CELEX: 62009TJ0233
Πρόσβαση στα έγγραφα
Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001
Έγγραφο σχετικό με τρέχουσα νομοθετική διαδικασία
Μερική άρνηση προσβάσεως
Προσφυγή ακυρώσεως
Προθεσμία ασκήσεως προσφυγής
Παραδεκτό
Γνωστοποίηση του περιεχομένου από τρίτο
Μη απώλεια του εννόμου συμφέροντος
Προσδιορισμός των υποβαλουσών τις προτάσεις αντιπροσωπειών των κρατών μελών
Εξαίρεση σχετική με την προστασία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων

του Πρωτοδικείου της 11ης Μαρτίου 2009, T‑166/05, Borax Europe κατά Επιτροπής, που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή,
σκέψη 50).
Eν προκειμένω, στο Συμβούλιο απόκειται να σταθμίσει το ειδικό συμφέρον που πρέπει να προστατευθεί από τη μη γνωστοποίηση μέρους
του επίμαχου εγγράφου, ήτοι της ταυτότητας των υποβαλόντων τις προτάσεις, και το γενικό συμφέρον παροχής προσβάσεως στο σύνολο
του εγγράφου αυτού, λαμβανομένων υπόψη των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την ενίσχυση της διαφάνειας στη νομοθετική διαδικασία.
Δεν αμφισβητείται ότι το επίμαχο έγγραφο καταρτίστηκε στο πλαίσιο της νομοθετικής δραστηριότητας του Συμβουλίου. Το άρθρο
7, πρώτο εδάφιο, του εσωτερικού κανονισμού προβλέπει επ’ αυτού ότι «[τ]ο Συμβούλιο ενεργεί με την ιδιότητά του ως νομοθέτη
κατά την έννοια του άρθρου 207, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο […] ΕΚ όταν θεσπίζει κανόνες νομικώς δεσμευτικούς εντός των κρατών
μελών ή για τα κράτη μέλη, μέσω κανονισμών ή οδηγιών ή αποφάσεων-πλαισίων ή αποφάσεων βάσει των σχετικών διατάξεων των συνθηκών,
εξαιρουμένων των συζητήσεων που οδηγούν στη θέσπιση μέτρων εσωτερικής φύσεως, διοικητικών ή δημοσιονομικών πράξεων, πράξεων
που αφορούν τις διοργανικές ή διεθνείς σχέσεις ή μη δεσμευτικών πράξεων (όπως συμπερασμάτων, συστάσεων ή ψηφισμάτων)».
Από την εξέταση του εγγράφου που το Συμβούλιο προσάρτησε στο παράρτημα του αρχικού υπομνήματός του προκύπτει ότι το επίμαχο
έγγραφο επαναλαμβάνει in extenso το περιεχόμενο των προτάσεων που υπέβαλαν στην ομάδα εργασίας «Πληροφόρηση» του Συμβουλίου
τέσσερις αντιπροσωπείες κρατών μελών προκειμένου να τροποποιηθούν ή να διατυπωθούν διαφορετικά διατάξεις περιλαμβανόμενες
στην πρόταση κανονισμού για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής. Το επίμαχο
έγγραφο εκθέτει επίσης in extenso τους λόγους που προέβαλαν οι εκπρόσωποι των κρατών μελών προς στήριξη των προτάσεών τους.
Σε αυτό το στάδιο της τρέχουσας νομοθετικής διαδικασίας, οι μοναδικές πληροφορίες την πρόσβαση στις οποίες αρνήθηκε το Συμβούλιο
είναι οι πληροφορίες που καθιστούν δυνατό των προσδιορισμό των τεσσάρων κρατών μελών που υπέβαλαν τις προτάσεις τροποποιήσεως
ή αναδιατυπώσεως των επίμαχων διατάξεων. Το Συμβούλιο επισημαίνει ότι, κατ’ εφαρμογήν της πρακτικής που καθιέρωσε, η πρόσβαση
του κοινού στις πληροφορίες αυτές επιτρέπεται καταρχήν μόνον κατόπιν της εκδόσεως του κανονισμού που αποτελεί αντικείμενο
της προτάσεως της Επιτροπής (βλ. ανωτέρω σκέψη 43).
Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η εξαίρεση που προβλήθηκε ως λόγος αρνήσεως της προσβάσεως στις σχετικές με την
ταυτότητα των υποβαλόντων τις προτάσεις πληροφορίες είναι το άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001,
κατά το οποίο δεν παρέχεται πρόσβαση σε έγγραφο που καταρτίστηκε από όργανο για εσωτερική χρήση ή που παρελήφθη από όργανο
και αφορά ζήτημα επί του οποίου το όργανο αυτό δεν αποφάνθηκε ακόμη, στην περίπτωση κατά την οποία η γνωστοποίησή του θίγει
σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων του οργάνου αυτού, εκτός αν η γνωστοποίηση του οικείου εγγράφου επιβάλλεται από υπέρτερο
δημόσιο συμφέρον.
Με την προσβαλλόμενη απόφαση, το Συμβούλιο προβάλλει σειρά ισχυρισμών προς δικαιολόγηση του ευεργετήματος της επίμαχης εξαιρέσεως
(βλ. ανωτέρω σκέψη 10). Ο κύριος ισχυρισμός του έγκειται στο ότι η γνωστοποίηση των επίμαχων πληροφοριών περιορίζει το περιθώριο
χειρισμών των αντιπροσωπειών προς εξεύρεση συμβιβαστικής λύσεως, με συνέπεια να θίγεται η ικανότητα του Συμβουλίου να καταλήξει
σε συμφωνία. Προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού, το Συμβούλιο επικαλείται δύο ιδιαίτερες περιστάσεις. Η πρώτη άπτεται του προκαταρκτικού
χαρακτήρα των συζητήσεων που διεξάγονται εντός του Συμβουλίου, ενώ η δεύτερη έγκειται στην ευαίσθητη και λεπτή φύση των προτάσεων
των αντιπροσωπειών των κρατών μελών. Το Συμβούλιο υποστηρίζει επίσης ότι η γνωστοποίηση των επίμαχων πληροφοριών έχει ως προβλέψιμο
αποτέλεσμα την προτίμηση των προφορικών έναντι των γραπτών προτάσεων, η οποία θίγει τη γενική διαφάνεια της διαδικασίας λήψεως
αποφάσεων.
Εξάλλου, όπως υποστηρίζει το Συμβούλιο με τα υπομνήματα και τις απαντήσεις του στις σχετικές ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου,
η γνωστοποίηση του πλήρους κειμένου του επίμαχου εγγράφου στον διαδικτυακό τόπο της οργανώσεως Statewatch, που είχε πραγματοποιηθεί
ήδη από της εκδόσεως του εγγράφου αυτού, ήτοι στις 26 Νοεμβρίου 2008, είναι ένα στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον
καθορισμό και την αξιολόγηση των συγκεκριμένων συνεπειών που ενδέχεται να έχει η γνωστοποίηση των σχετικών με την ταυτότητα
των υποβαλόντων προτάσεις στην επίμαχη διαδικασία λήψεως αποφάσεων.
Συνεπώς, σοβαρή προσβολή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων δεν προκύπτει από τη γνωστοποίηση του περιεχομένου των διαφόρων
προτάσεων των αντιπροσωπειών των κρατών μελών στο πλαίσιο νομοθετικής διαδικασίας, αλλά μόνον από τη γνωστοποίηση των σχετικών
με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις προτάσεις αυτές πληροφοριών. Η σοβαρή αυτή προσβολή, την οποία επικαλείται το Συμβούλιο
και η οποία μπορεί να αποδειχθεί κατόπιν της τυχαίας γνωστοποιήσεως των σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις προτάσεις
πληροφοριών, υφίσταται μόνον καθόσον διάστημα συζητείται η επίμαχη νομοθετική πράξη. Η υπό κρίση υπόθεση εγείρει, επομένως,
το ζήτημα αν, για τους λόγους που επικαλείται το Συμβούλιο, η γνωστοποίηση των πληροφοριών σχετικά με την ταυτότητα των υποβαλόντων
τις περιλαμβανόμενες στο επίμαχο έγγραφο προτάσεις σε χρόνο κατά τον οποίο το Συμβούλιο δεν είχε ακόμη εκδώσει την απόφασή
του συνιστά σοβαρή προσβολή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων του εν λόγω οργάνου.
Διαπιστώνεται πάντως ότι, εν προκειμένω, το Συμβούλιο δεν αποδεικνύει με επαρκείς νομικούς και πραγματικούς ισχυρισμούς ότι
η γνωστοποίηση των πληροφοριών σχετικά με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις περιλαμβανόμενες στο επίμαχο έγγραφο προτάσεις
συνιστά σοβαρή προσβολή της τρέχουσας διαδικασίας λήψεως αποφάσεων επί της προτάσεως αναθεωρήσεως του κανονισμού 1049/2001.
Όσον αφορά τα επιχειρήματα που προέβαλε το Συμβούλιο επικαλούμενο την ύπαρξη σοβαρής προσβολής της τρέχουσας νομοθετικής διαδικασίας
λόγω περιορισμού του περιθωρίου χειρισμών των αντιπροσωπειών, πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν στοιχειοθετούν
σοβαρό και ευλόγως προβλέψιμο κίνδυνο ούτως ώστε να δικαιολογείται η εφαρμογή της προβλεπόμενης από το άρθρο 4, παράγραφος
3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαιρέσεως.
Το Συμβούλιο υποστηρίζει σε γενικές γραμμές ότι ο προσδιορισμός της ταυτότητας των αντιπροσωπειών που υπέβαλαν πρόταση τροποποιήσεως
ή αναδιατυπώσεως διατάξεως σε χρόνο στον οποίο δεν είχε ακόμη ληφθεί απόφαση είχε ως συνέπεια την παγίωση των θέσεων των εν
λόγω αντιπροσωπειών, λόγω περιορισμού της ευχέρειάς τους να μεταβάλουν την άποψή τους σε μελλοντικές συζητήσεις και να δικαιολογήσουν
μια λύση στηριζόμενη σε άποψη διαφοροποιημένη σε σχέση με την αρχική τους (βλ. ανωτέρω σκέψη 43). Με την απάντησή του στην
πρώτη ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, το Συμβούλιο υποστηρίζει ακόμη ότι η εκ μέρους της οργανώσεως Statewatch γνωστοποίηση
της ταυτότητας των αντιπροσωπειών που υπέβαλαν προτάσεις με το επίμαχο έγγραφο έχει ως συνέπεια οι αντιπροσωπείες αυτές, ή
άλλες, που επιθυμούν ενδεχομένως να υποβάλουν προτάσεις προκειμένου να περιορισθεί ή να μειωθεί η διαφάνεια να μην το πράξουν
φοβούμενες τις πιέσεις που ενδέχεται να ασκήσει σε βάρος τους η κοινή γνώμη (βλ. ανωτέρω σκέψη 49). Με άλλα λόγια, η πίεση
του κοινού ενδέχεται να είναι τέτοια ώστε να μην μπορεί πλέον μια αντιπροσωπεία στο Συμβούλιο να υποβάλει πρόταση η οποία
συνηγορεί υπέρ του περιορισμού της διαφάνειας.
Τα επιχειρήματα αυτά δεν αποδεικνύονται αρκούντως ώστε να δικαιολογήσουν άνευ ετέρου την άρνηση γνωστοποιήσεως της ταυτότητας
των υποβαλόντων τις διάφορες προτάσεις, οι οποίοι οφείλουν, σε ένα σύστημα στηριζόμενο στην αρχή της δημοκρατικής νομιμότητας,
να ανταποκρίνονται με τις πράξεις τους στις απαιτήσεις του κοινού. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η πρόσβαση του κοινού στο συνολικό
περιεχόμενο των εγγράφων του Συμβουλίου, περιλαμβανομένης εν προκειμένω της ταυτότητας των υποβαλόντων τις διάφορες προτάσεις,
αποτελεί την αρχή, κυρίως στο πλαίσιο διαδικασίας στην οποία τα όργανα ασκούν τη νομοθετική τους εξουσία, και ότι οι εξαιρέσεις
πρέπει να τυγχάνουν αυστηρής ερμηνείας και εφαρμογής (βλ. ανωτέρω σκέψεις 55 έως 57). Συγκεκριμένα, η εκ μέρους των πολιτών
άσκηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων τους προϋποθέτει τη δυνατότητα λεπτομερούς εφαρμογής της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων
εντός των οργάνων που μετέχουν στις νομοθετικές διαδικασίες και την παροχή προσβάσεως στο σύνολο των κρίσιμων πληροφοριών.
Ο προσδιορισμός των αντιπροσωπειών των κρατών μελών που υποβάλλουν προτάσεις κατά το στάδιο των αρχικών συζητήσεων δεν είναι
ικανός να εμποδίσει την εκ μέρους των εν λόγω αντιπροσωπειών συνεκτίμηση των αρχικών αυτών συζητήσεων κατά την υποβολή νέων
προτάσεων, αν οι αρχικές προτάσεις τους δεν αντανακλούν πλέον τις θέσεις τους. Ως εκ της φύσεώς της, μια πρόταση υποβάλλεται
με σκοπό να συζητηθεί, είτε είναι ανώνυμη είτε όχι, και δεν προβλέπεται να μείνει αμετάβλητη κατόπιν της συζητήσεως αυτής,
όταν η ταυτότητα του υποβαλόντος την οικεία πρόταση είναι γνωστή. Η κοινή γνώμη δύναται να αντιληφθεί πλήρως ότι ο υποβαλών
πρόταση μπορεί να τροποποιήσει εκ των υστέρων το περιεχόμενό της.
Τα επιχειρήματα που προέβαλε επί του σημείου αυτού το Συμβούλιο είναι υπερβολικά αόριστα. Στηρίζονται σε αρχικό αξίωμα το
οποίο δεν έχει αποδειχθεί και κατά το οποίο η κοινή γνώμη είναι αντίθετη προς κάθε είδους περιορισμό της αρχής της διαφάνειας.
Οι σχετικοί με τη διαφάνεια κανόνες ανέκαθεν στηρίζονταν στον ορισμό μιας αρχής, του δικαιώματος προσβάσεως του κοινού στα
έγγραφα του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, η οποία συνοδεύεται από σειρά εξαιρέσεων των οποίων η έκταση ή
η σπουδαιότητα ποικίλλει. Τα όργανα, τα κράτη μέλη και η κοινή γνώμη λαμβάνουν, συνεπώς, κατ’ ανάγκη υπόψη τα δύο σταθμιζόμενα
στοιχεία, την αρχή και τις εξαιρέσεις, όταν καλούνται να αποφανθούν επί ζητήματος διαφάνειας. Μπορεί όντως να γίνει δεκτό
ότι μια αντιπροσωπεία κράτους μέλους στο Συμβούλιο ή μέρος της κοινής γνώμης διάκειται μάλλον θετικά στην αρχή της διαφάνειας,
μπορεί όμως επίσης να γίνει δεκτό ότι μια άλλη αντιπροσωπεία ή ένα άλλο μέρος της κοινής γνώμης διάκειται μάλλον θετικά στην
ενίσχυση των εξαιρέσεων από την εν λόγω αρχή.
Στο πλαίσιο αυτό, διαπιστώνεται ότι το Συμβούλιο δεν προβάλλει κανένα επιχείρημα από το οποίο να προκύπτουν οι λόγοι για τους
οποίους κρίνει αναγκαία τη διαφύλαξη της ταυτότητας των αντιπροσωπειών που επιθυμούν να υποβάλουν προτάσεις υπέρ του περιορισμού
της αρχής της διαφάνειας με το πρόσχημα ότι μέρος της κοινής γνώμης διάκειται ενδεχομένως αρνητικά στον εν λόγω περιορισμό.
Πιο συγκεκριμένα, από την εξέταση των διαφόρων εγγράφων στα οποία έχει πρόσβαση το κοινό όσον αφορά την τρέχουσα νομοθετική
διαδικασία προκύπτει ότι πολλές προτάσεις υποβλήθηκαν από διάφορες αντιπροσωπείες των κρατών μελών κατόπιν της μη επιτρεπόμενης
γνωστοποιήσεως εκ μέρους της οργανώσεως Statewatch πληροφοριών σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις επίδικες προτάσεις.
Για παράδειγμα, από το δημοσιοποιηθέν κείμενο του εγγράφου 9716/09, της 11ης Μαΐου 2009, το οποίο παραθέτει το Συμβούλιο (βλ.
ανωτέρω σκέψη 49), προκύπτει ότι μια μη προσδιορισθείσα αντιπροσωπεία υπέβαλε πρόταση επεκτάσεως του πεδίου εφαρμογής της
εξαιρέσεως από την αρχή της διαφάνειας στις νομικές διαδικασίες, προκειμένου να περιληφθούν οι διαδικασίες διαιτησίας και
οι διαδικασίες διευθετήσεως των διαφορών. Η πρόταση αυτή είναι, επομένως, περιοριστικότερη του κειμένου που πρότεινε η Επιτροπή.
Εξάλλου, όσον αφορά τα συμπεράσματα που μπορούν να αντληθούν από την από 18 Μαρτίου 2009 συζήτηση μεταξύ των εκπροσώπων της
Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου και της επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το περιεχόμενο της
συζητήσεως αυτής δεν αποδεικνύει τον ισχυρισμό του Συμβουλίου ότι η εκ μέρους της οργανώσεως Statewatch μη επιτρεπόμενη γνωστοποίηση
των σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις επίδικες προτάσεις πληροφοριών έχει αντίκτυπο στην ειλικρίνεια και την πληρότητα
των συζητήσεων εντός της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου, εμποδίζοντας τη σύγκλιση των απόψεων των αντιπροσωπειών (βλ. ανωτέρω
σκέψη 50). Συγκεκριμένα, οι ισχυρισμοί της εν λόγω αντιπροσωπείας κράτους μέλους ότι, κατ’ ουσίαν, δεν είναι βέβαιον ότι η
απομόνωση των εν λόγω συζητήσεων και απόψεων από το πλαίσιό τους έχει οποιαδήποτε χρησιμότητα και ότι δύναται, περαιτέρω,
να προκαλέσει σύγχυση δεν στοιχειοθετούν τέτοιου είδους προσβολή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.
Επιπλέον, η άποψη που γενικώς και αορίστως διατυπώθηκε από την εν λόγω αντιπροσωπεία της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου
δεν αρκεί για να στοιχειοθετηθεί σοβαρή προσβολή της επίμαχης νομοθετικής διαδικασίας, λαμβανομένης μεταξύ άλλων υπόψη της
σπουδαιότητας των ζητημάτων που ανακύπτουν για τους πολίτες της Ένωσης και της απουσίας οποιουδήποτε άλλου στοιχείου στον
φάκελο της υποθέσεως που να πιστοποιεί την ύπαρξη αντιδράσεων εκ μέρους των αντιπροσωπειών των κρατών μελών, των μέσων μαζικής
ενημέρωσης και του κοινού ως προς τη μη επιτρεπόμενη γνωστοποίηση των σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις επίδικες
προτάσεις πληροφοριών. Από κανένα στοιχείο του φακέλου δεν προκύπτει η ύπαρξη αντιδράσεως βαίνουσας πέραν του ευλόγως αναμενόμενου
από το κοινό ορίου εκ μέρους οποιουδήποτε μέλους νομοθετικού οργάνου που υποβάλλει πρόταση τροποποιήσεως σχεδίου νόμου.
Όσον αφορά το επιχείρημα ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ο προκαταρκτικός χαρακτήρας των υπό εξέλιξη συζητήσεων για την εκτίμηση
της σοβαρότητας του κινδύνου που ενέχει η μείωση του περιθωρίου χειρισμών των αντιπροσωπειών (βλ. ανωτέρω σκέψη 44), είναι
όντως αναμφισβήτητο ότι οι επίδικες προτάσεις υποβλήθηκαν κατά την έναρξη τρέχουσας ακόμη νομοθετικής διαδικασίας. Η πρόταση
κανονισμού της Επιτροπής ανατρέχει στις 30 Απριλίου 2008 και οι προτάσεις τροποποιήσεως ή αναδιατυπώσεως κοινοποιήθηκαν κατά
τη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2008. Οι σχετικές με τις προτάσεις αυτές συζητήσεις δεν
έχουν ολοκληρωθεί και, εν πάση περιπτώσει, το Συμβούλιο δεν εξέδωσε απόφαση επί των ζητημάτων που αφορούν οι εν λόγω συζητήσεις.
Εντούτοις, ο προκαταρκτικός χαρακτήρας των σχετικών με την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής συζητήσεων δεν μπορεί να δικαιολογήσει
άνευ ετέρου την εφαρμογή της προβλεπόμενης στο άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαιρέσεως. Συγκεκριμένα,
η διάταξη αυτή δεν διακρίνει ανάλογα με το στάδιο προόδου των συζητήσεων. Η εν λόγω διάταξη αφορά εν γένει τα έγγραφα που
σχετίζονται με ζήτημα επί του οποίου το οικείο όργανο «δεν έχει ακόμη αποφανθεί», αντιθέτως προς το άρθρο 4, παράγραφος 3,
δεύτερο εδάφιο, που αφορά την περίπτωση στην οποία το οικείο όργανο έχει εκδώσει σχετική απόφαση. Εν προκειμένω, ο προκαταρκτικός
χαρακτήρας των υπό εξέλιξη συζητήσεων όπως και το γεγονός ότι οι προτάσεις αυτές δεν έχουν ακόμη αποτελέσει αντικείμενο συμφωνίας
ή συμβιβασμού εντός του Συμβουλίου δεν στοιχειοθετεί, συνεπώς, σοβαρή προσβολή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.
Όσον αφορά το επιχείρημα ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η ιδιαιτέρως ευαίσθητη φύση των υποβληθεισών από τις αντιπροσωπείες των
κρατών μελών προτάσεων στην υπό κρίση υπόθεση (βλ. ανωτέρω σκέψη 44), πρέπει να τονιστεί ότι οι διάφορες προτάσεις τροποποιήσεως
ή αναδιατυπώσεως που υπέβαλαν οι τέσσερις αντιπροσωπείες των κρατών μελών για τις οποίες γίνεται λόγος στο επίμαχο έγγραφο
εντάσσονται στη συνήθη πρακτική της νομοθετικής διαδικασίας, η οποία αφορά φυσικά τους πολίτες που θίγονται από την εν λόγω
διαδικασία, κατά μείζονα λόγο δεδομένου ότι πρόκειται περί νομοθετικής φύσεως προτάσεως αφορώσας τα δικαιώματα των πολιτών
να μετέχουν στην εν λόγω διαδικασία. Κατά το στάδιο στο οποίο οι αντιπροσωπείες αποφαίνονται, επιδίωξή τους είναι μόνο να
διατυπώνουν τις προτιμήσεις ή τις ιδέες τους επί συγκεκριμένου ζητήματος, όπως είναι η ανάγκη προστασίας των νομικών γνωμοδοτήσεων
ή των εγγράφων που διαβιβάζονται στο Δικαστήριο.
Αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς του Συμβουλίου, που δεν παρέχει εξάλλου στοιχεία ικανά να αποδείξουν ότι οι επίμαχες προτάσεις
έτυχαν της αρνητικής υποδοχής από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ή των έντονων κριτικών από το κοινό που επικαλείται, τα ζητήματα
αυτά δεν είναι «ιδιαιτέρως ευαίσθητα» υπό την έννοια ότι θίγεται θεμελιώδες συμφέρον της Ένωσης ή των κρατών μελών σε περίπτωση
γνωστοποιήσεως της ταυτότητας των υποβαλόντων τις προτάσεις. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι κρίσιμο εν προκειμένω στοιχείο δεν
είναι το περιεχόμενο των προτάσεων των αντιπροσωπειών των κρατών μελών, αλλά μόνον η ταυτότητα των εν λόγω αντιπροσωπειών
σε αυτό το στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Επιπλέον, ως εκ της φύσεως του δημοκρατικού διαλόγου, μια πρόταση τροποποιήσεως
σχεδίου κανονισμού γενικού περιεχομένου, δεσμευτικού χαρακτήρα σε όλα τα στοιχεία του και απευθείας εφαρμοζόμενου σε όλα τα
κράτη μέλη μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο τόσο θετικών όσο και αρνητικών σχολίων εκ μέρους του κοινού και των μέσων μαζικής
ενημέρωσης. Τέλος, το άρθρο 9 του κανονισμού 1049/2001 προβλέπει μια ειδική διαδικασία όταν το έγγραφο στο οποίο ζητείται
πρόσβαση μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «ευαίσθητο έγγραφο», το Συμβούλιο όμως δεν επικαλείται την ειδική αυτή μεταχείριση στην
υπό κρίση υπόθεση. Συνεπώς, η προβαλλόμενη ευαίσθητη φύση των προτάσεων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη και περιλαμβάνονται στο
επίμαχο έγγραφο δεν είναι ικανή να δικαιολογήσει εν προκειμένω την εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του
κανονισμού 1049/2001.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό του Συμβουλίου ότι η καθυστέρηση με την οποία αποφάνθηκε επί της προτάσεως κανονισμού της Επιτροπής
σχετίζεται με τις δυσκολίες που συνεπάγεται η γνωστοποίηση των σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις προτάσεις πληροφοριών,
επισημαίνεται ότι πολλές άλλες εξηγήσεις πολιτικής και νομικής φύσεως δικαιολογούν τη διάρκεια της εν λόγω νομοθετικής διαδικασίας,
όπως ο καθορισμός των προνομίων του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου στον τομέα της συναποφάσεως κατόπιν της ενάρξεως ισχύος
της Συνθήκης της Λισσαβώνας, τα αποτελέσματα των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η ανάληψη των καθηκόντων μιας νέας
Επιτροπής.
Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι ο κίνδυνος περιορισμού του περιθωρίου χειρισμών των αντιπροσωπειών των κρατών μελών που επικαλείται
το Συμβούλιο στο πλαίσιο της τρέχουσας νομοθετικής διαδικασίας δεν είναι ικανός να εισαγάγει σοβαρή προσβολή της διαδικασίας
λήψεως αποφάσεων του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογήν της προβλεπόμενης στο άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001
εξαιρέσεως (βλ. ανωτέρω σκέψη 59). Η προσβολή αυτή δεν αποδείχθηκε συγκεκριμένα στην προσβαλλόμενη απόφαση και δεν προκύπτει,
εξάλλου, από τα στοιχεία της δικογραφίας.
Όσον αφορά τα επιχειρήματα ότι η γνωστοποίηση της ταυτότητας των υποβαλόντων τις προτάσεις θα είχε ως προβλέψιμη συνέπεια
την προτίμηση των προφορικών προτάσεων έναντι των γραπτών (ανωτέρω σκέψη 45), επισημαίνεται ότι η μέθοδος με την οποία οι
αντιπροσωπείες των κρατών μελών υποβάλλουν τις προτάσεις ή τις τροποποιήσεις τους επί προτάσεως κανονισμού δεν έχει πραγματικό
αντίκτυπο στην πρακτική του Συμβουλίου να συνδέει το περιεχόμενο των προτάσεων αυτών προς διευκόλυνση της συζητήσεώς τους.
Όσον αφορά την επίμαχη νομοθετική διαδικασία, η γενική γραμματεία έκρινε σκόπιμη την κατάρτιση εγγράφου το οποίο συγκεντρώνει
τις διάφορες προτάσεις των κρατών μελών προκειμένου να μπορέσει η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου να αποφανθεί επί των προτάσεων
αυτών. Για παράδειγμα, από την εξέταση του εγγράφου 10859/1/09 REV 1, το οποίο παραθέτει το Συμβούλιο για να καταδείξει την
κατά την εκτίμησή του εξέλιξη της πρακτικής του, προκύπτει ότι η γενική γραμματεία του Συμβουλίου λαμβάνει υπόψη τόσο τις
γραπτές όσο και τις προφορικές προτάσεις των διαφόρων αντιπροσωπειών των κρατών μελών στα έγγραφα που διαβιβάζει προς απόδειξη
της προόδου των συζητήσεων. Εν προκειμένω, ο κίνδυνος προτιμήσεως των προφορικών έναντι των γραπτών προτάσεων δεν είναι επομένως
ικανός να θίξει σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογήν της εξαιρέσεως του άρθρου 4, παράγραφος
3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
Τέλος, όσον αφορά τον ισχυρισμό του Συμβουλίου ότι η πρακτική της γενικής γραμματείας του εξελίχθηκε από τις 26 Ιανουαρίου
2009, ημερομηνία κατά την οποία το έγγραφο 5671/09 ανέφερε ακόμη το όνομα των αντιπροσωπειών που είχαν υποβάλει προτάσεις
και εισηγήσεις επί της προτάσεως της Επιτροπής, έως τις 22 Ιουλίου 2009, ημερομηνία κατά την οποία το έγγραφο 10859/1/09 REV
,
δεν διευκρινίζει πλέον τις αντιπροσωπείες που υπέβαλαν παρατηρήσεις και εισηγήσεις επί της προτάσεως της Επιτροπής, αλλά
χρησιμοποιεί τις φράσεις «ορισμένες αντιπροσωπείες», «άλλες αντιπροσωπείες» ή «μεγάλος αριθμός αντιπροσωπειών», χωρίς να προσδιορίζει
τις επίμαχες αντιπροσωπείες, κατόπιν της εκ μέρους της οργανώσεως Statewatch μη επιτρεπόμενης γνωστοποιήσεως στο κοινό των
σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων προτάσεις πληροφοριών (βλ. ανωτέρω σκέψη 51), πρέπει να τονιστεί ότι αυτή η μεταβολή
στην πρακτική μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή προκειμένου να προσβάλει τη νομιμότητα
της προσβαλλομένης αποφάσεως η οποία της απαγορεύει την πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες. Συναφώς, διαπιστώνεται ότι, προς
απάντηση ερωτήσεως του Γενικού Δικαστηρίου, το Συμβούλιο επισήμανε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι η μεταβολή της επίμαχης
πρακτικής δεν αφορούσε οριζοντίως όλες τις νομοθετικής φύσεως διαδικασίες, αλλά μόνον τη διαδικασία που σχετίζεται με την
πρόταση κανονισμού η οποία αποτελεί αντικείμενο του επίμαχου εγγράφου.
Εν πάση περιπτώσει, η προβαλλόμενη από το Συμβούλιο αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της γνωστοποιήσεως στο κοινό της ταυτότητας των
αντιπροσωπειών που υπέβαλαν προτάσεις και της σοβαρής προσβολής της εσωτερικής του διαδικασίας λήψεως αποφάσεων δεν αποδείχθηκε
με τα προβληθέντα προς τούτο από το Συμβούλιο έγγραφα. Πράγματι, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς του Συμβουλίου, από την εξέταση
του εγγράφου 10859/1/09 REV 1 προκύπτει ότι η ταυτότητα των αντιπροσωπειών των κρατών μελών προσδιορίζεται ακόμη στο πρωτότυπο
κείμενο και αποκρύπτεται στο δημοσιοποιηθέν κείμενο, καθώς και ότι τα στοιχεί αυτά αφορούν τόσο τις ιστορικές παραπομπές στις
προτάσεις που περιλαμβάνει για παράδειγμα το επίμαχο έγγραφο όσο και τις παραπομπές στις προτάσεις που στη συνέχεια κοινοποίησαν
οι εν λόγω αντιπροσωπείες. Επιπλέον, η προσφεύγουσα επισήμανε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, χωρίς να διαψευσθεί επί του
σημείου αυτού από το Συμβούλιο, ότι η χρήση των προαναφερθεισών φράσεων από τη γενική γραμματεία ούτε νέα είναι ούτε πρωτόφαντη.
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι το Συμβούλιο παρέβη το άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού
1049/2001, απαγορεύοντας, με την προσβαλλόμενη απόφαση, τη γνωστοποίηση των σχετικών με την ταυτότητα των υποβαλόντων τις
προτάσεις πληροφοριών με την αιτιολογία ότι συνεπάγεται σοβαρή προσβολή της διαδικασίας του λήψεως αποφάσεων για τους προαναφερθέντες
λόγους.
Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί, παρέλκει δε η εξέταση τόσο του ζητήματος αν υφίσταται ανώτατο γενικό
συμφέρον που δικαιολογεί τη γνωστοποίηση των πληροφοριών αυτών, όσο και του δευτέρου λόγου ακυρώσεως που αντλείται από παραβίαση
της υποχρεώσεως αιτιολογίας.

Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται
στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο ηττήθηκε ως προς τα αιτήματά του,
πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά του έξοδα καθώς και στα δικαστικά έξοδα της προσφεύγουσας, σύμφωνα με τα αιτήματα αυτής.
Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη που παρενέβησαν στη διαφορά
φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Συνεπώς, η Ελληνική Δημοκρατία και το Ηνωμένο Βασίλειο φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, περί αρνήσεως προσβάσεως σε ορισμένες
πληροφορίες περιλαμβανόμενες σε σημείωμα της 26ης Νοεμβρίου 2008 σχετικό με πρόταση κανονισμού για την πρόσβαση στα έγγραφα
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.
2)
Το Συμβούλιο φέρει τα δικαστικά έξοδά του καθώς και τα δικαστικά έξοδα της Access Info Europe.
3)
Η Ελληνική Δημοκρατία και το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
Azizi
Cremona
Frimodt Nielsen
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 22 Μαρτίου 2011.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.