CELEX: 62010CJ0010
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Moviment liberu tal-kapital
Tnaqqis tad-donazzjonijiet mogħtija lill-istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim
Tnaqqis limitat għad-donazzjonijiet magħmula lill-istituzzjonijiet stabbiliti fit-territorju nazzjonali

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li r-Repubblika tal-Awstrija
naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2
ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 52, p. 3, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), billi awtorizzat
it-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim biss fil-każ
li dawn l-istituzzjonijiet ikunu stabbiliti fl-Awstrija.

Il-kuntest ġuridiku

Il-Ftehim ŻEE
L-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE jipprovdi:
“Fil-qafas tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, ma għandu jkun hemm l-ebda restrizzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti fuq
il-moviment ta’ kapital li jappartjeni lil persuni li huma residenti fi Stati Membri [tal-Unjoni Ewropea] jew fi Stati ta’
l-[Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA)] u ma għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni msejsa fuq ic-cittadinanza
jew fuq il-post ta’ residenza tal-partijiet jew fuq il-post fejn dak il-kapital hu investit. L-Anness XII fih id-dispożizzjonijiet
neċessarji biex jigi implimentat dan l-Artikolu.”
L-Anness XII tal-Ftehim ŻEE, intitolat “Moviment liberu tal-kapital”, jirreferi għad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE, tal-24
ta’ Ġunju 1988, għall-implementazzjoni tal-Artikolu 67 tat-Trattat [Artikolu abrogat mit-Trattat ta’ Amsterdam] (ĠU Edizzjoni
Speċjali bil-Malti, Kapitolu 10, Vol. 1, p. 10). Skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, il-movimenti ta’ kapital huma
kklassifikati skont in-nomenklatura stabbilita fl-Anness I ta’ din id-direttiva.

Id-dritt nazzjonali
L-Artikolu 4 tal-Liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul (Einkommensteuergesetz) tas-7 ta’ Lulju 1988 (BGB1. 400/1988, iktar ’il quddiem
l-“EStG”) jikkunsidra d-determinazzjoni tal-qligħ bħala l-bażi għall-kalkolu tat-taxxa fuq id-dħul. Dan l-artikolu jipprovdi
li l-ispejjeż tal-operat għandhom jitnaqqsu mill-qligħ. Il-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu jipprovdi
inter alia
li ċerti spejjeż imsemmija speċifikament “huma fi kwalunkwe każ” spejjeż tal-operat.
L-Artikolu 4(a)(1) tal-imsemmija liġi, fil-verżjoni li tirriżulta mil-Liġi tal-2009 li wettqet riforma fiskali (BGB1. I, 26/2009,
iktar ’il quddiem l-“EStG emendata”), li jirrigwarda d-donazzjonijiet li joħorġu mill-kapital tal-impriża, jelenka numru ta’
donazzjonijiet li huma ukoll meqjusa li huma spejjeż tal-operat. F’dan il-kuntest l-Artikolu 4(a) tal-EStG emendata jirrepeti
l-lista tal-ispejjeż tal-operat li sal-31 ta’ Marzu 2009 kienet tidher fl-Artikolu 4(4)(5) tal-EStG.
L-Artikolu 4(a) tal-EStG emendata huwa fformulat kif ġej:
“Jitqiesu wkoll bħala spejjeż tal-operat:
1.       id-donazzjonijiet mogħtija mill-kapital tal-impriża bil-għan li jkunu jistgħu jitwettqu
–        attivitajiet ta’ riċerka jew
–        attivitajiet ta’ tagħlim fil-qasam tal-edukazzjoni għall-adulti, meta dawn ikunu jirrigwardaw tagħlim xjentifiku jew artistiku
u jkunu konformi mal-liġi dwar l-Università tal-2002,
u l-produzzjoni ta’ pubblikazzjonijiet u dokumenti xjentifiċi relatati ma’ dan, lill-istituzzjonijiet li ġejjin:
a)       universitajiet, skejjel ta’ tagħlim avvanzat artistiku u l-Akkademja tal-arti klassiċi, il-fakultajiet tagħhom, kif ukoll
dipartimenti jew istituzzjonijiet speċjali;
b)       fondi maħluqa minn liġi federali jew reġjonali li jkunu inkarigati minn missjonijiet relatati mal-promozzjoni tar-riċerka;
c)      l-Akkademja Awstrijaka tax-xjenza;
d)       istituzzjonijiet ta’ awtoritajiet territorjali mhux awtonomi mill-aspett ġuridiku, li jkunu inkarigati prinċipalment minn
attivitajiet ta’ riċerka u tagħlim tat-tip imsemmi iktar ’il fuq għax-xjenza jew l-ekonomija Awstrijaka u l-produzzjoni ta’
pubblikazzjonijiet u dokumenti xjentifiċi relatati;
e)       persuni ġuridiċi li jkunu inkarigati prinċipalment minn attivitajiet ta’ riċerka u tagħlim tat-tip imsemmi iktar ’il fuq għax-xjenza
jew l-ekonomija Awstrijaka u l-produzzjoni ta’ pubblikazzjonijiet u dokumenti xjentifiċi relatati. Il-kundizzjoni l-oħra hija
li entità lokali jkollha sehem ta’ mill-inqas b’mod maġġoritarju f’dawk il-persuni ġuridiċi jew li l-persuna ġuridika bħala
entità lokali skont l-Artikoli 34
et sequitur
tal-kodiċi federali dwar it-taxxa tkun issegwi esklużivament għanijiet xjentifiċi.
Il-kundizzjonijiet stipulati fil-punti d) u e) għandhom jiġu ppruvati mill-istituzzjoni kkonċernata permezz ta’ attestazzjoni
tal-Finanzamt Wien 1/23, flimkien ma’ riżerva li tippermetti li tiġi rrevokata f’kull ħin. Il-lista tal-istituzzjonijiet kollha
li għalihom tkun inħarġet tali attestazzjoni għandha tiġi ppubblikata ta’ mill-inqas darba fis-sena, fuq formola elettronika
adattata, fuq il-paġna tal-internet ewlenija tal-ministeru federali tal-finanzi. Il-valur monetarju tad-donazzjonijiet jista’
jitnaqqas kemm-il darba, meta jiżdied mal-valur monetarju tad-donazzjonijiet fis-sens tal-punt 2), ma jaqbiżx l-10 % tal-qligħ
tas-sena finanzjarja preċedenti.
[…]”

Il-fatti li wasslu għall-kawża u l-proċedura prekontenzjuża
Permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Mejju 2005, il-Kummissjoni talbet lill-Ministeru Federali tal-Finanzi tar-Repubblika tal-Awstrija
sabiex jippreċiża jekk il-benefiċjarji tad-donazzjonijiet skont l-Artikolu 4(4)(5) tal-EStG (li sar l-Artikolu 4a(1) tal-EStG
emendata) setgħux ikunu biss istituzzjonijiet stabbiliti fl-Awstrija jew jekk setgħux ikunu wkoll istituzzjonijiet ekwivalenti
li jinsabu fi Stati Membri oħra tal-Unjoni jew taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE).
Il-Ministeru Federali tal-Finanzi rrisponda għal din l-ittra permezz ta’ ittra tal-5 ta’ Settembru 2005, fejn ikkonferma li
l-benefiċjarji tad-donazzjonijiet iddefiniti fl-Artikolu 4(4)(5)(a) sa (d) tal-EStG setgħu jkunu biss istituzzjonijiet Awstrijaċi.
Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-Artikolu 4(4)(5)(e) tal-EStG ma kinitx limitata, skont il-formulazzjoni tiegħu stess,
għall-istituzzjonijiet Awstrijaċi.
Fl-4 ta’ April 2007 il-Kummissjoni bagħtet l-ewwel ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika tal-Awstrija, fejn ikkonkludiet li
l-Artikolu 4(4)(5)(a) sa (e) tal-EStG kienu jiksru l-Artikolu 49 KE kif ukoll l-Artikolu 36 tal-Ftehim ŻEE u stiednet lir-Repubblika
tal-Awstrija sabiex tissottometti l-kummenti tagħha dwar dan is-suġġett fi żmien xahrejn min-notifika ta’ din l-ittra.
