CELEX: 62010CJ0085
Telecommunicatiediensten
Richtlijn 97/13/EG
Algemene machtigingen en individuele vergunningen
Vergoedingen en heffingen die van toepassing zijn op ondernemingen die houder zijn van individuele vergunningen
Artikel 11, lid 2
Uitlegging
Nationale wetgeving die niet voorziet in specifieke bestemming voor heffing
Verhoging van heffing voor digitale systemen, terwijl hoogte van heffing voor analoge systemen van eerste generatie gehandhaafd blijft
Verenigbaarheid

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 10 april 1997 betreffende een gemeenschappelijk kader voor algemene machtigingen en individuele vergunningen
op het gebied van telecommunicatiediensten (PB L 117, blz. 15).
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Telefónica Móviles España SA (hierna: „Telefónica Móviles”), enerzijds,
en de Administración del Estado en de Secretaría de Estado de Telecomunicaciones, anderzijds, over een aanslag voor de periode
van 1 november tot en met 31 december 2001, die werd opgelegd uit hoofde van een heffing op de toewijzing van radiofrequenties
uit het openbaar domein voor gebruik bij telecommunicatiediensten.

Toepasselijke bepalingen

Unieregeling
Richtlijn 97/13
Blijkens overweging 1 van de considerans van richtlijn 97/13 voorziet deze richtlijn in de „volledige liberalisering van telecommunicatiediensten
en ‑infrastructuur uiterlijk op 1 januari 1998, met overgangsperiodes voor bepaalde lidstaten”.
Overweging 3 van de considerans van deze richtlijn bepaalt dat „voor algemene machtigingen en voor individuele vergunningen
die door de lidstaten op het gebied van telecommunicatiediensten worden verleend een gemeenschappelijk kader tot stand dient
te worden gebracht”.
Overweging 4 van de considerans van richtlijn 97/13 bepaalt dat „aan de machtigingen voorwaarden dienen te worden verbonden
om ten behoeve van de telecommunicatiegebruikers doelstellingen van openbaar belang te bereiken”. Voorts dient de regelgeving
op het gebied van telecommunicatie volgens die overweging „rekening te houden met de noodzaak om de invoering van nieuwe diensten
en de ruimschalige toepassing van technologische verbeteringen te bevorderen”.
Overweging 5 van de considerans van deze richtlijn bepaalt dat „deze richtlijn dan ook een belangrijke bijdrage zal leveren
tot de komst van nieuwe exploitanten op de markten, in het perspectief van de ontwikkeling van de informatiemaatschappij”.
Overweging 12 van de considerans van richtlijn 97/13 bepaalt dat „vergoedingen en heffingen die als onderdeel van machtigingsprocedures
aan ondernemingen worden opgelegd, op objectieve, niet-discriminerende en transparante criteria dienen te berusten”.
Met betrekking tot de beperking van het aantal individuele vergunningen, luidt artikel 10, lid 1, van deze richtlijn:
„De lidstaten mogen het aantal individuele vergunningen voor de verschillende categorieën telecommunicatiediensten en voor
de installatie en/of het bedrijf van telecommunicatie-infrastructuur slechts beperken voor zover dit vereist is om het efficiënte
gebruik van radiofrequenties te waarborgen, dan wel voor de tijd die nodig is om voldoende nummers beschikbaar te stellen
overeenkomstig de communautaire wetgeving.”
Met betrekking tot de vergoedingen en heffingen voor individuele vergunningen, luidt artikel 11 van richtlijn 97/13:
„1.      De lidstaten dragen er zorg voor dat iedere vergoeding die van ondernemingen als onderdeel van machtigingsprocedures wordt
verlangd, uitsluitend strekt tot dekking van de administratiekosten die voortvloeien uit de afgifte van, het beheer van, de
controle van en het toezicht op de naleving van de toepasselijke individuele vergunningen. De vergoedingen voor een individuele
vergunning dienen in verhouding te staan tot het ermee gepaard gaande werk en op geëigende wijze en met voldoende bijzonderheden
te worden bekendgemaakt, zodat deze informatie gemakkelijk toegankelijk is.
2.      Indien gebruik moet worden gemaakt van schaarse hulpbronnen, kunnen de lidstaten, in weerwil van lid 1, hun nationale regelgevende
instanties toestaan heffingen te innen om een optimaal gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen. Die heffingen dienen niet-discriminerend
te zijn en met name rekening te houden met de noodzaak de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie te bevorderen.”
