CELEX: 62012CJ0222
Trasport bit-triq
Regolament (KE) Nru 561/2006
Obbligu li jintuża takografu
Deroga għal vetturi użati fil-kuntest ta’ attivitajiet marbuta mal-manutenzjoni tat-toroq
Vettura li tittrasporta żrar mill-post fejn issir it-tagħbija sal-post fejn isiru x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament (KE) Nru 561/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Marzu 2006, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġiżlazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq u li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 u (KE) Nru 2135/98 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85 (
ĠU L 102, p. 1
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn A. Karuse AS (iktar ’il quddiem “Karuse”) u l-Politsei- ja Piirivalveamet dwar id-deċiżjoni ta’ uffiċjal pubbliku li jissottometti vettura li tappartjeni lil din il-kumpannija u li ma għandhiex takografu skont il-liġi għal test straordinarju dwar jekk hijiex f’kundizzjoni tajba għas-sewqan.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85, tal-20 ta’ Diċembru 1985, dwar apparat ta’ reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 227), kif emendat permezz tar-Regolament Nru 561/2006 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 3821/85”), jipprovdi fl-Artikolu 3(1) u (2) tiegħu:
“1.   It-tagħmir ta’ reġistrazzjoni għandu jkun stallat u wżat fil-vetturi reġistrati fi Stat Membru li jintużaw għat-trasport ta’ passiġġieri jew ta’ merkanzija bit-triq, ħlief il-vetturi msemmija fl-Artikoli 3 tar-Regolament (KE) Nru 561/2006. [...]
2.   L-Istati Membri jistgħu jeżentaw il-vetturi msemmija fl-Artikolu 13(1) u (3) tar-Regolament (KE) Nru 561/2006 mill-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament.”
Il-premessa 17 tar-Regolament Nru 561/2006 tiddikjara:
“Dan ir-Regolament għandu l-iskop li jtejjeb il-kondizzjonijiet soċjali għall-impjegati li jaqgħu taħtu, kif ukoll li jtejjeb is-sigurtà ġenerali fit-triq. [...]”
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 561/2006 jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli dwar il-ħinijiet ta’ sewqan, il-pawżi u l-perijodi ta’ mistrieħ għax-xufiera li jaħdmu fit-trasport ta’ merkanzija u passiġġieri bit-triq sabiex ikunu armonizzati l-kondizzjonijiet ta’ kompetizzjoni bejn il-modi ta’ trasport fuq l-art, speċjalment fir-rigward tas-settur tat-triq, u sabiex jittejbu l-kondizzjonijiet tax-xogħol u s-sigurtà fit-triq. Dan ir-Regolament għandu l-għan ukoll li jippromwovi t-titjib fil-prattika ta’ monitoraġġ u ta’ infurzar mill-Istati Membri u t-ti[t]jib fil-prattiċi ta’ xogħol fl-industrija tat-trasport bit-triq.”
L-Artikoli 5 sa 9 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxu r-regoli li japplikaw għall-ekwipaġġ ta’ vettura għat-trasport, għall-ħinijiet tas-sewqan, għall-pawżi kif ukoll għall-perijodi ta’ mistrieħ.
L-Artikolu 13(1) tal-imsemmi regolament jistabbilixxi:
“Sakemm ma jkunux preġudikati l-għanijiet ta’ l-Artikolu 1, kull Stat Membru jista’ jagħti eċċezzjonijiet [derogi] għall-Artikoli 5 sa 9 u jagħmel tali eċċezzjonijiet soġġetti għal kondizzjonijiet individwali fit-territorju tiegħu stess jew, bi ftehim mal-Istati kkonċernati, fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, li jkunu applikabbli għat-trasport b’dawn li ġejjin:
[…]
(h)
vetturi wżati b’konnessjoni ma’ servizzi ta’ dranaġġ, ta’ protezzjoni mill-għargħar, manutenzjoni tal-ilma, gass u elettriku mal-manutenzjoni u l-kontroll tat-toroq, ma’ servizzi ta’ ġbir ta’ skart bieb b’bieb u ta’ rimi, servizzi tat-telegraf u telefon, xandir tar-radju u televixin u l-iskoperta ta’ trasmettituri u riċevituri tar-radju jew tat-televixin;
[…]”
Id-dritt Estonjan
Il-Liġi dwar it-traffiku, tal-14 ta’ Diċembru 2000 (RT I 2001, 3, 6) fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“LS”), tiddisponi, fl-Artikolu 20
tagħha:
“Rekwiżiti partikolari fir-rigward tal-ħinijiet ta’ xogħol u ta’ mistrieħ tas-sewwieq
(1)
Il-ħin ta’ sewqan u ta’ mistrieħ tas-sewwieq ta’ vettura jew ta’ numru ta’ vetturi li jkollhom iktar minn disa’ postijiet bil-qiegħda (inkluż dak tas-sewwieq) għat-trasport ta’ persuni jew ta’ piż massimu awtorizzat li jaqbeż it-3 500 kilogrammi għat-trasport tal-merkanzija, il-lista ta’ trasport li huwa eżenti mill-obbligu li jissodisfa r-rekwiżiti fir-rigward tat-trasport bit-triq, kif ukoll l-obbligi tas-sewwieq u tal-persuna li timpjega lil dan tal-aħħar huma previsti mir-Regolament [Nru 561/2006].
(1
)
Il-persuni msemmija fl-Artikolu 10(4) tar-[Regolament Nru 561/2006] huma obbligati jissodisfaw ir-rekwiżiti previsti mid-dispożizzjonijiet legali fir-rigward tal-ħinijiet tax-xogħol u ta’ mistrieħ tas-sewwieq. Kull dispożizzjoni kuntrattwali li tidderoga mir-rekwiżiti tar-regolament imsemmi iktar ’il fuq hija nulla.
[…]
(7)
Ir-rekwiżiti ta’ dan l-artikolu għandhom jiġu ssodisfatti mhux biss mis-sewwieqa li jaħdmu bis-saħħa ta’ kuntratt ta’ xogħol, iżda wkoll mis-sewwieqa li jaħdmu bis-saħħa ta’ kuntratti oħra.
[…]
(8)
Eċċezzjonalment, ir-rekwiżiti previsti mir-regolament imsemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu ma humiex applikabbli għas-sewwieqa fil-kuntest ta’ trasport bit-triq fit-territorju nazzjonali, meta:
[…]
8)
il-vettura tintuża fil-kuntest ta’ attivitajiet marbuta mas-servizzi ta’ dranaġġ, ta’ protezzjoni mill-għargħar, manutenzjoni tal-ilma, gass u elettriku, mal-manutenzjoni u l-kontroll tat-toroq, ma’ servizzi ta’ ġbir u ta’ rimi ta’ skart bieb b’bieb, servizzi tat-telegraf jew telefon, xandir bir-radju jew bit-televixin u l-iskoperta ta’ trasmettituri jew riċevituri tar-radju jew tat-televixin;
[…]”
L-Artikolu 20
tal-LS jipprovdi:
“L-użu ta’ takografu
(1)
Il-kalkolu tal-ħinijiet ta’ sewqan u ta’ mistrieħ tas-sewwieq ta’ vettura bil-mutur għandu jsir skont il-formoli ta’ reġistrazzjoni tat-takografu mekkaniku msemmi fl-Anness I tar-[Regolament Nru 3821/85] jew skont id-data rreġistrata fil-memorja tat-takografu li tinkludi r-reġistrazzjoni diġitali ta’ data (iktar ’il quddiem it-‘takografu diġitali’), imsemmija fl-Anness I B tal-istess regolament.
[…]
(1
)
Meta l-użu ta’ takografu jkun obbligatorju, is-sewwieq għandu jirreġistra d-data dwar il-ħinijiet ta’ sewqan u ta’ mistrieħ permezz tat-takografu, skont l-Artikolu 15 tar-Regolament […] Nru 3821/85.
(2)
It-takografu ma huwiex obbligatorju għall-vetturi:
1)
li kienu mmanifatturati qabel l-1 ta’ Jannar 1985, jekk ma jintużawx sabiex jipprovdu servizzi bi ħlas għat-trasport ta’ merkanzija jew ta’ persuni;
2)
li jintużaw għat-trasport li, skont l-Artikolu 3 tar-[Regolament Nru 561/2006] u l-Artikolu 20(8)
ta’ din il-liġi, huwa eżenti mill-obbligu li jissodisfa r-rekwiżiti.”
Skont l-Artikolu 71 tal-LS, intitolat “Vetturi użati għal servizz speċjali”:
“(1)
Tikkostitwixxi vettura użata għal servizz speċjali:
[…]
2)
vettura li twettaq funzjonijiet li jikkonċernaw it-toroq u kompiti indispensabbli fit-triq (iktar ’il quddiem il-‘vettura għall-manutenzjoni’);
[…]
(4)
is-sewwieq ta’ vettura għall-manutenzjoni jista’, fil-każ li l-fanal isfar li jteptep ta’ vettura jkun mixgħul, iwettaq il-funzjonijiet li jkun inkarigat jagħmel mingħajr ma josserva r-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 3(1) ta’ din il-liġi.”
L-Artikolu 10 tal-Liġi dwar it-toroq (Teeseadus), tas-17 ta’ Frar 1999 (RT I 1999, 26, 377, iktar ’il quddiem it-“TeeS”), intitolat “Stat tat-toroq”, jistabbilixxi:
“(1)
Għandu jkun possibbli li jsir sewqan b’sigurtà fit-toroq u dawn tal-aħħar għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti dwar l-istat tat-toroq.
(2)
Il-Ministru għall-Ekonomija u għall-Komunikazzjonijiet għandu jistabbilixxi r-rekwiżiti applikabbli għal dak li jirrigwarda l-installazzjonijiet għas-sigurtà fit-toroq, is-sinjali tat-toroq, id-dwal tat-traffiku, il-poġġamani tas-sigurtà, apparat li jimmarka l-kilometraġġ u s-sinjali tat-toroq kif ukoll għal dak li jirrigwarda l-istat tat-toroq nazzjonali, lokali u fix-xitwa.
(3)
Il-Ministru għall-Ambjent għandu jistabbilixxi r-rekwiżiti applikabbli għal dak li jirrigwarda l-istat tat-toroq forestali.
(4)
Il-proprjetarju ta’ triq pubblika jew il-persuna kkunsidrata bħala responsabbli għall-funzjonijiet li jikkonċernaw it-toroq huwa obbligat iżomm it-toroq fi stat konformi mar-rekwiżiti previsti minn din il-liġi jew mill-atti legali adottati bis-saħħa ta’ din tal-aħħar.”
L-Artikolu 14 tat-TeeS, li jirrigwarda l-funzjonijiet li jikkonċernaw it-toroq, jistabbilixxi:
“(1)
Jitqiesu li huma funzjonijiet li jikkonċernaw it-toroq l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet fit-toroq, il-pjanifikazzjoni, l-amministrazzjoni tal-użu tat-toroq, il-manutenzjoni taż-żona ta’ sigurtà, l-iżvilupp ta’ proġetti għat-toroq u kull attività oħra marbuta mal-amministrazzjoni tat-toroq.
(2)
Il-frażi xogħlijiet fit-toroq tfisser il-kostruzzjoni, it-tiswija u l-manutenzjoni tat-toroq fis-sens tal-Artikolu 17 ta’ din il-liġi. Il-klassifikazzjoni tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni u ta’ tiswija u d-deskrizzjoni teknika huma rregolati permezz ta’ regoli applikabbli għall-proġetti għat-toroq imsemmija fl-Artikolu 19(2) ta’ din il-liġi.”
L-Artikolu 17(3) tat-TeeS, li jirrigwarda l-pjanifikazzjoni, il-kostruzzjoni, it-tiswija u l-manutenzjoni tat-toroq, jipprovdi:
“(3
)
L-għan tal-manutenzjoni tat-toroq huwa li jiggarantixxi li l-istat tat-toroq ikun konformi mar-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 10(2) ta’ din il-liġi.”
Il-proċedura fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Fid-19 ta’ Awwissu 2009, matul verifika fit-triq pubblika, uffiċjal tal-Lõuna Politseiprefektuur waqqaf trakk li jappartjeni lil Karuse, li kien qiegħed jittrasporta tagħbija ta’ żrar lejn post fejn kienu qegħdin isiru xogħlijiet fit-toroq. Il-vettura twaqqfet bejn wieħed u ieħor 42 kilometru mis-sede tal-imsemmija kumpannija u bejn wieħed u ieħor 10 kilometri mill-post fejn kienu qegħdin isiru dawn ix-xogħlijiet.
Dan l-uffiċjal, minn naħa, ta lis-sewwieq ta’ dan it-trakk multa ta’ 900 korona Estonjana (EEK), talli b’mod partikolari saq vettura li ma kellhiex takografu li kien jippermetti l-verifika tal-osservanza tal-ħinijiet ta’ sewqan u ta’ mistrieħ tas-sewwieqa skont ir-rekwiżiti msemmija fil-LS. Min-naħa l-oħra, huwa eżiġa, għal din l-istess raġuni, li l-imsemmija vettura tiġi sottomessa għal test straordinarju dwar jekk hijiex f’kundizzjoni tajba għas-sewqan.
Miċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni tal-imsemmi trakk jirriżulta li huwa trakk tat-tip “dumper”, li jimxi bil-magna tiegħu stess bi tliet fusijiet b’piż massimu ta’ 25.5 tunnellata. Fil-parti ta’ dan iċ-ċertifikat irriżervata għall-osservazzjonijiet tissemma l-frażi “vettura għall-manutenzjoni”.
Karuse ippreżentat rikors quddiem it-Tartu halduskohus (Qorti amministrattiva ta’ Tartu) għall-annullament tad-deċiżjoni tal-uffiċjal sa fejn din teħtieġ it-twettiq ta’ test straordinarju dwar jekk il-vettura hijiex f’kundizzjoni tajba għas-sewqan. Hija b’mod partikolari sostniet, f’dan ir-rigward, li l-vettura inkwistjoni kienet vettura għall-manutenzjoni, kif jirriżulta miċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni tagħha u li, meta saret il-verifika, hija kienet sejra f’post fejn kienu qegħdin isiru xogħlijiet b’tagħbija ta’ żrar intiża għal xogħlijiet ta’ manutenzjoni fit-toroq. Għaldaqstant, din il-vettura taqa’ taħt id-deroga mill-obbligu li jintuża takografu previst fil-punt 8 tal-Artikolu 20
(8) tal-LS.
Dan ir-rikors ġie miċħud permezz ta’ deċiżjoni tad-9 ta’ Diċembru 2009, minħabba l-fatt li s-sempliċi frażi “vettura għall-manutenzjoni” li tissemma fiċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni ma hijiex biżżejjed sabiex tagħti awtomatikament dan l-istatus lill-vettura inkwistjoni u għaldaqstant ma teħlishiex, minħabba dan il-fatt biss, mill-obbligu li jintuża takografu. It-Tartu halduskohus ikkunsidra wkoll li x-xogħlijiet inkwistjoni ma setgħux jitqiesu bħala xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq, skont l-Artikolu 14 tat-TeeS, f’liema kuntest il-vetturi marbuta ma’ dawn ix-xogħlijiet huma eżentati mill-użu ta’ takografu.
Fil-5 ta’ Jannar 2010, Karuse appellat minn din id-deċiżjoni quddiem it-Tartu ringkonnakohus (Qorti tal-Appell ta’ Tartu).
Hija ssostni li l-manutenzjoni tat-toroq tippreżupponi l-użu ta’ ċerti materjali u tat-tagħmir neċessarju, li jittieħdu fil-post fejn ikunu qegħdin isiru xogħlijiet permezz tal-mezzi ta’ trasport li jintużaw ukoll għat-twettiq ta’ xogħlijiet ta’ manutenzjoni. F’dan il-każ, il-vettura inkwistjoni kienet intużat sabiex tifrex iż-żrar fit-triq pubblika li kienet is-suġġett tax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni, u s-sewwieq ta’ din il-vettura kien ukoll responsabbli li jagħmel dan il-kompitu. Konsegwentement, hija tqis li t-trasport tal-materjal intiż għax-xogħlijiet fit-toroq għandu jitqies li jagħmel parti mill-manutenzjoni tat-toroq.
Il-Lõuna Politseiprefektuur titlob, min-naħa l-oħra, li d-deċiżjoni tat-Tartu halduskohus tiġi kkonfermata.
Fid-deċiżjoni tar-rinviju, it-Tartu ringkonnakohus tfakkar, b’mod partikolari, li r-Repubblika tal-Estonja ttrasponiet kważi litteralment id-deroga li tissemma fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006, u għalhekk, fl-evalwazzjoni tal-kunċett ta’ “vetturi użati fil-kuntest ta’ attivitajiet marbuta mal-manutenzjoni tat-toroq”, li jissemma fil-punt 8 tal-Artikolu 20
(8) tal-LS, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni r-regoli ta’ implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tispeċifika li, minbarra s-sentenzi tal-25 ta’ Ġunju 1992, British Gas (
C-116/91, Ġabra p. I-4071
), li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “vetturi marbuta mas-servizz tal-gass”, kif ukoll tal-21 ta’ Marzu 1996, Mrozek u Jäger (
C-335/94, Ġabra p. I-1573
), li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “vetturi li joffru s-servizz ta’ ġbir taż-żibel”, ma teżistix ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tippermetti li l-kunċett ta’ “vetturi wżati b’konnessjoni mal-manutenzjoni tat-toroq”, fis-sens tal-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006, jiġi interpretat b’mod inekwivoku fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża.
Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tartu ringkonnakohus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-espressjoni ‘b’konnessjoni [...] mal-manutenzjoni [...] tat-toroq’, użata fid-definizzjoni tad-deroga awtorizzata mill-Artikolu 13(1)(h) tar-[Regolament (KE) Nru 561/2006] għandha tiġi interpretata fis-sens li tinkludi t-trakkijiet tat-tip ‘dumper’, li jimxu bil-magna tagħhom stess u b’piż massimu ta’ 25.5 tunnellata, li jkunu qegħdin jittrasportaw, billi jużaw it-triq pubblika, iż-żrar mill-barriera [minn fejn jiġi estratt] sal-post fejn ikunu qegħdin isiru x-xogħlijiet ta’ tiswija u ta’ manutenzjoni tat-toroq?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “vetturi wżati b’konnessjoni mal-manutenzjoni tat-toroq”, li jissemma fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006, liema vetturi jistgħu jiġu eżentati mill-użu ta’ takografu, għandux jiġi interpretat fis-sens li jinkludi vettura li tittrasporta ż-żrar mill-post fejn issir it-tagħbija sal-post fejn ikunu qegħdin isiru x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 jirriproduċu, essenzjalment, dawk tal-Artikolu 4(6) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 3820/85, tal-20 ta’ Diċembru 1985, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġiżlazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 319).
Issa, peress li r-Regolament Nru 561/2006 ma għamilx tibdil sostanzjali fir-rigward tal-kundizzjonijiet li kienu suġġetti għalihom id-derogi previsti fl-Artikolu 4(6) tar-Regolament Nru 3820/85 u li l-għanijiet imfittxija mill-imsemmija regolamenti huma identiċi, għandu jsir riferiment għall-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq British Gas kif ukoll Mrozek u Jäger, fir-rigward tad-derogi previsti f’din l-aħħar dispożizzjoni.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fl-imsemmija sentenzi li, peress li l-imsemmija dispożizzjoni tar-Regolament Nru 3820/85 telenka ċerti kategoriji ta’ vetturi li huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament u għalhekk tikkostitwixxi deroga mis-sistema ġenerali, hija ma tistax tiġi interpretata b’mod li l-effetti tagħha jestendu lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-interessi li hija tfittex li tiggarantixxi. Iktar minn hekk, il-portata tad-derogi li hija tipprovdi għandha tiġi ddeterminata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-finijiet tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara s-sentenzi British Gas, iċċitata iktar ’il fuq, punt 12; Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 9; tal-21 ta’ Marzu 1996, Goupil,
C-39/95, Ġabra p. I-1601
, punt 8). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’termini identiċi fir-rigward tad-derogi previsti fl-Artikoli 13(1)(d) u 3(h) tar-Regolament Nru 561/2006 (sentenzi tas-17 ta’ Marzu 2005, Raemdonck u Raemdonck-Janssens,
C-128/04, Ġabra p. I-2445
, punt 19; tat-28 ta’ Lulju 2011, Seeger,
C-554/09, Ġabra p. I-7131
, punt 33, kif ukoll tat-3 ta’ Ottubru 2013, Lundberg, C‑317/12, punt 20).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li r-Regolament Nru 561/2006 għandu bħala għan, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 17 tiegħu u mill-Artikolu 1 tiegħu, li jarmonizza l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fir-rigward tas-settur tat-trasport bit-triq u li jtejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol kif ukoll tas-sigurtà fit-triq u dawn l-għanijiet jirriżultaw b’mod partikolari fl-obbligu li, fil-prinċipju, il-vetturi tat-trasport bit-triq jiġu mgħammra b’takografu approvat li jippermetti l-verifika tal-osservanza tal-ħinijiet ta’ sewqan u ta’ mistrieħ tas-sewwieqa (ara s-sentenza Lundberg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 31 u ġurisprudenza ċċitata).
Għal dak li jirrigwarda l-interessi li l-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 jfittex li jiggarantixxi l-protezzjoni tagħhom, għandu jiġi osservat li d-derogi previsti f’din id-dispożizzjoni huma bbażati fuq in-natura tas-servizzi li magħhom huma marbuta l-vetturi. Mil-lista li tinsab f’din id-dispożizzjoni jirriżulta li s-servizzi msemmija f’din id-dispożizzjoni kollha jikkostitwixxu servizzi ġenerali ta’ interess pubbliku (ara, f’dan is-sens, fir-rigward tal-Artikolu 4(6) tar-Regolament Nru 3820/85, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq British Gas, punt 13; Mrozek u Jäger, punt 10, kif ukoll Goupil, punt 9).
Mitluba tagħti iktar speċifikament interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “vetturi użati inkonnessjoni mas-servizz ta’ gass”, imsemmi fl-Artikolu 4(6) tar-Regolament Nru 3820/85, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-deroga prevista f’din id-dispożizzjoni hija intiża biss għall-vetturi użati fil-kuntest tat-trasport marbut kompletament u esklużivament mal-produzzjoni, mat-trażmissjoni jew mad-distribuzzjoni tal-gass jew mal-manutenzjoni tal-installazzjonijiet neċessarji għal dan il-għan, hekk li l-imsemmija deroga ma tapplikax għall-vetturi li jintużaw totalment jew parzjalment għat-trasport tat-tagħmir domestiku li jaħdem bil-gass (sentenza British Gas, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21).
Kwalunkwe interpretazzjoni oħra ta’ dan il-kunċett tippreġudika, b’mod partikolari, l-għan li jikkonsisti fl-eliminazzjoni tad-differenzi li jistgħu joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni fil-qasam tat-trasport bit-triq. Fil-fatt, impriża li teżerċita l-attivitajiet tagħha fil-qasam tal-produzzjoni, tat-trasport u tad-distribuzzjoni tal-gass, iżda li tipprovdi wkoll tagħmir domestiku li jaħdem bil-gass, filwaqt li tkun eżenti mill-obbligu li tuża takografu fil-vetturi użati għat-trasport ta’ dan it-tagħmir, tibbenefika b’dan il-mod minn vantaġġ kompetittiv fir-rigward ta’ impriżi li jipprovdu biss tali tagħmir, peress li hija tagħmel l-ekonomija fl-ispejjeż marbuta mal-installazzjoni u mal-manutenzjoni tal-imsemmija strumenti fuq dawn il-vetturi, spejjeż li l-impriżi l-oħra li jipprovdu tagħmir domestiku li jaħdem bil-gass ikollhom iħallsu (ara s-sentenza British Gas, iċċitata iktar ’il fuq, punt 19).
Għal dak li jirrigwarda l-kunċett ta’ “ġbir taż-żibel”, imsemmi fl-Artikolu 4(6) tar-Regolament Nru 3820/85, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dan ikopri biss il-ġbir taż-żibel mill-post fejn ikun ġie ddepożitat. Hija kkonstatat li l-vetturi marbuta ma’ din l-attività jivvjaġġaw distanzi limitati u matul perijodu qasir, peress li t-trasport jibqa’ anċillari għall-ġbir. Minn dan isegwi li t-trasport taż-żibel li ma jissodisfax dawn il-kriterji ma jistax jibbenefika mill-eżenzjoni mill-obbligu li jintuża takografu (ara s-sentenza Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 12).
Għaldaqstant il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza.
Fl-ewwel lok, għal dak li jirrigwarda l-esklużività tat-trasport inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jirriżulta mill-proċess li, fil-kawża prinċipali, iż-żrar kien intiż biss għal xogħlijiet ta’ manutenzjoni fit-toroq. Minn dan jirriżulta li dan it-trasport kien marbut kompletament u esklużivament mal-manutenzjoni tat-toroq, fis-sens tal-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza British Gas, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21).
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kwistjoni jekk it-trasport inkwistjoni kienx biss ta’ natura anċillari fir-rigward tax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq, għandu jiġi kkunsidrat li, sabiex dan ikun il-każ, il-vettura kkonċernata għandha tintuża direttament sabiex tifrex iż-żrar fuq il-partijiet danneġġjati tat-toroq (ara, b’analoġija, is-sentenza Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 12). Min-naħa l-oħra, it-trasport biss ta’ żrar intiż għal xogħlijiet ta’ manutenzjoni fit-toroq ma jistax jitqies li jista’ jaqa’ taħt id-deroga prevista fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006.
Din l-interpretazzjoni hija konformi mal-għan, imsemmi fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 561/2006, dwar l-eliminazzjoni tad-differenzi li jistgħu joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni fil-qasam tat-trasport bit-triq. Il-Qorti tal-Ġustizzja fil-fatt iddeċidiet li d-deroga prevista fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 tista’ tibbenefika kemm lill-awtoritajiet pubbliċi kif ukoll lill-impriżi privati li jipprovdu, taħt il-kontroll tal-awtoritajiet pubbliċi, servizz ġenerali ta’ interess pubbliku (sentenza Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 15). Għalhekk, it-trasport tal-materjal neċessarju għall-finijiet tax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni jista’, bħal fil-kawża prinċipali, isir minn fornitur privat u għaldaqstant jikkostitwixxi attività kummerċjali suġġetta, bħala tali, għall-kompetizzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżenzjoni ta’ vettura ta’ tali fornitur, li jittrasporta biss żrar sal-post fejn ikunu qegħdin isiru xogħlijiet, mill-obbligu li juża takografu, tagħtih vantaġġ kompetittiv fir-rigward ta’ fornituri fl-istess settur, sa fejn dan jagħmel l-ekonomija fl-ispejjeż marbuta mal-installazzjoni u mal-manutenzjoni tal-imsemmi tagħmir ta’ kontroll fuq dawn il-vetturi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza British Gas, iċċitata iktar ’il fuq, punt 19).
Barra minn hekk, għalkemm ir-Regolament Nru 561/2006 ma jipprovdix li l-vetturi, użati fil-kuntest ta’ attivitajiet marbuta mal-manutenzjoni u mas-sorveljanza tat-toroq, jistgħu jintużaw biss viċin il-post fejn isiru x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mid-deroga prevista fl-Artikolu 13(1)(h) tal-imsemmi regolament, madankollu huwa element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-evalwazzjoni tan-natura anċillari tat-trasport fir-rigward tal-imsemmija xogħlijiet (ara, b’analoġija, is-sentenza Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 12).
Fil-fatt, il-vetturi li l-vjaġġi tagħhom huma limitati fil-ħin kif ukoll fl-ispazju jistgħu jiġu eżentati mill-obbligu li jkunu mgħammra b’takografu mingħajr ma dan il-fatt jippreġudika l-għanijiet tar-Regolament Nru 561/2006 intiżi sabiex itejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tas-sigurtà fit-triq.
Għall-kuntrarju, estensjoni tad-deroga prevista fl-Artikolu 13(1)(h) ta’ dan ir-regolament għall-vetturi li jivvjaġġaw distanzi relattivament twal ikollha bħala konsegwenza li s-sewwieqa ta’ tali vetturi jistgħu jkollhom bżonn isuqu għal sigħat twal mingħajr mistrieħ, u għalhekk tista’ tippreġudika l-imsemmija għanijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Seeger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36).
F’dan il-kuntest, madankollu għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 28 ta’ din is-sentenza, il-portata tad-deroga prevista fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 għandha tiġi ddeterminata fid-dawl tal-għanijiet imfittxija mill-imsemmi regolament, inkluż dak tas-sigurtà fit-triq.
F’dan il-kuntest, huwa importanti li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-attivitajiet marbuta mal-manutenzjoni tat-toroq jinkludu bosta xogħlijiet differenti bħal, b’mod partikolari, it-tiswija tad-danni fit-toroq, il-ġlieda kontra l-borra jew it-tneħħija tas-silġ. Dawn ix-xogħlijiet huma, b’mod partikolari, ikkaratterizzati minn diffikultà fl-ippjanar, li tvarja skont l-avvenimenti li jikkawżaw id-dannu lit-triq pubblika u min-neċessità li jsiru malajr kemm jista’ jkun. Iktar minn hekk, il-frekwenza ta’ dawn ix-xogħlijiet tiddependi ħafna mill-kundizzjonijiet meteoroloġiċi u mid-distanzi li jkollhom jivvjaġġaw il-vetturi użati bejn id-diversi postijiet fejn ikunu qegħdin isiru x-xogħlijiet, peress li dawn il-kundizzjonijiet jistgħu jvarjaw fid-diversi reġjuni tal-Unjoni. Dan huwa l-każ għall-itwal distanzi bejn l-agglomerazzjonijiet tal-Istati Membri li huma kkaratterizzati minn densità ta’ popolazzjoni baxxa, bħal, b’mod partikolari, l-Istati Membri li jinsabu fit-Tramuntana tal-Unjoni Ewropea, għall-kuntrarju ta’ ċerti reġjuni fl-Istati Membri tal-Ewropa Ċentrali.
Fil-każ ineżami, jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-vettura inkwistjoni twaqqfet bejn wieħed u ieħor 42 kilometru mis-sede ta’ Karuse u bejn wieħed u ieħor 10 kilometri mill-post fejn kienu qegħdin isiru x-xogħlijiet. Min-naħa l-oħra, id-distanza bejn il-post fejn kienu qegħdin isiru dawn ix-xogħlijiet u l-post fejn tgħabba ż-żrar fuq din il-vettura ma ġietx indikata.
Konsegwentement, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, billi tieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha tal-kawża pendenti quddiemha u l-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq dwar iċ-ċirkustanzi ġeografiċi u klimatiċi partikolari li jipprevalu fir-reġjuni kkonċernati, jekk l-ivvjaġġar tal-vettura inkwistjoni fil-kawża prinċipali josservax ir-rekwiżiti ta’ distanza limitata u ta’ perijodu qasir sabiex it-trasport inkwistjoni ma jippreġudikax l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 561/2006.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 ma jipprovdix li l-vetturi użati fil-kuntest tal-attivitajiet elenkati fih huma suġġetti għal limitazzjoni fir-rigward tal-piż massimu tagħhom jew tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tagħhom sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mid-deroga minn din id-dispożizzjoni. Għalhekk, ma hemmx lok li jittieħed inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tar-risposta għad-domanda li saret, il-piż massimu ta’ 25.5 tunnellata tal-vettura użata f’dan il-każ, u lanqas il-fatt li dan il-każ jirrigwarda trakk tat-tip “dumper”, li jimxi bil-magna tiegħu stess.
Barra minn hekk, għandu jiġi speċifikat li, fil-limitazzjonijiet hekk iddefiniti, vjaġġi mingħajr tagħbija tal-vetturi użati fil-kuntest ta’ attivitajiet marbuta mal-manutenzjoni tat-toroq kif ukoll il-vjaġġi li jagħmlu fil-kuntest tal-preparazzjoni tal-imsemmija trasport jaqgħu wkoll taħt l-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Mrozek u Jäger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 14).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-kunċett ta’ “vetturi wżati b’konnessjoni mal-manutenzjoni tat-toroq”, li jissemma fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006, liema vetturi jistgħu jiġu eżentati mill-użu ta’ takografu, għandu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi vetturi li jittrasportaw materjal sal-post fejn ikunu qegħdin isiru x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq, sakemm it-trasport ikun marbut kompletament u esklużivament mat-twettiq tal-imsemmija xogħlijiet u jikkostitwixxi attività anċillari għalihom. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk dan huwiex il-każ billi tieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha rilevanti fil-kawża prinċipali.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Il-kunċett ta’ “vetturi wżati b’konnessjoni mal-manutenzjoni tat-toroq”, li jissemma fl-Artikolu 13(1)(h) tar-Regolament Nru 561/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Marzu 2006, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġiżlazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq u li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 u (KE) Nru 2135/98 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85, liema vetturi jistgħu jiġu eżentati mill-użu ta’ takografu, għandu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi vetturi li jittrasportaw materjal sal-post fejn ikunu qegħdin isiru x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq, sakemm it-trasport ikun marbut kompletament u esklużivament mat-twettiq tal-imsemmija xogħlijiet u jikkostitwixxi attività anċillari għalihom. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk dan huwiex il-każ billi tieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha rilevanti fil-kawża prinċipali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.