CELEX: 62012CJ0058
Appell
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq tal-boroż tal-plastik industrijali
Imputabbiltà lill-kumpannija parent tal-ksur imwettaq mill-kumpannija sussidjarja
Teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ globali tal-grupp għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu massimu tal-multa
Tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali
Prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva

Permezz tal-appell tagħha, Groupe Gascogne SA (iktar ’il quddiem l-“appellanti”), qiegħda titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ Novembru 2011, Groupe Gascogne vs Il-Kummissjoni (T‑72/06, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament parzjali u għat-tibdil tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2005) 4634 final, tat-30 ta’ Novembru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu [81 KE] (Każ COMP/F/38.354 – Boroż industrijali) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), jew, sussidjarjament, l-annullament tas-sentenza appellata sa fejn tikkonferma l-ammont tal-multa li kienet imposta fuqha permezz ta’ din id-deċiżjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KE) Nru 1/2003
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, dwar l-implimentazzjoni tar-regoli fuq il-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [81 KE u 82 KE-] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), li ssostitwixxa r-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli [81 KE u 82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), jipprovdi, fl-Artikolu 23(2) tiegħu, li ssostitwixxa l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17:
“Il-Kummissjoni tista’ b’deċiżjoni timponi multi fuq l-impriża u l-assoċjazzjoni tal-impriża [ta’ impriżi] meta, jew b’intenżjoni jew b’negligenza:
(a)
jiksru l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE] [...];
[…]
Għal kull impriża u assoċjazzjoni ta’ l-impriża [ta’ impriżi] li qed jipparteċipaw fil-ksur, il-multi mhux ser jaqbżu l-10 % tat-total ta’ valur tal-bejgħ [tad-dħul mill-bejgħ] fis-sena k[u]mmerċjali preċedenti.
[…]”
Id-Direttiva 83/349/KEE
Mill-ewwel premessa tas-Seba’ Direttiva tal-Kunsill 83/349/KEE, tat-13 ta’ Ġunju 1983, ibbażata fuq l-Artikolu [44(2)(g) KE] dwar il-kontijiet konsolidati (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 58), kif emendata bid-Direttiva 2003/51/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta’ Ġunju 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 273, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 83/349”), jirriżulta li din għandha b’mod partikolari l-għan li tikkoordina l-leġiżlazzjonijiet nazzjonali dwar il-kontijiet annwali ta’ ċerti tipi ta’ kumpanniji, b’mod partikolari tal-kumpanniji li jagħmlu parti minn korpi ta’ impriżi.
L-impriżi suġġetti għall-obbligu li jistabbilixxu kontijiet ikkonsolidati huma ddefiniti fl-Artikolu 1(1) u (2) tad-Direttiva 83/349. Skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, dan l-obbligu japplika b’mod partikolari għal kull impriża parent li:
“(a)
għandha maġġoranza tal-jeddijiet għall-voti ta’ l-azzjonisti jew tal-membri f’impriża oħra (impriża sussidjarja);
jew
(b)
għandha l-jedd li taħtar jew tneħħi maġġoranza tal-membri tal-korp amministrattiv, ta’ tmexxija jew ta’ sorveljanza ta’ impriża oħra (impriża sussidjarja) u hija fl-istess ħin azzjonista jew membru ta’ dik l-impriża;
jew
([c])
għandha l-jedd teżerċita influwenza dominanti fuq impriża (impriża sussidjarja) li tagħha hija azzjonista jew membru [...]”
Skont l-Artikolu 16(3) tal-istess direttiva, il-“[k]ontijiet konsolidati għandhom jagħtu stampa sewwa u xierqa ta’ l-attiv, il-passiv, il-pożizzjoni finanzjarja u l-qligħ jew telf ta’ l-impriżi inklużi fihom meħuda b’mod ġenerali”.
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
L-appellanti hija kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata rregolata mid-dritt Franċiż li ilha mill-1994 teżerċita kontroll fuq Gascogne Sack Deutschland GmbH, li kien jisimha Sachsa Verpackung GmbH (iktar ’il quddiem “Sachsa”).
L-appellanti żżomm direttament 10 % mill-azzjonijiet ta’ Sachsa. Gascogne Deutschland GmbH, li hija 100 % sussidjarja tal-appellanti, iżżomm id-90 % l-oħra tal-azzjonijiet ta’ Sachsa.
Fl-2001, British Polythene Industries plc informat lill-Kummissjoni li kien hemm akkordju fis-settur tal-boroż industrijali.
Wara li wettqet numru ta’ verifiki matul Ġunju 2002, il-Kummissjoni bdiet il-proċedura amministrattiva fid-29 ta’ April 2004 u adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fil-konfront ta’ diversi kumpanniji, li fosthom kien hemm, b’mod partikolari, l-appellanti.
Fit-30 ta’ Novembru 2005, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, li l-Artikolu 1(1)(k) tagħha jipprovdi li Sachsa u l-appellanti kienu kisru l-Artikolu 81 KE meta pparteċipaw, Sachsa, mid-9 ta’ Frar 1988 sas-26 ta’ Ġunju 2002 u, l-appellanti, mill-1 ta’ Jannar 1994 sas-26 ta’ Ġunju 2002, f’numru ta’ ftehim u ta’ prattiki miftiehma fis-settur tal-boroż tal-plastik industrijali fil-Belġju, fil-Ġermanja, fi Spanja, fi Franza, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi, li kienu jikkonċernaw l-iffissar tal-prezzijiet u l-implementazzjoni ta’ mudelli komuni għall-kalkolu tal-prezzijiet, it-taqsim tas-swieq u l-attribuzzjoni ta’ kwoti tal-bejgħ, it-tqassim tal-klijenti, tan-negozju u tal-ordnijiet, is-sottomissjoni miftiehma għal ċerti sejħiet għal offerti u l-iskambju ta’ informazzjoni individwalizzata.
Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni imponiet fuq Sachsa, fil-punt (i) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża, multa ta’ EUR 13.20 miljun, filwaqt li ppreċiżat li l-appellanti kienet responsabbli
in solidum
fir-rigward ta’ EUR 9.90 miljuni minn dan l-ammont.
Is-sentenza appellata
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-23 ta’ Frar 2006, l-appellanti ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni kontenzjuża. Hija talbet, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali tannulla din id-deċiżjoni sa fejn kienet tikkonċernaha, tibdilha sa fejn kienet timponi fuq Sachsa multa ta’ iktar minn 10 % tad-dħul mill-bejgħ tagħha jew, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta
in solidum
fuq din tal-aħħar u fuqha.
Insostenn tar-rikors tagħha, l-appellanti invokat tliet motivi. L-ewwel motiv, imressaq b’mod prinċipali, kien ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 81 KE sa fejn il-Kummissjoni kienet imputatilha, b’mod żbaljat, il-prattiki ta’ Sachsa b’effett mill-1 ta’ Jannar 1994 u, għaldaqstant, żammitha, b’mod żbaljat, responsabbli
in solidum
fir-rigward tal-ħlas ta’ parti mill-multa imposta fuq din tal-aħħar. Permezz tat-tieni motiv tagħha, imressaq b’mod sussidjarju, l-appellanti sostniet li l-Kummissjoni kienet kisret l-Artikolu 81 KE billi interpretat b’mod żbaljat il-kunċett ta’ impriża fis-sens ta’ dan l-artikolu u kienet naqset milli tosserva l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 billi bbażat ruħha, b’mod żbaljat, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-limitu massimu tal-multa, fuq id-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat tal-grupp ikkontrollat minnha. It-tielet motiv, imressaq b’mod iktar sussidjarju, kien ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità sa fejn il-Kummissjoni kienet imponiet fuq l-appellanti multa eċċessiva.
Permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Ottubru 2010, l-appellanti talbet li tinfetaħ mill-ġdid il-proċedura bil-miktub minħabba l-intervent ta’ punt ta’ liġi ġdid fil-mori tal-kawża, jiġifieri d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona u, b’mod iktar partikolari, tal-Artikolu 6 TUE, li għolla l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) għal-livell tad-dritt primarju.
Matul is-seduta, li nżammet fit-2 ta’ Frar 2011, l-appellanti sostniet, minbarra l-motivi invokati fir-rikors tagħha, diversi lmenti bbażati fuq il-Karta u invokat b’mod partikolari ksur tal-preżunzjoni tal-innoċenza stabbilita fl-Artikolu 48 tal-Karta. F’dan ir-rigward, fil-punti 27, 28 u 30 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet hekk:
“27
[...] [L]-ilmenti [tal-appellanti] ibbażati fuq ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni tal-innoċenza u tad-drittijiet tad-difiża, iggarantiti mill-Artikolu 48 tal-Karta, [...] huma addizzjonali għall-argumenti żviluppati fil-kuntest tal-motivi invokati fl-istadju tar-rikors u ma humiex marbuta b’mod suffiċjentement mill-qrib mal-argumenti żviluppati inizjalment b’tali mod li jistgħu jitqiesu bħala li jirriżultaw mill-iżvilupp normali tat-trattazzjoni fil-kuntest ta’ proċedura kontenzjuża. Għaldaqstant, dawn l-ilmenti għandhom jitqiesu bħala ġodda.
Għalhekk, għandu jiġi ddeterminat jekk id-dħul fis-seħħ, fl-1 ta’ Diċembru 2009, tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari tal-Artikolu 6 tiegħu, li jagħti lill-Karta l-istess valur legali bħat-Trattati, jikkostitwixxix fatt ġdid li jiġġustifika t-tressiq ta’ lmenti ġodda. F’dan id-dawl, għandu jiġi osservat li, fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni [kontenzjuża], il-prinċipji invokati [mill-appellanti] kienu jagħmlu parti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni u kienu ggarantiti minnu, bħala prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni [...]
[...]
Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-appellanti ma tistax tinvoka l-emendi introdotti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni permezz tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona sabiex tinvoka, fl-istadju tas-seduta, ksur tal-Artikolu 48 tal-Karta. [...]”
Fir-rigward tat-tliet motivi ta’ annullament invokati mill-appellanti fir-rikors tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdithom bħala infondati.
Fir-rigward tal-ewwel motiv, dwar l-imputazzjoni żbaljata lill-appellanti tal-prattiki implementati minn Sachsa, il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett fakkret, fil-punti 69 u 70 tas-sentenza appellata, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li minnha jirriżulta li, meta kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital tas-sussidjarja tagħha li tkun wettqet ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, ikun hemm preżunzjoni konfutabbli li din il-kumpannija parent teżerċita effettivament influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha. It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 72 tas-sentenza appellata, li huwa paċifiku li l-“[appellanti] kienet iżżomm direttament u indirettament 100 % tal-azzjonijiet ta’ Sachsa u li hija għalhekk kellha l-possibbiltà teżerċita kontroll fuq l-aġir ta’ Sachsa fis-suq”. Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali eżaminat, fil-punti 73 sa 93 tas-sentenza appellata, l-argumenti invokati mill-appellanti sabiex turi li Sachsa kienet tiddetermina l-mod kif taġixxa hija stess u li għalhekk kienet awtonoma. Wara li rrilevat, fil-punt 74 tas-sentenza msemmija, li “[g]ħalkemm huwa minnu li wħud mill-fatturi msemmija [mill-appellanti] jindikaw li Sachsa kienet tgawdi minn awtonomija kbira, xorta waħda jibqa’ l-fatt li [l-appellanti] kienet effettivament interveniet fil-funzjonament tas-sussidjarja tagħha, li kienet imponitilha limiti kunsiderevoli fl-orjentament tal-aġir tagħha fis-suq u li hija għalhekk eżerċitat kontroll effettiv fuq is-sussidjarja tagħha”.
Fil-punt 93 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet kif ġej:
“Għalhekk, mill-eżami tal-provi u tal-argumenti kollha mressqa [mill-appellanti] u mill-Kummissjoni jirriżulta li din tal-aħħar ma wettqitx żball ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li [l-appellanti] kienet teżerċita sorveljanza regolari fuq il-ġestoni tas-sussidjarja tagħha u meta imputat [lill-appellanti] r-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha. Fil-fatt, mingħajr ma huwa meħtieġ għall-Kummissjoni li tibbaża ruħha fuq il-preżunzjoni ta’ kontroll effettiv maħluqa mill-fatt li l-appellanti żżomm 100 % tal-kapital ta’ Sachsa, il-provi li għandha l-Kummissjoni, ikkunsidrati flimkien, jippermettulha f’dan il-każ li tikkonkludi li kien hemm kontroll effettiv mill-kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha.”
Fir-rigward tat-tieni motiv invokat mill-appellanti insostenn tar-rikors tagħha, sa fejn kien ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet dan li ġej fil-punti 110 sa 113 tas-sentenza appellata:
“110
[...] il-limitu massimu tal-ammont tal-multa msemmi fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 għandu jiġi kkalkolat fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ tal-impriża fis-sens tar-regoli tal-kompetizzjoni, jiġifieri fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji kollha li jappartjenu lill-grupp li l-kumpannija holding tiegħu hija [l-appellanti].
[...] it-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat tal-kumpannija parent għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata ma huwiex suġġett għall-kundizzjoni li jiġi stabbilit li kull sussidjarja li tagħmel parti mill-grupp ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq.
It-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat tal-kumpannija holding [...] ma jfissirx li r-responsabbiltà tal-ksur ikkonstatat tkun qiegħda tiġi imputata lis-sussidjarji li jagħmlu parti mill-grupp ikkontrollat minn din il-kumpannija holding. Fil-fatt, il-limitu massimu previst minn din id-dispożizzjoni huwa maħsub biss sabiex tiġi prekluża l-impożizzjoni ta’ multa eċċessiva fir-rigward tad-daqs globali tal-entità ekonomika fil-jum tal-adozzjoni tad-deċiżjoni, fejn dan id-daqs globali jiġi evalwat fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji li jikkostitwixxu l-grupp ta’ kumpanniji [...]
Għal din ir-raġuni, sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat tal-kumpannija holding għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata ma huwiex meħtieġ li s-sussidjarji li jikkostitwixxu l-grupp ikunu kollha attivi fl-istess suq u lanqas ma huwa meħtieġ li jkun hemm rabta bejn dawn is-sussidjarji u l-ksur.”
Wara li eżaminat il-motivi kollha invokati mill-appellanti insostenn tar-rikors tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħditu fl-intier tiegħu.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
L-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
prinċipalment, tannulla s-sentenza appellata;
—
sussidjarjament, tannulla s-sentenza appellata sa fejn ikkonfermat is-sanzjoni li kienet imposta fuqha permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża u tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali jew tiffissa direttament l-ammont tal-multa f’ammont li ma jaqbiżx l-10 % tad-dħul mill-bejgħ akkumulat iġġenerat minnha stess u minn Sachsa, u dan filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni t-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tiċħad l-appell u
—
tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.
Permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Settembru 2012, l-appellanti, filwaqt li bbażat ruħha fuq l-Artikolu 42(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-verżjoni tagħhom li kienet applikabbli f’dik id-data, talbet li tinfetaħ mill-ġdid il-proċedura bil-miktub minħabba l-intervent ta’ element ġdid, jiġifieri s-sitwazzjoni finanzjarja b’defiċit qawwi li kienet tinsab fiha.
Skont l-Artikolu 24 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 61 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja stiednet lill-partijiet, lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll lill-Istati Membri, sabiex iwieġbu għal numru ta’ mistoqsijiet dwar il-kriterji li jippermettu li tiġi evalwata n-natura raġonevoli tat-tul ta’ proċedura segwita quddiem il-Qorti Ġenerali kif ukoll dwar il-miżuri ta’ natura li jirrimedjaw għall-konsegwenzi ta’ tul eċċessiv ta’ tali proċedura.
Fuq l-appell
Fuq l-ewwel u t-tieni aggravji
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ddikjarat inammissibbli, minħabba li kienu tardivi, l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-preżunzjoni tal-innoċenza u tad-drittijiet tad-difiża li hija ressqet matul is-seduta fuq il-bażi tal-Karta. Hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ddeċidiet, minn naħa, li dawn l-ilmenti ma kinux marbuta b’mod suffiċjentement mill-qrib mal-argumenti żviluppati inizjalment fir-rikors promotur u, min-naħa l-oħra, li d-dħul fis-seħħ tat-Trattat UE ma kienx jikkostitwixxi fatt ġdid li jiġġustifika li tali lmenti jiġu invokati wara l-preżentata tar-rikors.
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ddeċidiet, għas-sempliċi raġuni li kienet iżżomm il-kapital kollu tas-sussidjarja tagħha, jiġifieri Sachsa, li r-responsabbiltà għall-aġir antikompetittiv ta’ din tal-aħħar setgħet tiġi imputata lilha. B’hekk, il-Qorti Ġenerali injorat il-preżunzjoni tal-innoċenza ggarantita mill-Artikolu 48 tal-Karta u kisret l-obbligu tagħha li timmotiva s-sentenzi tagħha.
Il-Kummissjoni tqis li l-ewwel aggravju huwa manifestament infondat.
Hija tikkunsidra li t-tieni aggravju huwa inammissibbli sa fejn ma tqajjimx fl-ewwel istanza. Skont il-Kummissjoni, dan l-aggravju huwa wkoll ineffettiv sa fejn, sabiex żammet lill-appellanti responsabbli
in solidum
għall-ksur imwettaq minn Sachsa, hija ma kinitx ibbażat ruħha biss fuq il-preżunzjoni tal-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti marbuta maż-żamma ta’ 100 % tal-kapital ta’ din tal-aħħar. Fi kwalunkwe każ, l-aggravju huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-ewwel u t-tieni aggravji, li jqajmu kwistjonijiet marbuta mal-osservanza tal-preżunzjoni tal-innoċenza u mar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, għandhom jiġu eżaminati flimkien.
Fir-rigward tal-ewwel aggravju invokat mill-appellanti insostenn tal-appell tagħha u sa fejn din tal-aħħar qiegħda tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ddeċidiet li l-ilmenti mqajma minnha matul is-seduta fuq il-bażi tal-Karta ma kinux jikkostitwixxu amplifikazzjoni tal-motivi mressqa inizjalment fir-rikors, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-appellanti tirrikonoxxi espliċitament, fl-appell tagħha, li hija ma kienet għamlet l-ebda riferiment espliċitu għall-Karta fir-rikors tagħha iżda li, f’dak l-istadju tal-proċedura bil-miktub, hija kienet sempliċement qajmet il-fatt li fil-prattika kien impossibbli li tipproduċi prova ta’ fatt negattiv, bħalma hija l-assenza ta’ istruzzjonijiet mogħtija minn kumpannija parent lis-sussidjarja tagħha. L-appellanti tirrikonoxxi wkoll li kien biss fi stadju proċedurali sussegwenti, jiġifieri fl-istadju tar-replika, li hija semmiet il-Karta fil-forma ta’ riferiment għall-prinċipju li r-reati u l-pieni għandhom ikunu stabbiliti b’liġi, kif previst fl-Artikolu 49 tal-Karta.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-appellanti ma tistax tikkontesta l-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punt 27 tas-sentenza appellata fis-sens li l-ilmenti mressqa mill-appellanti matul is-seduta u bbażati fuq ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni tal-innoċenza u tad-drittijiet tad-difiża, iggarantiti mill-Artikolu 48 tal-Karta, ma kinux marbuta b’mod suffiċjentement mill-qrib mal-argumenti żviluppati inizjalment fir-rikors promotur b’tali mod li setgħu jitqiesu bħala li jirriżultaw mill-iżvilupp normali tat-trattazzjoni fil-kuntest ta’ proċedura kontenzjuża. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kellha raġun meta kkunsidrat li dawn l-argumenti kienu ġodda.
Fir-rigward tal-kwistjoni ta’ jekk id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona kellux jiġi kkunsidrat, kif issostni l-appellanti, bħala element li ħareġ matul il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u li, għal din ir-raġuni, kien jiġġustifika, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-produzzjoni ta’ motivi ġodda, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li dan id-dħul fis-seħħ, li jimplika l-inklużjoni tal-Karta fid-dritt primarju tal-Unjoni, ma jistax jitqies li huwa punt ta’ liġi ġdid fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 42(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha. F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li, anki qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat, hija kienet diġà kkonstatat diversi drabi li d-dritt għal smigħ xieraq kif jirriżulta, b’mod partikolari, mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, jikkostitwixxi dritt fundamentali rrispettat mill-Unjoni Ġenerali bħala prinċipju ġenerali bis-saħħa tal-Artikolu 6(2) UE (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-3 ta’ Mejju 2012, Legris Industries vs Il-Kummissjoni, C‑289/11 P, punt 36).
Din l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-Regoli tal-Proċedura tagħha tgħodd,
mutatis mutandis,
għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet korrispondenti tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel aggravju invokat mill-appellanti insostenn tal-appell tagħha għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fir-rigward tat-tieni aggravju invokat mill-appellanti insostenn tal-appell tagħha u sa fejn din tal-aħħar tikkritika lill-Qorti Ġenerali li injorat il-preżunzjoni tal-innoċenza ggarantita mill-Artikolu 48 tal-Karta meta ddeċidiet li r-responsabbiltà tal-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha, jiġifieri minn Sascha, seta’ jiġi imputat lilha peress li kienet iżżomm il-kapital kollu ta’ din tal-aħħar, għandu jiġi rrilevat li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, jekk parti titħalla tqajjem, għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, motiv li setgħet tqajjem, iżda li ma tkunx qajmitu, quddiem il-Qorti Ġenerali, din il-parti tkun qiegħda titħalla tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tilwima b’portata ikbar minn dik li kellha quddiemha l-Qorti Ġenerali. Bħala prinċipju, fil-kuntest ta’ appell, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-eżami tal-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali tal-motivi li jkunu ġew ittrattati quddiemha.
Għaldaqstant, sa fejn huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 48 tal-Karta, it-tieni aggravju invokat mill-appellanti għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
Sa fejn l-appellanti qiegħda ssostni, fil-kuntest tal-istess aggravju, li l-Qorti Ġenerali naqset milli twettaq l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha meta ma rrispondietx għall-argumenti li hija invokat sabiex tistabbilixxi li l-preżunzjoni tal-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti topera, fil-prattika, bħala preżunzjoni inkonfutabbli, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-obbligu li timmotiva s-sentenzi, li għandha l-Qorti Ġenerali bis-saħħa tal-Artikolu 36 u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma jeħtieġx li l-Qorti Ġenerali tipprovdi espożizzjoni li ssegwi b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed ir-raġunamenti kollha mressqa mill-partijiet fil-kawża. Għaldaqstant, il-motivazzjoni tista’ tkun impliċita, bil-kundizzjoni li tippermetti lill-partijiet ikkonċernati jidentifikaw ir-raġunijiet li fuqhom tkun ibbażata s-sentenza appellata u li tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja jkollha biżżejjed elementi sabiex teżerċita l-istħarriġ tagħha fil-kuntest ta’ appell.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali, fl-ewwel lok, ġustament fakkret, fil-punti 69 u 70 tas-sentenza appellata, il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, ikkonfermata minn din tal-aħħar wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Schindler Holding
et
vs Il-Kummissjoni, C‑501/11 P, punti 107 sa 111), li minnha jirriżulta li, meta kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital tas-sussidjarja tagħha li tkun wettqu ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, ikun hemm preżunzjoni konfutabbli li din il-kumpannija parent teżerċita effettivament influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha. Skont din il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni tista’ għaldaqstant iżżomm lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha, u dan sakemm din il-kumpannija parent, li fuqha jaqa’ l-oneru li tegħleb din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistabbilixxu li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-19 ta’ Lulju 2012, Alliance One International u Standard Commercial Tobacco vs Il-Kummissjoni u Il-Kummissjoni vs Alliance One International
et
, C-628/10 P u C-14/11 P, punt 47).
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali ddedikat il-punti 73 sa 93 tas-sentenza appellata għall-eżami tal-argumenti mqajma mill-appellanti sabiex tistabbilixxi li hija ma kinitx intervjeniet fil-funzjonament ta’ Sachsa. Filwaqt li rrikonoxxiet, fil-punt 74, li wħud minn dawn l-argumenti kienu jindikaw li Sachsa kellha awtonomija kbira, il-Qorti Ġenerali, wara li eżaminat b’mod iddettaljat il-provi prodotti mill-partijiet, ikkonkludiet, fil-punt 93, li l-Kummissjoni ma kinitx wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li l-appellanti kienet teżerċita sorveljanza regolari fuq il-ġestjoni tas-sussidjarja tagħha u meta imputatilha responsabbiltà għall-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha.
Għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-appellanti, l-approċċ adottat mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata ma jurix li l-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti eżerċitata mill-kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha li tkun miżmuma minnha kompletament jew kważi kompletament għandha, fil-verità, natura inkonfutabbli.
Fil-fatt, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, is-sempliċi fatt li entità ma tipproduċix, f’każ partikolari, provi ta’ natura li jikkonfutaw il-preżunzjoni tal-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti mill-kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha ma jfissirx li din il-preżunzjoni ma tista’ tiġi kkonfutata f’ebda każ (sentenza tad-29 ta’ Settembru 2011, Elf Aquitaine vs Il-Kummissjoni,
C-521/09 P, Ġabra p. I-8947
, punt 66).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sa fejn l-appellanti ssostni li l-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali tal-argumenti invokati minnha turi, minħabba s-sempliċi konklużjoni li waslet għaliha — negattiva mill-perspettiva tal-appellanti — l-eżistenza ta’ preżunzjoni inkonfutabbli, tali argumenti għandhom jiġu miċħuda (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Elf Aquitaine vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 67).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li interpretat il-kunċett ta’ impriża b’mod żbaljat meta kkunsidrat li l-Kummissjoni kienet ġustament ħadet inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu massimu tal-ammont tal-multa msemmi fl-Artiklu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, id-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji kollha li jappartjenu lill-grupp li tiegħu hija kienet il-kumpannija holding. Skont l-appellanti, huwa biss f’sitwazzjoni fejn dan il-grupp kollu jkun jikkostitwixxi impriża waħda li d-dħul mill-bejgħ akkumulat tiegħu jkun jista’ jservi bħala limitu massimu għall-kalkolu tal-multa imposta b’konsegwenza ta’ prattika antikompetittiva mwettqa minn waħda mis-sussidjarji tiegħu. Issa, la fid-deċiżjoni kontenzjuża u lanqas fis-sentenza appellata ma sar tentattiv sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ tali entità waħda.
Minbarra dan in-nuqqas ta’ motivazzjoni, il-Qorti Ġenerali wettqet ukoll żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punt 108 tas-sentenza appellata, li d-daqs globali ta’ entità ekonomika għandu jiġi evalwat “fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji kollha li jikkostitwixxu l-grupp li jkun ikkontrollat mill-kumpannija holding, peress li huwa biss id-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji li jifformaw dan il-grupp li jista’ jikkostitwixxi indikazzjoni tad-daqs u tas-saħħa ekonomika tal-impriża inkwistjoni”. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali naqset milli tagħmel distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ grupp u ta’ impriża.
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju ma huwiex fondat. Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dħul mill-bejgħ globali ta’ impriża jagħti indikazzjoni tad-daqs ekonomiku tagħha u tal-influwenza tagħha fuq is-suq. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li hija setgħet, sabiex tiddetermina l-limitu massimu tal-multa, tibbaża ruħha fuq id-dħul mill-bejgħ globali tal-grupp li kien ikkontrollat mill-appellanti, kif jirriżulta mir-regoli dwar kontijiet ikkonsolidati fis-seħħ fid-dritt tal-Unjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jipprovdi li l-Kummissjoni tista’ timponi multi fuq l-impriżi li jwettqu ksur tal-Artikolu 81 KE bil-kundizzjoni li, għal kull impriża li tipparteċipa fil-ksur, il-multa ma għandhiex taqbeż 10 % tad-dħul mill-bejgħ totali tagħha ġġenerat matul is-sena kummerċjali preċedenti.
Dan il-limitu massimu tal-ammont tal-multa huwa maħsub sabiex tiġi evitata l-impożizzjoni ta’ multi li fir-rigward tagħhom ikun jista’ jiġi previst li l-impriżi, fid-dawl tad-daqs tagħhom kif iddeterminat, anki jekk b’mod approssimattiv u imperfett, permezz tad-dħul mill-bejgħ globali tagħhom, ma humiex ser ikunu f’pożizzjoni li jħallsu. Dan huwa, għaldaqstant, limitu li, filwaqt li japplika b’mod uniformi għall-impriżi kollha u li jiddependi mid-daqs ta’ kull waħda minnhom, huwa maħsub sabiex jiġu evitati multi ta’ livell eċċessiv jew sproporzjonat (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, C ‑
189/02 P, C-202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425
, punti 280 u 281).
Madankollu, dan l-għan għandu jiġi kkunsidrat flimkien mal-intenzjoni li l-multa jkollha natura dissważiva suffiċjenti, li tiġġustifika t-teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs u tas-saħħa ekonomika tal-impriża kkonċernata, jiġifieri tar-riżorsi globali tal-awtur tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Ġunju 2010, Lafarge vs Il-Kummissjoni,
C-413/08 P, Ġabra p. I-5361
, punt 102 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, huwa l-impatt mixtieq fuq l-impriża kkonċernata li jiġġustifika t-teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs u tar-riżorsi globali ta’ din l-impriża sabiex jiġi żgurat li l-multa jkollha effett dissważiv suffiċjenti, u dan sa fejn is-sanzjoni ma għandhiex tkun negliġibbli fid-dawl, b’mod partikolari, tal-kapaċità finanzjarja tal-impriża msemmija (sentenza Lafarge vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 104).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, meta jkunu qegħdin jiġu evalwati r-riżorsi finanzjarji ta’ impriża li lilha jiġi imputat ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, jidher iġġustifikat li jittieħed inkunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-kumpanniji kollha li fir-rigward tagħhom l-impriża kkonċernata tgawdi mill-possibbiltà li teżerċita influwenza determinanti.
B’mod partikolari, meta l-impriża li lilha jiġi imputat il-ksur tkun tikkontrolla grupp ta’ kumpanniji li jikkostitwixxu unità ekonomika, id-dħul mill-bejgħ li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu massimu tal-ammont tal-multa msemmi fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 huwa dak ta’ dan il-grupp kollu.
Fil-fatt, dan id-dħul mill-bejgħ jikkostitwixxi l-aħjar indikatur tal-kapaċità tal-impriża kkonċernata li tirrilaxxa l-fondi neċessarji għall-ħlas tal-multa.
F’dan ir-rigward, kif sostniet il-Kummissjoni, ir-regoli dwar kontijiet ikkonsolidati fis-seħħ fid-dritt tal-Unjoni għandhom l-iskop li jagħtu stampa fidila tal-attiv u tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja kif ukoll tal-qligħ jew telf tal-kumpanniji kollha li jagħmlu parti minn grupp. Għalhekk, l-Artikolu 1(1)(a) sa (c) tad-Direttiva 93/349 jimponu l-obbligu li jiġu stabbiliti kontijiet ikkonsolidati fuq kull impriża parent li, b’mod partikolari, ikollha l-maġġoranza tal-jeddijiet tal-vot f’impriża sussidjarja, jew li jkollha l-jedd li taħtar jew tneħħi l-membri tal-korp ta’ tmexxija jew ta’ sorveljanza ta’ tali impriża jew inkella li jkollha l-jedd li teżerċita “influwenza dominanti” fuq tali impriża.
Minn dan isegwi li, meta tkun stabbilixxiet b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi l-imputabbiltà ta’ ksur lil kumpannija li tikkontrolla grupp, il-Kummissjoni tista’, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-kapaċità finanzjarja ta’ din il-kumpannija, tieħu inkunsiderazzjoni l-kontijiet ikkonsolidati ta’ din tal-aħħar sa fejn dawn jistgħu jitqiesu bħala li jikkostitwixxu element rilevanti ta’ evalwazzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punti 108 u 110 tas-sentenza appellata, li l-limitu massimu tal-ammont tal-multa imposta fuq l-appellanti kien ikkalkolat ġustament fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ akkumulat tal-kumpanniji kollha li jappartjenu lill-grupp li tiegħu din tal-aħħar kienet il-kumpannija holding.
Għall-kuntrarju tal-argument tal-appellanti, il-Kummissjoni ma tistax tkun meħtieġa, wara li tkun stabbilixxiet li l-kumpannija parent għandha tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha, turi li kull sussidjarja li tikkostitwixxi l-grupp ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq. Kif iddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 112 tas-sentenza appellata, l-imputazzjoni ta’ ksur imwettaq minn sussidjarja lill-kumpannija parent u l-projbizzjoni li tiġi imposta multa ta’ iktar minn 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata jikkostitwixxu żewġ kwistjonijiet distinti li għandhom għanijiet differenti. Jekk ikun il-każ, hija l-kumpannija li tikkunsidra li d-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat ma jirriflettix ir-realtà ekonomika li għandha tippreżenta provi ta’ natura li juru li ma hemmx setgħa ta’ kontroll min-naħa tal-kumpannija parent.
Għaldaqstant, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat, sa fejn huwa bbażat kemm fuq żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali u kemm fuq ksur minn din tal-aħħar tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
Fuq ir-raba’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Permezz ta’ dan l-aggravju, l-appellanti ssostni li d-dritt fundamentali tagħha li l-kawża tagħha tinqata’ fi żmien raġonevoli, kif iggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta, ma ġiex irrispettat f’dan il-każ.
L-appellanti tfakkar li l-proċedura segwita quddiem il-Qorti Ġenerali nbdiet fit-23 ta’ Frar 2006 u ntemmet fis-16 ta’ Novembru 2011. Hija tenfasizza li, bejn it-tmiem tal-proċedura bil-miktub u l-ewwel komunikazzjoni li hija rċeviet dwar l-istat li fih kienet tinsab il-kawża, kien għadda perijodu twil ta’ żmien li matulu l-Qorti Ġenerali ma kienet għamlet xejn.
Skont l-appellanti, la l-kumplessità jew id-daqs tal-proċess u lanqas in-numru ta’ impriżi jew in-numru ta’ lingwi tal-kawża inkwistjoni ma jistgħu jiġġustifikaw l-assenza totali ta’ trattament tal-kawża mill-Qorti Ġenerali matul dan il-perijodu.
L-appellanti ssostni li, meta ppreżentat ir-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali kontra d-deċiżjoni kontenzjuża, hija għażlet li ma tħallasx immedjatament il-multa imposta u kellha, bħala korrispettiv għal din l-għażla, taċċetta li tħallas l-interessi fuq l-ammont tal-multa kif ukoll tikkostitwixxi garanzija bankarja. It-tul eċċessiv tal-proċedura kellu l-effett li żied l-ispejjeż marbuta ma’ dawn il-proċessi.
Għalhekk, l-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata, sa fejn timponi fuq Sachsa multa li fir-rigward tagħha hija responsabbli
in solidum
, jew, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont ta’ din il-multa billi tieħu inkunsiderazzjoni l-oneru finanzjarju li kellha tbati minħabba l-ksur tad-dritt tagħha li l-kawża tagħha tiġi deċiża fi żmien raġonevoli.
Preliminarjament, il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa inammissibbli minħabba li ma tqajjimx matul is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali.
Fuq il-mertu, il-Kummissjoni tqis li, fil-każ li jinqabeż żmien raġonevoli fil-kuntest ta’ rikors ġudizzjarju ppreżentat kontra deċiżjoni li timponi multa fuq impriża minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, ir-rimedju adegwat ma għandux ikun fil-forma ta’ tnaqqis tal-multa imposta iżda għandu jkun fil-forma ta’ rikors għad-danni. Sussidjarjament, il-Kummissjoni tikkunsidra li, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li kien hemm ksur tal-prinċipju ta’ żmien raġonevoli u li dan il-ksur jeħtieġ rimedju fil-forma ta’ tnaqqis tal-multa, dan it-tnaqqis għandu jkun wieħed simboliku.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Fuq l-ammissibbiltà
Kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u mill-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-kompetenza, fil-kuntest ta’ appell, li tistħarreġ jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx irregolaritajiet proċedurali li jippreġudikaw l-interessi tal-appellant (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni,
C-385/07 P, Ġabra p. I-6155
, punt 176).
Fir-rigward tal-irregolarità invokata fil-kuntest ta’ dan l-aggravju, għandu jitfakkar li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta jipprovdi li “[k]ull persuna għandha d-dritt għal smigħ ġust u pubbliku fi żmien raġjonevoli minn qorti indipendenti u imparzjali, stabbilita minn qabel bil-liġi”. Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet diversi drabi, dan l-artikolu huwa marbut mal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 179 u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’hekk, tali dritt, li l-eżistenza tiegħu kienet irrikonoxxuta qabel id-dħul fis-seħħ tal-Karta bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, japplika fil-kuntest ta’ rikors ġudizzjarju kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 178 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għalkemm bil-kritika tagħha hija tindirizza prinċipalment il-perijodu ta’ inattività proċedurali min-naħa tal-Qorti Ġenerali bejn it-tmiem tal-proċedura bil-miktub u l-bidu tal-proċedura orali, l-appellanti ma invokatx il-ksur ta’ dan id-dritt matul is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali.
Għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, tali ommissjoni ma tistax timplika l-inammissibbiltà tar-raba’ aggravju minħabba li tqajjem għall-ewwel darba fil-kuntest tal-appell. Fil-fatt, għalkemm parti għandha tkun tista’ tqajjem irregolarità proċedurali hekk kif tqis li jkun seħħ ksur tar-regoli applikabbli, hija ma tistax tkun marbuta tagħmel dan fi stadju fejn l-effetti kollha ta’ dan il-ksur ikunu għadhom ma humiex magħrufa. Fir-rigward, b’mod partikolari, ta’ sitwazzjoni fejn ikun inqabeż żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, l-appellanti li tikkunsidra li din is-sitwazzjoni tippreġudika l-interessi tagħha ma hijiex meħtieġa tinvoka immedjatament dan il-preġudizzju. Jekk ikun il-każ, hija tista’ tistenna li tintemm il-proċedura sabiex tkun taf it-tul totali ta’ din il-proċedura u sabiex b’hekk ikollha l-elementi neċessarji kollha sabiex tidentifika l-preġudizzju li tikkunsidra li ġarrbet.
Għaldaqstant, ir-raba’ aggravju invokat mill-appellanti insostenn tal-appell huwa ammissibbli.
– Fuq il-mertu
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-fatt li jkun inqabeż żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, sa fejn jikkostitwixxi irregolarità proċedurali li tikkostitwixxi ksur ta’ dritt fundamentali, għandu jintitola lill-parti kkonċernata għal rimedju effettiv li permezz tiegħu tkun tista’ tikseb kumpens adegwat (ara s-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tas-26 ta’ Ottubru 2000, Kudla vs Il-Polonja,
Recueil des arrêts et décisions
2000 XI, § 156 u 157).
Għalkemm l-appellanti qiegħda titlob l-annullament tas-sentenza appellata u, sussidjarjament, annullament ta’ din is-sentenza sa fejn tikkonferma l-multa li kienet imposta fuqha jew tnaqqis tal-ammont ta’ din il-multa, għandu jiġi rrilevat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fl-assenza ta’ kull indizju li juri li t-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali kellu impatt fuq l-eżitu tal-kawża, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni ma jistax iwassal għall-annullament tas-sentenza appellata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 190 u 196, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Din il-ġurisprudenza hija bbażata b’mod partikolari fuq il-kunsiderazzjoni li, fl-assenza ta’ impatt fuq l-eżitu tal-kawża tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, l-annullament tas-sentenza appellata ma jirrimedjax il-ksur, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva (sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 193).
Fil-kawża ineżami, l-appellanti ma pprovdiet lill-Qorti tal-Ġustizzja ebda indizju ta’ natura li jindika li n-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni seta’ kellu impatt fuq l-eżitu tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali.
Minn dan isegwi li, għall-kuntrarju ta’ dak li qiegħda titlob l-appellanti, ir-raba’ aggravju ma jistax iwassal, bħala tali, għall-annullament tas-sentenza appellata.
Madankollu, l-appellanti qiegħda ssostni li t-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali kellu konsegwenzi finanzjarji onerużi għaliha u qiegħda għalhekk titlob l-annullament tal-multa li hija responsabbli tħallas
in solidum
.
F’dan ir-rigward, fid-dawl tal-ħtieġa li tiġi żgurata l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tippermetti, għas-sempliċi raġuni li ma kienx osservat żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, lill-appellanti tikkontesta l-fondatezza jew l-ammont ta’ multa meta jkunu ġew miċħuda l-aggravji kollha mressqa kontra l-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-ammont ta’ din il-multa u tal-aġir issanzjonat minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 194).
Minn dan isegwi li n-nuqqas ta’ osservanza ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni fil-kuntest tal-eżami ta’ rikors ġudizzjarju ppreżentat kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi multa fuq impriża minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma jistax iwassal għall-annullament, totali jew parzjali, tal-multa imposta permezz ta’ din id-deċiżjoni.
Sa fejn l-appellanti qiegħda titlob, sussidjarjament, tnaqqis tal-ammont tal-multa li hija responsabbli
in solidum
għall-ħlas tagħha bħala kumpens għad-dannu ekonomiku li hija tallega li ġarrbet minħabba t-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Ġustizzja, meta kellha quddiemha sitwazzjoni simili, laqgħet tali talba għal raġunijiet marbuta mal-ekonomija tal-ġudizzju u sabiex tiggarantixxi rimedju immedjat u effettiv kontra tali irregolarità proċedurali u, għalhekk, kienet naqqset l-ammont tal-multa (sentenza tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni,
C-185/95 P, Ġabra p. I-8417
, punt 48).
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ kawża dwar deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti iżda li ma timponix multa, iddeċidiet li n-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni jista’ jagħti lok għal talba għad-danni (sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 195).
Huwa minnu li l-kawża ineżami tikkonċerna sitwazzjoni simili għal dik li kienet wasslet għas-sentenza Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq. Madankollu, talba għad-danni mressqa kontra l-Unjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 258 TFUE u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE tikkostitwixxi, sa fejn tista’ tkopri s-sitwazzjonijiet kollha fejn ikun inqabeż żmien raġonevoli fi proċedura, rimedju effettiv u ta’ applikazzjoni ġenerali sabiex jiġi invokat u ssanzjonat tali ksur.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi li ksur, minn qorti tal-Unjoni, tal-obbligu tagħha li jirriżulta mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta li tiddeċiedi l-kawżi mressqa quddiemha fi żmien raġonevoli, għandu jiġi ssanzjonat permezz ta’ rikors għad-danni ppreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali peress li tali rikors jikkostitwixxi rimedju effettiv.
Minn dan isegwi li talba intiża sabiex jinkiseb kumpens għad-dannu kkawżat min-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni ma tistax titressaq direttament quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell iżda għandha titressaq quddiem il-Qorti Ġenerali stess.
Fir-rigward tal-kriterji li permezz tagħhom ikun jista’ jiġi evalwat jekk il-Qorti Ġenerali osservatx il-prinċipju ta’ żmien raġonevoli, għandu jitfakkar li n-natura raġonevoli taż-żmien għall-għoti ta’ deċiżjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull kawża, bħalma huma l-kumplessità tat-tilwima u l-aġir tal-partijiet (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 181 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-lista tal-kriterji rilevanti ma hijiex eżawrjenti u li l-evalwazzjoni tan-natura raġonevoli taż-żmien imsemmi ma teħtieġx eżami sistematiku taċ-ċirkustanzi tal-kawża fid-dawl ta’ kull wieħed minn dawn il-kriterji meta t-tul tal-proċedura jidher li jkun iġġustifikat fir-rigward ta’ wieħed minn dawn il-kriterji. B’hekk, il-kumplessità tal-kawża jew aġir dilatorju min-naħa tar-rikorrent jistgħu jitqiesu li jiġġustifikaw terminu li
prima facie
jkun jidher twil wisq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 182 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-eżami ta’ dawn il-kriterji, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, fil-każ ta’ tilwima dwar l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, ir-rekwiżit fundamentali ta’ ċertezza legali li għandhom jibbenefikaw minnha l-operaturi ekonomiċi u l-għan li jiġi żgurat li ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern huma ta’ interess kunsiderevoli mhux biss għar-rikorrent stess u għall-kompetituri tiegħu iżda wkoll għal terzi, u dan minħabba n-numru kbir ta’ persuni kkonċernati u ta’ interessi finanzjarji inkwistjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 186 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Hija wkoll il-Qorti Ġenerali li għandha tevalwa kemm ir-realtà tad-dannu invokat kif ukoll ir-rabta kawżali bejn dan id-dannu u t-tul eċċessiv tal-proċedura ġudizzjarja kontenzjuża billi teżamina l-provi prodotti għal dan il-għan.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, fil-każ ta’ rikors għad-danni bbażat fuq ksur, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta, sa fejn allegatament ma osservatx ir-rekwiżiti marbuta mal-osservanza ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, il-Qorti Ġenerali għandha, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, tieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipji ġenerali applikabbli fl-ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri sabiex jiġu ttrattati r-rikorsi bbażati fuq ksur simili. F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali għandha b’mod partikolari tistħarreġ jekk tistax tiġi identifikata, minbarra l-eżistenza ta’ dannu materjali, l-eżistenza ta’ dannu immaterjali li setgħet ġarrbet il-parti milquta mill-qbiż ta’ żmien raġonevoli u li, jekk ikun il-każ, għandu jkun is-suġġett ta’ kumpens adegwat.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali, li għandha kompetenza bis-saħħa tal-Artikolu 256(1) TFUE, għandha tiddeċiedi dwar tali talbiet għad-danni u dan permezz ta’ kulleġġ ġudikanti differenti minn dak li jkun ittratta l-kawża li tkun wasslet għall-proċedura li t-tul tagħha jkun qiegħed jiġi kkritikat u billi tapplika l-kriterji ddefiniti fil-punti 85 sa 89 ta’ din is-sentenza.
B’dan premess, għandu jiġi kkonstatat li t-tul tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, li damet għal kważi 5 snin u 9 xhur, ma jista’ jiġi ġġustifikat minn ebda waħda miċ-ċirkustanzi partikolari għall-kawża li tat lok għal din it-tilwima.
B’mod partikolari, jirriżulta li l-perijodu bejn it-tmiem tal-proċedura bil-miktub, bil-preżentata, fi Frar 2007, tal-kontroreplika tal-Kummissjoni, u l-ftuħ, matul Diċembru 2010, tal-proċedura orali, kien ta’ madwar 3 snin u 10 xhur. It-tul ta’ dan il-perijodu ma jistax jiġi spjegat miċ-ċirkustanzi tal-kawża, u dan la mill-kumplessità tat-tilwima, la mill-aġir tal-partijiet u lanqas mill-intervent ta’ kwistjonijiet proċedurali.
Fir-rigward tal-kumplessità tat-tilwima, mill-eżami tar-rikors ippreżentat mill-appellanti, kif deskritt fil-qosor fil-punt 13 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li, għalkemm kienu jeħtieġu eżami ddettaljat, il-motivi invokati ma kinux jippreżentaw livell ta’ diffikultà partikolarment għoli. Għalkemm huwa minnu li ħmistax mid-destinatarji tad-deċiżjoni kontenzjuża ppreżentaw rikors għall-annullament tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, dan il-fatt ma setax iwaqqaf lill-Qorti Ġenerali milli tissintetizza l-proċess u milli tipprepara l-proċedura orali f’perijodu ta’ żmien iqsar minn 3 snin u 10 xhur.
Għandu jiġi enfasizzat li, matul dan il-perijodu ta’ żmien, il-proċedura la kienet interrotta u lanqas ma kienet imdewma minħabba l-adozzjoni, mill-Qorti Ġenerali, ta’ xi miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura.
Fir-rigward tal-aġir tal-partijiet u tal-intervent ta’ kwistjonijiet proċedurali, il-fatt li l-appellanti talbet, matul Ottubru 2010, il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura bil-miktub ma jistax jiġġustifika t-tul ta’ żmien ta’ 3 snin u 8 xhur li kien diġà għadda mill-għeluq tagħha. Barra minn hekk, kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 105 tal-konklużjonijiet tagħha, il-fatt li l-appellanti kienet informata matul Diċembru 2010 li kellha tinżamm seduta matul Frar 2011 jindika li dan il-fatt seta’ kellu biss effett minimu fuq it-tul globali tal-proċedura, jew saħansitra ma kellu ebda impatt f’dan ir-rigward.
Fid-dawl tal-punti preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li l-proċedura segwita quddiem il-Qorti Ġenerali kisret it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta sa fejn ma osservatx ir-rekwiżiti marbuta mal-osservanza ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, ksur dan li jikkostitwixxi ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali intiża li tagħti drittijiet lill-individwi (sentenza tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergarderm u Goupil vs Il-Kummissjoni,
C-352/98 P, Ġabra p. I-5291
, punt 42).
Madankollu, mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 73 sa 84 ta’ din is-sentenza jirriżulta li r-raba’ aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq is-sitwazzjoni finanzjarja tal-appellanti
Matul is-seduta, l-appellanti ppreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja informazzjoni dwar is-sitwazzjoni finanzjarja attwali tagħha, informazzjoni li minnha allegatament jirriżulta li l-appellanti ma tinsabx f’pożizzjoni li tħallas il-multa imposta fid-deċiżjoni kontenzjuża. Skont l-appellanti, dawn l-iżviluppi, li huma intiżi li jissostanzjaw it-talba tagħha għall-annullament totali jew, sussidjarjament, għat-tnaqqis ta’ din il-multa, huma ammissibbli sa fejn huma marbuta mal-intervent ta’ fatt ġdid fis-sens tal-Artikolu 127 tar-Regoli tal-Proċedura, minn naħa, u sa fejn jikkostitwixxu amplifikazzjoni tar-raba’ aggravju dwar il-ksur tal-prinċipju ta’ żmien raġonevoli, min-naħa l-oħra.
Il-Kummissjoni ssostni li dawn l-argumenti huma inammissibbli minħabba li huma ġodda u, fi kwalunkwe każ, ma humiex fondati minħabba li ma humiex issostanzjati permezz ta’ provi.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-appelli ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jistgħu jikkonċernaw biss punti ta’ liġi. Issa, sabiex tevalwa l-kapaċità tal-appellanti li tħallas il-multa li kienet imposta fuqha mill-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja jkollha teżamina punti ta’ fatt li ma jaqgħux fil-kompetenza tagħha fil-kuntest ta’ appell.
Barra minn hekk, meta tiddeċiedi dwar appell, il-Qorti tal-Ġustizzja lanqas ma tista’ tissostitwixxi bl-evalwazzjoni tagħha, għal raġunijiet ta’ ekwità, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, dwar l-ammont tal-multa imposta fuq impriża minħabba li tkun kisret ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-10 ta’ Mejju 2007, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni,
C-328/05 P, Ġabra p. I-3921
, punt 98 u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, meta tiddetermina l-ammont ta’ tali multa, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tieħu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni ekonomika tal-impriża kkonċernata sa fejn ir-rikonoxximent ta’ tali obbligu jkun ifisser li jkunu qegħdin jingħataw vantaġġi kompetittivi mhux ġustifikati lill-impriżi li l-inqas ikunu adattati għall-kundizzjonijiet tas-suq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 100 u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-argumenti mressqa mill-appellanti u bbażati fuq is-sitwazzjoni finanzjarja tagħha għandhom għaldaqstant jiġu miċħuda bħala inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, bħala infondati.
Madankollu, għandu jingħad ukoll li, sa fejn l-appellanti tikkunsidra li d-diffikultajiet finanzjarji tagħha għandhom rabta kawżali man-nuqqas ta’ osservanza mill-Qorti Ġenerali tal-prinċipju ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, hija tista’ tinvokaha fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali skont l-Artikolu 268 TFUE u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE (ara l-punti 88 sa 90 ta’ din is-sentenza).
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li ebda wieħed mill-aggravji invokati mill-appellanti insostenn tal-appell tagħha ma jista’ jintlaqa’ u, għaldaqstant, dan l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess Regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-Regoli, il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni talbet li l-appellanti tiġi kkundannata għall-ispejjeż u peress li l-appellanti tilfet, hemm lok li l-appellanti tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, dawk tal-Kummissjoni.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Groupe Gascogne SA hija kkundannata għall-ispejjeż ta’ dan l-appell.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.