CELEX: 62009TJ0154
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq Ewropew tal-manek marittimi
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE
Iffissar tal-prezzijiet, tqassim tas-suq u skambji ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva
Kunċett ta’ ksur kontinwu jew ripetut
Preskrizzjoni
Obbligu ta’ motivazzjoni
Ugwaljanza fit-trattament
Aspettattivi leġittimi
Multi
Gravità u tul tal-ksur
Ċirkustanzi attenwanti
Kooperazzjoni

Il-fatti li wasslu għall-kawża
A –
Settur tal-manek marittimi għaż-żejt u għall-gas
Il-manek marittimi jintużaw sabiex żejt mhux raffinat ħelu jew ipproċessat u prodotti oħra taż-żejt minn faċilitajiet offshore (pereżempju, l-bagi – normalment ankrati ’l barra mix-xtut, li jservu bħala punt ta’ ttrakkar għat-tankers taż-żejt – jew il-pjattaformi ta’ estrazzjoni, ta’ ħażna jew tal-ħatt tal-produzzjoni li jżommu fil-wiċċ – li huma sistemi ta’ ċisterni li jżommu fil-wiċċ tal-ilma li jintużaw għall-estrazzjoni taż-żejt jew tal-gass minn pjattaforma viċina, għall-ipproċessar u għall-ħażna sakemm dan jiġi ttrasferit lejn tanker) jitgħabba fuq bastimenti-ċisterni u, sussegwentement, sabiex dawn il-prodotti jiġu ttrasferiti minn dawn il-bastimenti lejn faċilitajiet offshore (pereżempju bagi) jew fuq l-art.
Il-manek marittimi jintużaw offshore – jiġifieri fil-baħar jew viċin il-baħar – filwaqt li l-manek industrijali jew tal-art jintużaw fuq l-art.
Kull installazzjoni ta’ manek marittimi tinvolvi, skont il-bżonnijiet speċifiċi tal-klijenti, ċertu numru ta’ manek standard, ta’ manek speċifiċi li jinkludu ġonot maż-żewġ estremitajiet u dispożittivi addizzjonali, bħal valvoli, gear terminali jew ulterjorment tagħmir li jżomm fil-wiċċ tal-ilma. F’dan il-każ, l-espressjoni “manek marittimi” tinkludi dawn id-dispożittivi addizzjonali.
Il-manek marittimi jintużaw minn kumpanniji taż-żejt, mill-manifatturi ta’ bagi, mit-terminals tal-portijiet, mill-industrija taż-żejt u mill-gvernijiet, u jinxtraw jew għal proġetti ġodda jew għal finijiet ta’ sostituzzjoni.
Fir-rigward ta’ proġetti ġodda, it-terminals tat-tankers jew l-utenti finali l-oħra ġeneralment jikkuntrattaw kumpannija tal-inġenjerija (imsejħa wkoll “kostruttur ta’ materjal”, “kostruttur OEM” jew “manifattur oriġinali ta’ tagħmir”) sabiex tikkostruwixxi jew tinstalla faċilitajiet ġodda ta’ distribuzzjoni taż-żejt, bħas-sistemi ta’ ttrakkar f’punt wieħed jew il-pjattaformi ta’ estrazzjoni, ta’ ħażna u ta’ ħatt tal-produzzjoni li jżommu fil-wiċċ tal-ilma. Għal tali proġetti, il-manifattur oriġinali ta’ tagħmir jixtri faċilità kompleta ta’ manek marittimi mingħand produttur.
Meta dawn il-manek marittimi jkunu ġew installati, il-partijiet individwali għandhom jiġu ssostitwiti f’perijodu inkluż bejn sena u seba’ snin. Ix-xiri ta’ manek marittimi għal finijiet ta’ sostituzzjoni (magħrufa wkoll taħt l-isem “settur tal-partijiet separati”) ta’ spiss isir direttament mill-utenti finali. Madankollu, f’ċerti każijiet, dawn jissubappaltaw u jiċċentralizzaw ix-xiri tagħhom lil sussidjarji jew impriżi esterni. Globalment, il-bejgħ għal finijiet ta’ sostituzzjoni jirrappreżenta sehem ikbar mis-suq tal-manek marittimi milli l-bejgħ ta’ prodotti ġodda.
Id-domanda għal manek marittimi tiddependi fil-parti l-kbira mill-iżvilupp tas-settur taż-żejt u, b’mod partikolari, mill-operat fl-isfruttament taż-żejt fiż-żoni ’l bogħod mill-post ta’ konsum. Id-domanda kibret matul iż-żmien. Hija ċiklika u, sa ċertu punt, marbuta mal-iżvilupp tal-prezzijiet taż-żejt. Hija bdiet tkun importanti fi tmiem is-snin 60 u żdiedet fil-bidu tas-snin 70, b’mod partikolari minn reġjuni produtturi ta’ żejt fil-golf Persiku, fil-baħar ta’ Fuq u fl-Afrika ta’ Fuq. Matul is-snin 80, id-domanda minn impriżi taż-żejt nazzjonali li kienu qed jiżviluppaw mill-Amerika t’Isfel żdiedet. Fi tmiem is-snin 90, id-domanda ttrasferixxiet ruħha lejn l-Afrika tal-Punent.
Il-manek marittimi huma ffabbrikati minn impriżi magħrufa għall-manifattura ta’ tajers u ta’ prodotti mill-gomma jew minn waħda mill-prodotti derivati tagħhom. Huma jiġu prodotti fuq id-domanda, skont il-bżonnijiet tal-klijenti. Peress li d-domanda għal manek marittimi hija mifruxa sew mill-perspettiva ġeografika, il-parti l-kbira tal-produtturi ta’ manek marittimi jikkuntrattaw numru kunsiderevoli ta’ aġenti li, fir-rigward ta’ swieq speċifiċi, jipprovdu servizzi ta’ marketing ġenerali u jipproponu l-prodotti tagħhom fil-kuntest ta’ sejħiet għal offerti li huma ppubblikati.
Il-manek marittimi huma kkummerċjalizzati fid-dinja kollha u l-produtturi prinċipali huma attivi fuq livell internazzjonali. Ir-rekwiżiti leġiżlattivi applikabbli għall-manek marittimi ma humiex fundamentalment differenti minn pajjiż għal ieħor u għalkemm ir-rekwiżiti tekniċi huma differenti skont l-ambjent u l-kundizzjonijiet ta’ użu, madankollu dan ma huwiex ipperċepit bħala ostaklu għall-bejgħ ta’ manek marittimi fid-dinja kollha.
Fl-aħħar nett, matul il-perijodu meħud inkunsiderazzjoni fid-deċiżjoni kkontestata, il-parteċipanti fl-akkordju biegħu manek marittimi prodotti fil-Ġappun, fir-Renju Unit, fl-Italja u fi Franza lil utenti finali kif ukoll lil manifatturi oriġinali ta’ tagħmir stabbiliti f’pajjiżi differenti tal-Unjoni Ewropea u taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE). Għalkemm il-parti l-kbira tas-sistemi ta’ manek marittimi għandhom raġunijiet mhux Ewropej bħala destinazzjoni finali, min-naħa l-oħra wħud mill-manifatturi oriġinali ta’ tagħmir prinċipali fid-dinja jinsabu fid-diversi pajjiżi tal-Unjoni u taż-ŻEE.
B –
Preżentazzjoni tar-rikorrenti
Ir-rikorrenti, Manuli Rubber Industries SpA (MRI), hija kumpannija attiva fil-konċepiment, fil-manifattura u d-distribuzzjoni, fid-dinja kollha, ta’ magni u ta’ sistemi u komponenti magħmula mill-gomma/metall għat-trasport ta’ fluwidi għal applikazzjonijiet marittimi/tal-industrija taż-żejt u ta’ sistemi idrawliċi bi pressjoni għolja.
Ir-rikorrenti hija l-kumpannija holding tal-grupp Manuli. Is-sede tagħha tinsab f’Milano (l-Italja).
Fit-2 ta’ Diċembru 1984, Manuli kkostitwixxiet Uniroyal Manuli (USA) Inc. li kienet stabbilita f’Delaware (l-Istati Uniti) u kienet kollha kemm hi proprjetà ta’ MRI. Din il-kumpannija sussegwentement ingħatat l-isem ta’ Uniroyal Manuli Rubber (USA) Inc. fl-1986, Manuli Rubber Industries (USA) Inc. fl-1990, u sussegwentement Manuli Oil & Marine (USA) Inc. (iktar ’il quddiem “MOM”) fl-1997. Il-kumpannija ġiet stralċata fil-31 ta’ Diċembru 2006.
Sa mill-kostituzzjoni ta’ MOM, il-bejgħ u l-kummerċjalizzazzjoni tal-manek marittimi ta’ MRI fuq livell internazzjonali ġie amministrat minn MOM.
[kunfidenzjali] (
).
[kunfidenzjali].
[kunfidenzjali].
F’Jannar 2006, is-settur tal-manek marittimi tqiegħed taħt l-awtorità tal-grupp ta’ impriżi Ingénierie u MOM kienet taqa’ taħt il-kap tiegħu.
Fl-1 ta’ Janna 2007, wara l-istralċ ta’ MOM, l-attività operattiva tal-manek marittimi waqgħet taħt ir-responsabbiltà MRI.
C –
Il-proċedura amministrattiva
Meta ngħata bidu għal investigazzjoni mill-Ministeru tal-Ġustizzja tal-Istati Uniti u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Ġappun u tar-Renju Unit għal fatti simili [
kunfidenzjali
], billi kienet invokat il-pjan ta’ klemenza previst mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u t-tnaqqis tal-ammont tagħhom fil-kawżi li jikkonċernaw akkordji (
ĠU 2006, C 298, p. 17
) (iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni”), ippreżentat lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, fl-20 ta’ Diċembru 2006, talba għal immunità billi allegat l-eżistenza ta’ akkordju fis-suq tal-manek marittimi.
Għalhekk il-Kummissjoni fetħet investigazzjoni minħabba ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u, fit-2 ta’ Mejju 2007, wettqet sensiela ta’ spezzjonijiet għand Parker ITR, għand produtturi oħra kkonċernati kif ukoll għand [
kunfidenzjali
] u għand W.
MRI, Parker ITR u Bridgestone rispettivament bagħtu talba għal klemenza lill-Kummissjoni fl-4 ta’ Mejju, fis-17 ta’ Lulju u fis-7 ta’ Diċembru 2007.
Fit-28 ta’ April 2008, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li hija nnotifikat lid-diversi kumpanniji kkonċernati bejn id-29 ta’ April u l-1 ta’ Mejju 2008.
Il-kumpanniji kollha kkonċernati rrispondew għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fit-termini mogħtija u talbu, bl-eċċezzjoni ta’ [
kunfidenzjali
]/DOM, ta’ ContiTech AG u ta’ Continental AG, sabiex jinstemgħu fi smigħ li ġie organizzat fit-23 ta’ Lulju 2008.
D –
Id-deċiżjoni kkontestata
Fit-28 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2009) 428 finali dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (każ COMP/39406 – Manek marittimi) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). Essenzjalment, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li:
—
hija kienet indirizzata lil ħdax-il kumpannija fosthom ir-rikorrenti;
—
il-kumpanniji msemmija mid-deċiżjoni kkontestata pparteċipaw, skont metodi xi kultant differenti, fi ksur uniku u kumpless, li kellu bħala għan:
—
l-għoti ta’ sejħa għal offerti;
—
l-iffissar tal-prezzijiet;
—
l-iffissar ta’ kwoti;
—
l-istabbiliment tal-kundizzjonijiet ta’ bejgħ;
—
it-tqassim ta’ swieq ġeografiċi;
—
l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva dwar il-prezzijiet, il-volumi tal-bejgħ u s-sejħiet għal offerti;
—
l-akkordju ġie fis-seħħ definittivament fl-1 ta’ April 1986 (għalkemm jidher li jmur lura għall-bidu tas-snin 70) u ntemm fit-2 ta’ Mejju 2007;
—
mit-13 ta’ Mejju 1997 sal-11 ta’ Ġunju 1999, għal ċerti kumpanniji, sal-21 ta’ Ġunju 1999, għal kumpanniji oħra, u sad-9 ta’ Mejju 2000 fir-rigward ta’ MRI, l-akkordju kellu attività limitata u kien hemm problemi bejn il-membri tiegħu; madankollu, skont il-Kummissjoni dan ma tax lok għal interruzzjoni ġenwina tal-ksur; fil-fatt, l-istruttura organizzata tal-akkordju ġiet stabbilita mill-ġdid kompletament minn Ġunju 1999 skont l-istess metodu u bl-istess parteċipanti, bl-eċċezzjoni tar-rikorrenti, li reġgħet bdiet tipparteċipa mill-ġdid kompletament fl-akkordju fid-9 ta’ Ġunju 2000; konsegwentement hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-produtturi wettqu ksur uniku u kontinwu mill-1 ta’ April 1986 sat-2 ta’ Mejju 2007, jew, mill-inqas, kieku minkejja kollox kellu jiġi kkunsidrat li kien hemm interruzzjoni, ksur uniku u ripetut; il-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sa, għal li jikkonċerna r-rikorrenti, id-9 ta’ Ġunju 2000, madankollu ma huwiex meħud inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa, fid-dawl tan-numru limitat ta’ provi tal-ksur għal dan il-perijodu;
—
il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur ġiet ikkunsidrata għall-perijodi mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-2 ta’ Mejju 2007;
—
b’applikazzjoni tal-kriterji previsti mil-Linji Gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 (
ĠU 2006 C 210, p. 2
, iktar ’il quddiem il-“linji gwida”), l-ammont bażiku tal-multa li għandha tiġi imposta lil kull waħda mill-kumpanniji ġiet iddeterminata kif ġej:
—
il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-medja tal-bejgħ annwali fl-Unjoni ta’ kull waħda mill-kumpanniji matul il-perijodu 2004-2006, bl-eċċezzjoni ta’ Yokohama Rubber, li fir-rigward tagħha hija kkunsidrat il-perijodu 2003-2005; f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kkunsidrat il-bejgħ iffatturat lix-xerrejja stabbiliti fiż-ŻEE;
—
hija ddeterminat il-bejgħ rilevanti ta’ kull waħda minn fosthom billi applikat is-sehem tagħhom fis-suq globali għall-bejgħ aggregat ġewwa ż-ŻEE, skont il-punt 18 tal-Linji Gwida;
—
hija stabbilixxiet 25 % ta’ dan l-aħħar valur (minflok il-massimu ta’ 30 % previst mil-Linji Gwida) b’kunsiderazzjoni tal-gravità tal-ksur;
—
hija mmoltiplikat dan il-valur miksub man-numru ta’ snin ta’ parteċipazzjoni ta’ kull kumpannija fil-ksur;
—
skont il-punt 25 tal-linji gwida, finalment hija stabbilixxiet ammont addizzjonali ta’ 25 % tal-bejgħ rilevanti għal finijiet dissważivi;
—
sussegwentement, il-Kummissjoni stabbilixxiet ċirkustanzi aggravanti kontra Parker ITR u Bridgestone u ċaħdet iċ-ċirkustanzi attenwanti kollha għall-kumpanniji l-oħra;
—
fl-aħħar nett, skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, il-Kummissjoni naqset il-multa ta’ [
kunfidenzjali
] (100 %) u ta’ MRI (30 %), iżda ċaħdet it-talbiet għal tnaqqis magħmula minn Bridgestone u Parker ITR.
[kunfidenzjali].
Ma ġiet stabbilita ebda ċirkustanza attenwanti favur MRI.
Madankollu, hija ngħatat tnaqqis tal-multa ta’ 30 % skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, fejn b’hekk l-ammont tal-multa imposta fuqha niżel għal EUR 4 900 000.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-10 ta’ April 2009, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
Peress li membru tal-Ewwel Awla ma setax jipparteċipa fid-deliberazzjoni, il-President tal-Qorti Ġenerali nnomina mħallef ieħor skont l-Artikolu 32(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, sabiex jikkompleta l-Awla.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (l-Ewwel Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura, stiednet lill-partijiet sabiex jipproduċu ċerti dokumenti u għamlitilhom diversi mistoqsijiet bil-miktub. Il-partijiet ikkonformaw rwieħhom ma’ din it-talba.
Permezz ta’ ittra tal-25 ta’ April 2012, ir-rikorrenti ppreżentat talba sabiex is-seduta tinstema’
in camera
.
Fis-seduta tas-26 ta’ April 2012, instemgħu s-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet orali magħmula mill-Qorti Ġenerali.
F’din l-okkażjoni r-rikorrenti rtirat it-talba tagħha sabiex is-seduta tinstema’
in camera
.
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
prinċipalment:
—
tannulla l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata inkwantu fiha huwa ddikjarat li hija pparteċipat fi ksur uniku u kontinwu fis-suq tal-manek marittimi mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-2 ta’ Mejju 2007, b’mod partikolari għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sad-9 ta’ Mejju 2000;
—
tannulla l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata inkwantu din timponilha multa ta’ EUR 4 900 000;
—
tiċħad l-eċċezzjonijiet u t-talbiet kuntrarji kollha;
—
sussidjarjament:
—
tnaqqas, skont l-Artikolu 229 KE, il-multa ta’ EUR 4 900 000 li ġiet imposta lilha permezz tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
A –
Fuq it-talbiet għal annullament
Ir-rikorrenti tressaq tliet motivi insostenn tar-rikors għal annullament tagħha.
L-ewwel motiv huwa bbażat fuq żball fil-klassifikazzjoni tal-ksur u fuq ksur tal-Artikolu 253 KE.
It-tieni motiv huwa bbażat fuq diversi żbalji ta’ evalwazzjoni fid-determinazzjoni tat-tul tal-ksur, kif ukoll tal-ksur tal-Artikoli 81 KE u 253 KE u tal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).
Dan huwa maqsum f’sitt partijiet, ibbażati, rispettivament, fuq żbalji fl-evalwazzjoni tal-provi stabbiliti mill-Kummissjoni (l-ewwel parti), fuq il-fatt li hija ma pproduċietx il-prova li kellha tipproduċi (it-tieni parti), fuq il-fatt li r-rikorrenti pproduċiet provi kuntrarji għal spjegazzjoni oħra (it-tielet parti), fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u fuq nuqqas ta’ motivazzjoni, minħabba żbalji fl-evalwazzjoni fil-paragun tal-aġir ta’ MRI bejn ix-xahar ta’ Settembru 1996 u x-xahar ta’ Mejju 1997 u tal-aġir tagħha bejn ix-xahar ta’ Mejju 1997 u x-xahar ta’ Mejju 2000 (ir-raba’ parti), fuq il-fatt li l-preskrizzjoni jmissha ġiet applikata għall-ksur individwali distint eventwalment imwettaq matul il-perijodu 1996-2000 (il-ħames parti) u dwar il-fatt li l-użu tad-dokumenti li l-MRI ipprovdiet fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 imur kontra l-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni u jikser l-aspettattivi leġittimi tagħha (is-sitt parti).
It-tielet motiv jinqasam f’ħames partijiet, ibbażati rispettivament fuq żball ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur u fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (l-ewwel parti), fuq żball fil-kalkolu tal-multa skont it-tul tal-ksur u fuq ksur tal-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi (it-tieni parti), fuq applikazzjoni żbaljata ta’ żieda għal finijiet dissważivi u fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (it-tielet parti), fuq iċ-ċaħda żbaljata taċ-ċirkustanzi attenwanti u fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni (ir-raba’ parti) u fuq tnaqqis insuffiċjenti tal-multa minħabba kooperazzjoni fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza (il-ħames parti).
Jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien l-ewwel motiv, kif ukoll is-sitt partijiet tat-tieni motiv.
B –
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq żball ta’ klassifikazzjoni tal-ksur u fuq ksur tal-Artikolu 253 KE, u fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fid-determinazzjoni tat-tul tal-ksur, tal-ksur tal-Artikoli 81 KE u 253 KE u tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1/2003
1.
Id-deċiżjoni kkontestata
Fir-rigward tal-ewwel motiv, essenzjalment, mill-premessa 412 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni qieset li MRI kienet interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju bejn l-1 ta’ Awwissu 1992 u t-3 ta’ Settembru 1996, li l-preskrizzjoni setgħet tapplika għall-perijodu li matulu seħħ il-ksur mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u li għalhekk hija ddeċidiet li ma timponilhiex multa għal dan l-istess perijodu. Barra minn hekk mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta lil-Kummissjoni qieset li kien twettaq ksur kontinwu bejn l-1 ta’ April 1986 u t-2 ta’ Mejju 2007, li fih MRI pparteċipat mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-2 ta’ Mejju 2007, u mill-premessi 187, 201 sa 208 u 446 sa 448 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-perijodu li matulu seħħ il-ksur ikkunsidrat mill-Kummissjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa jiddekorri mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 u mid-9 ta’ Mejju 2000 sat-2 ta’ Mejju 2007, fejn il-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sad-9 ta’ Mejju 2000 huwa kkunsidrat, fir-rigward tar-rikorrenti, bħala perijodu ta’ attività ridotta tal-akkordju li ma jiġġustifikax l-impożizzjoni ta’ multa.
Fir-rigward tat-tieni motiv, mill-premessi 141 sa 147 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni, li bbażat ruħha fuq diversi dokumenti, fosthom ċerti noti interni kkomunikati minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza (premessi 143 sa 145 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkunsidrat li hija kienet reġgħet bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996.
Il-premessi 148 sa 187 tad-deċiżjoni kkontestata juru, barra minn hekk, il-provi, fosthom numru ta’ dokumenti kkomunikati minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza, li fuqhom ibbażat ruħha l-Kummissjoni sabiex tikkunsidra li, bejn it-13 ta’ Mejju 1997 u Mejju 1999, l-akkordju kellu perijodu ta’ attività limitata, li matulu saru kuntratti, li jinvolvu r-rikorrenti, li l-għan tagħhom kien, b’mod partikolari, li jerġa’ jingħata bidu għall-akkordju u li jiġu nnegozjati l-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tad-diversi membri tagħha. Madankollu l-Kummissjoni qieset li, fid-dawl tan-natura limitata tal-attività tal-membri tal-akkordju, ebda multa ma kellha tiġi imposta fuqhom għal dan il-perijodu, estiż, fir-rigward ta’ MRI, sad-9 ta’ Mejju 2000 (premessa 447 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-premessi 289 sa 307 tad-deċiżjoni kkontestata juru, sussegwentement, ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni qieset li l-ksur kien kontinwu, jew, sussidjarjament, ripetut, minkejja l-fatt li hija kienet tqis li l-akkordju kellu attività limitata bejn it-13 ta’ Mejju 1997 u Mejju 1999 u li ma kienx hemm lok li tiġi imposta multa għal dan il-perijodu.
Il-premessi 480 sa 488 tad-deċiżjoni kkontestata juru, fl-aħħar nett, ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni tagħti lil MRI tnaqqis tal-multa ta’ 30 % bis-saħħa tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, iżda ċaħdet l-argument ta’ din tal-aħħar intiż sabiex, skont il-punt 26 ta’ din il-komunikazzjoni, ma jintużawx kontriha l-provi li hija pproduċiet lill-Kummissjoni għall-perijodu 1996-1997.
2.
L-argumenti tal-partijiet
a) Fuq l-ewwel motiv
Ir-rikorrenti tqis, essenzjalment, li, ġaladarba l-Kummissjoni aċċettat, l-ewwel nett, li hija kienet irtirat mill-akkordju bejn l-1 ta’ Awwissu 1992 u t-3 ta’ Settembru 1996, it-tieni nett, li din kienet tirrigwarda interruzzjoni effettiva u mhux sospensjoni tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju, fis-sens fejn il-ġurisprudenza tagħmel distinzjoni bejn iż-żewġ kunċetti (premessi 129, 130 u 402 tad-deċiżjoni kkontestata), u, it-tielet nett, li għalhekk hija kellha tibbenefika mid-dispożizzjonijiet relatati mal-preskrizzjoni għall-perijodu li jippreċedi l-1992 (premessa 412 tad-deċiżjoni kkontestata), fejn konsegwentement dan il-perijodu ma għandux jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa, il-Kummissjoni ma setgħetx simultanjament tiddeċiedi li hija kienet ipparteċipat fi ksur kumpless u kontinwu mill-1 ta’ April 1986 sat-2 ta’ Mejju 2007, liema fatt imur kontra d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-perijodu ta’ wara t-tkomplija tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju ma jistax għalhekk jiġu kkunsidrat bħala ksur ġdid u distint mill-preċedenti.
Barra minn hekk ir-rikorrenti tikkontesta l-fatt li l-preskrizzjoni ġiet aċċettata fil-konfront tagħha “b’mod diskrezzjonali” mill-Kummissjoni, kif issostni din tal-aħħar (premessa 412 tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk, fil-fehma tagħha tali motivazzjoni tidher li fiha kontradizzjoni u lakuna.
Barra minn hekk ir-rikorrenti tqis li, fid-dawl ta’ din l-interruzzjoni tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju, is-sitwazzjoni tagħha ma tistax tiġi pparagunata ma’ dik tal-membri l-oħra fl-akkordju.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet u ssostni li hija ma kellhiex obbligu tikkonstata li l-preskrizzjoni kienet iddekorriet u għalhekk hija sempliċement indikat li din setgħet tiġi applikata.