Richtlijn 2002/20/EG
Punt 32 van de considerans van richtlijn 2002/20/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 betreffende de
machtiging voor elektronische-communicatienetwerken en ‑diensten (PB L 108, blz. 21; hierna: „machtigingsrichtlijn”) bepaalt:
„Naast administratieve bijdragen kan voor het gebruik van radiofrequenties en nummers een vergoeding worden ingesteld, als
middel om een optimaal gebruik van deze goederen te waarborgen. Dergelijke vergoedingen mogen geen belemmering vormen voor
de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie in de markt. Deze richtlijn laat het doel waarvoor de vergoedingen
voor het gebruiksrecht worden aangewend, onverlet. Dergelijke vergoedingen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt ter financiering
van de werkzaamheden van de nationale regelgevende instanties die niet voldoende uit de administratieve bijdragen kunnen worden
gefinancierd. [...]”

Nationale regeling
Met betrekking tot de heffing op het gebruik van de openbare radiofrequenties bepaalde artikel 73 van Ley General 11/1998
de Telecomunicaciones (algemene telecommunicatiewet; hierna: „Ley General 11/1998”) van 24 april 1998 (BOE nr. 99 van 25 april
1998, blz. 13909), in de oorspronkelijke versie:
„1.      Op het gebruik van een radiofrequentie uit het openbaar domein door een of meer personen of instanties wordt een jaarlijkse
heffing opgelegd overeenkomstig de vereisten in dit artikel. Deze heffing is bestemd voor de financiering van onderzoek en
vorming op het gebied van telecommunicatie, en voor de uitvoering van de openbaredienstverplichtingen van de artikelen 40
en 42 van deze wet.
Voor de vaststelling van de hoogte van de heffing, moet rekening worden gehouden met de marktwaarde van de gereserveerde frequentie
en met de rentabiliteit die de begunstigde zou kunnen behalen.
Voor de bepaling van deze marktwaarde en de rentabiliteit die de begunstigde met het gebruik van de frequentie zou kunnen
behalen, moet in het bijzonder rekening worden gehouden met de volgende parameters:
1)      de mate van gebruik en congestie van de verschillende banden en in de verschillende geografische gebieden;
2)      het soort dienst waarvoor de reservering wordt gebruikt en met name of deze betrekking heeft op in titel III vastgestelde
openbaredienstverplichtingen;
3)      de band of sub-band van het gereserveerde spectrum;
4)      de gebruikte apparatuur en technologie;
5)      de economische waarde die voortvloeit uit het gebruik of de exploitatie van het gereserveerde openbaar domein.
2.      De hoogte van de heffing wordt bepaald door het aantal toegewezen frequentie-eenheden [hierna: ‚TFE’] van het gereserveerde
openbaar domein te vermenigvuldigen met de aan een eenheid toegekende waarde. Voor eilanden wordt het niet-gevraagde bereik
op zee uitgesloten van de in aanmerking te nemen oppervlakte voor de berekening van de gebruikte frequentie‑eenheden ter vaststelling
van de heffing daarover. Voor de doeleinden van de in dit lid vervatte bepalingen, wordt onder [TFE] verstaan, een conventionele
maatstaf, die overeenstemt met het werkelijke of mogelijke gebruik gedurende één jaar van een bandbreedte van één kilohertz
op een grondgebied van 1 km
.
3.      De kwantificering van voornoemde parameters gebeurt bij het in artikel 16 bedoelde ministerieel besluit, behalve wanneer het
aantal vergunningen beperkt is overeenkomstig de artikelen 20 en 21. In dat geval geschiedt de kwantificering bij het ministerieel
besluit houdende goedkeuring van het bestek voor de betreffende aanbesteding.
[...]
8.      De in dit artikel bedoelde heffing is bestemd om de kosten te dekken die voortvloeien uit de toepassing van het in deze wet
geregelde vergunningenstelsel wanneer de in de artikelen 71, 72 en 74 bedoelde vergoedingen en heffingen ontoereikend zijn.”
Overeenkomstig artikel 73, lid 3, van Ley General 11/1998, werden in bijlage II bij het besluit van het ministerie van Opbouw
van 22 september 1998 tot vaststelling van de toepasselijke regeling voor individuele vergunningen voor telecommunicatiediensten
en ‑netwerken en de voorwaarden waaraan de houders moeten voldoen, de vijf in artikel 73, lid 1, van deze wet bedoelde parameters
voor de heffing gedefinieerd, die respectievelijk worden aangeduid met de coëfficiënten C1 tot C5, door er een waarde aan
toe te kennen, met als uitkomst een bedrag van 0,0544 ESP (0,000327 EUR) per TFE.
Artikel 73 van Ley General 11/1998 is gewijzigd bij artikel 14 van Ley 14/2000 de Medidas fiscales, administrativas y del
orden social (wet 14/2000 houdende fiscale en bestuurlijke bepalingen en bepalingen van sociale aard) van 29 december 2000
(BOE nr. 313 van 30 december 2000, blz. 46631), onder andere door weglating van de tweede volzin van lid 1, eerste alinea,
en lid 8. Voorts werd lid 3 van dit artikel aldus gewijzigd dat voor de kwantificering van de vijf parameters van de heffing
werd verwezen naar de begrotingswet.
Overeenkomstig deze laatste bepaling is in artikel 66 van Ley 13/2000 de Presupuestos Generales del Estado para el año 2001
(wet nr. 13/2000 houdende de begroting voor het jaar 2001) van 28 december 2000 (BOE nr. 312 van 29 december 2000, blz. 46513)
de waarde van deze parameters bepaald voor 2001. Het hieruit voortvloeiende bedrag van de heffing voor het gebruik van frequenties
door digitale telefoonsystemen van de tweede generatie (GSM en DCS 1800) werd voor 2001 verhoogd ten opzichte van 2000, terwijl
de hoogte van de heffing voor het gebruik van frequenties door analoge technologieën ongewijzigd bleef.

Hoofdgeding en prejudiciële vragen
Telefónica Móviles verricht telecommunicatiediensten op de Spaanse markt. In 1998 heeft zij met de Spaanse Staat een overeenkomst
voor het beheer van openbare diensten gesloten, met als voorwerp het verrichten van een „telecommunicatiedienst met toegevoegde
waarde” voor persoonlijke mobiele communicatie volgens de DCS 1800-norm op het gehele nationale grondgebied.
De voor die dienst noodzakelijke frequenties uit het openbaar domein werden aan Telefónica Móviles toegewezen en er werd overeengekomen
dat de vergoeding gelijk zou zijn aan het product van het aantal TFE’s met de prijs per eenheid die zou gelden op het tijdstip
van betaling.
Na bezwaar te hebben ingediend tegen een aanslag voor de periode van 1 november tot en met 31 december 2001, welk bezwaar
door het bevoegde administratief orgaan werd afgewezen, heeft Telefónica Móviles een administratief beroep ingesteld, dat
eveneens werd verworpen. Zij heeft bij de verwijzende rechter cassatieberoep ingesteld, waarbij zij betoogde dat de Spaanse
regeling, die in de relevante periode van toepassing was, in strijd was met artikel 11 van richtlijn 97/13.
Omdat volgens het Tribunal Supremo de beslissing in het hierbij aanhangige geding afhangt van de uitlegging van richtlijn
97/13, heeft het de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende vragen gesteld:
„1)      Moeten artikel 11, lid 2, van richtlijn [97/13], en in het bijzonder de verplichting om het optimale gebruik van schaarse
hulpbronnen te waarborgen en innovatieve diensten te bevorderen, aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale
regeling die het bedrag van een heffing op dergelijke hulpbronnen (heffing op het gebruik van radiofrequenties) loskoppelt
van het specifieke doel waarvoor zij voorheen uitdrukkelijk was bestemd (de financiering van onderzoek en vorming op het gebied
van telecommunicatie, en de uitvoering van openbaredienstverplichtingen), zonder ze voor een ander specifiek doel te bestemmen?
2)      Verzetten artikel 11, lid 2, van richtlijn [97/13], en meer bepaald de verplichting om het optimale gebruik van schaarse hulpbronnen
te waarborgen en innovatieve diensten te bevorderen, zich tegen een nationale regeling die zonder duidelijke rechtvaardiging
en in belangrijke mate de heffing voor het digitale DCS 1800-systeem verhoogt, terwijl de hoogte van de heffing voor de analoge
systemen van de eerste generatie zoals het TACS-systeem gelijk blijft?”

Beantwoording van de prejudiciële vragen
Met zijn vragen, die gezamenlijk dienen te worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter te vernemen of de vereisten van
artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13, dat een aan exploitanten van telecommunicatiediensten opgelegde heffing voor het gebruik
van schaarse hulpbronnen tot doel moet hebben het optimale gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen en rekening te houden
met de noodzaak de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie te bevorderen, aldus moeten worden uitgelegd dat
zij zich verzetten tegen een nationale regeling die voorziet in een heffing voor het gebruik van radiofrequenties ten laste
van exploitanten van telecommunicatiediensten die houder zijn van individuele vergunningen, maar niet in een specifieke bestemming
voor de opbrengst van deze heffing, en die deze heffing aanzienlijk verhoogt voor een bepaalde technologie en ongewijzigd
laat voor een andere technologie.
Blijkens de overwegingen 1, 3, 4 en 5 van de considerans van richtlijn 97/13 is deze richtlijn een van de maatregelen ter
volledige liberalisering van de telecommunicatiediensten en de telecommunicatie-infrastructuur. Zij heeft daartoe een gemeenschappelijk
kader vastgesteld voor de stelsels voor machtigingen, om de komst van nieuwe exploitanten op de markt aanzienlijk te vergemakkelijken.
Dit kader bevat voorschriften met betrekking tot de procedures voor de toekenning van vergunningen en de inhoud daarvan, en
met betrekking tot de aard, en zelfs de omvang, van de financiële lasten die de lidstaten in verband met genoemde procedures
kunnen verlangen van ondernemingen in de sector van de telecommunicatiediensten (arrest van 18 september 2003, Albacom en
Infostrada, C‑292/01 en C‑293/01, Jurispr. blz. I‑9449, punten 35 en 36).
Het gemeenschappelijk kader dat richtlijn 97/13 beoogt op te zetten, zou geen nuttig effect hebben indien de lidstaten de
fiscale lasten die de ondernemingen in de sector moeten dragen, vrij mochten bepalen (arrest Albacom en Infostrada, reeds
aangehaald, punt 38). Derhalve kunnen de lidstaten geen andere vergoedingen en heffingen uit hoofde van de machtigingsprocedures
opleggen dan die waarin richtlijn 97/13 voorziet (arrest van 18 juli 2006, Nuova società di telecomunicazioni, C‑339/04, Jurispr.
blz. I‑6917, punt 35).
Zoals is verduidelijkt in de twaalfde overweging van de considerans van richtlijn 97/13, dienen die lasten op objectieve,
niet-discriminerende en transparante criteria te berusten. Voorts mogen zij geen beletsel vormen voor de verwezenlijking van
de doelstelling van volledige liberalisering van de markt, welke impliceert dat de markt volledig voor de mededinging wordt
opengesteld (arrest Albacom en Infostrada, reeds aangehaald, punt 37).
Wat meer bepaald de vergoedingen betreft die de lidstaten van houders van individuele vergunningen verlangen op grond van
artikel 11 van richtlijn 97/13, bepaalt lid 1 van dit artikel dat deze vergoedingen uitsluitend strekken tot dekking van de
administratiekosten die voortvloeien uit het werk in verband met de uitvoering van genoemde vergunningen (arrest van 19 september
2006, i-21 Germany en Arcor, C‑392/04 en C‑422/04, Jurispr. blz. I‑8559, punt 28).
Artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13 staat de lidstaten toe om, wanneer gebruik wordt gemaakt van schaarse hulpbronnen,
bovenop de vergoedingen die strekken tot dekking van de administratiekosten, een aanvullende vergoeding vast te stellen om
een optimaal gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen (zie in die zin arrest van 20 oktober 2005, ISIS Multimedia Net en
Firma O2, C‑327/03 en C‑328/03, Jurispr. blz. I‑8877, punt 23). Voorts moet laatstgenoemde vergoeding overeenkomstig deze
bepaling niet-discriminerend zijn en rekening houden met de noodzaak de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie
te bevorderen.
Aldus worden bij artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13 de vereisten vastgesteld waaraan de lidstaten moeten voldoen bij de
vaststelling van het bedrag van een heffing voor het gebruik van een schaarse hulpbron, zonder dat echter uitdrukkelijk wordt
voorzien in een concrete berekeningwijze van het bedrag van deze heffing of in het gebruik dat achteraf van de opbrengst van
deze heffing moet worden gemaakt.
Onderzocht dient dus te worden of de vereisten in artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13, waarop de prejudiciële vragen betrekking
hebben, voorwaarden verbinden aan het gebruik dat de lidstaten kunnen maken van de opbrengst van de betrokken heffing of de
voor de verschillende technologieën vastgestelde bedragen.
Zoals uit de schriftelijke opmerkingen van de Europese Commissie blijkt, biedt de toestemming om gebruik te maken van een
openbaar goed dat een schaarse hulpbron is, de houder hiervan de mogelijkheid om grote economische voordelen te behalen en
bevoordeelt zij hem ten opzichte van andere exploitanten die eveneens deze hulpbron willen gebruiken en exploiteren, wat een
rechtvaardiging biedt voor het opleggen van een heffing die met name overeenstemt met de waarde van het gebruik van de betrokken
schaarse hulpbron.
Zoals de Spaanse regering en de Commissie hebben opgemerkt, impliceert het doel, ervoor te zorgen dat de exploitanten de schaarse
hulpbronnen waar zij toegang toe hebben optimaal gebruiken, derhalve dat het bedrag van deze heffing op een passend niveau
wordt vastgesteld dat met name overeenstemt met de waarde van het gebruik van deze hulpbronnen, hetgeen vereist dat rekening
wordt gehouden met de economische en technologische situatie op de betrokken markt.
Een buitensporig hoge heffing kan immers het gebruik van de betrokken schaarse hulpbronnen ontmoedigen en er aldus toe leiden
dat een deel van deze hulpbronnen ongebruikt blijft. Evenzo kan een te lage heffing een efficiënt gebruik van deze hulpbronnen
tegengaan.
Het vereiste dat rekening moet worden gehouden met de noodzaak de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie te
bevorderen, impliceert dat het bedrag van de heffing er niet toe mag leiden dat de toegang van nieuwe exploitanten tot de
markt wordt belemmerd of dat het innovatief vermogen van exploitanten van telecommunicatiediensten wordt beperkt (zie in die
zin arrest van 2 april 2009, Bouygues en Bouygues Télécom/Commissie, C‑431/07 P, Jurispr. blz. I‑2665, punt 125). Het impliceert
voorts dat de mededinging niet wordt vervalst, hetgeen slechts kan worden gegarandeerd indien wordt gezorgd voor gelijke kansen
voor de onderscheiden marktdeelnemers (zie in die zin arrest ISIS Multimedia Net en Firma O2, reeds aangehaald, punten 38
en 39).
De lidstaten mogen derhalve in beginsel aan concurrerende exploitanten geen verschillende heffingen opleggen voor het gebruik
van schaarse hulpbronnen waarvan de waarde economisch gelijkwaardig is (zie in die zin arrest ISIS Multimedia Net en Firma
O2, reeds aangehaald, punten 40 en 41).
Uit geen enkel element van richtlijn 97/13 tot invoering van volledige mededinging op de markt van de telecommunicatiediensten,
blijkt echter dat de vereisten van artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13, waarop de prejudiciële vragen betrekking hebben,
impliceren dat de betrokken heffing voor een specifiek doel bestemd is of dat de betrokken lidstaat achteraf een bijzonder
gebruik moet maken van de opbrengst ervan. De lidstaat kan deze opbrengst dus vrij gebruiken.
Deze vaststelling vindt overigens steun in de machtigingsrichtlijn, ook al is zij ratione temporis niet van toepassing op
het hoofdgeding, waarvan punt 32 van de considerans stelt dat de lidstaten voor het gebruik van radiofrequenties en nummers
een vergoeding kunnen instellen, als middel om een optimaal gebruik van de goederen te waarborgen. Deze richtlijn zegt niets
over het doel waarvoor de vergoedingen voor het gebruiksrecht worden aangewend.
Voorts kunnen de vereisten dat een aan exploitanten van telecommunicatiediensten opgelegde heffing voor het gebruik van schaarse
hulpbronnen tot doel moet hebben het optimale gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen en rekening te houden met de noodzaak
de ontwikkeling van innovatieve diensten en concurrentie te bevorderen, gelet op het voorafgaande, zich er niet tegen verzetten
dat de lidstaten bij de vaststelling van het bedrag van deze heffing een – zelfs duidelijk – onderscheid maken tussen de gebruikte
digitale of analoge technologie, en voorts, binnen elke technologie, tussen het verschillende gebruik dat ervan wordt gemaakt,
mits gelijke kansen voor de onderscheiden marktdeelnemers zijn verzekerd.
