CELEX: 62002TJ0357(01)
Għajnuna mill-Istat
Għajnuna mogħtija mill-awtoritajiet tal-Land ta’ Sachsen
Għajnuna għall-formazzjoni, għall-parteċipazzjoni f’fieri u espożizzjonijiet, u għall-kooperazzjoni u għall-promozzjoni tal-istil
Deċiżjoni li tiddikjara l-iskema ta’ għajnuna għal parti kompatibbli u għal parti inkompatibbli mas-suq komuni
Skema ta’ għajnuna favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju
Nuqqas ta’ eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali
Obbligu ta’ motivazzjoni

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fil-kuntest tal-programm tal-Ministeru tal-Ekonomija u tax-Xogħol tal-Land ta’ Sachsen intiż għat-titjib tal-operazzjonijiet
tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju stabbiliti fit-territorju ta’ dan il-Land, dan il-Ministeru ta lill-persuni li f’dan it-territorju
jeżerċitaw professjoni libera kif ukoll lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju li għandhom is-sede tagħhom jew l-istabbiliment
tagħhom f’dan it-territorju, sussidji li ma humiex rimborsabbli għal proġetti li jiffavorixxu l-iżvilupp tal-ekonomija. Dawn
is-sussidji kienu previsti mill-iskema ta’ għajnuna nnotifikata għall-ewwel darba lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
matul is-sena 1992, awtorizzata minnha u estiża diversi drabi wara li ngħataw awtorizzazzjonijiet ġodda. Din l-għajnuna kienet
intiża li ttejjeb il-kapaċitajiet produttivi u kompetittivi tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju.
B’ittra tad-29 ta’ Diċembru 2000, li waslet għand il-Kummissjoni fit-3 ta’ Jannar 2001, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja
nnotifikat verżjoni ġdida ta’ din l-iskema ta’ għajnuna.
Fit-12 ta’ Jannar 2001, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 70/2001 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 87 [KE]
u 88 [KE] tat-Trattat tal-KE għall-għajnuna tal-Istat lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 8, Vol. 2, p. 141, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ eżenzjoni SMEs”), li daħal fis-seħħ fit-2 ta’ Frar segwenti.
Sa mid-dħul fis-seħħ tiegħu, ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ħassar u ssostitwixxa l-linji gwida Komunitarji ta’ għajnuna
mill-Istat għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (ĠU 1996, C 213, p.). Huwa jiddefinixxi l-kriterji li għandhom jissodisfaw
l-għajnuna individwali u l-iskemi ta’ għajnuna għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju sabiex ikunu kompatibbli mas-suq komuni,
fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE, u jeżenta dawk li jissodisfaw l-obbligu ta’ notifika previst fl-Artikolu 88(3). Huwa jindika,
fil-premessa 4 tiegħu, li “[d]an ir-regolament ma jeskludix il-possibbiltà għall-Istati Membri li jinnotifikaw għajnuna lill-impriżi
żgħar u ta’ daqs medju. Dawn in-notifiki ser jiġu eżaminati mill-Kummissjoni partikolarment fid-dawl tal-kriterji ffissati
minn dan ir-regolament. Il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju [adottati mill-Kummissjoni]
kellhom għandhom jitħassru mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament, peress li l-kontenut tagħhom jinbidel [minnu].”
Minbarra dan, fil-premessa 16 tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs huwa rrilevat kif ġej: “Minħabba l-Ftehim ta’ l-Organizzazzjoni
Dinjija tal-Kummerċ (WTO) fuq is-Sussidji u l-Miżuri tat-Taxxi Kompensatorji, dan ir-Regolament m’għandux jeżenta l-għajnuna
ta’ l-esportazzjoni jew l-għajnuna li tiffavorixxi l-prodott domestiku fuq dak importat. L-għajnuna lejn l-ispejjeż għall-parteċipazzjoni
fil-fieri internazzjonali jew għall-istudju jew servizzi ta’ konsultazzjoni meħtieġa biex jinħareġ prodott ġdid jew diġà eżistenti
fuq suq ġdid normalment ma tikkostitwixxix għajnuna għall-esportazzjoni.”
B’ittra tal-5 ta’ Frar 2001, il-Kummissjoni għamlet mistoqsijiet lill-awtoritajiet Ġermaniżi dwar l-applikazzjoni tar-Regolament
ta’ eżenzjoni SMEs u informathom li l-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni mhux ser tkun eżaminata skont il-proċedura mħaffa.
Matul ix-xahar ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali rigward uħud mill-miżuri
previsti mill-iskema ta’ għajnuna nnotifikata, jiġifieri l-miżuri previsti mill-programmi sekondarji “Formazzjoni”, “Parteċipazzjoni
f’fieri u espożizzjonijiet”, “Kooperazzjoni” u “Promozzjoni tal-istil” (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“erba’ programmi sekondarji
inkwistjoni”). Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tqajjimx oġġezzjonijiet fir-rigward tal-miżuri l-oħra nnotifikati.
Fi tmiem l-investigazzjoni tagħha, il-Kummissjoni adottat, fl-24 ta’ Settembru 2002, id-Deċiżjoni 2003/226, dwar l-iskema
ta’ għajnuna li l-Ġermanja tippjana li timplementa – “Linji gwida favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju – Titjib tal-operazzjonijiet
tal-impriżi tas-Sachsen” – Programmi sekondarji 1 (Formazzjoni), 4 (Parteċipazzjoni f’fieri u espożizzjonijiet), 5 (Kooperazzjoni)
u 7 (Promozzjoni tal-istil) (ĠU 2003, L 91, p. 13, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). L-ewwel nett, hija qieset
li l-miżuri previsti mill-erba’ programmi sekondarji inkwistjoni kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. It-tieni nett,
hija ppreċiżat li, sabiex tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, din l-għajnuna kellha taqa’ taħt il-kamp ta’
applikazzjoni tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs u tosserva l-limiti ta’ intensità stabbiliti minn dan it-test, minbarra għajnuna
għall-operazzjonijiet ta’ impriża prevista mill-programm sekondarju “Kooperazzjoni”, li hija qieset bħala inkompatibbli mas-suq
komuni.
Permezz tas-sentenza tagħha tat-3 ta’ Mejju 2007, Freistaat Sachsen vs Il‑Kummissjoni (T‑357/02, Ġabra p. II-1261), il-Qorti
tal-Prim’Istanza (li issa saret il-“Qorti Ġenerali”) laqgħet it-talba tar-rikorrent, Freistaat Sachsen, intiża għall-annullament
ta’ diversi dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni kkontestata (it-tieni paragrafu tal-Artikolu 2 u l-Artikoli 3 u 4).
Sussegwentement għall-appell tal-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, permezz tas-sentenza tagħha tal-11 ta’ Diċembru 2008,
Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (C‑334/07 P, Ġabra p. I‑9465) annullat is-sentenza tal-Qorti Ġenerali u rrinvijat il-kawża
quddiemha.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet wara rinviju
Il-kawża ġiet assenjata lir-Raba’ Awla Estiża tal-Qorti Ġenerali.
Skont l-Artikolu 119(1)(a) u (b) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, ir-rikorrent u l-Kummissjoni ppreżentaw sottomissjonijiet
bil-miktub.
Fuq Rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni
tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura, stiednet lill-partijiet sabiex iwieġbu bil-miktub għal xi
mistoqsijiet. Il-partijiet wieġbu fit-termini mogħtija.
Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-30
ta’ Ġunju 2010.
Ir-rikorrent jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha tannulla d-deċiżjoni kkontestata.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha tiċħad ir-rikors bħala infondat.
Fl-osservazzjonijiet bil-mitkub tagħhom wara r-rinviju, il-partijiet ma tawx opinjoni dwar il-kwistjoni tal-ispejjeż. Fis-sottomissjonijiet
bil-miktub tiegħu fl-ewwel istanza, ir-rikorrent kien talab li l-Qorti Ġenerali jogħġobha tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż,
u din tal-aħħar kienet talbet li l-Qorti Ġenerali tikkundanna lir-rikorrent għall-ispejjeż.

Il-motivi u l-argumenti tal-partijiet
Insostenn tar-rikors tiegħu, ir-rikorrent inizjalment invoka ħames motivi, ibbażati:
–        l-ewwel motiv, fuq l-illegalità formali tad-deċiżjoni kkontestata li tirriżulta min-nuqqas ta’ applikazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni
tal-proċedura ta’ awtorizzazzjoni mħaffa għall-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni;
–        it-tieni motiv, ibbażat fuq l-illegalità materjali tad-deċiżjoni kkontestata li tirriżulta mill-fatt li r-Regolament ta’ eżenzjoni
SMEs ma kienx applikabbli f’dan il-każ;
–        it-tielet motiv, ibbażat fuq l-argument li l-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni setgħet tiġi awtorizzata skont il-linji gwida
Komunitarji ta’ għajnuna mill-Istati għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju;
–        ir-raba’ motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħa diskrezzjonali waqt l-investigazzjoni tal-iskema
ta’ għajnuna inkwistjoni, kif ukoll fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni;
–        il-ħames motiv, ibbażat fuq l-argument li l-Kummissjoni ma pprovatx li l-kompetizzjoni kienet effettivament jew potenzjalment
distorta mill-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni, kif ukoll fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
Permezz tas-sentenza tagħha Freistaat Sachsen vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-ewwel
motiv tagħha, laqgħet it-tieni wieħed u ddeċidiet li ma kienx neċessarju li jiġu eżaminati t-tlieta l-oħra.
