CELEX: 62008CJ0506
Αίτηση αναιρέσεως
Πρόσβαση στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων
Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001- Άρθρο 4, παράγραφοι 2, δεύτερη περίπτωση, και 3, δεύτερο εδάφιο
Εξαιρέσεις από το δικαίωμα προσβάσεως σχετικά με την προστασία των δικαστικών διαδικασιών, των νομικών γνωμοδοτήσεων και της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων
Έλεγχος συγκεντρώσεων
Έγγραφα της Επιτροπής τα οποία συντάχθηκαν στο πλαίσιο διαδικασίας που κατέληξε σε απόφαση με την οποία κηρύχθηκε ασύμβατη με την κοινή αγορά πράξη συγκεντρώσεως
Έγγραφα που συντάχθηκαν μετά την ακύρωση της εν λόγω αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου

Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 34, καθώς και της 21ης Σεπτεμβρίου 2010, C‑514/07 P, C‑528/07 P και C‑532/07 P,
Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής, Συλλογή 2010, σ. Ι‑8533, σκέψη 68).
Προς τούτο, σκοπός του κανονισμού 1049/2001 είναι, κατά την τέταρτη αιτιολογική σκέψη και το πρώτο του άρθρο, να χορηγηθεί
στο κοινό το ευρύτερο δυνατό δικαίωμα προσβάσεως του κοινού στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων (προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία
και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 33· της 29ης Ιουνίου 2010, C‑139/07 P, Επιτροπή κατά Technische Glaswerke Ilmenau, Συλλογή
2010, σ. Ι‑5885, σκέψη 51, καθώς και προπαρατεθείσα Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής, σκέψη 69).
Ωστόσο, το δικαίωμα αυτό υπόκειται σε ορισμένους περιορισμούς που στηρίζονται σε λόγους δημοσίου ή ιδιωτικού συμφέροντος.
Ειδικότερα, και σύμφωνα με την ενδέκατη αιτιολογική σκέψη, ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει, στο άρθρο του 4, καθεστώς εξαιρέσεων
που παρέχει στα θεσμικά όργανα τη δυνατότητα να αρνούνται την πρόσβαση σε ένα έγγραφο σε περίπτωση που η δημοσιοποίησή του
θα έθιγε την προστασία ενός από τα συμφέροντα που προστατεύει το εν λόγω άρθρο (βλ., κατ’ αυτή την έννοια, αποφάσεις της 1ης
Φεβρουαρίου 2007, C‑266/05 P, Sison κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2007, σ. I‑1233, σκέψη 62, καθώς και την προπαρατεθείσα απόφαση
Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής, σκέψεις 70 και 71).
Εντούτοις, δεδομένου ότι τέτοιου είδους εξαιρέσεις συνιστούν απόκλιση από τη γενική αρχή της κατά το δυνατόν ευρύτερης πρόσβασης
του κοινού στα έγγραφα, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικώς και να εφαρμόζονται αυστηρά (προπαρατεθείσες αποφάσεις Sison κατά
Συμβουλίου, σκέψη 63· Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 36, καθώς και Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής, σκέψη 73).
Συνεπώς, όταν το οικείο θεσμικό όργανο αποφασίζει να αρνηθεί την πρόσβαση σε έγγραφο, το οποίο του ζητήθηκε να γνωστοποιήσει,
οφείλει να παράσχει εξηγήσεις σχετικά με τα ζητήματα που αφορούν το κατά ποιον τρόπο η πρόσβαση στο έγγραφο αυτό είναι ικανή
να θίξει συγκεκριμένα και ουσιαστικά το συμφέρον που προστατεύει η εξαίρεση του άρθρου 4 του κανονισμού 1049/2001 το οποίο
επικαλείται το θεσμικό αυτό όργανο (βλ., υπό την έννοια αυτή, προαναφερθείσες αποφάσεις Σουηδία κ.λπ. API και Επιτροπής, σκέψη
72 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Επιπλέον, ο κίνδυνος προσβολής του δημόσιου συμφέροντος πρέπει να είναι συνεπώς ευλόγως
προβλέψιμος και όχι απλώς υποθετικός (προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία κατά Συμβουλίου, σκέψη 43).
Όσον αφορά την εξαίρεση που αποσκοπεί στην προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος
3, του κανονισμού 1049/2001, πρέπει να ελεγχθεί αν, όπως προβάλλουν το Βασίλειο της Δανίας και το Βασίλειο της Σουηδίας, το
γεγονός ότι τα έγγραφα που αφορά η εν λόγω διάταξη αφορούν ήδη περατωθείσα διοικητική διαδικασία είναι κρίσιμο για τη συγκεκριμένη
εφαρμογή της επίμαχης εξαιρέσεως. Ειδικότερα, σε αντίθεση προς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως που έδωσε αφορμή για
την έκδοση της αποφάσεως Επιτροπή κατά Technische Glaswerke Ilmenau (σκέψη 18), την οποία ανέφερε το Βασίλειο της Σουηδίας
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, και όπως προκύπτει από τη σκέψη 9 της παρούσας αποφάσεως, η MyTravel υπέβαλε αίτηση προσβάσεως
στα έγγραφα που αφορούν τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της αποφάσεως Airtours της 23ης Μαΐου 2005, ήτοι σε χρονικό
σημείο κατά το οποίο όχι μόνον είχε ήδη εκδοθεί η εν λόγω απόφαση, που φέρει την ημερομηνία της 22ας Σεπτεμβρίου 1999, αλλά
είχε επίσης ακυρωθεί από την προπαρατεθείσα απόφαση του Πρωτοδικείου Airtours κατά Επιτροπής, κατά της οποίας η προθεσμία
ασκήσεως αναιρέσεως είχε επιπλέον παρέλθει.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το εν λόγω άρθρο 4, παράγραφος 3, προβαίνει σε σαφή διάκριση με κριτήριο, ειδικότερα, αν μία διαδικασία
έχει περατωθεί ή όχι. Επομένως, αφενός, κατά το πρώτο εδάφιο της εν λόγω διατάξεως εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως
που αφορά την προστασία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων κάθε έγγραφο που έχει καταρτιστεί από θεσμικό όργανο για εσωτερική
χρήση ή έχει παραληφθεί από θεσμικό όργανο και αφορά ζήτημα επί του οποίου δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση. Αφετέρου, το δεύτερο
εδάφιο της ίδιας διατάξεως προβλέπει ότι, αφότου ληφθεί η απόφαση, η προαναφερθείσα εξαίρεση καλύπτει αποκλειστικώς τα έγγραφα
που περιέχουν απόψεις οι οποίες προορίζονται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων και διαβουλεύσεων εντός
του οικείου θεσμικού οργάνου.
Επομένως, το δεύτερο εδάφιο της εν λόγω παραγράφου 3 επιτρέπει να απορρίπτεται η πρόσβαση σε μέρος μόνον των εσωτερικών εγγράφων,
ήτοι εγγράφων που περιέχουν απόψεις που προορίζονται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων και διαβουλεύσεων
εντός του οικείου θεσμικού οργάνου, ακόμη και αφότου έχει ληφθεί η απόφαση, σε περίπτωση κατά την οποία η δημοσιοποίησή τους
θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων του εν λόγω θεσμικού οργάνου.
Συνάγεται το συμπέρασμα ότι ο νομοθέτης της Ένωσης έκρινε ότι μετά την έκδοση της επίμαχης αποφάσεως δεν είναι τόσο έντονη
η ανάγκη προστασίας της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων, με αποτέλεσμα η δημοσιοποίηση κάθε εγγράφου, πλην των προβλεπόμενων
από το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001, να μην μπορεί σε καμία περίπτωση να θίξει σοβαρά την
εν λόγω διαδικασία και να μην επιτρέπεται η άρνηση δημοσιοποιήσεως τέτοιου είδους εγγράφου, ενώ η δημοσιοποίησή του θα έθιγε
σοβαρά την εν λόγω διαδικασία αν λάμβανε χώρα πριν την έκδοση της επίμαχης αποφάσεως.
Ασφαλώς, όπως το Πρωτοδικείο επισήμανε στη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η απλή δυνατότητα προβολής της επίμαχης
εξαιρέσεως, προκειμένου να απορριφθεί η πρόσβαση σε έγγραφα τα οποία περιέχουν απόψεις που προορίζονται για εσωτερική χρήση
στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων και διαβουλεύσεων εντός του οικείου θεσμικού οργάνου, ουδόλως επηρεάστηκε από το γεγονός
ότι είχε εκδοθεί η απόφαση. Εντούτοις, τούτο δεν σημαίνει ότι κατά την αξιολόγηση την οποία καλείται να κάνει το οικείο θεσμικό
όργανο, προκειμένου να εξακριβώσει αν η δημοσιοποίηση των εγγράφων αυτών είναι ικανή να θίξει σοβαρά τη διαδικασία λήψεως
των αποφάσεων, δεν πρέπει να συνεκτιμάται το γεγονός ότι η διοικητική διαδικασία την οποία αφορούν τα εν λόγω έγγραφα έχει
περατωθεί.
Ειδικότερα, οι λόγοι που προβάλλει θεσμικό όργανο και οι οποίοι μπορούν να δικαιολογήσουν την άρνηση προσβάσεως σε τέτοιο
είδος έγγραφο, η δημοσιοποίηση του οποίου ζητείται πριν την περάτωση της διοικητικής διαδικασίας ενδέχεται να μην αρκούν,
προκειμένου να αντιταχθεί η άρνηση δημοσιοποιήσεως του ίδιου εγγράφου μετά τη λήψη της αποφάσεως, αν το εν λόγω θεσμικό όργανο
δεν εξηγήσει τους συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους φρονεί ότι η περάτωση της διαδικασίας δεν αποκλείει να εξακολουθεί
να παραμένει δικαιολογημένη η συγκεκριμένη άρνηση προσβάσεως όσον αφορά τον κίνδυνο σοβαρής προσβολής της διαδικασίας λήψεως
αποφάσεων (βλ., κατ’ αναλογία με το άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 1049/2001, προπαρατεθείσα απόφαση
Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής, σκέψεις 132 έως 134).
Επομένως υπό το πρίσμα των ανωτέρω αρχών πρέπει να εξεταστεί ο πρώτος λόγος αναιρέσεως που προέβαλε το Βασίλειο της Σουηδίας
προς στήριξη της αιτήσεώς του αναιρέσεως.
Προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να εξακριβωθεί αν το Πρωτοδικείο εφάρμοσε ορθώς το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του
κανονισμού 1049/2001 όσον αφορά καθένα από τα έγγραφα, στα οποία δεν επετράπη με τις επίμαχες αποφάσεις και βάσει της συγκεκριμένης
διατάξεως η πρόσβαση της MyTravel.
Όσον αφορά την έκθεση, πρέπει να εξεταστεί το ζήτημα αν ορθώς συμπέρανε το Πρωτοδικείο στη σκέψη 55 της αναιρεσιβαλλομένης
αποφάσεως ότι η δημοσιοποίηση του συνόλου της εκθέσεως θα έβλαπτε σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής.
Συναφώς, το Πρωτοδικείο έκρινε στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι το συμφέρον του κοινού να του κοινοποιείται
έγγραφο χάριν διαφάνειας δεν έχει την ίδια βαρύτητα όταν αφορά ένα έγγραφο σχετικό με διοικητική διαδικασία, με αντικείμενο
την εφαρμογή των κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των συγκεντρώσεων ή το δίκαιο του ανταγωνισμού γενικώς, και όταν αφορά ένα
έγγραφο σχετικό με διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας το κοινοτικό όργανο παρεμβαίνει υπό την ιδιότητα του νομοθέτη. Ακολούθως,
έκρινε στις σκέψεις 50 έως 52 της εν λόγω αποφάσεως ότι υπό τέτοιου είδους περιστάσεις η δημοσιοποίηση στο κοινό εγγράφου
όπως η έκθεση δεν θα επέτρεπε στην Επιτροπή να έχει στη διάθεσή της την ελεύθερη και εμπεριστατωμένη άποψη των υπαλλήλων της,
δεδομένου ότι θα είχε ως αποτέλεσμα οι συντάκτες του εγγράφου αυτού να αυτολογοκρίνονται. Τέλος, η υποχρέωση δημοσιοποιήσεως
τέτοιου είδους εγγράφων θα ωθούσε το αρμόδιο για θέματα ανταγωνισμού μέλος της Επιτροπής να μην ζητεί τη γραπτή, ενδεχομένως
επικριτική, άποψη των συνεργατών του επί ζητημάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του ή στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, γεγονός
το οποίο θα υπονόμευε σημαντικά την αποτελεσματικότητα της εσωτερικής διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.
Πρέπει να επισημανθεί, πρώτον, ότι, ασφαλώς, όπως ήδη διευκρίνισε το Δικαστήριο, η διοικητική δραστηριότητα της Επιτροπής
δεν επιτάσσει τόσο ευρεία πρόσβαση στα έγγραφα όσο αυτή που αφορά τη νομοθετική ιδιότητα θεσμικού οργάνου της Ένωσης (βλ.
προπαρατεθείσες αποφάσεις Επιτροπή κατά Technische Glaswerke Ilmenau, σκέψη 60, καθώς και Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής,
σκέψη 77).
Εντούτοις, τούτο ουδόλως σημαίνει, όπως ορθώς προβάλλει το Βασίλειο της Σουηδίας, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών και η Δημοκρατία
της Φινλανδίας, ότι τέτοιου είδους δραστηριότητα εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 1049/2001. Ειδικότερα, αρκεί
η επισήμανση ότι το άρθρο 2, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού διευκρινίζει ότι αυτός εφαρμόζεται σε όλα τα έγγραφα εις
χείρας θεσμικού οργάνου, δηλαδή σε όσα συντάσσονται ή παραλαμβάνονται από αυτό και βρίσκονται στην κατοχή του, σε όλους τους
τομείς δραστηριότητας της Ένωσης.
Δεύτερον, οι λοιπές εκτιμήσεις στη σκέψη 86 της παρούσας αποφάσεως, τις οποίες το Πρωτοδικείο έκρινε ότι αρκούν, προς δικαιολόγηση
της απορρίψεως από την Επιτροπή της αιτήσεως της MyTravel περί προσβάσεως σε έγγραφα ουδόλως στηρίζονται σε εμπεριστατωμένα
στοιχεία, λαμβανομένου υπόψη του συγκεκριμένου περιεχομένου της εκθέσεως, που να καθιστούν δυνατή την κατανόηση των λόγων
για τους οποίους η δημοσιοποίηση του περιεχομένου της εκθέσεως θα μπορούσε να θίξει σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων
της Επιτροπής, ενώ η διαδικασία την οποία αφορούσε το εν λόγω έγγραφο είχε ήδη περατωθεί. Ειδικότερα, το Πρωτοδικείο έπρεπε
να απαιτήσει από την Επιτροπή να επισημάνει, κατά τις αρχές που ορίζονται ιδίως στις σκέψεις 81 και 82 της παρούσας αποφάσεως,
τους ειδικούς λόγους για τους οποίους το εν λόγω θεσμικό όργανο φρονεί ότι η περάτωση της διοικητικής διαδικασίας δεν αποκλείει
η απόρριψη της προσβάσεως στην έκθεση να εξακολουθεί να είναι δικαιολογημένη δεδομένου του κινδύνου σοβαρής προσβολής της
διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.
Επομένως το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, κρίνοντας ότι η Επιτροπή μπορούσε, υπό τέτοιες περιστάσεις, να αρνηθεί
την πρόσβαση στο σύνολο της εκθέσεως.
Όσον αφορά τα λοιπά έγγραφα, πρέπει να εξεταστούν καταρχάς τα επιχειρήματα που προβάλλει το Βασίλειο της Σουηδίας, προκειμένου
να αμφισβητηθεί η έκθεση του συμβούλου ακροάσεων, το υπόμνημα της ΓΔ «Ανταγωνισμός» προς τη συμβουλευτική επιτροπή και το
σημείωμα του φακέλου που αφορά επίσκεψη στην ιστοσελίδα της First Choice είναι δυνατό να θεωρηθούν, αντιθέτως προς την κρίση
του Πρωτοδικείου, αντιστοίχως, στις σκέψεις 105, 111 και 116 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ως έγγραφα που περιέχουν απόψεις
που προορίζονται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων και διαβουλεύσεων εντός του οικείου θεσμικού οργάνου,
κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
Όσον αφορά, καταρχάς, την έκθεση του συμβούλου ακροάσεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, καίτοι το Βασίλειο της Σουηδίας διατηρεί
αμφιβολίες όσον αφορά τη δυνατότητα να εφαρμόσει την επίμαχη εξαίρεση σε τέτοιου είδους έκθεση, που διέπεται από την απόφαση
2001/462, αναγνωρίζει το ίδιο ότι, λαμβανομένου υπόψη του εφαρμοστέου εν προκειμένω το 1999 καθεστώτος στην έκθεση του συμβούλου
ακροάσεων, την κοινοποίηση της οποίας είχε ζητήσει η MyTravel, αυτή εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω άρθρου 4, παράγραφος
3, δεύτερο εδάφιο.
Όσον αφορά, ακολούθως, το σημείωμα της ΓΔ «Ανταγωνισμός» προς τη συμβουλευτική επιτροπή, είναι προφανές ότι, αντιθέτως προς
ό,τι προβάλλει το Βασίλειο της Σουηδίας, το γεγονός ότι είναι δυνατή η δημοσιοποίηση εγγράφου δεν αποκλείει, αυτή καθεαυτή,
την υπαγωγή του ίδιου εγγράφου στην επίμαχη εξαίρεση. Συγκεκριμένα, από το γράμμα του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο,
του κανονισμού 1049/2001 συνάγεται ότι αυτό εφαρμόζεται σε κάθε έγγραφο το οποίο περιέχει απόψεις που προορίζονται για εσωτερική
χρήση στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων και διαβουλεύσεων εντός του θεσμικού οργάνου. Όπως επισήμανε το Πρωτοδικείο στη
σκέψη 111 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, χωρίς να αντικρούεται ως προς το σημείο αυτό από το Βασίλειο της Σουηδίας ούτε
από τα κράτη μέλη που παρενέβησαν προς στήριξή του, αυτό που επιτρέπει να θεωρηθεί ότι το επίμαχο έγγραφο είναι εσωτερικό
έγγραφο της Επιτροπής προς τον σκοπό εφαρμογής της εν λόγω διατάξεως, είναι ακριβώς το γεγονός ότι η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη
να διαβιβάσει στη συμβουλευτική επιτροπή εσωτερικά έγγραφα κατ’ εφαρμογή του άρθρου 19 του κανονισμού 4064/89, προκειμένου
να μπορέσει να αποφανθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προϋποθέτει την παρέμβασή της.
Τέλος, όσον αφορά το σημείωμα του φακέλου που αφορά επίσκεψη στην ιστοσελίδα της First Choice, πρέπει να επισημανθεί ότι το
Βασίλειο της Σουηδίας δεν υποστηρίζει ότι το Πρωτοδικείο παραμόρφωσε τα πραγματικά περιστατικά, διαπιστώνοντας στη σκέψη 116
της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι το εν λόγω έγγραφο περιείχε εσωτερικές διαβουλεύσεις της ΓΔ «Ανταγωνισμός» σχετικά με
την έρευνα, καθόσον σε ορισμένα σημεία το έγγραφο αυτό αποτυπώνει τις εντυπώσεις που σχημάτισαν οι υπάλληλοι της εν λόγω γενικής
διευθύνσεως κατά τη διάρκεια της επισκέψεως και όχι, όπως υποστήριξε η MyTravel πρωτοδίκως, τις προφορικές παρατηρήσεις της
First Choice. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συγκεκριμένη αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών από το Πρωτοδικείο δεν μπορεί
να αμφισβητηθεί στο στάδιο της κατ’ αναίρεση διαδικασίας.
Επομένως το Πρωτοδικείο ουδόλως υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, κρίνοντας ότι η έκθεση του συμβούλου ακροάσεως, το υπόμνημα
της ΓΔ «Ανταγωνισμός» προς τη συμβουλευτική επιτροπή και το σημείωμα του φακέλου που αφορά επίσκεψη στην ιστοσελίδα της First
Choice συνιστούσαν έγγραφα που περιείχαν απόψεις οι οποίες προορίζονταν για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο προκαταρκτικών συσκέψεων
και διαβουλεύσεων εντός της Επιτροπής κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
Εντούτοις, το Βασίλειο της Σουηδίας υποστηρίζει ότι το Πρωτοδικείο παρέβη το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού
1049/2001, κρίνοντας κατ’ ουσίαν στις σκέψεις 59, 94, 104, 111 και 115 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι η δημοσιοποίηση
τριών εγγράφων που αναφέρονται στη σκέψη 91 της παρούσας αποφάσεως καθώς και, αφενός, των εγγράφων εργασίας, αφετέρου, των
υπομνημάτων του επιτρόπου, των υπομνημάτων προς άλλες υπηρεσίες και των απαντητικών υπομνημάτων των υπηρεσιών πλην της νομικής
υπηρεσίας θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής.
Πρέπει, καταρχάς, να διαπιστωθεί ότι, όσον αφορά την έκθεση του συμβούλου ακροάσεως, το υπόμνημα της ΓΔ «Ανταγωνισμός» προς
τη συμβουλευτική επιτροπή και το σημείωμα του φακέλου που αφορά επίσκεψη στην ιστοσελίδα της First Choice, το Πρωτοδικείο
βάσισε στις σκέψεις 106, 111 και 116 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως τη νομιμότητα της απορρίψεως από την Επιτροπή της αιτήσεως
δημοσιοποιήσεως της MyTravel αποκλειστικώς σε εκτιμήσεις σχετικές με τις συνέπειες που θα είχε τέτοιου είδους δημοσιοποίηση
στην ελευθερία της γνώμης του συμβούλου ακροάσεως, στην εσωτερική φύση των επίμαχων εγγράφων και στο γεγονός ότι αυτά αντικατόπτριζαν
τις εντυπώσεις των υπαλλήλων της Επιτροπής.
Πρέπει να διαπιστωθεί ότι, αντιθέτως προς τις απαιτήσεις που υπενθυμίζονται στις σκέψεις 81 και 82 της παρούσας αποφάσεως,
το Πρωτοδικείο ουδόλως έλεγξε αν η Επιτροπή επικαλέστηκε συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους τέτοιου είδους εκτιμήσεις
καθιστούν δυνατή τη συναγωγή του συμπεράσματος ότι η δημοσιοποίηση αυτών των εγγράφων θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψεως
αποφάσεων του εν λόγω θεσμικού οργάνου, ενώ η διοικητική διαδικασία την οποία αφορούν τα συγκεκριμένα έγγραφα είχε περατωθεί.
Ακολούθως, όσον αφορά τα έγγραφα εργασίας, το Πρωτοδικείο στη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως έκρινε ότι αυτά τα
έγγραφα επί των οποίων στηρίχθηκε η έκθεση και τα οποία περιέχουν προπαρασκευαστικές εκτιμήσεις ή προσωρινά συμπεράσματα για
εσωτερική χρήση εμπίπτουν και αυτά στην εν λόγω εξαίρεση.
Επιβάλλεται, συναφώς, η διαπίστωση ότι, δεδομένου ότι, όπως κρίθηκε στις σκέψεις 89 της παρούσας αποφάσεως, οι εκτιμήσεις
που οδήγησαν το Πρωτοδικείο στο συμπέρασμα ότι μπορούσε να απορριφθεί η πρόσβαση στην έκθεση δεν ήταν επαρκείς και το Πρωτοδικείο
δεν μπορούσε να κρίνει βασιζόμενο αποκλειστικώς στο γεγονός ότι τα εν λόγω έγγραφα εργασίας είχαν καταστήσει δυνατή την κατάρτιση
της εκθέσεως, η δημοσιοποίηση αυτών θα είχε θίξει σοβαρά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής και ότι επομένως τα
εν λόγω έγγραφα δεν έπρεπε να δημοσιοποιηθούν.
Τέλος, όσον αφορά τα υπομνήματα του επιτρόπου, τα υπομνήματα προς άλλες υπηρεσίες και τα απαντητικά υπομνήματα των υπηρεσιών
πλην της νομικής υπηρεσίας, το Πρωτοδικείο έκρινε, αντιθέτως, στις σκέψεις 98 και 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι
η Επιτροπή είχε εξηγήσει ότι η άρνηση δημοσιοποιήσεως των εν λόγω εγγράφων ήταν δικαιολογημένη ακόμη και αφότου είχε ληφθεί
η δεύτερη επίμαχη απόφαση, δεδομένου ότι υπήρχε ο κίνδυνος τέτοιου είδους δημοσιοποίηση να διαταράξει την εκ μέρους της αξιολόγηση
παρόμοιων πράξεων μεταξύ των ιδίων μερών ή στον ίδιο τομέα ή ακόμη «στις υποθέσεις που σχετίζονται με την έννοια της συλλογικής
δεσπόζουσας θέσεως». Επιπλέον, η Επιτροπή αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην υπόθεση EMI/Time Warner, στο πλαίσιο της οποίας απέρριψε
αίτηση προσβάσεως, δυνάμει του κανονισμού 1049/2001, που αφορούσε τη δημοσιοποίηση αιτιάσεων, προκειμένου να προστατεύσει
τις συζητήσεις των υπηρεσιών της στην υπόθεση BMG/Sony, η οποία αφορούσε τον ίδιο τομέα δραστηριοτήτων.
Εντούτοις, πρέπει να διαπιστωθεί ότι, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν η γενική εισαγγελέας στα σημεία 78 έως 84 των προτάσεών της,
ουδόλως είναι βάσιμα τέτοιου είδους επιχειρήματα. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή δεν παρέσχε, όπως απαιτεί η νομολογία που παρατέθηκε
στη σκέψη 76 της παρούσας αποφάσεως, κανένα στοιχείο από το οποίο να μπορεί να συναχθεί ότι η πρόσβαση στα εν λόγω έγγραφα
θα έθιγε ειδικότερα άλλες ειδικές διοικητικές διαδικασίες. Εντούτοις, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Επιτροπή ορθώς απέρριψε
σε μεμονωμένη υπόθεση αίτηση προσβάσεως στην κοινοποίηση των αιτιάσεων, προκειμένου να προστατευθούν οι διαβουλεύσεις των
υπηρεσιών της σε άλλη υπόθεση που αφορούσε τον ίδιο τομέα δραστηριοτήτων, τούτο ουδόλως αποδεικνύει ότι κάθε άρνηση προσβάσεως
σε έγγραφα βάσει της επίμαχης εξαιρέσεως είναι αυτομάτως δικαιολογημένη.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναιρέσεως που προέβαλε το Βασίλειο της Σουηδίας
προς στήριξη της αιτήσεώς του αναιρέσεως.

Όσον αφορά τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως σχετικά με παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 1049/2001
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως το Βασίλειο της Σουηδίας, υποστηριζόμενο από το Βασίλειο της Δανίας, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών
και τη Δημοκρατία της Φινλανδίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο παρέβη το άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού
1049/2001 κρίνοντας, χωρίς να λάβει υπόψη τη νομολογία που απορρέει από την προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία και Turco κατά
Συμβουλίου, ότι η Επιτροπή ορθώς απέρριψε την πρόσβαση στα απαντητικά σημειώματα της νομικής υπηρεσίας, βασιζόμενο στην εξαίρεση
που αφορά την προστασία των νομικών γνωμοδοτήσεων, χωρίς να έχει προηγουμένως ελέγξει το περιεχόμενο των σημειωμάτων αυτών.
Ειδικότερα, το γεγονός ότι υπάρχει ο κίνδυνος να αμφισβητηθεί η νομιμότητα αποφάσεως λόγω της δημοσιοποιήσεως εγγράφου δεν
συνιστά λόγο που να δικαιολογεί τη μη δημοσιοποίησή του. Αντιθέτως, ακριβώς η έλλειψη πληροφοριών μπορεί να δημιουργήσει αμφιβολίες
όσον αφορά τη νομιμότητα της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων εντός των θεσμικών οργάνων. Ο κίνδυνος αυτός θα αποτρεπόταν αν η
Επιτροπή παρέθετε σαφώς στην απόφασή της τους λόγους που την οδήγησαν να επιλέξει λύση ως προς την οποία η νομική υπηρεσία
εξέδωσε αρνητική γνώμη. Επιπλέον, ο ισχυρισμός ότι σε περίπτωση δημοσιοποιήσεως θα αναγκαζόταν στο μέλλον η νομική υπηρεσία
να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση και προσοχή είναι αβάσιμος. Τέλος, το επιχείρημα ότι θα ήταν δύσκολο για αυτήν να υποστηρίζει
ενώπιον του δικαστή της Ένωσης απόψεις διαφορετικές από εκείνες που είχε υποστηρίξει ενδοϋπηρεσιακώς κατά τη διάρκεια της
διοικητικής διαδικασίας είναι πολύ γενικό, προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη κινδύνου προσβολής του συμφέροντος που προστατεύει
η εν λόγω διάταξη.
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, τη Γαλλική Δημοκρατία και το Ηνωμένο Βασίλειο φρονεί
ότι η συλλογιστική του Πρωτοδικείου είναι σύμφωνη με τη νομολογία που απορρέει από την προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία και
Turco κατά Συμβουλίου.
Ειδικότερα, το επίμαχο έγγραφο στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση αφορούσε νομοθετική διαδικασία, ενώ,
εν προκειμένω, τα απαντητικά σημειώματα της νομικής υπηρεσίας αφορούν διαδικασία διοικητικής φύσεως. Το Πρωτοδικείο επεξήγησε
λεπτομερώς στις σκέψεις 123 έως 127 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι ο κίνδυνος προσβολής της προστασίας νομικών απόψεων
από τη δημοσιοποίηση τέτοιων σημειωμάτων είναι συγκεκριμένος και σχετίζεται με το γεγονός ότι, αν το σώμα των επιτρόπων δεν
ακολουθούσε τις απόψεις της νομικής υπηρεσίας και εξέδιδε απόφαση διαφορετική από εκείνη που εισηγείτο η δεύτερη, η δημοσιοποίηση
των απόψεων αυτών θα αποδυνάμωνε το όφελος που η Επιτροπή θα μπορούσε να αντλήσει από τις γνωμοδοτήσεις αυτές.
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας προσθέτει ότι το Δικαστήριο έκρινε ήδη στη σκέψη 18 της προπαρατεθείσας διατάξεώς
του Donnici κατά Κοινοβουλίου ότι στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας η αρχή της δίκαιης δίκης θα παραβιαζόταν αν, για παράδειγμα,
η νομική υπηρεσία υποχρεούνταν σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ της γνωμοδοτήσεως που εξέδωσε και της τελικώς εκδοθείσας αποφάσεως,
να υπερασπιστεί σε δίκη θέση αντίθετη προς αυτήν που είχε η ίδια εκφράσει στο παρελθόν.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, πρέπει να υπομνησθεί καταρχάς ότι, όπως διευκρινίστηκε στις σκέψεις
87 και 88 της παρούσας αποφάσεως και αντιθέτως προς ότι προβάλλει προφανώς η Επιτροπή, η διοικητική δραστηριότητα των θεσμικών
οργάνων ουδόλως εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 1049/2001.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 76 της παρούσας αποφάσεως, όταν το οικείο θεσμικό όργανο αποφασίζει
να αρνηθεί την πρόσβαση σε έγγραφο, η κοινοποίηση του οποίου ζητείται από αυτήν, σε αυτό απόκειται καταρχήν να παράσχει εξηγήσεις
σχετικά με τα ζητήματα που αφορούν το γιατί η πρόσβαση στο έγγραφο αυτό θα μπορούσε να θίξει συγκεκριμένα και ουσιαστικά το
συμφέρον που προστατεύει η εξαίρεση του άρθρου 4 του κανονισμού 1049/2001 το οποίο επικαλείται το θεσμικό αυτό όργανο.
Όσον αφορά, εν προκειμένω, τη σχετική με την προστασία των νομικών απόψεων εξαίρεση, που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος
2, δεύτερη περίπτωση, του εν λόγω κανονισμού, πρέπει να εξετασθεί αν, όπως ζητούν το Βασίλειο της Σουηδίας και τα άλλα κράτη
μέλη που παρενέβησαν προς στήριξή του, οι κρίσεις του Πρωτοδικείου ήταν πράγματι επαρκείς προκειμένου να συναχθεί το συμπέρασμα
ότι ορθώς απέρριψε η Επιτροπή την πρόσβαση σε απαντητικά σημειώματα της νομικής υπηρεσίας.
Προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Πρωτοδικείο έκρινε, πρώτον, στη σκέψη 124 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως
ότι θα υπήρχε κίνδυνος η δημοσιοποίηση των εν λόγω σημειωμάτων να φέρει σε γνώση του κοινού πληροφορίες σχετικά με την πορεία
των εσωτερικών συζητήσεων μεταξύ της ΓΔ Ανταγωνισμού και της νομικής υπηρεσίας ως προς τη νομιμότητα της εκτιμήσεως του συμβατού
της πράξεως συγκεντρώσεως που κατέληξε στην έκδοση της αποφάσεως Airtours με την κοινή αγορά, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει
τυχόν προσεχείς αποφάσεις που αφορούν τα ίδια μέρη ή τον ίδιο τομέα. Δεύτερον, το Πρωτοδικείο έκρινε στη σκέψη 125 της εν
λόγω αποφάσεως ότι η έγκριση της δημοσιοποιήσεως των εν λόγω υπομνημάτων μπορεί να οδηγήσει τη νομική υπηρεσία να επιδεικνύει
στο μέλλον αυτοσυγκράτηση και προσοχή κατά τη σύνταξη τέτοιων υπομνημάτων, προκειμένου να μη θίξει την ικανότητα λήψεως αποφάσεων
της Επιτροπής στα ζητήματα στα οποία παρεμβαίνει ως διοίκηση. Τρίτον, το Πρωτοδικείο επισήμανε στη σκέψη 126 της ίδιας αποφάσεως
ότι μέσω της δημοσιοποιήσεως των υπομνημάτων αυτών η Επιτροπή κινδυνεύει να περιέλθει σε λεπτή θέση, στην οποία η νομική της
υπηρεσία θα ήταν υποχρεωμένη να υποστηρίζει ενώπιον του Πρωτοδικείου απόψεις διαφορετικές από εκείνες που είχε υποστηρίξει
ενδοϋπηρεσιακώς κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας ως σύμβουλος των αρμόδιων για τον χειρισμό της συγκεκριμένης
υποθέσεως ο υπηρεσιών.
Όσον αφορά, καταρχάς, τον φόβο ότι η δημοσιοποίηση απόψεως της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής σχετικά με σχέδιο αποφάσεως
μπορεί να γεννήσει αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητα της τελικής αποφάσεως, επισημαίνεται ότι, όπως ορθώς προέβαλε το Βασίλειο
της Σουηδίας, ακριβώς η διαφάνεια, η οποία παρέχει τη δυνατότητα να τίθενται σε ανοικτό διάλογο οι διάφορες διιστάμενες απόψεις,
συμβάλλει στο να αποκτούν τα θεσμικά όργανα μεγαλύτερη νομιμοποίηση στην κοινή γνώμη των Ευρωπαίων πολιτών και στο να αυξάνεται
η εμπιστοσύνη των πολιτών προς αυτά. Στην πραγματικότητα αμφιβολίες στους πολίτες, όχι μόνον ως προς τη νομιμότητα μιας μεμονωμένης
πράξεως, αλλά και ως προς τη νομιμότητα της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων στο σύνολό της, μπορεί να γεννήσει μάλλον η έλλειψη
πληροφορήσεως και διαλόγου (προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 59).
Άλλωστε, ο κίνδυνος να γεννηθούν αμφιβολίες στον πολίτη της Ένωσης ως προς τη νομιμότητα πράξεως θεσμικού οργάνου από το γεγονός
ότι η νομική του υπηρεσία έδωσε δυσμενή γνωμοδότηση επί της πράξεως αυτής θα αποκλειόταν στις περισσότερες περιπτώσεις αν
η αιτιολογία της εν λόγω πράξεως είναι ενισχυμένη, εκθέτοντας με αυτόν τον τρόπο σαφώς τους λόγους για τους οποίους δεν ακολουθήθηκε
η δυσμενής αυτή γνωμοδότηση (προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 60).
Όσον αφορά, ακολούθως, το επιχείρημα ότι η νομική υπηρεσία πρέπει να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση και προσοχή, αρκεί η διαπίστωση
ότι το Πρωτοδικείο, χωρίς να προβεί σε κανέναν έλεγχο σχετικά με το αν το επιχείρημα αυτό βασιζόταν σε συγκεκριμένα και εξατομικευμένα
στοιχεία, στηρίχθηκε απλώς και μόνον σε γενικές και αφηρημένες κρίσεις.
Επιπλέον, όσον αφορά το επιχείρημα κατά το οποίο η νομική υπηρεσία μπορεί να υποχρεωθεί να υπερασπιστεί ενώπιον των δικαστηρίων
της Ένωσης τη νομιμότητα αποφάσεως ως προς την οποία εκφράστηκε αρνητική γνώμη, επισημαίνεται ότι, όπως προέβαλε το Βασίλειο
της Σουηδίας, ένα τόσο γενικό επιχείρημα δεν μπορεί να δικαιολογήσει εξαίρεση από τη διαφάνεια που προβλέπει ο κανονισμός
1049/2001 (προπαρατεθείσα απόφαση Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου, σκέψη 65).
Ειδικότερα, εν προκειμένω, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 77 της παρούσας αποφάσεως, η αίτηση προσβάσεως της MyTravel υποβλήθηκε
μετά την ακύρωση της αποφάσεως Airtours από την προπαρατεθείσα απόφαση του Πρωτοδικείου Airtours κατά Επιτροπής, και την εκπνοή
της προθεσμίας ασκήσεως αναιρέσεως κατά της εν λόγω αποφάσεως. Υπό τις περιστάσεις αυτές, όπως επισήμανε η γενική εισαγγελέας
στο σημείο 96 των προτάσεών της, η νομική υπηρεσία δεν θα μπορούσε να περιαχθεί σε κατάσταση όπως αυτή που αναφέρεται στην
προηγούμενη σκέψη, δεδομένου ότι δεν ήταν πλέον δυνατή ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης προσφυγή κατά της νομιμότητας της
εν λόγω αποφάσεως.
Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα που προέβαλε η Δημοκρατία της Γερμανίας στηριζόμενη στην προπαρατεθείσα διάταξη Donnici κατά
Κοινοβουλίου, αρκεί να επισημανθεί ότι τα πραγματικά περιστατικά που έδωσαν αφορμή για την έκδοση της εν λόγω διατάξεως διαφέρουν
από αυτά της προκείμενης υποθέσεως. Ειδικότερα, αφενός, η εν λόγω διάταξη δεν αφορούσε αίτηση προσβάσεως σε έγγραφα κατά την
έννοια του κανονισμού 1049/2001, αλλά αίτηση με αντικείμενο την προσκόμιση στην ενώπιον του Δικαστηρίου δικογραφία γνωμοδοτήσεως
της νομικής υπηρεσίας του Κοινοβουλίου. Αφετέρου, τέτοιου είδους αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο εκκρεμούς ένδικης διαφοράς
που αφορούσε ακριβώς το κύρος της αποφάσεως του Κοινοβουλίου, με την οποία σχετιζόταν η εν λόγω γνώμη. Κατά συνέπεια, η εν
λόγω διάταξη δεν μπορούσε να είναι κρίσιμη, προκειμένου να στηρίξει τη νομιμότητα της επίμαχης αρνήσεως προσβάσεως υπό το
πρίσμα του άρθρου 4, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 1049/2001.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως που προέβαλε το Βασίλειο της Σουηδίας προς στήριξη της αιτήσεως
αναιρέσεώς της πρέπει επίσης να γίνει δεκτός.

Όσον αφορά τον τρίτο λόγο αναιρέσεως που αφορά παράβαση ορισμένων τμημάτων στο τέλος των παραγράφων 2 και 3, δεύτερο εδάφιο,
του άρθρου 4 του κανονισμού 1049/2001
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως το Βασίλειο της Σουηδίας προσάπτει στο Πρωτοδικείο ότι εκτίμησε εσφαλμένως εν προκειμένω την
ύπαρξη υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος δικαιολογητικού της δημοσιοποιήσεως εγγράφων, ακόμη και αν υπάρχει κίνδυνος τέτοιου
είδους δημοσιοποίηση να θίξει τα συμφέροντα που προστατεύουν, αντιστοίχως, το άρθρο 4, παράγραφοι 2, δεύτερη περίπτωση, και
3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
Δεδομένου ότι ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως που προέβαλε το Βασίλειο της Σουηδίας προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεώς
του έγιναν δεκτοί από το Δικαστήριο, παρέλκει η απάντηση στον τρίτο λόγο αναιρέσεως.

Επί της προσφυγής και της αναπομπής στο Γενικό Δικαστήριο
Σύμφωνα με το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε περίπτωση αναιρέσεως της αποφάσεως
του τότε Πρωτοδικείου, το Δικαστήριο μπορεί να αποφανθεί οριστικώς επί της διαφοράς, εφόσον αυτή είναι ώριμη προς εκδίκαση,
ή να αναπέμψει την υπόθεση στο νυν Γενικό Δικαστήριο για να αποφανθεί επ’ αυτής.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του τα απαραίτητα στοιχεία, προκειμένου να αποφανθεί οριστικώς επί των λόγων
ακυρώσεως που προβλήθηκαν προς στήριξη της προσφυγής και αφορούν παράβαση, αφενός, του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο,
του κανονισμού 1049/2001, κατά των δύο επίμαχων αποφάσεων και, αφετέρου, της παραγράφου 2, δεύτερη περίπτωση, του εν λόγω
άρθρου, κατά της δεύτερης επίμαχης αποφάσεως.
Συναφώς, αρκεί η επισήμανση ότι για τους λόγους που αναφέρονται στις σκέψεις 89, 98, 100 και 102 της παρούσας αποφάσεως, η
Επιτροπή δεν εφάρμοσε ορθώς στις επίμαχες αποφάσεις την εξαίρεση που αποβλέπει στην προστασία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων
του εν λόγω θεσμικού οργάνου. Ομοίως, λαμβανομένων υπόψη των λόγων που εκτέθηκαν στις σκέψεις 113 έως 117 της παρούσας αποφάσεως,
αυτή εφάρμοσε επίσης κατά τρόπο εσφαλμένο την εξαίρεση που αποβλέπει στην προστασία των νομικών γνωμοδοτήσεων.
Συνάγεται ότι, αφενός, οι επίμαχες αποφάσεις πρέπει να ακυρωθούν, καθόσον βασίζονται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο,
του κανονισμού 1049/2001 και ότι, αφετέρου, η δεύτερη επίμαχη απόφαση πρέπει επίσης να ακυρωθεί, καθόσον στηρίζεται στην παράγραφο
2, δεύτερη περίπτωση, του εν λόγω άρθρου.
Αντιθέτως, το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να αποφανθεί επί των λόγων ακυρώσεως που προέβαλε η MyTravel προς στήριξη της προσφυγής
της, που αναπαράγονται στη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως, κατά της πρώτης επίμαχης αποφάσεως και αφορούν παράβαση του άρθρου
4, παράγραφος 2, δεύτερη και τρίτη περίπτωση, του κανονισμού 1049/2001 ούτε επί των λόγων ακυρώσεως που αναπαράγονται στη
σκέψη 43 της εν λόγω αποφάσεως, κατά της δεύτερης επίμαχης αποφάσεως και αφορούν τη σχετική με την προστασία του σκοπού επιθεωρήσεως,
έρευνας και οικονομικού ελέγχου, σε συνδυασμό με την εξαίρεση σχετικά με την προστασία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.
Ειδικότερα, όπως επισημάνθηκε στις ως άνω σκέψεις 42 και 43 και όπως προκύπτει από τις σκέψεις 79 και 130 της αναιρεσιβαλλομένης
αποφάσεως, το Πρωτοδικείο δεν εξέτασε τους συγκεκριμένους λόγους ακυρώσεως.
Συνεπώς, πρέπει να αναπεμφθεί η υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, προκειμένου να αποφανθεί επί των λόγων ακυρώσεως
της προσφυγής που άσκησε ενώπιόν του η MyTravel, ως προς τους οποίους δεν αποφάνθηκε.

Επί των δικαστικών εξόδων
Αναπέμποντας την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Αναιρεί το σημείο 2 του διατακτικού της αποφάσεως του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 9ης Σεπτεμβρίου 2008, Τ-403/05,
MyTravel κατά Επιτροπής.
2)
Ακυρώνει την απόφαση D(2005) 8461 της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2005, με την οποία αυτή απέρριψε την αίτηση προσβάσεως
της MyTravel Group plc σε ορισμένα προπαρασκευαστικά έγγραφα της Επιτροπής στον τομέα του ελέγχου των συγκεντρώσεων, καθόσον
βασίζεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (EΚ) 1049/2001, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,
της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.
3)
Ακυρώνει την απόφαση D(2005) 9763, της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2005, με την οποία απορρίφθηκε εν μέρει η αίτηση προσβάσεως
της MyTravel Group plc σε ορισμένα προπαρασκευαστικά έγγραφα της Επιτροπής στον τομέα του ελέγχου των συγκεντρώσεων, καθόσον
αυτή βασίζεται στο άρθρο 4, παράγραφοι 2, δεύτερη περίπτωση, και 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
4)
Αναπέμπει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αποφανθεί επί των λόγων ακυρώσεως της προσφυγής
που άσκησε ενώπιόν του η MyTravel, ως προς τους οποίους αυτό δεν είχε αποφανθεί.
5)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
* Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική