CELEX: 62012CJ0274
Appell
Rikors għal annullament
Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE
Dritt għal azzjoni legali
Locus standi
Persuni fiżiċi jew ġuridiċi
Att li jikkonċernahom individwalment
Att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni
Deċiżjoni li tiddikjara skema ta’ għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni
Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva

Permezz tal-appell tagħha, Telefónica SA (iktar ’il quddiem “Telefónica”) titlob l-annullament tad-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-21 ta’ Marzu 2012, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (T‑228/10, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”), li permezz tiegħu hija ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors tagħha intiż għall-annullament tal-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/5/KE, tat-28 ta’ Ottubru 2009, dwar l-amortizzazzjoni tat-taxxa tal-avvjament finanzjarju għal akkwiżizzjonijiet ta’ ishma barranin C 45/07 (ex NN 51/07, ex CP 9/07) implementata minn Spanja (
ĠU 2011, L 7, p. 48
, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
Il-fatti li wasslu għall-kawża
L-Artikolu 12(5) tal-Liġi 43/1995, tas-27 ta’ Diċembru 1995, dwar it-Taxxa Korporattiva (BOE Nru 310, tat-28 ta’ Diċembru 1995, p. 37072), jipprovdi li l-akkwist ta’ ishma f’impriża mhux stabbilita fuq it-territorju Spanjol jista’, f’ċerti kundizzjonijiet, jikkostitwixxi avvjament finanzjarju li jista’ mbagħad jiġi amortizzat fuq perijodu massimu ta’ għoxrin sena, li hekk tnaqqas il-piż tat-taxxa tal-akkwirent (iktar ’il quddiem l-“iskema inkwistjoni”).
Il-Kummissjoni Ewropea kkunsidrat li l-iskema inkwistjoni, li ma tapplikax għall-akkwist ta’ ishma f’kumpanniji stabbiliti fi Spanja, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u għalhekk fetħet proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 88(2) KE permezz ta’ deċiżjoni tal-10 ta’ Ottubru 2007, fejn stiednet lir-Renju ta’ Spanja u lill-benefiċjarji potenzjali ta’ din l-iskema sabiex jissottomettu l-osservazzjonijiet tagħhom.
Fit-tmiem tal-proċedura, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.
L-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata jikkonstata li l-iskema inkwistjoni kienet applikata bi ksur tal-Artikolu 88(3) KE u ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni.
Madankollu, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li, qabel il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali u wara d-dikjarazzjonijiet ta’ żewġ kummissarji lill-Parlament Ewropew, kienet offriet garanziji speċifiċi, mingħajr kundizzjonijiet u konsistenti ta’ tali natura li l-benefiċjarji ta’ din l-iskema seta’ kellhom tamiet ġustifikati dwar jekk dan tal-aħħar kienx legali, fis-sens li minħabba l-assenza ta’ selettività tagħha, hija ma kinitx taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Konsegwentement, hija kkunsidrat li dawn il-benefiċjarji setgħu leġittimament jaħsbu li l-ebda għajnuna ma kienet ser tiġi rkuprata u għalhekk iddeċidiet li l-vantaġġi mogħtija qabel il-21 ta’ Diċembru 2007, li hija d-data ta’ pubblikazzjoni f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali, tista’ tinżamm taħt ċerti kundizzjonijiet.
Din hija r-raġuni għalfejn l-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li l-iskema inkwistjoni tista’ tibqa’ tapplika, fuq il-bażi tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, fuq l-investimenti f’ishma mwettqa qabel dik id-data.
Skont l-Artikolu 4(1) tad-deċiżjoni kkontestata, ir-Renju ta’ Spanja għandu jirkupra l-għajnuna inkompatibbli msemmija fl-Artikolu 1(1) ta’ din mill-benefiċjarji li d-drittijiet tagħhom f’kumpanniji barranin, miksuba fil-kuntest tal-akwizzjoni ta’ ishma intra-Komunitarji, ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-deċiżjoni.
L-Artikolu 5 tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li l-irkupru tal-għajnuna inkwistjoni hija immedjata u effettiva u li r-Renju ta’ Spanja għandu jiżgura li din id-deċiżjoni tiġi implementata fi żmien erba’ xhur wara d-data tan-notifika tagħha.
Fl-aħħar nett, l-Artikolu 6 tad-deċiżjoni kkontestata jiddisponi li r-Renju ta’ Spanja għandu jikkomunika lill-Kummissjoni serje ta’ informazzjoni u jżomm lil din tal-aħħar informata bil-progress tal-miżuri nazzjonali adottati sabiex tiġi implementata din id-deċiżjoni. B’mod partikolari, bis-saħħa tal-Artikolu 6(1)(a) tagħha, ir-Renju ta’ Spanja għandu jikkomunika lill-Kummissjoni l-lista ta’ benefiċjarji li rċevew għajnuna taħt l-iskema inkwistjoni. Huwa stabbilit li Telefónica kienet fil-lista.
Matul is-snin 2005 u 2006, Telefónica kienet akkwistat żewġ ishma, rispettivament f’kumpannija stabbilita fir-Repubblika Ċeka u f’oħra li għandha s-sede tagħha fir-Renju Unit, permezz tal-iskema inkwistjoni u, fiż-żewġ każijiet, dawn l-akkwisti kienu seħħew qabel id-data msemmija fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kkontestata.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u d-digriet appellat
Fir-rikors tagħha kontra d-deċiżjoni kkontestata, ippreżentat fil-21 ta’ Marzu 2010, Telefónica talbet għall-annullament tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-deċiżjoni.
B’att separat, ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Settembru 2010, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà skont l-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Hija ssostni li dan ir-rikors huwa inammissibbli minħabba li Telefónica la wriet li kellha interess ġuridiku u lanqas li kienet ikkonċernata individwalment mid-deċiżjoni kkontestata. Telefónica ppreżentat l-osservazzjonijiet bil-miktub dwar din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
Bid-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ta’ Telefónica bħala inammissibbli fuq il-bażi tat-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà invokata mill-Kummissjoni. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 41 tad-digriet appellat, li Telefónica ma hijiex individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE u, fil-punt 45 tal-istess digriet, li din id-deċiżjoni ma setgħetx tiġi kkunsidrata bħala att li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar sentenza ta’ din id-dispożizzjoni. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ta’ Telefónica mingħajr ma eżaminat l-ewwel eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, ibbażata fuq nuqqas ta’ interess ġuridiku.
It-talbiet tal-partijiet
Telefónica titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tannulla d-digriet appellat;
—
tiddikjara ammissibbli r-rikors għal annullament fil-Kawża T‑228/10 u tirreferi l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi fuq il-mertu, u
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż “tal-proċeduri dwar l-ammissibbiltà fiż-żewġ istanzi”.
Il-Kummissjoni titlob li tiċħad l-appell u li tikkundanna lil Telefónica għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
Telefónica invokat tliet aggravji insostenn tal-appell tagħha. L-ewwel nett, hija tallega li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. It-tieni nett, hija ssostni li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, sabiex tiddeċiedi li hija ma kinitx individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata. It-tielet nett, fl-opinjoni tagħha l-Qorti Ġenerali sostniet interpretazzjoni żbaljata tal-kunċett ta’ att li ma jinvolvi ebda miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar sentenza ta’ din l-istess dispożizzjoni.
Il-kwistjoni dwar jekk id-dritt ta’ Telefónica għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva huwiex qiegħed jiġi kkontestat mid-digriet appellat tqum biss jekk ikun fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni korretta tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE li l-Qorti Ġenerali ddikjarat ir-rikors ta’ Telefónica bħala inammissibbli. Konsegwentement, l-ewwel aggravju invokat minn Telefónica insostenn tal-appell tagħha għandu jiġi biss eżaminat wara l-eżami taż-żewġ aggravji l-oħra tagħha, ibbażati fuq żbalji ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali fl-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
Barra minn hekk għandu jitfakkar li r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE jipprevedi żewġ każijiet fejn il-
locus standi
huwa rikonoxxut lil persuna fiżika jew ġuridika sabiex tippreżenta rikors kontra att li tiegħu hija ma hijiex destinatarja. Minn naħa, tali rikors jista’ jitressaq sakemm dan l-att jinteressaha direttament u individwalment. Min-naħa l-oħra, tali persuna tista’ tippreżenta rikors kontra att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni jekk dan jikkonċernaha direttament.
Jekk id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi kkunsidrata bħala att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni, hekk kif sostnut minn Telefónica fit-tielet aggravju tagħha, ma jkunx neċessarju għal din tal-aħħar li turi li, hekk kif sostnut minnha fil-kuntest tat-tieni aggravju tagħha, hija individwalment ikkonċernata minn din id-deċiżjoni. Għalhekk huwa neċessarju li jiġi eżaminat it-tielet aggravju fl-ewwel lok.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Telefónica targumenta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li d-deċiżjonijiet dwar għajnuna mill-Istat bħad-deċiżjoni kkontestata jinkludu miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
Telefónica tinnota li d-deċiżjoni li tiddikjara skema ta’ għajnuna inkompatibbli mas-suq komuni għandha effett dirett u ma teħtieġx miżuri ta’ implementazzjoni billi immedjatament twassal għall-illegalità tal-għajnuna mogħtija u normalment timplika obbligu ta’ rkupru ta’ din mill-Istat Membru kkonċernat. Il-miżuri li jseħħu wara tali deċiżjoni li jistgħu jkunu neċessarji għall-implementazzjoni tal-obbligu ta’ rkupru tal-għajnuna mingħand ċerti benefiċjarji, kif imsemmija fl-Artikolu 6(2) tad-deċiżjoni kkontestata u kkonfermat mill-Qorti Ġenerali fil-punt 43 tad-digriet appellat, jirrigwardaw obbligu ta’ natura aċċessorja li ma tistax tikkontesta l-effett dirett tad-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni. Skont Telefónica, jekk ikun ammess, hekk kif tikkunsidra l-Qorti Ġenerali, li miżura ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE hija kkostitwita minn kwalunkwe miżura, anki jekk tkun żgħira, li Stat Membru huwa meħtieġ li jadotta sabiex jimplementa att tal-Unjoni, varjetà kbira ta’ atti regolatorji ikunu awtomatikamenti esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, u dan b’kontradizzjoni mal-għan imfittex mil-leġiżlatur tal-Unjoni maħsub sabiex jiffaċilita l-aċċess għall-Qorti Ġenerali lill-individwi li l-interessi taħhom huma effettwati minn atti ta’ natura mhux leġiżlattiva adottati mill-istituzzjonijiet ta’ din tal-aħħar.
Skont il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonkludiet li d-deċiżjoni kkontestata ma tistax titqies bħala att li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni.
Billi l-kunċett ta’ miżuri ta’ implementazzjoni ma huwiex iddefinit fit-Trattati, jidher loġiku li jiġi interpretat litteralment, jiġifieri li jiġi kkunsidrat li jirreferi għal kwalunkwe att ġuridiku neċessarju għat-twettiq ta’ att ġuridiku ieħor. It-tifsira litterali ta’ dan il-kunċett huwa ekwivalenti għal dak użat mill-Avukat Ġenerali Jacobs fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il‑Kunsill (
C-50/00 P, Ġabra p. I-6677
) intiża sabiex tiġi ssinjalata lakuna eventwali fis-sistema ġudizzjarja tal-Unjoni. Skont il-Kummissjoni, jirriżulta mid-dokumenti relatati mal-grupp ta’ xogħol fuq il-Konvenzjoni Ewropea responsabbli għall-abbozzar tat-Trattat li jistabbilixxi Kostituzzjoni għall-Ewropa (
ĠU 2004, C 310, p. 1
), li fiż-żmien tat-tħejjija tad-dispożizzjoni li iktar tard saret l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, l-intenzjoni tal-awtorità kostitwenti kien li timla din il-lakuna potenzjali fis-sistema ġudizzjarja tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-laxkar tal-kundizzjonijiet dwar il-
locus standi
kien għalhekk jissodisfa x-xewqa li individwi jibbenefikaw minn rikors dirett kontra atti ta’ applikazzjoni ġenerali, iżda fl-istess ħin limitat għal każijiet li fihom huwa impossibbli għal dawn l-individwi biex jikkontestaw il-validità ta’ att ta’ implementazzjoni.
Il-Kummissjoni żżid li, fejn att regolatorju jeħtieġ miżura ta’ implementazzjoni, kemm jekk miżura nazzjonali jew miżura meħuda fil-livell tal-Unjoni, il-protezzjoni ġudizzjarja ta’ individwi hija żgurata permezz tad-dritt tagħhom li jikkontestaw il-legalità tal-miżura ta’ implementazzjoni billi, fejn xieraq, jinvokaw eċċezzjoni ta’ illegalità fir-rigward tal-att regolatorju bażiku li jikkostitwixxi l-bażi ta’ din il-miżura. Għalhekk ma huwiex neċessarju li jkun hemm
locus standi
sabiex jiġi direttament ikkontestat l-att bażiku.
Fir-rigward tad-deċiżjoni kkontestata, ma hemm l-ebda dubju li deċiżjoni li tobbliga Stat Membru sabiex jirkupra l-għajnuna ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni teħtieġ miżuri ta’ implementazzjoni. Skont il-Kummissjoni, tali deċiżjoni għandha bħala destinatarju uniku l-Istat Membru kkonċernat u ma tistax twassal għall-obbligu ta’ ħlas dirett mill-benefiċjarji. Il-Kummissjoni f’dan ir-rigward tfakkar li, skont it-tieni sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE, deċiżjoni li tispeċifika lil min hija indirizzata għandha torbot lil dawn biss. Hija tikkunsidra li, sabiex obbligu japplika għall-benefiċjarji, huwa neċessarju li l-Istat Membru jadotta miżuri ta’ implementazzjoni li jeżiġu minn dawn il-benefiċjarji l-ħlas lura tal-għajnuna indebitament riċevuta. Barra minn hekk, id-deċiżjoni kkontestata timponi fuq ir-Renju ta’ Spanja miżuri oħra ta’ implementazzjoni, minbarra l-obbligu ta’ rkupru, bħall-obbligu biex itemm l-iskema inkwistjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punti 40 u 41 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-kunċett ta’ “atti regolatorji [... ] li ma jinvolvux miżuri ta’ implementazzjoni” jeħtieġ li jiġi interpretat fis-sens tal-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, fid-dawl tal-għan ta’ din id-dispożizzjoni li jikkonsisti, hekk kif jirriżulta miċ-ċirkustanzi li fih ġiet fis-seħħ, f’li jiġi evitat li individwu jkun kostrett li jikser id-dritt sabiex ikollu aċċess għall-qorti. Madankollu, meta att regolatorju jipproduċi direttament effetti fuq l-istatus legali ta’ persuna fiżika jew ġuridika mingħajr ma jeħtieġ miżuri ta’ implementazzjoni, din tal-aħħar tista’ tkun nieqsa minn protezzjoni ġudizzjarja effikaċi jekk ma kellhiex mezz ta’ rikors dirett quddiem il-qrati tal-Unjoni għall-fini li tikkontestata l-legalità ta’ dan l-att regolatorju. Fil-fatt, fl-assenza ta’ miżuri ta’ implementazzjoni, persuna fiżika jew ġuridika minkejja li direttament ikkonċernata mill-att inkwistjoni tkun tista’ tikseb stħarriġ ġudizzjarju ta’ dan l-att wara li tikser id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-att billi tinvoka l-illegalità ta’ dawn fil-kuntest tal-proċeduri miftuħa kontriha quddiem il-qrati nazzjonali.
Għandu jiġi ppreċiżat f’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, li meta att regolatorju jinkludi miżuri ta’ implementazzjoni, l-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni huwa żgurat irrispettivament minn jekk dawn il-miżuri jiġu mill-Unjoni jew mill-Istati Membri. Il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li ma jistgħux, minħabba l-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà stabbiliti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, jikkontestaw direttament quddiem il-qrati tal-Unjoni att regolatorju tal-Unjoni huma madankollu protetti kontra l-applikazzjoni fir-rigward tagħhom ta’ tali att mill-possibbiltà li jikkontestaw il-miżuri ta’ implementazzjoni li dan l-att jinvolvi.
Peress li l-implementazzjoni ta’ dawn l-atti hija responsabbiltà tal-istituzzjonijiet, tal-korpi jew tal-organi tal-Unjoni, il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi jistgħu jippreżentaw rikors dirett quddiem il-qrati tal-Unjoni kontra l-atti ta’ applikazzjoni taħt il-kundizzjonijiet imsemmija fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE u jinvokaw insostenn ta’ dan ir-rikors, skont l-Artikolu 277 TFUE, l-illegalità tal-att bażiku kkonċernat. Meta din l-implementazzjoni hija f’idejn l-Istati Membri, dawn il-persuni jistgħu jinvokaw l-invalidità tal-att bażiku inkwistjoni quddiem il-qrati nazzjonali u jwasslu lil dawn il-qrati sabiex, skont l-Artikolu 267 TFUE, jistaqsu dwar dan lill-Qorti tal-Ġustizzja permezz ta’ domandi preliminari (sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami
et
vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, C‑583/11 P, punt 93).
Fit-tieni lok, hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punt 48 tal-konklużjonijiet tiegħu, sabiex jiġi evalwat jekk att regolatorju jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni, huwa neċessarju li tiġi kkunsidrata l-pożizzjoni tal-persuna li tinvoka d-dritt għal azzjoni skont l-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Għalhekk huwa irrilevanti jekk l-att inkwistjoni jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni fir-rigward ta’ partijiet oħra fil-kawża.
Fit-tielet lok, sabiex tivverifika jekk l-att ikkontestat jinkludix miżuri ta’ implementazzjoni, huwa xieraq li wieħed jirreferi esklużivament għas-suġġett tar-rikors, u fil-każ fejn rikorrent jitlob biss l-annullament parzjali ta’ att, huma biss il-miżuri ta’ implementazzjoni li din il-parti tal-att possibbilment tinkludi, li għandhom skont il-każ jittieħdu inkunsiderazzjoni.
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandu jiġi eżaminat it-tielet aggravju invokat minn Telefónica insostenn tal-appell tagħha.
Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 33 tal-konklużjonijiet tiegħu, ir-rikors ta’ Telefónica kellu bħala suġġett biss l-inkompatibbiltà parzjali tal-iskema inkwistjoni mas-suq komuni, kif iddikjarata fl-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata, u ma kinitx tikkontesta l-irkupru tal-għajnuna, ordnata bl-Artikolu 4(1) ta’ din u lanqas l-ordnijiet l-oħra indirizzati lir-Renju ta’ Spanja fl-Artikolu 6(2) ta’ din id-deċiżjoni.
Fl-ewwel lok, hekk kif innota l-Avukat Ġenerali fil-punt 48 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-dikjarazzjoni tal-inkompatibbiltà parzjali tal-iskema inkwistjoni mas-suq komuni, stabbilita fl-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata hija indirizzata biss lill-Istat Membru destinatarju tad-deċiżjoni, f’dan il-każ ir-Renju ta’ Spanja, billi din id-deċiżjoni ma hijiex obbligatorja fir-rigward ta’ persuni oħra skont ir-raba’paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE.
Fit-tieni lok, l-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata għandu l-għan esklużiv li jiddikjara l-inkompatibbiltà tal-iskema inkwistjoni mas-suq komuni. Huwa ma jiddefinixxix il-konsegwenzi speċifiċi li din id-dikjarazzjoni għandha għal kull persuna taxxabbli, konsegwenzi li jimmaterjalizzaw f’atti amministrattivi bħal stima ta’ taxxa, li tikkostitwixxi bħala tali miżura ta’ implementazzjoni li l-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata “jinkludi” fis-sens tal-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ġustament ddeċidiet, fil-punt 44 tad-digriet appellat, li l-miżuri intiżi sabiex jimplementaw id-deċiżjoni ta’ inkompatibbiltà, inkluż b’mod partikolari dik li tikkonsisti f’ċaħda ta’ talba għall-benefiċċju fiskali inkwistjoni, ċaħda li r-rikorrent jista’ wkoll jikkontesta quddiem il-qrati nazzjonali, huma miżuri ta’ implimentazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Tali konstatazzjoni hija fiha nnifisha tali li tiġġustifika ċ-ċaħda tal-argument ta’ Telefónica quddiem il-Qorti Ġenerali li jgħid li d-deċiżjoni kkontestata ma fihiex miżuri ta’ implementazzjoni.
Konsegwentement il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, fil-punt 45 tad-digriet appellat, li irrispettivament minn jekk id-deċiżjoni kkontestata huwa att regolatorju, il-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà previsti mill-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE ma kinux issodisfatti f’din il-kawża.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, it-tielet aggravju ta’ Telefónica invokat insostenn tal-appell tagħha għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Skont Telefónica, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta pproċediet għal interpretazzjoni iktar restrittiva tal-kunċett ta’ benefiċjarju effettiv ta’ skema ta’ għajnuna li huwa s-suġġett ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni, hekk kif b’mod partikolari jirriżulta mis-sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2011, Comitato “Venezia vuole vivere” vs Il‑Kummissjoni (
C-71/09 P, C-73/09 P u C-76/09 P, Ġabra p. I-4727
). Telefónica argumentat li, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punti 24 u 25 tad-digriet appellat, il-punt importanti ma huwiex li parti li effettivament ibbenefikat mill-għajnuna inkwistjoni hija fost dawk li għandhom jirrimborsaw din b’ċertezza, iżda huwa biżżejjed li jkun hemm riskju li l-interessi tagħha huma effettwati serjament, kif ikun il-każ kieku kellha tirrimborsa din l-għajnuna.
Madankollu, Telefónica tikkunsidra li hija doppjament f’riskju li tirrimborsa l-għajnuna rċevuta minkejja r-rikonoxximent, min-naħa tal-Kummissjoni, tal-aspettattivi leġittimi tagħha f’dan ir-rigward. Minn naħa, l-eċċezzjoni għall-obbligu ta’ rkupru stabbilita fl-Artikolu 1(2) u (3) tad-deċiżjoni kkontestata huwa bħalissa s-suġġett ta’ rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali fil-kawża Deutsche Telekom vs Il‑Kummissjoni (T‑207/10) pendenti quddiem din. Jekk dan ir-rikors jirnexxi, Telefónica tista’ tkun obbligata tirrimborsa l-għajnuna li hija rċeviet. Min-naħa l-oħra, il-konstatazzjoni, f’din l-istess deċiżjoni, li tgħid li r-regoli dwar l-amortizzazzjoni tal-avvjament jikkostitwixxu għajnuna illegali jippermetti lil terzi kompetituri tal-benefiċjarji ta’ din l-għajnuna milli jippreżentaw rikors fuq livell nazzjonali sabiex jinkiseb kumpens għal kull dannu subit.
Il-Kummissjoni tikkunsidra, madankollu, li l-ġurisprudenza timponi żewġ kundizzjonijiet li għandhom jiġu issodisfatti sabiex rikorrent jkun individwalment ikkonċernat f’ċirkustanzi bħal dawk f’din il-kawża. Fl-ewwel lok, ir-rikorrent għandu jkollu l-istatus ta’ benefiċjarju effettiv ta’ għajnuna individwali mogħtija taħt skema ta’ għajnuna. Fit-tieni lok, għandu jiġi obbligat li jħallas lura l-għajnuna inkwistjoni, jew għall-inqas jiġi espost għar-riskju li jkollu jħallasha lura. Kuntrarjament għall-affermazzjonijiet ta’ Telefónica, ma huwiex madankollu biżżejjed li r-rikorrent għandu r-riskju li l-interessi tiegħu huma, b’mod iktar ġenerali, serjament leżi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet l-argument li jgħid li rikorrent huwa individwalment kkonċernat mis-sempliċi fatt li jkun benefiċjarju ta’ skema ta’ għajnuna fis-sentenzi tat-2 ta’ Frar 1988, Kwekerij van der Kooy
et
vs Il‑Kummissjoni (
67/85, 68/85 u 70/85, Ġabra p. 219
, punt 15), kif ukoll tas-7 ta’ Diċembru 1993, Federmineraria
et
vs Il‑Kummissjoni (
C-6/92, Ġabra p. I-6357
, punti 11 sa 16).
F’din il-kawża, f’kull każ, ma hemm l-ebda riskju li Telefónica jkollha tħallas lura l-għajnuna li hija rċeviet, jew li tara l-interessi tagħha serjament leżi, billi huwa evidenti mill-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata li hija tibbenefika mill-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jitfakkar li Telefónica ma hijiex id-destinatarja tad-deċiżjoni kkontestata u li għalhekk dan iwassal, hekk kif jirriżulta mill-punti 34 sa 36 ta’ din is-sentenza, għal miżuri ta’ implementazzjoni.
Skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 KE, kull persuna fiżika jew ġuridika tista’ tippreżenta rikors kontra att, li għalkemm hija mhux destinatarja tiegħu u li jinkludi miżuri ta’ implementazzjoni, jekk dan l-att jikkonċernaha direttament u individwalment.
F’dak li jirrigwarda t-tieni fost dawn il-kundizzjonijiet, jiġifieri li jkun hemm effett individwali tal-att inkwistjoni, jirriżulta minn ġursiprudenza stabbilita li persuni oħra li ma humiex dawk destinatarji ta’ deċiżjoni ma jistgħux jippretendu li huma kkonċernati individwalment ħlief jekk din id-deċiżjoni tikkonċernahom minħabba ċerti kwalitajiet li jkunu partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni fattwali li tikkaratterizzahom fil-konfront ta’ kull persuna oħra u, minħabba f’hekk, tindividwalizzahom b’mod analogu bħal ma jkun id-destinatarju (sentenzi tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il‑Kummissjoni,
25/62, Ġabra p. 197, 223
, Comitato “Venezia vuole vivere”
et
vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 52, kif ukoll Inuit Tapiriit Kanatami
et
vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 72).
Hekk kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 28 tad-digriet appellat jirriżulta wkoll minn ġurisprudenza stabbilita li l-possibbiltà li jiġu ddeterminati, bi ftit jew wisq preċiżjoni, in-numru jew anki l-identità tal-persuni li għalihom tapplika l-miżura msemmija b’ebda mod ma timplika li dawn il-persuni għandhom jitqiesu bħala kkonċernati individwalment minn din il-miżura sa fejn huwa kostanti li din l-applikazzjoni ssir abbażi ta’ sitwazzjoni oġġettiva ta’ dritt jew ta’ fatt iddefinita mill-att inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2001, Antillean Rice Mills vs Il‑Kunsill,
C-451/98, Ġabra p. I-8949
, punt 52).
Għandu jiġi kkonstatat li dan huwa l-każ fir-rigward tal-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata, li Telefónica titlob l-annullament tiegħu u li fir-rigward tiegħu konsegwentement huwa meħtieġ li jiġi eżaminat il-
locus standi
ta’ din tal-aħħar. Dan l-Artikolu 1(1) japplika għal sitwazzjonijiet iddefiniti b’mod oġġettiv u jipproduċi effetti ġuridiċi fir-rigward ta’ kategoriji ta’ persuni ddefiniti b’mod ġenerali u astratt. Konsegwentement Telefónica ma tistax tippretendi li hija individwalizzata minn din id-dispożizzjoni.
L-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata għandu biss l-effett li jostakola, fil-futur, lil kull persuna milli tibbenefika mill-iskema inkwistjoni. Skont ġurisprudenza stabbilita, bħala prinċipju, impriża ma tistax tikkontesta deċiżjoni tal-Kummissjoni li tipprojbixxi skema ta’ għajnuna jekk tkun ikkonċernata minn din id-deċiżjoni biss minħabba li tagħmel parti mis-settur inkwistjoni u minħabba l-kwalità tagħha ta’ benefiċjarja potenzjali tal-imsemmija skema (ara s-sentenza tad-19 ta’ Ottubru 2000, L-Italja u Sardegna Lines vs Il‑Kummissjoni,
C-15/98 u C-105/99, Ġabra p. I-8855
, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, fil-punt 41 tad-digriet appellat, li Telefónica ma hijiex ikkonċernata individwalment mill-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li t-tieni aggravju, invokat minn Telefónica insostenn tal-appell tagħha għandu wkoll ikun miċħud.
Fuq l-ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Telefónica ssostni li l-Qorti Ġenerali, billi ċaħdet ir-rikors tagħha bħala inammissibbli, kisret id-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva skont l-Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, kif ukoll l-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Telefónica b’mod partikolari ssostni li huwa impossibbli li jinkiseb stħarriġ ġudizzjarju permezz ta’ eċċezzjoni tal-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata b’tilwima mal-awtoritajiet tat-taxxa u billi tinvoka l-iskema inkwistjoni minkejja li ma hijiex iktar parti mill-ordinament ġuridiku Spanjol fis-seħħ, sabiex jiżguraw li l-qorti nazzjonali kompetenti tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’domanda preliminari dwar il-validità skont il-punt b tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE. Dan ikun jeħtieġ fil-fatt li hija tiddeċiedi li tikkommetti ksur tad-dritt, jiġifieri, li taġixxi deliberatament b’mod li jmur kontra l-liġi fis-seħħ. Madankollu, billi deliberatament tikser il-liġi, hija mhux biss tmur kontra l-kodiċijiet ta’ kondotta li għalihom hija tissottoskrivi, iżda hija esposta għal riskju ċert li l-awtoritajiet tat-taxxa Spanjoli jiddeċiedu li jeżerċitaw is-setgħa tagħhom li jimponu sanzjonijiet abbażi ta’ sensiela ta’ dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni fiskali applikabbli.
Il-Kummissjoni tfakkar li, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-Trattat FUE, permezz tal-Artikoli 263 TFUE u 277 TFUE tiegħu, minn naħa, u tal-Artikolu 267 TFUE tiegħu, min-naħa l-oħra, stabbilixxa sistema kompleta ta’ rimedji u ta’ proċeduri intiżi sabiex jiżguraw ir-reviżjoni tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet, billi jgħaddihom lill-qrati tal-Unjoni.
L-argument ta’ Telefónica li l-Qorti Ġenerali kellha teżamina l-kundizzjonijiet li taħthom kien fil-fatt possibbli li tuża’ l-proċess ġudizzjarju nazzjonali għandu wkoll jiġi miċħud. Ma jkunx possibbli li tiġi aċċettata interpretazzjoni tas-sistema tar-rimedji ġudizzjarji li tgħid li rikors dirett għal annullament quddiem il-qrati tal-Unjoni tkun miftuħa sa fejn jista’ jiġi pprovat, wara eżami konkret minn din tal-aħħar tar-regoli proċedurali nazzjonali, li dawn ma jippermettux lill-individwu li jippreżenta rikors li permezz tiegħu jikkontesta l-validità tal-att tal-Unjoni kkontestat. Fil-fatt, tali sistema titlob li l-qrati tal-Unjoni jeżaminaw u jinterpretaw id-dritt proċedurali nazzjonali, li joħroġ barra mill-kompetenzi tagħha fir-rigward tal-istħarriġ tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni. F’kull każ, ikun impossibbli għal individwu li jippreżenta rikors għal annullament quddiem il-qrati tal-Unjoni, anki jekk jidher li r-regoli proċedurali nazzjonali ma jippermettux lill-individwu li jippreżenta rikors li jippermettilu li jikkontestata l-validità tal-att tal-Unjoni kkontestat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Unjoni hija Unjoni tad-dritt li fiha l-istituzzjonijiet tagħha huma suġġetti għall-istħarriġ tal-konformità tal-atti tagħhom, b’mod partikolari, mat-Trattati, mal-prinċipji ġenerali tad-dritt kif ukoll mad-drittijiet fundamentali (sentenza Inuit Tapiriit Kanatami
et
vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 91).
L-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni huwa żgurat, kif jirriżulta mill-Artikolu 19(1) TUE, mill-Qorti tal-Ġustizzja u mill-qrati tal-Istati Membri. Għal dan il-għan, it-Trattat FUE, permezz tal-Artikoli 263 TFUE u 277 TFUE tiegħu, minn naħa, u permezz tal-Artikolu 267 TFUE tiegħu, min-naħa l-oħra, stabbilixxa sistema sħiħa ta’ rimedji u ta’ proċeduri maħsuba sabiex jiġi żgurat l-istħarriġ tal-legalità tal-atti tal-Unjoni, filwaqt li ħalla dan l-istħarriġ fir-responsabbiltà tal-qrati tal-Unjoni (sentenza Inuit Tapiriit Kanatami
et
vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punti 90 u 92).
Għalhekk, hekk kif jirriżulta mill-punti 34 sa 36 ta’ din is-sentenza, id-deċiżjoni kkontestata fiha miżuri ta’ implementazzjoni, fl-Istat Membru kkonċernat, fir-rigward ta’ Telefónica.
Konsegwentement, minħabba l-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà stabbiliti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, anki jekk Telefónica ma tistax tikkontesta direttament id-deċiżjoni kkontestata quddiem il-qrati tal-Unjoni, hija tista’ titlob quddiem il-qrati nazzjonali sabiex din id-deċiżjoni tkun ikkunsidrata invalida u twassal lil dawn sabiex iressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, skont l-Artikolu 267 TFUE, domandi preliminari, b’mod partikolari billi tirrinvija quddiem dawn il-qrati l-att amministrattiv li jirrifjutalha l-benefiċċju ta’ amortizzazzjoni taħt l-iskema inkwistjoni.
Minn dan jirriżulta li l-ewwel aggravju invokat minn Telefónica insostenn tal-appell tagħha għandu jiġi miċħud.
Billi l-ebda wieħed mit-tliet aggravji invokati minn Telefónica insostenn tal-appell tagħha ma jista’ jiġi milqugħ, dan l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-Artikolu 138(1) tal-istess Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1), il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba.
Peress li Telefónica tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż kif mitluba mill-Kummissjoni.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Telefónica SA hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.