Permezz tas-sentenza tagħha Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat
li, peress li l-motiv ibbażat fuq l-argument li l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs għad-deċiżjoni kkontestata
kien jippreżenta natura retroattiva kien infondat, għandha tingħata deċiżjoni unikament fuq ir-raba’ u l-ħames motivi invokati
mir-rikorrent quddiem il-Qorti Ġenerali. Konsegwentement il-Qorti tal-Ġustizzja rrinvijat il-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali
sabiex tagħti deċiżjoni dwar dawn l-aħħar żewġ motivi.
Peress li l-ħames motiv jirrigwarda l-klassifikazzjoni tal-miżuri inkwistjoni ta’ għajnuna mill-Istat, u r-raba’ motiv jirrigwarda
l-kompatibbiltà tal-miżuri kklassifikati bħala għajnuna mill-Istat mas-suq komuni, il-ħames motiv ser jiġi eżaminat qabel
ir-raba’ motiv.

Id-dritt

Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ dimostrazzjoni mill-Kummissjoni li l-kompetizzjoni kienet effettivament jew
potenzjalment distorta mill-iskema ta’ għajnuna, kif ukoll fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent isostni li l-Kummissjoni jmissha, skont l-Artikolu 87(1) KE, turi f’hiex kienet tikkonsisti, f’dan il-każ, id-distorsjoni
tal-kompetizzjoni. Issa, fid-deċiżjoni kkontestata, ebda affermazzjoni ma tippermetti li tiġi stabbilita l-kapaċità tal-iskema
ta’ għajnuna inkwistjoni li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fiċ-ċirkustanzi tal-każ jew li jiġi kkonstatat pożittivament
li l-elementi ta’ tali tibdil huma sodisfatti. Il-Kummissjoni ssemmi biss li l-miżuri nnotifikati jistgħu, inkwantu għajnuna,
joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni (premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata) u li l-intensità tal-għajnuna ogħla minn 50 %
twassal għal “distorsjoni tal-kompetizzjoni sproporzjonata” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 60 tad-deċiżjoni kkontestata).
Insostenn ta’ din l-affermazzjoni, hija tinvoka s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-28 ta’ Novembru 2008, Hôtel Cipriani
et
(T‑254/00, T‑270/00 u T‑277/00, Ġabra p. II‑3269) u, b’mod partikolari, il-punt 230 tagħha, li jippreċiża li, “fir-rigward
tal-iskemi ta’ għajnuna multisettorjali, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-Kummissjoni tista’ tillimita ruħha li tistudja
l-karatteristiċi tal-programm [linji gwida] inkwistjoni sabiex tevalwa jekk, minħabba l-ammonti jew il-perċentwali għolja
tal-għajnuna, il-karatteristiċi tal-investimenti magħmula jew metodi oħra previsti minn dan il-programm, dan jiżgura vantaġġ
sinjifikattiv lill-benefiċjarji meta pparagunat mal-kompetituri tagħhom u huwiex kapaċi li essenzjalment ikun ta’ profitt
għal impriżi li jipparteċipaw fil-kummerċ bejn l-Istati Membri”.
Skont ir-rikorrent, il-Kummissjoni tallega li l-obbligu li jitħallsu nofs l-ispejjeż iħeġġeġ l-effettività u l-profitabbiltà
tal-għajnuna sabiex jiġi dedott li l-kundizzjonijiet ta’ skambju jinbidlu quddiem intensità ta’ għajnuna iktar għolja (premessi 60,
67 u 71 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, tali affermazzjoni, ibbażata fuq limitu ta’ għajnuna ta’ 50 %, jista’ jiġi traspost
għal kwalunkwe limitu ta’ sussidji u għalhekk ma huwiex ta’ natura li jikkorrabora t-talbiet tal-Kummissjoni.
Meta bbażat din l-evalwazzjoni fuq ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, il-Kummissjoni naqset milli turi biżżejjed l-eżistenza
ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni, filwaqt li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tali dimostrazzjoni ma hijiex
sempliċement neċessarja skont ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni fis-sens tal-Artikolu 253 KE, iżda tikkostitwixxi wkoll applikazzjoni
tal-kriterji tal-Artikolu 87(1) KE.
L-iżviluppi insuffiċjenti tal-Kummissjoni li jikkonċernaw il-kriterju ta’ kompetizzjoni distorta jikkostitwixxu, minbarra
dan, ksur tal-Artikolu 253 KE, li jiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrent.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fil-kuntest ta’ dan il-motiv, ir-rikorrent jinvoka żewġ argumenti marbutin b’mod strett. Minn naħa, il-Kummissjoni kienet
insuffiċjentement immotivat it-talba tagħha li l-kompetizzjoni kienet effettivament jew parzjalment distorta mill-iskema ta’
għajnuna inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, din il-motivazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata (b’mod partikolari fil-premessa 52)
ma tippermettix li tintlaqa’ tali talba.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kwistjoni jekk il-motivazzoni tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward ta’ wieħed mill-elementi
kostituttivi tal-għajnuna mill-Istat hijiex suffiċjenti, għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni
meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tkun adegwata għan-natura tal-att inkwistjoni u turi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament
segwit mill-istituzzjoni li tkun adottat l-att b’mod li l-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura
adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi
tal-każ, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontenut tal-att, in-natura tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji
jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma huwiex
meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, peress li l-kwistjoni jekk il-motivazzjoni
ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-imsemmi Artikolu 253 għandha tiġi evalwata mhux biss b’riferiment għall-kliem użat fiha,
iżda wkoll għall-kuntest tagħha kif ukoll għar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (ara s-sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Ottubru 2008, TV 2/Danmark
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑309/04, T‑317/04, T‑329/04 u T‑336/04, Ġabra p. II‑2935, punt 178, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu wkoll jiġi kkonstatat li, fil-premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tindika dan li ġej:
“L-erba’ programmi sekondarji [...] jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 87(1) [KE...] għar-raġunijiet li ġejjin:
huma jipprevedu l-għoti tas-sussidji, permezz tar-riżorsi tal-Istat, lil impriżi li jipproduċu oġġetti jew jipprovdu servizzi
li huma parti mill-kummerċ intra‑Komunitarju u dawn is-sussidji jippermettu lill-benefiċjarji li jtejbu s-sitwazzjoni finanzjarja
globali tagħhom u l-pożizzjoni tagħhom fis-suq. Għandu jiġi kkunsidrat li l-miżuri inkwistjoni jistgħu joħolqu distorsjoni
tal-kompetizzjoni u għalhekk jaffettwaw il-kummerċ bejn Stati Membri. Il‑Ġermanja ma kkonfutatx din il-konstatazzjoni. [traduzzjoni
mhux uffiċjali]”
Għalhekk, il-premessa msemmija iktar ’il fuq titlob li l-elementi kostituttivi ta’ għajnuna mill-Istat ikunu sodisfatti f’dan
il-każ u b’mod partikolari tiddeduċi l-eżistenza ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni mill-fatt li l-impriżi benefiċjarji “jipproduċu
oġġetti jew jipprovdu servizzi li huma parti mill-kummerċ intra‑Komunitarju u [li] dawn is-sussidji jippermettu lill-benefiċjarji
li jtejbu s-sitwazzjoni finanzjarja globali tagħhom u l-pożizzjoni tagħhom fis-suq. [traduzzjoni mhux uffiċjali]”
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kwistjoni jekk il-Kummissjoin ġustament aċċettatx l-eżistenza ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni
f’dan il-każ, għandha titfakkar il-ġurisprudenza li tgħid li għall-finijiet tal-klassifikazzjoni ta’ miżura nazzjonali bħala
għajnuna mill-Istat, hemm lok mhux li jiġi stabbilit effett reali tal-għajnuna fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri u distorsjoni
effettiva tal-kompetizzjoni, iżda li jiġi eżaminat biss jekk l-għajnuna tistax tolqot dan il-kummerċ u li toħloq distorsjoni
tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġutsizzja tat-30 ta’ April 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja u Wam, C‑494/06 P, Ġabra
p. I‑3639, punt 50).
Iktar partikolarment, fil-każ ta’ programm ta’ għajnuna, bħal f’dan il-każ, il-Kummissjoni tista’ tillimita ruħha li tistudja
l-karatteristiċi tal-programm inkwistjoni sabiex tevalwa jekk, minħabba l-ammonti jew il-perċentwali għolja tal-għajnuna,
kif ukoll il-karatteristiċi tal-investimenti magħmula jew metodi oħra previsti minn dan il-programm, dan jiżgurax vantaġġ
sinjifikattiv lill-benefiċjarji meta pparagunati mal-kompetituri tagħhom u jekk huwiex ta’ natura li essenzjalment ikun ta’
profitt għal impriżi li jipparteċipaw fil-kummerċ bejn l-Istati Membri (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Ottubru 1987,
Il‑Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, 248/84, Ġabra p. 4013, punt 18).
