CELEX: 62009TJ0341
Κοινοτικό σήμα
Αίτηση καταχωρίσεως λεκτικού συλλογικού κοινοτικού σήματος TXAKOLI
Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου
Περιγραφικός χαρακτήρας
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009
Άρθρο 66, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009
Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009

του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2006, T‑226/04, Ιταλία κατά Επιτροπής, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή.
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, μολονότι συνδέει τους όρους «chacolí» ή «txakolina»,
ενδεχομένως δε και τον όρο «txakoli», με τους οίνους των ονομασιών προελεύσεως των οποίων συμβούλια διαχειρίσεως είναι τα
προσφεύγοντα, η νομοθεσία περί αμπελουργίας την οποία επικαλούνται τα προσφεύγοντα χαρακτηρίζει τους όρους αυτούς απλώς ως
ενδείξεις ενός χαρακτηριστικού γνωρίσματος των οίνων και όχι ως ένδειξη της γεωγραφικής προελεύσεώς τους, τούτο δε παρά τη
σχέση που υφίσταται, κατά τα προσφεύγοντα, μεταξύ των όρων αυτών, ιδίως δε του όρου «txakoli», και της Χώρας των Βάσκων.
Ως εκ τούτου, τα επιχειρήματα των προσφευγόντων ότι ο όρος αυτός αποτελεί «κατ’ ουσίαν» γεωγραφική ένδειξη πρέπει να απορριφθούν.
Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να επισημανθεί ότι, καθόσον το άρθρο 66, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009 εισάγει εξαίρεση
από τον λόγο απαραδέκτου που προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού αυτού, δεν πρέπει να ερμηνεύεται
διασταλτικώς κατά τρόπο που να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του τα σημεία τα οποία αποτελούν γεωγραφική ένδειξη μόνον επί
της ουσίας (βλ., σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Ιουνίου 2005, T‑190/03, Olesen κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ.
2005, σ. I‑A‑181 και II‑805, σκέψη 47).
Επιβάλλεται να επισημανθεί, εξάλλου, ότι, όσον αφορά την όλως ειδική αγορά του οίνου, αν γίνει δεκτό, στο πλαίσιο της εξετάσεως
της αιτήσεως καταχωρίσεως που υπέβαλαν τα προσφεύγοντα ενώπιον του ΓΕΕΑ, ότι ο όρος «txakoli» δηλώνει ή μπορεί να χρησιμεύσει
για να δηλώσει, στο πλαίσιο της συνήθους χρήσεως εκ μέρους του ενδιαφερόμενου κοινού, τη Χώρα των Βάσκων ως γεωγραφική προέλευση
του οικείου οίνου, αυτό θα έθιγε τη δικαιοδοσία των αρχών που μετέχουν στις διαδικασίες για τη σύσταση νέων προστατευόμενων
ονομασιών προελεύσεως ή προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων που θα περιλαμβάνουν τον όρο αυτό (ή τους ισοδύναμους προς αυτόν
όρους «chacolí» ή «txakolina») ή για την αύξηση του αριθμού των ονομασιών που συνδέονται με τις ενδείξεις αυτές.
Απόκειται, όμως, στις αρχές αυτές να καθορίσουν, στο πλαίσιο του περιθωρίου εκτιμήσεως που διαθέτουν και αφού εξετάσουν το
σύνολο των κρίσιμων περιστάσεων, όπως αυτές στις οποίες αναφέρθηκαν οι διάδικοι στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, εάν ο
όρος «txakoli» πρέπει να προστατεύεται ως προσδιορισμός της γεωγραφικής προελεύσεως του οικείου οίνου, τούτο δε τηρώντας την
ειδική διαδικασία που ορίζει προς τούτο ο κανονισμός 1234/2007 και η οποία μεταξύ άλλων παρέχει ειδικά δικαιώματα στους ενδιαφερομένους
και συνεπάγεται τη δυνατότητα αμφισβητήσεως, ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων της Ενώσεως, της οριστικής αποφάσεως που θα
λάβει σχετικώς η Επιτροπή.
