CELEX: 62009CJ0437
Kompetizzjoni
Artikoli 101 TFUE, 102 TFUE u 106 TFUE
Skema ta’ rimbors supplimentari ta’ spejjeż tal-kura tas-saħħa
Ftehim kollettiv
Affiljazzjoni obbligatorja f’organizzazzjoni tal-assigurazzjoni partikolari
Esklużjoni espliċita ta’ kull possibbiltà ta’ eżenzjoni mill-affiljazzjoni
Kunċett ta’ impriża

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn AG2R Prévoyance (iktar ’il quddiem “AG2R”), istituzzjoni ta’ assigurazzjoni
reċiproka rregolata mill-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali Franċiż, u Beaudout Père et Fils SARL (iktar ’il quddiem “Beaudout”),
dwar ir-rifjut min-naħa ta’ din tal-aħħar milli taderixxi għall-iskema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa
amministrata minn AG2R għas-settur tal-furnara artiġjanali Franċiżi.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
Fi Franza, l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa marbuta ma’ marda jew inċident sostnuti mill-impjegati huma parzjalment rimborsabbli
taħt l-iskema bażika tas-sigurtà soċjali. Il-parti l-oħra tal-ispejjeż li tibqa’ dovuta mill-assigurat tista’ tkun suġġetta
għal rimbors parzjali fl-ambitu ta’ assigurazzjoni supplimentari tas‑saħħa.
L-affiljazzjoni tal-impjegati ta’ settur ta’ attività partikolari għal tali assigurazzjoni tista’ tiġi prevista permezz ta’
akkordju jew ftehim kollettiv konkluż mir-rappreżentanti tal-persuni li jimpjegaw u dawk tal-impjegati.
B’dan il-mod, skont l-Artikolu L 911‑1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali:
“Sakemm dawn ma humiex stabbiliti minn liġijiet jew regolamenti, il-garanziji kollettivi li minnhom jibbenefikaw l-impjegati,
l-ex impjegati u l-aventi kawża b’żieda ma’ dawk li jirriżultaw mill-organizzazzjoni tas-sigurtà soċjali huma ddeterminati
jew permezz ta’ ftehim jew akkordji kollettivi, jew permezz tar‑ratifika mill-parti l-kbira tal-persuni kkonċernati ta’ abbozz
ta’ ftehim propost mill-kap tal-impriża, jew permezz ta’ deċiżjoni unilaterali tal-kap tal-impriża kkonstatata f’kitba li
huwa jibgħat lil kull persuna kkonċernata.”
L-Artikolu L. 912‑1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jirregola s-sistema ta’ affiljazzjoni obbligatorja fi skema ta’ rimbors
supplimentari għall-kura tas-saħħa. Dan l-artikolu jipprovdi:
“Meta l-ftehim professjonali jew interprofessjonali msemmijin fl‑Artikolu L. 911‑1 jipprovdu għall-assigurazzjoni reċiproka
tar-riskji li huma jkopru permezz ta’ organizzazzjoni jew diversi organizzazzjonijiet imsemmija fl‑Artikolu 1 tal-Liġi Nru 89-1009,
tal-31 ta’ Diċembru 1989, illi jsaħħu l‑garanziji mogħtija lill-persuni assigurati fil-konfront ta’ ċerti riskji jew ta’ istituzzjoni
jew diversi istituzzjonijiet imsemmija fl-Artikolu L. 370-1 tal-Kodiċi tal-Assigurazzjoni, li għalihom jaderixxu b’mod obbligatorju
l-impriżi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn il-ftehim, dawn għandu jkollhom klawżola illi tistabbilixxi taħt liema
kundizzjonijiet u f’liema żmien il-modalitajiet tal‑organizzazzjoni tal-assigurazzjoni reċiproka tar-riskji jistgħu jiġu eżaminati
mill-ġdid. Iż-żmien tal-eżami mill-ġdid ma jistax jeċċedi ħames snin.
Meta l-ftehim hawn fuq imsemmija japplikaw għal impriża li, qabel id-dħul fis‑seħħ tagħhom, tkun aderixxiet jew iffirmat kuntratt
ma’ organizzazzjoni differenti minn dik prevista mill-ftehim biex tiggarantixxi kontra l-istess riskji f’livell ekwivalenti,
id-dispożizzjonijiet tat-tieni paragrafu tal-Artikolu L. 132‑23 tal-Kodiċi tax-Xogħol għandhom japplikaw.”
Skont l-Artikolu 1 tal-Liġi Nru 89‑1009, tal-31 ta’ Diċembru 1989, kif emendata bil-Liġi Nru 94‑678, tat-8 ta’ Awwissu 1994
(JORF Nru 184 tal-10 ta’ Awwissu 1994), l-attivitajiet ta’ assigurazzjoni reċiproka jistgħu jiġu implementati biss mill-kumpanniji
tal-assigurazzjoni, l-istituzzjonijiet ta’ assigurazzjoni reċiproka rregolati mill-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jew il-Kodiċi
Rurali, u l‑kumpanniji ta’ assigurazzjoni reċiproka.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu L 931‑1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jispeċifika li l‑istituzzjonijiet ta’ assigurazzjoni reċiproka
huma korpi privati mingħajr skop ta’ profitt, amministrati konġuntament minn membri aderenti u minn membri parteċipanti ddefiniti
fl-Artikolu L 931‑3 ta’ dan il-kodiċi. Huma għandhom, b’mod partikolari, l-għan li jkopru r-riskji ta’ danni fiżiċi marbuta
mal-inċidenti u l-mard.
Skont il-ħames paragrafu tal-Artikolu L 932‑9 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali, l‑istituzzjoni ta’ assigurazzjoni reċiproka
fdata bl-amministrazzjoni ta’ skema ta’ assigurazzjoni reċiproka ma għandhiex il-possibbiltà li tissospendi l-garanziji jew
li twaqqaf l-adeżjoni ta’ impriża għal din l-iskema minħabba n-nuqqas ta’ ħlas tal‑kontribuzzjonijiet dovuti lil din l-istituzzjoni.
Skont l-Artikolu L 132‑23 tal-Kodiċi tax-Xogħol, fil-każ fejn il-ftehim ta’ settur jew il-ftehim professjonali jew interprofessjonali
jiġu applikati fl-impriża wara l‑konklużjoni tal-ftehim innegozjati fis-seħħ, id-dispożizzjonijiet ta’ dawn il‑ftehim għandhom
konsegwentement jiġu adattati.
L-Artikolu L 133-8 tal-Kodiċi tax-Xogħol jipprovdi:
“Fuq talba ta’ waħda mill-organizzazzjonijiet previsti fl-Artikolu L. 133-1 jew fuq l-inizjattiva tal-Ministru responsabbli
mix-xogħol, id-dispożizzjonijiet ta’ ftehim ta’ settur jew ta’ akkordju professjonali jew interprofessjonali, li jissodisfaw
il‑kundizzjonijiet partikolari stabbiliti mit-taqsima preċedenti, jistgħu jiġu reżi obbligatorji għall-impjegati u l-persuni
li jimpjegaw kollha li jinsabu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi ftehim jew tal-imsemmi akkordju, permezz ta’ ordni tal-Ministru
responsabbli mix-xogħol, wara opinjoni mmotivata tal-Kummissjoni nazzjonali tan-negozjati kollettivi previsti fl-Artikolu L. 136-1.
Kif jirċievi t-talba msemmija fil-paragrafu preċedenti, il-Ministru responsabbli mix-xogħol għandu, b’mod obbligatorju u mingħajr
dewmien, jagħti bidu għall‑proċedura tal-estensjoni.
L-estensjoni tal-effetti u tas-sanzjonijiet tal-ftehim jew tal-akkordju ssir għaż‑żmien u taħt il-kundizzjonijiet previsti
mill-imsemmi ftehim jew l-imsemmi akkordju.
Madankollu, il-Ministru responsabbli mix-xogħol jista’ jeskludi mill-estensjoni, wara opinjoni mmotivata tal-Kummissjoni nazzjonali
tan-negozjati kollettivi, il‑klawżoli li jmorru kontra t-testi leġiżlattivi jew regolamentari fis-seħħ u dawk li, filwaqt
li jistgħu jitneħħew mill-ftehim jew mill-akkordju mingħajr tibdil strutturali, ma jirriflettux is-sitwazzjoni tas-settur
jew tas-setturi fil-kamp ta’ applikazzjoni kkunsidrat. Taħt l-istess kundizzjonijiet, jistgħu jiġu estiżi, mingħajr ħsara
għall-applikazzjoni tat-testi leġiżlattivi u regolamentari fis-seħħ, il-klawżoli li jkunu inkompleti fid-dawl ta’ dawn it-testi.”
Permezz tal-addendum tal-24 ta’ April 2006 għall-Ftehim Kollettiv Nazzjonali tad‑19 ta’ Marzu 1978, dwar l-istabbiliment ta’
skema ta’ “rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa” fis-settur tal-furnara artiġjanali (iktar ’il quddiem l‑“addendum
Nru 83”), is-sindakat tal-furnara li jimpjegaw u d-diversi sindakati tal-impjegati ta’ dan is-settur qablu dwar dan li ġej:
“Artikolu 1 – Kamp ta’ applikazzjoni
Dan l-addendum huwa applikabbli għall-impriżi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim Kollettiv tal-impriżi artiġjanali
tal-Furnara u tal‑Furnara‑Dolċiera.
Artikolu 2 – Adeżjoni – Affiljazzjoni
B’effett mid-data ta’ meta dan l-addendum jidħol fis-seħħ, l-impriżi għandhom jaffiljaw l-impjegati tagħhom f’organizzazzjoni
tal-assigurazzjoni bl-iffirmar ta’ dokument ta’ affiljazzjoni speċifiku.
[…]
Artikolu 3 – Benefiċjarji
Dan l-addendum jistabbilixxi skema ‘rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura [tas-]saħħa’ obbligatorja għall-benefiċċju
tal-impjegati kollha li jaqgħu taħt l‑impriżi previsti fl-Artikolu 1 ta’ dan l-addendum, li jkollhom anzjanità ta’ xahar fl-istess
impriża.
Meta l-impjegat jilħaq l-anzjanità meħtieġa, huwa jkun jista’ jibbenefika mill‑iskema b’mod retroattiv b’effett mid-data tad-dħul
tiegħu fl-impriża.
[…]
Artikolu 4 – Garanziji
Il-garanziji ta’ din l-iskema huma stabbiliti fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni u r‑regolamenti tal-assigurazzjoni għall-mard
fis-seħħ fiż-żmien tal-konklużjoni tagħha. Dawn jiġi riveduti, fejn applikabbli, mingħajr dewmien fil-każ ta’ bdil ta’ dawn
it-testi.
Huma koperti, l-atti u l-ispejjeż kollha illi jsiru waqt il-perijodu tal-garanzija li jkunu ġew suġġetti għal rimbors u skont
individwalizzat taħt l-iskema bażika tas‑Sigurtà Soċjali fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni dwar ‘mard’, ‘inċidenti waqt ix‑xogħol/mard
relatat max-xogħol’ u ‘maternità’ kif ukoll l-atti u l-ispejjeż illi ma jaqgħux taħt din tal-aħħar, indikati espressament
fit-tabella ta’ garanziji li tinsab fl-anness.
[…]
Artikolu 5 – Kontribuzzjoni u tqassim
Il-kontribuzzjoni tal-iskema ‘rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa’ hija espressa permezz ta’ perċentwali
tal-Massimu ta’ kull Xahar tas-Sigurtà Soċjali (MXSS).
Għas-sena 2007, il-perċentwali miżmuma mill-MXSS kien jammonta għal kontribuzzjoni ta’ EUR 40 għal kull impjegat u għal kull
xahar għall-iskema ġenerali u ta’ EUR 32 għall-iskema Alsace-Moselle.
Din il-perċentwali ser tinżamm għas-sena 2008.
Wara t-tieni sena ta’ applikazzjoni tal-iskema, il-kontribuzzjoni għandha tiġi eżaminata mill-ġdid mill-partijiet firmatarji,
fid-dawl tar-riżultati tal-iskema u tal‑iżvilupp fl-ispejjeż tas-saħħa u fil-leġiżlazzjonijiet u r-regolamenti fiskali, soċjali,
u fl-Assigurazzjoni għall-mard.
[...]
Il-kontribuzzjoni għandha tinqasam fuq il-bażi ta’ 50 % għall-persuna li timpjega u 50 % għall-impjegat.
[...]
Il-kummissjoni konġunta għandha tiltaqa’ tal-inqas darba fis-sena sabiex teżamina r-riżultati tal-iskema kif ukoll kull statistika
jew element dwar din l-iskema li hija tkun teħtieġ.
[...]
Artikolu 13 – Ħatra tal-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni
AG2R Prévoyance […] hija maħtura bħala l-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni ta’ din l-iskema […]
Il-modalitajiet tal-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni reċiproka tal-iskema għandhom jiġu eżaminati mill-ġdid mill-Kummissjoni
Nazzjonali Konġunta tas‑settur […] fi żmien ħames snin dekorribbli mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan l-addendum.
[…]
Artikolu 14 – Klawżola ta’ migrazzjoni
L-adeżjoni tal-impriżi kollha li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim Kollettiv Nazzjonali tal-impriżi artiġjanali
tal-Furnara u tal-Furnara-Dolċiera għall-iskema ‘rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa’ u l‑affiljazzjoni
tal-impjegati ta’ dawn l-impriżi fl-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni maħtura huma ta’ natura obbligatorja b’effett mid-data
tad-dħul fis-seħħ speċifikata fl-Artikolu 16 ta’ dan l-addendum.
Għal dan il-għan, l-impriżi kkonċernati għandhom jirċievu kuntratt ta’ adeżjoni u dokumenti ta’ affiljazzjoni.
Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw ukoll għall-impriżi li jkollhom kuntratt ta’ [kopertura] supplimentari [tal-ispejjeż tal-kura]
tas-saħħa ma’ organizzazzjoni tal‑assigurazzjoni oħra b’garanziji identiċi jew aħjar għal dawk iddefiniti f’dan l‑addendum.
[…]”
B’mod konformi mal-Artikolu 16 tiegħu, l-addendum Nru 83 daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007.
L-addendum Nru 1, tas-6 ta’ Settembru 2006, għall-addendum Nru 83 jipprevedi fl-Artikolu 1 tiegħu, b’mod partikolari, li l-organizzazzjoni
tal-assigurazzjoni għandha żżomm kopertura tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa matul perijodu minimu ta’ tnax-il xahar għall-benefiċċju
tal-persuni ggarantiti taħt il-polza ta’ assigurat li jmut, dekorribbli mid-data tal-mewt tiegħu, mingħajr il-korrispettiv
tal‑kontribuzzjoni.
L-Artikolu 2 tal-addendum Nru 5, tal-21 ta’ Lulju 2009, għall-addendum Nru 83 jintroduċi l-Artikolu 4a intitolat “Trasferibbiltà
tad-drittijiet tal-iskema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa”. Dan l-Artikolu 4a huwa redatt kif ġej:
“Fil-każ ta’ waqfien jew tmiem tal-aħħar kuntratt tax-xogħol li ma jkunx ikkawżat minn nuqqas serju u li jagħti dritt ta’
kumpens mill-iskema obbligatorja tal‑assigurazzjoni għan-nuqqas ta’ xogħol, l-impjegat għandu jibbenefika miż‑żamma tal-garanziji
tal-iskema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa prevista mill-addendum Nru 83 […]
[…]
Iż-żamma tal-garanziji jkollha effett mill-għada tad-data tat-tmiem tal-kuntratt tax-xogħol bil-kundizzjoni li l-impriża tkun
iddikjarat dan b’mod regolari lill-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni maħtura.
Iż-żamma tal-garanziji għandha tapplika għal perijodu massimu ugwali għat-tul tal-aħħar kuntratt tax-xogħol tal-impjegat fl-impriża,
evalwat f’xhur sħaħ, fil‑limitu ta’ 9 xhur.
[…]
Iż-żamma tal-garanziji fuq il-bażi tat-trasferibbiltà hija ffinanzjata mill‑kontribuzzjonijiet tal-impriżi u tal-impjegati
attivi […]”
Skont l-Artikolu 1 tal-ordni tas-16 ta’ Ottubru 2006 li jestendi addendum għall‑Ftehim Kollettiv Nazzjonali tal-impriżi artiġjanali
tal-Furnara u l-Furnara‑Dolċiera:
“Huma obbligatorji, għal kull persuna li timpjega u għal kull impjegat li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim Kollettiv
Nazzjonali tal-Furnara-Dolċiera (impriżi artiġjanali) tad-19 ta’ Marzu 1976, id-dispożizzjonijiet tal-addendum Nru 83 […]”

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Għall-finijiet tal-assigurazzjoni supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa, Beaudout hija affiljata, sa mill-10 ta’ Ottubru 2006,
ma’ kumpannija tal‑assigurazzjoni li ma hijiex AG2R.
Peress li rrifjutat li taderixxi għall-iskema amministrata minn din tal-aħħar, AG2R ressqet lill-Beaudout quddiem il-qorti
tar-rinviju sabiex din tal-aħħar tiġi ordnata tirregolarizza l-adeżjoni tagħha u tħallas il-kontribuzzjonijiet b’lura.
B’mod inċidentali, il-konvenuta fil-kawża prinċipali kkontestat il-legalità tal‑addendum Nru 83.
Wara li ċaħdet l-argumenti tagħha fir-rigward tal-kompatibbiltà ta’ dan l‑addendum mad-dritt domestiku, il-qorti tar-rinviju
ġiet kostretta tqabbel il‑kwistjoni li kellha quddiemha mal-kawża li wasslet għas-sentenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja tal-21
ta’ Settembru 1999, Albany (C‑67/96, Ġabra p. I‑5751).
Għalhekk, din il-qorti kkonstatat li, b’mod kuntrarju għall-fond ta’ pensjoni inkwistjoni f’dik il-kawża, li fih l-affiljazzjoni
kienet obbligatorja mingħajr ħsara għal eżenzjonijiet, l-iskema tal-assigurazzjoni supplimentari tal-kura tas-saħħa inkwistjoni
fil-kawża prinċipali ma tipprovdi għal ebda eżenzjoni mill‑affiljazzjoni, la fl-addendum Nru 83 u lanqas fl-Artikolu L 912‑1
tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali.
Peress li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, qies li s-soluzzjoni tal-kwistjoni li kellu quddiemu kienet teħtieġ l-interpretazzjoni tad-dritt
tal-Unjoni, it-Tribunal de grande instance de Périgueux iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti
tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“[L]-organizzazzjoni ta’ klawżola ta’ affiljazzjoni obbligatorja fi ħdan skema supplimentari tas-saħħa hekk kif prevista mill-Artikolu L 912-1
tal-Kodiċi tas‑sigurtà soċjali, u l-klawżola magħmula obbligatorja mill-awtoritajiet pubbliċi, fuq talba tal-organizzazzjonijiet
rappreżentattivi ta’ min iħaddem u tal-ħaddiema ta’ settur partikolari, li jipprovdu għall-affiljazzjoni fi ħdan organizzazzjoni
waħda, magħżula sabiex tamministra skema supplimentari ta’ kura tas-saħħa, mingħajr ebda possibbiltà għall-impriżi tas-settur
ikkonċernat li jiġu eżentati mill‑affiljazzjoni, huma konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 81 KE u 82 KE jew huma ta’
natura li jagħtu lill-organizzazzjoni magħżula pożizzjoni dominanti li tammonta għal abbuż?”

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
B’mod preliminari, għandu jiġi enfasizzat li, minkejja li d-domanda tal-qorti tar‑rinviju hija llimitata għal talba lill-Qorti
tal-Ġustizzja sabiex din tinterpreta fid‑dawl ta’ ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali l-Artikoli 81 KE u 82 KE,
li llum huma l-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE, li jikkonċernaw l-imġiba tal-impriżi, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li
din il-qorti qed tistaqsi, essenzjalment, jekk id-deċiżjoni tal-awtoritajiet pubbliċi li jrendu obbligatorju, fuq it-talba
tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni li jimpjegaw u lill-impjegati ta’ settur ta’ attività partikolari,
ftehim milħuq wara negozjati kollettivi li jipprevedi l-affiljazzjoni obbligatorja għal skema ta’ rimbors supplementari tal‑ispejjeż
tal-kura tas-saħħa amministrata minn organizzazzjoni maħtura, mingħajr possibbiltà ta’ eżenzjoni, huwiex kompatibbli mad-dritt
tal-Unjoni.
Issa, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 101 TFUE, moqri flimkien mal‑Artikolu 4(3) TUE, jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu
li ma jintroduċux jew ma jżommux fis-seħħ miżuri, ta’ natura leġiżlattiva jew regolamentari, li jistgħu jeliminaw l-effett
utli tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi (ara b’mod partikolari s-sentenzi Albany, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 65; tal-21 ta’ Settembru 1999, Brentjens’, C‑115/97 sa C‑117/97, Ġabra p. I‑6025, punt 65, u Drijvende Bokken, C‑219/97,
Ġabra p. I‑6121, punt 55).
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 106(1) TFUE, li qabel kien l‑Artikolu 86(1) KE, l-Istati Membri, fir-rigward tal-impriżi
pubbliċi u l-impriżi mogħtija drittijiet speċjali jew esklużivi, la għandhom jiddekretaw u lanqas iżommu fis-seħħ miżuri kuntrarji
għar-regoli fit-trattati, b’mod partikolari għal dawk li hemm fl-Artikoli 18 TFUE u 101 TFUE sa 109 TFUE inklużi, mingħajr
ħsara għall-Artikolu 106(2) TFUE.
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-funzjoni li tinterpreta d-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni li l-qrati
nazzjonali għandhom bżonn sabiex jiddeċiedu dwar il-kawża li jkollhom quddiemhom, anki jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma jkunux
espressament imsemmija fid-domandi li jsirulha minn dawn il-qrati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ Marzu 2007, Campina,
C-45/06, Ġabra p. I‑2089, punt 31, kif ukoll tal-5 ta’ Marzu 2009, Kattner Stahlbau, C-350/07, Ġabra p. I-1513, punti 25 u 26).
Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta utli għall-qorti tar-rinviju, għandu jiġi kkunsidrat li d-domanda mressqa minnha tirrigwarda
l-interpretazzjoni tal‑Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE, moqrija flimkien mal-Artikoli 4(3) TUE u 106 TFUE, rispettivament.

Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE moqri flimkien mal‑Artikolu 4(3) TUE
Sabiex tingħata risposta għal din il-parti tad-domanda preliminari kif ifformulata mill-ġdid, għandu qabelxejn jiġi eżaminat
jekk id-deċiżjoni tal-organizzazzjonijiet li jirrapreżentaw lill-persuni li jimpjegaw u lill-impjegati ta’ settur professjonali
li jaħtru organizzazzjoni responsabbli mill-amministrazzjoni ta’ skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa
u li jitolbu lill-awtoritajiet pubbliċi li jrendu obbligatorja l-affiljazzjoni f’din l-iskema tal-impjegati kollha ta’ dan
is‑settur tistax taqa’ taħt il-kunċett ta’ ftehim bejn impriżi, ta’ deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi jew ta’
prattiki miftiehma li huma pprojbiti mill-Artikolu 101(1) TFUE.
F’dan ir-rigward, għandu, fl-ewwel lok, jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-ftehim konklużi fil-kuntest ta’
negozjati kollettivi bejn l-imsieħba soċjali bl-iskop li l-kundizzjonijiet tal-impjieg u tax-xogħol jitjiebu għandhom jiġu
kkunsidrati, minħabba n-natura u l-għan tagħhom, li ma jaqgħux taħt l‑Artikolu 101(1) TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi
ċċitati iktar ’il fuq Albany, punt 60; Brentjens’, punt 57; Drijvende Bokken, punt 47, is-sentenzi tat-12 ta’ Settembru 2000,
Pavlov
et
, C-180/98 sa C-184/98, Ġabra p. I‑6451, punt 67, kif ukoll tal-21 ta’ Settembru 2000, van der Woude, C‑222/98, Ġabra p. I‑7111,
punt 22).
Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk in-natura u l-għan ta’ ftehim bħalma huwa dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali jiġġustifikawx
li dan jitneħħa mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) TFUE.
Mill-konstatazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju jirriżulta, minn naħa, li l-ftehim inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġie konkluż
fl-għamla ta’ addendum għal ftehim kollettiv u konsegwentement huwa riżultat ta’ negozjati kollettivi bejn l‑organizzazzjoni
li tirrappreżenta lill-persuni li jimpjegaw u dawk li jirrappreżentaw lill‑impjegati tas-settur tal-furnara artiġjanali Franċiżi.
Fir-rigward tal-għan tiegħu, min-naħa l-oħra, dan il-ftehim jistabbilixxi, f’settur partikolari, skema ta’ rimbors supplimentari
tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa li tikkontribwixxi sabiex ikun hemm titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal‑impjegati mhux
biss billi dawn jiġu ggarantiti l-mezzi neċessarji sabiex jiffaċċjaw l-ispejjeż marbuta ma’ marda, ma’ inċident tax-xogħol,
ma’ marda professjonali jew ukoll mal-maternità, iżda wkoll billi jitnaqqsu l-ispejjeż li, fin‑nuqqas ta’ ftehim kollettiv,
kien ikollhom jiġu sostnuti mill-impjegati.
Din il-konstatazzjoni ma hijiex kkonfutata mill-fatt li l-affiljazzjoni għal tali ftehim hija obbligatorja għall-impriżi kollha
tas-settur ta’ attività partikolari ta’ Stat Membru, mingħajr il-possibbiltà ta’ eżenzjoni mill-affiljazzjoni, b’mod kuntrarju
għall-ftehim inkwistjoni fil-kawża prinċipali li wasslet għas-sentenza Albany, iċċitata iktar ’il fuq.
Fil-fatt, minn naħa, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ma ħadetx inkunsiderazzjoni possibbiltajiet ta’ eżenzjoni mill-affiljazzjoni
għall-imsemmi fond ta’ pensjoni inkwistjoni f’dik il-kawża fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 85(1) li llum huwa l-Artikolu 101(1) TFUE.
