CELEX: 62014CJ0333
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti agrikoli
Regolament (UE) Nru 1308/2013
Moviment liberu tal-merkanzija
Artikolu 34 TFUE
Restrizzjonijiet kwantitattivi
Miżuri li għandhom effett ekwivalenti
Prezz minimu tax-xarbiet alkoħoliċi kkalkulat abbażi tal-kwantità ta’ alkoħol fil-prodott
Ġustifikazzjoni
Artikolu 36 TFUE
Protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni
Evalwazzjoni mill-qorti nazzjonali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Diċembru 2013, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (
ĠU L 347, p. 671
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ‘OKS uniku'”), kif ukoll tal-Artikoli 34 TFUE u 36 TFUE.
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Scotch Whisky Association, spiritsEUROPE u l-Comité de la Communauté économique européenne des Industries et du Commerce des Vins, Vins aromatisés, Vins mousseux, Vins de liqueur et autres Produits de la Vigne (CEEV) u Lord Advocate u l-Advocate General for Scotland dwar il-validità tal-liġi nazzjonali u tal-abbozz ta’ digriet marbuta mal-impożizzjoni ta’ prezz minimu għal kull unit ta’ alkoħol (iktar ’il quddiem l-“MPU”) għall-bejgħ bl-imnut ta’xarbiet alkoħoliċi fl-Iskozja.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessi 11, 12, 15 u 19 tar-Regolament Nru 44/2001 jiddikjaraw:
“(15)
Dan ir-Regolament għandu jipprevedi l-possibbiltà ta’ disponiment ta’ prodotti mixtrijin b’xiri sfurzat b’intervent pubbliku. Miżuri bħal dawn għandhom jittieħdu b’mod li ma jitħalliex ikun hemm taqlib fis-swieq u li jkun żgurat aċċess ugwali għall-prodotti u trattament ugwali għax-xerrejja.
[...]
(43)
Huwa importanti li jiġu previsti miżuri ta’ appoġġ fis-settur tal-inbid li jsaħħu l-istrutturi kompetittivi. [...]
[...]
(172)
Fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi tas-settur agrikolu u d-dipendenza tiegħu fuq il-funzjonament tajjeb tal-katina ta’ provvista tal-ikel kollha, inkluża l-applikazzjoni effettiva tar-regoli ta’ kompetizzjoni għas-setturi relatati kollha fil-katina tal-ikel kollha, li tista’ tkun ikkonċentrata ħafna, għandha tingħata attenzjoni speċjali għall-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 42 TFUE. [...]
[...]
(174)
Għandu jitħalla jkun hemm approċċ speċjali fil-każ ta’ organizzazzjonijiet ta’ bdiewa jew ta’ produtturi jew assoċjazzjonijiet tagħhom li l-objettiv tagħhom ikun il-produzzjoni konġunta jew il-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli jew l-użu ta’ faċilitajiet konġunti, sakemm din l-azzjoni konġunta ma teskludix il-kompetizzjoni [...]”
L-Artikolu 167(1) tar-Regolament “OKS uniku”, intitolat “Regoli għall-kummerċjalizzazzjoni biex itejbu u jistabbilizzaw l-operazzjoni tas-suq komuni f’inbejjed”, jipprovdi li:
“Biex titjieb u tiġi stabbilizzata l-operazzjoni tas-suq komuni f’inbejjed, inkluż l-għeneb, il-most u l-inbejjed li minnhom jidderivaw, l-Istati Membri produtturi jistgħu jistabbilixxu regoli għall-kummerċjalizzazzjoni biex jirregolaw il-provvista, partikolarment permezz ta’ deċiżjonijiet meħuda minn organizzazzjonijiet interprofessjonali rikonoxxuti skont l-Artikoli 157 u 158.
Dawn ir-regoli għandhom ikunu proporzjonati għall-objettiv segwit u ma għandhomx:
a)
ikunu relatati ma’ ebda transazzjoni wara l-ewwel kummerċjalizzazzjoni tal-prodott kollu konċernat;
b)
jippermettu li jsir iffissar tal-prezzijiet, inkluż fejn prezzijiet ikunu ffissati bħala gwida jew rakkomandazzjoni;
[...]”
Id-dritt tar-Renju Unit
Il-liġi tal-2012 dwar il-prezz minimu tax-xarbiet alkoħoliċi fl-Iskozja [Alcohol (Minimum Pricing) (Scotland) Act 2012, iktar ’il quddiem il-“liġi 2012”] tipprovdi għall-impożizzjoni ta’ MPU, li għandu jiġi osservat minn kull persuna detentriċi tal-liċenzja li hija rikjesta sabiex tbiegħ bl-imnut xarbiet alkoħoliċi fl-Iskozja.
Il-liġi tal-2012 tipprovdi li l-Gvern Skoċċiż għandu jiddetermina l-MPU b’mod regolatorju. F’dan ir-rigward, dan il-Gvern stabbilixxa abozz ta’ digriet, jiġifieri d-digriet tal-2013 marbut mal-prezz minimu għal kull unit ta’ alkoħol fl-Iskozja [The Alcohol (Minimum Price per Unit) (Scotland) Order 2013, iktar ’il quddiem id-“digriet MPU], għall-approvazzjoni mill-Parlament Skoċċiż.
Skont l-imsemmi digriet, l-MPU huwa ta’ GBP 0.50 lira sterlina (madwar EUR 0.70). Il-prezz tal-bejgħ minimu ta’ prodott huwa ddeterminat sussegwentement bl-applikazzjoni tal-formula li ġejja, jiġifieri MPU x S x V x 100 fejn “MPU” jirreferi għall-prezz minimu għal kull unit ta’ alkoħol, “S” tirreferi għall-kontenut tal-alkoħol u “V” għall-volum ta’ alkoħol espress f’litri.
Il-liġi tal-2012 tipprovdi li l-Gvern Skoċċiż għandu jevalwa l-effett tal-istabbiliment ta’ MPU bil-għan li jippreżenta rapport lill-Parlament fil-ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni. Barra minn hekk, din il-liġi tipprovdi li l-istabbiliment ta’ MPU tispiċċa f’terminu ta’ sitt snin li jibdew jiddekorru mid-dħul fis-seħħ tad-digriet MPU dment li l-Parlament ma jiddeċidix li jżomm dan il-mekkaniżmu.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Il-liġi tal-2012 ġiet adottata mill-Parlament Skoċċiż, iżda ċerti “partijiet formali” biss minnha daħlu fis-seħħ fid-29 ta’ Ġunju 2012. Skont l-imsemmija liġi, il-ministri Skoċċiżi adottaw ir-Regolament MPU, li jistabbilixxi l-MPU fl-ammont ta’ GBP 0.50 (madwar EUR 0.70 euro).
Fil-25 ta’ Ġunju 2012, il-ministri Skoċċiżi nnotifikaw lill-Kummissjoni Ewropea bl-imsemmi regolament, skont id-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ġunju 1998, li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u tar-Regolamenti Tekniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337). Fil-25 ta’ Settembru 2012, il-Kummissjoni nnotifikat l-opinjoni tagħha, li l-miżura nazzjonali kkonċernata kienet tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE, li ma setgħetx tiġi ġġustifikata abbażi tal-Artikolu 36 TFUE.
Fid-19 ta’ Lulju 2012, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali bdew proċedura ġudizzjarja bil-għan li jikkontestaw il-validità tal-liġi tal-2012 u tad-digriet MPU. Peress li din ġiet miċħuda fl-ewwel istanza, huma appellaw minn din id-deċiżjoni quddiem il-Court of Session (Scotland) [qorti tad-distrett (L-Iskozja)]. Barra minn hekk, il-ministri Skoċċiżi obbligaw ruħhom li ma jdaħħlux fis-seħħ id-dispożizzjonijiet marbuta mal-MPU qabel ma tiġi deċiża dik il-kawża.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Court of Session (L-Iskozja) [Qorti tad-distrett (L-Iskozja)], iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tagħmel s-segwenti domandi għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Skont interpretazzjoni korretta tad-dritt tal-Unjoni dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-inbid, b’mod partikolari tar-Regolament Nru 1308/2013, huwa leġittimu għal Stat Membru li jippromulga miżura nazzjonali li tipprevedi prezz minimu għall-bejgħ bl-imnut ta’ inbid skont il-kwantità ta’ alkoħol li jinsab fil-prodott mibjugħ, liema sistema ta’ prezzijiet b’hekk tinjora l-prinċipju tad-determinazzjoni libera tal-prezzijiet mill-forzi tas-suq li jikkaratterizza s-suq tal-inbid?
2)
Fil-każ fejn tiġi invokata ġustifikazzjoni abbażi tal-Artikolu 36 TFUE, meta:
a)
Stat Membru jkun ikkonkluda li, fl-interess tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, huwa opportun li jiżdied il-prezz tal-konsum ta’ prodott, f’dan il-każ ix-xorb alkoħoliku, għall-konsumaturi jew għal parti minnhom, u
b)
dan ikun prodott li fuqu l-Istat Membru huwa liberu li jiffissa dazji tas-sisa jew taxxi oħra (inklużi taxxi jew dazji bbażati fuq il-livell jew il-volum ta’ alkoħol, jew fuq il-valur tal-prodott, jew kombinazzjoni ta’ tali miżuri fiskali),
id-dritt tal-Unjoni jippermetti, u jekk iva, taħt liema kundizzjonijiet, li Stat Membru ma jadottax tali miżuri fiskali li jinvolvu ż-żieda fil-prezz imħallas mill-konsumaturi u li jagħżel miżuri leġiżlattivi li jiffissaw prezz minimu għall-bejgħ bl-imnut li joħolqu distorsjoni tal-kummerċ ġewwa l-Unjoni u tal-kompetizzjoni?
3)
Meta qorti ta’ Stat Membru tintalab tiddeċiedi fuq il-kwistjoni jekk miżura leġiżlattiva nazzjonali, li tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva fuq il-kummerċ inkompatibbli mal-Artikolu 34 TFUE, tistax madankollu tiġi ġġustifikata mill-Artikolu 36 TFUE għal raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, din tkun limitata biss għall-evalwazzjoni tal-informazzjoni, tal-provi jew ta’ dokumenti oħra li kellu l-leġiżlatur għad-dispożizzjoni tiegħu u li dan eżamina meta adotta l-miżura msemmija? F’każ ta’ risposta negattiva, liema restrizzjonijiet oħra jistgħu jitpoġġew fuq is-setgħa ta’ stħarriġ tal-qorti li teżamina d-dokumenti jew il-provi kollha disponibbli ppreżentati mill-partijiet fil-mument meta din tintalab tagħti deċiżjoni?
4)
Meta, fil-kuntest ta’ interpretazzjoni u ta’ implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-qorti ta’ Stat Membru tintalab tagħti deċiżjoni fuq affermazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali li miżura li tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE hija ġġustifikata bħala deroga ammessa mill-Artikolu 36 TFUE fl-interess tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, sa fejn għandha jew tista’ l-qorti, abbażi tal-provi ppreżentati quddiemha, tifforma opinjoni oġġettiva fuq l-effettività tal-miżura msemmija biex tilħaq l-għanijiet iddikjarati, fuq il-possibbiltà li jiġu implementati miżuri oħra li l-effetti tagħhom li jkunu mill-inqas ekwivalenti jkunu joħolqu inqas distorsjoni tal-kompetizzjoni fl-Unjoni u, b’mod ġenerali, fuq il-proporzjonalità tal-miżura msemmija?
5)
Waqt l-eżami (fil-kuntest ta’ kwistjoni dwar jekk miżura tkunx iġġustifikata minn kunsiderazzjonijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem b’applikazzjoni tal-Artikolu 36 TFUE) tal-eżistenza ta’ miżura oħra possibbli, li ma toħloqx distorsjoni jew li mill-inqas ma toħloqx daqstant distorsjoni tal-kummerċ fl-Unjoni u tal-kompetizzjoni, huwa motiv leġittimu biex tiġi eskluża din il-miżura l-oħra l-fatt li l-effetti tagħha jistgħu ma jkunux perfettament ekwivalenti għal dawk tal-miżura kkontestata abbażi tal-Artikolu 34 TFUE iżda li din tista’ twassal għal vantaġġi supplimentari u tissodisfa għan iktar wiesa’ u ġenerali?
6)
Biex tevalwa jekk miżura nazzjonali, ammessa jew ikkonstatata bħala li tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE u li għaliha titressaq ġustifikazzjoni abbażi tal-Artikolu 36 TFUE, u b’mod partikolari għall-evalwazzjoni tal-proporzjonalità tagħha, sa fejn tista’ l-qorti li titressaq il-kawża quddiemha tieħu inkunsiderazzjoni l-evalwazzjoni tagħha tan-natura u tal-firxa li fiha l-miżura inkwistjoni tikkostitwixxi restrizzjoni kwantitattiva kuntrarja għall-Artikolu 34 [TFUE]?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk ir-Regolament “OKS uniku” għandux jiġi interpretat fis-sens li jopponi miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tal-inbid.
Preliminarjament, hemm lok li jitfakkar li, skont l-Artikolu 40(2) TFUE, l-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli (iktar ’il quddiem l-“OKS”) tista’ tkun tinkludi l-miżuri neċessarji kollha, b’mod partikolari regolamentazzjonijiet tal-prezz, bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-politika agrikola komuni (PAK) iddefiniti fl-Artikolu 39 TFUE.
Barra minn hekk, kif tiddikjara l-premessa 3 tar-Regolament “OKS uniku”, dan tal-aħħar huwa intiż li jistabbilixxi OKS għall-prodotti agrikoli kollha elenkati fl-Anness I tat-Trattati UE u FUE, li taħtu jaqa l-inbid.
Filwaqt li jinvokaw il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja marbuta mal-leġiżlazzjoni tal-Komunità Ewropea fis-seħħ fis-snin tal-1980 li jirregolaw l-OKS tal-produzzjoni tal-inbid, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jsostnu, f’dan ir-rigward, li r-Regolament “OKS uniku” jikkostitwixxi sistema kompluta li tirregola s-suq komuni tal-inbid, b’mod partikolari fil-qasam tal-prezz. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istati Membri ma jistgħux jadottaw leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali. B’mod partikolari, l-interdizzjoni tal-Istati Membri milli jimponu miżuri unilaterali li jistabbilixxu l-prezz tal-bejgħ bl-imnut tal-inbid tirriżulta b’mod espress mill-Artikolu 167(1)(b) ta’ dan ir-regolament.
Jeħtieġ li jiġi kkonstatat, madankollu, kif tindika ġustament il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li r-Regolament “OKS uniku” la jinkludi dispożizzjonijiet li jawtorizzaw l-istabbiliment tal-prezz tal-bejgħ bl-imnut tal-inbid, irrispettivament minn jekk dan ikunx fil-livell nazzjonali jew tal-Unjoni, u lanqas dispożizzjonijiet li jipprojbixxu lill-Istati Membri milli jadottaw miżuri nazzjonali li jistabbilixxu tali prezzijiet.
Fil-fatt, għalkemm l-Artikolu 167(1)(b) tal-imsemmi regolament jipprevedi espressament li l-Istati Membri produtturi ma jistgħux jawtorizzaw l-istabbiliment tal-prezz, anki jekk dan isir b’mod indikattiv jew fil-forma ta’ rakkomandazzjoni, dan madankollu jsir biss fil-kuntest tad-definizzjoni tar-regoli ta’ kummerċjalizzazzjoni fir-rigward tal-regolament tal-offerta, b’mod partikolari l-implementazzjoni tad-deċiżjonijiet adottati mill-organizzazzjonijiet ta’ bejn in-negozjanti fis-suq komuni tal-inbid.
Konsegwentement, l-Istati Membri fil-prinċipju jibqgħu kompetenti sabiex jadottaw ċerti miżuri li ma humiex previsti fir-Regolament “OKS uniku” dment li dawn il-miżuri ma jkunux ta’ natura li jidderogaw jew jippreġudikaw l-imsemmi regolament jew jostakolaw il-funzjonament korrett tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Kuipers,
C‑283/03
,
EU:C:2005:314
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-istabbiliment ta’ prezz minimu, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 31 u 37 tal-konklużjonijiet tiegħu, fl-assenza ta’ mekkaniżmu għall-istabbiliment tal-prezz, id-determinazzjoni libera tal-prezzijiet tal-bejgħ abbażi tal-eżerċizzju tal-kompetizzjoni libera hija komponent tar-Regolament “OKS uniku” u tikkostitwixxi l-espressjoni tal-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni effettiva.
Fil-kawża prinċipali, jeħtieġ li jiġi rrilevat li l-impożizzjoni ta’ MPU għandha l-effett li l-prezz tal-bejgħ bl-imnut tal-inbid prodott lokalment jew importat ma jistax ikun, fi kwalunkwe każ, inferjuri għall-prezz minimu obbligatorju. Għaldaqstant, tali miżura tista’ tippreġudika r-relazzjonijiet ta’ kompetizzjoni billi tipprekludi ċerti produtturi jew importaturi li jieħdu vantaġġ mill-prezz tal-kost inferjuri bil-għan li jipproponu prezzijiet tal-bejgħ bl-imnut iktar attraenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza,
C‑197/08
,
EU:C:2010:111
, punt
, u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda,
C‑221/08
,
EU:C:2010:113
, punt
).
Issa, f’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq huma bbażati fuq il-prinċipju tas-suq miftuħ, li għalih għandu jkollu aċċess liberu kull produttur f’kundizzjonijiet effettivi ta’ kompetizzjoni effettiva (sentenza Milk Marque u National Farmers’ Union,
C‑137/00
,
EU:C:2003:429
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, hemm lok li jitfakkar li wieħed mill-għanijiet tal-PAK huwa ż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fis-swieq tal-prodotti agrikoli (sentenza Panellinios Syndesmos Viomichanion Metapoiisis Kapnou,
C‑373/11
,
EU:C:2013:567
, punt
), fatt li huwa rifless f’diversi premessi tar-Regolament “OKS uniku”, bħall-premessi 15, 43, 172 u 174.
Konsegwentement, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tal-inbid, tista’ tippreġudika r-Regolament “OKS uniku” sa fejn tali miżura tmur kontra l-prinċipju ta’ determinazzjoni libera tal-prezzijiet tal-bejgħ tal-prodotti agrikoli abbażi tal-eżerċizzju liberu tal-kompetizzjoni li fuq huwa bbażat dan ir-regolament.
Il-Lord Advocate isostni, madankollu, li l-imsemmi regolament ma jipprekludix lill-awtoritajiet Skoċċiżi milli jadottaw il-miżura inkwistjoni peress li din il-miżura ssegwi l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni permezz tal-ġlieda kontra l-abbuż mill-alkoħol, għan li ma huwiex previst direttament mir-Regolament “OKS uniku”.
Fil-fatt, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li l-istabbiliment ta’ OKS ma jipprekludix lill-Istati Membri milli japplikaw regoli nazzjonali li jsegwu għan ta’ interess ġenerali minbarra dawk koperti minn dak l-OKS, anki jekk dawn ir-regoli jistgħu jinċidu fuq il-funzjonament tas-suq komuni fis-settur ikkonċernat (ara s-sentenza Hammarsten,
C-462/01
,
EU:C:2003:33
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dawn il-kundizzjonijiet, Stat Membru jista’ jinvoka l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni bil-għan li jiġġustifika miżura, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippreġudika s-sistema ta’ determinazzjoni libera tal-prezzijiet f’kundizzjonijiet effettivi ta’ kompetizzjoni, li fuqha huwa bbażat ir-Regolament “OKS uniku”.
Miżura restrittiva bħal dik prevista mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha, madankollu, tissodisfa l-kundizzjonijiet li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-proporzjonalità, jiġifieri li tkun adatta sabiex tiżgura t-twettiq tal-għan segwit u li ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan (ara, b’analoġija, is-sentenza Berlington Hungary et,
C‑98/14
,
EU:C:2015:386
, punt
), fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja sejra teżamina fil-kuntest tat-tieni sas-sitt domanda, li jipprevedu speċifikament l-analiżi tal-proporzjonalità ta’ din il-leġiżlazzjoni. Jeħtieġ li jiġi rrilevat li, fi kwalunkwe każ, l-eżami tal-proporzjonalità għandu jsir billi jittieħed kont, b’mod partikolari, tal-għanijiet tal-PAK kif ukoll tal-funzjonament korrett tal-OKS, fatt li jinvolvi bbilanċjar bejn dawk l-għanijiet u dak segwit mill-imsemmija leġiżlazzjoni, jiġifieri l-protezzjoni tas-saħħa pubblika.
Konsegwentement, hemm lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda li r-Regolament “OKS uniku” għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ma jipprekludix miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tal-inbid, sakemm din il-miżura tkun effettivament adatta sabiex tiżgura l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni u sakemm, b’kont meħud tal-għanijiet tal-PAK kif ukoll tal-funzjonament korrett tal-OKS, din ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni.
Fuq it-tieni u l-ħames domanda
Permezz tat-tieni u l-ħames domanda, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 34 TFUE u 36 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jipprekludux lil Stat Membru, sabiex isegwi l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni permezz taż-żieda tal-prezz tal-konsum tal-alkoħol, milli jagħżel li jadotta leġiżlazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tax-xarbiet alkoħoliċi u li jwarrab miżura inqas restrittiva fir-rigward tan-negozju u tal-kompetizzjoni fi ħdan l-Unjoni, bħaż-żieda tad-dazji, peress li din l-aħħar imsemmija miżura tista’ tiġġenera vantaġġi addizzjonali u tissodisfa għan iktar wiesa’ u ġenerali minn dak issodisfatt mill-miżura adottata.
Preliminarjament, jeħtieġ li jiġi rrilevat li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li kull miżura ta’ Stat Membri li tista’ tostakola, direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, il-kummerċ fl-Unjoni għandha tiġi kkunsidrata bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Dassonville,
8/74
,
EU:C:1974:82
, punt
, u Juvelta,
C-481/12
,
EU:C:2014:11
, punt
).
Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 59 u 60 tal-konklużjonijiet tiegħu, sempliċiment billi tostakola li l-prezz tal-produzzjoni inferjuri tal-prodotti importati jkun jista’ jinċidi fuq il-prezz tal-bejgħ lill-konsumatur, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tostakola l-aċċess għas-suq Brittaniku tax-xarbiet alkoħoliċi kkummerċjalizzati legalment fl-Istati Membri minbarra r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq u tikkostitwixxi b’hekk miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fis-sens tal-Artikolu 34 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja,
C‑110/05
,
EU:C:2009:66
, punt
; ANETT,
C‑456/10
,
EU:C:2012:241
, punt
, u Vilniaus energija,
C‑423/13
,
EU:C:2014:2186
, punt
), fatt li barra minn hemm la huwa kkontestat mill-qorti tar-rinviju u lanqas minn ebda parti li ppreżentat osservazzjonijiet f’din il-kawża.
Skont ġurisprudenza stabbilita miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni tista’ tiġi ġġustifikata, b’mod partikolari, minn raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE, biss jekk din il-miżura tkun adatta sabiex tiżgura t-twettiq tal-għan segwit u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ANETT,
C‑456/10
,
EU:C:2012:241
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-għan segwit mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tindika li min-noti ta’ spjegazzjoni li jakkumpanjaw l-abbozz tal-liġi tal-2012 ippreżentat quddiem il-Parlament Skoċċiż kif ukoll minn studju riċenti, intitolat “Business and Regulatory Impact Assessment”, jirriżulta li din il-leġiżlazzjoni ssegwi għan doppju, dak li tnaqqas, b’mod iffokat, il-konsum tal-alkoħol tal-konsumaturi li jinvolvu ruħhom f’konsum perikoluż jew ta’ ħsara, iżda wkoll, b’mod globali, il-konsum tal-alkoħol tal-populazzjoni. Waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Lord Advocate ikkonferma dan l-għan doppju, li, billi tkopri l-popolazzjoni kollha, inkluż dawk fil-mira, huwa biss b’mod mhux prijoritarju li hija tkopri, persuni li jikkonsmaw l-alkoħol b’mod moderat.
Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi kkonstatat li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ssegwi, f’termini iktar ġenerali, l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, li jinsab fl-ewwel post fost l-oġġetti u l-interessi protetti mill-Artikolu 36 TFUE. F’dan ir-rigward, huma l-Istati Membri, fil-limiti imposti mit-Trattat, li għandhom jiddeċiedu dwar sa liema livell huma jintendu li jiżguraw il-protezzjoni (sentenza Rosengren et,
C‑170/04
,
EU:C:2007:313
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-adattezza ta’ din il-leġiżlazzjoni sabiex tilħaq dan l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, hemm lok li jiġi osservat li, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 127 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma jidhirx li huwa irraġonevoli li jiġi kkunsidrat li miżura li tistabbilixxi prezz minimu ta’ bejgħ tax-xarbiet alkoħoliċi, li huwa intiż b’mod partikolari sabiex iżid il-prezz tax-xarbiet alkoħoliċi irħas, hija adatta sabiex tnaqqas il-konsum tal-alkoħol, b’mod ġenerali, u l-konsum perikoluż jew ta’ ħsara, b’mod partikolari, peress li l-persuni li jipprattikaw tali konsum jixtru f’ammonti kbar xarbiet alkoħoliċi irħas.
Barra minn hekk, jeħtieġ li jitfakkar li miżura restrittiva tista’ tiġi kkunsidrata bħala adatta sabiex tiżgura t-twettiq tal-għan segwit biss jekk tegħleb effettivament il-problema li dan jitlaħaq b’mod koerenti u sistematiku (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Kakavetsos‑Fragkopoulos,
C‑161/09
,
EU:C:2011:110
, punt
, kif ukoll, b’analoġija, is-sentenza Berlington Hungary et,
C‑98/14
,
EU:C:2015:386
, punt
).
F’dan ir-rigward mill-atti tal-proċess trażmessi lill-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll mill-osservazzjonijiet ta’ Lord Advocate u d-dibattiti waqt is-seduta jirriżulta li l-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-kawża prinċipali taqa;’ taħt strateġija politika iktar ġenerali intiża sabiex tiġġieled l-effetti devastanti kkawżati mill-alkoħol. Fil-fatt, l-impożizzjoni ta’ MPU, prevista minn din il-leġiżlazzjoni, tikkostitwixxi miżura fost 40 li għandhom l-għan li jnaqqsu, b’mod koerenti u sistematiku, il-konsum tal-alkoħol tal-popolazzjoni Skoċċiża fl-intier tagħha, irrispettivament mill-post jew il-metodi tal-imsemmi konsum.
Isegwi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tidher li hija adatta sabiex tilħaq l-għan segwit minnha.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-imsemmija leġiżlazzjoni nazzjonali tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tiġi protetta effettivament is-saħħa u l-ħajja tal-persuni, hemm lok li jitfakkar li, f’dan il-każ, dan l-analiżi għandu jsir, kif tfakkar fil-punt 28 ta’ din is-sentenza, fir-rigward tal-għanijiet tal-PAK u l-funzjonament korrett tal-OKS. Madankollu, fid-dawl tad-domanda eżaminata f’dan il-każ, dan l-analiżi għandu jsir abbażi tal-proporzjonalità fil-kuntest tal-Artikolu 36 TFUE u ma għandux għaldaqstant jitwettaq b’mod separat.
Barra minn hekk, hemm lok li jiġi enfasizzat li leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li ma tibbenefikax mid-deroga prevista fl-Artikolu 36 TFUE meta s-saħħa u l-ħajja tal-persuni jistgħu jiġu protetti b’mod daqstant effikaċi b’miżuri inqas restrittivi fir-rigward tan-negozju fl-Unjoni (sentenza Rosengren et,
C‑170/04
,
EU:C:2007:313
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment speċifiku għal miżura fiskali, bħal tassazzjoni miżjuda fuq ix-xarbiet alkoħoliċi, ikkunsidrata bħala li tista’ tilħaq b’mod daqstant effikaċi bħall-miżura tal-istabbiliment ta’ MPU, l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni filwaqt li hija inqas restrittiva fir-rigward tal-moviment liberu tal-merkanzija. Madankollu, il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet ma jaqblux dwar din il-kwistjoni.
Dwar dan is-suġġett, jeħtieġ qabel xejn li jiġi indikat, kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 143 tal-konklużjonijiet tiegħu, li d-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix, fil-prinċipju, tassazzjoni miżjuda fuq ix-xarbiet alkoħoliċi. L-Istati Membri għandhom marġni diskrezzjonali suffiċjenti sabiex iwettqu żieda ġenerali fid-dazji bil-għan, b’mod partikolari, li jsegwu t-twettiq tal-għanijiet speċifiċi tas-saħħa pubblika.
Sussegwentement, hemm lok li jiġi kkonstatat li leġiżlazzjoni fiskali tikkostitwixxi strument importanti u effikaċi għall-ġlieda kontra l-konsum tax-xarbiet alkoħoliċi u, għaldaqstant, għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika. L-għan li jiġi żgurat li l-prezz ta’ dawn ix-xarbiet jiġi stabbilit f’livelli għolja jista’ jintlaħaq adegwatament permezz ta’ tassazzjoni miżjuda fuq dawn tal-aħħar, peress li ż-żidiet tad-dazji ikollhom, illum jew għada jiġu tradotti f’żieda tal-prezzijiet bl-imnut, u dan mingħajr ma tiġi ppreġudikata l-libertà tad-determinazzjoni tal-prezzijiet (ara, b’analoġija, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja,
C‑216/98
,
EU:C:2000:571
, punt
, u Il-Kummissjoni vs Franza,
C‑197/08
,
EU:C:2010:111
, punt
).
F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi speċifikat, li, b’mod kuntrarju għal dak li jsostni l-Lord Advocate, iċ-ċirkustanza li l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti tirrigwarda l-prodotti tat-tabakk ma jistax jipprekludi l-applikazzjoni tagħha għall-kawża prinċipali, li hija marbuta mal-kummerċ tax-xarbiet alkoħoliċi. Fil-fatt, fil-kuntest tal-miżuri nazzjonali li l-għan tagħhom hija l-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, u indipendentement mill-partikularitajiet proprji ta’ kull prodott, iż-żieda fil-prezzijiet tax-xarbiet alkoħoliċi tista’ tinkiseb, bħal fil-każ ta’ prodotti tat-tabakk, permezz ta’ tassazzjoni miżjuda.
Issa, miżura fiskali li żżid it-tassazzjoni fuq ix-xarbiet alkoħoliċi tista’ tkun inqas restrittiva fir-rigward tal-kummerċ ta’ dawn il-prodotti fi ħdan l-Unjoni minn miżura li timponi MPU. Fil-fatt, kif ġie mfakkar fil-punt 21 tas-sentenza odjerna, din l-aħħar imsemmija miżura, għall-kuntrarju tal-argument tat-tassazzjoni tal-imsemmija prodotti, tillimita ferm il-libertà tal-operaturi ekonomiċi li jiddeterminaw il-prezz tagħhom tal-bejgħ bl-imnut u, konsegwentement, tikkostitwixxi ostaklu gravi għall-aċċess għas-suq Brittaniku tax-xarbiet alkoħoliċi legalment ikkummerċjalizzati fl-Istati Membri minbarra r-Renju Unit kif ukoll għall-eżerċizzju liberu tal-kompetizzjoni f’dan is-suq.
Fl-aħħar, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk huwiex possibbli li jitwarrbu l-miżuri fiskali għall-benefiċċju tal-adozzjoni ta’ MPU, għar-raġuni li dawk tal-ewwel ma kinux jippermettu li jintlaħaq b’mod daqstant effikaċi l-għan segwit, hemm lok li jiġi enfasizzat li ċ-ċirkustanza li tassazzjoni miżjuda fuq ix-xarbiet alkoħoliċi twassal għal żieda ġeneralizzata tal-prezzijiet ta’ dawn ix-xarbiet li jaffettwaw kemm lill-persuni li jikkonsmaw l-alkoħol b’mod moderat kif ukoll lil dawk li jikkonsmaw l-alkoħol b’mod perikoluż jew b’mod li jagħmel ħsara ma tidhirx, fid-dawl tal-għan doppju segwit mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif imfakkar fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, li twassal għall-konklużjoni li l-imsemmija tassazzjoni miżjuda hija inqas effikaċi mill-miżura adottata.
Għall-kuntrarju, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 150 tal-konklużjonijiet tiegħu, f’tali kundizzjonijiet, il-fatt li miżura ta’ tassazzjoni miżjuda tista’ tiġġenera vantaġġi addizzjonali inkonnessjoni mal-impożizzjoni ta’ MPU billi tikkontribwixxi għat-twettiq tal-għan ġenerali tal-ġlieda kontra l-abbuż mill-alkoħol, mhux biss ma jistax jikkostitwixxi raġuni sabiex tiġi miċħuda tali miżura, iżda jikkostitwixxi fil-fatt element li jiġġustifika ż-żamma ta’ din il-miżura minflok dik li timponi MPU.
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju, li hija l-uniku qorti li għandha l-elementi kollha ta’ fatt u ta’ dritt li jikkaratterizzaw iċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, li għandha tiddetermina jekk miżura li ma hijiex dik prevista mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bħat-tassazzjoni miżjuda fuq ix-xarbiet alkoħoliċi, hijiex ta’ natura li tipproteġi s-saħħa u l-ħajja tal-persuni b’mod daqstant effikaċi bħal dik il-leġiżlazzjoni, filwaqt li hija inqas restrittiva fir-rigward tal-kummerċ ta’ dawn il-prodotti fi ħdan l-Unjoni.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li jeħtieġ li tingħata risposta għat-tieni u l-ħames domanda li l-Artikoli 34 TFUE u 36 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn jipprekludu lil Stat Membru, bil-ħsieb li jsegwi l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni permezz taż-żieda tal-prezz tal-konsum tal-alkoħol, milli jagħżel li jadotta leġiżlazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tax-xarbiet alkoħoliċi u jwarrab miżura, bħaż-żieda tad-dazji, li tista’ tkun inqas restrittiva fir-rigward tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fi ħdan l-Unjoni. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fid-dawl ta’ analiżi ddettaljat tal-elementi rilevanti kollha tal-kawża li hija adita biha. Is-sempliċi ċirkustanza li din l-aħħar imsemmija miżura tista’ tiġġenera vantaġġi addizzjonali u tissodisfa b’mod iktar wiesa’ l-għan tal-ġlieda kontra l-abbuż mill-alkoħol ma tistax tiġġustifika li din tiġi mwarrba.
Fuq ir-raba
’ u s-sitt domanda
Permezz tar-raba’ u s-sitt domandi, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar l-interpretazzjoni li għandu jingħata l-Artikolu 36TFUE fir-rigward tal-livell ta’ intensità tal-kontroll tal-proporzjonalità li din il-qorti għandha twettaq meta teżamina leġiżlazzjoni nazzjonali inkonnessjoni mal-ġustifikazzjoni marbuta mal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, fis-sens ta’ dan l-artikolu.
Hemm lok li jiġi rrilevat li, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, huma l-Istati Membri li għandhom jiddeċiedu fuq sa liema livell huma jintendu li jiżguraw il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE, filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni r-rekwiżiti kollha tal-moviment liberu tal-merkanzija fi ħdan l-Unjoni.
Peress li projbizzjoni, bħal dik li tirriżulta fil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tikkonsisti f’deroga mill-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija, huma l-awtoritajiet nazzjonali li għandhom juru li l-leġiżlazzjoni tagħhom tissodisfa l-prinċipju ta’ proporzjonalità, jiġifieri li hija neċessarja sabiex jintlaħaq l-għan invokat, u li dan l-għan ma jistax jintlaħaq permezz ta’ projbizzjonijiet jew limitazzjonijiet li għandhom portata inqas wiesgħa jew li għandhom inqas effett fuq il-kummerċ fi ħdan l-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Franzén,
C‑189/95
,
EU:C:1997:504
, punti
u
, kif ukoll Rosengren et,
C‑170/04
,
EU:C:2007:313
, punt
).
F’dan ir-rigward, ir-raġunijiet ġustifikattivi li jistgħu jiġu invokati minn Stat Membru, għandhom ikollhom magħhom il-provi xierqa jew analiżi tal-adegwatezza u tal-proporzjonalità tal-miżura restrittiva adottata minn dan l-Istat, kif ukoll elementi preċiżi li jippermettu li jsostnu l-argument tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Lindman,
C‑42/02
,
EU:C:2003:613
punt 25; Il-Kummissjoni vs Il-Belġju,
C‑227/06
,
EU:C:2008:160
, punt
, u ANETT,
C‑456/10
,
EU:C:2012:241
, punt
).
Jeħtieġ madankollu li jiġi rrilevat li dan l-oneru tal-prova ma jistax iwassal sabiex, meta jiġu sabiex jadottaw leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi miżura bħall-MPU, l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jintalbu juru, b’mod pożittiv, li ebda miżura immaġinabbli oħra ma tippermetti li jintlaħaq l-għan leġittimu segwit fl-istess kundizzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja,
C‑110/05
,
EU:C:2009:66
, punt
).
F’dan il-kuntest, hija l-qorti nazzjonali mitluba tistħarreġ il-legalità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkonċernata li għandha tivverifika r-rilevanza tal-provi prodotti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti bil-għan li tivverifika l-konformità ta’ din il-leġiżlazzjoni mal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Abbażi ta’ dawn il-provi, din il-qorti għandha, b’mod partikolari, teżamina b’mod oġġettiv jekk il-provi pprovduti mill-Istat Membru kkonċernat jippermettux raġonevolment li jitqies li l-mezzi magħżula huma adatti sabiex jintlaħqu l-għanijiet segwiti kif ukoll il-possibbiltà li jintlaħqu dawn tal-aħħar permezz ta’ miżuri inqas restrittivi fir-rigward tal-moviment liberu tal-merkanzija.
F’dan il-każ, fil-kuntest ta’ tali eżami, il-qorti tar-rinviju tista’ tieħu inkunsiderazzjoni l-eżistenza possibbli ta’ inċertezzi xjentifiċi fir-rigward tal-effetti konkreti u reali fuq il-konsum tal-alkoħol ta’ miżura bħall-MPU bil-għan li jintlaħaq l-għan segwit. Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 85 tal-konklużjonijiet tiegħu, iċ-ċirkustanza li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprovdi li l-istabbiliment ta’ MPU għandu jintemm f’terminu ta’ sitt snin dekorribbli mid-dħul fis-seħħ tad-digriet MPU, dment li l-Parlament Skoċċiż ma jiddeċidix li jżommu fis-seħħ, tikkostitwixxi prova li l-qorti tar-rinviju tista’ wkoll tieħu inkunsiderazzjoni.
Dik il-qorti għandha wkoll tevalwa n-natura u l-entità tar-restrizzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija naxxenti minn miżura bħall-MPU, meta tipparagunaha ma’ miżura possibbli oħra li jaffettwaw inqas il-kummerċ fi ħdan l-Unjoni, kif ukoll l-effett ta’ tali miżura fuq il-funzjonament korrett tal-OKS, peress li din l-evalwazzjoni hija inerenti għall-eżami tal-proporzjonalità.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 36 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta tkun qiegħda teżamina leġiżlazzjoni nazzjonali fir-rigward tal-ġustifikazzjoni marbuta mal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, fis-sens ta’ dan l-artikolu, qorti nazzjonali tkun obbligata li teżamina b’mod oġġettiv jekk il-provi prodotti mill-Istat Membru kkonċernat jippermettux raġonevolment li jitqies li l-motivi magħżula huma adatti sabiex jinkisbu l-għanijiet segwiti kif ukoll il-possibbiltà li dawn tal-aħħar jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas restrittivi fir-rigward tal-moviment liberu tal-merkanzija tal-OKS.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 36 TFUE għandux jiġi interpretat fis-sens li l-istħarriġ tal-proporzjonalità ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwiex limitat biss għal informazzjoni, provi jew atti oħra li l-leġiżlatur ikollu għad-dispożizzjoni tiegħu meta jadotta tali miżura.
Din il-qorti tirrileva d-diżgwid eżistenti bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali fir-rigward tad-data li fiha għandha tiġi evalwata l-legalità tal-miżura nazzjonali kkonċernata. Għalhekk, hija tistaqsi dwar l-atti u l-provi li hija għandha teżamina fil-kuntest tal-evalwazzjoni marbuta mal-ġustifikazzjoni ta’ din il-miżura fid-dawl tal-Artikolu 36 TFUE, meta din il-qorti jkollha għad-dispożizzjoni tagħha studji ġodda li ma kinux ġew eżaminati mil-leġiżlatur nazzjonali waqt l-adozzjoni tal-imsemmija miżura.
Hemm lok li jiġi enfasizzat qabel xejn li r-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu osservati f’kull mument rilevanti, indipendentement minn jekk dan il-mument ikunx dak tal-adozzjoni ta’ miżura, dak tal-implementazzjoni tagħha jew dak tal-applikazzjoni tagħha għal każ inkwistjoni (sentenza Seymour-Smith u Perez,
C‑167/97
,
EU:C:1999:60
, punt
).
F’dan il-każ, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li l-qorti nazzjonali hija mitluba teżamina l-legalità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali mad-dritt tal-Unjoni anki jekk din tal-aħħar ma tkunx daħlet fis-seħħ fl-ordinament ġuridiku nazzjonali. Konsegwentement, dik il-qorti hija obbligata tevalwa l-konformità ta’ din il-leġiżlazzjoni mad-dritt tal-Unjoni fid-data li fiha hija tiddeċiedi l-kawża.
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, il-qorti tar-rinviju għandha tieħu inkunsiderazzjoni kull informazzjoni, kull prova u l-atti l-oħra kollha rilevanti li hija tkun konxja minnhom fil-kundizzjonijiet previsti fid-dritt nazzjonali tagħha. Tali evalwazzjoni hija iktar u iktar imponibbli f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, fejn jidher li jeżistu inċertezzi xjentifiċi dwar l-effett reali tal-miżuri previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li l-legalità tagħha hija suġġetta għall-istħarriġ tal-qorti tar-rinviju.
Konsegwentement, jeħtieġ li tingħata risposta għat-tielet domanda li l-Artikolu 36 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li l-istħarriġ tal-proporzjonalità ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma huwiex limitat biss għall-informazzjoni, provi jew atti oħra li l-leġiżlatur kellu għad-dispożizzjoni tiegħu meta adotta tali miżura. F’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, l-istħarriġ tal-konformità tal-imsemmija miżura mad-dritt tal-Unjoni għandu jitwettaq abbażi tal-informazzjoni, provi u atti oħra li jkunu għad-dispożizzjoni tal-qorti nazzjonali fid-data li fiha hija tiddeċiedi l-kawża, fil-kundizzjonijiet previsti mid-dritt nazzjonali tagħha.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Diċembru 2013, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ma jipprekludix miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi MPU għall-bejgħ bl-imnut tal-inbid, sakemm din il-miżura tkun effettivament adatta sabiex tiżgura l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni u sakemm, b’kont meħud tal-għanijiet tal-politika agrikola komuni kif ukoll tal-funzjonament korrett tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli, din ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni.

2)
L-Artikoli 34 TFUE u 36 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn jipprekludu lil Stat Membru, bil-ħsieb li jsegwi l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni permezz taż-żieda tal-prezz tal-konsum tal-alkoħol, milli jagħżel li jadotta leġiżlazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li timponi prezz minimu għal kull unit ta’ alkoħol għall-bejgħ bl-imnut tax-xarbiet alkoħoliċi u jwarrab miżura, bħaż-żieda tad-dazji, li tista’ tkun inqas restrittiva fir-rigward tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fid-dawl ta’ analiżi ddettaljat tal-elementi rilevanti kollha tal-kawża li hija adita biha. Is-sempliċi ċirkustanza li din l-aħħar imsemmija miżura tista’ tiġġenera vantaġġi addizzjonali u tissodisfa b’mod iktar wiesa’ l-għan tal-ġlieda kontra l-abbuż mill-alkoħol ma tistax tiġġustifika li din tiġi mwarrba.

3)
L-Artikolu 36 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta tkun qiegħda teżamina leġiżlazzjoni nazzjonali fir-rigward tal-ġustifikazzjoni marbuta mal-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, fis-sens ta’ dan l-artikolu, qorti nazzjonali tkun obbligata li teżamina b’mod oġġettiv jekk il-provi prodotti mill-Istat Membru kkonċernat jippermettux raġonevolment li jitqies li l-motivi magħżula huma adatti sabiex jinkisbu l-għanijiet segwiti kif ukoll il-possibbiltà li dawn tal-aħħar jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas restrittivi fir-rigward tal-moviment liberu tal-merkanzija u tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq.

4)
L-Artikolu 36 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li l-istħarriġ tal-proporzjonalità ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma huwiex limitat biss għall-informazzjoni, provi jew atti oħra li l-leġiżlatur kellu għad-dispożizzjoni tiegħu meta adotta tali miżura. F’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, l-istħarriġ tal-konformità tal-imsemmija miżura mad-dritt tal-Unjoni għandu jitwettaq abbażi tal-informazzjoni, provi u atti oħra li jkunu għad-dispożizzjoni tal-qorti nazzjonali fid-data li fiha hija tiddeċiedi l-kawża, fil-kundizzjonijiet previsti mid-dritt nazzjonali tagħha.

Firem
(
*
)   Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.