b) Fuq it-tieni motiv
Fuq l-ewwel parti
Ir-rikorrenti ssostni li, sabiex tikkonkludi li pparteċipat matul il-perijodu 1996-2000, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ċerti dokumenti li jiżvelaw il-kuntatti li seħħew bejnha u l-kompetituri tagħha u li jindikaw li, “fi tmiem l-1996, [hija] reġgħet bdiet tikkoordina ċerti sottomissjonijiet dwar il-manek marittimi ma’ membri tal-akkordju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 141 tad-deċiżjoni kkontestata) u li, f’dan il-perijodu, hija “siltet parti mill-informazzjoni eżawrjenti fis-suq skambjata sabiex tħares il-ftehim ta’ attribuzzjoni tas-swieq fost il-membri tal-akkordju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 147 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, essenzjalment, fil-fehma tagħha, il-provi li fuqhom ibbażat ruħha l-Kummissjoni [
kunfidenzjali
] ma jippermettux li wieħed jasal għal tali konklużjoni u hija tikkontesta kemm il-qari kif ukoll l-interpretazzjoni minn din tal-aħħar tal-imsemmija provi, jekk jitqies li l-Kummissjoni tista’ validament tibbaża ruħha fuq provi li hija stess ipproduċitilha fil-kuntest tal-klemenza sabiex tikkonstata l-involviment tagħha fl-akkordju fir-rigward tal-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997, perijodu meħud inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa imposta fuqha.
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument u tispeċifika li r-rikorrenti f’numru ta’ drabi tammetti fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha li hija kellha numru ta’ kuntatti pprojbiti mal-kompetituri tagħha bejn l-1997 u l-2000, anki jekk hija tipprova timminimizza l-portata u s-sinjifikat tagħhom.
Fuq it-tieni parti
Ir-rikorrenti essenzjalment issostni li l-provi prodotti mill-Kummissjoni ma humiex suffiċjenti sabiex turi li hija pparteċipat “
ex novo
” fi pjan komuni matul il-perijodu kkonċernat. Issa, fil-fehma tagħha, hija l-Kummissjoni li għandha tipprova li hija kienet ipparteċipat fi ksur ġdid, ġaladarba hija kienet ħarġet kompletament mill-akkordju fl-1992 u li l-ksur għall-perijodu li jippreċedi l-1992 kien preskritt. Għaldaqstant il-Kummissjoni ma setgħetx tissodisfa ruħha bl-indizji li abbażi tagħhom hija kienet tippreżumi t-tkomplija tal-parteċipazzjoni tagħha. Issa, dan huwa dak li għamlet, billi straħet, b’mod żbaljat, fuq it-teżi li l-ksur kien kontinwu sa mill-1986.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti tqis li, fi kwalunkwe każ, l-indizji miġbura mill-Kummissjoni juru r-rifjut espliċitu tagħha li twieġeb b’mod favorevoli għall-proposti ta’ kollaborazzjoni tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju.
Il-Kummissjoni ma taqbilx ma’ dan l-argument.
Fuq it-tielet parti
L-ewwel nett, minn naħa, ir-rikorrenti tikkontesta essenzjalment il-fatt li baqgħet ma pprovdietx spjegazzjoni plawżibbli minbarra dik tal-parteċipazzjoni fil-ftehim kollużorju tal-provi prodotti mill-Kummissjoni (premessa 142 tad-deċiżjoni kkontestata) u, min-naħa l-oħra, hija ma taqbilx mat-teżi tal-Kummissjoni li l-ksur jista’ jiġi dedott minn sempliċi preżunzjonijiet ġaladarba ġew ipprovati skambji ta’ informazzjoni u kuntatti illeċiti mal-kompetituri, bil-konsegwenza li sussegwentement hija l-impriża li għandha tipprovdi spjegazzjoni plawżibbli (premessa 262 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fil-fatt, ir-rikorrenti tqis li pprovdiet spjegazzjoni oħra, mhux biss plawżibbli iżda ssostanzjata permezz ta’ diversi provi – l-ewwel xhieda orali ta’ [
kunfidenzjali
] –, li tippermetti li jiġi kkunsidrat li hija ma kinitx ipparteċipat fl-akkordju bejn it-3 ta’ Settembru 1986 u d-9 ta’ Mejju 2000 u li hija kienet bdiet tipparteċipa mill-ġdid f’dik id-data.
F’dan ir-rigward, hija ssostni li d-dokumenti msemmija mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata juru li l-kuntatti li seħħew kienu fil-verità r-riżultat tal-isforzi tal-impriżi l-oħra sabiex jipprovaw jikkonvinċuha tidħol fl-akkordju u juru l-istrateġija ta’ wieħed mid-diriġenti tagħha intiża sabiex “tagħti x’tifhem dispożizzjoni vaga għall-kollaborazzjoni mal-kompetituri tagħha”, sabiex ma tħajjarhomx jimplementaw azzjonijiet miftiehma ta’ boycot li jistgħu jirriżultaw perikolużi għaliha, bħal dawk implementati minn Dunlop u Bridgestone, filwaqt li tkompli topera fis-suq b’mod awtonomu jew saħansitra offensiv fir-rigward tal-kompetizzjoni.
It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni essenzjalment li l-Kummissjoni b’mod żbaljat injorat diversi dokumenti li jissostanzjaw din l-ispjegazzjoni u ċaħdet il-valur probatorju tagħhom.
Ir-rikorrenti tqis, f’dan ir-rigward, li filwaqt li l-Kummissjoni tammetti li d-dokumenti in kwistjoni “jikkonfermaw […] li [hija] ma kinitx tagħmel parti mill-istruttura formali tal-klabb qabel din id-data [id-9 ta’ Mejju 2000]”, hija ssostni madankollu li “dawn ma jmorrux kontra l-konklużjoni […] li [hija] baqgħet iżżomm xi forom ta’ kuntatti illeċiti mal-membri l-oħra tal-akkordju u kienet informata minnhom dwar il-kooperazzjoni li kienet għaddejja” u li dawn il-kuntatti kienu jikkonċernaw “kooperazzjoni dwar is-suq tal-manek marittimi”, liema fatt wassalha tqis li hija kienet tagħmel parti wkoll mill-akkordju bejn l-1997 u d-9 ta’ Mejju 2000 (premessi 146, 209 u 210 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti tqis li l-Kummissjoni tidher li qed tibbaża ruħha fuq il-ġurisprudenza li tgħid li l-fatt li kull wieħed mill-membri fl-akkordju kellu rwol speċifiku għalih innifsu, billi adotta aġir li jikkomporta biss ċerti elementi li jikkostitwixxu l-ksur, ma jeskludix ir-responsabbiltà ta’ kull waħda mill-impriżi għall-ksur kollu, inklużi l-atti ta’ parteċipanti oħra (premessi 284 sa 288 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, hija tqis li din il-ġurisprudenza ma tistax tapplika f’dan il-każ, ġaladarba hija tikkonċerna t-turija tal-parteċipazzjoni f’akkordju min-naħa tal-impriżi li l-preżenza tagħhom f’laqgħat intiżi sabiex jikkonkludu ftehim antikompetittivi ġiet stabbilita u ma wrewx nuqqas ta’ qbil lejn l-akkordju inkwistjoni.
Fil-fatt, huwa paċifiku li hija kienet ħarġet mill-akkordju fl-1992 u l-kuntatti li seħħew bejn l-1996 u l-2000 għandhom konsegwentement jiġu evalwati skont il-kapaċità tagħhom li juru l-adeżjoni
ex novo
fi pjan komuni.
Għalhekk il-Kummissjoni ma tistax tikkuntenta ruħha b’sempliċi preżunzjonijiet.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti ssostni li, skont il-ġurisprudenza, ma huwiex biżżejjed għall-Kummissjoni, sabiex turi l-adeżjoni tagħha fil-pjan komuni segwit mill-membri l-oħra fl-akkordju, li tipprova li hija kellha għarfien dwar l-eżistenza tal-akkordju jew li hija segwiet l-għan ġenerali li tirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-suq tal-manek marittimi – liema fatt hija tikkontesta kategorikament –, iżda jeħtieġ ukoll li jiġi stabbilit li l-aġir tagħha kien “strettament marbut” mat-twettieq tal-“effetti antikompetittivi kollha mixtieqa mill-awturi tagħhom, fil-kuntest ta’ pjan globali b’għan wieħed”. Issa, skont ir-rikorrenti, id-dokumenti li fuqhom tibbaża ruħha l-Kummissjoni juri fil-verità li mhux biss ir-rikorrenti ma kellha ebda intenzjoni li tissieħeb fi pjan komuni segwit mill-produtturi l-oħra, iżda li hija kienet tippreferi saħansitra taġixxi b’mod oppost, filwaqt li tipprova, b’mod komprensibbli, tevita ritaljazzjonijiet min-naħa tal-kompetituri tagħha, ġaladarba dawn tal-aħħar setgħu jaġixxu bi ftehim sabiex jeskluduha mis-suq jew jikkawżawlha danni gravi.
Barra minn hekk ir-rikorrenti essenzjalment tqis li, kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li, sabiex tevalwa l-parteċipazzjoni effettiva ta’ impriża fl-akkordju, l-għarfien li jkollhom il-membri tal-akkordju dwar l-involviment jew dwar in-natura tal-esklużjoni mill-akkordju tal-impriża inkwistjoni hija determinanti. Issa, hija tqis li hija wriet li, fil-kuntatti tagħha mal-kompetituri, dovuti għall-inizjattiva tagħhom, hija dejjem irrifjutat espressament kull proposta ta’ kollaborazzjoni, f’termini ipotetiċi u għall-futur, u li l-kompetituri nnifishom kellhom l-impressjoni ċara li hija, fattwalment, ma kinitx tagħmel parti mill-pjan sħiħ tagħhom.
Fl-aħħar nett, hija tikkontesta l-fatt li l-provi li hija tipproduċi għandhom valur probatorju minimu meta mqabbla ma’ dawk tal-Kummissjoni u tqis li d-distinzjoni li tagħmel il-Kummissjoni bejn l-istruttura formali tal-klabb u l-parteċipazzjoni barra minn din l-istruttura hija żbaljata ġaladarba din id-distinzjoni ma kinitx teżisti għall-membri tal-klabb li kienu jafu biss l-istruttura formali. Huwa preċiżament għal din ir-raġuni li l-membri l-oħra tal-klabb, fil-fehma tagħha, kienu jqisu li hija ma kinitx tagħmel parti minnu.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet.
Fuq ir-raba’ parti
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni qieset li, għall-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sad-9 ta’ Mejju 2000, ma kienx hemm lok li tissanzjonaha, fid-dawl tal-fatt li l-gravità u l-intensità tal-akkordju kienu minimi. Għaldaqstant hija ssanzjonatha biss għall-perijodu 1996-1997. Issa, skont ir-rikorrenti, l-aġir tagħha ma nbidilx mill-1996 sal-2000, liema fatt hija tqis li jirriżulta mid-dokumenti li hija stabbilixxiet preċedentement fil-kuntest tat-tieni motiv, fejn il-provi għall-perijodu minn Settembru 1996 sa Mejju 1997 ma humiex iżjed konklużivi minn dawk li jikkonċernaw il-perijodu minn Mejju 1997 sa Ġunju 1999. Għaldaqstant ma jmissha ġiet imposta ebda sanzjoni għall-perijodu minn Settembru 1996 sa Mejju 1997.
Barra minn hekk hija tqis li l-inkoerenza tar-raġunament u tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni tintwera mill-fatt li, b’differenza ta’ impriżi oħra, hija ma ġietx issanzjonata għall-perijodu minn Ġunju 1999 sa Mejju 2000, fejn il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju ma ġietx ikkunsidrata bħala gravi, filwaqt li l-parteċipazzjoni tal-impriżi l-oħra tqieset li kienet fir-rigward ta’ dan il-perijodu.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet.
Fuq il-ħames parti
L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li, indipendentement mill-kwalifika tal-akkordju bħala ftehim jew bħala prattika miftiehma, il-kuntatti u l-iskambji ta’ informazzjoni limitati li saru bejnha u l-kompetituri tagħha matul il-perijodu mill-1996 sal-2000 żvolġew barra mill-mekkaniżmu tal-akkordju li fih kienu jipparteċipaw l-impriżi l-oħra.
Fl-opinjoni tagħha, anki jekk dan l-aġir seta’ jikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 81 KE, dan huwa ta’ natura u ta’ gravità differenti mill-parteċipazzjoni fl-akkordju, ġaladarba dan ma huwiex marbut mal-għan waħdieni tiegħu, fejn barra minn hekk il-Kummissjoni naqset milli turi l-kuntrarju.
Għaldaqstant dan l-aġir għandu jiġi kkunsidrat, l-iżjed, bħala episodju separat u distint ta’ ksur tal-Artikolu 81 KE, u għandu jiġi evalwat separatament, kemm mill-ksur imwettaq mir-rikorrenti mill-1986 sal-1992, kif ukoll mill-adeżjoni l-ġdida tagħha fl-akkordju mill-2000.
Għalhekk, fil-fehma tagħha, ġaladarba dan il-ksur ma jagħmilx parti minn ksur uniku u kontinwu jew ripetut, jekk jitqies li ġie stabbilit, huwa kkonsma ruħu fil-mument stess meta twettaq. Peress li ddekorrew iktar minn ħames snin, għal kull ksur, bejn il-mument meta twettaq u l-azzjoni min-naħa tal-Kummissjoni, dan huwa fi kwalunkwe każ preskritt, skont l-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1/2003.
It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni li, fid-dawl tal-fatt li l-interruzzjoni bejn il-fatti mwettqa sal-1992 u l-fatti mwettqa mill-2000 damet tmien snin, dawn il-fatti ma jistgħux jitqiesu li huma viċini biżżejjed fiż-żmien sabiex jintwera li l-akkordju ma ġiex interrott.
Barra minn hekk l-istess jirriżulta kieku t-tul ta’ żmien tal-interruzzjoni kien ta’ erba’ snin biss (1992-1996).
It-tielet nett, ir-rikorrenti ssostni li, fi kwalunkwe każ, hija waqfet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fl-1992 u li għaldaqstant din hija interruzzjoni u mhux sospensjoni tal-parteċipazzjoni tagħha, liema fatt wara kollox huwa rikonoxxut mill-Kummissjoni, li kkunsidrat li l-fatti li jippreċedu l-1992 kienu preskritti.
Ir-raba’ nett, jirriżulta wkoll li, filwaqt li aċċettat li l-interruzzjoni tal-1992 setgħet tagħti lok għall-preskrizzjoni, il-Kummissjoni ma setgħetx tħalli din il-kwistjoni miftuħa u ssostni li n-nuqqas ta’ sanzjoni għall-perijodu preċedenti kien biss il-frott tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. Minn dan jirriżulta nuqqas ta’ motivazzjoni li minnu tiddependi l-kwalifika tal-ksur.
Fl-aħħar, il-ħames nett, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ma pproduċietx l-iċken prova li tistabbilixxi li hija adottat aġir li, skont id-deċiżjoni kkontestata (premessa 300), turi l-kontinwità tal-akkordju bejn l-1996-1997 u l-2000.
Hija ssostni li hija ma pparteċipat f’ebda laqgħa mal-membri l-oħra tal-akkordju, li hija ma pprovdiet ebda informazzjoni lill-koordinatur dwar deċiżjonijiet li għandhom jittieħdu, li hija ma pparteċipatx f’diskussjonijiet dwar proposti ta’ ħatra ta’ rappreżentanti skont allegati ftehim globali u li ma ġiet imposta ebda sanzjoni fuqha talli ma osservatx allegat ftehim minn qabel.
Għaldaqstant il-Kummissjoni ma pprovatx li r-rikorrenti bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju, anki b’mod limitat, matul il-perijodu mill-1996 sal-2000.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet.
Fuq is-sitt parti
Ir-rikorrenti ssostni li l-provi kollha – minbarra waħda, jiġifieri [
kunfidenzjali
] – użati mill-Kummissjoni sabiex tipprova t-tort tagħha matul il-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997, imbagħad sabiex tikkalkola l-multa li ġiet imposta fuqha, ġew ipprovduti minnha stess fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza.
Ir-rikorrenti tippreċiża li b’hekk il-Kummissjoni tawwlet sinjifikattivament it-tul tal-ksur, liema fatt wassal għal żieda importanti tal-multa (premessi 243 u 448 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti żżid li hija kkollaborat mal-investigazzjoni amministrattiva billi qieset li kienet fondata billi tikkunsidra li dan ma jistax jikkawżalha preġudizzju. Issa, fil-fehma tagħha, il-frott ta’ din il-kooperazzjoni intuża mill-Kummissjoni sabiex tikkundannaha filwaqt li hija ma kellha l-ebda prova għall-perijodu kontenzjuż qabel ma r-rikorrenti ma pprovditielha. B’hekk il-Kummissjoni kisret l-aspettattivi leġittimi tagħha.
Barra minn hekk hija tikkontesta l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni li t-tnaqqis tal-multa u l-immunità parzjali ma humiex kumulattivi fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Skont il-Kummissjoni, l-argumenti tar-rikorrenti fil-verità jikkonċernaw il-kalkolu tal-multa u mhux il-konstatazzjoni tal-ksur.
Barra minn hekk, hija ssostni li d-dokumenti pprovduti fil-kuntest tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni jistgħu dejjem jintużaw minnha sabiex tikkonstata ksur.
Il-Kummissjoni ssostni li r-rikorrenti ġiet ippremjata għall-kooperazzjoni tagħha permezz ta’ tnaqqis tal-multa ta’ 30 %, liema fatt, f’termini assoluti, huwa b’mod ċar superjuri għat-tnaqqis li jirriżulta minn immunità parzjali eventwali. Issa, fis-sistema tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, iż-żewġ vantaġġi ma humiex kumulattivi.
Barra minn hekk, fil-fehma tagħha, il-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tipprovdi biss li, fir-rigward tal-ewwel impriża li tista’ tibbenefika minn tnaqqis tal-multa, il-“provi determinanti” (fis-sens tal-punt 25 ta’ din il-komunikazzjoni, jiġifieri provi li ma għandhomx bżonn jiġu kkorroborati fil-każ ta’ kontestazzjoni) li jservu sabiex “jiġu stabbiliti l-fatti addizzjonali li jsaħħu l-gravità jew it-tul tal-ksur” ma għandhomx jintużaw sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multi li għandu jiġi impost fuq din l-impriża.
Għalkemm il-provi prodotti mir-rikorrenti kienu ċertament importanti sabiex jikkorroboraw il-provi miksuba fit-talba għal immunità ppreżentata minn [
kunfidenzjali
] u l-verifiki fuq il-post magħmula fit-2 ta’ Mejju 2007, madankollu dan ma huwiex biżżejjed, skont il-Kummissjoni, sabiex jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet imsemmija fil-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, li jirrikjedi li l-provi jippermettu li “jiġu stabbiliti l-fatti addizzjonali li jsaħħu l-gravità jew it-tul tal-ksur” u, tenfasizza l-Kummissjoni, tal-ksur kollu kemm hu u mhux biss fir-rigward ta’ impriża jew numru ta’ impriżi parteċipanti kkunsidrati waħedhom.
Il-Kummissjoni tqis li l-għan ta’ din id-dispożizzjoni hija fil-fatt li tagħtiha l-possibbiltà li tagħti immunità parzjali lill-impriża li tipproduċi provi ġodda, li jippermettu li tissaħħaħ il-gravità jew it-tul superjuri ta’ ksur li dwaru hija diġà kellha għarfien u li fir-rigward tiegħu hija kienet diġà tat immunità totali lil impriża parteċipanti oħra. Min-naħa l-oħra, impriża li żiedet sempliċement l-għarfien li l-Kummissjoni diġà kellha ta’ ċertu perijodu jew ta’ ċertu aspett tal-ksur ma setgħetx tibbenefika minnu, anki meta l-kollaborazzjoni tagħha tippermetti li tiġi stabbilita aħjar il-parteċipazzjoni tagħha nnifisha fl-akkordju.
Issa, skont il-Kummissjoni, il-provi prodotti mir-rikorrenti ma ppermettewx li tiġi kkonstatata la l-gravità superjuri u lanqas it-tul tal-ksur itwal li dwaru l-Kummissjoni kellha għarfien.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tqis li r-rikorrenti ma informathiex dwar fatti ġodda ukoll fir-rigward tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju matul il-perijodu mill-1996 sal-1997. Fil-fatt, [
kunfidenzjali
] – li tikkonferma li ż-żewġ impriżi huma miftiehma li r-rikorrenti tingħata numru ta’ sejħiet għal offerti u li tipprova mingħajr ekwivoċi l-kollaborazzjoni ta’ MRI fl-attività illegali minn dan il-mument – kienet ġiet skoperta matul verifiki tat-2 ta’ Mejju 2007 u għaldaqstant hija diġà kienet fil-pussess tal-Kummissjoni meta MRI ppreżentat it-talba għal klemenza tal-4 ta’ Mejju 2007.
Għaldaqstant hija titlob sabiex is-sitt parti tat-tieni motiv tiġi miċħuda.
3.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
a) Tfakkira tal-prinċipji li jikkonċernaw l-oneru tal-prova
Skont ġurisprudenza stabbilita fil-qasam tal-oneru tal-prova, minn naħa, hija l-parti jew l-awtorità li tallega ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni li għandha tipproduċi l-prova li tistabbilixxi, b’mod suffiċjenti skont il-liġi, il-fatti li jikkostitwixxu ksur u, min-naħa l-oħra, hija l-impriża li tinvoka l-benefiċċju ta’ eċċezzjoni kontra konstatazzjoni ta’ ksur li għandha tipproduċi l-prova li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni huma sodisfatti, b’tali mod li l-imsemmija awtorità għaldaqstant ikollha tirrikorri għal provi oħra (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni,
T-120/04, Ġabra p. II-4441
, punt 50; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni,
C-185/95 P, Ġabra p. I-8417
, punt 58, u tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni,
C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123
, punt 78). It-tul tal-ksur huwa element li jikkostitwixxi l-kunċett ta’ ksur skont l-Artikolu 81(1) KE, element li l-oneru tal-prova tiegħu huwa, prinċipalment, fuq il-Kummissjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-7 ta’ Lulju 1994, Dunlop Slazenger vs Il-Kummissjoni,
T-43/92, Ġabra p. II-441
, punt 79, u Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 51).
Dan it-tqassim tal-oneru tal-prova madankollu jista’ jvarja sa fejn il-punti ta’ fatt li waħda mill-partijiet tinvoka jistgħu jkunu tali li jobbligaw lill-parti l-oħra sabiex tagħti spjegazzjoni jew ġustifikazzjoni, fin-nuqqas ta’ liema jista jiġi konkluż li l-prova tkun ġiet prodotta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 79, u s-sentenza Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 53).
Fir-rigward tal-provi li jistgħu jiġu kkunsidrati mill-Kummissjoni, il-prinċipju li jipprevali fid-dritt tal-kompetizzjoni huwa dak tal-amministrazzjoni libera tal-provi (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-25 ta’ Jannar 2007, Dalmine vs Il-Kummissjoni,
C-407/04 P, Ġabra p. I-829
, punt 63, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni,
T-67/00, T-68/00, T-71/00 u T-78/00, Ġabra p. II-2501
, punt 273). Billi l-projbizzjoni mill-parteċipazzjoni fi prattiki u fi ftehim antikompetittivi kif ukoll is-sanzjonijiet li jinkorri min jikser din il-projbizzjoni huma magħrufa, huwa effettivament komuni li l-attivitajiet li jinvolvu dawn il-prattiki u dawn il-ftehim iseħħu b’mod klandestin, li l-laqgħat jinżammu b’mod sigriet, l-iktar ta’ spiss f’pajjiżi terzi, u li d-dokumentazzjoni relatata titnaqqas kemm jista’ jkun. Anki jekk il-Kummissjoni tiskopri dokumenti li jiżvelaw b’mod espliċitu kuntatt illegali bejn operaturi, bħalma huma l-minuti ta’ laqgħa, normalment dawn ikunu biss frammentarji u skarsi, u għalhekk ikun spiss neċessarju li wieħed jikkostitwixxi mill-ġdid ċerti dettalji permezz ta’ deduzzjonijiet. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, l-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv ikollha tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji li, meta jiġu kkunsidrati flimkien, jistgħu jikkostitwixxu, fl-assenza ta’ spjegazzjoni oħra koerenti, il-prova ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punti 55 sa 57). Tali indizji u koinċidenzi jippermettu li tiġi żvelata mhux biss l-eżistenza ta’ aġir jew ta’ ftehimiet antikompetittivi, iżda wkoll it-tul ta’ aġir antikompetittiv kontinwat u l-perijodu ta’ applikazzjoni ta’ ftehim konkluż bi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 2006, Technische Unie vs Il-Kummissjoni,
C-113/04 P, Ġabra p. I-8831
, punt 166).
Huwa meħtieġ li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konsistenti sabiex ikollha l-konvinzjoni ċerta li l-ksur seħħ (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta’ Lulju 2000, Volkswagen vs Il-Kummissjoni,
T-62/98, Ġabra p. II-2707
, punti 43 u 72, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni,
T-38/02, Ġabra p. II-4407
, punt 217). Madankollu, kull waħda mill-provi prodotti mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji fir-rigward ta’ kull element tal-ksur. Fil-fatt, jeħtieġ sempliċement li l-ġabra ta’ indizji invokata mill-istituzzjoni (ara l-punt 102 iktar il fuq), evalwata globalment, tissodisfa dan ir-rekwiżit (sentenzi JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 180, u Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 218; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, imsejħa “PVC II”,
T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u T-335/94, Ġabra p. II-931
, punti 768 sa 778 u, b’mod partikolari, punt 777). Fir-rigward tat-tul tal-ksur, il-ġurisprudenza tirrikjedi li, fin-nuqqas ta’ provi li jistgħu jistabbilixxu direttament it-tul ta’ ksur, il-Kummissjoni għandha tibbaża ruħha, minn tal-inqas, fuq provi relatati ma’ fatti li seħħew fi żmien qrib biżżejjed, b’mod li jkun jista’ jiġi raġonevolment ammess li dan il-ksur kien seħħ kontinwament bejn żewġ dati preċiżi (sentenza Technische Unie vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 169; sentenzi Dunlop Slazenger vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 79, u Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 51).
Fir-rigward tal-valur probatorju li għandu jingħata lid-diversi provi, għandu jiġi enfasizzat li l-uniku kriterju rilevanti sabiex jiġu evalwati l-provi liberament prodotti huwa l-kredibbiltà tagħhom (sentenza Dalmine vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 63; ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmannröhren-Werke vs Il-Kummissjoni,
T-44/00, Ġabra p. II-2223
, punt 84, u l-ġurisprudenza ċċitata, u JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 273). Skont ir-regoli ġeneralment applikabbli fil-qasam tal-provi, il-kredibbiltà, u, għalhekk, il-valur probatorju ta’ dokument, jiddependu mill-oriġini tiegħu, miċ-ċirkustanzi tat-tfassil tiegħu, mid-destinatarju tiegħu u mill-kontenut tiegħu (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR
et
vs Il-Kummissjoni,
T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T-32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa T-65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra p. II-491
, punt 1053; konklużjonijiet tal-Imħallef B. Vesterdorf li aġixxa bħala Avukat Ġenerali fil-kawża tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta’ Ottubru 1991, Rhône-Poulenc vs Il-Kummissjoni,
T-1/89, Ġabra p. II-867, II-869
, II-956). B’mod partikolari, għandha tingħata importanza kbira lill-fatt li dokument ġie redatt b’rabta mill-qrib mal-fatti (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-11 ta’ Marzu 1999, Ensidesa vs Il-Kummissjoni,
T-157/94, Ġabra p. II-707
, punt 312), jew permezz ta’ xhud dirett ta’ dawn il-fatti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 207). Id-dokumenti li minnhom jirriżulta li kien hemm xi kuntatti bejn diversi impriżi u li dawn kellhom eżattament l-għan li jeliminaw minn qabel l-inċertezza relatata mal-aġir futur tal-kompetituri tagħhom juru, suffiċjentement kif titlob il-liġi, l-eżistenza ta’ prattika miftiehma (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-16 ta’ Diċembru 1975, Suiker Unie
et
vs Il-Kummissjoni,
40/73 sa 48/73, 50/73, 54/73 sa 56/73, 111/73, 113/73 u 114/73, Ġabra p. 1663
, punti 175 u 179). Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet li jmorru kontra l-interessi tad-dikjarant għandhom, bħala prinċipju, jiġu kkunsidrati bħala provi partikolarment affidabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punti 207, 211 u 212).
Barra minn hekk, ġie deċiż b’mod kostanti li l-fatt li wieħed jikkomunika informazzjoni lill-kompetituri tiegħu bil-għan li jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv huwa biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion vs Il-Kummissjoni,
T-148/89, Ġabra p. II-1063
, punt 82 u tat-8 ta’ Lulju 2008, BPB vs Il-Kummissjoni,
T-53/03, Ġabra p. II-1333
, punt 178).
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li r-rwol tal-qorti li jkollha quddiemha rikors għal annullament, imressaq abbażi tal-Artikolu 230 KE u dirett kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni u li timponi multi fuq id-destinatarji tagħha, jikkonsisti fl-evalwazzjoni ta’ jekk il-provi u l-elementi l-oħra invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha humiex suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza tal-ksur (sentenza JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punti 174 u 175; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza “PVC II”, punt 103 iktar ’il fuq, punt 891). L-eżistenza ta’ dubju fi ħsieb il-qorti għandha tibbenefika lid-destinatarji tad-deċiżjoni, b’tali mod li l-qorti ma tistax tikkonkludi li l-Kummissjoni stabbilixxiet l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni suffiċjentement kif titlob il-liġi jekk il-qorti jkun għad fadlilha dubju dwar din il-kwistjoni (sentenzi JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punt 177, u Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, punt 103 iktar ’il fuq, punt 215). Fil-fatt, f’din l-aħħar sitwazzjoni, huwa neċessarju li jittieħed inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 6(2) tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, li tagħmel parti mid-drittijiet fundamentali li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, barra minn hekk ikkonfermata mill-preambolu tal-Att Uniku Ewropew u mill-Artikolu 6(2) UE kif ukoll mill-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ipproklamata fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (
ĠU C 364, p. 1
), huma protetti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. Fid-dawl tan-natura tal-ksur inkwistjoni kif ukoll tan-natura u tal-livell ta’ severità tas-sanzjonijiet li huma marbuta miegħu, il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza japplika, b’mod partikolari, għall-proċeduri li jirrigwardaw ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi jew ta’ pagamenti ta’ penalità (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-8 ta’ Lulju 1999, Hüls vs Il-Kummissjoni,
C-199/92 P, Ġabra p. I-4287
, punti 149 u 150, u Montecatini vs Il-Kummissjoni,
C-235/92 P, Ġabra p. I-4539
, punti 175 u 176; sentenza Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, punt 103 iktar ’il fuq, punt 216).
L-eżistenza ta’ ksur għandha tiġi evalwata biss abbażi tal-provi miġbura mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni li tikkonstata l-imsemmi ksur u l-unika kwistjoni rilevanti għalhekk hija dik li jsir magħruf, fuq il-mertu, jekk il-prova tal-ksur ġietx prodotta jew le fid-dawl ta’ dawn il-provi (sentenza Cimenteries CBR
et
vs Il-Kummissjoni, punt 104 iktar ’il fuq, punt 726).
Fl-aħħar nett, il-motivazzjoni mitluba mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’mod li tippermetti lill-partijiet interessati jifhmu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut tal-att, tan-natura tal-motivi invokati u tal-interess li jista’ jkollhom id-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament jew individwalment mill-att li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti ta’ fatt u ta’ liġi kollha rilevanti, inkwantu l-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss fir-rigward tal-kliem tagħha, iżda wkoll mill-kuntest tagħha kif ukoll mill-globalità tar-regoli ġuridiċi li jirregolaw is-suġġett ikkonċernat (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France,
C-367/95 P, Ġabra p. I-1719
, punt 63; tat-30 ta’ Settembru 2003, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni,
C-301/96, Ġabra p. I-9919
, punt 87, u tat-22 ta’ Ġunju 2004, Il-Portugall vs Il-Kummissjoni,
C-42/01, Ġabra p. I-6079
, punt 66).
Il-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq hija applikabbli, b’analoġija, għall-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u għad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni adottati skont dan l-artikolu.
Huwa fir-rigward tar-regoli esposti fil-punti 100 sa 109 iktar ’il fuq li hemm lok li jiġi vverifikat jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni stabbilixxietx elementi kredibbli, preċiżi u konkordanti biżżejjed sabiex tibbaża, fil-kuntest ta’ evalwazzjoni globali u wara li jiġu eżaminati l-ispjegazzjonijiet jew il-ġustifikazzjonijiet alternattivi pprovduti mir-rikorrenti, il-konvinzjoni ċara li r-rikorrenti reġgħet bdiet tipparteċipa fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996 u kemm ipparteċipat fil-ksur bejn din id-data u d-9 ta’ Mejju 2000, inkwantu hija ma tikkontestax il-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur la għall-perijodu preċedenti, mill-1986 sal-1992, la għall-perijodu sussegwenti, mid-9 ta’ Mejju 2000 sat-2 ta’ Mejju 2007.
b) Fuq il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u d-9 ta’ Mejju 2000
L-argument tar-rikorrenti huwa intiż sabiex issir distinzjoni bejn żewġ perijodi: minn naħa, dak mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997, li għalih ġiet imposta multa fuqha u li fir-rigward tiegħu hija tikkontesta, essenzjalment, il-fatt li l-Kummissjoni invokat, favuriha, provi li hija kienet ipproduċitilha u li ppermettewlha tqis li l-ksur seħħ sat-13 ta’ Mejju 1997, u, min-naħa l-oħra, dak mit-13 ta’ Mejju 1997 sad-9 ta’ Mejju 2000 (iktar ’il quddiem il-“perijodu intermedju”), li għalih ebda multa ma ġiet imposta mill-Kummissjoni u li fir-rigward tiegħu r-rikorrenti tallega essenzjalment li l-provi kkunsidrati mill-Kummissjoni favuriha juru biss l-intenzjoni tagħha li tagħti x’tifhem lill-membri l-oħra tal-akkordju ċertu disponibbiltà sabiex tiddiskuti, iżda bil-għan li dawn jemmnuha u b’hekk tevita kull ritaljazzjoni min-naħa tagħhom, u mhux l-involviment tagħha fl-akkordju, anki matul dan il-perijodu ta’ attività ridotta.
Fuq il-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997
F’dan ir-rigward għandha tiġi eżaminata, qabel kollox, is-sitt parti tat-tieni motiv.
Fil-fatt, għandu jiġi evalwat jekk ir-rikorrenti ġustament sostnietx li, fid-dawl tal-portata tal-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, il-Kummissjoni setgħetx tikkunsidra fir-rigward tagħha, għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997, il-provi li hija stess kienet ikkomunikatilha fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza.
– Fuq il-portata tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni
L-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003 jipprovdi li, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, hemm lok li minbarra l-gravità tal-ksur jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tiegħu.
Barra minn hekk minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, fil-limiti previsti mir-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħha li timponi tali multi (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni,
C-189/02 P, C-202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425
, punt 172, u tal-24 ta’ Settembru 2009, Erste Group Bank
et
vs Il-Kummissjoni,
C-125/07 P, C-133/07 P, C-135/07 P u C-137/07 P, Ġabra p. I-8681
, punt 123). Madankollu din is-setgħa hija limitata; fil-fatt, meta l-Kummissjoni tadotta linji gwida intiżi li jippreċiżaw, fl-osservanza tat-Trattat, il-kriterji li hija beħsiebha tapplika fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha, hija tkun qiegħda tillimita lilha nnifisha fl-eżerċizzju ta’ din is-setgħa inkwantu hija jkollha tikkonforma ruħha mar-regoli indikattivi li hija imponiet fuqha nnifisha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Ġunju 2010, Lafarge vs Il-Kummissjoni,
C-413/08 P, Ġabra p. I-5361
, punt 95, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Ottubru 2008, Carbone-Lorraine vs Il-Kummissjoni,
T-73/04, Ġabra p. II-2661
, punt 192, u l-ġurisprudenza ċċitata). Hija ma tistax teskludi dawn il-kriterji f’każ partikolari mingħajr ma tagħti raġunijiet li huma kompatibbli mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jew ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 209).
Huwa f’dan il-kuntest li għandha tingħata attenzjoni lill-punti 23 sa 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, li jipprovdi:
“23.
L-impriżi li jiżvelaw il-parteċipazzjoni tagħhom f’akkordju li jitqies li jaffettwa l-Komunità iżda li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet previsti fit-Titolu II, jistgħu madankollu jibbenefikaw minn tnaqqis tal-multa li kienet tiġi imposta fuqhom awtomatikament.
24.
Sabiex tkun tista’ tistenna tali tnaqqis, impriża għandha tipproduċi lill-Kummissjoni provi tal-ksur allegat li jipprovdu valur miżjud sinjifikattiv meta mqabbla mal-provi diġà fil-pussess tal-Kummissjoni, u għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet kumulattivi ffissati [fil-punti 12(a) sa (ċ)] iktar ’il fuq.
25.
Il-kunċett ta’ ‘valur miżjud’ jirreferi għall-punt sa fejn il-provi prodotti jsaħħu, bin-natura tagħhom u/jew bil-livell ta’ preċiżjoni tagħhom, il-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi l-eżistenza tal-akkordju allegat. Waqt din l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni ġeneralment tqis li l-provi bil-miktub li joriġinaw mill-perjodu li miegħu jirrelataw il-fatti għandhom valur kwalitattiv ogħla mill-provi stabbiliti ulterjorment. Provi kontra li huma direttament rilevanti għall-fatti inkwistjoni ġeneralment jitqiesu li huma kwalitattivament iktar importanti minn dawk li għandhom biss rabta indiretta ma’ dawn tal-aħħar. Bl-istess mod, il-livell ta’ korroborazzjoni ta’ sorsi oħra neċessarju sabiex hija tkun tista’ tibbaża ruħha fuq prova fir-rigward ta’ impriżi oħra involuti fil-kawża jkollu effett fuq il-valur tiegħu, b’tali mod li l-provi determinanti jingħataw valur ogħla mill-provi bħad-dikjarazzjonijiet li għandhom jiġu kkorroborati jekk jiġu kkontestati.
26.
F’kull deċiżjoni finali mogħtija fi tmiem il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni għandha tiddetermina l-livell ta’ tnaqqis li minnu għandha tibbenefika l-impriża, li jiġi stabbilita kif ġej fir-rigward tal-ammont tal-multa li awtomatikament ikun ġie impost fuqha.
—
L-ewwel impriża li tipprovdi valur miżjud sinjifikattiv: tnaqqis inkluż bejn 30 u 50 %,
[...]
Sabiex jiġi ddeterminat il-livell ta’ tnaqqis f’kull waħda minn dawn il-faxex, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni ż-żmien li fih ġew ikkomunikati l-provi li jissodisfaw il-kundizzjoni msemmija fil-[punt 24] u l-livell ta’ valur li huma rrappreżentaw.
Jekk impriża li titlob tnaqqis tal-multa tkun l-ewwel waħda li tipproduċi provi determinanti, fis-sens tal-[punt 25], li l-Kummissjoni tuża sabiex tistabbilixxi punti ta’ fatt addizzjonali li jsaħħu l-gravità jew it-tul tal-ksur, il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni dawn il-fatti sabiex tiffissa l-ammont tal-multa imposta lill-impriża li tkun ipproduċiethom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Fi kliem ieħor, sabiex wieħed igawdi mid-dispożizzjonijiet tal-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, numru ta’ kundizzjonijiet għandhom jiġu sodisfatti: l-impriża għandha tipproduċi provi determinanti fis-sens tal-punt 25 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, liema fatt ifisser li huma għandhom ikollhom valur miżjud sinjifikattiv u ma għandhomx ħtieġa li jiġu ssostanzjati; dawn il-provi għandhom jippermettu li jiġu stabbiliti punti ta’ fatt supplementari għal dawk li l-Kummissjoni hija f’pożizzjoni li tistabbilixxi, li jsaħħu jew il-gravità jew it-tul tal-ksur.
Meta jiġu sodisfatti dawn il-kundizzjonijiet, il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni dawn il-fatti sabiex tiffissa l-ammont tal-multa – li hija skont il-gravità u t-tul tal-ksur, skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003 – li għandha tiġi imposta fuq l-impriża li ppermettiet li jiġu stabbiliti dawn il-fatt permezz tal-provi li hija pproduċiet lill-Kummissjoni, hekk kif jippreċiża l-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Konsegwentement mill-aħħar parti ta’ sentenza tal-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni jirriżulta li l-Kummissjoni ma tibbażax ruħha fuq dawn il-provi sabiex tiddetermina l-gravità jew it-tul tal-ksur ta’ min iressaq it-talba għal klemenza, sakemm din il-persuna ma tissodisfax il-kundizzjonijiet previsti fil-punt 26 tal-imsemmija komunikazzjoni, filwaqt li tippermetti lill-persuna li qed titlob il-klemenza tibbenefika, fir-rigward tal-bqija, mit-tnaqqis previst minn din il-komunikazzjoni għall-bqija tal-perijodu li matulu seħħ il-ksur ikkunsidrat kontriha.
Għandu jiġi enfasizzat li l-fatt li l-mekkaniżmu ta’ protezzjoni tal-persuna li titlob il-klemenza kien previst fil-punt 26 iddedikat għat-tnaqqis tal-multa jikkonferma li ż-żewġ miżuri jistgħu jiġu applikati simultanjament mill-Kummissjoni bil-kontra ta’ dak li ssostni.
It-tnaqqis tal-multa bħala perċentwali għandha għaldaqstant tkun proporzjonali mal-valur miżjud tal-provi sottomessi mill-persuna li titlob il-klemenza, fejn l-aħħar paragrafu tal-punt 26 għandha l-iktar bħala għan li tevita li tissanzjona impriża biss abbażi tal-provi li hija stess ipproduċiet lill-Kummissjoni.
Għaldaqstant, l-argument tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud fuq dan il-punt.
– Fuq l-istabbiliment, f’dan il-każ, ta’ fatti addizzjonali li jsaħħu jew il-gravità jew it-tul tal-ksur
Sussegwentement, għandu jiġi eżaminat l-ilment imressaq mill-Kummissjoni li l-provi prodotti mir-rikorrenti ma ppermettewlhiex tistabbilixxi fatti ġodda, filwaqt li dan il-fatt huwa wieħed mill-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Għandu jiġi osservat li l-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni ssemmi “fatti addizzjonali” li jippermettu li jiżdied it-tul jew il-gravità tal-ksur.
F’dan il-każ, sabiex tiġġustifika l-attività tal-akkordju bejn Settembru 1996 u Mejju 1997, il-Kummissjoni bbażat ruħha essenzjalment fuq:
—
[
kunfidenzjali
] (premessa 142 tad-deċiżjoni kkontestata),
—
[
kunfidenzjali
] (premessi 143 sa 145 tad-deċiżjoni kkontestata);
—
“erba’ eżempji ta’ komunikazzjoni ma’ membri oħra tal-akkordju bejn Mejju 1995 u Marzu 1996 u bejn Settembru 1996 u Jannar 1997, maħżuna fuq diskettes misjuba fil-binjiet ta’ W. […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 139 tad-deċiżjoni kkontestata); madankollu hija tippreċiża fin-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 216 tad-deċiżjoni kkontestata li, “minkejja d-direttorji ta’ data f’dawn id-diskettes li juru fajls elettroniċi oħra għal dan il-perijodu b’ismijiet simili, liema fatt jissuġġerixxi li jikkonsisti f’faksijiet oħra mibgħuta bejn il-membri tal-akkordju, il-Kummissjoni ma hijiex se tuża l-kontenut ta’ dawn il-fajls elettroniċi bħala provi, inkwantu ma jagħmlux parti mill-fajl aċċessibbli tal-Kummissjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali];
—
ir-risposta ta’ Bridgestone għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (“Bridgestone sostniet li l-akkordju stabbilit fl-1986 kien waqaf jeżisti fir-rebbiegħa tal-1997” [traduzzjoni mhux uffiċjali]) (premessa 291 tad-deċiżjoni kkontestata);
—
ir-risposti ta’ DOM għal din l-istess dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (“DOM sostniet li [kien] intwera b’mod ċar li l-akkordju kien waqaf jopera matul il-perijodu minn Marzu 1997 sal-1999” [traduzzjoni mhux uffiċjali]) (premessa 292 tad-deċiżjoni kkontestata);
—
l-elenku temporali tal-attività stabbilit minn W. (“3/97: waqfien minn kull kooperazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]) (premessa 157 tad-deċiżjoni kkontestata);
—
id-dikjarazzjonijiet ta’ [
kunfidenzjali
] (“il-klabb tal-manek marittimi kważi spiċċa fl-1998” [traduzzjoni mhux uffiċjali]) (premessa 151 tad-deċiżjoni kkontestata);
—
risposti għat-talba għal informazzjoni ta’ P. tad-29 ta’ Ġunju 2007 u ta’ Trelleborg tal-15 ta’ Ġunju 2007 kif ukoll dokumenti skoperti għand Trelleborg u għand Dunlop (punt 163 tar-risposta);
—
u, fl-aħħar nett, it-tabelli ta’ W. li jikkonċernaw il-perijodu minn Novembru 1996 sa Diċembru 1997 kif ukoll is-snin 1998 u 1999 (premessa 165 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għaldaqstant il-Kummissjoni kellha, ċertament, numru ta’ indizji, iżda madankollu hija kellha biss fil-pussess tagħha prova dokumentarja kontemporanja waħda, jiġifieri [
kunfidenzjali
], kif ukoll it-tabelli ta’ W. – li fir-rigward tagħhom hija tirrikonoxxi li ma tinsabx f’pożizzjoni li tiddatahom bi preċiżjoni – u d-dikjarazzjonijiet tal-membri differenti tal-akkordju, jekk wieħed jeskludi l-provi pprovduti minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza.
Konsegwentement għandu jiġi eżaminat jekk il-punti min-numru ta’ indizji kkunsidrati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata sabiex tikkonkludi li l-attività tal-akkordju tkompla bis-sħiħ bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u t-13 ta’ Mejju 1997, minbarra l-fatt li l-provi pprovduti minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza, kinux suffiċjenti, waħedhom, sabiex tasal għal konklużjoni tali.
Qabel kollox, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni [
kunfidenzjali
] indirizzat lil DOM (premessa 142 tad-deċiżjoni kkontestata).
It-test ta’ [
kunfidenzjali
] kontenzjuż huwa redatt kif ġej:
“Inqis li għandna ċans uniku li nistabbilixxu mill-ġdid livell ta’ prezzijiet aħjar din is-sena; skont dak li fhimt, Sumed issa tidher li hija lesta għal żieda fil-prezzijiet sinjifikattiva.
Naqbel mas-suġġeriment tagħkom li tħallu lil C jkollha sehem sostanzjali minn dan is-suq u nipproponi l-ammonti li ġejjin, fejn it-tieni wara r-rebbieħ huwa ta’ PL x 0.65; għandna nipprovaw dan l-ammont.
Jekk jogħġobkom ikkonfermawli jekk il-membri kollha jaqblu; jekk dan ma huwiex il-każ, jekk jogħġobkom ibagħtuli suġġerimenti kemm jista’ jkun malajr.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Dan it-test ikompli b’tabella li fiha jinqasmu diversi partijiet (jew ishma) mill-kuntratt “Sumed” bejn diversi “rebbieħa” maħtura minn fost sitt impriżi membri fl-akkordju:
ITEM
Qty
Designation
PL
A 1
A 2
C
B 1
B 2
B 3
FOB 24" 35'
80,900
52,640
53,920
53,210
54,860
Champion
54,155
FOB 20" 35'
63,420
42,380
41,220
41,900
43,280
Champion
41,468
FF 24" 35'
73,590
50,290
49,300
50,150
47,830
Champion
48,116
FF 20" 35'