Bovendien kunnen deze vereisten in beginsel de lidstaten ook niet beletten om deze heffing voor een bepaalde technologie,
zelfs aanzienlijk, te verhogen in het licht van de technologische en economische ontwikkelingen op de markt van de telecommunicatiediensten,
terwijl de hoogte ervan voor een andere technologie ongewijzigd blijft, voor zover de verschillende opgelegde bedragen overeenstemmen
met de respectieve economische waarden van de toepassingen van de betrokken schaarse hulpbron.
Ten slotte leidt het enkele feit dat het bedrag van de heffing aanzienlijk wordt verhoogd, hetgeen niet betwist wordt door
de partijen die bij het Hof schriftelijke opmerkingen hebben ingediend, op zich niet tot een onverenigbaarheid met het doel
dat overeenkomstig artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13, moet worden nagestreefd met een heffing voor het gebruik van schaarse
hulpbronnen, voor zover wordt voldaan aan de vereisten die voortvloeien uit dit doel, te weten dat het bedrag van deze heffing
niet buitensporig hoog maar ook niet te laag mag zijn.
Het staat echter aan de verwijzende rechter om, in voorkomend geval, te beoordelen of de in het hoofdgeding aan de orde zijnde
nationale regeling aan de in de punten 34 tot en met 36 van het onderhavige arrest vastgestelde voorwaarden voldoet.
De conclusie dient dus te luiden dat de vereisten van artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13, waarop de prejudiciële vragen
betrekking hebben, weliswaar gevolgen hebben voor de hoogte van deze heffing, maar de lidstaten niet verplichten om deze heffing
voor een specifiek doel te bestemmen noch om de opbrengst ervan op een bepaalde manier te gebruiken.
Dat een lidstaat voorheen in zijn wetgeving de opbrengst van de heffing voor het gebruik van schaarse hulpbronnen bestemde
voor de financiering van onderzoek en vorming op het gebied van telecommunicatie, zoals in artikel 73, lid 1, eerste alinea,
tweede volzin, van Ley General 11/1998, in de oorspronkelijke versie, kan de uitlegging van richtlijn 97/13 niet beïnvloeden
en laat voorgaande beoordeling dus onverlet.
Gelet op een en ander, dient op de gestelde vragen te worden geantwoord dat de vereisten van artikel 11, lid 2, van richtlijn
97/13, dat een aan exploitanten van telecommunicatiediensten opgelegde heffing voor het gebruik van schaarse hulpbronnen tot
doel moet hebben het optimale gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen en rekening te houden met de noodzaak de ontwikkeling
van innovatieve diensten en concurrentie te bevorderen, aldus moeten worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een
nationale regeling die voorziet in een heffing voor het gebruik van radiofrequenties ten laste van exploitanten van telecommunicatiediensten
die houder zijn van individuele vergunningen, maar niet in een specifieke bestemming voor de opbrengst van deze heffing, en
die deze heffing aanzienlijk verhoogt voor een bepaalde technologie, en ongewijzigd laat voor een andere technologie.

Kosten
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Derde kamer) verklaart voor recht:
De vereisten van artikel 11, lid 2, van richtlijn 97/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 april 1997 betreffende
een gemeenschappelijk kader voor algemene machtigingen en individuele vergunningen op het gebied van telecommunicatiediensten,
dat een aan exploitanten van telecommunicatiediensten opgelegde heffing voor het gebruik van schaarse hulpbronnen tot doel
moet hebben het optimale gebruik van deze hulpbronnen te waarborgen en rekening te houden met de noodzaak de ontwikkeling
van innovatieve diensten en concurrentie te bevorderen, moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een
nationale regeling die voorziet in een heffing voor het gebruik van radiofrequenties ten laste van exploitanten van telecommunicatiediensten
die houder zijn van individuele vergunningen, maar niet in een specifieke bestemming voor de opbrengst van deze heffing, en
die deze heffing aanzienlijk verhoogt voor een bepaalde technologie, en ongewijzigd laat voor een andere technologie.
ondertekeningen
*
Procestaal: Spaans.