CELEX: 62011CJ0424
Taxxa fuq il-valur miżjud
Direttiva 77/388/KEE
Eżenzjoni tal-immaniġġjar tal-fondi speċjali ta’ investiment
Portata
Skemi ta’ pensjonijiet tal-irtirar mix-xogħol

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ — Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”) u tal-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (
ĠU L 347, p. 1
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Wheels Common Investment Fund Trustees Ltd
et
u l-Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (iktar ’il quddiem il-“Commissioners”) dwar rifjut minn dawn tal-aħħar li jeżentaw mit-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) servizzi ta’ mmaniġġjar ta’ fond ipprovduti lil Wheels Common Investment Fund Trustees Ltd
et
.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Is-Sitt Direttiva ġiet abrogata permezz tad-Direttiva 2006/112, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007. Peress li l-perijodu inkwistjoni fil-proċeduri prinċipali huwa bejn l-1 ta’ Lulju 2004 u t-30 ta’ Ġunju 2007, dawn iż-żewġ direttivi huma applikabbli għall-dawn il-proċeduri.
L-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 huma essenzjalment redatti fi kliem identiku. Skont dawn id-dispożizzjonijiet, l-Istati Membri għandhom jeżentaw mill-VAT “l-imaniġġjar ta’ fondi speċjali ta’ investiment kif definiti mill-Istati Membri”.
Id-dritt tar-Renju Unit
L-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 kien, fil-mument tal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, traspost permezz tal-punti 9 u 10 tal-grupp 5 tal-Anness 9 tal-Liġi tal-1994 dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (Value Added Tax Act 1994), li skonthom kienu eżenti:
“9.
l-immaniġġjar ta’ organu ta’ investiment kollettiv awtorizzat li għandu l-forma ta’ trust [‘authorised unit trust’, iktar ’il quddiem l-‘AUT’] jew ta’ fond ta’ investiment immobbiljarju;
l-immaniġġjar tal-attiv ta’ investiment ta’ kumpannija ta’ investiment b’kapital varjabbli [‘Open-ended investment company’, iktar ’il quddiem l-‘OEIC’]”.
Sabiex tittieħed inkunisderazzjoni d-deċiżjoni mogħtija fis-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2007, JP Morgan Fleming Claverhouse Investment Trust u The Association of Investment Trust Companies (
C-363/05, Ġabra p. I-5517
, iktar ’il quddiem is-“sentenza Claverhouse”), il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn il-punti 9 u 10 twessa’, b’effett mill-1 ta’ Ottubru 2008, permezz tad-Digriet tal-2008 dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (Finance) [Value Added Tax (Finance) (n
o
2) Order 2008]. Dawn il-punti issa jeżentaw l-immaniġġjar ta’ organi ta’ investiment kollettiv fil-forma ta’ OEIC u ta’ AUT kif ukoll l-immaniġġjar ta’ impriżi ta’ investiment kollettiv tat-tip magħluqa, bħall-Investment trust companies.
In-nota 6 għall-grupp 5 tal-Anness tal-Liġi tal-1994 dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud tipprovdi li l-OEIC u l-AUT huma ddefiniti fil-Liġi tal-2000 dwar is-servizzi u swieq finanzjarji (Financial Services and Markets Act 2000).
Il-Parti XVII ta’ din l-aħħar liġi tipprovdi b’mod partikolari dan li ġej fl-Artikoli 235 sa 237:
“235.
Skemi ta’ investiment kollettiv
(1)   F’din il-parti, ‘organu ta’ investiment kollettiv’ ifisser, l-arranġamenti kollha li jikkonċernaw beni ta’ kull tip, inkuż il-flus, li l-għan jew l-effett tagħhom huwa li jippermettu lill-persuni li jipparteċipaw fl-arrangamenti (jew billi jsiru proprjetarji totalment jew parzjalment tal-beni, jew b’mod ieħor), jipparteċipaw fil- jew jirċievu profitti jew dħul li joriġinaw mill-akkwist, miż-żamma, mill-immaniġġjar jew mill-bejgħ tal-beni jew sommom imħallsa fuq dawn il-profitti jew dħul jew li jirċievu porzjoni minnhom.
(2)   Dawn l-arranġamenti għandhom ikunu tali li l-persuni li jipparteċipaw fihom (il-parteċipanti) ma jeżerċitawx kontroll ta’ kuljum fuq l-immaniġġjar tal-beni, irrispettivament minn jekk għandhomx jew le id-dritt li li jiġu kkonsultati jew li jagħtu istruzzjonijiet.
(3)   Dawn l-arranġamenti għandhom ukoll ikollhom għal tal-inqas waħda karatteristiċi segwenti:
(a)
il-kontribuzzjonijiet tal-parteċipanti, l-istess bħall-profitti jew id-dħul li minnhom jirriżultaw il-ħlasijiet, huma miġbura flimkien;
(b)
il-beni huma mmaniġġjati totalment minn jew f’isem il-persuna responsabbli għall-organu.
[…]
236.
Kumpanniji ta’ investiment b’kapital varjabbli
(1)   F’din il-parti, ‘kumpannija ta’ investiment b’kapital varjabbli’ tfiser, organu ta’ investiment kollettiv li jissodisfa kemm il-kundizzjoni patrimonjali kif ukoll il-kundizzjoni ta’ investiment.
(2)   Il-kundizzjoni patrimonjali tikkonsisti fil-fatt li l-beni huma mmaniġġjati minn jew f’isem persuna ġuridika (‘PĠ’) li hija l-proprjetarja ekonomika tagħhom u li l-għan tagħha huwa li tinvesti dawn il-fondi għall-finijiet ta’:
(a)
tqassim tar-riskju tal-investiment; u
(b)
għoti, lill-membri tagħha, tal-benefiċċju tar-riżultati tal-immaniġġjar ta’ dawn il-fondi minn jew f’isem din il-persuna ġuridika.
[…]
237.
Definizzjonijiet oħra
[…]
(3)   F’din il-parti:
‘authorised unit trust’ ifisser, unit trust awtorizzat għall-finijiet ta’ din il-liġi permezz ta’ deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni meħuda taħt l-Artikolu 243.
‘kumpannija ta’ investiment b’kapital varjabbli’ tfisser, kumpannija kkostitwita skont ir-regolamenti msemmija fl-Artikolu 262, li tibbenefika minn deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni meħuda bis-saħħa ta’ kull dispożizzjoni prevista mir-regolamenti msemmija fl-Artikolu 262(2)(l).
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Wheels Common Investment Fund Trustees Ltd (iktar ’il quddiem “Wheels”) hija t-“trustee” ta’ fond, li fih huwa miġbur flimkien, għall-finijiet ta’ investiment, l-attiv tal-iskemi ta’ pensjoni tax-xogħol stabbiliti mill-impriża Ford Motor Company sabiex tissodisfa l-obbligi tagħha skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-ftehim kollettivi.
Kull skema tipprovdi pensjonijiet lil kategorija ta’ ex impjegati, ikkalkolati abbażi tal-aħħar salarju tal-membri affiljati u tal-anzjanità fl-impriża. Matul l-impjieg tagħhom, l-affiljati mal-iskema, li hija miftuħa għall-impjegati kollha mingħajr ma hija obbligatorja, iħallsu kontribuzzjonijiet ta’ ammont fiss imnaqqas mis-salarju tagħhom. Il-persuna li timpjega tħallas ukoll kontribuzzjonijiet f’ammont suffiċjenti sabiex jiġi żgurat il-finanzjament tal-ispiża rimanenti tal-benefiċċji ta’ pensjoni.
Fiż-żmien tal-fatti, Capital International Limited kienet tipprovdi servizzi ta’ mmaniġġjar ta’ fond lil Wheels. B’mod konformi mad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi tar-Renju Unit dwar il-VAT, hija ffatturat lil Wheels VAT fuq dawn is-servizzi u ħallset din il-VAT lill-Commissioners.
Matul ix-xhar ta’ Settembru 2007, wara l-għoti tas-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, Capital International Limited talbet lill-Commissioners il-ħlas lura tal-VAT relatata mal-provvista ta’ servizzi ta’ mmaniġġjar ta’ fond li hija kienet ipprovdiet, billi sostniet li dawn is-servizzi kienu jaqgħu taħt l-eżenzjoni msemmija fl-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 jew taħt l-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva, skont il-perijodu kkonċernat.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-2 ta’ Jannar 2008, il-Commissioners ċaħdu din it-talba. Għaldaqstant Wheels ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-First-tier Tribunal (Tax Chamber). Għalkemm, skont il-qorti tar-rinviju, is-servizzi pprovduti lil Wheels jikkostitwixxu servizzi ta’ “maniġġjar” skont l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u fl-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112, hemm dubju dwar il-klassifikazzjoni tal-fond miżmum minn Wheels bħala “fond speċjali ta’ investiment” fis-sens ta’ din l-eżenzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-First-tier Tribunal (Tax Chamber) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“(1)
Il-kliem ‘fondi [speċjali] ta’ investiment’ li jinsab fl-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva tal-VAT u [f]l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 għandu jiġi interpretat bħala li jinkludi (i) skema ta’ pensjoni ta[li-]rtirar [mix-xogħol] stabbilita minn persuna li tħaddem [timpjega] sabiex toffri lill-impjegati tagħha benefiċċji ta’ pensjoni u/jew (ii) fond komuni ta’ investiment li fi ħdanu jinġabar l-attiv ta’ diversi skemi ta’ pensjoni għall-finijiet ta’ investimenti meta, fil-kuntest tal-iskemi ta’ pensjoni inkwistjoni:
(a)
il-pensjoni li tista’ tiġi perċepita minn membru [affiljat] hija ddefinita minn qabel fl istatuti tal-iskema (ibbażata fuq formula msejsa fuq it-tul tal-karriera tal membru ma’ min iħaddem u s-salarju tiegħu) u mhux fuq il-bażi tal-valur tal-attiv tal-iskema;
(b)
min iħaddem għandu jikkontribwixxi għall-iskema;
(c)
huma biss l-impjegati ta’ min iħaddem li jistgħu jipparteċipaw fl-iskema u jirċievu pensjoni f’dan il-kuntest (fejn parteċipant f’din l-iskema huwa indikat bħala ‘membru’);
(d)
impjegat huwa ħieles li jiddeċiedi li jsir jew ma jsirx membru;
(e)
impjegat li huwa membru huwa normalment obbligat li jikkontribwixxi għall-iskema abbażi ta’ perċentwali tas-salarju tiegħu;
(f)
il-kontribuzzjonijiet minn min iħaddem u mill-membri huma miġbura mit-trustee tal-iskema u jiġu investiti (ġeneralment f’azzjonijiet [titoli]) bil-għan li jiġi stabbilit fond li minnu jitħallsu lill-membri l-benefiċċji provduti taħt l-iskema;
(g)
jekk l-attiv tal-iskema huwa ogħla minn dak li huwa meħtieġ biex jiġu ffinanzjati l-benefiċċji previsti taħt l-iskema, it-trustee tal-iskema u/jew min iħaddem jista’, skont it-termini tal-iskema u d-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli, jagħżel waħda mis-segwenti soluzzjonijiet (i) inaqqs il-kontribuzzjonijiet għall-iskema ta’ min iħaddem; (ii) jittrasferixxu parti jew l-intier tal-eċċess tal-benefiċċju lil min iħaddem jew (iii) iżidu l-benefiċċji għall-membri tal-iskema;
(h)
jekk l-attiv tal-iskema jkun inqas milli meħtieġ biex jiffinanzja l-benefiċċji previsti fil-kuntest tal-iskema, min iħaddem huwa bħala prinċipju obbligat li jassorbi l-iżbilanċ u, jekk min iħaddem ma jagħmilx dan jew ma jkunx jista’ jagħmel dan, il-benefiċċji rċevuti mill-membri jiġu mnaqqsa;
(i)
l-iskema tippermetti li l-membri jagħmlu kontribuzzjonijiet volontarji addizzjonali ([‘additional voluntary contributions’ jew] ‘AVC’) li ma jkunux miżmuma mill-iskema, iżda ttrasferiti lil terz għall-finijiet ta’ investimenti u l-provvista ta’ benefiċċji addizzjonali msejsa fuq il-prestazzjoni tal-investimenti magħmulin (dawn l-arranġamenti ma humiex suġġetti għall-VAT);
(j)
il-membri huma intitolati li jittrasferixxu l-benefiċċji akkumulati tagħhom fil-kuntest tal-iskema (evalwati abbażi tal-valur attwarjali ta’ dawn il-benefiċċji fil-mument tat-trasferiment) għal skemi ta’ pensjoni oħra;
(k)
il-kontribuzzjonijiet ta’ minn min iħaddem u tal-membri għall-iskema ma humiex ikkunsidrati bħala dħul tal-membri għall-finijiet tat-taxxa fuq id-dħul;
(l)
il-pensjonijiet riċevuti mill-membri fil-kuntest tal-iskema huma kkunsidrati bħala dħul tal-membri għall-finijiet tat-taxxa tad[fuq id]-dħul; u
(m)
min iħaddem, u mhux il-membri tal-iskema, jieħdu r-responsabbiltà għall-ispiża tal-ġestjoni tal-iskema?
(2)
Fid-dawl (i) tal-għanijiet tal-eżenzjoni previsti taħt l-Artikolu [13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva] u l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112, (ii) tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali u (iii) taċ-ċirkostanzi deskritti fil-kuntest tal-ewwel domanda preliminari:
(a)
Stat Membru jista’ jiddefinixxi, fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu, il-fondi li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ ‘fondi ta’ investiment’ b’tali mod li jeskludi l-fondi li għalihom isir referiment fl-ewwel domanda preliminari u jinkludi impriżi [organi] ta’ investiment kollettiv fis-sens tad-Direttiva [tal-Kunsill 85/611/KEE, tal-20 ta’ Diċembru 1985, dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għal impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 139), kif emendata bid-Direttiva 2001/108/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-21 ta’ Jannar 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 4, p. 302, iktar ’il quddiem id-‘Direttiva UCITS’)]?
(b)
Sa fejn (jekk ikun il-każ) il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin huma rilevanti għall-kwistjoni dwar jekk fond, kif deskritt fl-ewwel domanda preliminari, għandu jew ma għandux jiġi kkunsidrat minn Stat Membru, fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu, bħala fond speċjali ta’ investiment:
—
il-karatteristiċi tal-fond (kif deskritt fl-ewwel domanda preliminari);
—
sa fejn il-fond huwa ‘simili u għalhekk jikkompeti ma’’ mezzi ta’ investiment li diġà ġew identifikati mill-Istat Membru bħala fondi speċjali ta’ investiment?
3)
Jekk, fil-kuntest tat-tweġiba għad-domanda 2b(ii), hemm lok li jiġi evalwat sa fejn il-fond huwa ‘simili u għalhekk jikkompeti ma’’ mezzi ta’ investiment li diġà ġew ikkunsidrati mill-Istat Membru bħala fond speċjali ta’ investiment, l-eżistenza jew il-livell ta’ ‘kompetizzjoni’ bejn il-fond inkwistjoni u tali mezzi oħra ta’ investiment għandha tiġi kkunsidrata bħala kwistjoni separata minn dik ta’ xebh?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk u taħt liema kundizzjonijiet attivi ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar u l-fond ta’ investiment li fih dan huwa miġbur flimkien jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment” skont l-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u l-Artikolu 35(1)(g) tad-Direttiva 2006/112.
Hemm lok li qabel kollox jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, għalkemm l-eżenzjonijiet previsti b’mod partikolari fl-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u fl-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 jikkostitwixxu kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni li għandhom, fil-prinċipju, jingħataw definizzjoni komuni li għandha bħala għan li jiġu evitati diverġenzi fl-applikazzjoni tas-sistema tal-VAT minn Stat Membru għall-ieħor, b’mod li l-Istati Membri ma jistgħux ibiddlu l-kontenut tagħhom, dan ma huwiex madankollu l-każ meta l-leġiżlatur ikun ikkonferilhom il-kompitu li jiddefinixxu ċerti termini ta’ eżenzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-4 ta’ Mejju 2006, Abbey National,
C-169/04, Ġabra p. I-4027
, punti 38 u 39 kif ukoll Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punti 19 u 20). Issa, dawn id-dispożizzjonijiet jagħtu lill-Istati Membri s-setgħa li jiddefinixxu l-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment” (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Abbey National, iċċitata iktar ’il fuq, punti 40 u 41, kif ukoll Claverhouse, punt 43).
Din is-setgħa ta’ definizzjoni hekk rikonoxxuta lill-Istati Membri hija madankollu limitata bil-projbizzjoni li jiġi ppreġudikat il-kliem stess tal-eżenzjoni użat mil-leġżilatur tal-Unjoni (ara, s-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21). Stat Membru ma jistax b’mod partikolari, mingħajr ma jirrendi bla effett il-kliem stess “fondi speċjali ta’ investiment”, jagħżel minn fost il-fondi speċjali ta’ investiment dawk li jibbenefikaw mill-eżenzjoni u dawk li ma jibbenefikawx minnha. Dawn id-dispożizzjonijiet għaldaqstant jagħtuh bis is-setgħa li jiddefinixxi, fid-dritt intern tiegħu, il-fondi li jikkorrispondu għall-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment” (ara s-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punti 41 sa 43).
Is-setgħa mogħtija lill-Istati Membri sabiex jiddefinixxu l-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment” għandha wkoll tiġi eżerċitata b’osservanza tal-għanijiet imħaddna mis-Sitt Direttiva u mid-Direttiva 2006/112 kif ukoll tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali inerenti għas-sistema komuni tal-VAT (ara s-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punti 22 u 43).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat, minn naħa, li l-għan tal-eżenzjoni tal-operazzjonijiet relatati mal-immaniġġjar ta’ fondi speċjali ta’ investiment huwa, b’mod partikolari, li jiġi ffaċilitat, fir-rigward tal-investituri, l-investiment f’titoli permezz ta’ organi ta’ investiment, billi jiġu esklużi l-ispejjeż tal-VAT, u għaldaqstant, billi tiġi żgurata n-newtralità tas-sistema komuni tal-VAT fir-rigward tal-għażla bejn l-investiment dirett f’titoli u dak li jseħħ permezz ta’ organi ta’ investiment kollettiv (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Abbey National, iċċitata iktar ’il fuq, punt 62, u Claverhouse, punt 45).
Fir-rigward, minn naħa, tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali, dan il-prinċipju jipprekludi li operaturi ekonomiċi li jwettqu l-istess operazzjonijiet jiġu ttratati b’mod differenti fir-rigward tal-ġbir tal-VAT (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Settembru 2004, Cimber Air,
C-382/02, Ġabra p. I-8379
, punti 23 u 24; tat-8 ta’ Diċembru 2005, Jyske Finans,
C-280/04, Ġabra p. I-10683
, punt 39; Abbey National, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56, u Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29).
Barra minn hekk hemm lok li jiġi rrilevat li dan il-prinċipju ma jeżiġix li l-operazzjonijiet ikunu identiċi. Fil-fatt minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-imsemmi prinċipju jipprekludi wkoll li provvisti ta’ servizzi simili, li huma għalhekk f’kompetizzjoni ma’ xulxin, jiġu ttrattati b’mod differenti mil-lat tal-VAT (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-23 ta’ Ottubru 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja,
C-109/02, Ġabra p. I-12691
, punt 20; tas-17 ta’ Frar 2005, Linneweber u Akritidis,
C-453/02 u C-462/02, Ġabra p. I-1131
, punt 24; tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello,
C-498/03, Ġabra p. I-4427
, punt 54; tat-8 ta’ Ġunju 2006, L.u.P.,
C-106/05, Ġabra p. I-5123
, punt 32; tat-12 ta’ Jannar 2006, Turn- und Sportunion Waldburg,
C-246/04, Ġabra p. I-589
, punt 33; tas-27 ta’ April 2006, Solleveld u van den Hout-van Eijnsbergen,
C-443/04 u C-444/04, Ġabra p. I-3617
, punt 3; kif ukoll Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punt 46).
Għaldaqstant hemm lok li jiġi ddeterminat jekk fond ta’ investiment li fih l-attiv ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar huwa miġbur flimkien, li għandu karatteristiċi bħal dawk ippreżentati mill-fond inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwiex identiku għall-fondi li jikkostitwixxu “fondi speċjali ta’ investiment”, skont l-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112, jew huwiex suffiċjentement komparabbli ma’ dawn tal-aħħar sabiex ikun f’kompetizzjoni magħhom.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-fondi li jikkostitwixxu organi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli skont id-Direttiva UCITS jikkostitwixxu fondi speċjali ta’ investiment (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tad-19 ta’ Lulju 2012, Deutsche Bank, C-44/11, punt 32). Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva, l-organi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli jikkostitwixxu, fil-fatt, organi li, bħall-AUT u l-OEIC (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50), għandhom bħala għan esklużiv, skont l-għan imħaddan mill-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u fl-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112, l-investiment kollettiv f’titoli trasferibbli tal-kapital miġbur mingħand il-pubbliku.
Barra minn hekk, fondi li, mingħajr ma jikkostitwixxu organi ta’ investiment kollettiv skont id-Direttiva UCITS, għandhom karatteristiċi identiċi għal dawn tal-aħħar u għaldaqstant iwettqu l-istess operazzjonijiet jew, għal tal-inqas, għandhom karatteristiċi komparabbli sal-punt li jinsabu f’kompetizzjoni magħhom għandhom ukoll jiġu kkunsidrati bħala fondi speċjali ta’ investiment (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Abbey National, punti 53 sa 56, kif ukoll Claverhouse, punti 48 sa 51).
Issa, fond ta’ investiment li fih l-attiv ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar huwa miġbur flimkien, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistax jitqies bħala organu ta’ investiment kollettiv, skont id-Direttiva UCITS. Tali fond ma huwiex, fil-fatt, miftuħ għall-pubbliku, iżda jikkostitwixxi, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, vantaġġ relatat mal-impjieg, li l-persuni li jimpjegaw jagħtu biss lill-impjegati tagħhom. Għaldaqstant tali fond ma huwiex identiku għall-fondi li jikkostitwixxu “fondi speċjali ta’ investiment”, fis-sens tal-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u tal-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112.
Tali fond ta’ investiment lanqas ma huwa komparabbli mal-organi ta’ investiment kollettiv kif iddefiniti mid-Direttiva UCITS sal-punt li jinsabu f’kompetizzjoni ma’ dawn tal-aħħar. Fil-fatt hemm diversi karatteristiċi li joħolqu differenza bejntihom, sabiex dawn ma jistgħux jitqiesu bħala li jissodisfaw l-istess ħtiġijiet.
B’mod partikolari, l-affiljati ma’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma jsostnux ir-riskju li jirriżulta mill-immaniġġjar tal-fond ta’ investiment li fih l-attiv ta’ din l-iskema huwa miġbur flimkien, bid-differenza tal-investituri privati li jinvestu l-assi tagħhom f’organu ta’ investiment kollettiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Claverhouse, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50). Filwaqt li l-pensjoni li tista’ tiġi riċevuta minn impjegat, membru ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bl-ebda mod ma tiddependi mill-valur tal-attiv tal-iskema u mill-prestazzjoni tal-investimenti magħmula mill-amministraturi tal-iskema, iżda hija ddefinita minn qabel abbażi tat-tul tal-karriera mal-persuna li timpjega u l-ammont tas-salarju, ir-rendiment li jistgħu jistennew il-persuni li jixtru ishma f’organu ta’ investiment kollettiv jiddependi mill-prestazzjoni tal-investimenti magħmula mill-amminsitraturi tal-fond fil-perijodu li fih huma għandhom dawn l-ishma.
Barra minn hekk, skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija differenti wkoll minn organu ta’ investiment kollettiv mil-lat tal-persuna li timpjega. Din tal-aħħar ma tinsabx f’sitwazzjoni bħal dik ta’ investitur f’organu ta’ investiment kollettiv sa fejn, anki jekk hija għandha wkoll tbati l-konsegwenzi finanzjarji tal-investimenti magħmula mill-amministraturi tal-iskema, il-kontribuzzjonijiet li hija tħallas fl-iskema ta’ pensjonijiet tal-irtirar jikkostitwixxu mezz li bih hija tissodisfa l-obbligi legali tagħha fir-rigward tal-impjegati tagħha.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva u l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva 2006/112 għandhom jiġu interpretati fis-sens li fond ta’ investiment li jiġbor flimkien l-attiv ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar ma jaqax taħt il-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment”, skont dawn id-dispożizzjonijiet, li l-immaniġġjar tagħhom jista’ jiġi eżentat mill-VAT fid-dawl tal-għan ta’ dawn id-direttivi u tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali, peress li l-affiljati ma jsostnux ir-riskju li jirriżulta mill-immaniġġjar ta’ dan il-fond u peress li l-kontribuzzjonijiet li l-persuna li timpjega tħallas fl-iskema ta’ pensjonjiet tal-irtirar jikkostitwixxu mezz li bih hija tissodisfa l-obbligi legali tagħha fir-rigward tal-impjegati tagħha.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 13B(d)(6) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ — Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima, u l-Artikolu 135(1)(g) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, ta’ 28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, għandhom jiġu interpretati fis-sens li fond ta’ investiment li jiġbor flimkien l-attiv ta’ skema ta’ pensjonijiet tal-irtirar ma jaqax taħt il-kunċett ta’ “fondi speċjali ta’ investiment”, skont dawn id-dispożizzjonijiet, li l-immaniġġjar tagħhom jista’ jiġi eżentat mit-taxxa fuq il-valur miżjud fid-dawl tal-għan ta’ dawn id-direttivi u tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali, peress li l-affiljati ma jsostnux ir-riskju li jirriżulta mill-immaniġġjar ta’ dan il-fond u peress li l-kontribuzzjonijiet li l-persuna li timpjega tħallas fl-iskema ta’ pensjonjiet tal-irtirar, jikkostitwixxu mezz li bih hija tissodisfa l-obbligi legali tagħha fir-rigward tal-impjegati tagħha.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.