50,370
33,720
34,380
Champion
34,150
32,600
32,740
FF 16" 35'
45,170
29,860
Champion
29,360
30,440
30,830
30,793
Red 24/20" 35'
67,790
46,270
46,190
44,130
44,060
Champion
44,222
Red 20/16" 35'
47,230
32,355
32,910
30,700
30,950
Champion
30,735
TRH 16" 35'
55,180
36,830
Champion
35,870
36,090
37,660
35,982
Ir-riferimenti A 1, A 2, B 1, B 2, B 3 u C huma l-kodiċi komuni għall-ismijiet tal-membri differenti tal-akkordju (premessa 114 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont dawn il-kodiċi, Bridgestone hija A 1, Yokohama Rubber A 2, DOM B 1, Trelleborg B 2, Parker ITR B 3 u MRI C.
Din it-tabella ma turix biss li, għal kull parti jew għal kull sehem mill-kuntratt inħatar “rebbieħ”, iżda wkoll li l-prezz offert mit-“tieni”, li jidher, fit-tabella f’tipa grassa, bil-korsiv u ssottolinjati, kif ukoll il-prezzijiet offerti mill-parteċipanti l-oħra, kienu previsti wkoll.
L-importanza tar-rwol interpretat mit-“tieni” fil-manipulazzjoni tal-offerta tista’ tinftiehem ukoll mit-test tal-faks, li jippreċiża fil-fatt li “Nipproponi ċ-ċifri li ġejjin fejn it-tieni wara ċ-champion huwa bi PL x 0.65”.
Minbarra dan jista’ jiġi kkonstatat li l-prezz indikat għal kull parti fir-rigward tat-tieni dejjem jaqa’ taħt dan il-kalkolu: prezz PL x 0,65. Hemm eċċezzjoni waħda biss, fir-rigward tal-“item 5” fejn, skont dan il-kalkolu, il-prezz tat-tieni kellu jkun ta’ 29360 (kolonna C, jiġifieri MRI) u mhux ta’ 29860. Madankollu, milli jidher dan huwa żball materjali, fejn l-awtur tat-tabella mingħajr dubju uża tipa grassa u ssottolinja 29860 bi żball.
L-importanza tar-rwol tat-“tieni” huwa wkoll ikkonfermat mir-rikorrenti fir-risposti tagħha għad-domandi bil-miktub li sarula mill-Qorti Ġenerali. Hija tindika fil-fatt li r-regola magħrufa tal-akkordju kienet tikkonsisti ġustament f’li jiġi deċiż il-prezz tat-“tieni offerent bl-iktar prezz baxx’ filwaqt li d-dettalji tal-offerta tar-rebbieħ kienu[...] jitħallew għad-diskrezzjoni tiegħu”.
B’hekk mit-tabella jirriżulta li r-rikorrenti hija r-rebbieħ maħtur għal offerta – liema fatt ma setax jiġi deċiż mingħajr ma hija tipparteċipa fid-diskussjonijiet u mingħajr ma tkun informata, hekk kif issostni –, iżda wkoll li hija tinħatar sabiex hija tasal it-tieni f’żewġ istanzi, jew saħansitra tlieta jekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-iżball ikkunsidrat fl-“item 5”.
Sabiex il-manipulazzjoni prevista f’din it-tabella taħdem, kien jeħtieġ neċessarjament li kull impriża tassumi r-rwol assenjat lilha u, b’mod partikolari, it-tieni, peress li, fil-każ kuntrarju, ir-rebbieħ qatt ma kien jasal jirbaħ l-offerta.
Għalhekk ma jidhirx li l-orkestrazzjoni minuzjuża u ddettaljata tas-sejħa għal offerti “Sumed” li tinsab f’din it-tabella setgħet tiffunzjona mingħajr il-parteċipazzjoni attiva u volontarja tar-rikorrenti u li r-rwol ta’ “tieni” previst għaliha jiġi attribwit lilha mill-membri l-oħra tal-akkordju mingħajr ma hija tkun kompletament imsieħba mal-attivitajiet tal-akkordju sa minn Settembru 1996.
Għalhekk, anki jekk id-dokument jirriżulta minn terzi, huwa jistabbilixxi suffiċjentement skont il-liġi l-parteċipazzjoni ta’ MRI għad-diskussjonijiet dwar il-kuntratt “Sumed”.
Konsegwentement, l-argument tar-rikorrenti, li, essenzjalment, hija eskludiet kollox minn dan id-dokument u mid-diskussjoni relatata, għandu jiġi miċħud.
Barra minn hekk, mit-tabella stabbilita minn W. (anness 10 tar-rikors, linja 87), dwar kuntratti effettivament imqassma bejn il-membri tal-akkordju, jirriżulta li tliet impriżi qasmu sejħa għal offerti “Sumed” attribwita f’Novembru 1996, jiġifieri ftit iktar minn xahrejn wara l-proposta ta’ koordinazzjoni mibgħuta minn [
kunfidenzjali
]. F’dan il-każ dawn huma Yokohama Rubber (indikata bħala Japan C0.2), Trelleborg (indikata bħala European C0.2) u MRI (indikata bħala European C0.4).
Issa, dawn huma t-tliet impriżi li bejniethom il-partijiet tas-sejħa għal offerti “Sumed” kienu tqassmu fit-tabella li tinsab annessa fil-faks ta’ Trelleborg.
Ċertament, għandu jiġi kkonstatat, hekk kif sostniet ir-rikorrenti, li t-tabella ta’ W. tinkludi r-riferiment għal “estimi” (estimates) fir-rigward tal-kuntratt “Sumed”, iżda xorta jibqa’ l-fatt li t-tliet kumpanniji li qasmu l-partijiet tal-kuntratt huma l-istess bħal dawk imsemmija skont it-tqassim propost fil-faks ta’ Trelleborg u li, fir-rigward ta’ tnejn minnhom, l-ammonti jikkorrispondu għall-valur tal-partijiet immoltiplikat bil-prezz unitarju tar-rebbieħ hekk kif jirriżultaw mill-istess faks.
Il-Qorti Ġenerali qieset li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, dawn ma jistgħux ikunu puri koinċidenzi jew konġetturi li jikkonċerna MRI, kif issostni hi.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali tqis li, ġaladarba t-tabella ta’ W. tirrifletti għaldaqstant ir-riżultati tal-koordinazzjoni tas-sejħa għal offerti “Sumed” hekk kif jirriżulta mill-faks ta’ Trelleborg, il-valur probatorju ta’ din il-prova b’hekk issaħħaħ.
Issa, it-tabelli ta’ W. jesponu fuq numru ta’ paġni r-riżultati tad-diversi koordinamenti ta’ sejħiet għal offerti li seħħew bejn id-diversi membri tal-akkordju bejn is-sena 1996 u tmiem is-sena 1997.
Għalhekk il-Kummissjoni kellha raġun tibbaża ruħha fuq din it-tabella mhux biss sabiex tikkonstata l-parteċipazzjoni mill-ġdid ta’ MRI fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996 u l-parteċipazzjoni kompleta u sħiħa tagħha sat-13 ta’ Mejju 1997, iżda wkoll sabiex tikkorrobora, b’mod iżjed ġenerali, l-elementi – u b’mod partikolari d-diversi dikjarazzjonijiet li hija kienet ġabret (ara l-punt 125 iktar ’il fuq) – li hija kellha fir-rigward tal-iżvolġiment tal-akkordju mill-membri l-oħra tal-akkordju sa din id-data.
Għalhekk id-dokumenti pprovduti minn MRI ma kinulhiex neċessarji sabiex tasal għal tali konklużjoni.
B’hekk il-provi prodotti minn MRI lill-Kummissjoni fir-rigward tal-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 ma ppermettewx lill-Kummissjoni tikkonstata tul itwal jew gravità ikbar tal-ksur.
F’dan is-sens ir-rikorrenti hija infondata meta tinvoka favuriha l-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Jirriżulta wkoll li dawn il-provi setgħu jintużaw mill-Kummissjoni kontriha.
Għaldaqstant, is-sitt parti tat-tieni motiv għandha tiġi miċħuda.
Barra minn hekk, uħud minn dawn il-provi jikkonfermaw mingħajr dubju l-involviment ta’ MRI fil-koordinament ta’ ċerti offerti.
B’hekk, f’[
kunfidenzjali
], F. indika:
“[Ċ]ħadt din l-offerta inkwantu kienet tbiddel l-arranġament inixjali li kien ingħatali minn Dunlop kif ukoll minħabba l-fatt li, fil-kuntest tal-ewwel sejħa għal offerti, irċevejna biss 18 tulijiet minflok is-36 previsti minħabba restrizzjonijiet baġitarji ta’ Sumed. Aħna ċerti li Kléber għandha problemi bl-24 f’Sumed u hija għal din ir-raġuni li huma rċevew biss 4 tulijiet minflok it-12 indikati f’sejħa għal offerti preċedenti.”
Issa, fit-tabella li tinsab annessa mal-faks ta’ Trelleborg (ara l-punt 130 iktar ’il fuq), MRI ġiet magħżula bħala rebbieħa għal parti ta’ 36 tulijiet ta’ FF 20’ u “Kléber” – jiġifieri Trelleborg – għal ħames partijiet fosthom parti ta’ 12-il tulijiet ta’ FF 24’.
Ir-riferimenti magħmula minn F. għal kuntratt preċedenti “Sumed” għaldaqstant jikkorrispondu perfettament għat-tabella li tinsab annessa ma’ [
kunfidenzjali
] (ara l-punt 130 iktar ’il fuq), liema fatt ma jistax ikun sempliċi koinċidenza.
Barra minn hekk, il-preċiżazzjonijiet li jinsabu f’din il-komunikazzjoni jippermettu li wieħed jifhem ir-riferiment għal “estimi” magħmul minn W. fit-tabella tiegħu fir-rigward tas-sejħa għal offerti “Sumed” li hija s-suġġett ta’ [
kunfidenzjali
] li jindikaw li MRI finalment kisbet parti inqas importanti milli inizjalment ġie previst.
Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi miċħud il-bqija tal-argument tar-rikorrenti li, essenzjalment, hija llum ma tinsabx f’pożizzjoni li tiddetermina jekk l-offerta “Sumed” inkwistjoni f’din [
kunfidenzjali
] tikkorrispondix għal din imsemmija f’[
kunfidenzjali
].
Sa fejn meħtieġ (ara l-punt 147 iktar ’il fuq), il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur mit-3 ta’ Settembru 1997 sat-13 ta’ Mejju 1997 hija b’hekk ikkonfermata.
Fuq il-perijodu intermedju
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ prattika miftiehma jikkontempla forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma wasslet għall-konklużjoni ta’ ftehim uffiċjali, tissostitwixxi intenzjonalment kooperazzjoni prattika bejniethom għar-riskji tal-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-8 ta’ Lulju 1999, Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni,
C-49/92 P, Ġabra p. I-4125
, punt 115, u Hüls vs Il-Kummissjoni, punt 106 iktar ’il fuq, punt 158).
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi ta’ natura li jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, kif ukoll li jiżvela lil tali kompetitur l-aġir li l-operatur ekonomiku kkonċernat ikun iddeċieda li jadotta huwa stess fis-suq jew li huwa jipprevedi li jadotta fuq dan tal-aħħar, meta dawn il-kuntatti jkollhom l-għan jew l-effett li jirrestrinġu l-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 160 iktar ’il fuq, punti 116 u 117).
Il-fatt li tiġi kkomunikata informazzjoni lill-kompetituri tagħha bil-għan li jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv huwa biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenzi Tréfilunion vs Il-Kummissjoni, punt 105 iktar ’il fuq, punt 82, u BPB vs Il-Kummissjoni, punt 105 iktar ’il fuq, punt 178).
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kunċetti ta’ ftehim u ta’ prattika miftiehma, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, jiġbru taħthom forom ta’ kollużjoni li jikkondividu l-istess karatteristiċi u li jiddistingwu ruħhom minn xulxin biss permezz tal-intensità tagħhom u tal-forom li fihom huma jimmanifestaw ruħhom (sentenza Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 160 iktar ’il fuq, punti 131 u 132, u sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Marzu 2002 HFB
et
vs Il-Kummissjoni,
T-9/99, Ġabra p. II-1487
, punt 190).
Fil-kuntest ta’ ksur kumpless, li tul numru ta’ snin involva numru ta’ produtturi b’għan li jirregolaw is-suq flimkien, ma jistax jiġi rikjest mill-Kummissjoni li hija tikkwalifika preċiżament il-ksur ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma, meta, f’kull ipoteżi, waħda jew oħra minn dawk il-forom ta’ ksur issemmew fl-Artikolu 81 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 160 iktar ’il fuq, punti 111 sa 114, u s-sentenza PVC II, punt 103 iktar ’il fuq, punt 696).
Il-kwalifika doppja tal-ksur bħala ftehim “u/jew” bħala prattika miftiehma għandha tinftiehem bħala li tirreferi għal ħaġa waħda kumplessa li tinkludi fatti li wħud minnhom ġew ikkwalifikati bħala ftehim u oħrajn bħala prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, li ma jipprevedix kwalifika speċifika għal dan it-tip ta’ ksur kumpless (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il-Kummissjoni,
T-7/89, Ġabra p. II-1711
, punt 264, u HFB
et
vs Il-Kummissjoni, punt 163 iktar ’il fuq, punt 187).
Għandu jiġi osservat li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ddeċidiet li tissanzjona lir-rikorrenti u lill-kompetituri tagħha talli pparteċipaw f’“numru ta’ ftehim u ta’ prattiki miftiehma fis-settur tal-manek marittimi” matul il-perijodu kkunsidrat.
Hija indikat, fil-premessi 263 sa 272 tad-deċiżjoni kkontestata, kif kellha l-intenzjoni tikkwalifika l-fatti li jikkostitwixxu ksur li dwarhom hija kellha għarfien u hija ppreċiżat, b’mod partikolari, fil-premessi 271 u 272 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-iskambji ta’ informazzjoni kienu jikkostitwixxu prattiki miftiehma.
Hija tikkritika lir-rikorrenti talli skambjat informazzjoni ma’ ċerti membri tal-akkordju matul il-perijodu intermedju bil-għan, b’mod partikolari, li l-akkordju jibda jitħaddem mill-ġdid.
Issa, il-komunikazzjoni tal-informazzjoni lill-kompetituri tagħha bil-għan li jiġi ppreparat akkordju antikompetittiv huwa biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-4 ta’ Ġunju 2009, T-Mobile Netherlands
et
,
C-8/08, Ġabra p. I-4529
, punti 51 u 52, u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott għal din is-sentenza, Ġabra p. I-4523, punti 90 u 91, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-kwistjoni dwar jekk dan l-aġir irriżultax fil-kuntest tal-“istruttura tal-klabb” jew barra minnha għalhekk ma tagħmilx differenza u l-argument ippreżentat mir-rikorrenti f’dan ir-rigward fil-kuntest tat-tielet parti tat-tieni motiv għandu jiġi miċħud.
Barra minn hekk mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li r-rikorrenti rtirat mill-akkordju fl-1992.
Barra minn hekk, huwa wkoll paċifiku li r-rikorrenti reġgħet bdiet tipparteċipa fl-akkordju fl-1996 fl-okkażjoni tal-manipulazzjoni tas-sejħa għal offerti “Sumed”, liema fatt irriżulta f’allokazzjoni ta’ kwoti u ffissar tal-prezzijiet fis-suq tal-manek marittimi wara ftehim f’dan is-sens li fih hemm lok li jiġi kkunsidrat li r-rikorrenti pparteċipat (ara l-punti 128 sa 159 iktar ’il fuq).
Fir-rigward tal-perijodu intermedju, li jikkonċerna r-rikorrenti, minn Mejju 1997 sa Mejju 2000, jeħtieġ, qabel kollox, li jiġi ppreċiżat li r-rikorrenti kkonfermat, waqt is-seduta, bi tweġiba għal mistoqsija li saritilha mill-Qorti Ġenerali, il-motiv tagħha kien jillimita ruħu biss għall-provi dwar il-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997.
Dawn il-provi setgħu għalhekk jintużaw mill-Kummissjoni sabiex jiġi stabbilit li r-rikorrenti kienet ipparteċipat f’ċerti kuntatti u f’ċerti diskussjonijiet matul il-perijodu intermedju.
Madankollu r-rikorrenti tikkontesta l-portata ta’ dawn il-kuntatti kif ukoll l-interpretazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni għad-dokumenti relatati magħhom.
Konsegwentement, jeħtieġ li jiġu eżaminati l-imsemmija dokumenti sabiex jiġi stabbilit jekk il-Kummissjoni kkonkludietx ġustament li r-rikorrenti kienet ipparteċipat fi ksur kontinwu matul il-perijodu intermedju, minkejja n-nuqqas ta’ kull multa imposta fuq din tal-aħħar jew fuq il-membri l-oħra fl-akkordju għal dan l-istess perijodu.
Fid-dawl tad-dokumenti tar-rikorrenti [
kunfidenzjali
] (premessi 174 u 176 tad-deċiżjoni kkontestata) għandu jiġi kkonstatat li dawn jippermettu li jiġi stabbilit, mill-inqas, minn naħa, li. W. ikkuntattja lil F., ta’ MRI, dwar tliet sejħiet għal offerti (CPC Taiwan, Ancap Uruguay u Petrobras Brazil), fejn dan it-tentattiv ta’ koordinazzjoni involva wkoll lil Bridgestone, DOM, Yokohama Rubber u Parker ITR, u, min-naħa l-oħra, li, minkejja l-fatt li F. ċaħad l-offerta li saritlu, l-akkordju xorta waħda ffunzjona matul dan il-perijodu. B’hekk ma hemm ebda dubju li l-varji impriżi kienu f’kuntatt bejniethom u mar-rikorrenti sabiex jikkoordinaw uħud mis-sejħiet għal offerti. Il-fatt li dawn id-dokumenti jistgħu jagħtu x’jifhmu li l-akkordju ma kienx qed jiffunzjona kif suppost u li kien jeżisti nuqqas ta’ qbil huwa barra minn hekk konformi mal-analiżi li l-Kummissjoni għamlet f’dan il-perijodu fid-deċiżjoni kkontestata. Fir-rigward tad-dokument ta’ F. tal-4 ta’ Frar 1999, li fih issir spjegazzjoni tal-iżvilupp tal-akkordju, iżda jippreżenta wkoll l-istat tas-sitwazzjoni f’dan iż-żmien, dokument intiż għal wieħed mill-aġenti kummerċjali tar-rikorrenti, għandu jiġi kkonstatat li, anki jekk fih F. isostni li r-rikorrenti ma tagħmilx parti mill-akkordju, dan id-dokument jikkonferma mill-inqas il-kuntatti li fihom ipparteċipa F. ma’ membri oħra tal-akkordju. Għaldaqstant dawn id-dokumenti juru biċ-ċar li, bejn il-varji impriżi kkonċernati, kien hemm kontatti bil-għan, mill-inqas, ta’ tentattiv ta’ koordinament tal-offerti.
[
kunfidenzjali
] (premessa 177 tad-deċiżjoni kkontestata) tistabbilixxi l-eżistenza ta’ kuntatti bejn diversi protagonisti tal-akkordju (W., F. u P.), li fihom huma skambjaw informazzjoni kummerċjali. Il-fatt li f’dan il-mument l-akkordju kien għaddej minn perijodu ta’ kriżi, bħal ma jixhed ukoll dan id-dokument, ma jassolvix dawn il-kuntatti min-natura illeċita tagħhom. Barra minn hekk, l-akkordju tkompla ftit żmien wara li kienu seħħew dawn il-kuntatti, liema fatt jidher li jikkorrobora l-idea li huma kkontribwixxew sabiex l-akkordju jibda jitħaddem mill-ġdid, u dan anki jekk ir-rikorrenti saret parti minnu bis-sħiħ biss sena wara l-protagonisti l-oħra.
[
kunfidenzjali
] (premessa 201 tad-deċiżjoni kkontestata) tixhed kuntatt bejn C. u F. f’mument meta l-akkordju kien għadu ma bediex jopera bis-sħiħ – mill-inqas fir-rigward tar-rikorrenti. Madankollu hija turi li C. u F. skambjaw informazzjoni kummerċjali sensittiva, iżda wkoll li F. kien qed ifittex metodu ġdid ta’ kif għandu jopera l-akkordju sa minn dan il-mument, b’mod partikolari fir-rigward tal-koordinament tal-akkordju, filwaqt li mill-ewwel ipprova jiffissa s-sehem mis-suq tar-rikorrenti għal 12 %. Bħal ma tindika barra minn hekk il-Kummissjoni, din il-prova għandha titqies mill-perspettiva tal-laqgħat li bdew isiru mill-ġdid minn Ġunju 1999. Għalkemm huwa minnu li l-involviment sħiħ u komplet tar-rikorrenti kellu jibda biss iktar tard, xorta jibqa’ l-fatt li, sa minn dan il-mument, hija kienet qed tipprepara r-ritorn tagħha fl-akkordju u kienet qed tikkollabora mill-inqas b’mod mhux uffiċjali ma’ wħud mill-kompetituri tagħha.
Fl-aħħar nett, id-dokument intitolat [
kunfidenzjali
] (premessa 190 tad-deċiżjoni kkontestata) jistabbilixxi b’mod ċar il-qafas tal-kooperazzjoni mġedda. Ir-rikorrenti ssostni li hija ma pparteċipatx fil-laqgħa – liema fatt ma huwiex ikkontestat mill-Kummissjoni – u li l-fatt li s-sehem mis-suq attribwit lilha jinsab f’dan id-dokument ma jfissirx li hija kienet tagħmel parti mill-akkordju. Ċertament, huwa minnu li l-Kummissjoni qieset li hija kienet bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju biss mid-9 ta’ Mejju 2000 (ara l-premessa 202 tad-deċiżjoni kkontestata, li fiha l-Kummissjoni indikat li hija għandha provi tal-fatt li MRI mill-ġdid ingħatat kwoti minn dan il-mument). Madankollu teżisti, l-ewwel nett, prova diretta li r-rikorrenti kellha kuntatti kundannabbli bil-għan li tibda tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju f’Ġunju 1999 (il-komunikazzjoni interna tar-rikorrenti tat-30 ta’ Ġunju 1999), it-tieni nett, dokument imqassam f’Diċembru 1999, fil-kuntest ta’ laqgħa li żvolġiet wara li l-akkordju beda jitħaddem mill-ġdid mill-membri l-oħra tal-akkordju, li fih huwa ffissat is-sehem mis-suq li għandu jiġi allokat lir-rikorrenti, u, it-tielet nett, provi li hija effettivament bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju f’Mejju 2000, liema fatt hija barra minn hekk ma tikkontestax. Konsegwentement hemm lok li jiġi kkunsidrat li, ġaladarba l-membri l-oħra tal-akkordju kienu komplew mill-ġdid bl-attivitajiet illegali tagħhom, is-sehem mis-suq li huma kellhom l-intenzjoni jirriżervaw lir-rikorrenti seta’ jirriżulta biss minn koordinazzjoni attiva magħha. Issa, huwa paċifiku li MRI nnegozjat il-kundizzjonijiet tar-ritorn tagħha f’Ġunju 1999, jiġifieri sitt xhur qabel ma ġew elaborati t-tabelli ddistribwiti f’Diċembru 1999. Dawn it-tabelli għaldaqstant jikkostitwixxu indizji partikolarment importanti tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti, f’Diċembru 1999, għad-diskussjonijiet dwar it-tqassim u l-koordinazzjoni tal-ishma rispettivi tal-membri tal-akkordju.
Bħala konklużjoni, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni pproduċiet provi suffiċjenti li jistabbilixxu, għall-perijodu intermedju, l-eżistenza ta’ aġir li jikkostitwixxi ksur min-naħa tar-rikorrenti, ċertament imnaqqas meta mqiegħed fil-kuntest tal-perijodi preċedenti u sussegwenti, li barra minn hekk wassal lill-Kummissjoni ma timponilhiex multa għal dan il-perijodu.
Fir-rigward tal-bqija, għandhom jiġu miċħuda l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti li hija kellha l-intenzjoni li b’dan il-mod tagħti l-impressjoni lill-membri l-oħra tal-akkordju ta’ ċertu interess lejn it-tħaddim mill-ġdid tal-akkordju filwaqt tipproteġi ruħha mir-ritaljazzjonijiet kummerċjali eventwali tagħhom permezz ta’ dan.
Fil-fatt, mhux biss l-allegati intenzjonijiet tar-rikorrenti f’dan is-sens ma jagħmlux differenza, iżda, barra minn hekk, hemm lok li jiġi kkonstatat li hija tirrikonoxxi b’dan kollu li, billi kellha kuntatti mal-membri l-oħra tal-akkordju, hija pprovat tipproteġi ruħha mill-kompetizzjoni tagħhom, liema fatt huwa biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur.
Barra minn hekk, id-dokumenti msemmija iktar ’il fuq jipprovaw li dawn il-kuntatti essenzjalment kellhom bħala għan it-tħaddim mill-ġdid tal-akkordju u li r-rikorrenti b’mod partikolari pparteċipat fihom sabiex tinnegozja r-rwol mogħti lilha fi ħdanu.
Għaldaqstant għandu jiġi miċħud l-argument tagħha li hija pparteċipat f’dawn id-diskussjonijiet biss bil-għan li tingħoġob mal-imsieħba qodma – u futuri – tal-akkordju u li hija kellha tipprovdi spjegazzjoni alternattiva plawżibbli tad-diversi dokumenti kkunsidrati mill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur matul il-perijodu intermedju.
Barra minn hekk din il-konklużjoni assolutament ma hijiex ikkontestata mid-diversi provi– [
kunfidenzjali
] – invokati mir-rikorrenti insostenn tal-argumenti tagħha.
Dawn id-dokumenti differenti fil-fatt jistabbilixxu mingħajr dubju li MRI bdiet tipparteċipa mill-ġdid bis-sħiħ fl-akkordju f’Mejju 2000, iżda ma tikkontestax l-eżistenza tal-manuvri min-naħa tagħha bil-għan li terġa’ tibda tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju matul is-snin li ppreċedew.
Għaldaqstant il-bqija tal-argument tar-rikorrenti għandu jiġi miċħud.
c) Fuq l-eżistenza ta’ ksur kontinwu
Ir-rikorrenti tikkontesta, essenzjalment, minn naħa, il-fatt li l-ksur tkompla bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u t-13 ta’ Mejju 1997 billi qieset li, jekk għandha tiġi akkużata bi ksur matul dan il-perijodu, dan għandu jkun għal ksur iżolat li ma jikkonċernax il-perijodi preċedenti u sussegwenti, u, min-naħa l-oħra, li l-ksur tkompla bejn it-13 ta’ Mejju u d-9 ta’ Mejju 2000, ġaladarba hija ma pparteċipatx fid-diskussjonijiet b’għan antikompetittiv, iżda, bil-kontra, sabiex tiddefendi lilha nnifisha minn ritaljazzjonijiet eventwali min-naħa tal-membri l-oħra fl-akkordju u li, fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma tistax fl-istess ħin tikkonstata li kien jeżisti ksur kontinwu filwaqt li tikkonstata l-eżistenza ta’ attività ridotta minħabba sitwazzjoni ta’ kriżi fost il-membri tal-akkordju li barra minn hekk wasslitha ma timponix multa għal dan il-perijodu.
Fuq il-kunċett ta’ ksur kontinwu u ta’ ksur ripetut
Skont l-Artikolu 25(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-preskrizzjoni tiddekorri mill-ġurnata li fih twettaq il-ksur. Madankollu, fil-każ ta’ ksur kontinwu jew ripetut, il-preskrizzjoni għandha tibda tiddekorri biss mill-ġurnata li fih jintemm il-ksur.
Il-ġurisprudenza ppreċiżat, f’dan ir-rigward, li, fil-maġġoranza tal-każijiet, l-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv għandha tirriżulta minn numru ta’ koinċidenzi u indizji li, meta jiġu kkunsidrati flimkien, fl-assenza ta’ spjegazzjoni koerenti oħra, jistgħu jikkostitwixxu prova ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni. Tali indizji u koinċidenzi jippermettu, meta jiġu evalwati b’mod globali, li tiġi żvelata mhux biss l-eżistenza ta’ aġir jew ta’ ftehim antikompetittivi, iżda wkoll it-tul ta’ aġir antikompetittiv kontinwu u l-perijodu ta’ applikazzjoni ta’ ftehim konkluż bi ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 57 u tal-21 ta’ Settembru 2001, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni,
C-105/04 P, Ġabra p. I-8725
, punti 94 u 95, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, tali ksur tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn aġir kontinwu. Din l-interpretazzjoni ma tistax titqiegħed inkwistjoni minħabba l-fatt li punt jew numru ta’ punti minn din is-serje ta’ atti jew minn dan l-aġir kontinwu jistgħu wkoll jikkostitwixxi minnhom infushom u waħedhom ksur ta’ din id-dispożizzjoni. Meta l-azzjonijiet differenti jaqgħu taħt “pjan ġenerali”, minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ġewwa s-suq komuni, il-Kummissjoni għandha d-dritt tikkunsidraha responsabbli minn dawn l-azzjonijiet minħabba l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur ikkunsidrat fl-intier tiegħu (sentenzi Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 258, u Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni, punt 191 iktar ’il fuq, punt 110).
Fir-rigward tal-assenza ta’ prova fir-rigward tal-eżistenza ta’ ftehim matul ċerti perijodi speċifiċi jew, mill-inqas, fir-rigward tal-implementazzjoni tiegħu minn impriża matul perijodu speċifiku, għandu jitfakkar li l-fatt li l-prova tal-ksur ma ġietx prodotta għal ċerti perijodi speċifiċi ma jipprekludix il-fatt li dan il-ksur jitqies li seħħ matul perijodu globali iktar estiż minn dawn il-perijodi, ġaladarba tali konstatazzjoni tibbaża ruħha fuq indizji oġġettivi u konkordanti. Fil-kuntest ta’ ksur mifrux fuq numru ta’ snin, il-fatt li l-manifestazzjonijiet tal-akkordju seħħew f’perijodi differenti, li jistgħu jiġu sseparati minn distanzi fi żmien ftit jew wisq twal, jibqa’ għalhekk mingħajr effett fuq l-eżistenza ta’ dan l-akkordju, sa fejn l-azzjonijiet differenti li jagħmlu parti minn dan il-ksur isegwu għan wieħed u jidħlu fil-kuntest ta’ ksur ta’ natura unika u kontinwa (sentenza Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni, punt 191 iktar ’il fuq, punti 97 u 98; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar ’il fuq, punt 26).
F’dan ir-rigward, numru ta’ kriterji ġew identifikati mill-ġurisprudenza bħala rilevanti sabiex tiġi evalwata n-natura unika tal-ksur, jiġifieri l-identiċità tal-għanijiet tal-prattiki inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Technische Unie vs Il-Kummissjoni, punt 102 iktar ’il fuq, punti 170 u 171, u s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Marzu 2002, Dansk Rørindustri vs Il-Kummissjoni,
T-21/99, Ġabra p. II-1681
, punt 67, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni,
T-43/02, Ġabra p. II-3435
, punt 312), l-identiċità tal-prodotti u tas-servizzi kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T-71/03, T-74/03, T-87/03 u T-91/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 118, 119 u 124, u Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 312), l-identiċità tal-impriżi li pparteċipaw fih (sentenza Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 312) u l-identiċità tal-metodi tal-implementazzjoni tiegħu (sentenza Dansk Rørindustri vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 68). Barra minn hekk, l-identiċità tal-persuni fiżiċi involuti f’isem impriżi u l-identiċità tal-kamp ta’ applikazzjoni ġeografiku tal-prattiki inkwistjoni jistgħu wkoll jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet ta’ dan l-eżami.
B’hekk il-ġurisprudenza tippermetti lill-Kummissjoni tassumi li l-ksur – jew li l-parteċipazzjoni ta’ impriża fil-ksur – ma ġiex interrott, anki jekk hija ma għandhiex il-provi tal-ksur għal ċerti perijodi speċifiċi, inkwantu l-azzjonijiet differenti li jagħmlu parti minn dan il-ksur isegwu għan wieħed u jistgħu jidħlu fil-kuntest ta’ ksur ta’ natura unika u kontinwa, fejn tali konstatazzjoni għandha tibbaża ruħha fuq indizji oġġettivi u konkordanti li juru l-eżistenza ta’ pjan globali.
Meta jiġu ssodisfatti dawn il-kundizzjonijiet, il-kunċett ta’ ksur kontinwu jippermetti b’hekk lill-Kummissjoni timponi multa għall-perijodu kollu li matulu seħħ il-ksur meħud inkunsiderazzjoni u jiddetermina d-data li fiha jibda jiddekorri t-terminu ta’ preskrizzjoni, jiġifieri d-data li fiha l-ksur kontinwu ntemm.
Madankollu, l-impriżi akkużati b’kollużjoni jistgħu jaqilbu din il-preżunzjoni, billi jinvokaw l-indizji jew il-provi li jistabbilixxu li, bil-kontra, il-ksur – jew il-parteċipazzjoni tagħhom fih – ma żvolġiex matul dawn l-istess perijodi.
Barra minn hekk, għandha ssir distinzjoni bejn il-kunċett ta’ ksur ripetut u dak ta’ ksur kontinwu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-19 ta’ Mejju 2010, IMI
et
vs Il-Kummissjoni,
T-18/05, Ġabra p. II-1769
, punti 96 u 97), fejn barra minn hekk din id-distinzjoni hija kkonfermata permezz tal-użu tal-kelma “jew” fl-Artikolu 25(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Ladarba jista’ jiġi stabbilit li l-parteċipazzjoni ta’ impriża fil-ksur ġie interrott u li l-ksur imwettaq mill-impriża qabel u wara dan il-perijodu juri l-istess karatteristiċi, li għandhom jiġu evalwati b’mod partikolari fir-rigward tal-identiċità tal-għanijiet tal-prattiki inkwistjoni, tal-prodotti kkonċernati, tal-impriżi li pparteċipaw fil-kollużjoni, tal-metodi prinċipali tal-implementazzjoni tiegħu, tal-persuni fiżiċi involuti f’isem l-impriżi u, fl-aħħar nett, tal-kamp ta’ applikazzjoni ġeografika tal-imsemmija prattiki, il-ksur inkwistjoni għandu jiġi kkwalifikat bħala uniku u ripetut.
F’dan il-każ, il-Kummissjoni ma tistax timponi multa għall-perijodu li matulu ġie interrott il-ksur.
Barra minn hekk, konformement mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(1)(b) tar-Regolament Nru 1/2003, it-tul tal-interruzzjoni ma jistax ikun iżjed minn ħames snin, f’liema każ l-impożizzjoni ta’ multa għall-perijodu li matulu seħħ il-ksur preċedenti għal din l-interruzzjoni tiġi fil-fatt preskritta.
Fuq l-eżistenza ta’ ksur kontinwu f’dan il-każ
Konsegwentement għandu jiġi ddeterminat jekk, f’tali ċirkustanzi, il-Kummissjoni kellhiex raġun tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur kontinwu kontra r-rikorrenti bejn l-1 ta’ April 1986 u l-1 ta’ Awwissu 1992 u bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u t-2 ta’ Mejju 2007.
Għandu jitfakkar li, f’dan il-każ, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-impriżi msemmija minnha pparteċipaw, skont metodi xi minn daqqiet differenti, fi ksur li mmaterjalizza ruħu permezz tal-attribuzzjoni ta’ sejħiet għal offerti, l-iffissar tal-prezzijiet, l-iffissar ta’ kwoti, l-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet ta’ bejgħ, il-qsim ta’ swieq ġeografiċi, u l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva dwar il-prezzijiet, il-volumi tal-bejgħ u s-sejħiet għal offerti, fis-suq dinji tal-manek marittimi.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-eżistenza ta’ pjan globali huwa stabbilit b’mod ċar permezz tad-deċiżjoni kkontestata. Dan jirriżulta mill-identiċità, qabel u wara l-perijodu intermedju, tal-għanijiet tal-prattiki inkwistjoni, tal-prodotti kkonċernati, tal-impriżi li pparteċipaw fil-kollużjoni, tal-metodi prinċipali tal-implementazzjoni tagħha, tal-persuni fiżiċi involuti f’isem l-impriżi u, fl-aħħar nett, tal-kamp ta’ applikazzjoni ġeografika tal-imsemmija prattiki.
Barra minn hekk, l-aġir li kellu bħala għan li jiċċara d-diżgwid bejn il-membri fl-akkordju u li jħaddem l-akkordju mill-ġdid matul il-perijodu intermedju, hekk kif jirriżulta mid-dokumenti pprovduti mir-rikorrenti u li huma analizzati fil-punti 177 sa 180 iktar ’il fuq, għandu konsegwentement jitqies li jagħmel parti sħiħa mill-pjan globali segwit mill-membri tal-akkordju.
Barra minn hekk, wara li nstemgħet dwar dan il-punt waqt is-seduta, ir-rikorrenti ma tikkontestax il-fatt li pparteċipat fil-ksur bejn l-1 ta’ April 1986 u l-1 ta’ Awwissu 1992 imbagħad bejn id-9 ta’ Mejju 2000 u t-2 ta’ Mejju 2007.
Ċertament ir-rikorrenti ssostni li dan huwa ksur distint u li huwa ma jistax jiġi kkwalifikat bħala ksur kontinwu jew ripetut, liema fatt hija kkonfermat waqt is-seduta, iżda għandu jiġi kkunsidrat li l-eżistenza ta’ pjan globali jirriżulta b’mod ċar mid-deċiżjoni kkontestata, fid-dawl tal-identiċità, bejn l-1986 u l-2007, tal-għanijiet tal-prattiki inkwistjoni, tal-prodotti kkonċernati, tal-impriżi li pparteċipaw fil-kollużjoni, tal-metodi prinċipali tal-implementazzjoni tagħha, tal-persuni fiżiċi involuti f’isem l-impriżi u, fl-aħħar nett, tal-kamp ta’ applikazzjoni ġeografika tal-imsemmija prattiki.
Barra minn hekk huwa paċifiku li r-rikorrenti reġgħet bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996 u pparteċipat fil-ksur sat-13 ta’ Mejju 1997 (ara l-punti 147
et seq
. iktar ’il fuq) u li hija pparteċipat attivament fid-diskussjonijiet li saru matul il-perijodu intermedju bil-għan li jerġa’ jibda jitħaddem l-akkordju u li hija terġa’ tibda tipparteċipa (ara l-punti 181
et seq
. iktar ’il fuq).
L-ispjegazzjonijiet alternattivi li r-rikorrenti għamlet fir-rigward tal-aġir tagħha matul dan il-perijodu barra minn hekk ġew miċħuda mill-Qorti Ġenerali (ara l-punti 181
et seq
. iktar ’il fuq).
Barra minn hekk huwa aċċettat mill-Kummissjoni u mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li r-rikorrenti interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju bejn l-1 ta’ Awwissu 1992 u t-3 ta’ Settembru 1996.
Ċertament il-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ ksur kontinwu min-naħa ta’ MRI meta fl-istess waqt ikkonstatat li l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju ġiet interrotta bejn l-1 ta’ Awwissu 1992 u t-3 ta’ Settembru 1996.
Madankollu huwa mingħajr ma wettqet żball li l-Kummissjoni kkonstatat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat fl-akkordju matul żewġ perijodi li matulhom seħħ il-ksur distinti mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u mit-3 ta’ Settembru 1996 u t-2 ta’ Mejju 2007.
L-iżball ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni msemmi fil-punt 211 iktar ’il fuq huwa konsegwentement mingħajr effett fuq il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata, ġaladarba hija setgħet tikkonstata li l-ksur imwettaq mir-rikorrenti kienu ksur ripetuti fis-sens tal-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003 – fejn iż-żewġ perijodi li matulhom seħħ il-ksur huma fil-fatt ikkaratterizzati bl-eżistenza ta’ pjan globali (ara l-punti 203 u 204 iktar ’il fuq) – u li l-interpretazzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ MRI fil-ksur bejn l-1 ta’ Awwissu 1992 u t-3 ta’ Settembru 1996 kien inferjuri għal ħames snin (ara l-punt 201 iktar ’il fuq).
Bħala konklużjoni, minn naħa, ġaladarba hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-ksur imwettaq bejn l-1 ta’ April 1986 u l-1 ta’ Awwissu 1992 ma kienx preskritt, l-ewwel motiv, essenzjalment ibbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkonstata ksur preskritt, għandu jiġi miċħud. Għandu jiġi miċħud ukoll l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni ġaladarba mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li r-rikorrenti kienet ipparteċipat fl-akkordju matul żewġ perijodi distinti li matulhom seħħ il-ksur mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 u mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-2 ta’ Mejju 2007.
Min-naħa l-oħra, l-argument ippreżentat mir-rikorrenti insostenn tat-tieni motiv tagħha dwar il-preskrizzjoni tal-perijodu li matulu seħħ il-ksur mit-3 ta’ Settembru 1996 sad-9 ta’ Mejju 2000 għandu jiġi miċħud ukoll, inkwantu huwa paċifiku li hija reġgħet bdiet tipparteċipa fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996 u li hija pparteċipat, matul il-perijodu intermedju, għal diskussjonijiet intiżi sabiex l-akkordju jibda jitħaddem mill-ġdid u sabiex tiddetermina l-pożizzjoni tagħha fi ħdanu.
Mill-punti preċedenti jirriżulta li għandhom jiġu miċħuda l-ewwel, it-tieni u t-tielet partijiet tat-tieni motiv, sa fejn ir-rikorrenti fihom issostni, essenzjalment, minn naħa, li l-Kummissjoni interpretat b’mod żbaljat il-provi għad-dispożizzjoni tagħha u ma pproduċietx il-prova tal-involviment tagħha fl-akkordju bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u d-9 ta’ Mejju 2000 u, min-naħa l-oħra, li hija tat spjegazzjoni alternattiva plawżibbli tal-provi kkunsidrati mill-Kummissjoni u tal-aġir tagħha matul dan il-perijodu.
d) Fuq il-fondatezza tal-partijiet l-oħra tat-tieni motiv
Barra minn hekk, fir-rigward tal-argument imressaq mir-rikorrenti fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni motiv tiegħu, li l-Kummissjoni jmissha pprovat li hija kienet ipparteċipat fi ksur ġdid, ġaladarba l-ksur preċedenti għall-1992 kien preskritt u l-Kummissjoni ma setgħetx tikkonstata f’dan ir-rigward l-eżistenza ta’ ksur kontinwu mill-1 ta’ April 1986, għandu jitfakkar li huwa mingħajr ma wettqet żball li l-Kummissjoni kkonstatat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat fl-akkordju matul żewġ perijodi li matulhom seħħ il-ksur, ċertament distinti, iżda li fihom din tal-aħħar kienet ipparteċipat fi pjan komuni kkaratterizzat bl-identiċità, qabel u wara l-perijodu intermedju, tal-għanijiet tal-prattiki inkwistjoni, tal-prodotti kkonċernati, tal-impriżi li pparteċipaw fil-kollużjoni, tal-metodi prinċipali tal-implementazzjoni tiegħu, tal-persuni fiżiċi involuti f’isem l-impriżi u, fl-aħħar nett, tal-kamp ta’ applikazzjoni ġeografiku tal-imsemmija prattiki (ara l-punti 203 u 204 iktar ’il fuq). Għaldaqstant ir-rikorrenti hija żbaljata billi ssostni li hija pparteċipat fi ksur ġdid u konsegwentement l-argument tagħha għandu jiġi miċħud.
Fir-rigward tal-argument imressaq mir-rikorrenti insostenn tat-tielet parti tat-tieni motiv, li l-Kummissjoni naqset milli tistabbilixxi li l-aġir tagħha, bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u d-9 ta’ Mejju 2000, kien marbut mill-qrib mat-twettieq tal-effetti antikompetittivi kollha mixtieqa mill-awturi l-oħra tal-ksur, fil-kuntest ta’ pjan globali b’għan waħdieni, għandu jiġi kkonstatat li, minn naħa, billi bdiet tipparteċipa mill-ġdid fil-koordinazzjoni organizzata mill-akkordju fit-3 ta’ Settembru 1996 u billi kisbet sehem mis-sejħa għal offerti “Sumed” f’din l-okkażjoni u, min-naħa l-oħra, billi pparteċipat attivament fil-kuntatti intiżi għat-tħaddim mill-ġdid tal-akkordju matul il-perijodu intermedju, ġie stabbilit b’mod ċar li r-rikorrenti kienet marbuta mill-ġdid mat-twettieq tal-effetti antikompetittivi kollha ta’ pjan globali mixtieq mill-awturi l-oħra tal-ksur. Għalhekk l-argument tagħha għandu jiġi miċħud.
Għandu jiġi miċħud ukoll l-argument tar-rikorrenti mressaq fil-kuntest tar-raba’ parti tat-tieni motiv, li hija ġiet issanzjonata biss għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 filwaqt li l-aġir tagħha kien l-istess matul il-perijodu intermedju u li din id-differenza fit-trattament baqgħet ma ġietx ġustifikata. Fil-fatt mill-argumenti preċedenti jirriżulta li hija pparteċipat mill-ġdid fl-akkordju bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u t-13 ta’ Mejju 1997, billi kisbet sehem mill-kuntratt “Sumed” wara koordinazzjoni f’dan is-sens mal-membri l-oħra tal-akkordju, u li, matul il-perijodu intermedju, hija pparteċipat fil-kuntatti intiżi għat-tħaddim mill-ġdid tal-akkordju u nnegozjat il-pożizzjoni tagħha fi ħdanu. Għaldaqstant dan huwa aġir differenti li jiġġustifika d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi multa għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 u li ma timponix multa għall-perijodu intermedju.
Barra minn hekk din il-konklużjoni assolutament ma titqiegħedx inkwistjoni permezz tal-argument tar-rikorrenti li hija ma ġietx issanzjonata għall-perijodu minn Mejju 1999 sa Mejju 2000 filwaqt li l-membri l-oħra tal-akkordju kienu, fejn din id-distinzjoni hija ġġustifikata mill-fatt li hija bdiet tipparteċipa mill-ġdid attivament fl-akkordju biss sena wara l-membri l-oħra tiegħu, fejn fil-fatt tawwlet il-kuntatti tagħha magħhom sabiex tinnegozja mill-ġdid il-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tagħha.
Għalhekk, ir-raba’ parti kollha tat-tieni motiv għandha tiġi miċħuda.
Fir-rigward tal-ħames parti tat-tieni motiv, li fil-kuntest tagħha r-rikorrenti tallega essenzjalment li l-fatti li jikkostitwixxu ksur tal-perijodu mill-1996 sal-2000 huma distinti mill-aġir li jikkostitwixxi ksur imwettaq fil-kuntest tal-akkordju l-proprju u għaldaqstant għandhom jiġu ssanzjonati separatament, jekk jitqies li dawn ma humiex preskritti, għandu jsir riferiment għall-evalwazzjonijiet magħmula fil-punti 123 sa 187 u 202 sa 214 iktar ’il fuq u li għalhekk għandhom jiġu miċħuda kemm l-argument fuq il-mertu tar-rikorrenti kif ukoll l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni.
Bħala konklużjoni, għalhekk għandhom jiġu miċħuda l-ewwel u t-tieni motivi.
C –
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq żbalji differenti fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, tal-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, tal-prinċipju ta’ adegwatezza tas-sanzjoni, tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ nuqqas ta’ motivazzjoni
Għandu jitfakkar, preliminarjament, li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jirrikjedi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld,
C-303/05, Ġabra p. I-3633
, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jirrikjedi li l-atti tal-istituzzjonijiet ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li hu xieraq u neċessarju sabiex jinkiseb l-għan imfittex. Fil-kuntest tal-kalkolu tal-multi, il-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita skont numru ta’ elementi u ma għandha tingħata importanza sproporzjonata lil ebda wieħed minn dawn l-elementi meta mqabbel ma’ elementi ta’ evalwazzjoni oħra. Il-prinċipju ta’ proporzjonalità jimplika, f’dan il-kuntest, li l-Kummissjoni għandha tiffissa l-multa b’mod proporzjonat għall-elementi meħuda inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur u li għandha tapplika, għal dan il-għan, dawn l-elementi b’mod koerenti u oġġettivament iġġustifikat (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, T-43/02, punt 194 iktar ’il fuq, punti 226 sa 228, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-28 ta’ April 2010, Gütermann u Zwicky vs Il-Kummissjoni,
T-456/05 u T-457/05, Ġabra p. II-1443
, punt 264).
Fl-aħħar nett, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt li jiġi invokat il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jappartjeni lil kull parti fil-kawża li fir-rigward tagħha istituzzjoni tal-Unjoni qajmet tamiet fondati billi tatha assigurazzjonijiet preċiżi (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta’ Novembru 2005, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-506/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 58, u tat-18 ta’ Lulju 2007, AER vs Karatzoglou,
C-213/06 P, Ġabra p. I-6733
, punt 33). Informazzjoni preċiża, inkundizzjonali u konkordanti tikkostitwixxi assigurazzjonijiet bħal dawn, tkun xi tkun il-forma li fiha tiġi kkomunikata [ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Diċembru 2008, Masdar (UK) vs Il-Kummissjoni,
C-47/07 P, Ġabra p. I-9761
, punti 34 u 81].
1.
Fuq l-ewwel parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur u tal-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament
a) Id-deċiżjoni kkontestata
Mill-premessi 437 sa 445 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni stabbilixxiet perċentwali ta’ 25 % tal-bejgħ rilevanti sabiex tiddetermina l-ammont bażiku tal-multa, skont il-gravità tal-ksur.
b) L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tqis li l-użu ta’ perċentwali ta’ 25 % tal-bejgħ rilevanti sabiex jiġi ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa, skont il-gravità tal-ksur, huwa żbaljat u inġustifikat, peress li, b’dan il-mod, il-Kummissjoni qegħditha b’mod diskriminatorju fuq l-istess livell tal-operaturi l-oħra, peress li, fl-opinjoni tagħha, il-gravità tal-ksur li hija wettqet huwa assolutament inqas minn dak imwettaq mill-impriżi l-oħra.
Issa, mill-ġurisprudenza jirriżulta, fil-fehma tagħha, li, sabiex tosserva l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità tas-sanzjoni, il-Kummissjoni ma tistax tevita li twettaq eżami tal-fatturi li jagħtu lok għal evalwazzjoni differenti tal-gravità tal-ksur attribwibbli lil kull waħda mill-impriżi, liema fatt jimplika li hija għandha tiddetermina l-multa billi tieħu raġonevolment inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi speċifiċi li jiddistingwu l-pożizzjoni ta’ impriża ma’ dik ta’ oħrajn. Issa, fil-fehma tagħha, il-Kummissjoni naqset minn kull evalwazzjoni li tikkonċerna d-differenza ta’ livell u ta’ intensità tal-involviment tagħha fl-akkordju, meta, fid-deċiżjoni, hija madankollu rrikonoxxiet f’bosta okkażjonijiet il-pożizzjoni partikolari tagħha fl-akkordju (pereżempju fil-premessi 170, 187 u 211 sa 214 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni b’hekk b’mod partikolari ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li, b’differenza tal-produtturi l-oħra, hija qatt ma kienet “parteċipanta fidila, entużjasta u dinamika” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tal-akkordju, hekk kif jixhed il-fatt li hija ddeċidiet li ttemm il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju f’żewġ okkażjonijiet, li hija l-unika waħda li użat il-mezzi tagħha sabiex topponi l-akkordju, li b’mod kostanti hija ġarrbet pressjoni, theddid u miżuri ta’ ritaljazzjoni min-naħa tal-kompetituri, u barra minn hekk ma tistax tiġi imputata lilha l-parteċipazzjoni fi ksur uniku u kumpless matul il-perijodu kollu meħud inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni.
B’hekk, fil-fehma tagħha, il-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ugwaljanza fit-trattament, liema prinċipji l-linji gwida dwar il-multi ma tistax ma tiħux inkunsiderazzjoni.
Il-Kummissjoni ma taqbilx ma’ dan l-argument.
c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Ir-rikorrenti essenzjalment tinvoka fl-istess waqt żball ta’ evalwazzjoni, il-ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ugwaljanza fit-trattament u nuqqas ta’ motivazzjoni.
Hekk kif tfakkar ġustament il-Kummissjoni, skont ġurisprudenza stabbilita, il-gravità ta’ ksur hija stabbilita abbażi ta’ bosta elementi – bħaċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-portata dissważiva tal-multi – li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Mejju 2007, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni,
C-328/05 P, Ġabra p. I-3921
, punt 43).
Fost l-elementi li jistgħu jagħmlu parti mill-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur wieħed isib l-aġir ta’ kull waħda mill-impriżi, ir-rwol li kull waħda minnhom kellha fl-istabbiliment tal-akkordju, il-profitt li dawn setgħu jisiltu minn dawn il-prattiċi, id-daqs tagħhom u l-valur tal-merkanzija kkonċernata kif ukoll ir-riskju li ksur ta’ dan it-tip jirrappreżenta għall-għanijiet tal-Unjoni. F’dan il-kuntest, sabiex tiġi stabbilita l-multa, jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll id-dħul mill-bejgħ globali tal-impriża li jagħti indikazzjoni, anki jekk approssimattiva u imperfetta, tad-daqs u tas-saħħa ekonomika tagħha, kif ukoll is-sehem tal-merkanzija li hija s-suġġett tal-ksur f’dan id-dħul u li għaldaqstant jista’ jagħti indikazzjoni tad-daqs tal-ksur. Ma għandhiex tiġi attribwita, la lil waħda u lanqas lill-oħra minn dawn il-figuri, importanza sproporzjonata meta mqabbla mal-elementi l-oħra ta’ evalwazzjoni u, għaldaqstant, l-iffissar ta’ multa xierqa ma jistax ikun ir-riżultat ta’ sempliċi kalkolu bbażat fuq id-dħul mill-bejgħ tal-prodott ikkonċernat. Barra minn hekk, id-dritt tal-Unjoni ma jinkludix prinċipju ta’ applikazzjoni ġenerali li jipprovdi li s-sanzjoni għandha tkun proporzjonata għad-dħul mill-bejgħ magħmul mill-impriża permezz tal-bejgħ tal-prodott li huwa s-suġġett tal-ksur (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Diċembru 2011, KME Germany
et
vs Il-Kummissjoni, C-389/10 P, punti 58 sa 60).
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, għalkemm, ċertament, ir-rikorrenti interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fl-1992, xorta jibqa’ l-fatt li hija reġgħet bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju fit-3 ta’ Settembru 1996 u li, minn Mejju 1997 sa Diċembru 1999, saru kuntatti illeċiti magħha sabiex terġa’ tibda tipparteċipa mill-ġdid b’mod sħiħ u komplet darb’oħra f’Mejju 2000 u dan sa Mejju 2007. Hija tallega li kienet ġiet imġiegħla tagħmel dan, iżda madankollu dan l-argument ma jistax jintlaqa’, bħal ma jistgħux jintlaqgħu l-allegazzjonijiet tagħha dwar il-fatt li hija ma pparteċipatx fi ksur uniku u kumpless (ara l-punti 159, 185 u 202 sa 214 iktar ’il fuq).
Għalhekk hija ma kinitx f’sitwazzjoni li kienet tiddistingwiha mill-parteċipanti l-oħra fl-akkordju li tiġġustifika l-fatt li tintuża, fir-rigward tagħha, perċentwali differenti ta’ bejgħ rilevanti sabiex jiġi ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa.
Jirriżulta wkoll li l-Kummissjoni ma kisritx il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Għalhekk l-ewwel parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda kollha kemm hi.
2.
Fuq it-tieni parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fil-kalkolu tal-multa skont it-tul tal-ksur u l-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
a) Id-deċiżjoni kkontestata
Mill-premessi 141 sa 147 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni, li bbażat ruħha fuq diversi dokumenti, fosthom ċerti noti interni kkomunikati minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza (premessi 143 sa 145 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkunsidrat li hija kienet bdiet tipparteċipa mill-ġdid b’mod attiv fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996.
Il-premessa 487 tad-deċiżjoni kkontestata tesponi r-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni hija kuntrarja għall-argument tar-rikorrenti li titlob li, skont il-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, ma jintużawx kontriha l-provi li hija pproduċiet lill-Kummissjoni għall-perijodu 1996-1997.
Il-premessi 447 u 448 tad-deċiżjoni kkontestata fl-aħħar nett jispeċifikaw it-tul tal-perijodu li matulu seħħ il-ksur meħud inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni għall-finijiet tal-kalkolut tal-multa.
b) L-argumenti tal-partijiet
Essenzjalment, ir-rikorrenti ssostni li, billi ġie inkluż il-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997, it-tul tal-ksur ġie aġġustat b’mod żbaljat għal tmien snin (dan il-perijodu ta’ tmien snin ġie arrotondat għal sena addizzjonali), liema fatt ta lok għal żieda fl-ammont tal-multa ta’ madwar [
kunfidenzjali
]. Hija tqis li, fil-fatt, hija ġiet issanzjonata b’mod żbaljat għal dan il-perijodu, u dan abbażi tal-provi li hija stess kienet ikkomunikat lill-Kummissjoni fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza. Issa, dawn il-provi ma setgħux jintużaw kontriha, skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, u dan il-preġudizzju għad-drittijiet tagħha jikkostitwixxi wkoll ksur tal-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi. Barra minn hekk id-deċiżjoni kkontestata hija nieqsa minn motivazzjoni adegwata f’dan ir-rigward.
F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tirreferi għall-argument tagħha ppreżentat fil-kuntest tat-tieni motiv.
c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Mill-analiżi tat-tieni motiv jirriżulta li l-Kummissjoni ġustament qieset li r-rikorrenti kienet reġgħet bdiet tipparteċipa mill-ġdid fl-akkordju fit-3 ta’ Settembru 1996 u kienet ipparteċipat bis-sħiħ fil-ksur sat-13 ta’ Mejju 1997 (ara l-punt 159 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant il-Kummissjoni ma wettqet ebda żball billi ħadet inkunsiderazzjoni l-perijodu li matulu seħħ il-ksur mit-3 ta’ Settembru 1996 u t-13 ta’ Mejju 1997 u billi aġġustat it-tul tal-ksur ta’ seba’ snin u nofs għal tmien snin skont il-linji gwida tagħha.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata tinkludi motivazzjoni adegwata, li tinsab fil-premessi 141 sa 147 u 487 tagħha. Għaldaqstant l-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni għandu jiġi miċħud.
Barra minn hekk, hemm lok li jiġi miċħud l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, inkwantu l-Kummissjoni użat ċerti dokumenti li hija kienet ipproduċiet fil-kuntest tat-talba tagħha għal kooperazzjoni fil-konfront tagħha, ġaladarba l-Kummissjoni ma kellhiex l-obbligu li tiċħad dawn id-dokumenti skont l-aħħar paragrafu tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni u li, fi kwalunkwe każ, dawn id-dokumenti ma kinux neċessarji sabiex jiġi stabbilit il-ksur li hija wettqet bejn Settembru 1996 u Mejju 1997 (ara l-punti 123 sa 159 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant it-tieni parti tat-tielet motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
3.
Fuq it-tielet parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fiż-żieda tal-multa bħala mezz dissważiv, u fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament
a) Id-deċiżjoni kkontestata
Mill-premessi 449 u 450 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat, skont il-punt 25 tal-linji gwida, żieda fl-ammont bażiku tal-multa ta’ 25 % tal-valur tal-bejgħ b’mod dissważiv.
b) L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tfakkar li ż-żieda ta’ 25 % bil-għan li tiżgura effett dissważiv huwa l-massimu permess mil-linji gwida, li jipprovdu li din iż-żieda hija inkluża bejn 15 % u 25 % tal-bejgħ rilevanti.
Hija tqis li, billi imponitilha din iż-żieda massima, il-Kummissjoni b’mod żbaljat ekwiparatha mal-produtturi l-oħra bi ksur tal-prinċipji applikabbli u mingħajr ma mmotivat din l-ekwiparazzjoni.
B’hekk il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni, skont ir-rikorrenti, tal-fatt li hija kienet kunsiderevolment iżgħar mill-produtturi l-oħra. Issa, il-ġurisprudenza tirrikjedi li ż-żieda applikata bil-għan li jiġi żgurat effett dissważiv tieħu inkunsiderazzjoni d-daqsijiet differenti tal-impriżi li pparteċipaw fl-akkordju.
Ir-rikorrenti ssostni li l-istess jgħodd f’dak li jikkonċerna d-differenza tal-aġir tagħha, inkwantu hija ma kinitx membru attiv tal-akkordju, ħarġet minnu fl-1992 u għamlet dak li setgħet sabiex tieħu d-distanzi minnu u reġgħet bdiet tipparteċipa biss għaliex hija ma setgħetx tissaporti l-pressjoni u t-theddid mill-membri l-oħra tal-akkordju. Barra minn hekk, fl-2003, il-bord ta’ tmexxija tagħha mmanifesta mingħajr dubji r-rieda tiegħu li toħroġ mill-akkordju u, għalkemm minkejja kollox hija baqgħet fl-akkordju wara din id-data, dan huwa minħabba s-sempliċi aġir ta’ ċerti impjegati żleali tas-sussidjarja li kienet tinsab fl-Istati Uniti, li aġixxew mingħajr ma kienet taf u kontra r-rieda tagħha, fejn barra minn hekk il-Kummissjoni qatt ma sostniet li hija kellha għarfien tal-attivitajiet tal-fergħa Amerikana tagħha, u wisq inqas li hija kienet approvathom. Barra minn hekk, malli saret taf bir-rwol tagħhom fl-akkordju u dwar il-ksur tagħhom tal-kodiċi tal-etika, hija qatgħet immedjatament ir-relazzjonijiet tagħha ma’ F., konsulent, u r-relazzjoni ta’ xogħol ma ex impjegat ta’ MOM.
Barra minn hekk, sa mill-2005 hija kienet stabbilixxiet proċedura interna intiża sabiex timponi lill-impjegati tagħha l-osservanza tal-leġiżlazzjoni dwar il-kompetizzjoni u, bis-saħħa tal-kodiċi ta’ etika ġdid adottat f’dan il-kuntest, hija ssanzjonat wieħed mill-impjegati tagħha.
Fil-fehma tagħha, dan juri li hija kienet u għadha konvinta bis-sħiħ dwar il-ħtieġa li fil-futur ma tipparteċipax f’attivitajiet antikompetittivi u ż-żieda fil-multa għal finijiet dissważivi hija totalment inutli u nieqsa minn motivazzjoni.
Fl-aħħar nett, fi kwalunkwe każ, l-applikazzjoni tar-rata massima taż-żieda tidher li ma hijiex ġustifikata, fid-dawl tar-rwol li hija kellha fl-akkordju.
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li l-Linji Gwida jipprovdu:
“10.
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni għandha tiddetermina ammont bażiku għal kull impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi.
11.
Fit-tieni lok, hija tista’ taġġusta dan l-ammont bażiku, ’il fuq jew l-isfel.
[…]
19.
L-ammont bażiku tal-multa għandu jkun marbut ma’ proporzjon tal-valur tal-bejgħ iddeterminat skont il-livell ta’ serjetà tal-ksur, immultiplikat bin-numru ta’ snin tal-ksur.
20.
L-evalwazzjoni tal-gravità għandha ssir skont il-każ għal kull tip ta’ ksur, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha rilevanti tal-każ.
[…]
23.
Il-ftehim orizzontali ta’ ffissar ta’ prezzijiet, ta’ tqassim tas-suq u ta’ limitazzjoni ta’ produzzjoni, li huma ġeneralment sigrieti, huma, min-natura tagħhom stess, fost l-iktar restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni gravi. Taħt il-politika tal-kompetizzjoni, huma għandhom jiġu ssanzjonati severament […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
It-tieni nett, ġie deċiż kemm-il darba li, filwaqt li l-ammont inizjali tal-multa huwa ffissat skont il-ksur, il-gravità tiegħu hija ddeterminata b’riferiment għal numru ta’ fatturi oħra, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni (sentenza KME Germany
et
vs Il-Kummissjoni, punt 235 iktar ’il fuq, punt 58). Barra minn hekk mil-Linji Gwida jirriżulta li l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur isseħħ f’żewġ stadji. Fl-ewwel stadju, il-gravità ġenerali hija evalwata biss skont l-elementi proprji tal-ksur, bħan-natura tiegħu u l-impatt tiegħu fuq is-suq u, fit-tieni stadju, l-evalwazzjoni tal-gravità relattiva hija adattata skont iċ-ċirkustanzi proprji tal-impriża kkonċernata li barra minn hekk twassal lill-Kummissjoni sabiex tieħu inkunsiderazzjoni mhux biss l-eventwali ċirkustanzi aggravanti, iżda wkoll, skont il-każ, iċ-ċirkustanzi attenwanti. Dan jippermetti, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ ksur li jinvolvu numru ta’ impriżi, li jittieħed inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, ir-rwol differenti interpretat minn kull impriża u l-attitudni tagħha fil-konfront tal-Kummissjoni matul l-iżvolġiment tal-proċedura (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Lulju 2001, Tate & Lyle
et
vs Il-Kummissjoni,
T-202/98, T-204/98 u T-207/98, Ġabra p. II-2035
, punt 109, u tat-28 ta’ April 2010, BST vs Il-Kummissjoni,
T-452/05, Ġabra p. II-1373
, punt 48). Għaldaqstant, anki jekk jitqies negliġibbli, ir-rwol individwali tar-rikorrenti ma jistax iqiegħed mill-ġdid inkwistjoni l-livell tal-gravità tal-ksur.
Għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata talli qieset li l-ksur – li dam mill-inqas mill-1986 sal-2007 u kien ikkaratterizzat kemm bi ftehim fuq il-prezzijiet kif ukoll minn tqassim ta’ swieq ġeografiċi u ta’ kwoti – kien jippreżenta gravità ġenerali importanti.
Issa, ir-rikorrenti pparteċipat bis-sħiħ fl-aġir li jikkostitwixxi ksur, anki hekk hija eskludiet ruħha mill-akkordju fl-1992 u bdiet tipparteċipa mill-ġdid biss fl-1996, liema fatt ittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-multa imposta fuqha, fejn fil-fatt l-ebda multa ma ġiet imposta fuqha għall-perijodu li jippreċedi t-3 ta’ Settembru 1996 (ara l-premessa 448 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għaldaqstant l-ilment dwar il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament għandu jiġi miċħud.
It-tielet nett, skont ġurisprudenza stabbilita, peress li l-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tikkalkola l-ammont tal-multa abbażi ta’ ammonti bbażati fuq id-dħul mill-bejgħ tal-impriżi kkonċernati, hija lanqas ma għandha l-obbligu li tiżgura, fil-każ fejn multi jiġu imposti fuq diversi impriżi involuti fl-istess ksur, li l-ammonti finali tal-multi li għalihom iwassal il-kalkolu tagħha għall-impriżi kkonċernati jirriflettu kull differenza bejniethom fir-rigward tad-dħul mill-bejgħ globali tagħhom jew tad-dħul mill-bejgħ tagħhom fuq is-suq tal-prodott inkwistjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3) u l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003 lanqas ma jirrikjedu li, fil-każ fejn multi jiġu imposti fuq diversi impriżi involuti fl-istess ksur, l-ammont tal-multa imposta fuq impriża ta’ daqs żgħir jew medju ma jkunx ikbar, bħala perċentwali tad-dħul mill-bejgħ, minn dak tal-multi imposti fuq impriżi ikbar. Fil-fatt, minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li, kemm għall-impriżi ta’ daqs żgħir jew medju kif ukoll għall-impriżi ta’ daqs ikbar hemm lok li, sabiex jiġi ffissat l-ammont tal-multa, jittieħdu inkunsiderazzjoni l-gravità u t-tul tal-ksur. Sa fejn il-Kummissjoni timponi multi ġġustifikati fuq l-impriżi involuti fl-istess ksur, għal kull waħda minnhom, meta mqabbla mal-gravità u t-tul tal-ksur, hija ma tistax tiġi akkużata li, għal uħud minnhom, l-ammont tal-multa jkun ogħla, meta mqabbel mad-dħul mill-bejgħ, minn dak ta’ impriżi oħra. B’hekk, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tnaqqas l-ammont tal-multi meta l-impriżi kkonċernati jkunu żgħar jew medji. Fil-fatt, id-daqs tal-impriża huwa diġà meħud inkunsiderazzjoni mil-limitu massimu ffissat mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u mill-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003 kif ukoll mid-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida. Minn barra dawn il-kunsiderazzjonijiet fir-rigward tad-daqs, ma hemm ebda raġuni sabiex wieħed jittratta l-impriżi żgħar jew medji b’mod differenti minn impriżi oħra. Il-fatt li l-impriżi kkonċernati huma impriżi żgħar u medji ma jeżentahomx mid-dmir tagħhom li josservaw ir-regoli tal-kompetizzjoni (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali Gütermann u Zwicky vs Il-Kummissjoni, punt 225 iktar ’il fuq, punti 279 sa 281, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-28 ta’ April 2010, Amann & Söhne u Cousin Filterie vs Il-Kummissjoni,
T-446/05, Ġabra p. II-1255
, punti 198 sa 200).
Konsegwentement ir-rikorrenti hija żbaljata billi ssostni li minħabba d-daqs żgħir tagħha hija kellha tingħata trattament differenzjat mill-perspettiva tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, li fih barra minn hekk ġie stabbilit li hija pparteċipat bis-sħiħ.
Għalhekk l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità għandu jiġi miċħud ukoll.
Ir-raba’ nett, ġaladarba r-rikorrenti ma tistax utilment issostni li hija pparteċipat fl-akkordju b’mod marġinali biss, bejn l-1996 u l-2000 jew li l-parteċipazzjoni tagħha kellha bħala għan li tadotta attitudni difensiva fir-rigward tal-kompetituri tagħha (ara b’mod partikolari l-punt 85 iktar ’il fuq), il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma ħaditx dawn il-punti inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-gravità tal-ksur.
Barra minn hekk, għalkemm ir-rikorrenti ssostni li hija ma kinitx taf dwar l-aġir illegali tas-sussidjarja Amerikana tagħha MOM, hija ma tikkontestax il-fatt, f’dan ir-rikors, li hija kollha kemm hi responsabbli għall-atti mwettqa minnha fis-sens tal-ġurisprudenza (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Settembru 2009, Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni,
C-97/08 P, Ġabra p. I-8237
). Fil-fatt hija tikkontesta l-perċentwali ta’ żieda applikata għal finijiet dissważivi mill-Kummissjoni, li ma ħaditx l-attitudni tagħha biżżejjed inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari meta mqabbel mal-impriżi l-oħra involuti fl-akkordju.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-intenzjoni li hija setgħet tesprimi fl-2003 li titlaq mill-akkordju tibqa’ ineffettiva inkwantu, mill-inqas, ġie stabbilit li s-sussidjarja tagħha kompliet tipparteċipa fil-ksur sal-2007.
Għalhekk il-Kummissjoni kellha raġun billi ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li r-rikorrenti, mill-inqas permezz tas-sussidjarja tagħha, kienet ipparteċipat fl-akkordju sa Mejju 2007.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma għamlitx żball manifest fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur f’dan ir-rigward.
L-istess jgħodd fir-rigward tal-pjan intern tar-rikorrenti intiż għall-osservanza tad-dritt tal-kompetizzjoni, ġaladarba ġie effettivament deċiż li, għalkemm huwa ċertament importanti li impriża tkun adottat miżuri sabiex tipprekludi li fil-futur jitwettaq ksur ġdid tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni minn membri tal-persunal tagħha, dan il-fatt ma jbiddel xejn mir-realtà tal-ksur li ġie kkonstatat. Din iċ-ċirkustanza ma tobbligax lill-Kummissjoni tnaqqas, bħala ċirkustanza attenwanti, l-ammont tal-multa imposta fuq l-imsemmija impriża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 115 iktar ’il fuq, punt 373).
Konsegwentement għandu jiġi miċħud l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ allegat effett dissważiv taż-żieda tal-multa minħabba l-fatt li r-rikorrenti kienet diġà adottat provvedimenti li juru x-xewqa tagħha li tevita li hija ma tkunx involuta f’attivitajiet kollużorji.
Fl-aħħar nett, il-ħames nett, mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni għandu jiġi miċħud ukoll.
Għaldaqstant, it-tielet parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda.
4.
Fuq ir-raba parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fl-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti u tal-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
a) Id-deċiżjoni kkontestata
Mill-premessa 464 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni ma tirrikonoxxi lill-membri tal-akkordju ebda ċirkustanza attenwanti li tista’ tirriżulta minn rwol passiv jew sekondarju fi ħdan l-akkordju.
b) L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tqis li, mingħajr ma twettaq eżami speċifiku tas-sitwazzjoni individwali tal-impriżi u mingħajr ebda motivazzjoni, il-Kummissjoni ċaħdet l-għoti ta’ ċirkustanzi attenwanti fil-premessa 464 tad-deċiżjoni kkontestata.
B’hekk hija ma tat ebda kunsiderazzjoni lis-sitwazzjoni partikolari tar-rikorrenti u lanqas lil serje ta’ ċirkustanzi determinanti sabiex tikkwalifika l-aġir tagħha lejn l-akkordju u fi ħdanu, u b’hekk, hija kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti ssostni li hija ma tagħmilx parti min-“numru ta’ impriżi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 434 tad-deċiżjoni kkontestata) li invokaw l-importanza żgħira tal-attività tagħhom fis-settur tal-manek marittimi sabiex ċirkustanzi attenwanti jiġu rikonoxxuti lilhom, liema fatt jikkostitwixxi xebh mingħajr distinzjoni u superfiċjali tad-difiża tagħha ma’ dik ta’ produtturi oħra.
Barra minn hekk, fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni applikatilha l-istess trattament bħal ma applikat lil Telleborg u Dunlop, meta la l-aġir u lanqas l-importanza ta’ dawn l-impriżi ma kienu paragunabbli għal tagħha.
Fl-aħħar nett ir-rikorrenti tqis li t-tnaqqis li jmissu ngħatalha fl-ebda każ ma kellu jkun inqas minn 30 %.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet.
c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jitfakkar li l-linji gwida jipprovdu:
“29.
L-ammont bażiku tal-multa jista’ jitnaqqas meta l-Kummissjoni tikkonstata l-eżistenza ta’ ċirkustanzi attenwanti bħal:
[…]

meta l-impriża kkonċernata tipproduċi l-prova li l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur hija sostanzjalment ridotta u b’hekk turi li, matul il-perijodu li matulu hija aderixxiet mal-ftehim li jikkostitwixxi ksur, hija effettivament eskludiet lilha nnifisha mill-applikazzjoni ta’ dan il-ftehim billi adottat aġir kompetittiv fis-suq; is-sempliċi fatt li impriża pparteċipat fi ksur għal tul iqsar mill-oħrajn ma jistax jiġi kkunsidrat bħala ċirkustanza attenwanti, ġaladarba din iċ-ċirkustanza diġà hija riflessa fl-ammont bażiku;
[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-premessa 464 tad-deċiżjoni kkontestata, bit-titlu “Rwol passiv u/jew sekondarju” [traduzzjoni mhux uffiċjali], hija redatta kif ġej:
“Numru ta’ impriżi kkonċernati jsostnu li l-attività tagħhom [relatata mal-manek marittimi] hija attività li ftit hija importanti. Il-Kummissjoni tqis ġeneralment li dan ma jistax iservi bħala punt ta’ tluq sabiex jiġi ddeterminat rwol passiv jew sekondarju, li huwa bbażat biss fuq it-tip ta’ rwol li impriża kellha fi ħdan akkordju u mhux fuq l-importanza tal-attività fi ħdan il-grupp. Barra minn hekk il-Kummissjoni tinnota li minkejja l-importanza relattiva tal-attività, l-impriżi kollha involuti qiesu li l-attività [relatata mal-manek marittimi] kienet importanti biżżejjed sabiex iżommuha, probabbilment għal raġunijiet ta’ viabbiltà (bl-eċċezzjoni ta’ Bridgestone li waqfet mill-attività tagħha wara tmiem il-ksur). Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ssostni li l-importanza relattiva tal-attività kienet tirriżulta b’mod suffiċjenti fil-kalkolu tal-ammont bażiku u li dan ma għandux jittieħed iżjed inkunsiderazzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Qabel kollox, għandu jiġi eżaminat jekk, hekk kif issostni r-rikorrenti, il-Kummissjoni wettqitx żball ta’ evalwazzjoni billi kkonkludiet li ma kienx hemm lok li jiġi rikonoxxut lilha l-benefiċċju ta’ ċirkustanzi attenwanti.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza, il-pressjonijiet eżerċitati minn impriżi u intiżi sabiex impriżi oħra jiġu mħajra jipparteċipaw fi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni ma jeħilsux, tkun liema tkun l-importanza tagħhom, lill-impriża kkonċernata mir-responsabbiltà tagħha għall-ksur imwettaq, assolutament ma jbiddlux il-gravità tal-akkordju u ma jistgħux jikkostitwixxu ċirkustanza attenwanti għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-multi, ġaladarba l-impriża kkonċernata setgħet tirrapporta l-pressjonijiet eventwali lill-awtoritajiet kompetenti u tressaq ilment quddiemhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 115 iktar ’il fuq, punti 369 u 370, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta’ Novembru 2005, Union Pigments vs Il-Kummissjoni,
T-62/02, Ġabra p. II-5057
, punt 63). Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata tieħu inkunsiderazzjoni t-theddid, bħalma hu dak allegat f’din il-kawża, bħala ċirkustanza attenwanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-26 ta’ April 2007, Bolloré
et
vs Il-Kummissjoni,
T-109/02, T-118/02, T-122/02, T-125/02, T-126/02, T-128/02, T-129/02, T-132/02 u T-136/02, Ġabra p. II-947
, punt 640).
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li, fost l-elementi ta’ natura li jiżvelaw ir-rwol passiv ta’ impriża fi ħdan akkordju, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura sinjifikattivament iktar sporadika tal-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat meta mqabbla ma’ dik tal-membri l-oħra tal-akkordju (sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-9 ta’ Lulju 2003, Cheil Jedang vs Il-Kummissjoni,
T-220/00, Ġabra p. II-2473
, punt 168; ara, ukoll, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni,
T-236/01, T-239/01, T-244/01 sa T-246/01, T-251/01 u T-252/01, Ġabra p. II-1181
, punt 331, u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll id-dħul tardiv tagħha fis-suq li kien is-suġġett tal-ksur, indipendentement mit-tul tal-parteċipazzjoni tagħha fih (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Diċembru 1985, Stichting Sigarettenindustrie
et
vs Il-Kummissjoni,
240/82 sa 242/82, 261/82, 262/82, 268/82 u 269/82, Ġabra p. 3831
, punt 100, u s-sentenza Carbone-Lorraine vs Il-Kummissjoni, punt 115 iktar ’il fuq, punt 164, u l-ġurisprudenza ċċitata), jew ukoll l-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet espressi f’dan is-sens minn rappreżentanti ta’ impriżi terzi li pparteċipaw fil-ksur (ara s-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 331, u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet illi r-“rwol esklużivament passiv” ta’ membru ta’ akkordju kien jimplika li dan il-membru jadotta “profil baxx”, jiġifieri nuqqas ta’ parteċipazzjoni attiva fl-elaborazzjoni tal-akkordji antikompetittivi (ara s-sentenza Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, punt 194 iktar ’il fuq, punt 252, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li impriża, li l-parteċipazzjoni tagħha fi ftehim mal-kompetituri tagħha hija stabbilita, ma ġabitx ruħha fis-suq b’mod konformi mal-aġir miftiehem mal-kompetituri tagħha, billi segwiet politika ftit jew wisq indipendenti fis-suq, ma jikkostitwixxix neċessarjament element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni bħala ċirkustanza attenwanti. Ma jistax jiġi eskluż li din l-impriża sempliċement ipprovat tuża l-akkordju favuriha stess (sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Ġunju 2011, FMC Foret vs Il-Kummissjoni,
T-191/06, Ġabra p. II-2959
, punti 345 u 346).
Fl-aħħar nett, skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jiġi ddeterminat jekk impriża għandhiex tibbenefika minn ċirkustanza attenwanti minħabba nuqqas ta’ applikazzjoni effettiva ta’ ftehim li jikkostitwixxi ksur, għandu jiġi vverifikat jekk l-impriża ressqitx argumenti tali li jiġi stabbilit li, fil-perijodu li matulu hija aderixxiet mal-ftehim li jikkostitwixxi ksur, hija effettivament eskludiet lilha nnifisha mill-applikazzjoni tagħhom billi adottat aġir kompetittiv fis-suq fejn, mill-inqas, hija b’mod ċar u b’mod kunsiderevoli kisret l-obbligi intiżi sabiex jiġi implementat dan l-akkordju, b’tali mod li fixklet il-funzjonament stess tiegħu (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Marzu 2006, Daiichi Pharmaceutical vs Il-Kummissjoni,
T-26/02, Ġabra p. II-713
, punt 113, u Carbone-Lorraine vs Il-Kummissjoni, punt 115 iktar ’il fuq, punt 196).
Għaldaqstant ir-rikorrenti ma tista’ utilment tinvoka la allegati pressjonijiet li għalihom kienet suġġetta, u lanqas it-tul iqsar tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur.
Fir-rigward tan-natura allegatament passiva tal-aġir tagħha u tal-impatt tagħha fuq il-multa, għandu jitfakkar li hija reġgħet bdiet tipparteċipa bis-sħiħ fl-akkordju mit-3 ta’ Settembru 1996, li hija pparteċipat fid-diskussjonijiet intiżi sabiex l-akkordju jerġa’ jibda’ jitħaddem mill-ġdid li saru bejn l-1997 u l-1999 u li, minn Mejju 2000, hija reġgħet bdiet tipparteċipa fi ħdan l-akkordju.
Għaldaqstant hija ma tistax issostni rwol passiv kwalunkwe fi ħdan l-akkordju u lanqas, għalhekk, issostni l-benefiċċju ta’ ċirkustanzi attenwanti bbażati fuq tali ċirkustanza.
Barra minn hekk, jekk wieħed isegwi r-raġunament tagħha stess, l-intenzjoni u l-aġir tagħha kellhom, f’dan il-perijodu, bħala għan li jagħtu lil wieħed x’jifhem li hija kellha attitudni favorevoli għall-akkordju u, f’dan is-sens, kellha minn tal-inqas kuntatti u kienet taqsam informazzjoni ma’ ċerti membri tal-akkordju, liema fatt ifisser, kif ammettiet hija stess, li pparteċipat fl-akkordju b’mod attiv.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ma tikkontestax l-argument tar-rikorrenti li, min-naħa tagħha, ma sostnietx, fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva, l-importanza żgħira tal-attivitajiet tagħha fis-settur tal-manek marittimi sabiex hija tkun tista’ tibbenefika miċ-ċirkustanzi attenwanti.
Il-Kummissjoni lanqas ma tikkontesta l-fatt li, fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva, ir-rikorrenti sostniet argumenti li jixbhu dawk li hija sostniet fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, jiġifieri “it-tul limitat tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju u […] r-rwol minuri jew marġinali tagħha fil-kuntest [tiegħu]”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Madankollu, anki jekk, fil-kuntest tal-premessi tad-deċiżjoni kkontestata ddedikati għall-analiżi taċ-ċirkustanzi attenwanti, il-Kummissjoni ma rrispondietx espliċitament għall-argumenti differenti tar-rikorrenti, mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 283 sa 293 iktar ’il fuq jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata, ikkunsidrata globalment, għandha motivazzjoni suffiċjentement iddettaljata li tippermetti lill-Qorti Ġenerali, kif ukoll lir-rikorrenti, tifhem għal liema raġunijiet hija ma tistax tibbenefika minn ċirkustanzi attenwanti f’dan il-każ.
Konsegwentement hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata tissodisfa l-kriterji ġurisprudenzjali msemmija fil-punt 108 iktar ’il fuq.
Għalhekk ir-raba’ parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda fl-intier tagħha.
5.
Fuq il-ħames parti tat-tielet motiv, ibbażata fuq it-tnaqqis tal-multa minħabba kooperazzjoni fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza
a) Id-deċiżjoni kkontestata
Il-premessi 480 sa 488 tad-deċiżjoni kkontestata jesponu r-raġunijiet għalfejn il-Kummissjoni qieset li r-rikorrenti kellha tingħata tnaqqis ta’ 30 % tal-multa li ġiet imposta fuqha fid-dawl tal-kontribut tagħha fil-kwistjoni.
F’dan ir-rigward il-Kummissjoni essenzjalment tqis li ċertament kien hemm lok li tittieħed inkunsiderazzjoni d-data li fiha MRI kienet iddeċidiet li tikkollabora fl-investigazzjoni (premessi 480 u 485 tad-deċiżjoni kkontestata), iżda l-kontribut tagħha kellu valur limitat, inkwantu hija f’dan il-mument diġà kellha numru kbir ta’ provi li jippermettu li jiġu stabbiliti l-karatteristiċi prinċipali tal-akkordju (premessa 485 tad-deċiżjoni kkontestata).
Essenzjalment hija tippreċiża li MRI pproduċiet provi fir-rigward tal-akkordju minn tmiem is-snin 80 (premessa 481 tad-deċiżjoni kkontestata), u b’mod partikolari dokument tal-1989 li jistabbilixxi li l-membri tal-akkordju kienu jiskambjaw data statistika bejniethom (premessi 482 tad-deċiżjoni kkontestata) kif ukoll żewġ dokumenti skambjati fl-2000 mal-koordinatur tal-akkordju li jippermettu li jiġi stabbilit tqassim ġeografiku tas-swieq bejn membri tal-akkordju (premessa 483 tad-deċiżjoni kkontestata) u, fl-aħħar nett, dokumenti interni tal-bidu tas-sena 1997 dwar l-eżistenza tal-akkordju f’dak il-mument, li jippermettu li jiġi stabbilit ir-rwol ta’ MRI fl-akkordju bejn 1996 u 1997 u li jissostanzjaw il-kapaċità tal-Kummissjoni li tipprova l-eżistenza tal-akkordju matul it-tieni parti tas-snin 90 (premessa 484 tad-deċiżjoni kkontestata).
b) L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni wettqet żball fid-determinazzjoni tat-tnaqqis tal-multa fid-dawl tal-kooperazzjoni li hija pprovdiet fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza. Il-Kummissjoni tatha tnaqqis minimu, jiġifieri 30 %, meta l-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tipprovdi li l-ewwel impriża ammessa sabiex tibbenefika mill-klemenza għandha dritt għal tnaqqis li jista’ jilħaq il-50 %, skont il-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. Hija tqis li dan l-iżball jirriżulta mill-fatt li l-Kummissjoni ma ħaditx biżżejjed inkunsiderazzjoni l-kontribut li hija tat lill-investigazzjoni.
Hija tfakkar li d-data li fiha l-provi insostenn tat-talba huma prodotti u l-valur miżjud tagħhom huma ż-żewġ kriterji li, skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, jippermettu li jiġi ddefinit il-livell tat-tnaqqis.
Issa, id-diliġenza tagħha kienet waħda massima, bħal ma turi l-premessa 480 tad-deċiżjoni kkontestata, peress li hija pproduċiet il-parti l-kbira tal-provi l-iktar sinjifikattivi fil-pussess tagħha l-għada tal-ispezzjonijiet, jiġifieri l-4 ta’ Mejju 2007.
Barra minn hekk, hija tqis li l-kontribut tagħha kien sinjifikattiv ħafna. Bil-kontra ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni fil-premessa 482 tad-deċiżjoni kkontestata, il-provi u l-informazzjoni li hija pproduċiet mhux biss “saħħew” jew “irfinaw” il-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li hija bagħtet lill-produtturi, iżda, meta wieħed jeżamina din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kif ukoll id-deċiżjoni kkontestata, jidher, fil-fehma tagħha, li l-informazzjoni li hija pprovdiet kienet determinanti sabiex jiġu ssostanzjati l-ilmenti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-karatteristiċi tal-akkordju, il-funzjonament tiegħu u t-tul tal-ksur, kif ukoll il-portata tal-parteċipazzjoni tal-produtturi. F’ħafna każijiet, din l-informazzjoni hija l-uniku element insostenn tat-teżi tal-Kummissjoni.
F’dan ir-rigward ir-rikorrenti tippreċiża li l-informazzjoni u d-data li hija pprovdiet, minn naħa, ippermettew li tiġi kkorroborata x-xhieda orali magħmula mill-ewwel parti li ressqet l-ilment – li kienet insuffiċjenti, fin-nuqqas ta’ provi dokumentarji jew oġġettivi tali li jikkonfermawha, sabiex fuqhom tibbaża b’mod inkontestabbli l-ilmenti marbuta magħha – kif ukoll l-informazzjoni mogħtija mill-impriżi l-oħra u, min-naħa l-oħra, kienu l-uniċi elementi veritieri insostenn tal-ilment tal-Kummissjoni li l-produtturi l-oħra pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu.
Barra minn hekk, hija tqis li l-provi li hija pproduċiet li jikkonċernaw il-perijodu minn Marzu 1997 sa Ġunju 1999 huma l-bażi unika jew prinċipali tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni marbuta ma’ dan il-perijodu. Għalkemm huwa minnu li jeżistu provi oħra, madankollu dawn huma, fl-opinjoni tagħha, kjarament insuffiċjenti sabiex tintwera xi ħaġa dwar l-akkordju matul dan il-perijodu. B’hekk, fin-nuqqas ta’ dawn il-provi, il-Kummissjoni kien ikollha, fil-fehma tagħha, tikkunsidra żewġ ksur distinti u mhux ksur uniku u kontinwu jew ripetut.
Għaldaqstant il-Kummissjoni b’mod żbaljat qieset, fil-premessa 485 tad-deċiżjoni kkontestata, li “hija diġà kienet tinsab fil-pussess ta’ kwantità importanti ta’ dokumenti, li abbażi tagħhom hija kienet f’pożizzjoni li tipprova l-elementi prinċipali tal-akkordju”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Konsegwentement, għar-rikorrenti, l-applikazzjoni tar-rata minima tat-tnaqqis ma hijiex ġustifikata u, barra minn hekk, ma hijiex motivata. Barra minn hekk hija tqis li din id-deċiżjoni tikser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament peress li, f’każijiet oħra, hija tat tnaqqis ogħla bħala kontroparti għall-iċken produzzjoni ta’ informazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-allegazzjonijiet.
Il-Kummissjoni tqis li, skont ġurisprudenza stabbilita, hija tgawdi minn setgħa diskrezzjonali wiesgħa f’dak li jirrigwarda l-metodu ta’ kalkolu tal-multi u tista’, f’dan ir-rigward, tieħu inkunsiderazzjoni diversi elementi, fosthom il-kooperazzjoni tal-impriżi kkonċernati matul l-investigazzjoni mwettqa mid-dipartimenti tagħha. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni hija mitluba twettaq evalwazzjonijiet fattwali kumplessi, bħal dawk li jirrigwardaw il-kooperazzjoni rispettiva ta’ dawn l-impriżi. B’mod partikolari, hija tgawdi wkoll minn setgħa diskrezzjonali wiesgħa fl-evalwazzjoni tal-kwalità u tal-utilità tal-kooperazzjoni mogħtija minn impriża, speċifikament, meta mqabbla mal-kontributi ta’ impriżi oħra. L-evalwazzjonijiet tagħha huma suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju ristrett.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fatt li MRI kienet l-ewwel u l-unika impriża li l-kontribut tagħha tqies sodisfaċenti sabiex jiġġustifika l-ammissjoni tagħha fil-pjan ta’ klemenza. Fil-fatt hija tqis li l-kawża ssib l-oriġini tagħha fit-talba għal immunità ta’ [
kunfidenzjali
], li waqfet tipparteċipa fl-akkordju qabel ma saret din it-talba u li żvelat l-eżistenza, l-għan u l-karatteristiċi tal-akkordju, liema fatt ippermettielha tagħmel l-investigazzjoni u tiġġustifika li [
kunfidenzjali
] tibbenefika minn immunità totali. Min-naħa l-oħra, MRI bdiet tikkoopera biss wara l-ispezzjonijiet.
Fir-rigward tal-importanza u l-utilità tal-kooperazzjoni mogħtija minn MRI, hija ċertament iffaċilitat il-kompitu tal-Kummissjoni, iżda, l-ewwel nett, hija diġà kienet taf dwar l-eżistenza, l-għan u l-metodi ta’ funzjonament tal-akkordju, it-tieni nett, hija tikkontesta l-fatt li, mingħajr MRI, hija ma kinitx tkun f’pożizzjoni li tipprova l-persistenza tal-ksur, it-tielet nett, ebda waħda mill-impriżi parteċipanti ma kienet ġiet issanzjonata għall-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sal-11 ta’ Ġunju 1999 li fir-rigward tiegħu l-kooperazzjoni ta’ MRI rriżultat li kienet l-iktar utli, ir-raba’ nett, kien possibbli, skont il-Kummissjoni, li l-ksur jiġi kkwalifikat bħala ripetut anki jekk ġie interrott għal xi snin, sabiex sussegwentement reġa’ beda, bl-istess parteċipanti, l-istess għan u l-istess metodi analogi, bil-għan tal-eżekuzzjoni tal-istess pjan globali. Għaldaqstant fil-fehma tagħha, MRI tallega żbaljatament li l-kooperazzjoni tagħha kien neċessarju sabiex il-ksur ikun jista’ jiġi kkwalifikat bħala kontinwu.
Barra minn hekk, għall-perijodi l-oħra, il-kooperazzjoni ta’ MRI kienet ta’ utilità limitata, fid-dawl tal-indizji diġà prodotti minn [
kunfidenzjali
] u tal-volum ta’ dokumenti skoperti meta saru l-ispezzjonijiet.
Għalhekk tnaqqis tal-multa ffissat għal 30 % huwa ġustifikat bis-sħiħ.
Barra minn hekk il-Kummissjoni tqis li huma eċċessivi l-paraguni li MRI tagħmel ma’ impriżi oħra, inkwantu, minn naħa, dan it-tip ta’ paragun bejn kawżi differenti huwa diffiċli ħafna u, min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Kummissjoni, fil-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha, tat ċertu rata ta’ tnaqqis għal aġir speċifiku ma jfissirx li hija għandha l-obbligu li tagħti l-istess tnaqqis meta tevalwa aġir simili fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva sussegwenti, skont il-ġurisprudenza.
Fl-aħħar nett, hija tqis li d-deċiżjoni tagħha li ma tagħtix iktar minn 30 % ta’ tnaqqis hija mmotivata fil-premessa 485 tad-deċiżjoni kkontestata.
c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni jipprovdi:
“F’kull deċiżjoni finali mogħtija skont il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni għandha tiddetermina l-livell ta’ tnaqqis li minnu għandha tibbenefika l-impriża, li jiġi stabbilit kif ġej fir-rigward tal-ammont tal-multa li tkun ġiet imposta awtomatikament.
—
L-ewwel impriża li tipprovdi valur miżjud sinjifikattiv: tnaqqis inkluż bejn 30 u 50 %,
—
it-tieni impriża li tipprovdi valur miżjud sinjifikattiv: tnaqqis inkluż bejn 20 u 30 %,
—
impriżi oħra li jipprovdu valur miżjud sinjifikattiv: tnaqqis massimu ta’ 20 %.
sabiex jiġi ddeterminat il-livell ta’ tnaqqis f’kull waħda minn dawn il-faxex, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni d-data li fiha ġew ikkomunikati l-provi li jissodisfaw il-kundizzjoni msemmija fil-[punt 24] u l-livell ta’ valur miżjud li rrappreżentaw.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Għandu jitfakkar li l-punt 24 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni jippreċiża li, sabiex tkun tista’ tippretendi tali tnaqqis, l-impriża kkonċernata għandha tipproduċi lill-Kummissjoni l-provi tal-ksur allegat li jipprovdu valur miżjud sinjifikattiv b’kuntrast mal-provi diġà fil-pussess tal-Kummissjoni, fejn il-kunċett ta’ valur miżjud huwa fih innifsu ddeterminat fil-punt 25 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni (ara l-punt 116 iktar ’il fuq).
Il-kliem tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni konsegwentement huma intiżi li jagħmlu distinzjoni bejn żewġ stadji:
—
l-ewwel nett, sabiex tkun tista’ tibbenefika minn tnaqqis tal-multa, jeħtieġ li l-impriża tipprovdi lill-Kummissjoni l-provi li għandhom valur miżjud sinjifikattiv; l-ewwel impriża li tikkoopera b’dan il-mod tingħata tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ livell minimu ta’ 30 % u ta’ livell massimu ta’ 50 % mill-ammont bażiku;
—
it-tieni nett, sabiex tiġi stabbilita r-rata ta’ tnaqqis f’din il-faxxa, il-Kummissjoni għandha tieħu żewġ kriterji inkunsiderazzjoni: id-data li fiha l-provi ġew ikkomunikati u l-livell tal-valur miżjud li ppreżentaw.
Barra minn hekk, il-kunċett ta’ valur miżjud sinjifikattiv għandu jinftiehem, fis-sens tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, bħala li jikkonċerna kemm il-provi prodotti jsaħħu, bin-natura tagħhom jew bil-livell ta’ preċiżjoni tagħhom, il-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi l-eżistenza tal-akkordju allegat, fejn dan il-valur innifsu huwa evalwat skont ċertu numru ta’ parametri ppreċiżati fil-punt 25 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
B’hekk, ġaladarba l-provi prodotti lill-Kummissjoni jkollhom valur miżjud sinjifikattiv u l-impriża tkun l-ewwel waħda li tikkomunikahom, ir-rata minima tal-multa tkun ta’ 30 %. Sussegwentement, iktar ma tkun prekoċi l-kooperazzjoni u iktar ma jkun importanti l-livell ta’ valur miżjud, iktar tiżdied ir-rata ta’ tnaqqis, sa massimu ta’ 50 % tal-ammont tal-multa.
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-fatt li MRI kienet l-ewwel impriża li ssodisfat il-kundizzjonijiet bil-għan tal-kisba ta’ tnaqqis tal-multa, inkwantu d-dokumenti li hija kienet ipprovdiet lill-Kummissjoni kellhom valur miżjud sinjifikattiv, iżda hija tat lil MRI l-livell minimu ta’ tnaqqis tal-multa, jiġifieri 30 %. Is-sempliċi kwistjoni ddibattuta bejn il-partijiet u li għandha tiġi deċiża mill-Qorti Ġenerali għaldaqstant hija l-importanza tat-tnaqqis mogħti mill-Kummissjoni f’din il-faxxa u mhux il-prinċipju nnifsu ta’ dan it-tnaqqis.
Għalkemm, ċertament, il-Kummissjoni tevalwa, fid-dawl tal-provi kkomunikati minn MRI, il-perċentwali ta’ tnaqqis li għandu jiġi applikat lil min qed jitlob il-klemenza, xorta jibqa’ l-fatt li hemm lok li jiġi vverifikat jekk hija ddefinietx l-imsemmija perċentwali skont il-kriterji li hija ffissat fil-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni u jekk hija indikatx, fid-deċiżjoni kkontestata, ir-raġunament li hija kienet segwiet f’dan is-sens, b’tali mod li tippermetti lir-rikorrenti tkun taf il-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata fir-rigward tagħha u lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-istħarriġ tagħha.
Fir-rigward tad-data li fiha ġew prodotti l-provi, huwa paċifiku li t-talba għal klemenza ġiet ippreżentata, flimkien mal-provi, fl-4 ta’ Mejju 2007 (premessa 480 tad-deċiżjoni kkontestata) – jiġifieri żewġt iġranet wara l-ispezzjoni organizzata mill-Kummissjoni wara t-talba għal klemenza ppreżentata minn [
kunfidenzjali
] fl-20 ta’ Diċembru 2006.
Il-Kummissjoni tqis li din hija kollaborazzjoni li saret fi stadju prekoċi tal-investigazzjoni (premessa 486 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, għandu jiġi kkonstatat li din l-evalwazzjoni ma hijiex riflessa fir-rata ta’ tnaqqis applikata lill-multa imposta fuq ir-rikorrenti.
Fir-rigward tal-livell tal-valur miżjud sinjifikattiv tal-provi prodotti minn MRI, għandu jiġi osservat dan li ġej.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreċiżat li MRI kienet ipproduċiet provi dwar l-akkordju li jmur lura għal tmiem is-snin 80 – b’mod partikolari dokument tal-1989 li jistabbilixxi li l-membri tal-akkordju kienu jiskambjaw data statistika – kif ukoll żewġ dokumenti skambjati fl-2000 mal-koordinatur tal-akkordju li jippermettu li jiġi stabbilit tqassim ġeografiku tas-swieq bejn il-membri tal-akkordju u, fl-aħħar nett, dokumenti interni tal-bidu tas-sena 1997 dwar l-eżistenza ta’ l-akkordju f’dak il-mument, li jippermettu li jiġi stabbilit ir-rwol ta’ MRI fl-akkordju bejn l-1996 u l-1997 u li jissostanzja l-kapaċità tal-Kummissjoni li tipprova l-eżistenza tal-akkordju matul it-tieni parti tas-snin 90. Madankollu hija indikat li l-kontribut ta’ MRI kellu biss valur limitat, inkwantu hija diġà kellha, fil-mument meta hija intervjeniet, numru kbir ta’ provi li jippermettu li jiġu stabbiliti l-karatteristiċi prinċipali tal-akkordju (ara l-punti 300 u 301 iktar ’il fuq).
Madankollu għandu jiġi osservat li l-premessi 148 sa 187 tad-deċiżjoni kkontestata jesponu l-provi li fuqhom ibbażat ruħha l-Kummissjoni sabiex tqis li, bejn it-13 ta’ Mejju 1997 u Ġunju 1999, l-akkordju għadda minn perijodu ta’ attivitajiet limitati, li matulu inżammu kuntatti li fihom kienet involuta r-rikorrenti u li l-għan tagħhom kien, b’mod partikolari, li l-akkordju jibda jitħaddem mill-ġdid.
Il-provi huma dawn li ġejjin: [
kunfidenzjali
].
Barra minn hekk il-Kummissjoni tippreċiża li dokumenti differenti – jiġifieri żewġ faksijiet minn [
kunfidenzjali
], tal-11 ta’ Ġunju 1999, u faks minn Parker ITR, tal-21 ta’ Ġunju 1999 – jippermettu li jiġi kkonstatat li n-nuqqas ta’ ftehim bejn il-membri tal-akkordju kien waqaf mill-11 ta’ Ġunju 1999 (premessa 178 tad-deċiżjoni kkontestata).
Essenzjalment, il-provi dokumentarji miġbura mill-Kummissjoni dwar il-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sa Ġunju 1999 kienu għaldaqstant ġew prodotti minn MRI fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ssemmi biss il-valur relattiv tad-dokumenti pprovduti minn MRI u mhux il-valur intrinsiku tagħhom, meta dawn madankollu ppermettewlha tikkorrobora ċertu numru ta’ dikjarazzjonijiet u ta’ indizji li hija kellha sa dak il-mument.
Issa, minn naħa, il-provi prodotti minn MRI lill-Kummissjoni dwar il-perijodu mit-13 ta’ Mejju 1997 sa Ġunju 1999 – b’differenza għal dawk li hija pproduċiet għall-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997 (ara l-punti 148 u 149 iktar ’il fuq) – huma provi dokumentarji li saħħew il-kapaċità tal-Kummissjoni li turi l-eżistenza tal-akkordju bejn Mejju 1997 u Ġunju 1999 u ppermettewlha turi li ċerti allegazzjonijiet tal-membri l-oħra tal-akkordju fir-rigward tal-fatt li l-akkordju għadda minn interruzzjoni kompleta bejn Mejju 1997 u Ġunju 1999 kienu ineżatti.
Min-naħa l-oħra, dawn il-provi ppermettew lill-Kummissjoni tissostanzja t-teżi tagħha li l-ksur kien ta’ natura kontinwa minn April 1986 sa Mejju 2007, minkejja l-kriżi li kien għadda minnu l-akkordju bejn Mejju 1997 u Ġunju 1999 (ara l-premessi 289, 293 u 294 tad-deċiżjoni kkontestata), minkejja l-fatt li hija ma imponietx multa għal dan il-perijodu intermedju. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni tirreferi għan-nota f’qiegħ il-paġna Nru 773 tad-deċiżjoni kkontestata u għal noti f’qiegħ il-paġna oħra ta’ din l-istess deċiżjoni, li jirreferu għal tliet dokumenti dwar il-perijodu intermedju, iżda mingħajr ma l-premessi 481 sa 484 tad-deċiżjoni kkontestata jsemmu l-imsemmi perijodu jew il-kontribut ta’ MRI f’dan ir-rigward.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont il-punt 25 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, il-kunċett ta’ valur miżjud jikkonċerna kemm il-provi jsaħħu, min-natura tagħhom stess jew bil-livell ta’ preċiżjoni tagħhom, il-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi l-eżistenza tal-akkordju allegat. Il-punt 25 ta’ din il-komunikazzjoni tippreċiża li l-livell ta’ korroborazzjoni ta’ sorsi oħra neċessarju sabiex tkun tista’ tibbaża ruħha fuq prova fir-rigward ta’ impriżi oħra involuti fil-kawża għandu effett fuq il-valur tal-prova, b’tali mod li l-provi determinanti jingħataw valur ogħla mill-provi bħad-dikjarazzjonijiet li jkollhom jiġu kkorroborati jekk jiġu kkontestati.
Konsegwentement għandu jiġi kkonstatat li l-livell ta’ valur miżjud tal-provi prodotti mir-rikorrenti lill-Kummissjoni ma huwiex rifless fir-rata ta’ tnaqqis tal-multa ffissata fuq il-livell minimu ta’ 30 % mill-Kummissjoni.
B’hekk il-Kummissjoni marret kontra l-kriterji li hija kienet imponiet fuqha nnifisha fil-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni, il-Kummissjoni tindika, fil-premessa 486 tad-deċiżjoni kkontestata, li “meta wieħed iqis il-valur tal-kontribut tagħha f’din il-kawża, l-istadju prekoċi li fih hija tat il-kontribut tagħha u l-portata tal-kooperazzjoni tagħha wara d-dikjarazzjonijiet tagħha, MRI għandha tingħata tnaqqis ta’ 30 % mill-multa li, kieku, kienet tiġi imposta fuqha”.
Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat, sussidjarjament, li, għalkemm il-Kummissjoni kellha raġunijiet partikolari sabiex tillimita għal 30 % r-rata ta’ tnaqqis tal-multa mogħtija lir-rikorrenti u li ma żżidx din ir-rata minkejja n-natura prekoċi tal-kooperazzjoni tagħha u l-livell sinjifikattiv tal-valur miżjud tal-provi prodotti, hija kellha timmotiva d-deċiżjoni kkontestata fuq dan il-punt, liema motivazzjoni hija baqgħet ma għamlitx, b’tali mod li l-Qorti Ġenerali ma tinsabx f’pożizzjoni li tistħarreġ b’ċertezza jekk hija wettqitx ukoll żball manifest ta’ evalwazzjoni fir-rigward tagħha.
Fid-dawl tal-fatt li la n-natura prekoċi tal-kooperazzjoni tar-rikorrenti, u lanqas il-livell tal-valur miżjud tal-provi li hija pproduċiet ma huma riflessi fir-rata ta’ tnaqqis applikata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni min-naħa tagħha, għandha tintlaqa’ parzjalment il-ħames parti tat-tielet motiv u għandu jiġi annullat l-Artikolu 2(f) tad-deċiżjoni kkontestata.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti baqgħet ma pproduċietx biżżejjed elementi li jippermettu li jiġi stabbilit li s-sitwazzjoni tagħha kienet tixbah dik ta’ impriżi oħra f’ċirkustanzi identiċi. Għaldaqstant dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
Għalhekk fir-rigward tal-kumplament il-ħames parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda.
D –
Fuq it-talbiet intiżi għat-tnaqqis tal-multa
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 229 KE, ir-regolamenti adottati konġuntament mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, jistgħu jattribwixxu lill-Qorti tal-Ġustizzja ġurisdizzjoni sħiħa, f’dak li jirrigwarda s-sanzjonijiet previsti f’dawn ir-regolamenti. Tali ġurisdizzjoni ngħatat lill-Qorti tal-Unjoni mill-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk għandha s-setgħa, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ ta’ legalità tas-sanzjoni, sabiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha ma’ dik tal-Kummissjoni u, konsegwentement, li tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa jew il-penalità imposta. Minn dan jirriżulta li l-Qorti tal-Unjoni għandha s-setgħa teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, meta l-kwistjoni tal-ammont tal-multa tiġi sottomessa għall-evalwazzjoni tagħha, u li din il-ġurisdizzjoni tista’ tiġi eżerċitata kemm biex jitnaqqas dan l-ammont kif ukoll biex jiżdied (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Frar 2007, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni,
C-3/06 P, Ġabra p. I-1331
, punti 60 sa 62, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur, minbarra l-gravità tiegħu. Għandu jingħad ukoll li l-ammont tal-multa ma jistax jaqbeż l-10 % tad-dħul mill-bejgħ totali tal-impriża, magħmul matul is-sena finanzjarja preċedenti tal-kumpannija, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Barra minn hekk, kif inhu mfakkar mill-Artikolu 49 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, l-intensità tal-pieni ma għandhiex tkun sproporzjonata meta mqabbla mal-ksur.
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, min-natura tiegħu, l-iffissar ta’ multa mill-Qorti Ġenerali, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, ma huwiex eżerċizzju aritmetiku preċiż. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma hijiex marbuta bil-kalkoli tal-Kummissjoni, iżda għandha tagħmel l-evalwazzjoni tagħha, billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Settembru 2004, Aristrain vs Il-Kummissjoni, T-156/94, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 43).
Il-Qorti ta-Ġustizzja ddeċidiet li, għad-determinazzjoni tal-ammont tal-multi, kien hemm lok li jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur u l-elementi kollha li jistgħu jidħlu fl-evalwazzjoni tal-gravità tiegħu, bħall-aġir ta’ kull waħda mill-impriżi, ir-rwol interpretat minn kull waħda minnhom fl-istabbiliment tal-prattiki miftiehma, il-profitt li huma setgħu jisiltu minn dawn il-prattiki, id-daqs tagħhom u l-valur tal-merkanzija kkonċernata kif ukoll ir-riskju li ksur ta’ dan it-tip jirrappreżenta għall-Unjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il-Kummissjoni,
C-386/10 P, Ġabra p. I-13085
, punt 56, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja indikat ukoll li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi oġġettivi bħall-kontenut u t-tul tal-aġir antikompetittiv, in-numru u l-intensità tagħhom, l-estensjoni tas-suq affettwat u d-deterjorazzjoni mġarrba mill-ordni pubbliku ekonomiku. L-analiżi għandha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll l-importanza relattiva u s-sehem mis-suq tal-impriżi responsabbli kif ukoll reċidiva eventwali (sentenza Chalkor vs Il-Kummissjoni, punt 349 iktar ’il fuq, punt 57).
Ġie deċiż ukoll kostantement li kellu jitfakkar li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jirrikjedi li l-atti tal-istituzzjonijiet ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimament imfittxija mid-dispożizzjoni inkwistjoni, filwaqt li huwa mifhum li, meta teżisti għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel dik li hija l-inqas oneruża u l-iżvantaġġi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta pparagunati mal-għanijiet imfittxija. B’hekk il-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija, jiġifieri meta mqabbla mal-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni, u l-ammont tal-multa imposta fuq impriża minħabba ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandha tkun proporzjonali għall-ksur, evalwat globalment, billi tittieħed inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-gravità tiegħu (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ Ottubru 2011, Romana Tabacchi vs Il-Kummissjoni,
T-11/06, Ġabra p. II-6681
, punt 280 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, fid-dawl tal-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-ħames parti tat-tielet motiv u tal-iżbalji kkonstatati f’din l-okkażjoni (ara l-punt 342 iktar ’il fuq), il-Qorti Ġenerali tqis li huwa xieraq li tiġi eżerċitata l-ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija lilha mill-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003 u li tissostitwixxi d-diskrezzjoni tagħha ma’ dik tal-Kummissjoni fir-rigward tal-ammont tal-multa li hemm lok li tiġi imposta fuq ir-rikorrenti.
Qabel kollox, għandu jitfakkar, f’dan il-każ, minn naħa, li d-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat fuq skala dinjija magħmul minn MRI għall-prodotti kollha tagħha kien, fl-2006, ta’ [
kunfidenzjali
] (premessa 44 tad-deċiżjoni kkontestata), u, min-naħa l-oħra, li s-sehem mis-suq dinji tal-impriża kien evalwat mill-Kummissjoni għal [
kunfidenzjali
], liema fatt ma ġiex ikkontestat mir-rikorrenti (ara l-premessa 433 tad-deċiżjoni kkontestata).
Sussegwentement, għandu jitfakkar li l-akkordju għandu gravità ċerta, fid-dawl tat-tul tal-ksur kif ukoll tal-fatt li l-aġir li jikkostitwixxi ksur, li fih ir-rikorrenti pparteċipat bis-sħiħ, ikkaratterizza ruħu bl-attribuzzjoni ta’ sejħiet għal offerti, l-iffissar tal-prezzijiet, l-iffissar ta’ kwoti, l-istabbiliment tal-kundizzjonijiet ta’ bejgħ, it-tqassim tas-swieq ġeografiċi kif ukoll l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva dwar il-prezzijiet, il-volumi tal-bejgħ u s-sejħiet għal offerti. Barra minn hekk dan huwa akkordju ta’ daqs dinji.
Barra minn hekk, huwa paċifiku li r-rikorrenti pparteċipat fil-ksur mill-1 ta’ April 1986 sal-1 ta’ Awwissu 1992 – fejn dan il-perijodu ma huwiex preskritt (ara l-punti 212 sa 214 iktar ’il fuq) – imbagħad mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-2 ta’ Mejju 2007, fejn ċertament, matul dan it-tieni episodju li matulu seħħ il-ksur, kien hemm perijodu ta’ attivitajiet ristretti matul il-perijodu intermedju, iżda li fihom F. ipparteċipa bis-sħiħ bil-perspettiva, b’mod partikolari, li l-akkordju jibda’ jitħaddem mill-ġdid u li l-pożizzjoni tar-rikorrenti fi ħdanu tiġi nnegozjata.
Ċertament, hemm lok li wieħed iqis il-kollaborazzjoni mogħtija mir-rikorrenti fl-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Permezz tal-provi li hija pproduċiet lill-Kummissjoni, ir-rikorrenti fil-fatt ippermettiet li hija tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur kontinwu dovut għall-membri l-oħra tal-akkordju, minkejja l-eżistenza ta’ perijodu ta’ kriżi li, mingħajr dawn il-provi, kien, milli jidher, seta’ wassal lill-Kummissjoni tqis li l-akkordju kien ġie interrott matul perijodu ta’ sentejn – jew saħansitra tliet snin fir-rigward tar-rikorrenti nnifisha.
Madankollu għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, anki mingħajr dawn il-provi, il-Kummissjoni setgħet tikkonstata li kien jeżisti ksur ripetut dovut għall-membri tal-akkordju (ara f’dan ir-rigward l-elementi ppreżentati mill-Kummissjoni fil-premessi 296 sa 304 u 307 tad-deċiżjoni kkontestata), liema fatt jidher li jirrelativizza l-importanza tal-valur miżjud tal-kooperazzjoni ta’ MRI.
Il-Qorti Ġenerali tqis li, f’tali ċirkustanzi, ir-rata ta’ tnaqqis al-multa jmissha kienet ta’ 40 %.
Madankollu, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti u tal-ħtieġa li jiġu kkunsidrati l-elementi differenti li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multa (ara l-punti 349 u 350 iktar ’il fuq), il-Qorti Ġenerali tqis li l-ammont tal-multa imposta lir-rikorrenti, b’mod partikolari fid-dawl tal-gravità tal-ksur u t-tul tal-parteċipazzjoni ta’ MRI fih, huwa xieraq u għaldaqstant ma hemmx bżonn li dan jitnaqqas.
Għaldaqstant, għandhom jiġu miċħuda t-talbiet għal bidla ppreżentati mir-rikorrenti, inkwantu huma intiżi għat-tnaqqis tal-ammont ta’ multa ta’ EUR 4 900 000 li ġiet imposta fuqha.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 87(3), jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew iktar tat-talbiet tagħhom, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
Peress li kemm ir-rikorrent u l-Kunsill tilfu parzjalment, huma għandhom jiġu kkundannati għall-ispejjeż rispettivi tagħhom.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (L-Ewwel Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 2(f) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2009) 428 finali, tat-28 ta’ Jannar 2009, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/39.406 – Manek marittimi) huwa annullat.

2)
L-ammont tal-multa imposta fuq MRI huwa ffissat għal EUR 4 900 000.

3)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.

4)
Kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha.

Azizi
Prek
Frimodt Nielsen
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-17 ta’ Mejju 2013.
Firem
Werrej

Il-fatti li wasslu għall-kawża

A – Settur tal-manek marittimi għaż-żejt u għall-gas

B – Preżentazzjoni tar-rikorrenti

C – Il-proċedura amministrattiva

D – Id-deċiżjoni kkontestata

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

Id-dritt

A – Fuq it-talbiet għal annullament

B – Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq żball ta’ klassifikazzjoni tal-ksur u fuq ksur tal-Artikolu 253 KE, u fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fid-determinazzjoni tat-tul tal-ksur, tal-ksur tal-Artikoli 81 KE u 253 KE u tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1/2003

1. Id-deċiżjoni kkontestata

2. L-argumenti tal-partijiet

a) Fuq l-ewwel motiv

b) Fuq it-tieni motiv

Fuq l-ewwel parti

Fuq it-tieni parti

Fuq it-tielet parti

Fuq ir-raba’ parti

Fuq il-ħames parti

Fuq is-sitt parti

3. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

a) Tfakkira tal-prinċipji li jikkonċernaw l-oneru tal-prova

b) Fuq il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur bejn it-3 ta’ Settembru 1996 u d-9 ta’ Mejju 2000

Fuq il-perijodu mit-3 ta’ Settembru 1996 sat-13 ta’ Mejju 1997

– Fuq il-portata tal-punt 26 tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni

– Fuq l-istabbiliment, f’dan il-każ, ta’ fatti addizzjonali li jsaħħu jew il-gravitŕ jew it-tul tal-ksur

Fuq il-perijodu intermedju

c) Fuq l-eżistenza ta’ ksur kontinwu

Fuq il-kunċett ta’ ksur kontinwu u ta’ ksur ripetut

Fuq l-eżistenza ta’ ksur kontinwu f’dan il-każ

d) Fuq il-fondatezza tal-partijiet l-oħra tat-tieni motiv

C – Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq żbalji differenti fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, tal-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ, tal-prinċipju ta’ adegwatezza tas-sanzjoni, tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ nuqqas ta’ motivazzjoni

1. Fuq l-ewwel parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni tal-gravitŕ tal-ksur u tal-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament

a) Id-deċiżjoni kkontestata

b) L-argumenti tal-partijiet

c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

2. Fuq it-tieni parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fil-kalkolu tal-multa skont it-tul tal-ksur u l-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi

a) Id-deċiżjoni kkontestata

b) L-argumenti tal-partijiet

c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

3. Fuq it-tielet parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fiż-żieda tal-multa bħala mezz dissważiv, u fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament

a) Id-deċiżjoni kkontestata

b) L-argumenti tal-partijiet

c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

4. Fuq ir-raba’ parti tat-tielet motiv, ibbażat fuq żball fl-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti u tal-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni

a) Id-deċiżjoni kkontestata

b) L-argumenti tal-partijiet

c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

5. Fuq il-ħames parti tat-tielet motiv, ibbażata fuq it-tnaqqis tal-multa minħabba kooperazzjoni fil-kuntest tal-pjan ta’ klemenza

a) Id-deċiżjoni kkontestata

b) L-argumenti tal-partijiet

c) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

D – Fuq it-talbiet intiżi għat-tnaqqis tal-multa

Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.
(
)	Informazzjoni kunfidenzjali moħbija.