CELEX: 62010CJ0283
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Δικαιώματα του δημιουργού και συγγενικά δικαιώματα
Οδηγία 2001/29/ΕΚ
Άρθρο 3
Έννοια της "παρουσιάσεως έργου σε κοινό που παρίσταται στον τόπο όπου πραγματοποιείται η παρουσίαση"
Μετάδοση μουσικών έργων παρουσία κοινού, χωρίς καταβολή προς τον οργανισμό συλλογικής διαχειρίσεως των δικαιωμάτων του δημιουργού της αντιστοιχούσας στα δικαιώματα αυτά αμοιβής
Σύναψη συμβάσεων εκχωρήσεως των περιουσιακών δικαιωμάτων με τους δημιουργούς των έργων
Πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2001/29

της 15ης Απριλίου 2010, C-96/08, CIBA, Συλλογή 2010, σ. I‑2911, σκέψη 15).

Επί των προδικαστικών ερωτημάτων

Επί του πρώτου και του δεύτερου ερωτήματος
Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν μαζί, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν η
οδηγία 2001/29 και, ειδικότερα, το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής πρέπει να ερμηνεύονται υπό την έννοια ότι αφορούν
αποκλειστικά την παρουσίαση σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο όπου πραγματοποιείται η παρουσίαση ή αν αφορούν και
κάθε ζωντανή παρουσίαση έργου η οποία πραγματοποιείται, σε χώρο ανοικτό στο κοινό, με οποιαδήποτε μορφή δημόσιας εκτελέσεως
ή ζωντανής παρουσιάσεως του έργου.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29 ούτε καμία άλλη διάταξή της ορίζουν την έννοια
της «παρουσιάσεως στο κοινό».
Στην περίπτωση αυτή, για την ερμηνεία μιας έννοιας του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον το γράμμα
της διατάξεως στην οποία περιλαμβάνεται η έννοια αυτή, αλλά και το πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται και οι σκοποί τους
οποίους επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εμπεριέχεται η εν λόγω έννοια.
Όσον αφορά, καταρχάς, το πλαίσιο, πρέπει να παρατηρηθεί ότι στη δεύτερη περίοδο της εικοστής τρίτης σκέψεως της οδηγίας 2001/29
αναφέρεται ότι το δικαίωμα παρουσιάσεως ενός έργου στο κοινό «θα πρέπει να θεωρηθεί κατά ευρεία έννοια ότι καλύπτει κάθε παρουσίαση
σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο της παρουσίασης».
Συναφώς, με την απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2011, C‑403/08 και C-429/08, Football Association Premier League κ.λπ. (η οποία
δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή), το Δικαστήριο διευκρίνισε το περιεχόμενο της εν λόγω αιτιολογικής σκέψεως και, ειδικότερα,
της δεύτερης περιόδου της.
Το Δικαστήριο, αναφερόμενο στη γένεση της οδηγίας 2001/29 και, ειδικότερα, στην κοινή θέση (ΕΚ) 48/2000, που εγκρίθηκε από
το Συμβούλιο στις 28 Σεπτεμβρίου 2000 ενόψει της εκδόσεως της οδηγίας 2001/29 (ΕΕ C 344, σ. 1), υπενθύμισε ότι η εικοστή τρίτη
αιτιολογική σκέψη της οδηγίας αυτής είναι απόρροια της προτάσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο επιθυμούσε να διευκρινιστεί
με την εν λόγω αιτιολογική σκέψη ότι η παρουσίαση στο κοινό, όπως νοείται στην εν λόγω οδηγία, δεν καλύπτει τις «ζωντανές
εκτελέσεις και ερμηνείες», έννοια που παραπέμπει στην προβλεπόμενη από το άρθρο 11, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως της Βέρνης
«δημόσια αναπαράσταση ή εκτέλεση», η οποία αφορά την ερμηνεία των έργων ενώπιον του κοινού που βρίσκεται σε φυσική και άμεση
επαφή με τον ηθοποιό ή τον ερμηνευτή των έργων (βλ. προμνησθείσα απόφαση Football Association Premier League κ.λπ., σκέψη
201).
Έτσι, για να αποκλειστεί αυτή η περίπτωση της ζωντανής δημόσιας ερμηνείας και εκτελέσεως από το πεδίο εφαρμογής της έννοιας
της «παρουσιάσεως στο κοινό» στο πλαίσιο της οδηγίας 2001/29, διευκρινίστηκε με την εν λόγω αιτιολογική σκέψη ότι ως παρουσίαση
στο κοινό νοείται κάθε παρουσίαση έργου σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο της παρουσιάσεως (βλ. προμνησθείσα απόφαση
Football Association Premier League κ.λπ., σκέψη 202).
Όμως, σε μια κατάσταση όπως αυτή την οποία αφορά η υπόθεση της κύριας δίκης, όπου, όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής,
τα μουσικά έργα που παρουσιάζονται στο κοινό, στο πλαίσιο θεαμάτων τσίρκου και καμπαρέ, ερμηνεύονται σε ζωντανή εκτέλεση,
αυτό το στοιχείο της φυσικής και άμεσης επαφής υπάρχει, καθόσον το κοινό, αντίθετα προς την απαίτηση της δεύτερης περιόδου
της εικοστής τρίτης αιτιολογικής σκέψεως της οδηγίας 2001/29, παρίσταται στον τόπο όπου πραγματοποιείται η παρουσίαση.
Προκειμένου, περαιτέρω, για τον σκοπό τον οποίο επιδιώκει η οδηγία 2001/29, πρέπει να παρατηρηθεί ότι από τη δεύτερη και την
πέμπτη αιτιολογική σκέψη της προκύπτει ότι η οδηγία αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία ενός γενικού και ευέλικτου πλαισίου στο
επίπεδο της Ένωσης που θα ευνοεί την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας, καθώς και στην προσαρμογή και τη συμπλήρωση των
ισχυόντων κανόνων περί του δικαιώματος του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων ώστε να ληφθεί υπόψη η τεχνολογική εξέλιξη,
χάρη στην οποία εμφανίστηκαν νέες μορφές εκμεταλλεύσεως των προστατευόμενων έργων.
Επομένως, η εναρμόνιση την οποία επιδιώκει η οδηγία 2001/79, και στην οποία αναφέρεται η πρώτη περίοδος της εικοστής τρίτης
αιτιολογικής σκέψεως, δεν αφορά κανονικά τις «παραδοσιακές» μορφές παρουσιάσεως στο κοινό, όπως η ζωντανή παράσταση ή εκτέλεση
ενός έργου.
Η θέση αυτή ενισχύεται, εξάλλου, και από την τρίτη και τέταρτη περίοδο της εικοστής τρίτης σκέψεως της οδηγίας 2001/29, κατά
τις οποίες το δικαίωμα παρουσιάσεως στο κοινό καλύπτει κάθε μετάδοση ή αναμετάδοση ενός έργου στο κοινό, με ενσύρματα ή ασύρματα
μέσα, συμπεριλαμβανομένης της ραδιοτηλεοπτικής μεταδόσεως, και δεν καλύπτει καμία άλλη πράξη. Συνεπώς, το δικαίωμα αυτό δεν
καλύπτει πράξεις οι οποίες δεν συνεπάγονται «μετάδοση» ή «αναμετάδοση» έργου, όπως οι ζωντανές παραστάσεις ή εκτελέσεις ενός
έργου.
Βάσει των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και το δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι η οδηγία 2001/29 και, ειδικότερα, το άρθρο
3, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας έχουν την έννοια ότι αφορούν μόνον την παρουσίαση έργου σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται
στον τόπο όπου πραγματοποιείται η παρουσίαση, αποκλειομένης οποιασδήποτε ζωντανής παρουσιάσεως ενός έργου, σε τόπο ανοικτό
στο κοινό, με οποιονδήποτε τρόπο δημόσιας εκτελέσεως ή ζωντανής παρουσιάσεως του έργου.

Επί του τρίτου ερωτήματος
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο υποβληθέν ερώτημα.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
Η οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών
του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας, και, ειδικότερα, το άρθρο 3, παράγραφος
1, της εν λόγω οδηγίας έχουν την έννοια ότι αφορούν μόνον την παρουσίαση έργου σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο
όπου πραγματοποιείται η παρουσίαση, αποκλειομένης οποιασδήποτε ζωντανής παρουσιάσεως ενός έργου, σε τόπο ανοικτό στο κοινό,
με κάθε μορφή δημόσιας εκτελέσεως ή ζωντανής παρουσιάσεως του έργου.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.