CELEX: 62015CJ0044
Προδικαστική παραπομπή
Τελωνειακή ένωση και κοινό δασμολόγιο
Δασμολογική κατάταξη
Συνδυασμένη Ονοματολογία
Κλάση 9025
Έννοια του “θερμομέτρου”
Δείκτες έκθεσης σε προκαθορισμένη θερμοκρασία αναφοράς μιας χρήσεως

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της κλάσεως 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και για το κοινό δασμολόγιο (
ΕΕ L 256, σ. 1
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EΚ) 1549/2006 της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2006 (
ΕΕ L 301, σ. 1
, στο εξής: ΣΟ).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του Hauptzollamt Frankfurt am Main (τελωνειακή αρχή της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, στο εξής: τελωνειακή αρχή) και της Duval GmbH & Co. KG (στο εξής: Duval) σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη δεικτών θερμοκρασίας περιβάλλοντος.
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
Η διεθνής σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ), που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983, και το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986 (στο εξής: Σύμβαση για το ΕΣ) εγκρίθηκαν εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (
ΕΕ L 198, σ. 1
).
Βάσει του άρθρου 3, παράγραφος 1, της Συμβάσεως για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος δεσμεύεται να έχει δασμολογική και στατιστική ονοματολογία σύμφωνη με το ΕΣ, να χρησιμοποιεί όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του συστήματος αυτού, χωρίς προσθήκες ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς κωδικούς, και να ακολουθεί την αρίθμηση του εν λόγω συστήματος. Η ίδια διάταξη προβλέπει ότι κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει και τη δέσμευση να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, κεφαλαίων και διακρίσεων του ΕΣ και να μη μεταβάλλει το περιεχόμενο των τελευταίων.
Το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (ΠΟΤ), το οποίο συστάθηκε με τη σύμβαση περί ιδρύσεως του εν λόγω συμβουλίου που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950, εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της Συμβάσεως για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις που συντάσσει η επιτροπή του ΕΣ, της οποίας η οργάνωση διέπεται από το άρθρο 6 της συμβάσεως αυτής.
Κατά την επεξηγηματική σημείωση σχετικά με τον κανόνα 3, στοιχείο αʹ, για την ερμηνεία του ΕΣ η οποία περιέχεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις που εκδόθηκαν από την εν λόγω επιτροπή, όπως εφαρμόζονται στα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ):
«[...]
IV)
Δεν είναι δυνατόν να διατυπωθούν αυστηροί κανόνες βάσει των οποίων να καθορίζεται αν ορισμένη κλάση είναι ειδικότερη σε σχέση με άλλη όσον αφορά συγκεκριμένα εμπορεύματα, εντούτοις μπορούν να γίνουν οι εξής γενικές παρατηρήσεις:
α)
ότι κλάση η οποία κατονομάζει συγκεκριμένο είδος είναι ειδικότερη σε σχέση με κλάση η οποία περιλαμβάνει κατηγορία ειδών: [...]
β)
ότι πρέπει να θεωρείται ειδικότερη η κλάση η οποία προσδιορίζει σαφέστερα το συγκεκριμένο εμπόρευμα και περιέχει ακριβέστερη και πληρέστερη περιγραφή του.
[...]»
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ σχετικά με την κλάση 9025 του ΕΣ περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις εξής διευκρινίσεις:
«[...]
B.
Θερμόμετρα και πυρόμετρα, που καταγράφουν ή όχι τα αποτελέσματα της μετρήσεως
Μεταξύ των συσκευών της ομάδας αυτής, μπορούν να αναφερθούν:
1)
Τα θερμόμετρα υγρού, με γυάλινο σωλήνα, των οποίων τα κυριότερα είδη είναι: [...] Ορισμένα θερμόμετρα υγρού λέγονται ακροβάθμια, υπό την έννοια ότι σχεδιάστηκαν για να καταγράφουν τις ακραίες θερμοκρασίες στις οποίες εκτέθηκαν.
2)
Τα μεταλλικά θερμόμετρα, και μεταξύ άλλων [...]
3)
Τα θερμόμετρα διαστολής ή πιέσεως με στοιχεία μετάλλου, [...]
4)
Τα θερμόμετρα υγρών κρυστάλλων [...]
5)
Τα ηλεκτρικά θερμόμετρα και πυρόμετρα, που περιλαμβάνουν: [...]
6)
Τα πυρόμετρα με φωτομετρικό κύβο [...]
7)
Τα οπτικά πυρόμετρα εξαφανιζόμενου νήματος [...]
8)
Οι πυρομετρικές διόπτρες που βασίζονται στο φαινόμενο της περιστροφικής πολωτικότητας [...]
9)
Τα πυρόμετρα που βασίζονται στη συστολή στερεάς ύλης (όπως ο άργιλος για παράδειγμα) [...]
[...]
Δ.
Υγρόμετρα που καταγράφουν ή όχι τα αποτελέσματα της μετρήσεως
Τα υγρόμετρα χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του βαθμού υγρασίας του αέρα, άλλων αερίων ή των στερεών (υγρομετρική κατάσταση). Τα κυριότερα είδη είναι τα εξής:
[...]
Τα διακοσμητικά υγροσκόπια, που αποκαλούνται υγρόμετρα και αποτελούνται κυρίως από λιγότερο ή περισσότερο διακοσμητικά στοιχεία (αγροικίες, πύργους κ.λπ.), με φιγούρες ανθρώπων που μπαίνουν ή βγαίνουν ανάλογα με το αν ο καιρός θα είναι καλός ή κακός, κατατάσσονται επίσης εδώ. Αντιθέτως, τα χαρτιά που είναι εμποτισμένα με χημικές ουσίες και των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με την ατμοσφαιρική υγρασία, εμπίπτουν στον αριθ. 38.22.
[...]»
Η ΣΟ
Η ΣΟ περιέχει στο πρώτο της μέρος, τίτλος I, τμήμα A, ένα σύνολο γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ονοματολογίας αυτής. Το τμήμα αυτό ορίζει τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[...]
3.
Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις [...], η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α)
Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. [...]
[...]»
Το κεφάλαιο 90 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Όργανα και συσκευές οπτικής, φωτογραφίας ή κινηματογραφίας, μέτρησης, έλεγχου ή ακριβείας. Όργανα και συσκευές ιατροχειρουργικής. Μέρη και εξαρτήματα αυτών των οργάνων και συσκευών». Το κεφάλαιο αυτό περιέχει, μεταξύ άλλων, την κλάση 9025 η οποία έχει την εξής διάρθρωση και διατύπωση:
«9025
Πυκνόμετρα, αραιόμετρα κάθε είδους και παρόμοια όργανα που επιπλέουν, θερμόμετρα, πυρόμετρα, βαρόμετρα, υγρόμετρα και ψυχρόμετρα, που καταγράφουν ή όχι τα αποτελέσματα της μέτρησης, έστω και συνδυασμένα μεταξύ τους:

‑ Θερμόμετρα και πυρόμετρα, μη συνδυασμένα με άλλα όργανα:
9025 11
‑ ‑ Με υγρό, με απευθείας ανάγνωση των ενδείξεων:
9025 11 20
‑ ‑ ‑ Ιατρικά ή κτηνιατρικά
9025 11 80
‑ ‑ ‑ Άλλα
9025 19
‑ ‑ Άλλα:
9025 19 20
‑ ‑ ‑ Ηλεκτρονικοί
9025 19 80
‑ ‑ ‑ Άλλα
[...]
[...]»
Το κεφάλαιο 38 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Διάφορα προϊόντα των χημικών βιομηχανιών». Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την κλάση 3822, η οποία φέρει τον τίτλο «Αντιδραστήρια διαγνωστικής ή εργαστηρίου σε υπόθεμα και παρασκευασμένα αντιδραστήρια διαγνωστικής ή εργαστηρίου έστω και σε υπόθεμα, άλλα από εκείνα των κλάσεων 3002 ή 3006. Πιστοποιημένα υλικά αναφοράς». Η κλάση 3824 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Συνδετικά παρασκευασμένα για καλούπια ή πυρήνες χυτηρίου. Χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα των χημικών ή συναφών βιομηχανιών (στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που αποτελούνται από μείγματα φυσικών προϊόντων), που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού». Η διάκριση 3824 90 98 της ΣΟ αποτελεί υπολειμματική διάκριση η οποία καλύπτει τα προϊόντα που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται στην κλάση 3824 της ΣΟ.
Η σημείωση 3, στοιχείο εʹ, του κεφαλαίου 38 της ΣΟ αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:
«Περιλαμβάνονται στην κλάση 3824 και όχι σε άλλη κλάση της ονοματολογίας:
[...]
ε)
οι ευκολοδιάλυτοι κώνοι για τον έλεγχο της θερμοκρασίας των κλιβάνων (π.χ. κώνοι του Seger).»
Το κεφάλαιο 48 της ΣΟ τιτλοφορείται «Χαρτί και χαρτόνια, αντικείμενα από χαρτοπολτό, χαρτί ή χαρτόνι». Η κλάση 4823 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Άλλα χαρτιά, χαρτόνια, χαρτοβάμβακας και επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης, κομμένα σε καθορισμένα μεγέθη. Άλλα τεχνουργήματα από χαρτόμαζα, χαρτί, χαρτόνι, χαρτοβάμβακα ή επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης». Η διάκριση 4823 90 85 της ΣΟ αποτελεί υπολειμματική διάκριση η οποία καλύπτει τα προϊόντα που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού στην κλάση 4823 της ΣΟ.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Τα δύο επίμαχα στην κύρια δίκη είδη προϊόντων προσδιορίζονται αντιστοίχως ως «thermopapers» και «thermo labels». Τα πρώτα έχουν τη μορφή ταινιών χαρτιού, στη λευκή πλευρά των οποίων είναι τυπωμένη η ένδειξη μιας θερμοκρασίας, ενώ η πίσω πλευρά φέρει μαύρη, ευαίσθητη στη θερμότητα, επίστρωση. Μόλις η θερμοκρασία φθάσει την τιμή που είναι τυπωμένη στη λευκή πλευρά, το χρώμα της ταινίας που φέρει την ένδειξη μετατρέπεται κατά τρόπο μη αναστρέψιμο από άσπρο σε μαύρο. Τα δεύτερα αποτελούνται από ταινίες με ενδείξεις, που περιλαμβάνουν πέντε σημεία μετρήσεως θερμοκρασίας και είναι επικαλυμμένες με πλαστική μεμβράνη. Τα σημεία μετρήσεως, με τις τυπωμένες τιμές της θερμοκρασίας, αλλάζουν χρώμα κατά τρόπο μη αναστρέψιμο όταν η θερμοκρασία φθάσει την αντίστοιχη τιμή.
Η Duval εισήγαγε τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα κατά τη διάρκεια του 2007. Η τελωνειακή αρχή εξέδωσε πράξη επιβολής φόρου κατατάσσοντας τα προϊόντα αυτά στη διάκριση 3824 90 98 της ΣΟ και εφαρμόζοντας τον αντίστοιχο συντελεστή του 6, 5 %.
Εκτιμώντας ότι τα «thermopapers» θα έπρεπε να καταταγούν στη διάκριση 4823 90 85 της ΣΟ και, επομένως, να απαλλαγούν των δασμών, ενώ τα «thermo labels» θα έπρεπε να καταταγούν στη διάκριση 9025 19 80 της ΣΟ και, επομένως, να υπαχθούν σε φορολογικό συντελεστή 2,1 %, η Duval άσκησε προσφυγή κατά της προαναφερθείσας πράξεως επιβολής φόρου ενώπιον του Finanzgericht (φορολογικού δικαστηρίου).
Δεδομένου ότι το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα αποτελούσαν «θερμόμετρα» κατά την έννοια της κλάσης 9025 της ΣΟ και, ως εκ τούτου, υποχρέωσε την τελωνειακή αρχή να επιστρέψει στην Duval το επιπλέον εισπραχθέν ποσό δασμών, η αρχή αυτή άσκησε το ένδικο μέσο της «Revision» κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακού φορολογικού δικαστηρίου).
Επισημαίνοντας ότι η έννοια του «θερμομέτρου» δεν ορίζεται στη ΣΟ και ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ απαριθμούν ορισμένα όργανα, χωρίς να εμφανίζεται η απαρίθμηση αυτή ως ενδεικτική, τα οποία ανήκουν στην ομάδα των θερμομέτρων και των πυρομέτρων, στην οποία δεν περιλαμβάνονται ούτε τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα ούτε κανένα άλλο παρεμφερές όργανο από χαρτί ή με ένδειξη θερμοκρασίας και μιας χρήσεως, το Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακό φορολογικό δικαστήριο) διερωτάται μήπως εκτιμήσεις σχετικά με την ασφάλεια δικαίου και την απλοποίηση της διαδικασίας κατατάξεως πρέπει να οδηγήσουν στο να θεωρηθεί ότι η εν λόγω απαρίθμηση έχει εξαντλητικό και δεσμευτικό χαρακτήρα.
Αν η ερμηνεία αυτή δεν επικρατήσει, το εν λόγω δικαστήριο παρατηρεί, για την περίπτωση αυτή, ότι ο τίτλος του κεφαλαίου 90 της ΣΟ αναφέρεται στα «όργανα μετρήσεως», ότι ο όρος «θερμόμετρο» νοείται, τόσο σημασιολογικά όσο και εννοιολογικά, ως όργανο μετρήσεως της θερμοκρασίας και ότι η έννοια της μετρήσεως νοείται κοινώς ως ποσοτική σύγκριση μεταξύ ενός μετρώμενου μεγέθους και μιας μονάδας αναφοράς.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν είναι ενδεχομένως δυνατόν να συναχθεί από τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ ένας πιο στενός ορισμός του «θερμομέτρου», βάσει του οποίου θα απαιτούνταν το σχετικό όργανο να πληροί επιπλέον προϋποθέσεις, αντλούμενες από διάφορα κοινά χαρακτηριστικά, που φαίνεται ότι μοιράζονται οι συσκευές μετρήσεως τις οποίες οι εν λόγω σημειώσεις κατατάσσουν στην κλάση 9025 του ΕΣ ή σε άλλες κλάσεις του ίδιου κεφαλαίου του ΕΣ, όπως είναι η κατασκευή που απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και υψηλού βαθμού ακρίβεια, η δυνατότητα αναπαραγωγής του αποτελέσματος των μετρήσεων, η συνεχής απεικόνιση της διαδικασίας μετρήσεως και η δυνατότητα επανειλημμένης χρήσεως του οργάνου.
Το ίδιο δικαστήριο διερωτάται, oμοίως, αν το γεγονός ότι η σημείωση 3, στοιχείο εʹ, του κεφαλαίου 38 της ΣΟ ορίζει ότι οι ευκολοδιάλυτοι κώνοι για τον έλεγχο της θερμοκρασίας των κλιβάνων εμπίπτουν την κλάση 3824 της ΣΟ ή το γεγονός ότι από τις σχετικές με τα υγρόμετρα επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ προκύπτει ότι συσκευές με λειτουργίες ανάλογες με τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα αποκλείονται ρητώς από την κλάση 9025 της ΣΟ μπορούν να επηρεάσουν την κατάταξη των προϊόντων αυτών.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Ελλείψει αφηρημένου ορισμού της έννοιας του θερμομέτρου της κλάσεως 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, πρέπει κατ’ εξαίρεση να καταταγούν στην κλάση 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (“θερμόμετρα”) μόνον οι συσκευές που απαριθμούνται στις Επεξηγηματικές Σημειώσεις του Εναρμονισμένου Συστήματος για την κλάση 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, ενότητα Β (θερμόμετρα και πυρόμετρα, που καταγράφουν ή όχι τα αποτελέσματα της μετρήσεως […]);
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
2)
Συνάγεται από την απαρίθμηση των συσκευών στις Επεξηγηματικές Σημειώσεις του Εναρμονισμένου Συστήματος για την κλάση 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας ότι τα όργανα που δεν λειτουργούν κατά τρόπο αντίστοιχο με τις εν λόγω συσκευές (ρύθμιση θερμοκρασίας με βάση, για παράδειγμα, μηχανική διαστολή υγρών ή μετάλλων, φυσικές μεταβολές ή ηλεκτρικά ερεθίσματα κ.λπ.) δεν μπορούν να καταταγούν στην κλάση 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας;
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως και στο δεύτερο ερώτημα:
3)
Αποτελεί θερμόμετρο, κατά την έννοια της κλάσεως 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, ένα όργανο που δείχνει ότι η προς μέτρηση θερμοκρασία ενός αντικειμένου έχει φθάσει σε μια προκαθορισμένη τιμή (οριακή τιμή), ακόμη και αν το όργανο δεν πληροί κριτήρια όπως η δυνατότητα αναπαραγωγής των μετρήσεων, η συνεχής ένδειξη της καμπύλης της θερμοκρασίας και η δυνατότητα επανειλημμένης χρήσεως της συσκευής;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Με τα τρία προδικαστικά του ερωτήματα, που πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η κλάση 9025 της ΣΟ έχει την έννοια ότι καλύπτει δείκτες θερμοκρασίας περιβάλλοντος από χαρτί, ενδεχομένως επικαλυμμένους με πλαστική μεμβράνη, οι οποίοι, όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα, δείχνουν, βάσει χρωματικής αλλαγής, κατά τρόπο μη αναστρέψιμο και χωρίς δυνατότητα επαναχρησιμοποιήσεως, αν η θερμοκρασία έχει φθάσει σε μία ή περισσότερες οριακές τιμές.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως αυτές ορίζονται στην οικεία κλάση της ΣΟ και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Douane Advies Bureau Rietveld,
C‑541/13
,
EU:C:2014:2270
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, καθώς και αυτές του ΕΣ, συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων, χωρίς πάντως να έχουν δεσμευτική νομική ισχύ. Το περιεχόμενο των εν λόγω σημειώσεων πρέπει επομένως να είναι σύμφωνο προς τις διατάξεις της ΣΟ και δεν μπορεί να τις τροποποιεί. Αν προκύπτει ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ αντιβαίνουν στο γράμμα των διακρίσεων της ΣΟ και των σημειώσεων των τμημάτων και των κεφαλαίων, πρέπει να μη λαμβάνονται υπόψη (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση JVC France,
C‑312/07
,
EU:C:2008:324
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Πρέπει περαιτέρω να υπομνησθεί ότι ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο για την κατάταξη, εφόσον είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμηθεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος αυτού (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Douane Advies Bureau Rietveld,
C‑541/13
,
EU:C:2014:2270
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όσον αφορά την κλάση 9025 της ΣΟ, από το γράμμα της προκύπτει ότι αυτή αφορά, κυρίως, τα «θερμόμετρα».
Μολονότι η ΣΟ δεν ορίζει την έννοια αυτή, πρέπει να επισημανθεί ότι, με την τρέχουσα σημασία της, αυτή παραπέμπει, όπως άλλωστε υποδηλώνει, σε μεγάλο αριθμό γλωσσικών αποδόσεων της ΣΟ, ο συνδυασμός των ελληνικής προελεύσεως συνθετικών της «θερμό» και «μέτρο», στα όργανα μετρήσεως της θερμοκρασίας.
Στη σκέψη 34 της αποφάσεως Raytek και Fluke Europe (
C‑134/13
,
EU:C:2015:82
), το Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, σχετικά με έναν κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατέταξε τις υπέρυθρες θερμικές συσκευές λήψεως εικόνων στον κωδικό 9025 19 20 της ΣΟ, ότι το θεσμικό αυτό όργανο καλώς είχε θεωρήσει ότι, δεδομένου ότι οι εν λόγω συσκευές είχαν τη δυνατότητα μετρήσεως της θερμοκρασίας και απεικονίσεως των μετρώμενων τιμών υπό μορφή αριθμών, επιτελούσαν μια λειτουργία που καλύπτεται από την κλάση 9025 της ΣΟ και έπρεπε να καταταγούν ως θερμόμετρα κατά την έννοια της εν λόγω κλάσεως.
Στη σκέψη 35 της ίδιας αποφάσεως, το Δικαστήριο επισήμανε επιπλέον ότι η απλή μέτρηση της θερμοκρασίας συνιστούσε την ειδική ιδιότητα που καλύπτεται από την εν λόγω κλάση.
Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση, συναφώς, ότι προϊόντα όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη προορίζονται, λόγω των αντικειμενικών χαρακτηριστικών ιδιοτήτων τους, για να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως όργανα μετρήσεως της θερμοκρασίας. Δεδομένου ότι έχουν, συγκεκριμένα, ως μοναδική λειτουργία να δείχνουν, μέσω μετρήσεως της θερμοκρασίας περιβάλλοντος, αν η θερμοκρασία έχει φθάσει ένα συγκεκριμένο προκαθορισμένο επίπεδο, εμφανίζοντας, στην περίπτωση αυτή, μέσω χρωματικής αλλαγής, το αντίστοιχο αποτέλεσμα της εν λόγω μετρήσεως, τα προϊόντα αυτά πρέπει, συνεπώς, να κατατάσσονται ως θερμόμετρα στον κωδικό 9025 της ΣΟ.
Σε αντίθεση προς τα όσα υποστηρίζει η Επιτροπή, το συμπέρασμα αυτό δεν μπορεί να επηρεαστεί από τη σημείωση 3, στοιχείο εʹ, που περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 38 της ΣΟ, κατά την οποία οι «ευκολοδιάλυτοι κώνοι για τον έλεγχο της θερμοκρασίας των κλιβάνων (π.χ. κώνοι του Seger)» περιλαμβάνονται στην κλάση 3824 της ΣΟ και όχι σε άλλη κλάση της ΣΟ. Συγκεκριμένα, πέραν του γεγονότος ότι η εν λόγω σημείωση αναφέρει μόνον την κατηγορία των πολύ ειδικών εμπορευμάτων τα οποία αφορά και στα οποία προδήλως δεν αντιστοιχούν προϊόντα όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη, πρέπει να επισημανθεί ότι, σε αντίθεση με τα τελευταία αυτά προϊόντα και, γενικότερα, με τα θερμόμετρα, η λειτουργία των ευκολοδιάλυτων αυτών κώνων δεν έγκειται σε απλή μέτρηση ακριβείας της θερμοκρασίας περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, η λειτουργία που επιτελούν οι ευκολοδιάλυτοι αυτοί κώνοι, που αποκαλούνται επίσης «πυρομετρικοί κώνοι», οι οποίο χρησιμοποιούνται σε κλιβάνους για κεραμικά, είναι να κάνουν δυνατή, τηκόμενοι και κυρτωνόμενοι σταδιακά λόγω θερμότητας, την παρακολούθηση της εξελίξεως του ψησίματος των κεραμικών τεχνουργημάτων και τον προσδιορισμό του χρονικού σημείου στο οποίο επιτυγχάνεται το επιθυμητό επίπεδο ψησίματός τους.
Όσον αφορά το γεγονός ότι η απαρίθμηση των οργάνων που εμπίπτουν στην ομάδα των εμπορευμάτων που χαρακτηρίζονται ως θερμόμετρα και πυρόμετρα, η οποία περιλαμβάνεται στο τμήμα B των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ που αφορούν την κλάση 9025 αυτού, δεν μνημονεύει προϊόντα όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, όπως προκύπτει από την ίδια τη διατύπωση των σημειώσεων αυτών και όπως απορρέει από τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 28 της παρούσας αποφάσεως, η εν λόγω απαρίθμηση ουδόλως είναι εξαντλητική. Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως προκύπτει από την παρατιθέμενη στη σκέψη 24 της παρούσας αποφάσεως νομολογία, οι επεξηγηματικές αυτές σημειώσεις δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό της εμβέλειας κλάσεως της ΣΟ όπως αυτό συνάγεται από το γράμμα αυτής.
Συνεπώς, το γεγονός, που τόνισε το αιτούν δικαστήριο, ότι το σύνολο των προϊόντων που απαριθμούνται στο εν λόγω τμήμα των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ παρουσιάζουν, πέραν της κοινής ειδικής ιδιότητας που μνημονεύθηκε στις σκέψεις 27 έως 29 της παρούσας αποφάσεως και η οποία συνίσταται στην πραγματοποίηση μετρήσεως της θερμοκρασίας, και άλλα κοινά χαρακτηριστικά που αφορούν ιδίως τον τεχνικό τρόπο λειτουργίας τους, το ότι μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο πολλαπλών και επαναλαμβανόμενων χρήσεων ή το ότι καθιστούν δυνατή τη συνεχή ένδειξη της εξελίξεως της θερμοκρασίας, δεν μπορεί να οδηγήσει σε συσταλτική ερμηνεία της εννοίας του θερμομέτρου που διαλαμβάνεται στην κλάση 9025 της ΣΟ, ανάγοντας τα πρόσθετα αυτά χαρακτηριστικά σε συστατικά στοιχεία της εν λόγω εννοίας.
Όσον αφορά το κριτήριο της συνεχούς ενδείξεως της εξελίξεως της θερμοκρασίας, πρέπει, εξάλλου, να παρατηρηθεί επίσης ότι, όπως το υπογράμμισε η Επιτροπή, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ που αφορούν την κλάση 9025 αυτού διευκρινίζουν ρητώς στο τμήμα τους B, σημείο 1, ότι εμπίπτουν στην εν λόγω κλάση τα θερμόμετρα υγρού που αποκαλούνται «ακροβάθμια» και τα οποία σχεδιάστηκαν για να καταγράφουν τις ακραίες θερμοκρασίες στις οποίες εκτέθηκαν.
Όσον αφορά, τέλος, τη διευκρίνιση που περιλαμβάνεται στο τμήμα Δ των ιδίων αυτών επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ και κατά την οποία τα χαρτιά που είναι εμποτισμένα με χημικές ουσίες και των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με την ατμοσφαιρική υγρασία εμπίπτουν στην 38.22 της ΣΟ, πρέπει να υπογραμμιστεί, πρώτον, ότι η εν λόγω διευκρίνιση αφορά ομάδα εμπορευμάτων που χαρακτηρίζονται ως υγρόμετρα και όχι την ομάδα των θερμομέτρων, η οποία δεν περιλαμβάνει αντίστοιχη διευκρίνιση όσον αφορά προϊόντα όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη. Δεύτερον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, στην απόφαση Douane Advies Bureau Rietveld (
C‑541/13
,
EU:C:2014:2270
), που εκδόθηκε σχετικά με προϊόντα παρόμοια με τα επίμαχα στην κύρια δίκη, το Δικαστήριο έκρινε ότι η κλάση 3822 της ΣΟ έπρεπε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι τέτοια προϊόντα δεν εμπίπτουν στην κλάση αυτή.
Από το σύνολο των προεκτεθέντων απορρέει ότι το γεγονός ότι τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα είναι από χαρτί, ενδεχομένως επικαλυμμένα με πλαστική μεμβράνη, και ότι η λειτουργία τους είναι απλούστερη από ορισμένα άλλα όργανα μετρήσεως που χρησιμοποιούν πλέον περίπλοκους μηχανισμούς, ή το γεγονός ότι καθιστούν δυνατή τη μέτρηση μόνον ορισμένων προκαθορισμένων οριακών θερμοκρασιών, ή ακόμη το γεγονός ότι δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο πολλαπλών χρήσεων δεδομένου του μη αναστρέψιμου χαρακτήρα της σημειώσεως της ενδείξεως όταν η θερμοκρασία φθάσει στα προκαθορισμένα όρια, δεν εμποδίζουν την κατάταξη των προϊόντων αυτών στην κλάση 9025 της ΣΟ.
Περαιτέρω, και όσον αφορά τη διάκριση 3824 90 98 της ΣΟ την οποία χρησιμοποίησε η τελωνειακή αρχή στην επίμαχη στην κύρια δίκη πράξη επιβολής φόρου, πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το γράμμα της, η κλάση 3824 της ΣΟ αφορά μεταξύ άλλων τα «χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα των χημικών ή συναφών βιομηχανιών, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού» και ότι η διάκριση 90 98 αποτελεί, στο πλαίσιο αυτής της κλάσεως 3824, υπολειμματική διάκριση καλύπτουσα τα χημικά προϊόντα που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού στην εν λόγω κλάση.
Υπό τις συνθήκες αυτές, αρκεί να επισημανθεί ότι, και αν ακόμα υποτεθεί ότι προϊόντα όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη θα μπορούσαν a priori να υπαχθούν και στην κλάση 3824 της ΣΟ, γεγονός παραμένει ότι, βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο αʹ, της ΣΟ, η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Όπως όμως διευκρινίστηκε στις σκέψεις 28 έως 30 της παρούσας αποφάσεως, η μέτρηση της θερμοκρασίας συνιστά την ειδική ιδιότητα που χαρακτηρίζει τα εμπορεύματα που προσδιορίζονται ως θερμόμετρα στην κλάση 9025 της ΣΟ και τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα παρουσιάζουν αυτήν την ειδική ιδιότητα. Αντιθέτως, η κλάση 3824 της ΣΟ, η οποία αφορά τα χημικά προϊόντα και χημικά παρασκευάσματα που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού, έχει πολύ πιο γενικό περιεχόμενο.
Οι ίδιες εκτιμήσεις ισχύουν και όσον αφορά τη διάκριση 4823 90 85 της ΣΟ την οποία επικαλέστηκε μεταξύ άλλων η Duval, όσον αφορά τα «thermo labels», προς στήριξη της προσφυγής της κατά της επίμαχης στην κύρια δίκη πράξεως επιβολής φόρου. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το γράμμα της, η κλάση 4823 της ΣΟ αφορά «άλλα χαρτιά, χαρτόνια, χαρτοβάμβακα και επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης, κομμένα σε καθορισμένα μεγέθη. Άλλα τεχνουργήματα από χαρτόμαζα, χαρτί, χαρτόνι, χαρτοβάμβακα ή επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης» και ότι η διάκριση 90 85 αποτελεί, στο πλαίσιο αυτής της κλάσεως 4823, υπολειμματική διάκριση καλύπτουσα τα προϊόντα που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού στην εν λόγω κλάση.
Από τα σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η κλάση 9025 της ΣΟ έχει την έννοια ότι καλύπτει δείκτες θερμοκρασίας περιβάλλοντος από χαρτί, ενδεχομένως επικαλυμμένους με πλαστική μεμβράνη, οι οποίοι, όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα, δείχνουν, βάσει χρωματικής αλλαγής, κατά τρόπο μη αναστρέψιμο και χωρίς δυνατότητα επαναχρησιμοποιήσεως, αν η θερμοκρασία έχει φθάσει σε μία ή περισσότερες οριακές τιμές.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφαίνεται:

Η κλάση 9025 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας αναφέρεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1549/2006 της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2006, έχει την έννοια ότι καλύπτει δείκτες θερμοκρασίας περιβάλλοντος από χαρτί, ενδεχομένως επικαλυμμένους με πλαστική μεμβράνη, οι οποίοι, όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα, δείχνουν, βάσει χρωματικής αλλαγής, κατά τρόπο μη αναστρέψιμο και χωρίς δυνατότητα επαναχρησιμοποιήσεως, αν η θερμοκρασία έχει φθάσει σε μία ή περισσότερες οριακές τιμές.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.