Fir-risposta tagħha tal-5 ta’ Ġunju 2007, ir-Repubblika tal-Awstrija oġġezzjonat għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet
rigward il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u argumentat li d-donazzjonijiet rregolati mid-dispożizzjoni kkontestata ma
kinux ħlas għal servizz. Hija ċaħdet ukoll kwalunkwe ksur tal-prinċipju ta’ moviment liberu tal-kapital.
F’ittra ta’ intimazzjoni addizzjonali tas-6 ta’ Mejju 2008, trażmessa lir-Repubblika tal-Awstrija fit-8 ta’ Mejju 2008, il-Kummissjoni
kkompletat l-evalwazzjoni legali magħmula fl-ewwel ittra ta’ intimazzjoni billi indikat li, minbarra l-libertà li jiġu pprovduti
servizzi, hija kienet qegħda tibbaża l-evalwazzjoni tagħha fuq id-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu tal-kapital, jiġifieri
l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE peress li s-sistema fiskali inkwistjoni għamlet anqas attraenti d-donazzjonijiet
mogħtija lil istituzzjonijiet stabbiliti fi Stati Membri oħra tal-UE jew taż-ŻEE.
Ir-Repubblika tal-Awstrija rrispondiet permezz ta’ ittra tad-9 ta’ Lulju 2008, fejn essenzjalment irreferiet għar-risposta
tagħha tal-5 ta’ Ġunju 2007 fis-sens li ma kien hemm ebda ksur, la tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u lanqas tal-moviment
liberu tal-kapital.
Peress li l-Kummissjoni ma kinitx sodisfatta b’din ir-risposta, hija adottat opinjoni motivata fid-19 ta’ Marzu 2009, fejn
ikkonkludiet li r-Repubblika tal-Awstrija kienet qegħdha tikser l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 56 KE u taħt l-Artikolu 40
tal-Ftehim ŻEE billi tawtorizza t-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka
u ta’ tagħlim fil-każ biss li dawn l-istituzzjonijiet ikunu stabbiliti fl-Awstrija. Fl-analiżi legali tagħha tal-Artikolu 4(4)(5)
tal-EStG, il-Kummissjoni ddistingwiet bejn l-Artikolu 4(4)(5)(a) sa (d), minn naħa, u d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4(4)(5)(e),
min-naħa l-oħra. Skont il-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet tal-ewwel jagħmlu distinzjoni fuq il-bażi tas-sede tal-istituzzjoni
kkonċernata. Huma biss id-donazzjonijiet mogħtija lill-istituzzjonijiet imsemmija f’dawn id-dispożizzjonijiet u li jkunu stabbiliti
fl-Awstrija li jistgħu jiġu rikonoxxuti bħala spejjeż tal-operat li jistgħu jitnaqqsu. Min-naħa l-oħra, għalkemm l-Artikolu 4(4)(5)(e)
tal-EStG ma jagħmilx distinzjoni fuq il-bażi tas-sede tal-benefiċjarju tad-donazzjoni, il-klassifikazzjoni tad-donazzjonijiet
bħala spejjeż tal-operat hija aċċettata biss jekk il-persuna ġuridika kkonċernata tkun prinċipalment attiva f’isem ix-xjenza
jew l-ekonomija tal-Awstrija.
Permezz ta’ ittra tal-25 ta’ Mejju 2009 ir-Repubblika tal-Awstrija saħħqet u kkompletat l-argumenti tagħha li hija kienet
diġà invokat fir-risposti tagħha għall-ittra ta’ intimazzjoni u għall-ittra ta’ intimazzjoni addizzjonali. F’dawn iċ-ċirkustanzi
l-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta r-rikors ineżami.

Fuq ir-rikors

L-argumenti tal-partijiet
Skont il-Kummissjoni, l-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata huma kuntrarji għall-moviment liberu tal-kapital kif iggarantit
mill-Artikolu 56 KE u mill-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE sa fejn jawtorizzaw biss it-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet magħmula
lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim li jkollhom is-sede tagħhom fl-Awstrija filwaqt li jeskludu
donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet komparabbli stabbiliti fi Stati Membri oħra tal-UE jew taż-ŻEE.
Tali dispożizzjoni tal-liġi Awstrijaka hija bħala prinċipju pprojbita permezz tal-Artikolu 56 KE u ma tistax tiġi ġustifikata.
Mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni u mill-argumenti mressqa mir-Repubblika tal-Awstrija fil-proċedura prekontenzjuża jirriżulta
b’li din id-dispożizzjoni tagħmel distinzjoni purament abbażi ta’ kriterji purament ġeografiċi, jiġifieri jekk is-sede tal-benefiċjarju
hijiex fl-Awstrija. Dawn il-kunsiderazzjonijiet relatati mal-Artikolu 56 KE japplikaw kollha
mutatis mutandis
għall-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE.
Ir-Repubblika tal-Awstrija tammetti li l-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata jagħmlu distinzjoni, sa ċertu punt, bejn
l-istituzzjonijiet stabbiliti fl-Awstrija u dawk stabbiliti fi Stati Membri oħra, iżda tikkunsidra li dawn id-dispożizzjonijiet
ma jikkostitwixxux restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital. Fl-ewwel lok, hija tqis li l-istituzzjonijiet b’funzjoni
ta’ riċerka u ta’ tagħlim, elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata, ma humiex oġġettivament komparabbli ma’
istituzzjonijiet simili stabbiliti fi Stati Membri oħra, u dan peress li dawk tal-ewwel biss huma suġġetti għall-influwenza
tal-awtoritajiet pubbliċi tar-Repubblika tal-Awstrija.
Fit-tieni lok, fil-każ li tiġi stabbilita restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital, ir-Repubblika tal-Awstrija tikkunsidra
li din tkun ġustifikata minħabba raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali. Iktar speċifikament, il-limitazzjoni tal-benefiċċju
tat-tnaqqis fiskali għad-donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata tikkorrispondi
għall-għan, fl-interess ġenerali tal-pubbliku nazzjonali, li tinżamm u tiġi appoġġjata l-pożizzjoni tal-Awstrija bħala ċentru
kulturali u xjentifiku. L-istituzzjonijiet li ma humiex koperti mill-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata jistgħu, madankollu,
l-istess bħall-istituzzjonijiet komparabbli stabbiliti fi Stati Membru ieħor u mhux fir-Repubblika tal-Awstrija, jibbenefikaw
mit-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet skont l-Artikolu 4a(1)(e) tal-EStG emendata jekk dawn isegwu għanijiet fl-interess
ġenerali fil-qasam tax-xjenza u tal-ekonomija.
Ir-rinunzja għal dħul mit-taxxa minħabba t-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet magħmula lill-istituzzjonijiet ta’ riċerka u
ta’ tagħlim elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata hija ġustifikata peress li dawn l-istituzzjonijiet jagħtu
l-kontribuzzjoni tagħhom lill-interess ġenerali permezz ta’ prestazzjonijiet materjali u peress li dawn id-donazzjonijiet
jistgħu jieħdu post il-ħlas tat-taxxi. It-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet fuq il-bażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet għalhekk
jippermetti li mezzi finanzjarji addizzjonali jkunu disponibbli għall-eżekuzzjoni ta’ funzjonijiet fl-interess pubbliku.
Il-limitazzjoni tat-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet għall-istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim imsemmija
fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata hija xierqa u meħtieġa sabiex tikseb l-għan mixtieq. Estensjoni ta’ dan it-tnaqqis
għall-istituzzjonijiet stabbiliti fi Stat Membru ieħor u mhux fir-Repubblika tal-Awstrija ma tistax tiggarantixxi l-istess
għanijiet peress li tista’ twassal sabiex parti mid-donazzjonijiet inkwistjoni, li jistgħu jitnaqqsu sa 10 % mill-qligħ tal-istituzzjoni
donatriċi, tmur għall-benefiċċju ta’ istituzzjonijiet li għandhom għanijiet li ma humiex fl-interess ġenerali tar-Repubblika
tal-Awstrija, b’tali mod li twassal għalhekk għal tnaqqis fil-mezzi tal-istituzzjonijiet stabbiliti f’dan l-Istat Membru.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fil-proċedura preżenti, għandu jkun osservat mill-bidu nett li, kif wieħed jista’ jara mir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tirreferi
biss għall-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata u ma tagħmilx riferiment għall-Artikolu 4a(1)(e).
Il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata, billi jawtorizza t-tnaqqis fiskali
tad-donazzjonijiet mogħtija lill-istituzzjonijiet elenkati f’din id-dispożizzjoni, jagħmel distinzjoni fuq il-bażi tal-kriterju
uniku tas-sede tal-benefiċjarju tad-donazzjoni, distinzjoni li hija tqis inkompatibbli mar-rekwiżiti tal-Artikolu 56 KE u
tal-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE.
Għandu jiġi mfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, għalkemm it-taxxa diretta taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri,
dawn tal-aħħar għandhom, madankollu, jeżerċitaw din il-kompetenza inkonformità mad-dritt tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari,
is-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 2010, Établissements Rimbaud, C-72/09, Ġabra p. I‑10659, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-Artikolu 56(1) KE jipprojbixxi r-restrizzjonijiet kollha għall-moviment tal-kapital bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati
Membri u pajjiżi terzi. Għalkemm it-Trattat KE ma jagħtix definizzjoni tal-kunċett ta’ moviment tal-kapital, huwa xorta waħda
paċifiku li d-Direttiva 88/361, flimkien man-nomenklatura annessa magħha, għandha valur indikattiv sabiex tingħata definizzjoni
ta’ dan il-kunċett (ara s-sentenza tat-28 ta’ Settembru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi, C-282/04 u C-283/04, Ġabra
p. I-9141, punt 19). Issa, id-donazzjonijiet (“rigali”) u l-għotjiet (“iddotar”) jidhru fil-Parti XI, intitolata “Movimenti
ta’ kapitali personali”, tal-Anness I tad-Direttiva 88/361.
Fil-każ preżenti, l-EStG emendata tipprovdi għat-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet magħmula mill-kapital tal-impriża lill-istituzzjonijiet
b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (e) tagħha. Kif ir-Repubblika tal-Awstrija rrikonoxxiet
matul il-proċedura prekontenzjuża, il-benefiċjarji tad-donazzjonijiet iddefiniti fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) jistgħu jkunu
biss istituzzjonijiet li jkollhom is-sede tagħhom fir-Repubblika tal-Awstrija.
Konsegwentement, għandu jiġi osservat li s-sistema tat-tnaqqis fiskali inkwistjoni tfisser, għall-persuni taxxabbli li jagħmlu
donazzjonijiet lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim stabbiliti fi Stat Membru ieħor u mhux fir-Repubblika
tal-Awstrija, piż fiskali ikbar milli għall-persuni taxxabbli li jagħmlu donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a)
sa (d) tal-EStG emendata. Peress li l-possibbiltà li wieħed jikseb tnaqqis fiskali jista’ jkollha effett sinjifikattiv fuq
l-attitudni tad-donatur, il-fatt li d-donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim
stabbiliti fi Stat Membru ieħor u mhux fir-Repubblika tal-Awstrija ma jistgħux jitnaqqsu jista’ jiskoraġġixxi lill-persuni
taxxabbli milli jagħtuhom donazzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ Jannar 2009, Persche, C-318/07, Ġabra
p. I-359, punt 38).
L-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata għalhekk jikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment tal-kapital li, bħala prinċipju,
hija pprojbita mill‑Artikolu 56(1) KE.
Madankollu, skont l-Artikolu 58(1)(a) KE, l-Artikolu 56 KE huwa bla ħsara għad-dritt tal-Istati Membri “li japplikaw id-disposizzjonijiet
relevanti tal-liġi fiskali tagħhom li jagħmlu distinzjoni bejn persuni li jħallsu t-taxxa li mhumiex fl-istess sitwazzjoni
[…] rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit”. Min-naħa tagħha, din id-deroga hija limitata mill-Artikolu 58(3) KE,
li jipprovdi li d-dispożizzjonijiet nazzjonali msemmija fl-Artikolu 58(1) KE “m’għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni
arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-moviment liberu ta’ kapital u ħlasijiet kif definit fl-Artikolu 56”. Id-differenzi
fit-trattament awtorizzati mill-Artikolu 58(1)(a) KE huma għalhekk distinti mid-diskriminazzjoni pprojbita mill-Artikolu 58(3) KE.
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali bħal dik inkwistjoni, li tiddistingwi
bejn donazzjonijiet mogħtija lill-istituzzjonijiet nazzjonali u dawk mogħtija lill-istituzzjonijiet stabbiliti fi Stat Membru
ieħor, tkun tista’ titqies li hija kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital, id-differenza
fit-trattament għandha tikkonċerna sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament komparabbli jew għandha tkun ġustifikata minħabba
raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali. Barra minn hekk, sabiex tkun ġustifikata, id-differenza fit-trattament ma għandhiex
tmur lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, f’dan is-sens,
is-sentenzi tal-14 ta’ Settembru 2006, Centro di Musicologia Walter Stauffer, C-386/04, Ġabra p. I-8203, punt 32, u Persche,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
Ir-Repubblika tal-Awstrija ssostni, fl-ewwel lok, li l-istituzzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata
ma humiex oġġettivament komparabbli mal-istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim korrispondenti stabbiliti
fi Stati Membri oħra. Fil-fatt, sa fejn is-sistema fiskali marbuta mad-donazzjonijiet inkwistjoni twassal għal differenza
fit-trattament tal-persuni taxxabbli skont il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit, ir-Repubblika tal-Awstrija tqis
li d-differenza fit-trattament bejn, minn naħa, il-persuni taxxabbli Awstrijaċi li jagħmlu donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet
elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata u, min-naħa l-oħra, dawk li jagħmlu donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet
korrispondenti stabbiliti fi Stati Membri oħra hija permessa minħabba d-differenza bejn il-benefiċjarji tad-donazzjonijiet
imsemmija.
Skont ir-Repubblika tal-Awstrija, din id-differenza hija ġustifikata minħabba l-influwenza tal-awtoritajiet pubbliċi fl-Awstrija
fuq l-istituzzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata, influwenza li ma hijiex preżenti fil-każ ta’
istituzzjonijiet stabbiliti fi Stati Membri oħra. Din l-influwenza tippermetti lill-awtoritajiet pubbliċi sabiex jiddefinixxu
l-għanijiet ta’ interess ġenerali assenjati lill-istituzzjonijiet elenkati f’dawn id-dispożizzjonijiet, sabiex jiddiriġuhom
attivament fil-kisba ta’ dawn l-għanijiet u sabiex jintervjenu jekk l-għanijiet imsemmija ma jintlaħqux.
F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li, għalkemm l-Istati Membri huma liberi li jiddeterminaw l-għanijiet ta’ interess ġenerali
li huma jixtiequ jippromwovu billi jagħtu vantaġġi fiskali lil korpi privati jew pubbliċi li jridu jilħqu l-istess għanijiet
b’mod diżinteressat u li jħarsu r-rekwiżiti dwar l-implementazzjoni tal-imsemmija għanijiet, huma għandhom jeżerċitaw din
is-setgħa diskrezzjonali inkonformità mad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Persche, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 48). Għalkemm huwa minnu li l-awtoritajiet nazzjonali għandhom mezzi addizzjonali sabiex jissorveljaw u jinfluwenzaw
il-kondotta tal-istituzzjonijiet stabbiliti fit-territorju Awstrijak meta mqabbla ma’ dawk stabbiliti fi Stat Membru ieħor,
xorta jibqa’ l-fatt li r-Repubblika tal-Awstrija naqset milli turi li tali intervent fit-tmexxija tal-istituzzjonijiet inkwistjoni
huwa meħtieġ sabiex jiġi ggarantit li jintlaħqu l-għanijiet ta’ interess ġenerali li dan l-Istat Membru jixtieq jippromwovi.
Barra minn hekk, għalkemm huwa leġittimu għal Stat Membru li jirriżerva l-għoti ta’ benefiċċji fiskali għal entitajiet li
għandhom għanijiet li huma ta’ interess ġenerali, Stat Membru ma jistax madankollu jirriżerva l-benefiċċju ta’ vantaġġi tali
għall-entitajiet biss stabbiliti fuq it-territorju tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Persche, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 44).
