CELEX: 62008CJ0306
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγίες 93/37/ΕΟΚ και 2004/18/ΕΚ
Διαδικασίες αναθέσεως συμβάσεων δημοσίων έργων
Νομοθεσία περί πολεοδομικού σχεδιασμού της Αυτόνομης Kοινότητας της Valencia

Liga Portuguesa de Futebol Profissional και Bwin International, σκέψη 32).
Το Δικαστήριο εκτιμά, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, ότι διαθέτει εν προκειμένω όλα τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να
αποφανθεί επί της διαφοράς της οποίας επελήφθη και η οποία δεν πρέπει να κριθεί υπό το φως επιχειρημάτων τα οποία δεν συζητήθηκαν
ενώπιόν του. Κατόπιν αυτού, παρέλκει η διάταξη της επαναλήψεως της προφορικής διαδικασίας.

Επί της προσφυγής

Επί του παραδεκτού
Το Βασίλειο της Ισπανίας προβάλλει μερική ένσταση απαραδέκτου της προσφυγής καθόσον αφορά την παράβαση εκ μέρους του LRAU
της οδηγίας 93/37. Συναφώς, το Βασίλειο της Ισπανίας επικρίνει το ότι με την πρώτη αιτιολογημένη γνώμη διατυπώθηκε η απαίτηση
ο LRAU να προσαρμοστεί προς την οδηγία 93/37 αντί της αναφοράς στην οδηγία 2004/18, η προθεσμία μεταφοράς της οποίας στο εθνικό
δίκαιο έληγε οσονούπω.
Κατά το Βασίλειο της Ισπανίας, ο LRAU έπαυσε να εφαρμόζεται από την έναρξη ισχύος του LUV και η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι
σημαντικός αριθμός ΠΟΔ εγκρίθηκε σύμφωνα με τον LRAU κατά το χρονικό διάστημα μιας vacatio legis του LUV. Πέραν τούτου, το
Βασίλειο της Ισπανίας θεωρεί ότι, στην περίπτωση κατά την οποία έχουν καταργηθεί η εθνική και η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση,
όπως εν προκειμένω, πέραν των δύο ετών από την άσκηση της προσφυγής, ουδέν πλέον συμφέρον υφίσταται για τη συνέχιση της δίκης.
Συναφώς, επισημαίνεται ότι η απόφανση επί του αν στοιχειοθετείται ενδεχομένως η φερόμενη παράβαση πρέπει να χωρήσει υπό το
φως της νομοθεσίας η οποία ίσχυε στις 6 Ιανουαρίου 2006, ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την πρώτη αιτιολογημένη γνώμη
της 15ης Δεκεμβρίου 2005 προθεσμίας. Διαπιστώνεται ότι κατά την ως άνω ημερομηνία ίσχυαν τόσο ο LRAU όσο και η οδηγία 93/37.
Όσον αφορά το επιλεγέν από την Επιτροπή χρονικό σημείο για την κίνηση της διαδικασίας σε βάρος του Βασιλείου της Ισπανίας,
αρκεί η υπόμνηση ότι εναπόκειται στην Επιτροπή, στο πλαίσιο της εκπληρώσεως της αποστολής την οποία της αναθέτει το άρθρο
211 ΕΚ, να μεριμνά για την εφαρμογή των διατάξεων της Συνθήκης και να εξετάζει αν τα κράτη μέλη ενήργησαν σύμφωνα με τις διατάξεις
αυτές. Αν η Επιτροπή φρονεί ότι ένα κράτος μέλος παρέβη τις διατάξεις αυτές, στην ίδια απόκειται να εκτιμήσει κατά πόσον είναι
σκόπιμο να στραφεί κατά του κράτους αυτού, να προσδιορίσει τις διατάξεις που αυτό παραβιάζει και να επιλέξει το χρονικό σημείο
κατά το οποίο θα κινήσει κατ’ αυτού τη διαδικασία λόγω παραβάσεως, οι δε λόγοι που προσδιορίζουν την επιλογή αυτή δεν ασκούν
επιρροή επί του παραδεκτού της προσφυγής της (βλ. αποφάσεις της 18ης Ιουνίου 1998, C-35/96, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή
1998, σ. Ι-3851, σκέψη 27, της 8ης Δεκεμβρίου 2005, C-33/04, Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου, Συλλογή 2005, σ. I-10629, σκέψη
66, και της 19ης Μαΐου 2009, C‑531/06, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2009, σ. I‑4103, σκέψη 23).
Υπό το φως των προηγηθεισών σκέψεων, επιβάλλεται η απόρριψη της ενστάσεως απαραδέκτου την οποία προέβαλε το Βασίλειο της Ισπανίας.

Επί της ουσίας
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
Η Επιτροπή θεωρεί ότι πλείονες πτυχές της διαδικασίας αναθέσεως και εγκρίσεως των ΠΟΔ στο πλαίσιο της έμμεσης διαχειρίσεως
την οποία προβλέπουν οι LRAU και LUV αντίκεινται, αντιστοίχως, στα άρθρα 1, 6, παράγραφος 6, 11, 12, και 24 έως 29 της οδηγίας
93/37 και στα άρθρα 2, 6, 24, 30, 31, παράγραφος 4, στοιχείο α΄, και 53 της οδηγίας 2004/18.
H Επιτροπή υποστηρίζει ότι υφιστάμενη σχέση μεταξύ της διοικήσεως και του πολεοδόμου συνιστά, σύμφωνα με τις οδηγίες 93/37
και 2004/18, δημόσια σύμβαση, το βασικό αντικείμενο της οποίας, όπως προκύπτει από την περιγραφή της ολοκληρωμένης δράσεως,
έγκειται στην εκτέλεση δημοσίων έργων υποδομής και οικιστικής αναπτύξεως.
Το γεγονός ότι η εν τοις πράγμασι εκτέλεση των ως άνω έργων πρέπει να ανατίθεται, στο πλαίσιο του LUV, από τον πολεοδόμο σε
έναν εργολήπτη-κατασκευαστή ουδόλως μεταβάλλει τον χαρακτηρισμό της ως συμβάσεως δημόσιων έργων καθ’ ο μέτρο εκείνος ο οποίος
δεσμεύεται έναντι της διοικήσεως για την εκτέλεσή τους είναι ο πολεοδόμος.
Ως προς τον εξ επαχθούς αιτίας χαρακτήρα της αναθέσεως και της εγκρίσεως των ΠΟΔ, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι LRAU και LUV
εγκαθιδρύουν ένα σύστημα στο πλαίσιο του οποίου υφίσταται διμερής σύμβαση μεταξύ του πολεοδόμου και της δημοτικής αρχής, δυνάμει
της οποίας το αντιστάθμισμα για τη δεύτερη τελεί σε άμεση σχέση με την εκτέλεση των δημοσίων έργων και την παροχή ορισμένων
συναφών υπηρεσιών. Εξάλλου, ο πολεοδόμος λαμβάνει εκ μέρους των ιδιοκτητών των εκτάσεων γης χρηματικό ποσό ή το ισόποσό του
σε εκτάσεις γης.
Κατά την Επιτροπή, ο επαχθής χαρακτήρας της συμβάσεως αντανακλάται στην απόφαση της διοικήσεως να εγκρίνει το ΠΟΔ και να επιλέξει
τον πολεοδόμο, καθώς και στην εκ μέρους της άσκηση των δημοσίων εξουσιών της προς διασφάλιση της τηρήσεως των διατάξεων του
εγκεκριμένου ΠΟΔ.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι, όταν η διοίκηση αποφασίζει να διαχειριστεί ευθέως το ΠΟΔ, φέρει την υποχρέωση να πραγματοποιήσει
η ίδια τα σχέδια και να εξοφλήσει τα αναγκαία για τα έργα ποσά. Στην περίπτωση αυτή, προβαίνει σε δαπάνες τις οποίες ακολούθως
μετακυλίει στους ιδιοκτήτες κατά τρόπον ώστε, οσάκις επιλέγει την έμμεση διαχείριση, η διοίκηση να μην εξοφλεί πλέον κανένα
ποσό αλλά και να μην εισπράττει πλέον κανένα ποσό. Εξ αυτού η Επιτροπή συνάγει ότι, επιλέγοντας την έμμεση διαχείριση, η διοίκηση
παύει ούτως ή άλλως να εισπράττει ορισμένα έσοδα, το δε γεγονός ότι δεν επιβαρύνεται πλέον με ορισμένες δαπάνες ουδόλως μετριάζει
το επιχείρημα αυτό.
Τέλος, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, όπως προκύπτει ιδίως από τις αποφάσεις της 12ης Ιουλίου 2001, C‑399/98, Ordine degli Architetti
κ.λπ. (Συλλογή 2001, σ. I‑5409, σκέψεις 77 και 84), και της 18ης Ιανουαρίου 2007, C‑220/05, Auroux κ.λπ. (Συλλογή 2007, σ. I‑385,
σκέψεις 45 και 57), οι διενεργηθείσες εκ μέρους τρίτων πληρωμές καταδεικνύουν τον επαχθή χαρακτήρα.
Με το δικόγραφό της απαντήσεως, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το Tribunal Supremo έδωσε διαμετρικά αντίθετη από την υποστηριζόμενη
εν προκειμένω από το Βασίλειο της Ισπανίας ερμηνεία, η οποία συμπίπτει κατά τα ουσιώδη με την ανάλυση της Επιτροπής.
Αφετέρου, το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι η υφιστάμενη σχέση μεταξύ της διοικήσεως και του πολεοδόμου δεν συνιστά,
υπό το φως του τρόπου αμοιβής του δευτέρου, δημόσια σύμβαση έργων αλλά παραχώρηση δημόσιας υπηρεσίας μη εμπίπτουσας στο πεδίο
εφαρμογής των οδηγιών 93/37 και 2004/18 και ότι, ως εκ τούτου, η ανάθεση των ΠΟΔ διέπεται από τις αρχές του πρωτογενούς δικαίου
της Ενώσεως.
Κατά το οικείο κράτος μέλος, η Επιτροπή συγχέει μεταξύ του ΠΟΔ και του σχεδίου έργων χωροταξίας, ενώ η εκτέλεση των δημοσίων
έργων δεν αποτελεί το αποκλειστικό ούτε καν το θεμελιώδες αντικείμενο του ΠΟΔ. Η έγκριση του ΠΟΔ, μέσω της κατακυρώσεως, σημαίνει
επίσης τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση του επαναχαρακτηρισμού καθώς και την ανάθεση των χωροταξικών έργων σε παρόχους.
Επομένως, ο πολεοδόμος είναι ο οικονομικός υπεύθυνος της εκτελέσεως των έργων αλλά και επιφορτισμένος με τη διενέργεια των
αναγκαίων διοικητικών διαβημάτων προς διασφάλιση του δωρεάν χαρακτήρα των πράξεων για τη διοίκηση και τη δίκαιη κατανομή μεταξύ
των ιδιοκτητών των αναγομένων σε ακίνητα κόστους και κέρδους.
Το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται επίσης ότι δεν υφίσταται επαχθής σχέση σε βάρος της διοικήσεως καθ’ ο μέτρο η αμοιβή
του πολεοδόμου προέρχεται αποκλειστικά από τους ιδιοκτήτες.
Κατ’ αρχάς, η υποχρέωση του ιδιοκτήτη να χρηματοδοτεί το κόστος του χωροταξικού σχεδιασμού και, συνακόλουθα, να αμείβει τον
πολεοδόμο δεν είναι προϊόν μονομερούς αποφάσεως της διοικήσεως αλλά απόρροια της οικειοθελούς αποφάσεώς του να συμμετάσχει
στον επαναχαρακτηρισμό και να προσχωρήσει υπό την έννοια αυτή στην προσπόριση οφέλους από τις νέες οικοδομήσιμες εκτάσεις
γης.
Ακολούθως, οι LRAU και LUV δεν προβλέπουν καμία εγγύηση για πληρωμή σε βάρος των δημοσίων ταμείων από τα οποία θα προέκυπτε
ενδεχομένως η ύπαρξη συμβάσεως εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ της διοικήσεως και του πολεοδόμου, ο οποίος είναι υπεύθυνος έναντι
αυτής ακόμη και σε περίπτωση μη τηρήσεως, εκ μέρους του εργολήπτη-κατασκευαστή ή εκ μέρους των ιδιοκτητών, των αντιστοίχων
υποχρεώσεών τους.
Τέλος, η επιλογή της έμμεσης αντί της απ’ ευθείας διαχειρίσεως δεν σημαίνει επαχθή χαρακτήρα, όπως δεν σημαίνει επαχθή χαρακτήρα
ούτε η εκ μέρους της διοικήσεως άσκηση των δημοσίων εξουσιών της για τους σκοπούς του επαναχαρακτηρισμού και της απαλλοτριώσεως.
Υπό το φως των ανωτέρω σκέψεων, το Βασίλειο της Ισπανίας υποστηρίζει ότι ο πολεοδόμος πρέπει να χαρακτηρίζεται όχι ως «ο υπέρ
ου η κατακύρωση» μιας συμβάσεως stricto sensu αλλ’ ως ο «ανάδοχος», δεδομένου ότι η αμοιβή του εξαρτάται από την εκμετάλλευση
στον χώρο της αγοράς των οικοδομήσιμων εκτάσεων γης και όχι από σταθερή τιμή την οποία εγγυάται η διοίκηση. Ειδικότερα, προσλαμβάνει
τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός αναδόχου υπηρεσιών δεδομένου ότι η οικονομική διαχείριση του επαναχαρακτηρισμού είναι η
πλέον συναφής από οικονομικής απόψεως λειτουργία.
Εξάλλου, το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται ότι η άποψη της Επιτροπής έρχεται σε αντίθεση προς την πρακτική αποτελεσματικότητα
των οδηγιών 93/37 και 2004/18.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Προκαταρκτικώς, υπογραμμίζεται ότι η υπό κρίση προσφυγή αφορά αποκλειστικώς την ανάθεση συμβάσεων οικιστικής αναπτύξεως σύμφωνα
με τις υιοθετηθείσες διαδοχικώς από την Αυτόνομη Κοινότητα της Valencia νομοθεσίες με θεμέλιο τις περιφερειακές αρμοδιότητες
της εν λόγω Κοινότητας σε θέματα πολεοδομίας, χρήσεως γης και χωροταξίας.
Αναλυτικότερα, η Επιτροπή προσάπτει στο Βασίλειο της Ισπανίας την ανάθεση των ΠΟΔ, ήτοι των ολοκληρωμένων δράσεων, αντικείμενο
των οποίων είναι η από κοινού οικιστική ανάπτυξη πλειόνων γεωτεμαχίων σύμφωνα με ενιαίο προγραμματισμό περί μετατροπής των
εν λόγω γεωτεμαχίων σε οικοδομήσιμες εκτάσεις γης, κατ’ εφαρμογή, αφενός, του LRAU και, αφετέρου, του LUV, κατά παράβαση αντιστοίχως
των οδηγιών 93/37 και 2004/18.
Οι αιτιάσεις της Επιτροπής αφορούν αποκλειστικώς τη διαδικασία εγκρίσεως των ΠΟΔ στο πλαίσιο της έμμεσης διαχειρίσεως, η οποία,
σύμφωνα με τις επίδικες κανονιστικές ρυθμίσεις, σημαίνει την αναγνώριση, εκ μέρους της αρμόδιας αναθέτουσας αρχής, σε ιδιώτη
της ιδιότητας του πολεοδόμου, ο οποίος επιλέγεται σύμφωνα με δημόσια διαδικασία προκηρύξεως διαγωνισμού, ανεξάρτητα από το
αν ο ίδιος είναι ιδιοκτήτης των επιμάχων εκτάσεων γης.
Συναφώς, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επίδικες συμβάσεις οικιστικής αναπτύξεως πρέπει να χαρακτηρίζονται ως «δημόσιες συμβάσεις
έργων» και υπό την έννοια αυτή πρέπει να τηρούνται οι καθορισθείσες με την οδηγία 93/37, ακολούθως δε με την οδηγία 2004/18,
επιταγές. Τούτο προκύπτει, όσον αφορά τις στρεφόμενες κατά του LRAU αιτιάσεις, από το νομικό έρεισμα της προσφυγής το οποίο
περιορίζεται αποκλειστικά στην παράβαση της οδηγίας 93/37 και, όσον αφορά τις στρεφόμενες κατά του LUV αιτιάσεις, από τη συμπληρωματική
αιτιολογημένη γνώμη, όπως υπογραμμίζει η Επιτροπή με το δικόγραφο της προσφυγής της και όπως επιβεβαίωσε κατά την επ’ ακροατηρίου
συζήτηση.
Όσον αφορά την έννοια των «δημοσίων συμβάσεων έργων», κατά το άρθρο 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας 93/37 και το άρθρο 1, παράγραφος
2, στοιχείο β΄, της οδηγίας 2004/18, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι η έννοια αυτή καταλαμβάνει τις συμβάσεις εξ επαχθούς αιτίας
οι οποίες συνάπτονται εγγράφως μεταξύ, αφενός, ενός ή περισσοτέρων επιχειρηματιών και, αφετέρου, μιας ή περισσοτέρων αναθετουσών
αρχών και οι οποίες έχουν ως αντικείμενο είτε την εκτέλεση, είτε τόσο την εκτέλεση όσο και τη μελέτη έργων που αφορούν μια
από τις παρατιθέμενες στο παράρτημα II της οδηγίας 93/37 και του παραρτήματος I της οδηγίας 2004/18 δραστηριότητες ή ενός
έργου, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 93/37 και στο άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας
2004/18, είτε την πραγματοποίηση, με οποιαδήποτε μέσα, ενός έργου το οποίο ανταποκρίνεται στις επακριβώς προσδιοριζόμενες
από την αναθέτουσα αρχή ανάγκες.
Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη δέκατη έκτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 92/50 και από τη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας
2004/18, σε συνδυασμό αντιστοίχως με το άρθρο 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας 93/37 και το άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο β΄,
της οδηγίας 2004/18, μια σύμβαση λογίζεται ως «δημόσια σύμβαση έργων» μόνο στην περίπτωση κατά την οποία το αντικείμενό της
αντιστοιχεί στον δοθέντα στην προηγούμενη σκέψη ορισμό, ενώ εργασίες οι οποίες είναι παρεπόμενες και δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο
της συμβάσεως δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τον χαρακτηρισμό της ως δημοσίας συμβάσεως έργων.
Πέραν τούτου, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, όταν η σύμβαση περιλαμβάνει τόσο στοιχεία συμβάσεως δημοσίου
έργου όσο και στοιχεία ενός άλλου τύπου δημοσίας συμβάσεως, εκείνο το οποίο καθορίζει ποια δέσμη κανόνων της Ενώσεως περί
δημοσίων συμβάσεων έχει, κατ’ αρχήν, εφαρμογή είναι το κύριο αντικείμενό της (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσα απόφαση Auroux
κ.λπ., σκέψη 37).
Ο προσδιορισμός αυτός πρέπει να χωρεί βάσει των ουσιωδών υποχρεώσεων οι οποίες προτάσσονται και οι οποίες χαρακτηρίζουν αφεαυτών
τη συγκεκριμένη σύμβαση, κατ’ αντίθεση προς όσες είναι απλώς και μόνον παρεπόμενου ή συμπληρωματικού χαρακτήρα και δεν επιβάλλονται
από το ίδιο το αντικείμενο της συμβάσεως (απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 2008, C‑412/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2008,
σ. I‑619, σκέψη 49).
Εν προκειμένω, υπογραμμίζεται ότι η Επιτροπή περιορίζεται στο να προβάλει ως επιχείρημα το ότι οι επίδικες συμβάσεις οικιστικής
αναπτύξεως πρέπει να χαρακτηριστούν ως «δημόσιες συμβάσεις έργων» με το αιτιολογικό ότι το κύριο αντικείμενο του ΠΟΔ είναι,
κατά την έννοια των άρθρων 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 93/37 και 1, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας 2004/18, ένα «έργο»
οικιστικής αναπτύξεως δύο ή περισσοτέρων γεωτεμαχίων, με σκοπό την πρόσβαση οδικώς μέσω της κατασκευής οδοστρώματος από κυβολίθους,
και η διανομή πόσιμου ύδατος και ηλεκτρισμού, εκκενώσεως των υγρών αποβλήτων των κρασπέδων των πεζοδρομίων και δημόσιου φωτισμού.
Συναφώς, τονίζει ότι οι παρεχόμενες από τον πολεοδόμο υπηρεσίες, όπως η σύνταξη των τεχνικών εγγράφων, η κατάστρωση και η
διαχείριση του σχεδίου του επαναχαρακτηρισμού ή ακόμα, υπό το κράτος του LUV, η επιλογή του εργολήπτη, ο οποίος πρόκειται
να κατασκευάσει τα έργα, συνιστούν τα μέσα και είναι παρεπόμενου χαρακτήρα.
Επιβάλλεται επίσης η παρατήρηση ότι το Βασίλειο της Ισπανίας αντικρούει την εκτίμηση της Επιτροπής ότι το ΠΟΔ θα έπρεπε να
χαρακτηριστεί ως «έργο» κατά την έννοια των οδηγιών 93/37 και 2004/18 και βεβαιώνει ότι η εκτέλεση ενός τέτοιου έργου δεν
αποτελεί τον αποκλειστικό ούτε καν τον βασικό στόχο του. Συναφώς, το οικείο κράτος μέλος ισχυρίζεται ότι ο πολεοδόμος είναι
παράλληλα ο οικονομικός υπεύθυνος για την εκτέλεση των έργων, ενώ είναι επιφορτισμένος και με τη διενέργεια των αναγκαίων
διαβημάτων προκειμένου να διασφαλιστεί ο δωρεάν χαρακτήρας των πράξεων για τη διοίκηση, αλλά και η δίκαιη κατανομή του συναφούς
κόστους και των σχετικών με τα ακίνητα κερδών μεταξύ των ιδιοκτητών των προς οικοδόμηση εκτάσεων γης οι οποίοι χρηματοδοτούν
τα έργα. Επιπλέον, το ίδιο κράτος μέλος υποστηρίζει ότι οι επίδικες συμβάσεις πρέπει να χαρακτηριστούν ως «παραχωρήσεις υπηρεσιών»
κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 4, της οδηγίας 2004/18.
Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο διαδικασίας λόγω παραβάσεως δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ, εναπόκειται στην Επιτροπή να αποδείξει
ότι συντρέχει παράβαση. Πράγματι, η ίδια οφείλει να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα στοιχεία που του είναι αναγκαία για τη διαπίστωση
της παραβάσεως, χωρίς να διαθέτει τη δυνατότητα να στηριχθεί σε τυχόν τεκμήρια (απόφαση της 27ης Ιανουαρίου 2011, C‑490/09,
Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 49 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Συναφώς και όσον αφορά τη φύση των δραστηριοτήτων με τις οποίες είναι επιφορτισμένος ο πολεοδόμος, επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι, πέραν των ερμηνευτικών στοιχείων τα οποία παρέσχε το Βασίλειο της Ισπανίας, η Επιτροπή δεν κατέβαλε προσπάθεια να στηρίξει
τους ισχυρισμούς της και να αντικρούσει αυτούς του καθού κράτους μέλους μέσω εμπεριστατωμένης εξετάσεως των ως άνω στοιχείων.
Πράγματι, ουδαμώς αποδεικνύεται ότι τα έργα τα οποία συνίστανται στη σύνδεση και την ένταξη των επιδίκων εκτάσεων γης στα
υφιστάμενα δίκτυα υποδομών, ενεργείας, επικοινωνιών και δημοσίων υπηρεσιών συνιστούν το κύριο αντικείμενο της συναφθείσας
μεταξύ της τοπικής αρχής και του πολεοδόμου συμβάσεως στο πλαίσιο ενός ΠΟΔ υπό καθεστώς έμμεσης διαχειρίσεως. Συγκεκριμένα,
η εκ μέρους του πολεοδόμου υλοποίηση του ΠΟΔ περιλαμβάνει, όπως τούτο προκύπτει ιδίως από τις σκέψεις 21 και 23 της παρούσας
αποφάσεως, δραστηριότητες μη δυνάμενες να χαρακτηριστούν ως «έργα» κατά την έννοια των οδηγιών τις οποίες επικαλείται η Επιτροπή
με το δικόγραφο της προσφυγής της, ήτοι την κατάστρωση ενός αναπτυξιακού σχεδίου, την πρόταση και τη διαχείριση του αντιστοιχούντος
σε αυτό σχεδίου επαναχαρακτηρισμού, την ένταξη, υπέρ της διοικήσεως και άνευ αντιπαροχής, των οριζομένων για το Δημόσιο και
για τη δημόσια ακίνητη περιουσία της τοπικής αρχής εκτάσεων γης, τη διαχείριση του νομικού μετασχηματισμού των οικείων εκτάσεων
γης ή ακόμα την κατ’ επιεική τρόπο κατανομή κόστους και κέρδους μεταξύ των ενδιαφερομένων, καθώς και τις πράξεις χρηματοδοτήσεως
και εγγυήσεως του κόστους των επενδύσεων, των έργων, των εγκαταστάσεων και των αναγκαίων για την εκτέλεση του ΠΟΔ αντισταθμιστικών
μέτρων. Τούτο συμβαίνει επίσης οσάκις ο πολεοδόμος, όπως διευκρινίζεται και στο άρθρο 119, παράγραφος 1, του LUV, οφείλει
να διοργανώσει τη δημόσια προκήρυξη προκειμένου να οριστεί ο εργολήπτης-κατασκευαστής στον οποίο ανατίθεται η εκτέλεση των
εργασιών οικιστικής αναπτύξεως.
Εξάλλου, διαπιστώνεται ότι ορισμένες από τις δραστηριότητες που περιλαμβάνουν τα ΠΟΔ, υπό το κράτος τόσο του LRAU όσο και
του LUV, όπως αυτές εξαγγέλλονται στην προηγούμενη σκέψη, ανταποκρίνονται προφανώς, ως εκ της φύσεώς τους, στις υπαγόμενες
στην κατηγορία υπ’ αριθμόν 12 των παραρτημάτων I A της οδηγίας 92/50 και II A της οδηγίας 2004/18 δραστηριότητες, οι οποίες
αφορούν τις υπηρεσίες στις οποίες αναφέρονται αντιστοίχως το άρθρο 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας 92/50 και το άρθρο 1, παράγραφος
2, στοιχείο δ΄, της οδηγίας 2004/18.
Από τις προηγούμενες σκέψεις έπεται ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι το κύριο αντικείμενο της συναφθείσας μεταξύ της δημοτικής
αρχής και του πολεοδόμου συμβάσεως εμπίπτει στις κατά την έννοια της οδηγίας 93/37 ή της οδηγίας 2004/18 δημόσιες συμβάσεις
έργων, όπερ και συνιστά προϋπόθεση για τη διαπίστωση της φερόμενης παραβάσεως.
Όπως προκύπτει από τις προηγηθείσες σκέψεις, η προσφυγή της Επιτροπής είναι απορριπτέα.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Επειδή το Βασίλειο της Ισπανίας ζήτησε την καταδίκη της Επιτροπής και η τελευταία ηττήθηκε,
πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.