούτοις, η προσφεύγουσα παραιτήθηκε από
ορισμένους λόγους ακυρώσεως (βλ. σκέψη 23 ανωτέρω) σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι μετά την περάτωση της έγγραφης
διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι, κατ’ ορθή εκτίμηση των περιστάσεων της υπό κρίση υποθέσεως,
έκαστος διάδικος πρέπει να φέρει τα δικαστικά του έξοδα
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει το άρθρο 1 της αποφάσεως C(2006) 4180 της Επιτροπής, της 20ής Σεπτεμβρίου 2006, σχετικά με διαδικασία δυνάμει του
άρθρου 81 [ΕΚ] και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (Υπόθεση COMP/F-1/38.121 – Σύνδεσμοι σωληνώσεων), καθόσον αφορά
το χρονικό διάστημα από τις 31 Δεκεμβρίου 1988 έως τις 29 Οκτωβρίου 1993 και την Tomkins plc.
2)
Το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στην Tomkins με το άρθρο 2, στοιχείο η΄, της αποφάσεως C(2006) 4180 καθορίζεται σε 4,25
εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 3,4 εκατομμύρια ευρώ εις ολόκληρον με την Pegler Ltd.
3)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή.
4)
Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Martins Ribeiro
Wahl
Dittrich
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 24 Μαρτίου 2011.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.