Skont il-premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata, moqri flimkien mal-punt 2 “Deskrizzjoni tal-għajnuna” u l-punt 3 “Raġunijiet
ta’ ftuħ tal-proċedura”, l-intensità ta’ għajnuna maħsuba hija bejn 50 % u 80 %, skont il-programm sekondarju u skont iż-żona
fejn l-impriża destinatarja tinsab. Issa, skont l-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, l-għajnuna għall-impriżi żgħar
u ta’ daqs medju hija kompatibbli mas-suq komuni jekk ma jaqbżux 50 % tal-ispejjeż relatati mas-servizzi rċevuti. Huwa għalhekk
evidenti li għajnuna ta’ tali intensità hija fil-pożizzjoni li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni intra‑Komunitarja.
Konsegwentement, fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, ir-rikors preżenti għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħa diskrezzjonali tagħha waqt l-investigazzjoni
tal-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni kif ukoll fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
Dan il-motiv huwa maqsum f’ħames partijiet. Permezz tal-ewwel parti, ir-rikorrent isostni li d-deċiżjoni kkontestata hija
vvizzjata minn illegalità għar-raġuni li l-Kummissjoni llimitat ruħha sabiex tevalwa l-kompatibbiltà tal-iskema ta’ għajnuna
inkwistjoni fir-rigward tal-kriterji ta’ evalwazzjoni ddefiniti fir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs. Permezz tat-tieni, it-tielet,
ir-raba’ u l-ħames partijiet, ir-rikorrent takkuża lill-Kummissjoni li b’mod żbaljat evalwat l-erba’ programmi sekondarji
inkwistjoni billi kisret ukoll l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni fir-rigward tar-Regolament
ta’ eżenzjoni SMEs biss
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent isostni li l-Kummissjoni ma tistax tirrinunzja għall-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. Għalhekk, mingħajr
ma jikkontesta l-portata tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni dwar meta għandha tiġi eżaminata l-kompatibbiltà mas-suq
komuni tal-iskemi ta’ għajnuna li ġew innotifikati lilha minn Stat Membru, ir-rikorrent isostni li dan l-eżami jibqa’ suġġett
għal ċerti limiti tal-ewwel livell li fosthom hemm l-obbligu li tiġi eżerċitata din is-setgħa diskrezzjonali. Insostenn tal-argument
tiegħu, ir-rikorrent jinvoka l-kunċett ta’ nuqqas ta’ eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali eżistenti fid-dritt Ġermaniż taħt
it-termini “Ermessenausfall” jew “Ermessensnichtgebrauch”, ħaġa li tikkostitwixxi illegalità, bħal fid-dritt amministrattiv
Awstrijak. Fi Franza, tali sitwazzjoni tikkorrispondi għal “excès du pouvoir négatif” filwaqt li, fil-common law, in-nuqqas
ta’ eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha minn awtorità li, filwaqt li tqis lilha nfisha marbuta fil-prattiki tagħha
jew minn linji gwida, tonqos milli teżamina kull każ partikolari, jaqa taħt id-“duttrina tal-
ultra vires
”. L-obbligu li teżerċita s-setgħa diskrezzjoni tagħha ma jieqafx mal-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet imposti mir-regoli fuq
il-Kummissjoni.
F’dan il-każ, ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li eżaminat il-miżuri ta’ għajnuna differenti unikament fir-rigward tal-kriterji
tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, bħallikieku dan jirregola b’mod eżawrjenti l-iskemi ta’ għajnuna kollha favur impriżi żgħar
u ta’ daqs medju. Meta qieset il-livell ta’ intensità tal-għajnuna tal-programmi sekondarji bħala wisq għoli, il-Kummissjoni
kienet illimitat ruħha sabiex tagħmel riferiment għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs minflok ma eżerċitat,
minbarra dan, is-setgħa diskrezzjonali tagħha. Għalhekk hija kienet saħħet il-kundizzjonijiet applikabbli għall-għajnuna għas-SMEs
billi għamlet limitu ta’ 50 % għall-ammont tal-ispejjeż rimborsabbli, u billi ma segwietx, fl-istess ħin, il-prassi deċiżjonali
tagħha. Billi bbażat ruħha esklużivament fuq il-kunsiderazzjonijiet ġenerali tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs mingħajr ma
ħadet inkunsiderazzjoni ċirkustanzi partikolari tal-każ ineżami, il-Kummissjoni għalhekk ma kinitx għamlet użu mis-setgħa
diskrezzjonali tagħha.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrent isostni li mill-premessa 4 tar-Regolament ta’eżenzjoni SMEs jirriżulta li dan ma huwiex intiż
sabiex jirregola b’mod eżawrjenti l-għajnuna għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju. L-għan ta’ dan ir-regolament għalhekk ma
huwiex dak li jnaqqas il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni u li jistabbilixxi l-kriterji applikabbli għal dawn il-miżuri
ta’ għajnuna. Ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs għandu biss bħala għan li jissemplifika u jagħmel iktar effettiva l-proċedura
ta’ sorveljanza ta’ dawn il-miżuri.
Fir-rigward tal-metodu, il-Kummissjoni tikkontradixxi l-prassi deċiżjonali tagħha dwar każijiet li jaqgħu, minħabba s-suġġett
tagħhom, taħt ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, iżda li ma jibbenefikawx mill-eżenzjoni ddefinita f’dan ir-regolament. Minn
din il-prassi jirriżulta li, b’mod regolari ħafna, il-Kummissjoni tagħti deċiżjoni, permezz ta’ eżenzjonijiet individwali
u skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE, f’xenarji iżolati jew fuq miżuri ta’ għajnuna li ma jsegwux ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs.
F’dawn il-każijiet, il-Kummissjoni tikkonferma b’mod partikolari, xi drabi wkoll espressament, li l-investigazzjoni skont
il-każ ma għandhiex tkun limitata għal investigazzjoni skont ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs applikat b’analoġija, iżda għandha
ssir direttament abbażi tal-Artikolu 87(3)(ċ) KE.
Ir-rikorrent isostni wkoll li, fid-dawl tas-sitwazzjoni ekonomika partikolari tas-Sachsen, ex territorju tar-Repubblika Demokratika
Ġermaniża, il-Kummissjoni jmissha eżaminat il-miżuri ta’ għajnuna billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet iddefiniti
fir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs jew, tal-inqas, tispjega għalfejn l-investigazzjoni tagħha ħadet inkunsiderazzjoni dawn
il-kundizzjonijiet. F’dan ir-rigward, ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li naqset milli tieħu pożizzjoni dwar il-kunsiderazzjonijiet
iddettaljati ppreżenati waqt il-proċedura amministrattiva.
Konsegwentement, il-Kummissjoni jmissha awtorizzat l-iskema ta’ għajnuna nnotifikata billi eżaminataha direttament fid-dawl
tal-kriterji ddefiniti mill-Artikolu 87(3) KE.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
L-ewwel nett, hemm lok li jiġi sostnut li għan tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs huwa li jiddikjara kompatibbli mas-suq komuni
fir-rigward tal-Artikolu 87(3) KE u għalhekk li jeżenta mill-obbligu ta’ notifikazzjoni previst fl-Artikolu 88(3) KE, l-għajnuna
individwali u l-iskemi ta’ għajnuna kollha favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju li jwieġbu għall-kundizzjonijiet iddefiniti
minn dan ir-regolament. Dan ma jfissirx li ebda għajuna oħra favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju ma tista’ tiġi ddikjarata
kompatibbli mas-suq komuni fi tmiem investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kriterji ddefiniti mill-Artikolu 87(3) KE
wara notifika effettwata minn Stat Membru b’mod konformi mal-Artikolu 88(3) (KE).
Din il-possibbiltà hija espressament imfakkra mill-premessa 4 tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, li skont din “[d]an ir-Regolament
huwa mingħajr preġudizzju għal possibbiltà għall-Istati Membri li tinnotifika għajnuna lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju”
u “[d]awn in-notifiki jkunu eżaminati mill-Kummissjoni partikolarment minħabba l-kriterji ppreżentati f’dan ir-Regolament.”
L-użu tal-avverb “partikolarment” jindika b’mod ċar li l-kriterji ddefiniti fir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ma humiex l-uniċi
li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni tista’ teżamina l-proġetti ta’ għajnuna li huma nnotifikati lilha, kif barra minn hekk
huwa kkonfermat mill-verżjoni Ingliża (in particular) u Ġermaniża (in erster Linie) ta’ din il-premessa.