Fil-każ preżenti, ir-Repubblika tal-Awstrija tindika li l-għan ta’ interess ġenerali segwit mill-Artikolu 4a(1) tal-EStG emendata
huwa l-promozzjoni tal-pożizzjoni tal-Awstrija bħala ċentru xjentifiku u ta’ tagħlim. Kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 56
tal-konklużjonijiet tagħha, dan l-għan huwa ddefinit b’tali mod u manjiera li kważi l-istituzzjonijiet kollha b’funzjonijiet
ta’ riċerka u ta’ tagħlim li jkollhom is-sede tagħhom fl-Awstrija jikkonformaw ma’ dan l-għan, filwaqt li kwalunkwe istituzzjonijiet
korrispondenti li tkun stabbilita fi Stat Membru ieħor hija awtomatikament eskluża mill-benefiċċju tal-vantaġġ fiskali inkwistjoni.
Minn dan isegwi li l-uniku kriterju li kapaċi jiddistingwi bejn persuni taxxabbli li jagħtu donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet
li jkollhom is-sede tagħhom fl-Awstrija u dawk li jagħtu donazzjonijiet lil istituzzjonijiet korrispondenti li jkunu stabbiliti
fi Stati Membri oħra huwa fil-fatt il-post tal-istabbiliment tal-benefiċjarju tad-donazzjoni. Kriterju bħal dan, mid-definizzjoni
tiegħu stess, ma jistax ikun kriterju validu għall-evalwazzjoni tal-komparabbiltà oġġettiva tas-sitwazzjonijiet u, konsegwentement,
sabiex tiġi stabbilita differenza oġġettiva bejniethom (ara, bħala analoġija, fir-rigward tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi,
is-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2007, Schwarz u Gootjes-Schwarz, C-76/05, Ġabra p. I-6849, punti 72 u 73).
Għalhekk, huwa xieraq li jiġu rrifjutati l-argumenti tar-Repubblika tal-Awstrija fis-sens li l-istituzzjonijiet elenkati fl-Artikolu
4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata, minn naħa, u l-istituzzjonijiet korrispondenti b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim
li jkunu stabbiliti fi Stati Membri oħra, min-naħa l-oħra, ma humiex f’sitwazzjoni oġġettivament komparabbli, u, konsegwentement,
fis-sens li d-differenza fit-trattament bejn il-persuni taxxabbli li huma suġġetti għat-taxxa fuq id-dħul fl-Awstrija skont
fejn huwa investit il-kapital tagħhom hija ġustifikata.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-argument li hemm raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, għalkemm huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja
ddeċidiet, fil-punt 23 tas-sentenza tal-10 ta’ Marzu 2005, Laboratoires Fournier (C-39/04, Ġabra p. I-2057), li l-promozzjoni
tar-riċerka u tal-iżvilupp jistgħu jikkostitwixxu tali raġuni, hija madankollu kkunsidrat li leġiżlazzjoni nazzjonali li tirriżerva
l-benefiċċju ta’ kreditu tat-taxxa unikament għar-riċerka li ssir fl-Istat Membru kkonċernat kienet tmur direttament kontra
l-għan tal-politika tal-Unjoni fil-qasam tar-riċerka u tal-iżvilupp teknoloġiku. Skont l-Artikolu 163(2) KE, din il-politika
għandha l-għan, b’mod partikolari, li tneħħi l-ostakoli fiskali għall-kooperazzjoni fil-qasam tar-riċerka u, għalhekk, ma
tistax tkun implementata permezz tal-promozzjoni tar-riċerka u tal-iżvilupp fil-livell nazzjonali. L-istess jgħodd għas-sistema
fiskali rigward id-donazzjonijiet inkwistjoni fil-każ preżenti, sa fejn ir-Repubblika tal-Awstrija tistrieħ fuq dan l-għan
sabiex tillimita t-tnaqqis għad-donazzjonijiet mogħtija lill-istituzzjonijiet u universitajiet b’funzjoni ta’ riċerka fl-Awstrija.
Sa fejn ir-Repubblika tal-Awstrija tistrieħ fuq l-għan li tippromwovi t-taħriġ nazzjonali, anki jekk wieħed jassumi li għan
bħal dan jista’ jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li kapaċi jiġġustifika restrizzjoni għall-moviment
liberu tal-kapital, xorta jibqa’ l-fatt li, sabiex tkun tista’ tiġi ġustifikata, miżura restrittiva għandha tikkonforma mal-prinċipju
ta’ proporzjonalità. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li r-Repubblika tal-Awstrija ma pprovdiet ebda argument sabiex
turi li l-għan li tixtieq tilħaq f’dan il-qasam ma setax jintlaħaq mingħajr il-leġiżlazzjoni kkontestata u ma setax jintlaħaq
billi jiġu applikati miżuri anqas restrittivi fir-rigward tal-possibiltà għall-persuni taxxabbli Awstrijaċi sabiex jagħżlu
lill-benefiċjarji tad-donazzjonijiet li huma jixtieq jagħmlu.
Fil-fatt, ir-Repubblika tal-Awstrija sempliċement sostniet, barra minn hekk f’termini ġenerali, li l-effett tal-estensjoni
tal-benefiċċju tat-tnaqqis fiskali għad-donazzjonijiet lill-istituzzjonijiet stabbiliti fi Stati Membri oħra jkun bidla parzjali
fid-destinazzjoni tad-donazzjonijiet li attwalment jingħataw lill-istituzzjonijiet Awstrijaċi u, għalhekk, tnaqqis fil-mezzi
li jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom bħala riżultat tad-dħul mid-donazzjonijiet. Hija targumenta li l-fondi li jirriżultaw
minn donazzjonijiet privati jikkompletaw il-baġit tal-istituzzjonijiet, b’tali mod li t-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet
inkwistjoni jagħmilha possibbli li dawn il-funzjonijiet pubbliċi jkollhom mezzi finanzjarji addizzjonali għad-dispożizzjoni
tagħhom mingħajr ma jżidu n-nefqa baġitarja.
F’dak li jirrigwarda dan l-argument, mill-ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-bżonn li jiġi evitat tnaqqis fid-dħul mit-taxxa
la huwa fost l-għanijiet iddikjarati fl-Artikolu 58 KE u lanqas ma huwa raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li kapaċi
tiġġustifika restrizzjoni għal libertà stabbilita mit-Trattat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Persche, iċċitata iktar ’il
fuq, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li r-restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital li tirriżulta mis-sistema inkwistjoni ma tistax tkun ġustifikata
minħabba r-raġunijiet mogħtija mir-Repubblika tal-Awstrija.
Sa fejn id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE għandhom l-istess portata legali bħad-dispożizzjonijiet, li huma
sostanzjalment identiċi, tal-Artikolu 56 KE (ara s-sentenzi tal-11 ta’ Ġunju 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi, C-521/07,
Ġabra p. I-4873, punt 33, u Établissements Rimbaud, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22), il-kunsiderazzjonjiet preċedenti kollha
jistgħu, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-każ preżenti, ikunu trasposti
mutatis mutandis
għall-imsemmi Artikolu 40.
Minn dak kollu li ntqal, jirriżulta li l-Artikolu 4a(1)(a) sa (d) tal-EStG emendata, sa fejn jillimita t-tnaqqis tad-donazzjonijiet
għar-raġunijiet tat-taxxa fuq id-dħul għal dawk mogħtija lill-istituzzjonijiet li jkollhom is-sede tagħhom fl-Awstrija, jikkostitwixxi
restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital stabbilit fl-Artikolu 56 KE u fl-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE.
Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li, billi tawtorizza t-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet
ta’ riċerka u ta’ tagħlim esklużivament meta dawn l-istituzzjonijiet ikunu stabbiliti fl-Awstrija, ir-Repubblika tal-Awstrija
naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 56 KE u taħt l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress
li r-Repubblika tal-Awstrija tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Billi tawtorizza t-tnaqqis fiskali tad-donazzjonijiet mogħtija lil istituzzjonijiet b’funzjonijiet ta’ riċerka u ta’ tagħlim
esklużivament meta dawn l-istituzzjonijiet ikunu stabbiliti fl-Awstrija, ir-Repubblika tal-Awstrija naqset milli twettaq l-obbligi
tagħha taħt l-Artikolu 56 KE u taħt l-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat‑2 ta’ Mejju 1992.
2)
Ir-Repubblika tal-Awstrija hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż