CELEX: 62013CJ0684
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Agrikoltura
Politika Agrikola Komuni
Skema ta’ pagament uniku
Regolament (KE) Nru 1782/2003
Artikolu 44(2)
Regolament (KE) Nru 73/2009
Artikolu 34(2)(a)
Kunċett ta’ ‘ettaru eliġibbli għall-għajnuna’
Superfiċi li tmiss mar-runways, mal-karreġġjati u maż-żoni ta’ waqfien
Użu għal finijiet agrikoli
Ammissibbiltà
Irkupru tal-għajnuna agrikola mogħtija indebitament

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 269 u r-rettifika,
ĠU 2004, L 94, p. 70
), tal-Artikoli 34(2)(a) u 137 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009, tad-19 ta’ Jannar 2009, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 247/2006, (KE) Nru 378/2007 u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1782/2003 (
ĠU L 30, p. 16
, u r-rettifika
ĠU 2010 L 43, p. 7
), kif ukoll tal-Artikolu 73(4) u (5) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 796/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ konformità, modulazzjoni u amministrazzjoni integrata u sistema ta’ kontroll kif hemm provvediment dwarhom fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003 (
ĠU L 141, p. 18
), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2184/2005, tat-23 ta’ Diċembru 2005 (
ĠU L 347, p. 61
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 796/2004”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn J. Demmer u l-Fødevareministeriets Klagecenter (Ċentru tal-ilmenti tal-Ministeru tal-Alimentazzjoni, iktar ’il quddiem il-“Klagecenter”), fir-rigward tal-eliġibbiltà għall-benefiċċju tal-għajnuna, abbażi tal-iskema ta’ ħlas uniku, tas-superfiċi użati għall-produzzjoni ta’ għalf imnixxef u li tmiss mar-runways, mal-karreġġjati kif ukoll maż-żoni ta’ waqfien tal-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup (id-Danimarka) u tal-ajruport ta’ Aalborg (id-Danimarka).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 1782/2003
Il-premessa 21 tar-Regolament Nru 1782/2003 kienet tipprovdi:
“L-iskemi ta’ appoġġ taħt il-politika agrikola komuni jipprovdu għal appoġġ permezz ta’ dħul dirett b’mod partikolari bil-għan li jiġi żgurat livell ta’ għajxien imparzjali għall-Komunità agrikola. Dan l-għan hu relatat mill-qrib mal-manteniment taż-żoni rurali. […]”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-Regolament kien jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi:
[…]
—
appoġġ għad-dħul għall-bdiewa [(iktar ’il quddiem imsejħa l-’iskema ta’ ħlas uniku’]);
[…]”
Skont l-Artikolu 2(b) u (ċ) tar-regolament imsemmi:
“b)
‘ażjenda’ tfisser il-’units’ kollha ta’ produzzjoni immexxija minn bidwi li jinsab fit-territorju ta’ l-istess Stat Membru,
ċ)
‘attività agrikola’ tfisser il-produzzjoni, trobbija jew tkabbir ta’ prodotti agrikoli inklużi l-ħsad, produzzjoni tal-ħalib, trobbija ta’ annimali u ż-żamma ta’ annimali għal skop ta’ biedja, jew il-manteniment ta’ l-art f’kondizzjoni agrikola u ambjentali tajba kif stabbilit taħt l-Artikolu 5,”.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 43(1) tal-istess Regolament kien jipprovdi:
“Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 48, bidwi għandu jirċievi dritt ġħall-pagament għal kull ettaru li jiġi kalkulat bid-diviżjoni ta’ l-ammont ta’ referenza bil-medja ta’ tlett snin tan-numru ta’ ettari kollha li fil-perjodu ta’ referenza taw id-dritt għall-pagamenti diretti mniżżla fl-Anness VI.”
L-Artikolu 44(1) u (2) tar-Regolament Nru 1782/2003 kien jipprovdi:
“1.   Kull dritt għall-pagament akkumpanjat b’ettaru eliġibbli għandu jagħti dritt għall-pagament ta’ l-ammont iffissat mid-dritt ta’ pagament.
2.   ‘Ettaru eliġibbli’ ifisser kull żona agrikola ta’ l-azjenda meħuda minn art li tinħarat u mergħa permanenti ħlief żoni kkultivati bi prodotti permanenti, foresti jew żoni użati għall-attivitajiet mhux agrikoli.”
Ir-Regolament Nru 73/2009
Ir-Regolament Nru 73/2009 ħassar u ssostitwixxa r-Regolament Nru 1782/2003 mill-1 ta’ Jannar 2009.
Il-premessa 49 tar-Regolament Nru 73/2009 kienet tipprovdi:
“Fl-allokazzjoni inizjali tad-drittijiet għal pagamenti min-naħa tal-Istati Membri, ċerti żbalji rriżultaw f’pagamenti partikolarment għoljin għall-bdiewa. Din in-non-konformità normalment għandha tkun is-suġġett ta’ korrezzjoni finanzjarja saż-żmien fejn jittieħdu l-miżuri korrettivi. Madankollu, b’kont meħud taż-żmien li għadda minn meta d-drittijieti ta’ pagament ġew allokati għall-ewwel darba, il-korrezzjoni meħtieġa għandha twassal għal piżijiet legali u amministrattivi sproporzjonati għall-Istati Membri. Fl-interess taċ-ċarezza legali, l-allokazzjoni ta’ tali pagamenti għandha għalhekk tkun irregolarizzata.”
Skont l-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament:
“[...]
b)
‘impriża’ tfisser l-unitajiet kollha ta’ produzzjoni mmexxija minn bidwi li jinstabu fit-territorju tal-istess Stat Membru;
c)
‘attività agrikola’ tfisser il-produzzjoni, it-trobbija jew it-tkabbir ta’ prodotti agrikoli inklużi l-ħsad, il-produzzjoni tal-ħalib, it-trobbija tal-annimali u ż-żamma ta’ annimali għal skopijiet ta’ biedja, jew iż-żamma tal-art f’kondizzjoni agrikola u ambjentali tajba kif stabbilit fl-Artikolu 6;
[…]
h)
‘erja agrikola’ tfisser l-erja totali kollha użata bħala art għall-kultivazzjoni, mergħa permanenti jew uċuħ permanenti.”
L-Artikolu 34 tar-regolament imsemmi kien jipprovdi:
“1.   L-appoġġ lill-bdiewa taħt l-iskema tal-pagament uniku għandu jingħata malli jiġi attivat id-dritt għal pagament għal kull ettaru eliġibbli. Drittijiet għal pagament attivati għandhom jagħtu dritt għal pagament tal-ammonti ffissati bihom.
2.   Għall-finjiet ta’ dan it-Titolu, “ettaru eliġibbli” għandha tfisser:
a)
kwalunkwe erja agrikola tal-azjenda, u kwalunkwe erja mħawla bi msaġar ta’ rotazzjoni qasira (kodiċi tan-NM ex 0602 90 41), użata għal attività agrikola jew, meta l-erja tintuża ukoll għal attivitajiet mhux agrikoli, użata predominatament għal attivitajiet agrikoli […]
[…]
Skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 141(2), il-Kummissjoni għandha tistipula regoli dettaljati dwar l-użu ta’ ettari eliġibbli għal attivitajiet li mhumiex agrikoli.
Ħlief f’każijiet ta’ force majeure jew ċirkostanzi eċċezzjonali, ettari għandhom jikkonformaw mal-kondizzjoni ta’ eliġibbiltà matul is-sena kalendarja kollha.”
L-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009 kien jipprovdi:
“1.   Id-drittijiet għal pagamenti allokati lill-bdiewa qabel l-1 ta’ Jannar 2009 għandhom jitqiesu bħala legali u regolari sa mill-1 ta’ Jannar 2010.
2.   Il-paragrafu 1 m’għandux japplika għal pagamenti diretti allokati lil bdiewa abbażi ta’ applikazzjonijiet fattwali inkorretti ħlief f’każijiet fejn l-iżball ma setax ikun raġonevolment misjub mill-bidwi.
[…]”
Ir-Regolament (KE) Nru 795/2004
Skont l-Artikolu 2(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 795/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ l-iskema ta’ ħlas waħdieni li hemm provvediment dwaru fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003 (
ĠU L 141, p. 1
), “‘żona agrikola’ għandha tfisser iż-żona totali kollha meħuda, minn art li tinħadem, mergħa permanenti, u uċuh tar-raba permanenti;”.
Ir-Regolament (KE) Nru 370/2009
Il-premessa 3 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 370/2009, tas-6 ta’ Mejju 2009, li jemenda r-Regolament Nru 795/2004 (
ĠU L 114, p. 3
), tipprovdi:
“Id-dispożizzjonijiet dwar l-eliġibbiltà kif inhuma stipulati fl-Artikolu 3b tar-Regolament […] Nru 795/2004 huma skaduti u għalhekk għandhom jitneħħew. Madankollu, l-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament […] Nru 73/2009 jinkludi l-użu ta’ ettari eliġibbli għal attivitajiet mhux agrikoli. Għandu jiġi stabbilit qafas ta’ kriterji għall-Istati Membri kollha.”
L-Artikolu 1(3) tar-Regolament Nru 370/2009 żied fir-Regolament Nru 795/2004 l-Artikolu 3c li jipprovdi:
“Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament […] Nru 73/2009, fejn żona agrikola ta’ azjenda qiegħda tintuża wkoll għal attivitajiet mhux agrikoli dik iż-żona għandha titqies li hija wżata b’mod predominanti għall-attivitajiet agrikoli, jekk l-attività agrikola tista’ tiġi eżerċitata mingħajr ma tkun imfixkla mill-intensità, min-natura, mit-tul u miż-żmien tal-attività mhux agrikola.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kriterji għall-implimentazzjoni tal-ewwel subparagrafu fit-territorju tagħhom.”
Skont l-Artikolu 2 tiegħu, ir-Regolament Nru 370/2009 kien applikabbli mill-1 ta’ Jannar 2009.
Ir-Regolament Nru 796/2004
Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 796/2004:
“[…] it-tifsiriet li ġejjin għandhom jgħoddu:
1)
‘Art li tinħadem’: għandha tfisser art koltivata għall-produzzjoni ta’ uċuh tar-raba u art għat-twarrib jew miżmuma f’kondizzjoni agrikola u ambjentali tajba […]
[…]
2)
‘Mergħa permanenti’: għandha tfisser art li tintuża għat-tkabbir ta’ ħaxix jew għalf ieħor fil-forma ta’ ħaxix b’mod naturali (biż-żriegħ waħdu) jew permezz ta’ koltivazzjoni (miżrugħ) u li mhux inkluż fir-rotazzjoni tal-uċuh tar-raba ta’ l-azjenda għal ħames snin jew aktar;
[…]”
L-Artikolu 12 ta’ dan ir-regolament kien jipprovdi:
“1.   L-applikazzjoni waħdiena għandu jkun fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tiġi stabbilita l-eliġibilità għall-għajnuna, b’mod partikolari:
[…]
d)
dettalji li jippermettu l-identifikazzjoni tal-pakketti agrikoli kollha tal-azjenda, id-daqs tagħhom espress f’ettari sa żewġ punti deċimali, il-lokazzjoni tagħhom u, fejn japplika, l-użu tagħhom u jekk il-pakkett agrikolu huwiex saqwi;
[…]
f)
dikjarazzjoni mill-bidwi li dan huwa konxju mill-kundizzjonijiet relatati ma’ l-iskemi ta’ għajnuna inkwistjoni.
[…]
4.   Meta tiġi sottomessa l-formola ta’ l-applikazzjoni, il-bidwi għandu jikkorreġi l-formola stampata minn qabel imsemmija fil-paragrafi 2 u 3 jekk saru xi emendi, partikolarment trasferimenti ta’ drittijiet tal-pagament bi qbil ma’ l-Artikolu 46 tar-Regolament […] Nru 1782/2003, jew jekk xi informazzjoni inkluża fil-formoli stampati minn qabel hija żbaljata.
[…]”
L-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 796/2004 kien jipprovdi:
“1.   Il-verifiki amministrattivi msemmija fl-Artikolu 23 tar-Regolament […] Nru 1782/2003 għandhom jippermettu l-kxif ta’ irregolaritajiet, b’mod partikolari l-kxif awtomatizzat bl-użu ta’ mezzi komputerizzati, inklużi verifiki reċiproċi:
[…]
(ċ)
bejn il-pakketti garikoli kif dikjarati fl-applikazzjoni waħdiena u l-pakketti ta’ referenza kif jinsabu fis-sistema ta’ identifikazzjoni għall-pakketti agrikoli biex tiġi verifikata l-eliġibilità għall-għajnuna taż-żoni bħala tali;
[…]”
L-Artikolu 73 ta’ dan ir-regolament kien jipprovdi:
“1.   Jekk isir ħlas indebitu, il-bidwi għandu jħallas lura l-ammont in kwistjoni miżjud b’mgħax kalkolat skond il-paragrafu 3.
[…]
4.   L-obbligu tal-ħlas lura msemmi fil-paragrafu 1 ma għandux jgħodd jekk il-ħlas ikun sar bi żball tal-awtorità kompetenti jew ta’ xi awtorità oħra u jekk l-iżball ma setgħax jiġi raġonevo[lm]ent skopert mill-bidwi.
Iżda, fejn l-iżball jirrelata ma’ elementi fattwali relevanti għall-kalkolazzjoni tal-ħlas konċernat, l-ewwel subparagrafu għandu jgħodd biss jekk id-deċiżjoni biex jiġi rkuprat ma kienitx notifikata fi żmien 12-il xahar mill-ħlas.
5.   L-obbligu tal-ħlas imsemmi fil-paragrafu 1 ma għandux jgħodd jekk il-perjodu li jiddekorri bejn id-data tal-ħlas tal-għajnuna u dik tal-ewwel notifikazzjoni tal-benefiċjarju mill-awtorità kompetenti dwar in-natura ndebita tal-ħlas konċernat ikun aktar minn għaxar [snin].
Iżda, l-perjodu msemmi fl-ewwel subparagrafu għandu jiġi limitat għal erba’ snin jekk il-benefiċjarju jkun aġixxa in bona fede.
[…]”
L-Artikolu 73a tar-Regolament Nru 796/2004 kien jipprovdi:
“1.   Fejn, wara li jkunu ġew allokati d-drittijiet tal-ħlas lill-bdiewa skont ir-Regolament […] Nru 795/2004, jiġi stabbilit li ċerti drittijiet tal-ħlas ġew allokati b’mod mhux mistħoqq, il-bidwi kkonċernat għandu jrodd lura d-drittijiet allokati mhux mistħoqqa lir-riserva naturali msemmija fl-Artikolu 42 tar-Regolament […] Nru 1782/2003.
[…]
Id-drittijiet allokati b’mod mhux mistħoqq m’għandhomx jitqiesu li ġew allokati
ab initio
.
[…]
4.   Ammonti mħallsa mhux mistħoqqa għandhom jiġu rkuprati skont l-Artikolu 73.”
Il-liġi Daniża
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fid-Danimarka, ir-rekwiżiti applikabbli għaż-żoni ta’ sigurtà ta’ ajruport huma stabbiliti mit-Trafikstyrelsen (Aġenzija tat-trasport fuq l-art, marittimu u tal-ajru) permezz tar-Regoli dwar l-Avjazzjoni Ċivili (Bestemmelser for Civil Luftfart).
Iż-żona ta’ sigurtà hija ddefinita hemm bħala żona intiża għat-tnaqqis tar-riskju ta’ danni materjali fil-każ li ajruplan joħroġ mir-runway u biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ajruplani li jtiru fuq din iż-żona matul l-operazzjonijiet ta’ tluq u ta’ nżul.
Skont il-qorti tar-rinviju, id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw il-koltivazzjoni taż-żoni ta’ sigurtà jinsabu fir-regoli dwar l-avjazzjoni ċivili 3-16, tal-31 ta’ Jannar 2005, dwar miżuri għat-tnaqqis tar-riskju ta’ kolliżjoni bejn l-ajruplani u l-għasafar jew il-mammiferi f’ajruporti, liema regoli b’mod partikolari jistabbilixxu:
“5.2.2.
Irqajja’ ta’ artijiet mingħajr wiċċ iebes, li jinsabu ġewwa t-territorju tal-ajruport sar-runway(s) u sa distanza ta’ 150 m mill-konfini tal-ajruport:
a)
L-art għandha titħalla bil-ħaxix […]
[…]
5.2.3.
Irqajja’ ta’ artijiet mingħajr wiċċ iebes, li jinsabu ġewwa t-territorju tal-ajruport f’distanza ta’ bejn 150 m u 300 m mill-konfini tar- runway(s):
a)
L-art għandha tintuża għall-koltivazzjoni tal-ħaxix ħlief jekk il-veġetazzjoni naturali, pereżempju l-ġummar, jagħmilha ftit attraenti għall-għasafar u għall-mammiferi.
b)
L-art tista’ tintuża għall-koltivazzjoni ta’ prodotti tar-raba’ biss wara konsultazzjoni ma’ konsulent. […]
5.2.4.
Irqajja’ ta’ artijiet mingħajr wiċċ iebes, li jkunu jinsabu ġewwa t-territorju tal-ajruport f’distanza ta’ iktar minn 300 m mill-konfini tar-runway(s), jistgħu jintużaw għall-agrikoltura biss wara konsultazzjoni mal-konsulent.
[…]
6.4.1.
Għal dak li jirrigwarda l-koltivazzjoni tal-art, għandhom japplikaw ir-regoli li ġejjin:
a)
Il-ħaxix għandu jinżamm b’mod permanenti f’għoli ta’ mhux iktar minn 20 cm fuq ir-runway(s) u l-karreġġjati mingħajr żrar oħxon jew wiċċ iebes […]
b)
Barra ż-żoni msemmija fil-punt (a) iżda ġewwa ż-żoni koperti mill-Paragrafu 5.2.2, għandhom isiru sforzi permanenti biex il-ħaxix jinżamm f’għoli ta’ mhux inqas minn 20 cm u mhux ogħla minn 40 cm […]
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fil-21 ta’ Diċembru 1999 u fl-10 ta’ Mejju 2000, J. Demmer ikkonkluda żewġ kuntratti ta’ kiri ma’, rispettivament, l-ajruport ta’ Aalborg u mal-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup, liema kuntratti kienu jirrigwardaw superfiċi li jinsabu ġewwa t-territorju ta’ dan l-ajruport u ta’ din il-bażi tal-ajru.
Il-kuntratti msemmija kienu jipprovdu li J. Demmer kien, bħala kerrej, awtorizzat li jaqta’ u li juża l-ħaxix li kien jikber fis-superfiċi inkwistjoni, permezz tal-ħlas ta’ billi jħallas kera u fl-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-istess kuntratti.
Abbażi tal-kuntratt konkluż mal-ajruport ta’ Aalborg, J. Demmer kien marbut li jinforma lil sid il-kera bil-mument meta kien jeħtieġ aċċess għall-art mikrija u l-Forzi Armati setgħu, mingħajr ebda restrizzjoni, jużaw is-superfiċi msemmija, jew jippermettu l-użu tagħhom, fid-dawl ta’ kull forma ta’ eżerċizzju militari.
Dan il-kuntratt kien jipprovdi, barra minn hekk, li l-fertilizzazzjoni kellha tibda mhux qabel April u li l-bexx kellu jkun jista’ jiġi interrott immedjatament jekk it-tkomplija tiegħu kellha titqies li tippreżenta riskju għas-sigurtà tat-titjiriet.
Barra minn hekk, il-kerrej kien marbut li jaqta’ l-ħaxix qabel dan jilħaq tul li kmand militari lokali kien iqis li kien ta’ natura li jtellef kunsiderevolment l-eżerċizzji militari.
Finalment, il-kuntratt imsemmi kien jipprovdi li, mill-1 ta’ Jannar 2005, il-kerrej kien marbut li jopera s-superfiċi kkonċernati b’mod li jkun jista’ jitlob drittijiet għal ħlas.
Il-kuntratt konkluż mal-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup kien jistabbilixxi li l-manteniment tal-ħaxix kien jinkludi t-tifrix ta’ fertilizzanti artifiċjali, kif ukoll il-qtugħ u t-twittija tiegħu biċ-ċilindru.
J. Demmer kien partikolarment marbut li jaqta’ l-ħaxix sa għoli ta’ 15-il ċentimetru tul ir-runways u l-karreġġjati, bl-għajnuna ta’ materjal li jippermetti qtugħ kemm jista’ jkun possibbli viċin tal-apparati. Dan il-qtugħ kien iseħħ, skont il-bżonnijiet, fuq talba tas-servizz tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru u l-aħħar qtugħ, f’Ottubru jew f’Novembru, kellu jsir sal-art.
F’dak li jikkonċerna ż-żoni madwar it-truf tar-runways, il-ħaxix kellu jinqata’ skont il-bżonnijiet, għall-ewwel darba matul il-perijodu mill-1 ta’ Mejju sal-15 ta’ Lulju u, ulterjorment, skont it-talbiet eventwali tas-servizz tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru.
Fir-rigward tat-talbiet għal qtugħ relattivi għar-runways u għat-truf tar-runways, sid il-kera kien marbut li josserva notifika bil-quddiem ta’ ħamest-ijiem ta’ xogħol. Il-qtugħ kellu jibda fid-data mixtieqa u jkompli sakemm jitlesta, filwaqt li l-kerrej kien marbut li jneħħi l-ħaxix maqtugħ immedjatament wara l-qtugħ.
Barra minn hekk, it-twittija biċ-ċilindru, li kellha ssir kull rebbiegħa, u wara fuq talba tas-servizz tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru, kellha ssir fuq żoni wiesgħa 30 metru, fuq kull naħa tar-runway prinċipali u tar-runways paralleli.
J. Demmer kien awtorizzat jifrex fertilizzant artifiċjali sa fejn dan kien neċessarju għall-użu tal-ħaxix maqtugħ, iżda dan ma kienx permess lilu qabel Marzu. Min-naħa l-oħra, l-użu tal-pestiċidi fuq is-superfiċi kien ipprojbit.
Finalment, J. Demmer kellu jieħu inkunsiderazzjoni r-rekwiżiti marbuta mal-operazzjonijiet ta’ titjir u josserva d-direttivi u l-projbizzjonijiet li setgħu jinħarġu mis-servizz tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru jew mill-amministrazzjoni tal-bażi tal-ajru.
Fil-25 ta’ April 2005, J. Demmer ippreżenta applikazzjoni għall-parteċipazzjoni fl-iskema ta’ pagament uniku billi semma superfiċi totali ta’ 232.65 ettaru u ta’ 317 ettaru f’dak li jikkonċerna, rispettivament, il-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup u l-ajruport ta’ Aalborg.
B’deċiżjoni tad-29 ta’ Mejju 2006, id-Direktoratet for FødevareErhverv (l-Aġenzija għas-settur tal-ikel) allokat lil J. Demmer drittijiet għall-ħlas ikkalkolati abbażi tas-superfiċi ddikjarati f’din it-talba u ġie ttrasferit lilu ammont ta’ għajnuna korrispondenti abbażi tal-2005.
Sadanittant, J. Demmer kien, fl-1 ta’ Frar 2006, ittrasferixxa lill-Forzi Armati Daniżi d-drittijiet għall-ħlas relatati mas-superfiċi li jinsabu fit-territorju tal-ajruport ta’ Aalborg.
Matul il-perijodu li jikkorrispondi għas-snin mill-2006 sal-2009, J. Demmer kompla jirċievi għajnuna abbażi tal-iskema ta’ pagament uniku għas-superfiċi li jinsabu fit-territorju tal-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup.
B’ittra tal-24 ta’ Novembru 2008, J. Demmer ġie informat bil-fatt li, wara reviżjoni tar-reġistru Daniż taż-żoni ta’ art agrikola, xi wħud mis-superfiċi li kien iddikjara fil-kuntest tal-iskema ta’ pagament uniku kienu tnaqqsu, jew saħansitra mħassra minn dan ir-reġistru, li kien jikkorrispondi għal tnaqqis ta’ 166.48 ettaru għall-ajruport ta’ Aalborg u ta’ 218.03 ettaru għall-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup, minħabba li ż-żoni ta’ sigurtà ma jistgħux jitqiesu bħala superfiċi ammissibbli għall-benefiċċju tal-għajnuna kkonċernata. Barra minn hekk, J. Demmer ġie informat bil-fatt li kien ser isir eżami mill-ġdid tal-applikazzjonijiet li kien ippreżenta abbażi tas-snin preċedenti u li d-drittijiet għall-ħlas tiegħu kienu ser jiġu kkalkolati mill-ġdid bħala konsegwenza ta’ dan l-eżami mill-ġdid.
B’deċiżjoni tat-2 ta’ Mejju 2011, id-drittijiet għall-ħlas ta’ J. Demmer tnaqqsu u dan ġie ordnat iħallas lura l-ammont ta’ għajnuna li kien tħallas lilu indebitament. B’deċiżjoni speċjali tal-istess data, is-superfiċi ddikjarata minn J. Demmer fl-applikazzjoni tiegħu relattiva għall-2010 ġew imnaqqsa wkoll, fejn dawn għaddew minn 319.43 ettaru għal 96.11 ettaru.
J. Demmer ilmenta kontra dawn iż-żewġ deċiżjonijiet quddiem il-Klagecenter, li kkonfermahom b’deċiżjonijiet tal-15 ta’ Mejju u tat-12 ta’ Ġunju 2012.
Fit-13 ta’ Novembru 2012, J. Demmer ippreżenta rikors kontra dawn l-aħħar żewġ deċiżjonijiet.
Billi qieset li s-soluzzjoni għall-kawża prinċipali tiddependi mill-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Vestre Landsret (qorti tal-appell reġjonali tal-Punent) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
a)
Ir-rekwiżit li l-art agrikola ma tiġix ‘użata għall-attivitajiet agrikoli’ (Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003) u r-rekwiżit li l-art agrikola tintuża ‘għal attività agrikola jew [...] użata predominatament għal attivitajiet agrikoli’ (Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009) għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-għoti ta’ għajnuna hija suġġetta għall-kundizzjoni li l-użu ewlieni tal-art ikun għal attività agrikola?
b)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, liema huma l-parametri sabiex tiġi ddeterminata l-attività li tikkostitwixxi l-għan ‘ewlieni’ ta’ art meta din, fl-istess ħin, tintuża għal raġunijiet differenti?
c)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, dan iffisser li, jekk ikun il-każ, min-natura tagħhom stess u mill-użu tagħhom, il-meded ta’ art li jinsabu madwar ir-runway, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien, li, minn naħa, jifformaw kollha parti mill-ajruport u huma suġġetta għal regoli u restrizzjonijiet partikolari, bħal dawk inkwistjoni f’dan il-każ, li jirregolaw l-użu tagħhom, iżda li, min-naħa l-oħra, huma wkoll użati għall-ġbir tal-ħaxix għall-produzzjoni ta’ gerbubin veġetali, jistgħu jibbenefikaw minn għajnuna abbażi tad-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq?
2)
Ir-rekwiżit li l-art agrikola għandha tifforma parti mill-‘azjenda’ tal-bidwi (Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009) għandu jiġi interpretat fis-sens li l-meded ta’ art li jinsabu madwar ir-runway, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien, li, minn naħa, jifformaw kollha parti mill-ajruport u huma suġġetta għal regoli u restrizzjonijiet partikolari, bħal dawk inkwistjoni f’dan il-każ, li jirregolaw l-użu tagħhom, iżda li, min-naħa l-oħra, huma użati għall-ġbir tal-ħaxix għall-produzzjoni ta’ gerbubin veġetali, jistgħu jibbenefikaw minn għajnuna abbażi tad-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq?
3)
Fil-każ li r-risposta għad-domanda 1([c]) u/jew għad-domanda 2 tkun fin-negattiv, minħabba l-fatt li l-artijiet inkwistjoni, minbarra li jintużaw bħala mergħa permanenti għall-produzzjoni ta’ ħaxix għall-produzzjoni ta’ gerbubin veġetali, jikkostitwixxu wkoll meded ta’ art, f’ajruport, madwar ir-runway, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien, hemm:
a)
żbalji li setgħu raġonevolment jiġu identifikati mill-bidwi fis-sens tal-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009, tad-drittijiet għal pagamenti li, minkejja dan, ġew allokati għall-imsemmija artijiet?
b)
żball li seta’ raġonevolment jiġi identifikat mill-bidwi fis-sens tal-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004, tal-għajnuna li, minkejja dan, ingħatat għall-imsemmija artijiet?
c)
pagament indebitu li fir-rigward tiegħu l-benefiċjarju ma jistax jitqies li aġixxa
in bona fide
fis-sens tal-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004, tal-għajnuna li, minkejja dan, ingħatat għall-imsemmija artijiet?
4)
Liema mument għandu jittieħed inkunsiderazzjoni biex jiġi evalwat:
a)
jekk hemmx żbalji li setgħu raġonevolment jiġu identifikati mill-bidwi, fis-sens tal-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009?
b)
jekk hemmx żball li raġonevolment seta’ jiġi identifikat mill-bidwi, fis-sens tal-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004?
c)
jekk il-benefiċjarju tal-għajnuna jistax jitqies bħala li aġixxa
in bona fide
fis-sens tal-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004?
5)
L-evalwazzjoni msemmija fid-domanda 4(a) sa (c) għandha ssir għal kull sena kkonċernata jew għall-pagamenti kollha kemm huma?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, sa fejn superfiċi li jinsabu madwar ir-runways, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien ta’ ajruport jistgħu jitqiesu bħala “ettari eliġibbli għall-għajnuna”, skont l-Artikoli 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li abbażi tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003, titqies bħala “ettaru eliġibbli” kull żona agrikola tal-ażjenda meħuda minn art li tinħarat u mergħa permanenti ħlief żoni kkoltivati bi prodotti permanenti, foresti jew żoni użati għall-attivitajiet mhux agrikoli.
Ir-Regolament Nru 1782/2003 ġie ssostitwit, mill-1 ta’ Jannar 2009, bir-Regolament Nru 73/2009. Abbażi tal-Artikolu 34(2)(a) ta’ dan tal-aħħar, kull superfiċi agrikola tal-ażjenda użata għall-finijiet ta’ attività agrikola jew, fil-każ ta’ użu wkoll għal attivitajiet mhux agrikoli, essenzjalment użata għal finijiet agrikoli, għandha titqies bħala “ettaru ammissibbli”.
Fid-dawl tal-perijodu rilevanti tal-fatti fil-kawża prinċipali, jiġifieri mill-2005 sal-2009, dawn iż-żewġ Regolamenti japplikaw
ratione temporis
. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li teżisti diskrepanza bejn il-kliem tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u dak tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009.
Fil-fatt, filwaqt li mill-kliem tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009 jirriżulta kjarament li superfiċi agrikola użata għal attivitajiet mhux agrikoli tidħol fil-kunċett ta’ “ettaru eliġibbli” jekk din tintuża essenzjalment għal finijiet agrikoli, dan ma huwiex il-każ fir-rigward tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003.
Madankollu, peress li ma huwiex inabitwali li superfiċi agrikola tintuża kemm għal attivitajiet agrikoli kif ukoll għal attivitajiet mhux agrikoli u peress li xejn fix-xogħlijiet preparatorji tar-Regolament Nru 73/2009 ma jindika intenzjoni tal-leġiżlatur li jemenda l-kunċett ta’ “ettaru eliġibbli”, kif ġie ddefinit fir-Regolament Nru 1782/2003, l-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009, moqri fid-dawl tal-Artikolu 3c tar-Regolament Nru 795/2004, jidher li huwa r-riżultat ta’ rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jiċċara dan il-kunċett.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandhom jiġu eżaminati l-ewwel u t-tieni domandi fid-dawl tal-kunċett ta’ “ettaru eliġibbli”, hekk kif iddefinit fl-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009 għall-perijodu kollu mill-2005 sal-2009.
Għalhekk, biex tkun tista’ tkun eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata, is-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tkun superfiċi agrikola, għandha tifforma parti mill-ażjenda tal-agrikoltur u tintuża għal finijiet agrikoli jew, f’każ ta’ użi differenti, tkun essenzjalment użata għal tali finijiet.
F’dak li jikkonċerna, fl-ewwel lok, il-kunċett ta’ “żona agrikola”, dan huwa ddefinit fl-Artikolu 2(h) tar-Regolament Nru 73/2009 bħala “l-erja totali kollha użata bħala art għall-kultivazzjoni, mergħa permanenti jew uċuħ permanenti”.
Fil-kawża prinċipali, huwa stabbilit li s-superfiċi inkwistjoni kienu maħduma minn J. Demmer bil-għan li jiġbor il-ħaxix għall-produzzjoni ta’ gerbubin veġetali. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li, peress li kienu jintużaw bħala “mergħat permanenti”, skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 796/2004, liema ħaġa għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju, is-superfiċi msemmija għandhom jiġu kkwalifikati bħala “agrikoli”. Fil-fatt, il-kwalifika bħala “mergħat permanenti”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni u, konsegwentement, dik ta’ “żona agrikola”, tiddependi mill-użu effettiv tal-artijiet inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Landkreis Bad Dürkheim, C‑61/09,
EU:C:2010:606
, punt 37).
Isegwi li l-fatt li l-qtugħ tal-ħaxix viċin ir-runways u ż-żoni tal-waqfien jissodisfa wkoll għanijiet relatati mas-sigurtà tar-traffiku tal-ajru huwa irrilevanti f’dan ir-rigward. L-istess japplika għall-fatt li, konformement mal-leġiżlazzjoni applikabbli, is-superfiċi inkwistjoni huma intiżi, bħala tali, biex jiżguraw is-sigurtà tal-ajruplani matul l-operazzjonijiet ta’ tluq u ta’ nżul.
Fit-tieni lok, biex tkun tista’ tkun “eliġibbli”, fis-sens tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009, is-superfiċi agrikola inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tifforma parti mill-ażjenda tal-agrikoltur ikkonċernat. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dan ikun il-każ meta dan tal-aħħar ikollu s-setgħa li jużaha għall-finijiet tal-eżerċizzju ta’ attività agrikola, jiġifieri meta dan tal-aħħar ikollu, f’dak li jikkonċerna din is-superfiċi, awtonomija suffiċjenti għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu (sentenza Landkreis Bad Dürkheim, C‑61/09,
EU:C:2010:606
, punti 58 u 62).
F’dan il-każ, ir-regoli u r-restrizzjonijiet applikabbli għall-użu taż-żoni ta’ sigurtà madwar ir-runways, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien jirriżultaw kemm mid-dispożizzjonijiet nazzjonali u internazzjonali intiżi biex jiżguraw is-sigurtà tat-traffiku tal-ajru kif ukoll mill-klawżoli tal-kuntratti li abbażi tagħhom is-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali tpoġġew għad-dispożizzjoni ta’ J. Demmer. Dawn id-dispożizzjonijiet u klawżoli, li b’mod partikolari jikkonċernaw il-mod li għandhom jinżammu fih is-superfiċi msemmija, it-tkabbir li jista’ jiġi pprattikat fihom kif ukoll l-għoli ttollerat tal-ħaxix, jimponu mingħajr kontestazzjoni restrizzjonijiet kunsiderevoli għal-libertà ta’ J. Demmer li jiddisponi minnhom.
Madankollu, sakemm dawn ir-restrizzjonijiet ma jikkostitwixxux ostaklu għall-agrikoltur ikkonċernat fl-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu fuq is-superfiċi użati, liema ħaġa għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju, ma hemmx lok li jitqies li dawn is-superfiċi ma jifformawx parti mill-użu tiegħu.
Fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, għandu jerġa jitfakkar li, għalkemm il-kunċett ta’ użu ma jimplikax l-eżistenza, favur l-agrikoltur, ta’ setgħa ta’ użu illimitat fuq is-superfiċi kkonċernata fil-kuntest tal-użu tagħha għal finijiet agrikoli, madankollu huwa importanti li l-agrikoltur ma jkunx totalment suġġett għall-istruzzjonijiet ta’ sid il-kera (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Landkreis Bad Dürkheim, C‑61/09,
EU:C:2010:606
, punti 61 u 63).
B’hekk, l-agrikoltur għandu jkollu, b’mod partikolari, ċertu marġni ta’ manuvra fit-tmexxija tal-attività agrikola tiegħu fuq is-superfiċi kkonċernati, u ma jistax jintervjeni fuq dawn tal-aħħar esklużivament fuq talba ta’ sid il-kera, liema ħaġa għanda tiġi evalwata mill-qorti tar-rinviju, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali.
Fit-tielet lok, mill-punt 54 ta’ din is-sentenza jirriżulta li, biex ikunu eliġibbli għall-għajnuna, skont l-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u l-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009, is-superfiċi agrikoli inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhom jintużaw għall-finijiet ta’ attività agrikola jew, fil-każ ta’ użu anki għal attivitajiet mhux agrikoli, għandhom ikunu essenzjalment użati għal tali għanijiet.
Fil-kawża prinċipali, huwa stabbilit li l-attività eżerċitata minn J. Demmer fuq is-superfiċi inkwistjoni, jiġifieri l-ġbir ta’ ħaxix għall-produzzjoni ta’ gerbubin veġetali, tikkostitwixxi attività agrikola, fis-sens tal-Artikolu 2(c) tar-Regolament Nru 1782/2003 u tal-Artikolu 2(c) tar-Regolament Nru 73/2009.
Barra minn hekk, għandu jiġi ppreċiżat li, għall-finijiet tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009, ftit jimporta jekk l-eżerċizzju ta’ tali attività fuq is-superfiċi kkonċernati jissodisfax rekwiżiti legali li għandhom l-għan li jiżguraw is-sigurtà tat-traffiku tal-ajru fiż-żona ajruportwali kkonċernata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Landkreis Bad Dürkheim, C‑61/09,
EU:C:2010:606
, punt 47).
Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, J. Demmer aċċetta li juża s-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jinsabu ġewwa t-territorju tal-bażi tal-ajru ta’ Skrydstrup, billi ħa inkunsiderazzjoni debitament tal-operazzjonijiet ta’ titjir u, abbażi tal-kuntratt ta’ kera konkluż mal-ajruport ta’ Aalborg, il-Forzi Armati Daniżi kellhom id-dritt li jużaw is-superfiċi kkonċernati, li jinsabu fit-territorju tal-imsemmi ajruport, bil-għan li jorganizzaw kull forma ta’ eżerċizzju militari.
Madankollu, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 41 tal-konklużjonijiet tiegħu, la l-eżistenza ta’ dawn il-klawżoli u lanqas il-pożizzjoni tas-superfiċi msemmija, madwar ir-runways, il-karreġġjati u ż-żoni tal-waqfien ta’ ajruport, ma jistgħu jikkostitwixxu l-prova tal-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq dawn l-istess superfiċi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk attivitajiet mhux agrikoli, bħal eżerċizzji militari jew operazzjonijiet ta’ titjir, ġewx effettivament eżerċitati fuq is-superfiċi msemmija.
Fil-każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li s-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienu s-suġġett ta’ użu kemm għal finijiet agrikoli kif ukoll għal finijiet oħra, għandu jitfakkar li, b’applikazzjoni tal-Artikolu 3c tar-Regolament Nru 795/2004, dawn is-superfiċi jitqiesu li essenzjalment intużaw għal skopijiet agrikoli, għall-finijiet tal-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009, jekk l-attività agrikola kkonċernata setgħet tiġi eżerċitata hemm mingħajr ma ġiet ostakolata ħafna mill-intensità, min-natura, mit-tul u mid-dati tal-attività mhux agrikola.
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi fattwali kollha marbuta mal-użi differenti li kienu suġġetti għalihom is-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 52 tal-konklużjonijiet tiegħu, għanda tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ostaklu notevoli għall-attività agrikola eżerċitata fuq is-superfiċi msemmija, meta l-agrikoltur ikkonċernat jiltaqa’, fl-eżerċizzju tagħha, ma’ diffikultajiet jew ma’ ostakoli reali u importanti, dovuti għall-eżerċizzju, b’mod parallel, ta’ attività ta’ natura oħra.
Barra minn hekk, huwa importanti, fid-dawl tal-Artikolu 3c tar-Regolament Nru 795/2004, li l-agrikoltur ikun f’pożizzjoni li jeżerċita l-attività agrikola tiegħu fuq is-superfiċi kkonċernati minkejja r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi.
Għalhekk, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk l-attività eżerċitata minn J. Demmer fuq dawn is-superfiċi setgħetx effettivament tiġi eżerċitata mingħajr ma tiġi ostakolata notevolment mill-intensità, min-natura, mit-tul u mid-dati tal-attività mhux agrikola.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 u l-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009 għandhom jiġu interpretati fis-sens li superfiċi agrikola komposta miż-żoni ta’ sigurtà madwar, f’ajruport, ir-runways, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien, li huma suġġetti għal regoli u għal restrizzjonijiet partikolari, tikkostitwixxi superfiċi eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata bil-kundizzjoni, minn naħa, li l-agrikoltur li juża din is-superfiċi jkollu awtonomija suffiċjenti fl-użu tagħha, għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu, u, min-naħa l-oħra, li jkun f’pożizzjoni li jeżerċita din l-attività fuq is-superfiċi msemmija, minkejja r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi.
Fuq it-tielet sal-ħames domandi
Bit-tielet sal-ħames domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju, sa fejn tasal għall-konklużjoni li s-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma humiex eliġibbli għall-għajnuna, minħabba li l-agrikoltur ma għandu ebda marġni ta’ manuvra fl-użu ta’ dawn is-superfiċi għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu u/jew minħabba li ma jistax jeżerċita l-attività agrikola tiegħu fuq is-superfiċi msemmija minħabba r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi, tistaqsi, essenzjalment, jekk l-agrikoltur ikkonċernat setax raġonevolment jinduna bin-natura żbaljata tal-benefiċċju tad-drittijiet għall-ħlas kif ukoll tal-ħlas tal-għajnuna korrispondenti.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, b’applikazzjoni tal-Artikolu 43 tar-Regolament Nru 1782/2003, id-drittijiet għall-ħlas mogħtija lill-agrikolturi ġew, bħala prinċipju, iddeterminati abbażi tan-numru medju, ikkalkolat fuq tliet snin, tal-ettari kollha li taw dritt, matul il-perijodu mill-2000 sal-2002, għall-ħlasijiet diretti msemmija fl-Anness VI ta’ dan ir-regolament. Għalhekk, il-fatt li s-superfiċi li wasslu għad-dritt għal tali pagamenti diretti ma jikkostitwixxux, fil-kuntest tal-iskema ta’ ħlas uniku, ettari eliġibbli għall-għajnuna ma jistax, bħala tali, jippermetti li jitpoġġew indiskussjoni drittijiet għall-ħlas mogħtija konformement ma’ dan l-Artikolu 43.
Fil-każ li l-qorti tar-rinviju kellha madankollu tasal għall-konklużjoni li d-drittijiet għall-ħlas inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġew allokati indebitament lil J. Demmer, ikollu jitfakkar li, għalkemm l-Artikolu 73a tar-Regolament Nru 796/2004 jipprevedi li tali drittijiet għandhom jiġu ttrasferiti lir-riżerva nazzjonali, madankollu, mill-Artikolu 137(1) tar-Regolament Nru 73/2009 jirriżulta li d-drittijiet għall-ħlas allokati indebitament qabel l-1 ta’ Jannar 2009 jitqiesu legali u regolari mill-1 ta’ Jannar 2010. Madankollu, skont l-Artikolu 137(2) ta’ dan ir-regolament, din id-dispożizzjoni ma tapplikax għad-drittijiet għall-ħlas li ġew attribwiti abbażi ta’ applikazzjoni li jkollha żbalji materjali, sa kemm dawn ma jkunux żbalji li l-agrikoltur ma setax raġonevolment jinduna bihom.
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, minn Novembru 2008, l-awtorità kompetenti informat lil J. Demmer bil-fatt li s-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma setgħux jitqiesu bħala eliġibbli għall-għajnuna. F’din l-okkażjoni, J. Demmer sar jaf ukoll bl-intenzjoni tal-awtorità kompetenti li twettaq kalkolu ġdid tad-drittijiet għall-ħlas li kienu ngħatawlu inizjalment.
Issa, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 70 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009 huwa ġġustifikat mill-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. Isegwi li J. Demmer, peress li ġie informat, qabel l-1 ta’ Jannar 2010, bin-natura indebita tal-għoti tad-drittijiet għall-ħlas relatati mas-superfiċi msemmija, f’kull każ ma huwiex fondat li jinvoka din id-dispożizzjoni għall-finijiet li jikseb regolarizzazzjoni ta’ dawn id-drittijiet.
Għalhekk, J. Demmer huwa marbut, b’applikazzjoni tal-Artikolu 73a(1) tar-Regolament Nru 796/2004, li jittrasferixxi lir-riżerva nazzjonali d-drittijiet għall-ħlas li ġew indebitament allokati lilu, u għalhekk dawn għandhom jitqiesu li qatt ma ġew attribwiti lilu.
Sussegwentement, fir-rigward tal-ammonti tal-għajnuna mħallsa indebitament, dawn għandhom jitħallsu lura, konformement ma’ dak li jipprevedi l-Artikolu 73(1) tar-Regolament Nru 796/2004. Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 73a(4) ta’ dan ir-regolament, dan huwa wkoll il-każ għall-ħlasijiet li jkunu jirriżultaw li huma indebiti għaliex imwettqa abbażi ta’ drittijiet li huma stess ikunu allokati indebitament lill-agrikoltur ikkonċernat.
Madankollu, b’applikazzjoni tal-Artikolu 73(4) tar-regolament imsemmi, l-agrikoltur ma huwiex, bħala prinċipju, marbut li jirrimborsa l-għajnuna li bbenefika minnha indebitament jekk din ingħatatlu b’riżultat ta’ żball, min-naħa tal-awtorità kompetenti jew ta’ awtorità oħra, li dan ma setax raġonevolment jinduna bih.
Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 70 tal-konklużjonijiet tiegħu, din l-eċċezzjoni hija ġġustifikata mill-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
F’dan il-każ, mir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domandi jirriżulta li l-iżball jikkonsisti, jekk ikun il-każ, fil-fatt li l-awtorità kompetenti ħallset lil J. Demmer l-għajnuna korrispondenti għas-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, meta dawn ma kinux eliġibbli għall-għajnuna, minħabba li dawn ma kinux jifformaw parti mill-ażjenda tiegħu u/jew minħabba li essenzjalment dawn ma ntużawx għal finijiet agrikoli.
Sabiex tiġi ddeterminata n-natura traċċabbli ta’ tali żball, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-agrikolturi huma marbuta, bħala professjonisti, li jeżerċitaw attenzjoni partikolari waqt l-introduzzjoni ta’ applikazzjoni għal għajnuna u għandhom ikunu jafu l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ din tal-aħħar. Dan jirriżulta, b’mod partikolari, mill-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 796/2004, li abbażi tiegħu l-agrikoltur għandu jivverifika l-eżattezza tal-informazzjoni li tinsab fil-formola prestampata użata biex tintalab għajnuna abbażi tal-iskema ta’ ħlas uniku. Minn dan l-Artikolu jirriżulta wkoll li din l-iskema ta’ ħlas hija bbażata fuq il-premessa li tgħid li l-agrikolturi qraw il-kundizzjonijiet li jirregolaw l-għoti tal-għajnuna abbażi tal-iskemi kkonċernati.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, sa fejn jipprovdi eċċezzjoni għall-obbligu ta’ rimbors tal-ħlasijiet indebiti, l-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004 għandu jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni stretta, u dan japplika iktar meta tali obbligu jkun intiż biex jipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u minkejja diffikultajiet ta’ interpretazzjoni li jistgħu jqajmu d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, għandu jitqies li agrikoltur li jinsab fis-sitwazzjoni ta’ J. Demmer seta’, fil-prinċipju, raġonevolment jiskopri n-natura mhux eliġibbli għall-għajnuna tas-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għaliex dawn, peress li ma kinux jiffurmaw parti mill-ażjenda tiegħu u/jew peress li ma ntużawx essenzjalment għal finijiet agrikoli, ma kinux jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament Nru 73/2009.
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, hija madankollu l-qorti tar-rinviju li għandha tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali u, b’mod partikolari, il-kwistjoni jekk, qabel ir-reviżjoni tar-reġistru taż-żoni ta’ art agrikoli li seħħet matul l-2008, kinitx teżisti, fid-Danimarka, prattika amministrattiva li tikkonsisti fir-rikonoxximent sistematiku tan-natura eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata tas-superfiċi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali. F’dan il-każ, fil-fatt, ikollu jiġi preżunt li J. Demmer ma setax jiskopri l-iżball imsemmi fil-punt 83 ta’ din is-sentenza (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Vonk Noordegraaf, C‑105/13,
EU:C:2014:1126
, punt 50).
Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-awtoritajiet kompetenti pproċedew bil-ħlas tal-għajnuna għas-superfiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistax, bħala tali u waħdu, jippermetti li tiġi eskluża l-eżistenza ta’ żball li seta’ raġonevolment jiġi skopert mill-agrikoltur ikkonċernat. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet imsemmija mill-qorti tar-rinviju fid-domandi tagħha, b’mod partikolari l-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 796/2004, jikkonċernaw preċiżament każijiet li fihom ikun sar ħlas indebitu, b’mod li l-agrikolturi jitqiesu li jafu bl-eżistenza ta’ riskju li jsiru korrezzjonijiet, inkluż wara li l-għajnuna tkun tħallset lilhom.
Barra minn hekk, għall-finijiet li jiġi evalwat jekk żball li wassal għall-ħlas tal-għajnuna setax jiġi raġonevolment skopert mill-agrikoltur ikkonċernat, għandu, hekk kif jirriżulta mill-kliem tal-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004, jiġi evalwat il-mument tal-ħlas tal-għajnuna.
Barra minn hekk, peress li l-għajnuna titħallas għal kull sena u peress li ċ-ċirkustanzi relattivi għan-natura eliġibbli għall-għajnuna tas-superfiċi kkonċernati jistgħu jvarjaw matul iż-żmien, l-evalwazzjoni mwettqa abbażi tal-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004 għandha ssir separatament għal kull sena kkonċernata.
Finalment, għandu jitfakkar li, konformement ma’ dak li jipprovdi l-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004, l-obbligu ta’ rimbors tal-għajnuna mħallsa indebitament jiġi preskritt fi tmiem terminu ta’ għaxar snin mill-ġurnata tal-ħlas. Madankollu, dan it-terminu jonqos għal erba’ snin meta l-agrikoltur ikun aġixxa f’bona fede.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-agrikoltur ikkonċernat jitqies li aġixxa f’bona fede jekk kien sinċerament konvint li s-superfiċi kkonċernati kienu eliġibbli għall-għajnuna. Madankollu, għar-raġuni msemmija fil-punt 88 ta’ din is-sentenza, il-fatt li l-awtoritajiet kompetenti wettqu t-trasferiment tal-għajnuna għal dawn is-superfiċi ma jistax, bħala tali u waħdu, jippermetti li tiġi stabbilita l-bona fede ta’ dan l-agrikoltur.
Barra minn hekk, peress li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-bona fede tal-agrikoltur huwa intiż biex jiżgura l-osservanza tal-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi, din il-bona fede għandha, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, teżisti fil-mument tal-preżentata tal-applikazzjoni għall-għajnuna u għandha tibqa’ matul l-erba’ snin li jsegwu d-data tal-ħlas tal-għajnuna. Konsegwentement, l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ din il-bona fede, għall-finijiet tal-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004, għandha ssir b’mod separat għal kull waħda mis-snin ikkonċernati u l-bona fede tal-agrikoltur ikkonċernat għandha tibqa’ sakemm tintemm ir-raba’ sena wara d-data tal-ħlas tal-għajnuna.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, ir-risposti għat-tielet sal-ħames domandi għandhom jingħataw b’dan il-mod:
—
l-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li agrikoltur, li ġie informat, qabel l-1 ta’ Jannar 2010, bin-natura indebita tal-għoti lilu tad-drittijiet għal ħlas, ma huwiex fondat li jinvoka dan l-Artikolu, għall-finijiet li jikseb regolarizzazzjoni ta’ dawn id-drittijiet.
—
l-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li agrikoltur għandu jitqies li seta’ raġonevolment jiskopri n-natura mhux eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata ta’ superfiċi li għall-użu tagħhom, għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu, huwa ma għandu ebda marġni ta’ manuvra u/jew li fuqhom huwa ma jistax jeżerċita din l-attività, minħabba r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi. Għall-finijiet li jiġi evalwat jekk l-iżball imwettaq setax raġonevolment jiġi skopert minn dan l-agrikoltur, għandu jitqies il-mument tal-ħlas tal-għajnuna. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 73(4) tar-Regolament Nru 796/2004 għandha ssir b’mod separat għal kull sena kkonċernata.
—
l-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, agrikoltur għandu jitqies li għandu bona fede jekk kien sinċerament konvint li s-superfiċi kkonċernati kienu eliġibbli għall-għajnuna. L-evalwazzjoni tal-bona fede ta’ dan l-agrikoltur, għall-finijiet tal-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004, għandha ssir b’mod separat għal kull sena kkonċernata u din il-bona fede għandha tibqa’ sakemm tintemm ir-raba’ sena wara d-data tal-ħlas tal-għajnuna.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 44(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001, u l-Artikolu 34(2)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009, tad-19 ta’ Jannar 2009, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 247/2006, (KE) Nru 378/2007 u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1782/2003, għandhom jiġu interpretati fis-sens li superfiċi agrikola komposta miż-żoni ta’ sigurtà madwar, f’ajruport, ir-runways, il-karreġġjati u ż-żoni ta’ waqfien, li huma suġġetti għal regoli u għal restrizzjonijiet partikolari, tikkostitwixxi superfiċi eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata bil-kundizzjoni, minn naħa, li l-agrikoltur li juża din is-superfiċi jkollu awtonomija suffiċjenti fl-użu tagħha, għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu, u, min-naħa l-oħra, li jkun f’pożizzjoni li jeżerċita din l-attività fuq is-superfiċi msemmija, minkejja r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi.

2)
L-Artikolu 137 tar-Regolament Nru 73/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li agrikoltur, li ġie informat, qabel l-1 ta’ Jannar 2010, bin-natura indebita tal-għoti lilu tad-drittijiet għal ħlas, ma huwiex fondat li jinvoka dan l-Artikolu, għall-finijiet li jikseb regolarizzazzjoni ta’ dawn id-drittijiet.
L-Artikolu 73(4) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 796/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ konformità, modulazzjoni u amministrazzjoni integrata u sistema ta’ kontroll kif hemm provvediment dwarhom fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2184/2005, tat-23 ta’ Diċembru 2005, għandu jiġi interpretat fis-sens li agrikoltur għandu jitqies li seta’ raġonevolment jiskopri n-natura mhux eliġibbli għall-għajnuna kkonċernata ta’ superfiċi li għall-użu tagħhom, għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività agrikola tiegħu, huwa ma għandu ebda marġni ta’ manuvra u/jew li fuqhom huwa ma jistax jeżerċita din l-attività, minħabba r-restrizzjonijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ attività mhux agrikola fuq l-istess superfiċi. Għall-finijiet li jiġi evalwat jekk l-iżball imwettaq setax raġonevolment jiġi skopert minn dan l-agrikoltur, għandu jitqies il-mument tal-ħlas tal-għajnuna. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 73(4) tal-imsemmi Regolament Nru 796/2004 għandha ssir b’mod separat għal kull sena kkonċernata.
L-Artikolu 73(5) tar-Regolament Nru 796/2004, kif emendat bir-Regolament Nru 2184/2005, għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, agrikoltur għandu jitqies li għandu bona fede jekk kien sinċerament konvint li s-superfiċi kkonċernati kienu eliġibbli għall-għajnuna. L-evalwazzjoni tal-bona fede ta’ dan l-agrikoltur, għall-finijiet tal-Artikolu 73(5) tal-imsemmi Regolament Nru 796/2004, għandha ssir b’mod separat għal kull sena kkonċernata u din il-bona fede għandha tibqa’ sakemm tintemm ir-raba’ sena wara d-data tal-ħlas tal-għajnuna.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: id-Daniż.