Għandu wkoll jiġi rrilevat li, minkejja li l-Kummissjoni tista’ tistabbilixxi regoli ġenerali ta’ eżekuzzjoni li jistrutturaw
l-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali mogħtija lilha mill-Artikolu 87(3) KE, hija ma tistax tiċċaħħad totalment minn din
is-setgħa diskrezzjonali meta hija tevalwa każ speċifiku, b’mod partikolari, fir-rigward tal-każijiet li hija ma rreferietx
għalihom, jew għal każijiet li naqset milli tirregola, f’dawn ir-regoli ġenerali ta’ eżekuzzjoni. Din is-setgħa diskrezzjonali
ma hijiex, għalhekk, eżawrita bl-adozzjoni ta’ tali regoli ġenerali, u fil-prinċipju ma jeżistix ostakolu għal eventwali evalwazzjoni
individwali barra mill-kuntest ta’ dawn ir-regoli, bil-kundizzjoni, madankollu, li l-Kummissjoni tosserva r-regoli superjuri
tad-dritt, bħar-regoli tat-Trattat kif ukoll il-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-20
ta’ Settembru 2007, Fachvereinigung Mineralfaserindustrie vs Il‑Kummissjoni, T‑375/03, Ġabra p. II‑121, punt 141).
Konsegwentement, wara n-notifika tal-miżuri ta’ għajnuna inkwisjtoni mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, il-Kummissjoni
kellha l-obbligu li teżamina l-kompatibbiltà ta’ dawn il-miżuri mas-suq komuni filwaqt li teżerċita s-setgħa diskrezzjonali
mogħtija lilha mit-Trattat.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni eżerċitat din is-setgħa diskrezzjonali fil-kuntest tad-deċiżjoni
kkontestata, b’mod partikolari meta hija eżaminat il-kompatibbiltà tal-programm sekondarju “Formazzjoni” mas-suq komuni, fir-rigward
tal-kriterji ddefiniti fir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs abbażi tal-Artikolu 87(3)(a) u (ċ) KE (premessi 57 sa 65 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Din l-analiżi, li hija bbażata fuq l-esperjenza tal-Kummissjoni f’dan il-qasam fil-mument meta d-deċiżjoni kkontestata ġiet
adottata, jiġifieri f’Settembru 2002, ma tistax tiġi kkontestata għar-raġuni li l-Kummissjoni setgħet tadotta sussegwentement
deċiżjonijiet li jieħdu inkunsiderazzjoni kriterji oħra li ma humiex dawk imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari
fir-rigward ta’ għajnuna nnotifikata li ma tidħolx fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs.
Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li r-rikorrent ma jistax jallega li l-Kummissjoni jmissha rrifjutat f’din il-kawża li tagħmel
użu mis-setgħa diskrezzjonali tagħha sabiex teżamina l-argumenti differenti li setgħu jiġu ppreżentati lilha waqt il-proċedura
amministrattiva sabiex tistabbilixxi l-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna differenti mas-suq komuni. L-argumenti rigward
ir-riżultat ta’ dan l-eżami u l-motivazzjoni mogħtija f’dan ir-rigawrd ser jiġu eżaminati fil-kuntest ta’ partijiet oħra ta’
dan il-motiv.
Konsegwentment, l-ewwel parti tar-raba motiv għandha tiġi miċħuda.
Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-evalwawzzjoni żbaljata tal-programm sekondarju “Formazzjoni” u fuq il-ksur tal-obbligu
ta’ motivazzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li kkunsidrat il-programm sekondarju “Formazzjoni” bħala inkompatibbli mas-suq komuni
fis-sens tal-Artikolu 87(3)(ċ) KE, għar-raġuni li l-limitu ta’ għajnuna għall-impriżi żgħar kien iffissat għal 65 %, billi
ma għamlet ebda evalwazzjoni tal-partikolaritajiet eżistenti fis-Sachsen u tal-iskema ta’ għajnuna nnotifikata. Bl-istess
mod, il-Kummissjoni ma kinitx spjegat kif il-fatt li tobbliga lill-impriżi li jieħdu responsabbiltà tan-nofs l-ispejjeż iżid
l-effettività u l-profitabbiltà tal-iskema nnotifikata. Ir-rikorrent isostni li disa’ xhur qabel in-notifika tal-iskema ta’
għajnuna inkwistjoni, il-Kummissjoni kienet awtorizzat miżuri ta’ għajnuna paragunabbli ma’ dawk mogħtija mil-Land ta’ Thüringen
skont il-linji gwida “Richtlinien des Freistaates Thüringen zur einzelbetrieblichen Technologieförderung” (ĠU 2000, C 266,
p. 4). L-użu tas-setgħa diskrezzjonali tagħha jimpika li l-Kummissjoni tispjega b’mod iddettaljat liema esperjenzi ġodda wassluha
sabiex tbiddel il-prassi deċiżjonali tagħha. Issa, għalkemm hija allegat li tuża s-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha billi
tivverifika jekk limitu ta’ għajnuna jilħaqx 65 % setax jiġi awtorizzat, hija kienet ċaħdet din l-għażla immedjatament għall-unika
raġuni li intensità ogħla minn 50 % taqbeż l-ammont neċessarju sabiex l-impriżi jiġu mħeġġa jagħmlu spejjeż relatati ma’ “formazzjoni”.
Ir-rikorrent isostni li l-limitu ta’ għajnuna ta’ 50 % previst fl-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ma jirregolax
b’mod eżawrjenti l-għajnuna għal konsulenza tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju u li, skont il-premessa 11 ta’ dan ir-regolament,
dawn tal-aħħar ma jistgħux ikunu suġġetti għall-istess kriterji. Filwaqt li l-Artikolu 5(1) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs
jipprovdi intensità ta’ għajnuna ta’ 50 % għall-impriżi medji, rimborsi ogħla għandhom jiġu awtorizzati mill-Kummissjoni meta
tapplika s-setgħa diskrezzjonali tagħha għall-impriżi żgħar. Meta ssostni li l-premessa 11 tirreferi unikament għas-sitwazzjoni
speċifika tal-għoti tal-għajnuna għall-investiment barra mir-reġjuni assistiti, il-Kummissjoni ma tispjegax għaliex possibbiltajiet
ta’ differenzjar bejn l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju ma għandhomx jeżistu fir-rigward tas-servizzi ta’ konsulenti esterni.
Skont ir-rikorrent, il-Kummissjoni, meta qieset li l-oneru finanzjarju fuq l-impriżi kien modest, kienet injorat il-fatt li
numru kbir ta’ impriżi tas-Saschen kellhom biss kapital żgħir ħafna u għandhom diffikultatjiet sabiex jieħdu self, ħaġa li
l-Kummissjoni kienet irrikonoxxiet hija stess.
Ir-rikorrent iqis li ċ-ċirkustanza li l-Kummissjoni ma ħaditx kunsiderazzjoni tal-fatt li l-għajnuna li setgħet tiġi awtorizzata
mill-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni kienet limitata fl-ammont tagħha għas-somma ta’ EUR 400, jew EUR 500 għal kull jum ta’
xogħol għall-impriżi żgħar, tista’ tiffaċilita l-“għoti żbaljat” ta’ ċerta għajnuna. Id-deċiżjoni kkontestata tħeġġeġ għalhekk
ir-rikors għal għajnuna li tqum ħafna minflok ma tippermetti l-approċċ iktar differenzjat li kienu jawtorizzaw il-linji gwida
inkwistjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrent.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Permezz ta’ din il-parti, ir-rikorrent essenzjalment jakkuża lill-Kummissjoni li ma għamlitx evalwazzjoni tal-linji gwida
inkwistjoni minkejja d-diversi elementi mressqa f’dan ir-rigward. Għandu jiġi rrilevat, l-ewwel nett, li tali evalwazzjoni
għandha neċessarjament tkun ibbażata fuq il-fatti, l-analiżi ekonomiċi u l-provi prodotti mir-rikorrent fl-istadju tal-proċedura
amministrattiva qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Minbarra dan, skont ġurisprudenza stabbilita, l-istħarriġ li
l-qrati Komunitarji jeżerċitaw fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi magħmula mill-Kummissjoni, bħal dawk li saru f’dan
il-każ, neċessarjament huwa limitat għall-verifika tal-osservanza tar-regoli ta’ proċedura u ta’ motivazzjoni, kif ukoll tal-eżattezza
materjali tal-fatti, tal-assenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni tal-fatti u ta’ użu ħażin ta’ poter (sentenzi tal-Qorti
tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 279, u tas-6
ta’ Ottubru 2009, GlaxoSmithKline Services vs Il‑Kummissjoni, C‑501/06 P, C‑513/06 P, C‑515/06 P, u C‑519/06 P, Ġabra p. I‑9291,
punt 85).
Fir-rigward tal-insuffiċjenza tal-motivazzjoni, ukoll invokata mir-rikorrent, għandu jitfakkar li, kif diġà ġie indikat fil-punt 27
iktar ’il fuq, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tkun adegwata għan-natura tal-att inkwistjoni u turi
r-raġunament tal-istituzzjoni. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha rilevanti ta’ fatt u ta’
liġi, u din għandha tiġi evalwata fir-rigward mhux biss tal-kliem użat fiha, iżda wkoll fir-rigward tal-kuntest tagħha kif
ukoll tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (ara s-sentenza TV 2/Danmark
et
vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 178 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, kien ġie rrilevat fil-premessa 35 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-Kummissjoni eżaminat il-programm sekondarju
“Formazzjoni” sa fejn huwa jipprovdi intensitajiet massimi ta’ għajnuna ta’ 65 % għall-impriżi żgħar taż-żoni li għandhom
jiltaqgħu ma’ problemi paritkolari, filwaqt li r-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs jipprovdi intensità massima ta’ 50 % tal-ispiża
grossa [Artikolu 5(a) ta’ dan ir-regolament].
L-osservazzjonijiet invokati mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja huma analizzati b’mod dettaljat fil-premessi 57 sa 65 tad-deċiżjoni
kkontestata. Il-Kummissjoni tirrileva hemmhekk li l-programm sekondarju ġie analizzat mhux biss fir-rigward tal-kompatibbiltà
tiegħu mar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, iżda wkoll abbażi tal-Artikolu 87(3)(ċ) KE. Waqt din l-analiżi, il-Kummissjoni kkonstatat
li, fl-esperjenza tagħha, intensità ta’ għajnuna ta’ iktar minn 50 % taqbeż l-ammont neċessarju sabiex impriża tiġi mħeġġa
tagħmel l-ispejjeż inkwistjoni u li rata waħda kienet taqbel għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju kollha, kemm jekk dawn huma
impriżi żgħar jew ta’ daqs medju, u kemm jekk huma jinsabu f’reġjuni assititi jew le. Il‑Kummissjoni tirrileva li, kuntrarjament
għall-għajnuna għall-investiment, l-għajnuna għall-“formazzjoni” ma għandha la effett dirett u lanqas effett fit-tul fuq l-iżvilupp
reġjonali jew fuq il-ħolqien ta’ impjieg, b’mod li ma huwiex neċessarju li tiġi awtorizzata intensità ta’ għajnuna ogħla fir-reġjuni
assistiti. F’kull każ, il-Kummissjoni tindika li d-differenzjar bejn l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju huwa possibbli fil-limiti
tal-intensità prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs.
Dawn il-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni jirriflettu b’mod ċar ir-raġunament tagħha u għalhekk jissodisfaw il-kriterji
tal-ġurisprudenza stabbilita dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni, imfakkar fil-punt 27 iktar ’il fuq.
Fir-rigward tal-eżempju dwar l-għajnuna awtorizzata lil-Land ta’ Thüringen, hemm lok li tittieħed inkunsiderazzjoni l-preċiżazzjoni
pprovduta mill-Kummissjoni fir-rigward taż-żmien li għadda (30 xahar) bejn l-adozjoni taż-żewġ deċiżjonijiet inkwistjoni.
Barra minn hekk, huwa korrett għall-Kummissjoni li tindika li ż-żewġ każijiet ma humiex paragunabbli, fid-dawl tal-fatt li
l-miżura ta’ għajnuna awtorizzata ma kinitx relatata mal-“formazzjoni” u, fuq kollox, fid-dawl tal-fatt li r-Regolament ta’
eżenzjoni SMEs, li fih il-kriterji ta’ evalwazzjoni applikati fid-deċiżjoni kkontestata, ma kienx għadu fis-seħħ fid-data
ta’ adozzjoni tad-deċiżjoni li tikkonċerna l-għajnuna tal-Land ta’ Thüringen.
F’dak li jikkonċerna l-interpretazzjoni li r-rikorrent jagħti għall-Artikolu 5(1) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, moqri
flimkien mal-premessa 11 tiegħu, għandu jiġi kkonstatat, li xejn fil-kitba ta’ din il-premessa ma jissuġġerixxi li, sabiex
tiġi garantita differenzazzjoni tat-trattament bejn l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju, huwa neċessarju jew aċċettatabbli li
jinqabeż il-livell tal-għajnuna stabbilita mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs. Kif tindika ġustament, il-Kummissjoni, id-differenzjar
bejn l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju huwa possibbli mingħajr ma jinqabeż il-marġni ta’ 50 %, jekk l-impriżi żgħar biss jirċievu
għajnuna ta’ tali intensità. F’kull każ, peress li, kif ġie kkonstatat fil-punt 48 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ma bbażatx
l-evalwazzjoni tagħha fuq ir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs biss, dan l-argument tar-rikorrent għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrent li d-deċiżjoni kkontestata tħeġġeġ ir-rikors għal għajnuna li tqum iktar (ara punt 53
iktar ’il fuq), għandu jiġi rrilevat li dan l-argument ma huwiex biss ekonomikament illoġiku, iżda jikkontradixxi wkoll l-argument
tar-rikorrent dwar l-insuffiċjenza ta’ fondi proprji ta’ impriżi żgħar u ta’ daqs medju tal-impriżi tas-Sachsen. Fil-fatt,
impriża li tbati minn insuffiċjenza ta’ fondi ma tagħżilx, bejn żewġ offerti tal-istess kwalità, is-servizz l-iktar għoli,
fid-dawl tal-fatt li hija tkun obbligata li tħallas tal-inqas 50 % tal-prezz.
Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrent ma pproduċiex il-provi u l-elementi, li fuq il-bażi tagħhom huwa possibbli
li jiġi konkluż li l-għajnuna inkwistjoni, anki jekk hija teċċedi manifestament il-livelli ta’ għajnuna previsti mir-Regolament
ta’ eżenzjoni SMEs, tista’, minħabba ċirkustanzi speċifiċi, tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE.
Huwa għalhekk mingħajr ma wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni li l-Kummissjoni qieset li intensità ta’ għajnuna iktar
għolja minn dik prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ma tistax tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ).
Għalhekk hemm lok li t-tieni parti tar-raba’ motiv tiġi miċħuda kollha kemm hi.
Fuq it-tielet parti, ibbażata fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-programm sekondarju “Parteċipazzjoni f’fieri u espożizzjonijiet”
u fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li kkunsidrat bħala inkompatibbli mas-suq komuni l-programm sekondarju “Parteċipazzjoni
f’fieri u espożizzjonijiet” sa fejn huwa kien jipprovdi li l-parteċipazzjoni f’fiera setgħet tibbenefika mill-għajnuna sa
tliet darbiet. Il-Kummissjoni kienet ibbażat din il-kunsiderazzjoni fuq l-Artikolu 5(b) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs,
li kien jipprovdi eżenzjoni biss għall-ewwel parteċipazzjoni ta’ impriża f’fiera jew espożizzjoni partikolari, b’mod li din
l-għajnuna riptetuta hija inkompatibbli mas-suq komuni.
Ir-rikorrent iqis li l-Kummissjoni ma għamlet ebda użu mis-setgħa diskrezzjonali tagħha sa fejn hija tħalliet tiġi ggwidata
minn dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, mingħajr ma tesponi bl-ebda mod kif parteċipazzjoni ripetuta f’fieri
u espożizzjonijiet ma tistax tkun eliġibbli anki f’każijiet eċċezzjonali. L-użu tal-formula “il-fatt li teżerċita mill-ġdid
is-setgħa diskrezzjonali tagħha ma jbiddel xejn minn din il-konstatazjzoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali] fil-premessa 67 tad-deċiżjoni
kkontestata, juri, skont ir-rikorrent, li l-Kummissjoni ma għamlitx użu minn din is-setgħa.
Għandu jiġi sostnut ukoll li l-Kummissjoni interpretat b’mod żbaljat il-kunċett ta’ “prossimità tas-suq”. Għalhekk, fil-każijiet
tal-għajnuna mill-Istat għar-riċerka u għall-iżvilupp, il-Kummissjoni kienet iddeterminat l-intensità ta’ għajnuna awtorizzata
skont il-livell ta’ prossimità tas-suq. F’każ ta’ distanza mis-suq, intensità ta’ għajnuna ta’ 100 % tista’ tiġi aċċettata.
Ir-riferiment għall-allegata “prossimità tas-suq” tal-parteċipazzjoni f’fieri u f’espożizzjonijiet ma huwiex biżżejjed sabiex
tkun ġustifikata l-limitazjoni ta’ għajnuna għal parteċipazzjoni waħda. Il-Kummissjoni jmissha tat deċiżjoni dwar il-livell
ta’ prossimità tas-suq tal-parteċipazzjoni f’fieri u f’espożizzjonijiet fil-kuntest ta’ paragun ma’ sitwazzjonijiet oħra li
jagħtu lok għal għajnuna, sabiex teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha fid-dawl ta’ dawn l-elementi.
Bl-istess mod, il-limitazzjoni tal-għajnuna għal parteċipazzjoin waħda f’fieri u f’espożizzjonijiet ma hijex iġġustifikata
mill-perspettiva ekonomika. Ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li ma kkunsidratx ukoll il-provi prodotti li juru li unikament
parteċipazzjoni ripetuta għall-istess fiera jew espożizzjoni setgħet iżżid il-possibbiltajet tal-esponent fis-suq, b’mod partikolari
fil-każijiet fejn l-għan ta’ tali parteċipazzjoni huwa dak ta’ penetrazzjoni fi swieq barranin. L-impriżi żgħar u ta’ daqs
medju tas-Sachsen ma għandhomx ġeneralment il-kapital neċessarju sabiex jipparteċipaw f’fiera jew f’espożizzjoni. Għalhekk
għajnuna limitata għal parteċipazzjoni waħda ma hijiex suffiċjenti sabiex jintlaħaq l-għan tal-għajnuna msemmi mir-Regolament
ta’ eżenzjoni SMEs li jikkostitwixxi l-aċċess għas-swieq potenzjali (premessa 5). 60 % tal-impriżi li pparteċipaw f’fieri
u f’espożizzjonijiet fil-kuntest ta’ wirjiet Ġermaniżi komuni ma kinux jagħmlu dan mingħajr l-għajnuna. Il-ħtieġa tal-parteċipazzjoni
tal-impriżi tas-Saschsen f’fieri u espożizzjonijiet hija wkoll iġġustifikata mir-rata ta’ esportazzjoni sinjifikattivament
inferjuri mill-medja nazzjonali.