Min-naħa l-oħra, mill-punti 26 u 27 tas-sentenza van der Woude, iċċitata iktar ’il fuq, jirriżulta li huwa eskluż mill-kamp
ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 101(1) TFUE ftehim kollettiv dwar skema tal-assigurazzjoni għall‑mard li jaħtar organizzazzjoni
waħda għall-affiljazzjoni f’din l-iskema, bl‑esklużjoni għalhekk ta’ kull possibbiltà ta’ affiljazzjoni ma’ organizzazzjonijiet
kompetituri.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li ftehim bħalma huwa l-addendum Nru 83 ma jaqax, minħabba n-natura u l-għan tiegħu,
taħt l-Artikolu 101(1) TFUE.
Fit-tieni lok, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li għalkemm huwa minnu li, fih innifsu, l-Artikolu 101 TFUE jikkonċerna
biss l-imġiba tal-impriżi u ma jirrigwardax miżuri leġiżlattivi jew regolamentari tal-Istati Membri, xorta jibqa’ l‑fatt li
dan l-artikolu, moqri flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE, jimponi fuq l-Istati Membri li ma jiħdux jew li ma jżommux fis-seħħ
miżuri, ta’ natura leġiżlattiva jew regolamentari, li jkunu jistgħu jeliminaw l-effett utli tar-regoli tal‑kompetizzjoni applikabbli
għall-impriżi. Dan ikun il-każ meta Stat Membru jimponi jew jiffavorixxi l-konklużjoni ta’ ftehim li jmorru kontra l‑Artikolu 101 TFUE
jew isaħħaħ l-effetti ta’ tali ftehim, kif ukoll meta jneħħi n‑natura pubblika mir-regolamentazzjoni tiegħu billi jiddelega
lill-operaturi privati r-responsabbiltà li jieħdu deċiżjonijiet ta’ intervent fil-qasam ekonomiku (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi
tat-18 ta’ Ġunju 1998, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-35/96, Ġabra p. I-3851, punti 53 u 54; Corsica Ferries France, C-266/96,
Ġabra p. I-3949, punti 35, 36 u 49, kif ukoll Albany, iċċitata iktar ’il fuq, punt 65).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, sa fejn mill-punt 36 ta’ din is-sentenza jirriżulta li ftehim bħalma huwa l-addendum
Nru 83 ma jaqax taħt l‑Artikolu 101(1) TFUE, l-awtoritajiet pubbliċi huma liberi li jirrenduh obbligatorju għal persuni li
ma humiex formalment marbuta bih (ara, bħala analoġija, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Albany, punt 66; Brentjens’, punt 66,
u Drijvende Bokken, punt 56).
Għalhekk, għall-ewwel parti tad-domanda kif ifformulata mill-ġdid għandha tingħata r-risposta li l-Artikolu 101 TFUE moqri
flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix id-deċiżjoni tal-awtoritajiet pubbliċi
li jrendu obbligatorju, fuq talba tal-organizzazzjonijiet li jirrapreżentaw lill-persuni li jimpjegaw u lill-impjegati ta’
settur ta’ attività partikolari, ftehim milħuq wara negozjati kollettivi li jipprevedi l-affiljazzjoni obbligatorja fi skema
ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa tal-impriżi kollha fis-suq ikkonċernat, mingħajr possibbiltà ta’
eżenzjoni.

Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE moqri flimkien mal‑Artikolu 106 TFUE
Fir-rigward tal-klassifikazzjoni ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE
Fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE, għandu jiġi ddeterminat jekk istituzzjoni bħalma hija AG2R hijiex
impriża fis-sens ta’ din id‑dispożizzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni tal‑Unjoni, il-kunċett ta’ impriża jinkludi
kull entità li teżerċita attività ekonomika indipendentement mill-istatus legali ta’ din l-entità u l-mod ta’ finanzjament
tagħha (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-23 ta’ April 1991, Höfner u Elser, C-41/90, Ġabra p. I-1979, punt 21, kif
ukoll tal-11 ta’ Diċembru 2007, ETI
et
, C‑280/06, Ġabra p. I-10893, punt 38.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li kull attività li tikkonsisti fil-provvista ta’ oġġetti jew servizzi f’suq partikolari
tikkostitwixxi attività ekonomika (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-22 ta’ Jannar 2002, Cisal, C-218/00, Ġabra p. I-691,
punt 23).
Fil-każ ineżami, mill-Artikolu L 931‑1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jirriżulta li AG2R, bħala istituzzjoni ta’ assigurazzjoni
reċiproka li taqa’ taħt dan il-kodiċi, hija korp privat li ma għandux l-għan li jagħmel profitti u li l-iskop tiegħu huwa
dak li jkopri l-ħsarat fiżiċi marbuta mal-inċidenti u l-mard. B’dan il-mod, minn naħa, skont l-Artikolu L 932‑9 ta’ dan l-istess
kodiċi, tali istituzzjoni la tista’ tissospendi l-garanziji u lanqas ma tista’ twaqqaf l-adeżjoni ta’ impriża minħabba n-nuqqas
ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet minn impriża. Min-naħa l-oħra, jekk l‑impriżi li jaqgħu taħt il-Ftehim Kollettiv Nazzjonali
tal-impriżi artiġjanali tal‑Furnara u tal-Furnara-Dolċiera huma obbligati jaderixxu għal skema amministrata minn AG2R, minn
dan jirriżulta, b’mod korrelattiv, li AG2R hija obbligata, min-naħa tagħha, skont l-addendum Nru 83, tassigura lill-impjegati
kollha ta’ dawn l-impriżi, indipendentement mir-riskju li għandu jiġi kopert, u dan inkambju għal rata waħda ta’ kontribuzzjoni,
sostnuta b’mod ugwali mill-persuna li timpjega u l-impjegat, indipendentement mid-daqs tal-impriża jew mir‑remunerazzjoni
tal-impjegat assigurat.
Għaldaqstant, inkwantu tipprevedi protezzjoni soċjali supplimentari obbligatorja għall-impjegati kollha ta’ settur ekonomiku,
skema ta’ rimbors supplimentari tal‑ispejjeż tal-kura tas-saħħa bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha għan
soċjali.
Madankollu, l-għan soċjali ta’ skema ta’ assigurazzjoni ma huwiex fih innifsu suffiċjenti sabiex jeskludi li l-attività kkonċernata
tkun ikklassifikata bħala attività ekonomika (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Albany, punt 86; Pavlov
et
, punt 118; Cisal, punt 37, u Kattner Stahlbau, punt 42).
B’mod partikolari, għandu jiġi eżaminat ukoll, minn naħa, jekk din l-iskema tistax tiġi kkunsidrata bħala li timplementa l-prinċipju
ta’ solidarjetà u, min-naħa l-oħra, jekk din hijiex suġġetta għall-kontroll tal-Istat li stabbilixxiha, peress li dawn l‑elementi
huma tali li jeskludu n-natura ekonomika ta’ attività partikolari (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Kattner Stahlbau, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 43 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
–       Fuq l-implementazzjoni tal-prinċipju ta’ solidarjetà
Fir-rigward tal-implementazzjoni tal-prinċipju ta’ solidarjetà, minn evalwazzjoni globali tal-iskema inkwistjoni fil-kawża
prinċipali jirriżulta, fl-ewwel lok, li din hija ffinanzjata mill-kontribuzzjonijiet ta’ ammont fiss u li, għaldaqstant, ir-rata
tagħhom ma hijiex proporzjonali għar-riskju assigurat.
Fil-fatt, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 5 tal-addendum Nru 83, il‑kontribuzzjoni hija stabbilita fl-ammont uniformi
ta’ EUR 40, sostnuta parzjalment mill-persuna li timpjega u parzjalment mill-impjegat.
Għalhekk, din l-iskema ma tiħux inkunsiderazzjoni elementi bħalma huma l-età, l‑istat ta’ saħħa jew ukoll ir-riskji partikolari
inerenti għall-post tax-xogħol okkupat mill-impjegat assigurat.
Konsegwentement, in-natura tas-servizzi pprovduti minn AG2R kif ukoll il‑portata tal-kopertura mogħtija ma humiex proporzjonali
għall-ammont tal‑kontribuzzjonijiet imħallsa.
Fit-tieni lok, is-servizzi huma, f’ċerti każijiet, mogħtija indipendentement mill‑ħlas tal-kontribuzzjonijiet dovuti. Dan
jirriżulta, qabelxejn, mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 3 tal-addendum Nru 83 li jipprovdi li l-benefiċċju tal‑iskema huwa
rrikonoxxut b’mod retroattiv meta l-impjegat ikun laħaq l‑anzjanità minima ta’ xahar meħtieġa għall-adeżjoni f’din l-iskema.
Barra minn hekk, b’applikazzjoni tal-Artikolu 4a ta’ dan l-addendum, il-kopertura tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa hija, bħala
regola ġenerali, miżmuma għal ċertu perijodu wara t‑twaqqif tal-kuntratt tax-xogħol tal-assigurat. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 1
tal‑addendum Nru 1, tas-6 ta’ Settembru 2006, għall-addendum Nru 83 jipprevedi ż-żamma tal-imsemmija kopertura għall-benefiċċju
ta’ persuni li jibbenefikaw mill-polza ta’ assigurat li jmut għal perijodu li jieħu sa mill-inqas tnax-il xahar mill-mewt
tiegħu.
Fid-dawl ta’ dawn il-fatturi kollha, jidher li l-iskema ta’ rimbors supplimentari tal‑ispejjeż tal-kura tas-saħħa bħalma hija
dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija kkaratterizzata minn grad għoli ta’ solidarjetà.
–       Fuq il-kontroll tal-Istat
Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-klassifikazzjoni ta’ impriża li teżerċita attività ekonomika tapplikax għal organizzazzjoni
bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandha tiġi analizzata l-portata tal-kontroll tal-modalitajiet ta’ funzjonament
ta’ din l-iskema eżerċitata mill-Istat.
Fil-każ ineżami, fl-ewwel lok, skont l-Artikolu L 911-1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali, l-imsieħba soċjali għandhom il-fakultà
li jiddeterminaw huma stess, permezz ta’ akkordji jew ftehim kollettivi, il-garanziji kollettivi li minnhom jibbenefikaw l-impjegati,
l-ex impjegati u l-aventi kawża b’żieda ma’ dawk li jirriżultaw mill-organizzazzjoni tas-sigurtà soċjali.
Fit-tieni lok, l-Artikolu L 912-1 ta’ dan l-istess kodiċi jindika li dawn il-ftehim jinkludu klawżola li tistabbilixxi taħt
liema kundizzjonijiet u kull meta l‑modalitajiet ta’ organizzazzjoni tal-assigurazzjoni reċiproka tar-riskji jistgħu jiġu
eżaminati mill-ġdid mill-imsieħba soċjali.
Fit-tielet lok, skont l-Artikolu L 133-8 tal-Kodiċi tax-Xogħol, huwa neċessarju li jkun hemm digriet ministerjali sabiex id-dispożizzjonijiet
ta’ tali ftehim isiru obbligatorji għall-impjegati u l-persuni li jimpjegaw li għalihom huma applikabbli.
Huwa f’dan il-kuntest regolatorju li l-funzjoni ta’ kontroll tal-modalitajiet ta’ funzjonament tal-iskema inkwistjoni fil-kawża
prinċipali waqgħet fuq, taħt ċerti riżervi, ir-rappreżentanti tal-persuni li jimpjegaw u tal-impjegati tas-settur tal-furnara
artiġjanali.
F’dan il-kuntest, l-addendum Nru 83 kien jirrikonoxxi rwol prinċipali lil dawn ir‑rappreżentanti, inkwantu, skont it-tieni
paragrafu tal-Artikolu 13 tiegħu, kummissjoni konġunta komposta b’mod ugwali mir-rappreżentanti tal-persuni li jimpjegaw u
dawk tal-impjegati għandha l-kompitu li teżamina mill-ġdid, fi żmien ħames snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan l-addendum,
il-modalitajiet ta’ organizzazzjoni tal-assigurazzjoni reċiproka tal-iskema kkonċernata. Barra minn hekk, ir-raba’ paragrafu
tal-Artikolu 5 tal-imsemmi addendum jipprevedi li l‑ammont ta’ kontribuzzjoni stabbilit minnu għandu jiġi eżaminat mill-ġdid
mill‑partijiet firmatarji wara t-tieni sena ta’ applikazzjoni tal-iskema. Dan l-istess artikolu jispeċifika li l-kummissjoni
konġunta għandha, darba fis-sena, teżamina r‑riżultati tagħha.
Madankollu, karatteristiċi oħra marbuta mal-ħatra ta’ AG2R bħala amministratur tal-iskema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż
tal-kura tas-saħħa jistgħu jwasslu sabiex jitqies li din l-organizzazzjoni għandha ċerta awtonomija.
Fl-ewwel lok, l-Artikolu L 911‑1 tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jipprevedi li l‑garanziji kollettivi supplimentari li minnhom
jibbenefikaw l-impjegati jistgħu jiġu stabbiliti b’diversi modi. Il-mod tal-ftehim kollettiv huwa, f’dan il-kuntest, għażla
tal-imsieħba soċjali, bl-għarfien li din id-dispożizzjoni tippermetti wkoll l‑organizzazzjoni ta’ tali kopertura fil-livell
ta’ impriża, u mhux f’settur professjonali.
Fit-tieni lok, skont l-Artikolu 1 tal-Liġi Nru 89-1009, kif emendata bil-Liġi Nru 94-678, l-attivitajiet ta’ assigurazzjoni
reċiproka jistgħu jiġu fdati mhux biss lil istituzzjonijiet ta’ assigurazzjoni reċiproka iżda wkoll lil impriżi tal‑assigurazzjoni.
Minn dawn l-elementi jirriżulta li la hemm obbligu legali fuq l-imsieħba soċjali sabiex jaħtru lil AG2R sabiex tiżgura l-amministrazzjoni
ta’ skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali u lanqas
ma hemm obbligu legali fuq AG2R li tassumi fil-fatt l‑amministrazzjoni ta’ tali skema.
F’dan il-kuntest, Beaudout issostni fl-osservazzjonijiet tagħha li hemm istituzzjonijiet ta’ assigurazzjoni reċiproka u kumpanniji
tal-assigurazzjoni oħra li, qabel il-ħatra ta’ AG2R permezz tal-addendum Nru 83, kienu joffru servizzi essenzjalment identiċi
għal dawk ipprovduti minn din l-organizzazzjoni.
Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar, minn naħa, iċ-ċirkustanzi li fihom AG2R inħatret permezz tal-addendum Nru 83 u, min-naħa
l-oħra, il-marġni ta’ negozjar li din l-organizzazzjoni seta’ jkollha fir-rigward tal-modalitajiet tal-impenn tagħha, u r-riperkussjoni
ta’ dawn il-fatturi fuq il-mod ta’ funzjonament tal-iskema kkonċernata fl-intier tagħha.
Fil-fatt, fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi u ta’ dan il-marġni ta’ negozjar, li fil-każ ineżami hija l-qorti tar-rinviju li
għandha teżamina, jista’ jiġi konkluż li, minkejja li ma għandhiex l-għan li tagħmel profitti u taġixxi fuq il-bażi tal-prinċipju
ta’ solidarjetà, AG2R hija impriża li teżerċita attività ekonomika magħżula mill‑imsieħba soċjali, fuq il-bażi ta’ kunsiderazzjonijiet
finanzjarji u ekonomiċi, minn fost impriżi oħra li magħhom hija tikkompeti fis-suq tas-servizzi ta’ assigurazzjoni reċiproka
li hija toffri.
Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Artikolu 106(2) TFUE
Sa fejn AG2R għandha tiġi kkunsidrata bħala impriża li teżerċita attività ekonomika, fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE, id-deċiżjoni
tal-awtoritajiet pubbliċi li jrendu l-affiljazzjoni fi skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas‑saħħa obbligatorja
għas-settur kollu tal-furnara artiġjanali Franċiżi, mingħajr ebda possibbiltà ta’ eżenzjoni, timplika neċessarjament l-għoti
lil din l‑organizzazzjoni tad-dritt esklużiv li tirċievi u tamministra l-kontribuzzjonijiet imħallsa mill-persuni li jimpjegaw
u mill-impjegati ta’ dan is-settur fil-kuntest ta’ din l‑iskema. Għaldaqstant, tali organizzazzjoni tista’ tiġi kkunsidrat
bħala impriża li għandha drittijiet esklużivi fis-sens tal-Artikolu 106(1) TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar
’il fuq Albany, punt 90; Brentjens’, punt 90, u Drijvende Bokken, punt 80).
Peress li, minħabba dawn id-drittijiet esklużivi, l-impriżi tas-settur tal-furnara artiġjanali Franċiżi ma għandhomx il-possibbiltà
li jissottoskrivu għal skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa amministrata minn organizzazzjoni oħra,
AG2R għandha monopolju legali fuq parti sostanzjali mis‑suq komuni u tista’ tiġi kkunsidrata li tokkupa pożizzjoni dominanti
fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE (ara, bħala analoġija, is-sentenza Pavlov
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 126).
Madankollu, hija ġurisprudenza stabbilita li s-sempliċi fatt li tinħoloq pożizzjoni dominanti permezz tal-għoti ta’ drittijiet
esklużivi skont it-tifsira tal‑Artikolu 106(1) TFUE ma huwiex, fih innifsu, inkompatibbli mal‑Artikolu 102 TFUE. Stat Membru
jikser il-projbizzjonijiet ipprovduti minn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet biss meta l-impriża inkwistjoni tiġi mwassla, bis‑sempliċi
eżerċizzju tad-drittijiet esklużivi li tkun ingħatat, tuża l-pożizzjoni dominanti tagħha b’mod abbużiv jew meta dawn id-drittijiet
jistgħu joħolqu sitwazzjoni li fiha din l-impriża tiġi mwassla twettaq tali abbuż (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Höfner
u Elser, punt 29; Albany, punt 93; Brentjens’, punt 93, kif ukoll Drijvende Bokken, punt 83).
B’mod partikolari, ikun hemm prattika abbużiva kuntrarja għall‑Artikolu 106(1) TFUE meta Stat Membru jagħti lil impriża dritt
esklużiv li teżerċita ċerti attivitajiet u joħloq sitwazzjoni li fiha din l-impriża ma tkunx manifestament f’pożizzjoni li
tissodisfa d-domanda li s-suq għal dan it-tip ta’ attività jippreżenta (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il
fuq Höfner u Elser, punti 31, kif ukoll Pavlov
et
, punt 127).
F’dan ir-rigward, ir-rifjut ta’ Beaudout li taderixxi għall-iskema amministrata minn AG2R huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li
impriżi tal-assigurazzjoni joffru garanziji superjuri għas-servizzi pprovduti minn AG2R.
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat, minn naħa, li l-impossibbiltà għall-impriżi tas-settur tal-furnara artiġjanali Franċiżi
li jirrikorru għand organizzazzjonijiet oħra sabiex jiksbu kopertura fil-qasam tar-rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal‑kura
tas-saħħa għall-benefiċċju tal-impjegati tagħhom kif ukoll ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni li tirriżulta huma konsegwenza
diretta tad-dritt esklużiv mogħti lil AG2R (ara, bħala analoġija, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Albany, punt 97; Brentjens’,
punt 97, u Drijvende Bokken, punt 87).
Min-naħa l-oħra, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 98 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma jirriżultax la mill-proċess mibgħut
mill-qorti tar-rinviju u lanqas mill‑osservazzjonijiet mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li s-servizzi pprovduti minn
AG2R ma jikkorrispondux għall-ħtiġijiet tal-impriżi kkonċernati.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi vverifikat ukoll jekk AG2R hijiex responsabbli mill-amministrazzjoni ta’ servizz ta’ interess
ekonomiku ġenerali fis-sens tal‑Artikolu 106(2) TFUE.
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punti 47 sa 52 ta’ din is-sentenza, skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa
bħalma hija dik amministrata minn AG2R hija kkaratterizzata minn livell għoli ta’ solidarjetà. Fl-aħħar nett, l‑addendum Nru 83
jimponi fuq AG2R restrizzjonijiet partikolari, b’mod partikolari finanzjarji, sabiex tiżgura l-perennità tal-kopertura mogħtija
lill‑assigurati.
Madankollu Beaudout issostni li l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmu li jawtorizza eżenzjonijiet mill-affiljazzjoni ma jqegħidx
f’periklu l-bilanċ finanzjarju tal‑organizzazzjoni li tamministra l-iskema inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li mill-ġurisprudenza jirriżulta li ma huwiex neċessarju, sabiex il-kundizzjonijiet
ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 106(2) TFUE jkunu sodisfatti, li l-bilanċ finanzjarju jew il-vijabbiltà ekonomika tal-impriża
responsabbli mill-amministrazzjoni ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali tkun mhedda. Huwa suffiċjenti li, fin-nuqqas
tad-drittijiet esklużivi inkwistjoni, ikun hemm ostaklu għat-twettiq tal-funzjonijiet partikolari mogħtija lil din l‑impriża,
kif speċifikati mill-obbligi u r-restrizzjonijiet li jaqgħu fuqha, jew li ż‑żamma ta’ dawn id-drittijiet tkun neċessarja sabiex
id-detentur tagħhom ikun jista’ jwettaq il-funzjonijiet ta’ interess ekonomiku ġenerali mogħtija lilu taħt kundizzjonijiet
ekonomikament aċċettabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Albany, punt 107; Brentjens’, punt 107, u
Drijvende Bokken, punt 97).
Issa, għandu jiġi kkonstatat li, fil-każ li titneħħa l-klawżola ta’ migrazzjoni u, bl‑istess mod, id-dritt esklużiv ta’ AG2R
li tamministra l-iskema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa għall-impriżi kollha tas-settur tal‑furnara
artiġjanali Franċiżi, din l-organizzazzjoni, filwaqt li hija obbligata, skont l-addendum Nru 83, li toffri kopertura lill-impjegati
ta’ dawn l-impriżi taħt il-kundizzjonijiet iddefiniti mill-imsemmi addendum, tirriskja li tiġi kkonfrontata minn telf ta’
assigurati li jkollhom riskji limitati, billi dawn jirrikorru għand impriżi li joffru, fir-rigward tagħhom, garanziji komparabbli,
jew aħjar, għal kontribuzzjonijiet inqas għolja. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-parti ta’ “riskji ħżiena” li dejjem tikber u li
hija l-kompitu ta’ AG2R li tkopri, twassal għal żieda fl-ispiża tal-garanziji, b’tali mod li din l-organizzazzjoni ma tkunx
tista’ tibqa’ tipproponi kopertura tal-istess kwalità bi prezz aċċettabbli.
Dan ikun iktar il-każ meta jkun hemm skema li, bħalma hija dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, tkun ikkaratterizzata minn
livell għoli ta’ solidarjetà minħabba, b’mod partikolari, in-natura fissa tal-kontribuzzjonijiet u l-obbligu li taċċetta r-riskji
kollha.
Fil-fatt, tali restrizzjonijiet, li jrendu s-servizz mogħti mill-organizzazzjoni kkonċernata inqas kompetittiv minn servizz
komparabbli pprovdut minn kumpanniji tal-assigurazzjoni li ma humiex suġġetti għal dawn ir-restrizzjonijiet, jikkontribwixxu
għall-ġustifikazzjoni tad-dritt esklużiv ta’ din l-organizzazzjoni li tamministra tali skema, mingħajr il-possibbiltà ta’
eżenzjoni mill-affiljazzjoni.
Għaldaqstant, it-tneħħija ta’ klawżola ta’ migrazzjoni bħalma hija dik prevista mill-addendum Nru 83 tista’ twassal għal impossibbilità
għall-organizzazzjoni kkonċernata milli twettaq il-funzjonijiet ta’ interess ekonomiku ġenerali mogħtija lilha taħt kundizzjonijiet
ekonomikament aċċettabbli.
Għalhekk, għat-tieni parti tad-domanda kif ifformulata mill-ġdid, għandha tingħata r-risposta li sa fejn l-attività li tikkonsisti
fl-amministrazzjoni ta’ skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża
prinċipali għandha tiġi kklassifikata bħala ekonomika, li huwa l-kompitu tal-qorti tar-rinviju li tivverifika, l-Artikoli 102 TFUE
u 106 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux, fiċ‑ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali,
lill-awtoritajiet pubbliċi milli jagħtu lil organizzazzjoni ta’ assigurazzjoni reċiproka d-dritt esklużiv li tamministra din
l-iskema, mingħajr ebda possibbilità għall-impriżi tas-settur ta’ attività kkonċernat li jiġu eżentati milli jaffiljaw f’din
l-iskema.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 101 TFUE moqri flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix id-deċiżjoni
tal-awtoritajiet pubbliċi li jrendu obbligatorju, fuq talba tal-organizzazzjonijiet li jirrapreżentaw lill-persuni li jimpjegaw
u lill-impjegati ta’ settur ta’ attività partikolari, ftehim milħuq wara negozjati kollettivi li jipprevedi l-affiljazzjoni
obbligatorja fi skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa tal-impriżi kollha fis‑suq ikkonċernat, mingħajr
possibbiltà ta’ eżenzjoni.
2)
Sa fejn l-attività li tikkonsisti fl-amministrazzjoni ta’ skema ta’ rimbors supplimentari tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa
bħalma hija dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali għandha tiġi kklassifikata bħala ekonomika, li huwa l‑kompitu tal-qorti tar-rinviju
li tivverifika, l-Artikoli 102 TFUE u 106 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux, fiċ-ċirkustanzi bħalma
huma dawk tal-kawża prinċipali, lill-awtoritajiet pubbliċi milli jagħtu lil organizzazzjoni ta’ assigurazzjoni reċiproka d-dritt
esklużiv li tamministra din l-iskema, mingħajr ebda possibbiltà għall-impriżi tas-settur ta’ attività kkonċernat li jiġu eżentati
milli jaffiljaw f’din l-iskema.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.