Όσον αφορά, δεύτερον, τα καταχωρισθέντα σήματα που επικαλούνται τα προσφεύγοντα, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία,
οι αποφάσεις τις οποίες εκδίδουν τα τμήματα προσφυγών του ΓΕΕΑ, βάσει του κανονισμού 40/94, σχετικά με την καταχώριση σημείου
ως κοινοτικού σήματος, εμπίπτουν στην άσκηση δεσμίας αρμοδιότητας και όχι διακριτικής ευχέρειας. Ως εκ τούτου, η νομιμότητα
των αποφάσεων αυτών πρέπει να εξετάζεται αποκλειστικά βάσει του εν λόγω κανονισμού και όχι βάσει προγενέστερης πρακτικής [απόφαση
του Δικαστηρίου της 26ης Απριλίου 2007, C‑412/05 P, Alcon κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2007, σ. I‑3569, σκέψη 65, και απόφαση του Πρωτοδικείου
της 24ης Νοεμβρίου 2005, T‑346/04, Sadas κατά ΓΕΕΑ - LTJ Diffusion (ARTHUR ET FELICIE), Συλλογή 2005, σ. II‑4891, σκέψη 71].
Εν πάση περιπτώσει, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα σήματα που επικαλούνται τα προσφεύγοντα στερούνται εν προκειμένω σημασίας,
δεδομένου ότι πρόκειται για ατομικά σήματα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του λόγου απαραδέκτου τον οποίο προβλέπει
το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, και όχι για περιγραφικά συλλογικά σήματα καταχωρισθέντα βάσει του άρθρου 66, παράγραφος
2, του κανονισμού 207/2009. Ειδικότερα, τα δύο πρώτα είναι εικονιστικά σήματα που περιλαμβάνουν, εκτός των όρων που παρέθεσαν
τα προσφεύγοντα, δηλαδή «zumo» και «don sabor mosto», ιδιαιτέρως διακριτικά εικονιστικά στοιχεία. Όσον αφορά το λεκτικό σήμα
MOSTO, και δεδομένου ότι «mosto» σημαίνει στα ισπανικά μούστος σταφυλής, πρέπει να επισημανθεί ότι, αντιθέτως προς ό,τι διατείνονται
τα προσφεύγοντα, το εν λόγω σήμα δεν καταχωρίσθηκε για τον μούστο.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών δεν υπέπεσε σε πλάνη μη εφαρμόζοντας το άρθρο 66, παράγραφος 2, του κανονισμού
207/2009, περί μη εφαρμογής του λόγου απαραδέκτου του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του εν λόγω κανονισμού.

Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού
207/2009
Επιχειρήματα των διαδίκων
Τα προσφεύγοντα υποστηρίζουν ότι, προκειμένου μια παραδοσιακή ένδειξη να προστατεύεται βάσει του κανονισμού 753/2002, πρέπει
να υποδηλώνει γεωγραφική ένδειξη η οποία τη συνδέει με περιοχή, καθώς και ότι ο διακριτικός χαρακτήρας του όρου «txakoli»
απορρέει από την άμεση σχέση του με τη Χώρα των Βάσκων, σχέση η οποία καταδεικνύεται από το γεγονός ότι η χρήση του όρου αυτού
επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση των ονομασιών προελεύσεως των οποίων συμβούλια διαχειρίσεως είναι τα προσφεύγοντα. Επισημαίνουν
επίσης ότι η αποκλειστικότητα ως προς τη χρήση του όρου «txakoli» οφείλεται στον χαρακτηρισμό του κατά τον κανονισμό αυτό
ως «παραδοσιακής ενδείξεως» σε σχέση με τις ονομασίες τους προελεύσεως.
Τα προσφεύγοντα διατείνονται, όλως ενδεικτικώς, ότι η άποψή τους επιβεβαιώνεται από απόφαση του Tribunal Superior de Justicia
(ανώτερου δικαστηρίου) της Χώρας των Βάσκων, της 4ης Ιουνίου 2007, σχετικά με τη νομιμότητα προστίμου επιβληθέντος σε Βάσκο
παραγωγό που χρησιμοποιούσε τον όρο αυτό για να δηλώσει τους οίνους του, με την οποία κρίθηκε ότι ο όρος «txakoli» δεν επιτρέπεται
να χρησιμοποιηθεί από επιχειρήσεις που δεν έχουν δικαίωμα χρήσεως μίας εκ των ονομασιών προελεύσεως των προσφευγόντων και
ότι, από κοινού με τις ονομασίες αυτές, συνδέεται με την προέλευση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων που περιέγραφε.
Στηριζόμενοι στους εθνικούς κανόνες περί των ονομασιών προελεύσεως, ως προς τις οποίες αποτελούν συμβούλια διαχειρίσεως, τα
προσφεύγοντα υποστηρίζουν ότι οι όροι «chacolí», «txakoli» ή «txakolina» είναι αφεαυτών ειδικοί και, καθόσον έχουν επακριβώς
ορισθεί βάσει των εν λόγω κανόνων, χαίρουν φήμης και διαθέτουν διακριτικό χαρακτήρα ο οποίος αποκτήθηκε χάρη στις προσπάθειες
των αμπελουργών και των παραγωγών που έχουν δικαίωμα χρήσεως των ονομασιών αυτών προελεύσεως.
Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα αυτά.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα προσφεύγοντα απλώς επαναλαμβάνουν, κατ’ ουσίαν, τα επιχειρήματα τα οποία προβάλλουν προς στήριξη
του πρώτου λόγου ακυρώσεως και τα οποία απορρίφθηκαν ανωτέρω.
Όσον αφορά το επιχείρημά τους ότι το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως του όρου «txakoli» απορρέει από τον χαρακτηρισμό του ως
«παραδοσιακής ενδείξεως» κατά τον κανονισμό 753/2002, πρέπει να επισημανθεί ότι, ακόμη κι αν γίνει δεκτό ότι πράγματι υφίσταται
τέτοιο δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως –κάτι το οποίο δέχθηκε άλλωστε το τμήμα προσφυγών, μολονότι το ΓΕΕΑ δεν συμφωνεί με
την εκτίμηση αυτή–, το δικαίωμα αυτό αποκλειστικής χρήσεως στερείται σημασίας όσον αφορά την εξέταση της αιτήσεως καταχωρίσεως
που υπέβαλαν τα προσφεύγοντα στο ΓΕΕΑ και η οποία αποτέλεσε το αντικείμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως. Συγκεκριμένα, το
δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως που παρέχεται βάσει άλλων διατάξεων του δικαίου της Ενώσεως δεν συνεπάγεται άνευ άλλου τινός
την καταχώριση του οικείου σημείου ως κοινοτικού σήματος. Η καταχώριση αυτή παρέχει στον δικαιούχο του σήματος ειδικά δικαιώματα,
μεταξύ των οποίων και η δυνατότητα αποκλειστικής χρήσεως άνευ χρονικού περιορισμού –εφόσον ο δικαιούχος έχει προβεί στις τυπικές
διατυπώσεις για την ανανέωση της ισχύος του σήματος (βλ. άρθρο 46 του κανονισμού 207/2009)–, τα οποία δεν απορρέουν από άλλους
κανόνες όπως οι σχετικοί με τη γεωργική πολιτική.
Όσον αφορά την απόφαση του Tribunal Superior de Justicia της 4ης Ιουνίου 2007, πρέπει να επισημανθεί ότι τα προσφεύγοντα διατείνονται
ότι την επικαλούνται ενδεικτικώς και μόνον. Εν πάση περιπτώσει, κατά πάγια νομολογία, η νομολογία των εθνικών δικαστηρίων
αποτελεί στοιχείο το οποίο, χωρίς να έχει καθοριστική σημασία, λαμβάνεται απλώς υπόψη ενόψει της καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος
[απόφαση του Πρωτοδικείου της 19ης Σεπτεμβρίου 2001, T‑337/99, Henkel κατά ΓΕΕΑ (Κόκκινη και λευκή στρογγυλή ταμπλέτα), Συλλογή
2001, σ. II‑2597, σκέψη 58· βλ. επίσης, σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2006, T‑129/04, Develey κατά ΓΕΕΑ
(Μορφή πλαστικής φιάλης), Συλλογή 2006, σ. II‑811, σκέψη 32]. Όπως, όμως, προκύπτει από την ανωτέρω ανάλυση, τα επιχειρήματα
που αντλούν τα προσφεύγοντα από την απόφαση αυτή είτε είναι αβάσιμα είτε στερούνται εν προκειμένω σημασίας.
Όσον αφορά, τέλος, το επιχείρημα ότι οι όροι «chacolí», «txakoli» ή «txakolina» είναι αφεαυτών ειδικοί, διαθέτουν διακριτικό
χαρακτήρα και χαίρουν φήμης, πρέπει να επισημανθεί ότι οι προϋποθέσεις αυτές έπρεπε να πληρούνται βάσει του άρθρου 24, παράγραφος
5, του κανονισμού 753/2002 προκειμένου ένας όρος να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «παραδοσιακή ένδειξη» και είναι, συνεπώς, κοινές
για όλες αυτές τις ενδείξεις. Λαμβανομένων, όμως, υπόψη των σκοπών των κανονισμών 753/2002 και 207/2009, αντιστοίχως, πρέπει
να γίνει δεκτό ότι ο διακριτικός χαρακτήρας που μνημονεύεται στον πρώτο εκ των κανονισμών αυτών αφορά τη δυνατότητα του όρου
να προσδιορίσει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του οικείου οίνου και όχι τη δυνατότητα να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες
μιας επιχειρήσεως από αυτά άλλων επιχειρήσεων, κατά την έννοια του άρθρου 4 του δευτέρου κανονισμού. Ως εκ τούτου, το γεγονός
ότι έγινε δεκτό ότι ένας όρος διαθέτει διακριτικό χαρακτήρα και χαίρει φήμης στο πλαίσιο του χαρακτηρισμού του ως «παραδοσιακής
ενδείξεως» στερείται εν προκειμένω σημασίας.
Υπό τις συνθήκες αυτές, ο λόγος ακυρώσεως που αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού
207/2009 πρέπει να απορριφθεί.

Επί των επιχειρημάτων που αντλούνται από ορισμένες δηλώσεις πολιτικού χαρακτήρα και επί των επιχειρημάτων περί της αρχής της
απαγορεύσεως των διακρίσεων
Επιχειρήματα των διαδίκων
Τα προσφεύγοντα προσκόμισαν στο Γενικό Δικαστήριο επίσημες διακηρύξεις του κοινοβουλίου της Αυτόνομης Κοινότητας των Χώρας
των Βάσκων, των Juntas Generales de Álava και επιτροπής του ισπανικού κοινοβουλίου, σύμφωνα με τις οποίες τα θεσμικά όργανα
αυτά υποστηρίζουν το αίτημα των προσφευγόντων για αποκλειστική χρήση των όρων «txakoli» και «chacolí» στο έδαφός τους. Διατείνονται
ότι οι διακηρύξεις αυτές σκοπούν στην ενίσχυση του όρου «txakoli» και στη διεκδίκηση της αποκλειστικότητας ως προς τη χρήση
του εν λόγω όρου.
Υποστηρίζουν, εξάλλου, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν δέχεται όσα ισχύουν τόσο στην πράξη όσο και σύμφωνα με το υφιστάμενο
νομικό πλαίσιο, βάσει των οποίων τα προσφεύγοντα προστατεύονται κατά τη χρήση του όρου «txakoli», καθόσον αυτός αποτελεί ένα
από τα διακριτικά γνωρίσματα της Χώρας των Βάσκων, εισάγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ουσιώδη και αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση
σε σχέση με τους λοιπούς οίνους και τις λοιπές γεωγραφικές ζώνες της Ισπανίας και της Ενώσεως. Επιπλέον, μετά το πέρας της
προφορικής διαδικασίας, προσκόμισαν έγγραφα σχετικά με κοινοβουλευτική ερώτηση και με την απάντηση που έδωσε σ’ αυτήν η Επιτροπή,
τα οποία καταδεικνύουν, κατά τα προσφεύγοντα, ότι θα είναι αδύνατη η προάσπιση των συμφερόντων τους έναντι παραγωγών που χρησιμοποιούν
τον όρο «chacolí» αν δεν καταχωρισθεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση.
Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα αυτά.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Πρώτον, πρέπει να επισημανθεί ότι τα διάφορα τμήματα του ΓΕΕΑ και το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζουν με πλήρη ανεξαρτησία όσον
αφορά τις πολιτικού χαρακτήρα τοποθετήσεις.
Δεύτερον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η απόρριψη της αιτήσεως καταχωρίσεως του επίμαχου σήματος δεν επηρεάζει το δικαίωμα
αποκλειστικής χρήσεως που διαθέτουν, επί του παρόντος, τα προσφεύγοντα όσον αφορά τους όρους «chacolí», «txakolina» και «txakoli»,
βάσει της νομοθεσίας περί αμπελουργίας, και δεν έχει ως αποτέλεσμα να επιτρέπει τη χρήση του εν λόγω όρου από άλλες επιχειρήσεις
εκτός όσων απολαύουν του δικαιώματος αυτού βάσει της ως άνω νομοθεσίας, ούτε να παρεμποδίζει τα προσφεύγοντα να ζητούν την
τήρηση της νομοθεσίας αυτής. Τούτου λαμβανομένου υπόψη, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν πρέπει να κινηθεί εκ νέου προφορική
διαδικασία ή να τεθούν στη δικογραφία τα διαλαμβανόμενα στην ανωτέρω σκέψη 51 έγγραφα, τα οποία προσκόμισαν τα προσφεύγοντα
μετά το πέρας της προφορικής διαδικασίας.
Τρίτον, πρέπει να επισημανθεί ότι τα προσφεύγοντα δεν αναπτύσσουν περαιτέρω το επιχείρημά τους το οποίο αντλείται από την
ύπαρξη δυσμενούς διακρίσεως και δεν επισημαίνουν ποιοι είναι οι «άλλοι οίνοι ή οι άλλες γεωγραφικές ζώνες οι οποίοι βρίσκονται,
κατ’ αυτούς, στην ίδια κατάσταση και έτυχαν καταχωρίσεως ως σήματα συνιστάμενα σε όρο που αποτελεί «συμπληρωματική παραδοσιακή
ένδειξη» και όχι ονομασία προελεύσεως ή προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη. Όσον αφορά, ειδικότερα, τον ισχυρισμό των προσφευγόντων
ότι όλες οι παραδοσιακές ενδείξεις συνιστούν περιγραφικούς όρους των οποίων η χρήση επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση ορισμένων
ονομασιών προελεύσεως, επιβάλλεται η επισήμανση ότι το γεγονός αυτό στερείται σημασίας για την επίλυση της υπό κρίση διαφοράς,
δεδομένου ότι αυτό το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως απορρέει αποκλειστικά από τη νομοθεσία περί αμπελουργίας, ενώ τα προσφεύγοντα
ζητούν να απολαύουν επιπροσθέτως του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσεως που παρέχεται βάσει της καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος.
Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι και τα τελευταία αυτά επιχειρήματα των προσφευγόντων πρέπει να απορριφθούν, η προσφυγή πρέπει
να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα
δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι τα προσφεύγοντα ηττήθηκαν, πρέπει να
καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει το Consejo Regulador de la Denominación de Origen Txakoli de Álava, το Consejo Regulador de la Denominación de
Origen Txakoli de Bizkaia και το Consejo Regulador de la Denominación de Origen Txakoli de Getaria στα δικαστικά έξοδα.
Czúcz
Labucka
O’Higgins
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 17 Μαΐου 2011.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.