CELEX: 62009CJ0253
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Moviment liberu tal-persuni
Libertà ta’ stabbiliment
Xiri ta’ beni immobbli intiż bħala residenza prinċipali ġdida
Determinazzjoni tal-bażi ta’ stima tat-taxxa imposta fuq l-akkwist ta’ beni immobbli
Tnaqqis tal-valur fis-suq tar-residenza akkwistata mill-valur tar-residenza mibjugħa
Esklużjoni ta’ dan it-tnaqqis jekk il-beni mibjugħ ma jkunx jinsab fuq it-territorju nazzjonali

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi applikat
trattament differenti fuq l-akkwist fl-Ungerija, ta’ beni immobbli għal skopijiet ta’ residenza prinċipali, wara l-bejgħ ta’
proprjetà oħra ta’ dan it-tip, skont jekk il-proprjetà inbiegħet fl-Ungerija jew fuq it-territorju ta’ Stat Membru ieħor,
ir-Repubblika tal-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 18 KE, 39 KE u 43 KE kif ukoll taħt l-Artikoli 28
u 31 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU 1994, L 1, p. 3, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”).

Il-kuntest ġuridiku nazzjonali
L-Artikolu 63 tal-Liġi Nru CXVII tal-1995 dwar it-taxxa fuq id-dħul (iktar ’il quddiem “il-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul”)
fil-verżjoni tagħha fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2007 jipprovdi:
“[...] ir-rata tat-taxxa pagabbli fuq id-dħul mill-bejgħ ta’ proprjetà immobbli u d-drittijiet fuq il-proprjetà għandha tkun
dik ta’ 25 %.
[…] It-taxxa mħallsa għandha titnaqqas (jew ma għandhiex titħallas) bl-ammont tat-taxxa imposta fuq il-parti tad-dħul mill-bejgħ
ta’ proprjetà jew dritt fuq proprjetà (allowance għal xiri tal-akkomodazzjoni) li tintuża għax-xiri ta’ proprjetà għal użu
residenzjali, minn privat, għalih, membru tal-familja immedjata jew ex konjuġi, fit-tnax-il xahar qabel l-irċevuta tad-dħul
jew is-60 xahar wara dik id-data (bażi tal-allowance għax-xiri tal-akkomodazzjoni).”
Din l-allowance għax-xiri tal-akkomodazzjoni għandha tingħata biss jekk l-investiment ikun relatat ma’ proprjetà residenzjali
fl-Ungerija.
L-Artikolu 1 tal-Liġi Nru XCIII tal-1990 dwar it-taxxi (iktar ’il quddiem, il-“liġi fuq it-taxxi”) fil-verżjoni tagħha applikabbli
fil-kawża preżenti jinqara b’dan il-mod [...]:
“Għandha titħallas taxxa fuq il-proprjetà fuq wirt, rigal jew trasferiment ta’ proprjetà bi ħlas.”
L-Artikolu 2(2) tal-liġi dwar it-taxxi jipprovdi:
“Id-dispożizzjonijiet dwar it-taxxa fuq ir-rigali u t-trasferimenti ta’ proprjetà bi ħlas għandhom japplikaw għal proprjetajiet
fi ħdan it-territorju nazzjonali u d-drittijiet fuq il-proprjetà relatati, sakemm ma jkunx pprovdut mod ieħor permezz ta’
konvenzjoni internazzjonali.”
L-Artikolu 21(5) tal-liġi dwar it-taxxi jipprovdi:
“[...] Fejn xerrej privat ibigħ ir-residenza l-oħra tiegħu fi żmien sena qabel jew wara x-xiri, il-bażi tal-istima għall-kalkolu
tat-taxxa għandha tkun id-differenza bejn il-valur fis-suq – gross – tal-proprjetà mixtrija u dak tal-proprjetà mibjugħa [...].”

Il-proċedura prekontenzjuża
Permezz ta’ ittra ta’ intimazzjoni tat-23 ta’ Marzu 2007, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-Gvern Ungeriż għall-fatt
li d-dispożizzjonijiet fiskali nazzjonali dwar it-trasferiment ta’ beni immobbli kienu possibilment inkompatibbli mad-drittijiet
iggarantiti mill-Artikoli 18 KE, 39 KE, 43 KE u 56 KE kif ukoll mill-artikoli korrispondenti tal-Ftehim ŻEE.
Il-Kummissjoni ssostni li dawn id-dispożizzjonijiet fiskali jittrattaw b’mod diskriminatorju l-akkwist, fl-Ungerija, ta’ beni
immobbli għal użu residenzjali, billi jipprovdu miżuri iktar favorevoli meta din ir-residenza tkun tinsab fl-Ungerija u mhux
fuq it-territorju ta’ Stat Membru ieħor. B’hekk, l-imsemmija dispożizzjonijiet jintaxxaw b’mod ogħla x-xiri tal-beni immobbli
għal użu residenzjali marbuta mal-bejgħ ta’ residenza preċedenti meta din tal-aħħar ma kinitx tinsab fl-Ungerija. B’hekk,
minħabba n-natura diskriminatorja tagħhom, dawn id-dispożizzjonijiet jostakolaw il-moviment liberu tal-ħaddiema u tal-kapital
kif ukoll il-libertà ta’ stabbiliment. Il-Kummissjoni tiddikjara wkoll li ma tista’ tara l-ebda motiv validu li jista’ jiġġustifika
din id-differenza fis-sistema.
Fl-ittra tiegħu tat-8 ta’ Awwissu 2007, il-Gvern Ungeriż irrikonoxxa li d-dispożizzjoni li tidher fl-Artikolu 63 tal-Liġi
dwar it-taxxa fuq id-dħul tikkostitwixxi ksur tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fis-seħħ u ħabbar l-intenzjoni tiegħu li jadotta
leġiżlazzjoni ġdida li tiżgura li l-persuni taxxabbli ma kinux ser jibqgħu jiġu trattati b’mod diskriminatorju waqt il-kalkolu
tat-taxxa fuq id-dħul tagħhom minħabba l-post fejn jinsab il-beni immobbli tagħhom.
Bil-kontra, fir-rigward tad-dispożizzjoni li tidher fl-Artikolu 21(5) tal-liġi dwar it-taxxi, ir-Repubblika tal-Ungerija qieset
li din ma tiksirx id-dritt tal-Unjoni.
B’ittra tat-12 ta’ Diċembru 2007, ir-Repubblika tal-Ungerija infurmat lill-Kummissjoni li l-Parlament Ungeriż kien adotta
l-Liġi Nru CXXVI tal-2007, li temenda ċerti liġijiet fiskali, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2008. L-Artikolu 19 ta’ din
il-liġi emenda l-Artikolu 63 tal-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul, u b’hekk ħassar id-dispożizzjonijiet dwar it-tnaqqis ta’
taxxi applikat waqt ix-xiri ta’ beni immobbli għal finijiet residenzjali li tinsab fuq it-territorju Ungeriż.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni li żammet il-pożizzjoni tagħha espressa fl-ittra ta’ intimazzjoni, ħarġet opinjoni motivata,
fis-27 ta’ Ġunju 2008, fejn stiednet lir-Repubblika tal-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tikkonforma ruħha ma’ din
l-opinjoni f’terminu ta’ xahrejn mill-ġurnata li fiha tirċievi din l-opinjoni.
Ir-Repubblika tal-Ungerija rrispondiet għall-opinjoni motivata b’ittra tas-27 ta’ Awwissu 2008, billi tenniet il-kunsiderazzjonijiet
li kienet diġà ddikjarat fl-ittra tagħha tat-8 ta’ Awwissu 2007.
Billi ma kinitx sodisfatta b’din ir-risposta, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors.

Fuq ir-rikors

L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni ssostni li l-leġiżlazzjoni kontenzjuża, u b’mod partikolari s-sistema tal-kalkolu tat-taxxa fuq l-akkwist tal-beni
immobbli tmur kontra l-Artikoli 18 KE, 39 KE u 43 KE kif ukoll kontra l-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim ŻEE sa fejn tisfavorixxi
liċ-ċittadini tal-Unjoni u taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), li jixtiequ jakkwistaw beni immobbli fl-Ungerija, fil-kuntest
tal-eżerċizzju tad-dritt tagħhom ta’ moviment liberu, billi jbigħu fl-istess ħin il-beni immobbli tagħhom li tinsab fi Stat
Membru ieħor tal-Unjoni Ewropea jew taż-ŻEE.
Din l-istituzzjoni tqis li t-taxxa inkwistjoni hija taxxa indiretta.
Sussegwentement, il-Kummissjoni ssostni li din it-taxxa hija dovuta fl-Ungerija waqt kull akkwist ta’ beni immobbli għal skopijiet
ta’ residenza prinċipali, iżda tista’ titnaqqas, jew anki titħassar, jekk ix-xiri jsir fl-istess ħin tal-bejgħ tar-residenza
preċedenti tax-xerrej, taħt il-kundizzjoni li din tal-aħħar tkun tinsab fl-Ungerija. Fil-fatt, jekk il-bażi ta’ stima ta’
kalkolu tal-imsemmija taxxa hija, abbażi tal-Artikolu 21(5) tal-Liġi dwar it-taxxi, ikkostitwita mid-differenza bejn il-valur
fis-suq gross tal-beni mixtri u dak tal-beni mibjugħ, huwa biss il-valur tal-beni mibjugħa li jinsabu fuq it-territorju Ungeriż
li jista’ jitnaqqas. F’dawn iċ-ċirkustanzi, minħabba d-diskriminazzjoni li tirriżulta mis-sistema tal-istess taxxa, il-persuni
li jixtru għall-ewwel darba fl-Ungerija, beni immobbli għal skopijiet tar-residenza prinċipali tagħhom, jinsabu f’sitwazzjoni
ħafna inqas favorevoli, u huma inqas imħajra jixtru residenza ġdida f’dan l-Istat Membru u li jistabbilixxu lilhom nfushom
fih, mill-persuni li jixtru mill-ġdid beni ta’ dan it-tip minflok dak li diġà kienu sid tiegħu fuq it-territorju Ungeriż.
Issa, skont il-Kummissjoni, il-persuni li qabel l-akkwist tar-residenza prinċipali tagħhom fl-Ungerija, kellhom residenza
prinċipali fi Stat Membru ieħor jistgħu jkunu fl-istess sitwazzjoni bħal dawk li kellhom tali residenza fl-Ungerija, jiġifieri
sitwazzjoni li fiha, dawk ta’ qabel kellhom ukoll iħallsu, fi Stat Membru ieħor, taxxa ta’ livell ekwivalenti għal dak tat-taxxa
kontenzjuża, waqt l-akkwist ta’ beni għal skopijiet tar-residenza prinċipali tagħhom. Il-fatt li l-leġiżlazzjoni Ungeriża
ma tipprovdi l-ebda possibbiltà li jitnaqqas il-valur fis-suq ta’ proprjetà mibjugħa mill-valur tal-beni akkwistat waqt il-kalkolu
tal-bażi ta’ stima meta l-beni mibjugħ ma jkunx jinsab fl-Ungerija jwassal sabiex sitwazzjonijiet oġġettivament simili jiġu
ttrattati b’mod differenti u għaldaqstant, b’mod diskriminatorju.
Fir-rigward tal-ksur tal-libertà ta’ stabbiliment, il-Kummissjoni tikkunsidra li, kuntarjament għall-pożizzjoni tar-Repubblika
tal-Ungerija, fir-rigward tal-eżerċizzju ta’ din il-libertà, ma huwiex importanti li d-dispożizzjoni leġiżlattiva inkwistjoni
tirrigwarda beni immobbli użati għal finijiet residenzjali u mhux stabbilimenti kummerċjali. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż
li ħaddiem indipendenti jistabbilixxi l-post tal-attività prinċipali tiegħu fil-post tar-residenza prinċipali tiegħu.
Skont il-Kummissjoni, fir-rigward tal-persuni li ma jwettqux attività ekonomika, għandha tapplika l-istess konklużjoni għal
raġunijiet identiċi fuq il-bażi tal-Artikolu 18 KE.
Il-Kummissjoni tikkunsidra wkoll li, minħabba l-istess raġunijiet li jirrigwardaw il-ksur tal-Artikoli 39 KE u 43 KE, ir-Repubblika
tal-Ungerija lanqas ma tosserva l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim ŻEE, dwar, rispettivament, il-libertà
ta’ stabbiliment u l-moviment liberu tal-ħaddiema.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li tali diskriminazzjoni ma hijiex iġġustifikata b’raġunijiet ta’ interess ġenerali.
Fid-dawl tar-raġunijiet li jirrigwardaw il-koerenza tas-sistema fiskali, il-Kummissjoni tqis li r-Repubblika tal-Ungerija
ma tistax tinvoka s-sentenzi tat-28 ta’ Jannar 1992, Bachmann (C-204/90, Ġabra p. I-249), u tat-23 ta’ Frar 2006, Keller Holding
(C-471/04, Ġabra p. I-2107). Għalkemm huwa minnu, skont il-Kummissjoni, li l-ħtieġa li tiġi żgurata l-koerenza tas-sistema
fiskali tista’ tiġġustifika limitazzjoni tal-eżerċizzju tal-prinċipji fundamentali ggarantiti mit-Trattat KE, l-argument ibbażat
fuq dan il-motiv jista’ jintlaqa’ biss jekk tkun teżisti rabta diretta bejn l-għoti tal-vantaġġ fiskali kkonċernat u t-tpaċija
ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ impożizzjoni fiskali speċifika. Madankollu, ma hemm ebda rabta diretta bejn il-bejgħ tal-beni
immobbli koperti bil-leġiżlazzjoni kontenzjuża.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li l-prinċipju ta’ territorjalità, jiġifieri l-eżistenza ta’ kompetenza
fiskali li tista’ tiġi eżerċitata mingħajr restrizzjonijiet fuq il-beni immobbli li jinsabu fuq it-territorju nazzjonali u
n-nuqqas ta’ tali kompetenza fir-rigward tal-beni li jinsabu barra, invokat mir-Repubblika tal-Ungerija, lanqas ma jista’
jiġġustifika l-eżistenza tal-miżura inkluża fl-Artikolu 21(5) tal-liġi dwar it-taxxi.
Bl-istess mod, skont il-Kummissjoni, li f’dan ir-rigward tibbaża ruħha fuq is-sentenza tas-7 tas-Settembru 2004, Manninen
(C-319/02, Ġabra p. I-7477, punt 49), it-tnaqqis possibbli fid-dħul fiskali ma jistax jiġi invokat mill-awtoritajiet Ungeriżi
bħala raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali sabiex tiġi ġġustifikata din il-miżura.
Fl-aħħar nett, billi terġa tirreferi għas-sentenza Manninen, iċċitata iktar ’il fuq, il-Kummissjoni tiċħad ukoll il-ġustifikazzjoni
bbażata fuq diffikultajiet, għall-awtoritajiet Ungeriżi, li jieħdu inkunsiderazzjoni, waqt id-determinazzjoni tal-ammont ta’
taxxa dovuta minn akkwist ta’ beni immobbli li jinsab fl-Ungerija, l-eżistenza ta’ proprjetajiet mibjugħa fi Stati Membri
oħra u tat-taxxi mħallsa waqt l-akkwist tagħhom. Id-diffikultà li jiġi ddeterminat sa liema estent, fir-rigward tal-mertu
u l-metodu tal-kalkolu, it-taxxa mħallsa barra tikkorrispondi għat-taxxa kkontestata ma tista’ fl-ebda każ tikkostitwixxi
argument li jista’ jiġġustifika d-diskriminazzjoni inkwistjoni. Madankollu, il-Kummissjoni tikkonċedi li r-Repubblika tal-Ungerija
tista, bl-applikazzjoni tas-sentenza tas-17 ta’ Jannar 2008, Jager (C‑256/06, Ġabra p. I‑123), timponi rekwiżiti speċifiċi
fuq il-persuna taxxabbli sabiex tikseb l-informazzjoni meħtieġa, iżda, fi kwalunkwe każ, dawk ir-rekwiżiti ma jistgħux ikunu
sproporzjonati għall-oġġettiv li jrid jintlaħaq.
Ir-Repubblika tal-Ungerija, billi tenfassizza li t-taxxa kkontestata għandha, kuntrarjament għall-opinjoni tal-Kummissjoni,
tiġi kklassifikata fil-kategorija ta’ taxxi diretti, tirribatti li s-sistema ta’ taxxa inkwistjoni ma hijiex ta’ natura li
tikser l-Artikoli 18 KE, 39 KE u 43 KE, kif ukoll id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ŻEE. Sussidjarjament, dan l-Istat Membru
jsostni li l-imsemmija sistema tkun, fi kwalunkwe każ, iġġustifikata minn raġunijiet ta’ interess ġenerali.
Ir-Repubblika tal-Ungerija tinvoka qabel kollox in-nuqqas tal-ksur tal-moviment liberu tal-persuni u tal-libertà ta’ stabbiliment,
prinċipalment minħabba l-fatt li ma kienx hemm diskriminazzjoni bejn sitwazzjonijiet oġġettivament paragunabbli. Billi tikkontesta
l-opinjoni tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward, ir-Repubblika tal-Ungerija tikkunsidra li jinsabu f’sitwazzjoni oġġettivament
paragunabbli l-persuni kollha li jixtiequ jakkwistaw beni immobbli fl-Ungerija għall-ewwel darba, u l-fatt jekk akkwistawx
jew le tali beni fi Stat Membru ieħor ma huwiex importanti ħafna. Jinsabu wkoll f’sitwazzjoni oġġettivament paragunabbli l-persuni
li, filwaqt li huma diġà proprjetarji ta’ beni immobbli fl-Ungerija, li hija r-residenza prinċipali tagħhom, jakkwistaw f’dan
l-Istat, beni ġdid ta’ dan it-tip sabiex jissostitwixxuh ma’ dik preċedenti.
Min-naħa l-oħra, skont l-imsemmi Stat Membru, ma humiex f’sitwazzjoni paragunabbli l-persuni li jbigħu beni immobbli li tinsab
fl-Ungerija li kienet ir-residenza prinċipali tagħhom, sabiex jakkwistaw, f’dan l-istess Stat, beni ieħor ta’ dan it-tip u
dawk li jbigħu beni immobbli li jinsab fi Stat Membru ieħor li kienet ir-residenza prinċipali tagħhom sabiex jakkwistaw fl-Ungerija
beni ieħor ta’ dan it-tip. Fil-fatt, minn naħa, id-domiċilju fiskali ta’ dawn il-persuni jista’ jkun differenti peress li
dawk li jappartjenu mal-ewwel kategorija huma residenti nazzjonali, filwaqt li dawk li jaqgħu taħt it-tieni kategorija huma
residenti barranin. Min-naħa l-oħra, għal din l-aħħar kategorija ta’ persuni, il-beni preċedentement miżum ma jaqax taħt l-applikazzjoni
tad-dritt fiskali Ungeriż, minn perspettiva territorjali u materjali, filwaqt li dan ma huwiex il-każ fir-rigward tal-beni
mibjugħa mill-kategorija l-oħra ta’ persuni.
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika tal-Ungerija tibbaża ruħha fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u b’mod partikolari,
is-sentenzi tal-14 ta’ Frar 1995, Schumacker (C-279/93, Ġabra, p. I-225, punt 34), u tal-5 ta’ Lulju 2005, D. (C-376/03, Ġabra
p. I-5821), li tipprovdi, fir-rigward tat-taxxi fuq id-dħul u t-taxxi fuq il-patrimonju, li s-sitwazzjonijiet tal-persuni
residenti u tal-persuni mhux residenti ma humiex ġeneralment paragunabbli, u li l-fatt li Stat Membru ma jagħtix lil persuna
mhux residenti ċerti benefiċċji fiskali li jagħti lil residenti ma huwiex, bħala regola, diskriminatorju. Barra minn hekk,
dan l-Istat Membru jinvoka, insostenn tal-argument tiegħu, il-kawża li tat lok għas-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2005, Blanckaert
(C‑512/03, Ġabra p. I‑7685), billi jenfassizza x-xebh bejn id-dispożizzjonijiet ikkontestati f’din il-kawża u l-kawża preżenti.
Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Ungerija tenfassizza li t-Trattat kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizza, ma jiggarantixxix,
għal ċittadin tal-Unjoni, newtralità fir-rigward tal-intaxxar tat-trasferiment tal-attivitajiet tiegħu fi Stat Membru ieħor
(ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-29 ta’ April 2004, Weigel, C‑387/01, Ġabra p. I‑4981, punt 55; tal-15 ta’ Lulju 2004,
Lindfors, C‑365/02, Ġabra p. I‑7183, punt 34, u tat-12 ta’ Lulju 2005, Schempp, C-403/03, Ġabra p. I‑6421, punt 45). Għaldaqstant,
dan l-Istat Membru jsostni li s-sistema inkwistjoni tikkonforma mal-prinċipju fiskali ta’ territorjalità li huwa rrikonoxxut
mid-dritt tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Mejju 1997, Futura Participations u Singer, C‑250/95,
Ġabra p. I‑2471) u li abbażi tagħha s-sistemi differenti fiskali nazzjonali jikkoeżistu mingħajr ġerarkija bejniethom.
Peress li d-distorsjonijiet possibbli li jirriżultaw mid-differenzi bejn il-leġiżlazzjonijiet fiskali nazzjonali ma jaqgħux
taħt l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dsipożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu, huwa konċepibbli li persuna, li bbenefikat
mid-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu, tiġi ttrattata fi Stat Membru b’mod inqas favorevoli mill-perspettiva fiskali,
minħabba s-sempliċi raġuni li hija suġġetta għall-awtorità fiskali ta’ Stat Membru ieħor. Madankollu, tali sitwazzjoni ma
tistax tiġi kkunsidrata, minn naħa, bħala li tikkostitwixxi fiha nnfisha diskriminazzjoni bi ħsara għal din il-persuna u,
min-naħa l-oħra, bħala restizzjoni li tmur kontra d-dritt tal-Unjoni, tad-dritt ta’ moviment liberu.
Ir-Repubblika tal-Ungerija tenfassizza, f’dan ir-rigward, li l-kompetenza fiskali tal-Istati Membri tirrigwarda mhux biss
id-determinazzjoni tal-piż fiskali, iżda wkoll l-għoti ta’ vantaġġi. Għalhekk, il-leġiżlazzjoni kkontestata tkun konformi
mal-prinċipju ta’ territorjalità u ma tiksirx id-dritt tal-Unjoni.
Il-limitazzjoni possibbli tal-libertajiet fundamentali f’din l-ipoteżi tkun, skont ir-Repubblika tal-Ungerija, konsegwenza
neċessarja tat-tqassim territorjali tal-kompetenza fiskali tal-Istati Membri. Issa, iż-żamma ta’ tqassim ekwilibrat tas-setgħa
ta’ taxxa bejn l-Istati Membri tikkostitwixxi waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali li jiġġustifikaw tali limitazzjonijiet.
Sussidjarjament, dan l-Istat Membru, billi jinvoka ġurisprudenza stabbilita (ara s-sentenzi Bachmann, iċċitata iktar ’il fuq,
tat-28 ta’ Jannar 1992, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, C‑300/90, Ġabra p. I‑305, Manninen, iċċitata iktar ’il fuq, Keller Holding,
iċċitata iktar ’il fuq, u tat-8 ta’ Novembru 2007, Amurta, C‑379/05, Ġabra p. I‑9569), jikkunsidra li s-sistema ta’ taxxa
kkontestata hija ġġustifikata minn raġunijiet ta’ interess ġenerali li jirrigwardaw il-koerenza tas-sistema fiskali. Il-Qorti
tal-Ġustizzja kienet aċċettat tali ġustifikazzjoni f’dawn iċ-ċirkustanzi, minn naħa, li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rabta
diretta bejn l-għoti tal-vantaġġ fiskali kkonċernat u l-piż fiskali korrispondenti u min-naħa l-oħra, li dan il-vantaġġ u
dan il-piż jirrigwardaw l-istess persuna u l-istess taxxa. Fil-kawża preżenti, ir-Repubblika tal-Ungerija ssostni li teżisti
rabta ta’ tali natura b’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt li huma biss il-persuni li diġà akkwistaw beni immobbli fuq it-territorju
Ungeriż li jistgħu jibbenefikaw mill-vantaġġ fiskali kontenzjuż waqt l-akkwist ta’ beni immobbli fl-Ungerija. Għaldaqstant,
ma jistax jiġi nnegat li dan il-vantaġġ fiskali u l-piż fiskali korrispondenti jirrigwardaw l-istess persuna u jaqgħu taħt
il-kuntest tal-istess taxxa.
Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Ungerija tiċħad l-argument imressaq mill-Kummissjoni li jipprovdi li l-leġiżlazzjoni kkontestatata
hija intiża biss li jiġi evitat tnaqqis tad-dħul tal-Istat. L-għan imfittex minn din il-leġiżlazzjoni huwa intiż li b’xi mod
kull akkwist immobbli fl-Ungerija jkun suġġett mill-inqas darba għat-taxxa kkontestata fuq il-valur fis-suq ta’ beni akkwistat,
billi jiġi evitat li r-riżorsi suġġetti għat-taxxa waqt l-ewwel akkwist ma jiġux suġġetti għaliha sussegwentement. Din hija
totalità koerenti inseperabbli mill-implementazzjoni tal-prinċipju ta’ territorjalità.
Fl-aħħar nett, dan l-Istat Membru jsostni li l-estensjoni ta’ dan il-vantaġġ fiskali fuq il-beni immobbli barranin fil-kuntest
tal-leġiżlazzjoni kkontestata timplika problemi prattiċi ta’ tali gravità li jostakolaw lis-sistema milli tiffunzjona u ma
tippermettix li jiġi evitat l-abbuż eventwali.
Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Ungerija tfakkar, fil-kontroreplika tagħha, li mir-rikors tal-Kummissjoni jirriżulta li
din tikkontesta l-leġiżlazzjoni Ungeriża sa fejn din tillimita l-eżerċizzju tad-drittijiet ta’ moviment liberu u ta’ libertà
ta’ stabbiliment tal-persuni li jixtiequ jittrasferixxu l-post ta’ residenza prinċipali tagħhom fl-Ungerija fl-eżerċizzju
tad-drittijiet tagħhom ta’ moviment liberu u ta’ libertà ta’ stabbiliment. Kieku l-Kummissjoni xtaqet teżamina l-leġiżlazzjoni
kkontestata billi ma tikkunsidrax ix-xiri ta’ beni bħala investiment mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni l-bidliet ta’ residenza
jew ta’ domiċilju fiskali, għandu jitqies li hija għamlet dan taħt il-perspettiva tal-moviment liberu tal-kapital fis-sens
tal-Artikolu 56 KE.
Madankollu, peress li hija ma tevokax din il-libertà fundamentali, iżda biss il-moviment liberu tal-persuni, għandu jiġi kkunsidrat
li r-rikors jipprevedi biss is-sitwazzjonijiet li fihom persuna, li qed teżerċita d-dritt ta’ moviment liberu tagħha, titrasferixxi
r-residenza tagħha fl-Ungerija. Minn dan, l-Istat Membru jikkonkludi b’hekk li l-bidla fil-post ta’ residenza u ta’ domiċilju
fiskali tiġġustifika distinzjoni bejn il-persuni li jakkwistaw għall-ewwel darba residenza fl-Ungerija u dawk li jakkwistaw
residenza ġdida fl-Ungerija minflok ir-residenza preċedenti tagħhom li tinsab f’dan l-Istat Membru.
Konsegwentement, ir-Repubblika tal-Ungerija, billi tinvoka insostenn tar-raġunament tagħha, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2009,
Block (C‑67/08, Ġabra p. I‑883), issostni li ma jeżistix l-obbligu, għal Stat Membru, li jieħu inkunsiderazzjoni l-valur kummerċjali
ta’ residenza li tinsab fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni jew taż-ŻEE.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Qabel kollox, għandu jitfakkar li ma hemmx qbil bejn il-Kummissjoni u r-Repubblika tal-Ungerija fir-rigward tal-kwalifikazzjoni
tat-taxxa kontenzjuża bħala taxxa diretta jew indiretta.
F’dan ir-rigward għandu jiġi kkonstatat li, indipendentement mill-punt sabiex isir magħruf jekk, fil-kawża preżenti, l-imsemmija
taxxa tikkostitwixxix taxxa diretta jew indiretta, din ma kinitx is-suġġett ta’ armonizzazzjoni fi ħdan l-Unjoni Ewropea u
għaldaqstant taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri li għandhom, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja,
jeżerċitaw din il-kompetenza b’osservanza għad-dritt tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari, fir-rigward tal-fiskalità diretta,
is-sentenzi tal-4 ta’ Marzu 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑334/02, Ġabra p. I‑2229, punt 21; tal-20 ta’ Jannar 2011, Il-Kummissjoni
vs Il‑Greċja, C‑155/09, Ġabra p. 1‑0065 punt 39, u tas-16 ta’ Ġunju 2011, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, C-10/10, li għadha
ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 23).
Għaldaqstant, huwa meħtieġ li jiġi eżaminat jekk, kif issostni l-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet fil-leġiżlazzjoni nazzjonali
relatati mal-intaxxar tat-trasferimenti tal-beni immobbli bi ħlas, u b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 2(2)
u 21(5) tal-liġi dwar it-taxxi, jikkostitwixxux restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-persuni u l-libertà ta’ stabbiliment
stabbiliti fl-Artikoli 18 KE, 39 KE u 43 KE, u kif ukoll fl-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim ŻEE.
Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikoli 18 KE, 39 KE u 43 KE, għandu jitfakkar li l-Artikolu 18 KE, li jsemmi
b’mod ġenerali d-dritt ta’ kull ċittadin tal-Unjoni li jiċċaqlaq u jirrisjedi liberament fit-territorju tal-Istati Membri,
huwa applikat b’mod speċifiku fl-Artikolu 39 KE fir-rigward tal-moviment liberu tal-ħaddiema u fl-Artikolu 43 KE fir-rigward
tal-libertà ta’ stabbiliment (ara s-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑345/05, Ġabra p. I‑10633,
punt 13; tat-18 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs L-Isvezja, C‑104/06, Ġabra p. I‑671, punt 15; tas-17 ta’ Jannar 2008, Il-Kummissjoni
vs Il-Ġermanja, C‑152/05, Ġabra p. I‑39, punt 18, u Il-Kummissjoni vs Il‑Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
Għaldaqstant, hemm lok li tiġi eżaminata qabel kollox is-sistema fiskali inkwistjoni fid-dawl tal-Artikoli 39 KE u 43 KE,
qabel ma tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 18 KE, għall-persuni li jittrasferixxu ruħhom minn Stat Membru għal ieħor, bl-għan
li jistabbilixxu ruħhom fih għal raġunijiet mhux marbuta mal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika.
–       Fuq l-eżistenza tar-restrizzjonijiet għall-Artikoli 39 KE u 43 KE
Id-dispożizzjonijiet kollha tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-persuni għandhom il-għan li jiffaċilitaw, għaċ-ċittadini
tal-Unjoni, l-eżerċizzju tal-attivitajiet professjonali ta’ kwalunkwe natura fit-territorju kollu ta’ din tal-aħħar u ma jippermettux
miżuri li jistgħu jqiegħdu lil dawn iċ-ċittadini fi żvantaġġ meta huma jkunu jixtiequ jeżerċitaw attività ekonomika fit-territorju
ta’ Stat Membru ieħor (ara s-sentenza tal-15 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Id‑Danimarka, C‑464/02, Ġabra p. I‑7929,
punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, punt 15, Il-Kummissjoni
vs L‑Iżvezja, punt 17; Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, punt 21, u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, punt 43).
Il-libertà ta’ stabbiliment rikonoxxuta liċ-ċittadini ta’ Stat Membru fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor tinkludi b’mod
partikolari l-aċċess għall-attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom u l-eżerċizzju tagħhom taħt il-kundizzjonijiet iddefiniti
mil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ stabbiliment għaċ-ċittadini tiegħu stess (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-28
ta’ Jannar 1986, Il-Kummissjoni vs Franza, 270/83, Ġabra p. 273, punt 13, u tal-24 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju,
C‑47/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 79, kif ukoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2006,
Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, C‑161/07, Ġabra p. I‑10671, punt 27). Fi kliem ieħor, l-Artikolu 43 KE jipprojbixxi lil kull
Stat Membru milli jipprovdi, fil-leġiżlazzjoni tiegħu, fuq kull persuna li tagħmel użu tal-libertà tagħha li tistabbilixxi
ruħha hemm, kundizzjonijiet għall-eżerċizzju tal-attivitajiet differenti minn dawk stabbiliti għaċ-ċittadini tiegħu stess
(sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, punt 28, u tal-24 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju,
punt 79).
Fil-kawża preżenti, il-Kummissjoni ssostni li l-leġiżlazzjoni kontenzjuża, minħabba d-differenza fit-trattament fiskali li
hija tistabbilixxi bejn il-persuni taxxabbli, barranin jew Ungeriżi, li jbigħu beni li jinsab fuq it-territorju Ungeriż, u
l-persuni taxxabbli li jbigħu beni li jinsab barra minn dan it-territorju, hija diskriminatorja u tiddiswadi lil dawn tal-aħħar
milli jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ moviment liberu u ta’ libertà ta’ stabbiliment.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni hija tal-fehma li d-diskriminazzjoni tirriżulta minħabba t-trattament fiskali inqas favorevoli
ta’ trasferimenti ta’ domiċilju minn Stat Membru ieħor barra r-Repubblika tal-Ungerija lejn dan l-Istat meta mqabbla ma’ trasferimenti
ta’ domiċilju fi ħdan it-territorju Ungeriż, billi tikkunsidra li, essenzjalment, minħabba l-prinċipju ta’ ugwaljanza fiskali,
l-ewwel sitwazzjoni li fiha element transkonfinali, għandha tiġi ttrattata bl-istess mod bħat-tieni u għandha tagħti dritt
għall-vantaġġ fiskali kkontestat.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, diskriminazzjoni tista’ biss tinbet mill-applikazzjoni
ta’ regoli differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli jew inkella mill-applikazzjoni tal-istess regola għal sitwazzjonijiet
differenti (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Schumacker, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30; tat-22 ta’ Marzu 2007, Talotta,
tat-22 ta’ Marzu 2007, Talotta, C‑383/05, Ġabra p. I‑2555, punt 18, kif ukoll tat-18 ta’ Lulju 2007, Lakebrink u Peters-Lakebrink,
C-182/06, Ġabra p. I‑6705, punt 27).
Għaldaqstant, differenza fit-trattament bejn żewġ kategoriji ta’ persuni taxxabbli tista’ tiġi kkwalifikata bħala diskriminazzjoni
fis-sens tat-Trattat, peress li s-sitwazzjonijiet ta’ dawn il-kategoriji ta’ persuni taxxabbli huma simili fir-rigward tar-regoli
fiskali inkwistjoni.
Isegwi li, f’din il-kawża, ir-Repubblika tal-Ungerija ma hijiex obbligata tagħti l-vantaġġ fiskali inkwistjoni lil persuni
taxxabbli li jbigħu l-beni immobbli barra t-territorju ta’ dan l-Istat Membru biss jekk is-sitwazzjoni tagħhom titqies bħala
oġġettivament paragunabbli, fil-kuntest tat-taxxa fuq it-trasferiment tal-proprjetà inkwistjoni, mas-sitwazzjoni ta’ persuna
taxxabbli li tbigħ beni li jinsab fi ħdan territorju Ungeriż.
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika tal-Ungerija ma taqbilx mal-konklużjoni tal-Kummissjoni, u tinnota n-nuqqas ta’ paragunabbiltà
tas-sitwazzjonijiet. Dan l-Istat Membru jafferma li huwa possibbli li tiġi eskluża l-estensjoni tal-għoti ta’ vantaġġ fiskali
kontenzjuża lill-beni li għalihom tħallset jew kellha titħallas taxxa fi Stat Membru ieħor jekk dan kellu tali taxxa pubblika.
Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni kkontestata testendi, b’teħid inkunsiderazzjoni tan-natura ta’ din it-taxxa pubblika,
fuq il-beni immobiljari li jinsabu fl-Ungerija, peress li l-persuni li qatt qabel ma xtraw beni immobbli f’dan l-Istat Membru
u dawk li għandhom diġà tali beni ma humiex għaldaqstant f’sitwazzjonijiet paragunabbli, fis-sens li l-fatt li meta jiġu applikati
regoli differenti għal dawn iż-żewġ kategoriji ta’ persuni, dan ma jikkostitwixxix diskriminazzjoni fis-sens tat-Trattat.
Madankollu, din l-argumentazzjoni ma tistax tiġi milqugħa.
Fil-fatt, huwa ċertament minnu li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-qasam tat-taxxi diretti, is-sitwazzjoni
tal-persuni residenti u dik tal-persuni mhux residenti fi Stat ma jistgħux, bħala regola ġenerali, jiġu pparagunati sa fejn
id‑dħul li tirċievi persuna mhux residenti fit-territorju ta’ Stat, ħafna drabi, jikkostitwixxi biss parti mid-dħul globali
tagħha, iċċentralizzat fil-post tar-residenza tagħha, u li l‑kapaċità personali ta’ persuna mhux residenti li tħallas it-taxxa,
li tirriżulta mit-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul kollu tagħha u tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħha, tista’ tiġi
evalwata iktar faċilment fil-post fejn għandha ċ-ċentru tal‑interessi personali u finanzjarji tagħha, u dan ġeneralment jikkorrispondi
għall-post tar-residenza abitwali tagħha (sentenzi Schumacker, iċċitata iktar ’il fuq, punti 31 u 32; tal-14 ta’ Settembru 1999,
Gschwind, C‑391/97, Ġabra p. I‑5451, punt 22, kif ukoll tal-1 ta’ Lulju 2004, Wallentin, C‑169/03, Ġabra p. I‑6443, punt 15).
Barra minn hekk, il-fatt li Stat Membru ma jagħtix, lil persuna mhux residenti, ċerti vantaġġi fiskali li jagħti lil persuna
residenti ma huwiex, bħala regola ġenerali, diskriminatorju, u dan fid-dawl tad-differenzi oġġettivi bejn is-sitwazzjoni tal-persuni
residenti u dik tal-persuni mhux residenti, kemm mill-aspett tas-sors tad-dħul tagħhom, kif ukoll mill-aspett tal-kapaċità
personali tagħhom li jħallsu t-taxxa jew mill-aspett tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħhom (sentenzi Schumacker, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 34; Gschwind, iċċitata iktar ’il fuq, punt 23; tat-12 ta’ Ġunju 2003, Gerritse, C-234/01, Ġabra p. I‑5933,
punt 44, u Wallentin, iċċitata iktar ’il fuq, punt 16).
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li l-prinċipji żviluppati mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ ġurisprudenza li tirrigwarda
t-taxxa fuq id-dħul, li huwa qasam li fih differenzi oġġettivi bejn il-persuni taxxabbli, bħas-sors tad-dħul, il-kapaċità
kontributtiva personali jew is-sitwazzjoni personali u familjali, jistgħu jkollhom influwenza fuq l-intaxxar tal-persuna taxxabbli,
u ġeneralment jittieħdu inkunsiderazzjoni mil-leġiżlatur. Issa, dan ma huwiex il-każ fir-rigward tat-taxxa kkontestata, li
hija stabbilita fir-rigward tal-prezz tal-bejgħ tal-beni immobbli. Barra minn hekk, minn l-ebda element tal-proċess ma jirriżulta
li r-Repubblika tal-Ungerija allegat li l-konsegwenzi personali tal-persuna taxxabbli jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt il-ħlas
tal-imsemmija taxxa.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tat-taxxa kontenzjuża, l-unika differenza bejn is-sitwazzjoni tal-persuni mhux residenti fl-Ungerija,
inklużi ċ-ċittadini Ungeriżi li għamlu użu mid-dritt ta’ moviment liberu tagħhom fl-Unjoni, u dawk resident fl-Ungerija, ċittadini
Ungeriżi jew ta’ Stat Membru ieħor, li jakkwistaw residenza prinċipali ġdida f’dan l-Istat Membru, tirrigwarda l-post tar-residenza
prinċipali preċedenti tagħhom. Fil-fatt, f’dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet, dawn il-persuni kienu xtraw beni immobbli fl-Ungerija
sabiex jistabbilixxu ruħhom, u, meta xtraw ir-residenza prinċipali preċedenti tagħhom, wieħed kien ħallas taxxa tal-istess
natura tat-taxxa kontenzjuża fl-Istat li fih kienet tinsab din ir-residenza, filwaqt li l-oħrajn kienu ħallsu l-imsemmija
taxxa fl-Ungerija.
F’tali ċirkustanzi, jekk jiġi aċċettat li Stat Membru jista’ japplika liberament trattament differenti għas-sempliċi fatt
li l-ewwel residenza prinċipali ta’ ċittadin tal-Unjoni tinsab fi Stat Membru ieħor, ir-regoli dwar il-moviment liberu tal-persuni
ma jkollhomx iktar skop (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-28 ta’ Jannar 1986, Il-Kummissjoni vs Franza, 270/83, Ġabra p. 273,
punt 18, u tat-8 ta’ Marzu 2001, Metallgesellschaft
et
, C-397/98 u C-410/98, Ġabra p. I-1727, punt 42, kif ukoll tas-27 ta’ Novembru 2008, Papillon, C-418/07, Ġabra p. I-8947,
punt 26).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti u kif tirrileva ġustament il-Kummissjoni, il-persuni li jbiddlu l-post tar-residenza
prinċipali tagħhom fi ħdan l-Unjoni u ż-ŻEE, kemm jekk din il-bidla sseħħ fi ħdan it-territorju Ungeriż kemm jekk titwettaq
mill-Istat Membru fejn kienet tinsab r-residenza preċedenti lejn l-Ungerija, huma f’sitwazzjoni paragunabbli.
Peress li dan ġie kkonstatat, għandu jitfakkar li, sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni, il-paragunabbiltà
ta’ sitwazzjoni Komunitarja ma’ sitwazzjoni purament interna għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-għan li jrid jintlaħaq mid-dispożizzjonijiet
nazzjonali inkwistjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Papillion, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27).
F’dan ir-rigward, mill-proċess jirriżulta li, fil-kawża preżenti, l-għan tal-leġiżlazzjoni nazzjonali huwa li tissuġġetta
kull akkwist immobbli għall-ħlas ta’ taxxa fejn il-bażi ta’ stima tikkonstisti fil-valur fis-suq sħiħ tal-beni akkwistat,
billi jiġi evitat li r-riżorsi ġġenerati mit-taxxa waqt l-akkwist tal-beni immobbli mibjugħa ma jerġgħux jinġabru waqt akkwist
sussegwenti.
Issa, fir-rigward tal-paragunabbiltà tas-sitwazzjonijiet, dan l-għan li jikkonsisti fl-intaxxar tal-kapital investit għall-akkwist
ta’ beni immobiljari darba biss jista’, bħala prinċipju, jintlaħaq fil-każ fejn il-beni immobbli mibjugħa tinsab fuq it-territorju
Ungeriż u mhux fil-każ fejn tkun tinsab fuq it-territorju ta’ Stat Membru.
Fid-dawl tal-għan tal-liġi dwar it-taxxi, dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet huma għaldaqstant oġġettivament paragunabbli.
Konsegwentement, is-sistema fiskali kkontestata tistabbilixxi nuqqas ta’ ugwaljanza ta’ trattament minħabba l-post fejn jinsab
il-beni immobbli mibjugħa.
Fir-rigward tal-effett dissważiv tal-leġiżlazzjoni kontenzjuża, allegat mill-Kummissjoni, għandu jitfakkar li, hekk kif tfakkar
iktar ’il fuq, billi tirrifjuta l-għoti tal-vantaġġ fiskali kkontestat lill-persuni li jakkwistaw fl-Ungerija beni immobbli
intiż li jsir ir-residenza prinċipali tagħhom filwaqt li biegħu, jew qegħdin ibigħu r-residenza prinċipali preċedenti tagħhom
li tinsab fi Stat Membru ieħor, din il-leġiżlazzjoni twassal sabiex xi persuni jbatu piż fiskali ikbar minn dawk li jibbenefikaw
mill-imsemmi vantaġġ.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi eskluż li l-leġiżlazzjoni kkontestata tista’ f’ċerti każijiet, tiddiswadi lill-persuni
li jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ moviment liberu (u ta’ libertà ta’ stabbilliment) li jirriżultaw mill-Artikoli 39 KE u
43 KE, milli jakkwistaw residenza fl-Ungerija.
Fid-dawl tal-evalwazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li, sa fejn jisfavorixxu, fuq il-livell ta’ taxxa fuq l-akkwist
tal-beni immobbiljari, lill-persuni li jixtiequ jistabbilixxu ruħhom fl-Ungerija billi jixtru beni immobbli hemmhekk meta
mqabbla ma’ persuni li jiċċaqalqu minn post għal ieħor f’dan l-Istat Membru, billi ma jippermettux lil dawk ta’ qabel jibbenefikaw
mill-vantaġġ fiskali inkwistjoni waqt ix-xiri ta’ beni immobbli, id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 2(2) u 21(5) tal-liġi
dwar it-taxxa jikkostitwixxu restrizzjoni tal-moviment liberu tal-persuni stabbilita fl-Artikoli 39 KE u 43 KE.
–       Fuq il-ġustifikazzjoni tar-restrizzjonijiet
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-miżuri nazzjonali li jistgħu jfixklu jew irendu inqas attraenti l-eżerċizzju
tal-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat jistgħu madankollu jiġu ammessi bil-kundizzjoni li jkollhom għan ta’ interess
pubbliku, li jkunu adegwati sabiex jiggarantixxu l-għan tagħhom, u li ma jeċċedux dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq
(ara, b’mod partikolari, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 51).
B’hekk, għandu jiġi eżaminat jekk id-differenza fit-trattament eżistenti bejn dawn iż-żewġ kategoriji ta’ persuni taxxabbli
tistax tiġi ġġustifikata minn raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali, b’mod partikolari l-ħtieġa tas-salvagwardja tal-koerenza
tas-sistema fiskali.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-ħtieġa li tiġi ssalvagwardjata l-koeżjoni ta’ sistema tat-taxxa tista’
tiġġustifika regoli ta’ natura li jillimitaw il-libertajiet fundamentali (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Bachmann, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 21; Manninen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42; tat-23 ta’ Ottubru 2008, Krankenheim Ruhesitz am Wannsee-Seniorenheimstatt,
C-157/07, Ġabra p. I-8061, punt 43, u tas-17 ta’ Settembru 2009, Glaxo Wellcome, C‑182/08, Ġabra p. I-8591, punt 77).
Madankollu, sabiex argument ibbażat fuq ġustifikazzjoni bħal din jista’ jirnexxi, jeħtieġ li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’
rabta diretta bejn il-vantaġġ fiskali kkonċernat u l-ikkumpensar ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ taxxa partikolari (ara, b’mod
partikolari, is-sentenzi Manninen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42; tat-13 ta’ Marzu 2007, Test Claimants in the Thin Cap
Group Litigation, C-524/04, Ġabra p. I‑2107, punt 68, u Amurta, iċċitata iktar ’il fuq, punt 46).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li s-sistema stabbilita mil-liġi dwar it-taxxa hija bbażata fuq l-idea li min jakkwista
beni immobbli li jinsab fl-Ungerija, għal skopijiet tar-residenza prinċipali tiegħu, li jbigħ ir-residenza preċedenti tiegħu
li tinsab ukoll f’dan l-Istat, fit-terminu previst mil-liġi, għandu jħallas taxxa mhux fuq il-valur totali tal-beni mixtri,
iżda biss fuq id-differenza bejn il-valur fis-suq tal-beni mixtri u dak tal-beni mibjugħ. B’hekk, huma intaxxati biss parti
mir-riżorsi investiti għall-akkwist ta’ patrimonju li għadu ma ġiex suġġett għat-taxxa.
Min-naħa l-oħra, meta l-beni mibjugħ jkun jinsab fi Stat Membru li ma huwiex ir-Repubblika tal-Ungerija, din tal-aħħar ma
jkollha ebda dritt ta’ intaxxar fuq it-tranżazzjoni li tkun saret, fl-ewwel Stat Membru, mill-persuna li tiddeċiedi li takkwista,
fl-Ungerija, beni immobbli għal skopijiet tar-residenza prinċipali tagħha. F’dawn iċ-ċirkustanzi, billi tipprovdi li jistgħu
biss jibbenefikaw minn dan il-vantaġġ fiskali, waqt l-akkwist ta’ tali proprjetà, il-persuni li diġà ħallsu t-taxxa kontenzjuża
meta jixtru beni simili, il-konfigurazzjoni tal-imsemmi vantaġġ fiskali tirrefletti loġika simmetrika fis-sens tal-ġurisprudenza
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Krankenheim Ruhesitz am Wannsee-Seniorenheimstatt, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42).
Fil-fatt, jekk il-persuni taxxabbli li ma ħallsux l-imsemmija taxxa qabel, abbażi tas-sistema fiskali kontenzjuża, setgħu
jibbenefikaw mill-vantaġġ fiskali kkonċernat, huma jieħdu vantaġġ indebitu minn intaxxar li ma japplikax għall-akkwist preċedenti
tagħhom li seħħ barra mit-territorju Ungeriż.
Isegwi li, fl-imsemmija sistema, teżisti rabta diretta bejn il-vantaġġ fiskali mogħti u l-ġbir inizjali. Fil-fatt, minn naħa,
l-imsemmi vantaġġ u l-piż fiskali jikkonċernaw l-istess persuna u, min-naħa l-oħra, jaqgħu fil-kuntest tal-istess taxxa.
F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li dawn iż-żewġ kundizzjonijiet tal-identità tat-taxxa u tal-persuna taxxabbli huma kkunsidrati
bħala suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ tali rabta (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-6 ta’ Ġunju 2000,
Verkooijen, C-35/98, Ġabra p. I-4071, punt 58; tat-18 ta’ Settembru 2003, Bosal, C-168/01, Ġabra p. I-9409, punti 29 u 30,
kif ukoll Krankenheim Ruhesitz am Wannsee-Seniorenheimstatt, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42). Barra minn hekk, għandu jiġi
enfassizzat li l-Kummissjoni ma kkontestatx b’mod espliċitu l-fatt li l-vantaġġ fiskali inkwistjoni jingħata lill-istess persuna
taxxabbli fil-kuntest tal-istess taxxa.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal qabel, hemm lok li jiġi kkonstatat li r-restrizzjoni li tirriżulta mill-Artikoli 2(2) u 21(5) tal-liġi
dwar it-taxxa hija ġġustifikata mill-ħtieġa li tiġi ggarantita l-koerenza tas-sistema fiskali.
Madankollu, sabiex ir-restrizzjoni tkun iġġustifikata abbażi ta’ dan, għandha tkun, hekk kif tfakkar fil-punt 69 ta’ din is-sentenza,
adattata u proprozjonata fid-dawl tal-għan segwit.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li r-restrizzjoni inkwistjoni hija, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja,
adattata sabiex jintlaħaq tali għan sakemm hija topera b’mod simmetriku, fejn hija biss id-differenza bejn il-valur tal-beni
immobbli mibjugħ li jinsab fl-Ungerija u l-valur tal-beni immobbli akkwistat li jista’ tittieħed inkunsiderazzjoni fil-kuntest
tas-sistema fiskali inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Krankenheim Ruhesitz am Wannsee-Seniorenheimstatt, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 44).
Barra minn hekk, l-imsemmija restrizzjoni hija proporzjonata fil-konfront tal-għan previst. Fil-fatt, hemm lok li jitfakkar,
minn naħa, li l-għan tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni hija b’mod partikolari li jiġi evitat, waqt l-akkwist ta’ residenza prinċipali
oħra fl-Ungerija, l-intaxxar doppju tal-kapital investit għax-xiri tar-residenza preċedenti li sadattant reġgħet inbiegħet.
Min-naħa l-oħra, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 74 ta’ din is-sentenza, ir-Repubblika tal-Ungerija ma tiddisponi minn l-ebda
setgħa ta’ intaxxar fuq it-tranżazzjonijiet immobbiljari mwettqa fl-Istati Membri l-oħra.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ tali tranżazzjonijiet għall-finijiet li titnaqqas il-bażi ta’ stima
tat-taxxa inkwistjoni jwassal sabiex dawn it-tranżazzjonijiet tal-aħħar jiġu trattati bħala li diġà ġew suġġetti għat-taxxa
kkontestata, minkejja li dan ma kienx il-każ. Din is-sitwazzjoni tkun kuntrarja għall-għan imsemmija ta’ ħelsien mit-taxxa
doppja fid-dawl tas-sistema fiskali Ungeriża.
Għalkemm huwa minnu li t-tranżazzjonijiet immobbiljari mwettqa fi Stati Membri oħra wkoll setgħu ġew intaxxati abbażi ta’
taxxi simili, jew anki identiċi għal dik inkwistjoni, madankollu, xorta għandu jiġi kkonstatat li, fl-istat attwali tal-iżvilupp
tad-dritt fiskali tal-Unjoni, l‑Istati Membri jibbenefikaw, dment li josservaw id-dritt Unjoni, minn ċerta awtonomija fil-qasam
fiskali u li, għalhekk, ma humiex obbligati jadattaw is‑sistema fiskali tagħhom għal sistemi differenti ta’ tassazzjoni tal-Istati
Membri l‑oħra, sabiex, b’mod partikolari, titneħħa t-taxxa doppja (ara, b’analoġija, is‑sentenzi tas-6 ta’ Diċembru 2007,
Columbus Container Services, C‑298/05, Ġabra p. I-10451, punt 51, u tat-12 ta’ Frar 2009, Block, C‑67/08, Ġabra p. I‑883,
punt 31).
Din l-evalwazzjoni ma tistax tiġi kkonfutata mill-fatt li, minħabba l-mod li bih tiġi kkalkolata l-bażi ta’ stima tat-taxxa
fuq il-patrimonju, il-persuna taxabbli tista’ tiġi eżentata mill-ħlas ta’ din it-taxxa waqt l-akkwist sussegwenti ta’ beni
immobbli li jinsab fl-Ungerija. Fil-fatt, meta l-valur tat-tieni beni immobbli akkwistat huwa inqas minn dak tal-beni mibjugħ,
il-kapital investit waqt dan it-tieni akkwist għaldaqstant ma huwiex suġġett għal taxxa, peress li l-persuna taxxabbli ma
għandha dritt għal ebda tnaqqis ta’ parti tat-taxxa mħallsa waqt l-ewwel akkwist. Tali mekkaniżmu jippermetti li s-sistema
inkwistjoni tikkostitwixxi vantaġġ u mhux eżenzjoni moħbija għall-benefiċċju tar-residenti Ungeriżi biss.
Isegwi li r-restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-persuni u l-libertà ta’ stabbiliment tista’ tiġi ġġustifikata minn raġunijiet
intiżi għas-salvagwardja tal-koerenza tas-sistema fiskali.
–       Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni tal-Artikolu 18 KE
Fir-rigward tal-persuni li ma humiex residenti fl-Ungerija u li ma jeżerċitawx attività ekonomika hemmhekk, għandu jiġi rrilevat
li leġiżlazzjoni nazzjonali li tqiegħed fi żvantaġġ ċerti residenti għall-fatt biss li eżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ libertà
ta’ moviment u residenza fi Stat Membru ieħor, tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertajiet mogħtija mill-Artikolu 18(1) KE
lil kull ċittadin tal-Unjoni (ara s-sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2006, De Cuyper, C-406/04, Ġabra p. I-6947, punt 39; tas-26
ta’ Ottubru 2006, Tas-Hagen u Tas, C-192/05, Ġabra p. I-10451, punt 31, kif ukoll tat-23 ta’ Ottubru 2007, Morgan u Bucher,
C-11/06 u C-12/06, Ġabra p. I-9161, punt 25).
Fil-kawża preżenti, ma jistax jiġi nnegat b’mod validu li l-esklużjoni tal-benefiċċju tat-tnaqqis tal-bażi ta’ stima tat-taxxa
tal-persuni li jiċċaqalqu fl-intern tal-Unjoni għal raġunijiet mhux marbuta mal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika tista’,
f’ċerti każijiet, tkun ta’ natura li tiddiswadi lil dawn il-persuni milli jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali ggarantiti
mill-imsemmi Artikolu 18 KE.
Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, tali restrizzjoni tista’ tiġi ġġustifikata, fir-rigward
tad-dritt tal-Unjoni, biss jekk din hija bbażata fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi ta’ interess ġenerali indipendenti miċ-ċittadinanza
tal-persuni kkonċernati u minn jekk hijiex proporzjonata mal-għan leġittimu segwit mid-dritt nazzjonali (ara-sentenzi ċċitata
iktar ’il fuq, De Cuyper, punt 40; Tas-Hagen u Tas, punt 33, kif ukoll Morgan u Bucher, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-istess konklużjoni bħal dik mogħtija fil-punti 69 sa 8 ta’ din is-sentenza għall-ġustifikazzjoni
tar-restrizzjoni fil-konfront tal-Artikoli 39 KE u 43 KE tapplika għall-istess raġunijiet fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq
il-ksur tal-Artikolu 18 KE (ara s-sentenzi tal-5 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, C‑522/04, Ġabra p. I-5701, punt 72;
Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30, u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60).
Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ŻEE
Il-Kummissjoni ssostni wkoll li r-Repubblika tal-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim ŻEE,
dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema u l-libertà ta’ stabbiliment, rispettivament.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-regoli li jipprojbixxu r-restrizzjonijiet għal-libertà tal-moviment u għal-libertà
ta’ stabbiliment imsemmija fl-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim taż-ŻEE huma identiċi għal dawk stabbiliti fl-Artikoli 39 KE u 43 KE
(ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-5 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, iċċitata iktar ’il fuq, punt 76).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-moviment liberu tal-persuni u tal-libertà ta’ stabbiliment għandhom
jiġu ddikjarati infondati.
Peress li ebda wieħed mill-ilmenti ma ntlaqa’, ir-rikors tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress
li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż, skont it-talbiet tar-Repubblika tal-Ungerija.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.