Minħabba t-tranżitu mill-ekonomija ppjanifikata għal ekonomija tas-suq, l-impriżi tas-Sachsen għandhom, skont ir-rikorrent,
jaqbżu diversi barrieri għad-dħul fis-suq. Il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju f’fieri u
espożizzjonijiet barranin tikkostitwixxi għalhekk, fuq il-pjan tal-politika ekonomika, għan essenzjali tal-iskema ta’ għajnuna
nnotifikata, li permezz tagħha l-impriżi kellhom ikollhom aċċess għas-swieq dinjija.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma evokat ebda argumenti ppreżentati mir-rikorrent u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja
u hija lanqas ma ħadet inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni ekonomika partikolari tas-Sachsen.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrent.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-partijiet ma jaqblux dwar il-kwistjoni tal-finanzjament ta’ parteċipazzjoni ripetuta f’fieri u espożizzjonijiet. Ir-rikorrent
josserva li l-Kummissjoni, billi kkunsidrat bħala inkompatibbli mas-suq komuni l-finanzjament ta’ tali parteċipazzjoni sa
tliet darbiet, bħal ma jipprovdi l-programm sekondarju inkwistjoni, ma għamlet ebda użu mis-setgħa diskrezzjonali tagħha.
Huwa jallega wkoll li l-Kummissjoni ma mmotivatx għalfejn il-finanzjament ripetut ma jistax ikun kompatibbli mas-suq komuni
wkoll f’każijiet eċċezzjonali.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li l-Kummissjoni applikat il-kriterji li jinsabu fir-Regolament ta’ eżenzjoni
SMEs u kkonkludiet li l-programm sekondarju inkwistjoni ma kienx konformi mal-Artikolu 5(b) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs
u lanqas ma jista’ jiġi kkunsidrat bħala kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ).
Ir-rikorrent, min-naħa tiegħu, immotiva l-bżonn ta’ għajnuna minħabba d-diffikultajiet ta’ tranżizzjoni, fis-Sachsen, lejn
l-ekonomija tas-suq, li huma riflessi mill-insuffiċjenza tal-kapital neċessarju għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju kif ukoll
mir-rati ta’ esportazzjoni sinjifikattivament inqas mill-medja nazzjonali. L-għan tal-parteċipazzjoni ripetuta f’fieri jew
f’espożizzjonijiet huwa l-penetrazzjoni fi swieq barranin.
F’dak li jikkonċerna l-argumenti tiegħu marbuta mat-tranżizzjoni lejn l-ekonomija tas-suq, hemm lok li jiġi kkonstatat li
dawn huma limitati għal riferimenti ġenerali għas-sitwazzjoni ekonomika diffiċli fis-Sachsen.
Għandu jitfakkar ukoll li argumenti simili kienu ġew invokati fil-kuntest tad-diversi kawżi li jirrigwardaw l-Artikolu 87(2)(ċ) KE,
li jikkonċerna l-għajnuna mogħtija għall-ekonomija ta’ ċerti reġjuni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja milquta bid-diviżjoni
tal-Ġermanja, sa fejn huma neċessarji sabiex jikkumpensaw l-iżvantaġġi ekonomiċi kkawżati minn din id-diviżjoni.
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja tat interpretazzjoni stretta għal din id-dispożizzjoni, billi ppreċiżat li “l-Artikolu [87](2)(ċ) KE
ma jistax, mingħajr ma jikser kemm in-natura derogatorja ta’ din id-dispożizzjoni kif ukoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet
li hija ssegwi, jippermetti li jiġi għal kollox ikkumpensat id-dewmien ekonomiku, indipendentement minn kemm huwa inkontestabbli,
li minnu jbatu l-Länder il-ġodda” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li “l-iżvantaġġi ekonomiċi kkawżati mid-diviżjoni tal-Ġermanja
jirreferu biss għall-iżvantaġġi ekonomiċi pprovokati f’ċerti reġjuni Ġermaniżi minħabba l-iżolament li ħoloq l-istabbiliment
ta’ fruntiera fiżika, bħall-waqfien tal-mezzi ta’ komunikazzjoni jew it-telf ta’ swieq sussegwentement għall-interruzzjoni
tar-relazzjonijiet kummerċjali bejn iż-żewġ partijiet tat-territorju Ġermaniż” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja tat-30 ta’ Settembru 2003, Freistaat Sachsen
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑57/00 P u C‑61/00 P, Ġabra p. I‑9975, punti 23 u 42).
Peress li din id-dispożizzjoni speċifika tat-Trattat kienet ġiet interpretata b’mod restrittiv, ir-riferimenti ġenerali għall-konsegwenzi
ekonomiċi tad-diviżjoni tal-Ġermanja ma jistgħux iservu bħala ġustifikazzjoni għall-kompatibbiltà mal-Artikolu 87(3) KE ta’
għajnuna li tagħha l-intensità teċċedi dik prevista fir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs.
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrent li l-Kummissjoni jmissha pparagunat il-livell ta’ prossimità tas-suq tal-fieri u tal-espożizzjonijiet
inkwistjoni f’dan il-każ u dak ta’ sitwazzjonijiet oħra li taw lok għal għajnuna, għandu jiġi rrilevat li tali paragun ma
huwiex strettament neċessarju. Il-prossimità tas-suq hija kriterju oġġettiv, u mhux relattiv. F’dan ir-rigward, għandu jiġi
kkonstatat li l-fieri u l-espożizzjonijiet huma avvenimenti kummerċjali, li joffru mhux biss għażla kbira ta’ oġġetti u ta’
servizzi, iżda li magħhom ukoll hemm programm varjat ta’ animazzjoni u jipproponu diversi servizzi lill-pubbliku sabiex jiġbdu
numru kbir ta’ viżitaturi. Konsegwentement, il-fieri u l-espożizzjonijiet huma marbuta fil-qrib mas-suq, jekk mhux ukoll parti
minnu.
Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkwalifikat, fid-deċiżjoni kkontestata, il-miżuri inkwistjoni bħala
miżuri “orjentati fuq is-suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Għalhekk, hekk kif irrilevat il-Kummissjoni, fil-premessa 66 tad-deċiżjoni kkontestata, il-benefiċjarju tal-għajnuna, wara
parteċipazzjoni għal tali avveniment, għandu jkun fil-pożizzjoni li jieħu deċiżjoni b’għarfien tal-fatti dwar l-utilità ta’
parteċipazzjoni ripetuta, għall-ispejjeż tiegħu.
F’dak li jikkonċerna l-argumenti tar-rikorrent marbuta mar-rata ta’ esportazzjoni inqas mill-medja nazjonali u għall-ħtieġa
ta’ dħul fis-swieq internazzjonali, għandu jitfakkar li, anki jekk, bħal ma jitfakkar fil-premessa 16 tiegħu, ir-Regolament
ta’ eżenzjoni SMEs ma jeżentax, b’mod ġenerali, l-għajnuna għall-esportazzjoni, l-ispejjeż ta’ parteċipazzjoni f’fieri kummerċjali
ma humiex normalment ikkunsidrati bħala għajnuna għall-esportazzjoni (ara l-punt 4 iktar ’il fuq). L-għajnuna inkwistjoni
hija għalhekk, bħala prinċipju, kompatibbli mar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs. Madankollu, anki jekk huwa evidenti li l-impriżi
żgħar u ta’ daqs medju jipparteċipaw f’fieri sabiex jippromwovu l-prodotti tagħhom u li din il-parteċipazzjoni tippermettilhom
skont il-każ li jżidu r-rata ta’ esportazzjoni, li huwa possibbli f’dan il-kuntest, ir-riferimenti ġenerali għar-rata ta’
esportazzjoni dgħajfa tal-Land tas-Sachsen ma jistgħux jiġġustifikaw l-intensità ta’ għajnuna iktar għolja minn dik prevista
mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs.
Konsegwentement, il-Kummissjoni kienet aġixxiet b’mod korrett meta qieset li intensità ta’ għajnuna iktar għolja minn dik
li hija prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ma tistax tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.
Fir-rigward tal-obbligu ta’ motivazzjoni, għandu jitfakkar li, fil-premessi 66 u 67 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni
indikat li l-programm sekondarju inkwistjoni ma kienx konformi mal-Artikolu 5(b) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs li skont
dan l-eżenzjoni tapplika biss għall-ewwel parteċipazzjoni ta’ impriża f’fiera jew espożizzjoni u li l-għajnuna grossa ma għandhiex
taqbeż 50 % tal-ispejjeż. Hija tispjega din il-limitazzjoni bin-neċessità li jiġi ggarantit l-effett ta’ inċentiv tal-għajnuna,
peress li wara l-ewwel parteċipazzjoni kofinanzjata, huwa leġittimu li impriża żgħira jew ta’ daqs medju tiġi mistennija li
tkun fil-pożizzjoni li tevalwa l-utilità ta’ parteċipazzjoni ripetuta fuq spejjeż tagħha. Il-Kummissjoni tispjega wkoll li
miżura orjentata fuq is-suq, bħall-parteċipazzjoni f’fiera jew f’espożizzjoni, li taqbeż il-limitu ta’ għajnuna ta’ 50 %,
ma tistax tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.
Dawn il-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni jirriflettu b’mod ċar ir-raġunament tagħha u għalhekk jissodisfaw il-kriterji
tal-ġurisprudenza stabbilita li jikkonċernaw l-obbligu ta’ motivazzjoni, imfakkra fil-punt 27 iktar ’il fuq.
Għalhekk, hemm lok li t-tielet parti tar-raba’ motiv tiġi miċħuda.
Fuq ir-raba’ parti, ibbażata fuq evalwazzjoni żbaljata tal-programm sekondarju “Kooperazzjoni” u fuq il-ksur tal-obbligu ta’
motivazzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent jakkuża lill-Kummissjoni li qieset li l-programm sekondarju “Kooperazzjoni” li kien jipprovdi għajnuna għall-operazzjonijiet
u kellu b’konsegwenza jiġi eżaminat fid-dawl tal-linji gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 8, Vol. 1, p. 226), (iktar ’il quddiem il-“linji gwida”), kien jeħtieġ b’mod partikolari li din l-għajnuna kellha
tkun limitata
ratione temporis
u li tiġi mnaqqsa progressivament (punt 4.17).
Kuntrarjament għall-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni, il-miżuri ta’ promozzjoni ma jinkludux għajnuna għall-operazzjonijiet,
peress li l-kiri possibbli għall-uffiċċji ta’ kooperazzjoni jew tas-salarji tal-persunal ma jissostitwixxux il-mezzi ta’ operazzjonijiet
u ma jnaqqsux, b’mod ġenerali, l-ispejjeż kurrenti. Skont ir-rikorrent, il-miżuri previsti jissussidjaw unikament l-ispejjeż
ġodda u addizzjonali fir-rigward tal-kooperazzjoni esterna għall-impriża.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrent iqis li l-Kummissjoni aġixxiet b’kontradizzjoni mal-prattika abitwali tagħha, peress li diġà
fil-linji gwida nnotifikati fl-1992, għajnuna għal “spejjeż tal-persunal, ta’ materjal u ta’ vjaġġ” tal-korp li kellu jistabbilixxi
l-miżuri u l-istabbilimenti komuni kienu ġew rimborsati “sa l-punt l-iktar ugwali possibbli”.
Ir-rikorrent iqis li d-degressività hija intiża sabiex iżżomm in-natura inċitattiva tal-għajnuna mingħajr ma toħloq dipendenza.
Issa, fil-każ ineżami, l-għajnuna kienet talment limitata li hija ma setgħet toħloq ebda dipendenza. Għalhekk, billi ssegwi
l-iskala tal-ammonti, l-għajnuna titlef in-natura inċitattiva tagħha.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni qatt ma kienet applikat b’mod strett il-punt 4.17 tal-linji gwida, billi ħadet inkunsiderazzjoni
elementi oħra li jippermettu li ma jkunx hemm skala degressiva.
Meta fakkar il-kundizzjonijiet previsti mill-premessa 16 u l-Artikolu 1(2)(b) tar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs, ir-rikorrent
isostni li l-istabbiliment ta’ grupp ta’ bejgħ barra mill-pajjiż ma huwiex l-istess ħaġa bħat-tqegħid u l-operazzjoni ta’
netwerk ta’ distribuzzjoni fis-sens ta’ dan ir-regolament, minħabba li l-għan prinċipali ta’ dawn il-gruppi ta’ bejgħ kien
li jevalwaw il-possibbiltajiet ta’ suċċess fis-swieq ġodda. Il-prospett ta’ swieq ġodda u l-istabbiliment tal-ewwel kuntatti
ta’ negozju, permezz ta’ grupp ta’ bejgħ, kellhom jiġu awtorizzati sa fejn il-promozzjoni tal-introduzzjoni tal-prodotti ma
hijiex ikkunsidrata bħala għajnuna fuq l-esportazzjoni. In-“natura diretta” neċessarja għall-eżistenza ta’ għajnuna fuq l-esportazzjoni
hija barra minn hekk nieqsa.
Il-Kummissjoni kienet barra minn hekk ukoll wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta llimitat l-intensità ta’ għajnuna ammissibbli
għal 50 %. Meta għamel riferment għall-argumenti tagħha żviluppati fil-kuntest tal-ilmenti preċedenti, ir-rikorrent isostni
li l-Kummissjoni ma analizzatx il-partikolaritajiet tal-ekonomija tas-Sachsen li l-istruttura tagħha hija kkaratterizzata
mill-eżistenza ta’ impriżi żgħar. Ir-rikorrent jikkontesta wkoll il-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni li l-miżuri previsti
fil-kuntest tal-programm sekondarju “Kooperazzjoni” kienu “orjentati fuq is-suq”. Huwa jippreċiża li l-istudji ta’ possibbiltà
jikkostitwixxu unikament studji prospettivi ddestinati sabiex jevalwaw il-potenzjal tal-kooperazzjoni.
Ir-rikorrent iqis li l-Kummissjoni ma tistax tiddikjara li l-istabbiliment ta’ gruppi ta’ bejgħ barra mill-pajjiż huwa inkompatibbli
mas-suq komuni filwaqt li tibbaża fuq il-prassi deċiżjonali tagħha, peress li hija diġà awtorizzat miżuri wisq qrib id-distribuzzjoni
hekk imsejħa barra mill-pajjiż, peress li dawn kienu jsostnu direttament il-konklużjoni ta’ kuntratti, bħall-miżuri msemmija
f’dan il-każ.
Fir-rigward tal-osservazzjoni tal-Kummissjoni, fil-premessa 69 tad-deċiżjoni kkontestata, li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja
“għandha kull spazju sabiex timplementa l-miżura ‘Ħolqien ta’ uffiċċji ta’ kooperazzjoni fil-Ġermanja’” [traduzzjoni mhux
uffiċjali] bħala għajnuna
de minimis
, ir-rikorrent isostni li tali mod ta’ proċediment ma huwiex effettiv, preċiżament meta din hija promozzjoni tal-kooperazzjoni,
peress li, pereżempju, iċ-ċirku tal-benefiċjarji potenzjali li jixtiequ jikkooperaw huwa suġġett għal varjazzjonijiet permanenti
u inġenerali ma huwiex suffiċjentement magħruf jew jista’ jiġi ddefinit fil-bidu ta’ din il-promozzjoni. Approċċ każ b’każ
ma huwiex għalhekk adegwat, u din il-kwistjoni kellha wkoll tkun is-suġġett ta’ riflessjoni min-naħa tal-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrent.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
L-argument prinċipali tar-rikorrent jikkonċerna l-funzjonijiet u l-attivitajiet maħsuba tal-uffiċċji ta’ kooperazzjoni u tal-gruppi
ta’ bejgħ. Ir-rikorrent jirrileva li għandha ssir distinzjoni bejn dawn il-gruppi u r-rappreżentazzjonijiet kummerċjali u
li l-għajnuna prevista mill-programm sekondarju inkwistjoni dwar l-uffiċċji ta’ kooperazzjoni ma tistax tiġi kkunsidrata bħala
għajnuna skont l-operazzjonijiet.
Għandu jiġi rrielvat, ukoll, li l-partijiet ma ssuġġettawx elementi fattwali dwar l-istabbiliment, il-pożizzjoni ġeografika,
it-tip ta’ attivitajiet u r-riżultati milħuqa mill-uffiċċji ta kooperazzjoni u l-gruppi ta’ bejgħ.
Huwa madankollu ftit plawżibbli li impriża żgħira u ta’ daqs medju tar-reġjun, li għandha tbati minn diffikultajiet marbuta
mat-tranżizzjoni lejn l-ekonomija tas-suq u li ma għandhiex fondi tagħha, tinvesti f’uffiċċju ta’ kooperazzjoni jew fi grupp
ta’ bejgħ li l-attivitajiet tiegħu ma jirrigwardawx direttament li tirbaħ swieq ġodda.
Barra minn hekk jirriżulta b’mod ċar mid-dokumenti pprovduti mill-Kummissjoni, fl-annessi għat-tweġibiet għall-mistoqsijiet
inizjali tal-Qorti Ġenerali, li l-għan tal-istabbiliment ta’ dawn l-uffiċċji huwa promozzjoni tal-esportazzjoni, li l-finanzjament
tagħha huwa illegali mhux biss skont it-Trattat, iżda wkoll skont il-Ftehim tal-WTO fuq is-sussidji u l-miżuri kumpensatorji,
kif ġie kkonstatat fil-premessa 70 tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dak li jikkonċerna l-klassifikazzjoni tal-għajnuna inkwistjoni bħala għajnuna għall-operazzjonijiet, għandu jiġi rrilevat
li d-dħul fi swieq ġodda kif ukoll l-isforzi sabiex tibqa’ fis-suq jagħmlu parti mill-istrateġija normali ta’ kull impriża
li tixtieq tibqa’ fis-suq għal perijodu fit-tul. Issa, xi spejjeż huma neċessarji sabiex din il-preżenza tkun tista’ tkompli
u tinfirex fis-suq u l-għajnuna mill-Istat mogħtija għal dan il-għan neċessarjment tnaqqas l-ispejjeż kurrenti tal-impriżi
żgħar u ta’ daqs medju. Dawn il-kontribuzzjonijiet għalhekk jaqgħu taħt il-kategorija tal-għajnuna għall-operazzjonijiet.
Fl-aħħar nett, f’dak li jikkonċerna l-possibbiltà, invokata mir-rikorrent, li tkun awtorizzata l-għajnuna inkwistjoni b’kunsiderazzjoni
tal-prassi, għandhom jiġu kkunsidrati bħala suffiċjenti l-preċiżazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni, b’mod partikolari
li l-karta tal-għajnuna għal għan reġjonali fil-Ġermanja skadiet fil-31 ta’ Diċembru 2003, filwaqt li l-programm inkwistjoni
kellu jintemm iktar tard. Minbarra dan, fid-deċiżjonijiet preċedenti, il-Kummissjoni kienet spjegat ukoll li hija kienet tidderoga
eċċezzjonalment biss mill-prinċipju ta’ degressività.
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrent dwar ir-Regolament
de minimis
, hemm lok li dan jiġi miċħud bħala ineffettiv, peress li l-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni dwar dan ir-regolament ma ġietx
imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata ħlief sussidjarjament.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni b’mod korrett qieset li l-intensità
ta’ għajnuna iktar għolja minn dik prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs ma tistax tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq
komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ). Minbarra dan, il-Kummissjoni kienet korrettament ikkunsidrat li, sa fejn il-programm sekondarju
“Kooperazzjoni” kien jipprovdi għajnuna għall-operazzjonijiet, dan kien inkompatibbli mas-suq komuni.
Fir-rigward tal-motivazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata dwar il-programm sekondarju “Kooperazzjoni”, u sa fejn ir-rikorrent
ma jsostnix argument speċifiku f’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni analizzat separatament l-għajnuna għall-ħolqien
u l-operazzjoni ta’ uffiċċji ta’ kooperazzjoni fil-Ġermanja u l-għajnuna għall-ħolqien ta’ gruppi ta’ bejgħ ġewwa u barra
l-Komunità. Fl-ewwel lok, il-Komunità kklassifikat l-għajnuna għall-ħolqien u għall-operazzjoni ta’ uffiċċji ta’ kooperazzjoni
fil-Ġermanja bħala għajuna għall-operazzjonijiet, qabel ma ġiet eżaminata fid-dawl tal-linji gwida u tissodisfa l-kundizzjonijiet
tagħhom mingħajr eċċezzjoni, b’mod partikolari dawk tal-punt 4.17 tagħhom. Hija tispjega sussegwentement għalfejn dawn il-kundizzjonijiet
ma humiex sodisfatti. Fit-tieni lok, il-Kummissjoni kklassifikat l-għajnuna għall-ħolqien ta’ gruppi ta’ bejgħ, inkarigati
milli jgħinu lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju fl-istudju tas-swieq barranin u d-dħul f’dawn is-swieq, bħala għajnuna għall-esportazzjoni,
li kienu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ eżenzjoni SME mill-Artikolu 1(a)(2)(b) tiegħu. Hija żżid li
intensità ta’ għajnuna massima ta’ 80 % sabiex issir promozzjoni fil-kuntest ta’ dan il-programm sekondarju tal-miżuri orjentati
fuq is-suq tbiddel il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa fejn imorru kontra l-interess komuni u li din il-parti tal-miżura ma
setgħetx tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.
Dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriflettu b’mod ċar ir-raġunament tal-Kummissjoni u għalhekk jissodisfaw il-kriterji ta’ ġurisprudenza
stabbilita dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni, imfakkra fil-punt 27 iktar ’il fuq.
Għalhekk ir-raba’ parti tar-raba’ motiv għandha tiġi miċħuda kollha kemm hi.
Fuq il-ħames parti, ibbażata fuq evalwazzjoni żbaljata tal-programm sekondarju “Promozzjoni tal-istil” u fuq il-ksur tal-obbligu
ta’ motivazzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Fir-rigward tal-programm sekondarju “Promozzjoni tal-istil”, ir-rikorrent isostni li l-Kummissoni tieħu wkoll bħala kriterju
wieħed l-intensità tal-għajnuna prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs u tagħmel riferiment għall-argumenti żviluppati
fuq l-istess suġġett dwar il-programmi sekondarji l-oħra. Il-Kummissjoni, kienet b’mod żbaljat għamlet użu mis-setgħa diskrezzjonali
tagħha.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti mressqa mir-rikorrent.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Ir-rikorrent ma ressaqx argumenti speċifiċi fil-kuntest ta’ din il-parti, billi llimita ruħu għal riferiment għall-argument
dwar il-programmi sekondarji l-oħra.
Konsegwentement, bħal ma l-argumenti tar-rikorrent fil-kuntest tal-partijiet preċedenti kienu ġew miċħuda, fid-dawl tal-fatt
li l-Kummissjoni tikkunsidra l-programm sekondarju inkwistjoni bħala inkompatibbli mas-suq komuni minħabba “raġunijiet analogi”
għal dawk ikkunsidrati għall-programmi sekondarji oħra, hemm lok ukoll li jiġi kkonstatat, fir-rigward ta’ din il-parti, li
l-Kummissjoni korrettament qieset li intensità ta’ għajnuna iktar għolja minn dik li kienet prevista mir-Regolament ta’ eżenzjoni
ma tistax lanqas tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.
Fir-rigward tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata dwar il-programm sekondarju inkwistjoni, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni
indikat, fil-premessa 41, li “l-għajnuna ta’ [dan] il-programm sekondarju [...] [kienet taqa’] taħt l-Artikolu 5 (servizzi
ta’ konsulenza u servizzi u attivitajiet oħra) tar-Regolament [ta’ eżenzjoni SMEs], iżda peress li dan il-programm sekondarju
[kien] jipprovdi intensitajiet ta’ għajnuna li [kienu] jaqbżu dawk daqs il-livell ta’ 50 % ffissat fl-Artikolu 5(b), il-Kummissjoni
kellha dubji serji rigward il-kompatibbiltà tiegħu mas-suq komuni”. Il-Kummissjoni tqis ukoll fil-premessa 73 tad-deċiżjoni
kkontestata li, għal raġunijiet analogi għal dawk ikkunsidrati fir-rigward tal-programmi sekondarji l-oħra, il-programm sekondarju
“Promozzjoni tal-istil” ma kienx konformi mar-Regolament ta’ eżenzjoni SMEs u, billi pprovda intensità ta’ għajnuna grossa
ogħla minn 50 % għall-użu ta’ servizzi ta’ konsulenza, dan kien inkompatibbli mas-suq komuni.
Fin-nuqqas ta’ argumenti speċifiċi invokati mir-rikorrent, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-kunsiderazzjonijiet iċċitati iktar
’il fuq tal-Kummissjoni jirriflettu b’mod ċar ir-raġunament tagħha u, għalhekk, jissodisfaw il-kriterji tal-ġurisprudenza
stabbilita dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni, imfakkra fil-punt 27 iktar ’il fuq.
Għalhekk hemm lok li l-ħames parti tar-raba’ motiv tiġi miċħuda.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, id-deċiżjoni kkontestata, moqrija kollha kemm hi, fiha l-analiżi tal-kompatibbiltà
tal-programmi sekondarji inkwistjoni mat-Trattat u hija mmotivata suffiċjentement fid-dritt.
Konsegwentement, ir-raba motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fir-rigward ta’ dak kollu li ntaql, ir-rikors għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

Fuq l-ispejjeż
Fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni ġiet ikkundannata għall-ispejjeż. Fis‑sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, din
irriżervat l‑ispejjeż. Hija għalhekk il-Qorti Ġenerali li għandha tiddeċiedi, f’din is-sentenza, fuq l-ispejjeż kollha marbuta
mad-diversi proċeduri, skont l-Artikolu 121 tar-Regoli tal-Proċedura.
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress illi r-rikorrent tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla Estiża)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Freistaat Sachsesn (il-Ġermanja) għandu jbati l-ispejjeż tiegħu kif ukoll dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea, kemm quddiem
il-Qorti Ġenerali kif ukoll quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Czúcz
Cremona
Labucka
Frimodt Nielsen

O’Higgins
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl-14 ta’ Lulju 2011.
Firem
*
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż