CELEX: 62010CJ0316
Άρθρο 288, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ
Κανονισμός (ΕΚ) 1/2005
Προστασία των ζώων κατά τη μεταφορά τους
Οδική μεταφορά κατοικίδιων χοίρων
Ελάχιστο ύψος των διαμερισμάτων
Επιθεώρηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού
Πυκνότητα φορτώσεως
Δικαίωμα των κρατών μελών να θεσπίζουν λεπτομερείς κανόνες

Danske Svineproducenter, σκέψη 45).
Δεδομένου ότι η δικογραφία που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο δεν περιέχει σχετικά στοιχεία εκτιμήσεως, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο
να πραγματοποιήσει τους ελέγχους τους οποίους απαιτούνται συναφώς, λαμβάνοντας υπόψη ό,τι γίνεται γενικώς δεκτό, στο πλαίσιο
της τηρήσεως του κανονισμού 1/2005, στα λοιπά κράτη μέλη, πέραν αυτού που θέσπισε τις οικείες προδιαγραφές.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ευθύς εξαρχής ότι δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν σύμφωνες με την αρχή της αναλογικότητας προδιαγραφές
ως προς το ελάχιστο εσωτερικό ύψος των διαμερισμάτων σε ταξίδια διάρκειας πλέον των οκτώ ωρών, όπως αυτές που θέτουν οι μεταβατικές
διατάξεις του άρθρου 36, παράγραφος 4, της υπουργικής αποφάσεως 1729/2006, δεδομένου ότι το ίδιο κράτος μέλος έχει θεσπίσει
λιγότερο αυστηρές προδιαγραφές, όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της εν λόγω υπουργικής αποφάσεως, στο πλαίσιο
του καθεστώτος κοινού δικαίου.
Επιθεώρηση των ζώων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού
Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 5, της επίμαχης στην υπόθεση της κύριας δίκης υπουργικής αποφάσεως, τα οδικά οχήματα που χρησιμοποιούνται
για τη μεταφορά χοίρων βάρους άνω των 40 kg σε ταξίδια που υπερβαίνουν τις οκτώ ώρες πρέπει να είναι διαρρυθμισμένα κατά τρόπον
ώστε να εξασφαλίζεται, ως προς κάθε επίπεδο και ανά πάσα στιγμή, ελάχιστο ύψος επιθεωρήσεως 140.
Συναφώς, το άρθρο του 3, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο στ΄, του κανονισμού 1/2005, σε συνδυασμό με το κεφάλαιο II, σημείο 1.1,
στοιχείο ζ΄, του παραρτήματός του I, προβλέπει ότι τα μεταφορικά μέσα τα οποία προορίζονται για τη μεταφορά ζώων πρέπει να
είναι διαρρυθμισμένα κατά τρόπο που να καθιστά δυνατή την πρόσβαση στα ζώα προκειμένου να ελέγχεται τακτικά ότι βρίσκονται
σε καλή κατάσταση. Ως προς το σημείο αυτό, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς ό,τι ίσχυε στο πλαίσιο του συστήματος
που θέσπιζαν η οδηγία 91/628 και ο κανονισμός 411/98, οι διατάξεις του κανονισμού 1/2005 οι οποίες αφορούν την επιθεώρηση
των ζώων κατά τη μεταφορά τους έχουν εφαρμογή σε όλα τα μεταφορικά μέσα, ανεξαρτήτως της διάρκειας του ταξιδιού.
Κατά συνέπεια, εθνικό μέτρο που θέτει συναφώς ιδιαίτερες προδιαγραφές μόνον ως προς τα ταξίδια των οποίων η διάρκεια υπερβαίνει
τις οκτώ ώρες είναι αντίθετο προς τις εν λόγω διατάξεις του κανονισμού 1/2005, δεδομένου ότι πρέπει για όλα τα ταξίδια να
προβλέπεται δυνατότητα προσβάσεως στα ζώα, ώστε να ελέγχεται τακτικά η καλή κατάστασή τους.
Εκ περισσού, σημειώνεται ότι, όπως προκύπτει mutatis mutandis από τις σκέψεις 54 έως 59 της παρούσας αποφάσεως, τυχόν συγκεκριμένες
προδιαγραφές ως προς τον καθορισμό ελάχιστου ύψους επιθεωρήσεως ώστε να διασφαλίζεται τέτοια πρόσβαση πρέπει να ανταποκρίνονται
στους σκοπούς που επιδιώκει ο κανονισμός 1/2005 και να είναι ανάλογοι προς αυτούς.
Διαθέσιμο εμβαδόν ανά μεταφερόμενο ζώο
Κατά το παράρτημα 2, τίτλος Δ, σημεία 1 και 2, της επίμαχης στην υπόθεση της κύριας δίκης υπουργικής αποφάσεως, σε περίπτωση
οδικής μεταφοράς χοίρων, πρέπει να εξασφαλίζεται στα ζώα ένα ελάχιστο, κυμαινόμενο ανάλογα με το βάρος τους, εμβαδόν, το οποίο
ανέρχεται, για τους χοίρους βάρους 100 kg, σε 0,42 m
[τετραγωνικά μέτρα] όταν η διάρκεια του ταξιδιού δεν υπερβαίνει τις οκτώ ώρες και σε 0,50 m
για ταξίδια διάρκειας μεγαλύτερης των οκτώ ωρών.
Η συγκεκριμένη πτυχή της μεταφοράς ζώντων ζώων ρυθμίζεται με το άρθρο 3, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο ζ΄, του κανονισμού 1/2005,
κατά το οποίο «προβλέπεται επαρκές εμβαδόν δαπέδου […] για τα ζώα, ανάλογα με το μέγεθός τους και το προβλεπόμενο ταξίδι».
Όσον αφορά ειδικότερα τους χοίρους, το παράρτημα I, κεφάλαιο VII, τίτλος Δ, του κανονισμού αυτού διευκρινίζει περαιτέρω ότι,
προκειμένου να μπορούν να κατακλίνονται και να στέκονται όρθιοι στη φυσική τους στάση, «η πυκνότητα φόρτωσης κατά τη μεταφορά
των χοίρων βάρους 100 kg περίπου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 235 kg/m
», το δε κατώτατο αυτό όριο ως προς το διαθέσιμο εμβαδόν μπορεί να αυξηθεί κατά 20 % ανάλογα, μεταξύ άλλων, με τη διάρκεια
του ταξιδιού. Για ζώα βάρους 100 kg, οι τιμές αυτές αντιστοιχούν σε διαθέσιμο εμβαδόν 0,42 m
και 0,50 m
αντιστοίχως.
Διαπιστώνεται, επομένως, ότι συγκεκριμένες προδιαγραφές ως προς τη μέγιστη πυκνότητα φορτώσεως, όπως αυτές που θέτει το παράρτημα
2, σημεία 1 και 2, της υπουργικής αποφάσεως 1729/2006, είναι σύμφωνες με τις κατώτατες και τις ανώτατες τιμές τις οποίες προβλέπει
ο κανονισμός 1/2005 (βλ., κατ’ αναλογία, προαναφερθείσα απόφαση Danske Svineproducenter, σκέψη 50).
Κατόπιν του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός 1/2005 έχει την
έννοια ότι:
–        ο κανονισμός αυτός δεν απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων για τις οδικές μεταφορές χοίρων οι οποίοι,
προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, συγκεκριμενοποιούν, τηρώντας τον σκοπό της προστασίας των ζώων και χωρίς να θέτουν συναφώς
υπερβολικά κριτήρια, τις απαιτήσεις που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός όσον αφορά το ελάχιστο εσωτερικό ύψος των διαμερισμάτων
των ζώων, υπό την προϋπόθεση, της οποίας τη συνδρομή οφείλει το αιτούν δικαστήριο να ελέγξει, ότι οι σχετικές προδιαγραφές
δεν συνεπάγονται επιπλέον κόστος ή τεχνικές δυσχέρειες που να περιάγουν σε δυσμενή θέση είτε τους παραγωγούς του κράτους μέλους
που τις θέσπισε είτε τους παραγωγούς άλλων κρατών μελών, οι οποίοι επιθυμούν να εξάγουν τα προϊόντα τους στο συγκεκριμένο
κράτος μέλος ή μέσω αυτού· πάντως, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν σύμφωνες με την αρχή της αναλογικότητας προδιαγραφές όπως
αυτές που θέτουν οι μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 36, παράγραφος 4, της υπουργικής αποφάσεως 1729/2006, δεδομένου ότι το
ίδιο κράτος μέλος έχει θεσπίσει λιγότερο αυστηρές προδιαγραφές, όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της εν λόγω
υπουργικής αποφάσεως, στο πλαίσιο του καθεστώτος κοινού δικαίου·
–        ο κανονισμός αυτός απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων για τις οδικές μεταφορές χοίρων με τους οποίους
συγκεκριμενοποιούνται οι απαιτήσεις που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός ως προς τη δυνατότητα προσβάσεως στα ζώα ώστε να ελέγχεται
τακτικά ότι βρίσκονται σε καλή κατάσταση, όταν οι κανόνες αυτοί αφορούν μόνον ταξίδια διάρκειας μεγαλύτερης των οκτώ ωρών,
και
–        ο κανονισμός αυτός δεν απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων σύμφωνα με τους οποίους, κατά την οδική μεταφορά
χοίρων, πρέπει να εξασφαλίζεται στα ζώα ένα ελάχιστο, κυμαινόμενο ανάλογα με το βάρος τους, εμβαδόν, το οποίο ανέρχεται, για
τους χοίρους βάρους 100 kg, σε 0,42 m
όταν η διάρκεια του ταξιδιού δεν υπερβαίνει τις οκτώ ώρες και σε 0,50 m
για ταξίδια διάρκειας μεγαλύτερης των οκτώ ωρών.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
Ο κανονισμός (ΕΚ) 1/2005 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2004, για την προστασία των ζώων κατά τη μεταφορά και συναφείς
δραστηριότητες και για την τροποποίηση των οδηγιών 64/432/ΕΟΚ και 93/119/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1255/97, πρέπει
να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι:
–
ο κανονισμός αυτός δεν απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων για τις οδικές μεταφορές χοίρων οι οποίοι,
προς ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, συγκεκριμενοποιούν, τηρώντας τον σκοπό της προστασίας των ζώων και χωρίς να θέτουν συναφώς
υπερβολικά κριτήρια, τις απαιτήσεις που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός όσον αφορά το ελάχιστο εσωτερικό ύψος των διαμερισμάτων
των ζώων, υπό την προϋπόθεση, της οποίας τη συνδρομή οφείλει το αιτούν δικαστήριο να ελέγξει, ότι οι σχετικές προδιαγραφές
δεν συνεπάγονται επιπλέον κόστος ή τεχνικές δυσχέρειες που να περιάγουν σε δυσμενή θέση είτε τους παραγωγούς του κράτους μέλους
που τις θέσπισε είτε τους παραγωγούς άλλων κρατών μελών, οι οποίοι επιθυμούν να εξάγουν τα προϊόντα τους στο συγκεκριμένο
κράτος μέλος ή μέσω αυτού· πάντως, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν σύμφωνες με την αρχή της αναλογικότητας προδιαγραφές όπως
αυτές που θέτουν οι μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 36, παράγραφος 4, της υπουργικής αποφάσεως αριθ. 1729, της 21ης Δεκεμβρίου
2006, σχετικά με την προστασία των ζώων κατά τη μεταφορά τους, δεδομένου ότι το ίδιο κράτος μέλος έχει θεσπίσει λιγότερο αυστηρές
προδιαγραφές, όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της εν λόγω υπουργικής αποφάσεως, στο πλαίσιο του καθεστώτος
κοινού δικαίου·
–
ο κανονισμός αυτός απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων για τις οδικές μεταφορές χοίρων με τους οποίους
συγκεκριμενοποιούνται οι απαιτήσεις που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός ως προς τη δυνατότητα προσβάσεως στα ζώα ώστε να ελέγχεται
τακτικά ότι βρίσκονται σε καλή κατάσταση, όταν οι κανόνες αυτοί αφορούν μόνον ταξίδια διάρκειας μεγαλύτερης των οκτώ ωρών,
και
–
ο κανονισμός αυτός δεν απαγορεύει τη θέσπιση, εκ μέρους κράτους μέλους, κανόνων σύμφωνα με τους οποίους, κατά την οδική μεταφορά
χοίρων, πρέπει να εξασφαλίζεται στα ζώα ένα ελάχιστο, κυμαινόμενο ανάλογα με το βάρος τους, εμβαδόν, το οποίο ανέρχεται, για
τους χοίρους βάρους 100 kg, σε 0,42 m
όταν η διάρκεια του ταξιδιού δεν υπερβαίνει τις οκτώ ώρες και σε 0,50 m
για ταξίδια διάρκειας μεγαλύτερης των οκτώ ωρών.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η δανική.