CELEX: 62012CJ0095
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi minoranza ta’ veto ta’ 20 % għat-teħid ta’ ċerti deċiżjonijiet mill-azzjonisti ta’ Volkswagen AG

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tikkonstata li, billi ma adottatx il-miżuri kollha li tinvolvi l-eżekuzzjoni tas-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (
C-112/05, Ġabra p. I-8995
), li tikkonċerna l-inkompatibbiltà ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-liġi dwar it-trasferiment għas-settur privat ta’ partijiet mill-kumpannija b’responsabbiltà limitata Volkswagenwerk (Gesetz über die Überführung der Anteilsrechte an der Volkswagenwerk Gesellschaft mit beschränkter Haftung in private Hand), tal-21 ta’ Lulju 1960 (BGBl. 1960 I, Nru 39, p. 585, u BGBl. 1960 III, p. 641-1-1, iktar ’il quddiem il-“Liġi VW”), mad-dritt tal-Unjoni, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 260(1) TFUE;
—
tordna lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tħallas lill-Kummissjoni pagamenti ta’ penalità ta’ EUR 282 725.10 għal kull jum, għad-dewmien fl-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, minn meta tingħata s-sentenza fil-kawża preżenti sal-eżekuzzjoni tal-imsemmija sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja;
—
tordna lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tħallas lill-Kummissjoni somma f’daqqa li l-ammont tagħha jirriżulta mill-multiplikazzjoni ta’ ammont ta’ EUR 31 114.72 għal kull jum bin-numru ta’ ġranet li fihom il-ksur ippersista, inkluż bejn l-għoti tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, u dak tas-sentenza mogħtija fil-kawża preżenti jew id-data li fiha dan l-Istat Membru temm il-ksur, u
—
tikkundanna lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għall-ispejjeż.
Il-fatti li wasslu għall-kawża u s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja
Meta ġiet adottata l-Liġi VW, fl-1960, l-Istat Federali Ġermaniż u l-Land ta’ Niedersachsen kienu ż-żewġ azzjonisti prinċipali ta’ Volkswagenwerk GmbH (iktar ’il quddiem “Volkswagen”), u kull wieħed minnhom kellu 20 % tal-kapital. B’applikazzjoni ta’ din il-liġi, Volkswagen, kumpannija b’responsabbiltà limitata, saret kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata.
Sussegwentement, l-Istat Federali Ġermaniż issepara ruħu mill-holding tiegħu fil-kapital ta’ din il-kumpannija, filwaqt li l-Land ta’ Niedersachsen, min-naħa tiegħu, għad għandu holding ta’ 20 %.
L-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW, fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel l-għoti tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, kien jipprevedi li d-dritt ta’ vot ta’ azzjonist detentur ta’ azzjonijiet li l-ammont nominali tagħhom kien jaqbeż l-20 % tal-kapital azzjonarju kien limitat għan-numru ta’ voti li kien jagħti ammont ta’ azzjonijiet nominali ugwali għal 20 % tal-kapital azzjonarju.
L-Artikolu 4 tal-imsemmija liġi, intitolat “Statuti tal-kumpannija”, fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel l-għoti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, kien ifformulat kif ġej:
“1.   Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Land ta’ Niedersachsen huma awtorizzati, kull waħda minnhom, jagħżlu żewġ membri mill-Bord ta’ Sorveljanza sakemm dawn ikunu azzjonisti fil-kumpannija.
[…]
3.   Id-deċiżjonijiet tal-laqgħa ġenerali li, taħt il-Liġi dwar il-Kumpanniji Pubbliċi b’Responsabbiltà Limitata jeħtieġu maġġoranza ta’ mill-inqas 75 % tal-kapital azzjonarju tal-kumpannija rrappreżentat fil-mument tal-adozzjoni tagħhom, jeħtieġu maġġoranza ta’ iktar minn 80 % tal-kapital azzjonarju tal-kumpannija rrappreżentat fil-mument ta’ din l-adozzjoni.”
Fis-sentenza tagħha Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 1 tad-dispożittiv tagħha ddikjarat u ddeċidiet:
“Billi żammet fis-seħħ l-Artikolu 4(1) kif ukoll l-Artikolu 2(1) fid-dawl ta’ [flimkien ma’] l-Artikolu 4(3) tal-[Liġi VW], ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond l-Artikolu 56(1) KE.”
Wara din is-sentenza, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja adottat il-liġi li temenda l-liġi dwar it-trasferiment għas-settur privat ta’ partijiet mill-kumpannija b’responsabbiltà limitata Volkswagenwerk (Gesetz zur Änderung des Gesetzes über die Überführung der Anteilsrechte an der Volkswagenwerk Gesellschaft mit beschränkter Haftung in private Hand), tat-8 ta’ Diċembru 2008 (iktar ’il quddiem il-“Liġi li temenda l-Liġi VW”), liema liġi ġiet ippromulgata fil-Bundesgesetzblatt fl-10 ta’ Diċembru 2008 (BGBl 2008 I Nru 56, p. 2369), u daħlet fis-seħħ fil-11 ta’ Diċembru 2008.
Din il-liġi ħassret, b’mod partikolari, l-Artikoli 2 u 4(1) tal-Liġi VW. Għall-kuntrarju, hija bl-ebda mod ma emendat l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW.
Il-proċedura prekontenzjuża
Permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Diċembru 2007, il-Kummissjoni talbet lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja sabiex tinformaha bil-miżuri li hija kienet ħadet jew li kellha l-intenzjoni tieħu sabiex tikkonforma ruħha mas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq.
Permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Marzu 2008, dan l-Istat Membru rrisponda li l-Ministeru Federali għall-Ġustizzja kien ipprepara abbozz ta’ liġi sabiex din is-sentenza tiġi eżegwita u li fir-rigward ta’ dan l-abbozz kien hemm konsultazzjonijiet bejn id-dipartimenti kkonċernati.
Fil-5 ta’ Ġunju 2008, il-Kummissjoni bagħtet lill-imsemmi Stat Membru ittra ta’ intimazzjoni, filwaqt li stednitu jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu fi żmien xahrejn.
Fl-istess jum, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għaddiet lill-Kummissjoni l-abbozz ta’ liġi approvat mill-Kunsill tal-Ministri, iddestinat li jeżegwixxi s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, filwaqt li indikat li l-proċedura leġiżlattiva kienet se tibda minnufih.
Fl-1 ta’ Diċembru 2008, il-Kummissjoni bagħtet lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja opinjoni motivata fejn fiha hija stednitha tieħu l-miżuri neċessarji għall-eżekuzzjoni ta’ din is-sentenza fi żmien xahrejn minn meta tiġi riċevuta din l-opinjoni.
Il-Kummissjoni kkonstatat ukoll li, minkejja li, ċertament, it-tħassir tal-Artikoli 2(1) u 4(1) tal-Liġi VW kien previst fl-abbozz ta’ liġi ddestinat li jeżegwixxi s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, dan l-abbozz, għall-kuntrarju, kien iżomm fis-seħħ l-Artikolu 4(3) ta’ din il-liġi. Din l-istituzzjoni sostniet ukoll li ebda informazzjoni li tikkonċerna l-modifika ta’ siltiet mill-istatuti li jirriflettu d-dispożizzjonijiet ikkritikati tal-Liġi VW ma kienet ġiet ipprovduta lilha.
Fl-10 ta’ Diċembru 2008, il-Liġi li temenda l-Liġi VW, li l-kontenut tagħha baqa’ essenzjalment identiku għal dak ta’ dan l-abbozz, ġiet ippromulgata.
Permezz ta’ ittra tas-17 ta’ Diċembru 2008, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għaddiet lill-Kummissjoni proposta fis-sens li titressaq talba konġunta lill-Qorti tal-Ġustizzja għall-interpretazzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, skont l-Artikolu 43 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 102 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
Billi l-Kummissjoni ma ħaditx azzjoni dwar din il-proposta, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, permezz ta’ ittra tad-29 ta’ Jannar 2009, irrispondiet għall-opinjoni motivata billi indikat li, wara d-dħul fis-seħħ tal-Liġi li temenda l-Liġi VW, hija kienet tqis li eżegwixxiet b’mod sħiħ is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq.
Fil-21 ta’ Frar 2012, billi qieset li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet ikkonformat ma’ din is-sentenza b’mod parzjali biss, il-Kummissjoni ppreżentat il-kawża preżenti.
Fuq ir-rikors
Fuq l-ilment dwar l-istatuti ta’ Volkswagen
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni tqis li l-eżekuzzjoni kompluta tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, għandha tinkludi modifika mhux biss tal-Liġi VW, iżda wkoll tal-istatuti ta’ Volkswagen. Fil-fatt, il-verżjoni attwali tal-imsemmija statuti għad fiha, fl-Artikolu 25(2), klawżola dwar il-minoranza ta’ veto mnaqqsa, li essenzjalment hija analoga għal dik prevista fl-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW. Barra minn hekk, il-klawżola dwar il-limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot tneħħiet mill-imsemmija statuti biss matul ix-xahar ta’ Settembru 2009, jiġifieri disa’ xhur wara t-tħassir tad-dispożizzjoni korrispondenti tal-Liġi VW. Issa, fil-punt 26 tas-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-klawżoli statutorji msemmija iktar ’il fuq għandhom jitqiesu, fid-dawl tal-moviment liberu tal-kapital, bħala miżura nazzjonali.
F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tfakkar li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi li Stat Membru naqas milli jwettaq wieħed mill-obbligi tiegħu taħt it-Trattati, dan l-Istat ikun obbligat, skont l-Artikolu 260(1) TFUE, “jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jimxi mas-sentenza [jeżegwixxi s-sentenza] tal-Qorti”. Għaldaqstant, billi l-awtoritajiet pubbliċi huma, permezz tal-Land ta’ Niedersachsen, azzjonisti ta’ Volkswagen, f’din il-kwalità huma għandhom mhux biss il-possibbiltà, iżda anki d-dmir li jipproponu l-modifiki meħtieġa fl-istatuti kollha ta’ din il-kumpannija.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tqis li l-ilment ibbażat fuq l-assenza ta’ modifika tal-istatuti ta’ Volkswagen huwa inammissibbli, u dan sa fejn dawn tal-aħħar ma kinux is-suġġett tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq. Fil-fatt, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat biss ċerti dispożizzjonijiet tal-Liġi VW.
Fi kwalunkwe każ, billi Volkswagen hija kumpannija privata, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma setgħetx tinżamm responsabbli għall-azzjonijiet u għall-omissjonijiet ta’ din il-kumpannija, u dan għaliex, skont l-Artikolu 119(1)(5) tal-Liġi tas-6 ta’ Settembru 1965 dwar il-kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata (Aktiengesetz) (BGBl. 1965 I, p. 1089), kif emendata bil-Liġi dwar il-kontroll u t-trasparenza fis-settur tal-impriżi (Gesetz zur Kontrolle und Transparenz im Unternehmensbereich), tas-27 ta’ April 1998 (BGBl. 1998 I, p. 786), l-azzjonisti ta’ tali kumpannija biss jistgħu jwettqu modifika fl-istatuti tagħha, u dan matul laqgħa ġenerali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-proċedura prevista fl-Artikolu 260(2) TFUE għandha tiġi kkunsidrata bħala proċedura ġudizzjarja speċjali għall-eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, fi kliem ieħor, bħala mezz ta’ eżekuzzjoni (sentenza tat-12 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Franza,
C-304/02,Ġabra p. I-6263
, punt 92). Konsegwentement, fil-kuntest tagħha jistgħu biss jiġu ttrattati n-nuqqasijiet ta’ twettiq ta’ obbligu tal-Istat Membru taħt it-Trattat li l-Qorti tal-Ġustizzja, abbażi tal-Artikolu 258 TFUE, tkun qieset bħala fondati (sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall,
C-457/07, Ġabra p. I-8091
, punt 47).
Issa, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja bl-ebda mod ma eżaminat il-punt dwar jekk l-istatuti ta’ Volkswagen kinux is-sors ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja taħt it-Trattat FUE. Fil-fatt, is-suġġett tal-kawża li wassal għal din is-sentenza kien jirrigwarda esklużivament il-kompatibbiltà ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-Liġi VW mal-imsemmi trattat.
Kuntrarjament għal dak li tallega l-Kummissjoni, fil-punt 26 ta’ dik is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja qieset mhux li l-istatuti ta’ Volkswagen fihom infushom kellhom jitqiesu bħala miżura nazzjonali, iżda li, “[l]i kieku kellu jitqies [...] li l-Liġi VW [tillimita ruħha li] tirriproduċi ftehim li għandu jiġi kkwalifikat bħala kuntratt taħt id-dritt privat, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li l-fatt li dan il-ftehim kien suġġett ta’ liġi huwa biżżejjed sabiex jitqies, fir-rigward tal-moviment liberu tal-kapital, li huwa miżura nazzjonali.”
Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq l-assenza ta’ modifika tal-istatuti ta’ Volkswagen għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
Fuq l-ilment dwar il-Liġi VW
L-argumenti tal-partijiet
Skont il-Kummissjoni, mis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, jirriżulta li t-tnaqqis tal-livell limitu tal-minoranza ta’ veto, li jirriżulta mill-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW, jikkostitwixxi ksur awtonomu tal-Artikolu 63(1) TFUE. Għadd ta’ elementi ta’ din is-sentenza jikkonfermaw din il-konklużjoni, fosthom b’mod partikolari:
—
il-fatt, minn naħa, li l-Kummissjoni kienet invokat tliet ilmenti distinti, fejn wieħed minnhom kien jirrigwarda t-tnaqqis tal-minoranza ta’ veto impost bl-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW u, min-naħa l-oħra, li ebda wieħed mill-ilmenti tagħha ma ġie miċħud mill-Qorti tal-Ġustizzja, hekk kif jagħti xiehda tiegħu l-punt 81 tal-imsemmija sentenza;
—
il-kundanna tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja sabiex issostni l-ispejjeż kollha turi li l-Kummissjoni ngħatat ir-raġun għall-ilmenti kollha bbażati fuq ksur tal-Artikolu 63(1) TFUE. Il-konstatazzjoni, imniżżla fil-punt 83 tal-istess sentenza, li tgħid li dan l-Istat Membru “til[ef] [il-parti l-kbira tal-kawża]”, u li għalhekk ġie kkundannat għall-ispejjeż, hija pjuttost spjegata miċ-ċaħda tar-rikors sa fejn kien ibbażat ukoll fuq ksur tal-libertà ta’ stabbiliment stabbilita fl-Artikolu 49 TFUE;
—
il-punti 48 u 50 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, li minnhom jirriżulta li t-tnaqqis tal-livell limitu tal-minoranza ta’ veto jagħti, huwa waħdu, lill-atturi pubbliċi azzjonisti ta’ Volkswagen il-possibbiltà li jeżerċitaw influwenza sostanzjali fuq din il-kumpannija mingħajr ma jwettqu l-investimenti meħtieġa mid-dritt komuni tal-kumpanniji;
—
il-punt 51 ta’ dik is-sentenza, fejn, billi indikat li l-limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot “[t]fassal [jikkompleta]” l-qafas ġuridiku introdott permezz tat-tnaqqis tal-livell limitu tal-minoranza ta’ veto, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li dan il-kuntest jippermetti, fih innifsu, lill-imsemmija atturi pubbliċi li, b’tali investiment imnaqqas, jeżerċitaw influwenza sostanzjali fuq id-deċiżjonijiet tal-imsemmija kumpannija, u
—
l-użu, fil-punt 54 tal-imsemmija sentenza, tal-kelma “restrizzjonijiet” fil-plural kif ukoll il-konġunzjoni “u” minflok “flimkien ma’” sabiex jgħaqqad l-Artikolu 2(1) u l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW, li minnu l-Kummissjoni tiddeduċi li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet jikkostitwixxu żewġ restrizzjonijiet indipendenti waħda mill-oħra.
Barra minn hekk, mill-qari tal-punti 40, 41, 51, 52 u 72 sa 81 tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, kollha f’daqqa, jirriżulta li l-limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot prevista fl-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW, waħedha, tikkostitwixxi wkoll restrizzjoni inġustifikata għall-moviment liberu tal-kapital. Għaldaqstant, xejn f’din is-sentenza ma jippermetti li jiġi konkluż li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja setgħet tagħżel b’mod liberu liema waħda miż-żewġ dispożizzjonijiet kellha titħassar għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tal-imsemmija sentenza.
Fir-rigward tad-dispożittiv tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, il-Kummissjoni tqis li dan għandu jinftiehem fid-dawl tal-motivi ta’ dik is-sentenza, u b’mod partikolari tal-elementi esposti iktar ’il fuq.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tqis li mill-punt 1 tad-dispożittiv tal-imsemmija sentenza jirriżulta b’mod ċar li l-ksur tal-Artikolu 63(1) TFUE, ikkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja, kien jirriżulta mill-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW “fid-dawl ta’ [flimkien ma’]” l-Artikolu 4(3) ta’ din il-liġi. Konsegwentement, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat f’din l-istess sentenza jirriżulta biss mill-interazzjoni bejn, minn naħa, id-dispożizzjoni dwar il-limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot, jiġifieri l-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW, u, min-naħa l-oħra, dik li tirrigwarda l-minoranza ta’ veto mnaqqsa, jiġifieri l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW.
Din il-konklużjoni tinsab ikkonfermata, b’mod partikolari, bil-punti 30, 43, 51, 54, 56 u 78 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq.
Il-fatt li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ġiet ikkundannata għall-ispejjeż ma huwiex rilevanti peress li, hekk kif jirriżulta mill-punt 83 ta’ dik is-sentenza, din il-kundanna hija bbażata fuq il-konstatazzjoni li dan l-Istat Membru “til[ef] [il-parti l-kbira]” tal-kawża.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont l-Artikolu 260(1) TFUE, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ssib li Stat Membru jkun naqas milli jwettaq wieħed mill-obbligi tiegħu taħt it-Trattati, dak l-Istat Membru jkun marbut li jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jeżegwixxi s-sentenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja.
Wara l-għoti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, u fit-terminu stabbilit għal dan l-għan fl-opinjoni motivata maħruġa mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ din il-kawża, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ħassret l-Artikoli 2(1) u 4(1) tal-Liġi VW. Għall-kuntrarju, hija żammet fis-seħħ l-Artikolu 4(3) ta’ din il-liġi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi stabbilit jekk dan l-Istat Membru kienx ukoll marbut, taħt l-Artikolu 260(1) TFUE, li jħassar jew li jemenda din l-aħħar dispożizzjoni tal-Liġi VW, sabiex issir eżekuzzjoni totali tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq.
Dan ikun il-każ li kieku, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet ikkonstatat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta b’mod awtonomu mill-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW.
F’dan ir-rigward, għandu importanza partikolari d-dispożittiv tal-imsemmija sentenza, liema dispożittiv jiddeskrivi n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-punt 1 tal-imsemmi dispożittiv, il-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li f’dan ir-rigward iddevjat mir-rikors tal-Kummissjoni, iddikjarat u ddeċidiet li “[b]illi żammet fis-seħħ l-Artikolu 4(1) kif ukoll l-Artikolu 2(1) fid-dawl ta’ [flimkien ma’] l-Artikolu 4(3) tal-Liġi [VW], ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond l-Artikolu [63(1) TFUE]”.
Billi użat il-konġunzjoni “kif ukoll” u l-espressjoni “fid-dawl ta’ [flimkien ma’]”, il-Qorti tal-Ġustizzja ddistingwiet, minn naħa, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 4(1) tal-Liġi VW minn dak li jirriżulta, min-naħa l-oħra, mill-applikazzjoni konġunta tal-Artikoli 2(1) u 4(3) ta’ dik il-liġi.
Għalhekk, b’differenza min-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 4(1) tal-Liġi VW, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkonstatatx nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 4(3) ta’ dik il-liġi meħud waħdu, iżda kkonstatat tali nuqqas biss f’dak li jikkonċerna l-għaqda ta’ dik id-dispożizzjoni ma’ dik tal-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW.
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-motivi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, li fid-dawl tagħhom għandu jinftiehem id-dispożittiv tagħha (ara s-sentenzi tas-16 ta’ Marzu 1978, Bosch,
135/77, Ġabra p. 855
, punt 4, u tad-29 ta’ Ġunju 2010, Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu,
C-526/08, Ġabra p. I-6151
, punt 29).
F’dak ir-rigward jirriżulta, l-ewwel nett, mill-punt 30 ta’ dik is-sentenza, li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li teżamina b’mod konġunt l-ilmenti bbażati fuq l-inkompatibbiltà tal-Artikoli 2(1) u 4(3) tal-Liġi VW mal-Artikolu 63(1) TFUE, mhux biss minħabba l-argumenti tal-partijiet, iżda wkoll minħabba “l-effetti sħaħ li jagħtu lok żewġ dispożizzjonijiet [l-effetti kumulati li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet jikkawżaw]”.
It-tieni nett, fil-punt 43 tal-istess sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li kien jaqbel li jiġu eżaminati l-effetti tal-limitazzjoni tad-drittijiet tal-vot prevista fl-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW “b’rabta mal-ħtieġa, skond l-Artikolu 4(3) [ta’ dik il-Liġi]”.
It-tielet nett, wara li fil-punt 50 tal-imsemmija sentenza kkonstatat li l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW joħloq strument li jippermetti lill-atturi pubbliċi jirriżervaw għalihom, b’investiment ridott iżjed milli huwa mitlub mid-dritt komuni tal-kumpanniji, minoranza ta’ veto li tippermettilhom jopponu deċiżjonijiet importanti, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat, fil-punt 51 ta’ dik is-sentenza, li, billi jillimita d-drittijiet tal-vot fuq l-istess livell ta’ 20 %, l-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW “ifassal [jikkompleta] qafas ġuridiku li jagħti lill-imsemmija atturi pubbliċi l-possibbiltà li jeżerċitaw, permezz ta’ dan l-investiment iktar ridott, influwenza sostanzjali”.
Ir-raba’ nett, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat, fil-punt 56 tal-istess sentenza, li “[l-għaqda ta]l-Artikoli 2(1) u 4(3) tal-Liġi VW [tikkostitwixxi] restrizzjoni għall-moviment tal-kapital skond l-Artikolu [63(1) TFUE].” Din il-konstatazzjoni tikkuntrasta ma’ dik imwettqa fil-punt 68 tal-imsemmija sentenza, liema konstatazzjoni tgħid li “l-Artikolu 4(1) tal-Liġi VW jikkostitwixxi restrizzjoni għall-movimenti tal-kapital fis-sens ta’ l-Artikolu [63(1) TFUE]”.
Il-motivi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, għaldaqstant jikkonfermaw il-konklużjoni mnissla mill-punt 1 tad-dispożittiv ta’ dik is-sentenza, li jgħid li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja ma kienx jirriżulta mill-Artikolu 4(3) ta’ dik il-liġi meħud waħdu, iżda biss mill-għaqda ta’ dik id-dispożizzjoni ma’ dik tal-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW.
L-ebda element imressaq mill-Kummissjoni ma jista’ jqiegħed fid-dubju din il-konklużjoni.
L-ewwel nett, l-interpretazzjoni li l-Kummissjoni tagħmel tal-punti 48 u 50 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, tirriżulta minn qari parzjali ta’ dik is-sentenza, li la tieħu inkunsiderazzjoni r-rabtiet intrinsiċi bejn id-diversi siltiet ta’ din tal-aħħar u lanqas l-integralità u l-koerenza tal-motivi tagħha. Fil-fatt, billi rrilevat, fil-punt 50 ta’ dik is-sentenza, li l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW “joħloq [...] strument li jippermetti lill-atturi pubbliċi jirriżervaw għalihom, b’investiment iżjed ridott milli huwa mitlub mid-dritt komuni tal-kumpanniji, minoranza ta’ veto li jippermettilhom jopponu deċiżjonijiet importanti”, il-Qorti tal-Ġustizzja bl-ebda mod ma ħadet deċiżjoni dwar il-punt ta’ jekk din id-dispożizzjoni waħedha tiksirx jew le l-Artikolu 63(1) TFUE, kuntrarjament għal dak li jidher li qed tissuġġerixxi l-Kummissjoni. Barra minn hekk dan il-punt jaqa’ fi ħdan ir-raġunament li sar mill-punti preċedenti ta’ din is-sentenza, fejn fil-punti 30 u 43 il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li kien jaqbel li l-Artikolu 2(1) tal-Liġi VW jiġi eżaminat “b’rabta mal-” Artikolu 4(3) ta’ dik il-liġi minħabba, b’mod partikolari, l-“effetti sħaħ [kumulati]” tagħhom. Fir-rigward tal-punt 48 tal-imsemmija sentenza, li l-Kummissjoni tagħmel riferiment għaliha wkoll, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li dan fih biss konstatazzjoni purament fattwali, li tgħid li “meta ġiet adottata l-Liġi VW, fl-1960, l-Istat Federali u l-Land tas-Sassonja t’Isfel [il-Land ta’ Niedersachsen] kienu ż-żewġ azzjonisti prinċipali ta’ Volkswagen, kumpannija li kienet għadha kif ġiet ipprivatizzata, fejn kull wieħed minnhom kellu 20 % tal-kapital”.
It-tieni nett, il-punt 51 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, għandu wkoll jinftiehem fid-dawl tal-kumplament tas-sentenza. Għalhekk, billi rrilevat li l-limitazzjoni tad-drittijiet ta’ vot “ifassal [jikkompleta]” qafas ġuridiku li jagħti lill-imsemmija atturi pubbliċi l-possibbiltà li jeżerċitaw, permezz ta’ dan l-investiment ridott, influwenza sostanzjali fuq id-deċiżjonijiet meħuda minn Volkswagen, il-Qorti tal-Ġustizzja insistiet fuq in-natura komplementari tal-Artikoli 2(1) u 4(3) tal-Liġi VW, u mhux fuq l-effetti awtonomi ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni.
It-tielet nett, din l-istituzzjoni ma tistax tiddeduċi mis-sempliċi użu, fil-punt 54 tal-imsemmija sentenza, tal-kelma “restrizzjonijiet” fil-plural jew tal-konġunzjoni “u” li l-Artikoli 2(1) u 4(3) tal-Liġi VW jikkostitwixxu żewġ restrizzjonijiet indipendenti waħda mill-oħra għall-moviment liberu tal-kapital. Fil-fatt, fl-istess punt, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet joħolqu “strument” li jista’ jillimita l-possibbiltà tal-investituri diretti li jipparteċipaw fil-kumpannija bl-għan li jinħolqu jew jinżammu rabtiet ekonomiċi sostenibbli u diretti magħha li jippermettu parteċipazzjoni effettiva fil-ġestjoni tagħha jew fil-kontroll tagħha. Barra minn hekk, fil-punt 56 tal-istess sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li “[l-għaqda ta] l-Artikoli 2(1) u 4(3) tal-Liġi VW [tikkostitwixxi] restrizzjoni għall-moviment tal-kapital skond l-Artikolu 56(1) KE.”
Ir-raba’ nett, minkejja li huwa minnu li fil-punt 81 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet l-ilmenti invokati mill-Kummissjoni u bbażati fuq ksur tal-Artikolu 63(1) TFUE, din iċ-ċirkustanza ma tistax tiġi assimilata, f’nuqqas ta’ indikazzjoni espressa kuntrarja, ma’ konstatazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li l-Artikolu 4(3) tal-Liġi VW jikkostitwixxi, huwa waħdu, restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital.
Il-ħames nett, il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja kkundannat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja sabiex tbati l-ispejjeż kollha lanqas ma jista jappoġġja t-teżi mressqa mill-Kummissjoni. Din il-kundanna kienet iġġustifikata, hekk kif jirriżulta mill-punt 83 ta’ dik is-sentenza, mill-konstatazzjoni li tgħid li dan l-Istat Membru “til[ef] [il-parti l-kbira tal-kawża]”.
Konsegwentement, billi ħassret, minn naħa, l-Artikolu 4(1) tal-Liġi VW u, min-naħa l-oħra, l-Artikolu 2(1) ta’ dik il-liġi, u b’hekk temmet ir-rabta bejn din l-aħħar dispożizzjoni u l-Artikolu 4(3) tal-imsemmija liġi, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kkonformat, fit-termini stabbiliti, mal-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 260(1) TFUE.
Għaldaqstant, hemm lok li dan l-ilment jiġi miċħud u, għaldaqstant, għandu jiġi miċħud ir-rikors kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.