CELEX: 62014CJ0044
Rikors għal annullament
Regolament (UE) Nru 1052/2013
Qsim tal-fruntieri esterni
Sistema Eurosur
Żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen
Parteċipazzjoni
Kooperazzjoni mal-Irlanda u mar-Renju Unit
Validità

Permezz tar-rikors tiegħu, ir-Renju ta’ Spanja jitlob l-annullament tal-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) Nru 1052/2013, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2013, li jistabbilixxi s-Sistema Ewropea ta’ Sorveljanza tal-Fruntieri (Eurosur) (
ĠU L 295, p. 11
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Eurosur”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-Deċiżjoni 2000/365/KE
Bis-saħħa tal-Artikolu 4 tal-Protokoll (Nru 19) dwar l-acquis ta’ Schengen integrat fil-qafas tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Protokoll ta’ Schengen”), il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta, fid-29 ta’ Mejju 2000, id-Deċiżjoni 2000/365/KE, dwar it-talba tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u Irlanda ta’ Fuq biex jieħdu parti f’xi disposizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 178).
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni jelenka d-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fihom jipparteċipa r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-acquis rigward il-qsim tal-fruntieri esterni ma jissemmewx fost id-dispożizzjonijiet hekk elenkati.
Id-Deċiżjoni 2002/192/KE
Bis-saħħa tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, il-Kunsill adotta, fit-28 ta’ Frar 2002, id-Deċizjoni 2002/192/KE, rigward it-talba tal-Irlanda biex tieħu sehem f’xi disposizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 211).
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni jelenka d-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fihom tipparteċipa l-Irlanda. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-acquis rigward il-qsim tal-fruntieri esterni ma jissemmewx fost id-dispożizzjonijiet hekk elenkati.
Ir-Regolament Eurosur
Il-premessi 16, 20 u 21 tar-Regolament Eurosur huma redatti hekk kif ġej:
“(16)
Dan ir-Regolament jinkludi dispożizzjonijiet dwar il-possibbiltà ta’ kooperazzjoni mill-qrib mal-Irlanda u r-Renju Unit li tista’ tgħin biex jinkisbu aħjar l-objettivi tal-EUROSUR.
[...]
(20)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp fuq id-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fih ir-Renju Unit ma jiħux sehem, skont id-[Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/365/KE], għalhekk ir-Renju Unit mhuwiex qed jieħu sehem fl-adozzjoni tiegħu u mhuwiex marbut bih jew soġġett għall-applikazzjoni tiegħu.
(21)
Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li l-Irlanda ma tiħux sehem fihom, skont id-[Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/192/KE], u għalhekk l-Irlanda mhijiex qed tieħu sehem fl-adozzjoni tiegħu u mhijiex marbuta bih jew soġġetta għall- applikazzjoni tiegħu.”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi qafas komuni għall-iskambju tal-informazzjoni u għall-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Aġenzija [Ewropea għall-Ġestjoni ta’ Kooperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri Esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem l-‘Aġenzija’)] sabiex jitjieb l-għarfien tas-sitwazzjoni u biex tiżdied il-kapaċità ta’ reazzjoni fil-fruntieri esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni [...] għall-fini tal-kxif, [il-]prevenzjoni u [l-]ġlieda kontra l-immigrazzjoni illegali u l-kriminalità transkonfinali u l-kontribuzzjoni għall-iżgurar tal-protezzjoni u s-salvataġġ tal-ħajjiet tal-migranti (‘EUROSUR’).”
Intitolat “Qafas tal-EUROSUR”, l-Artikolu 4 tal-imsemmi regolament jipprovdi fil-paragrafi 1 sa 3 tiegħu:
“1.   Għall-iskambju ta’ informazzjoni u għall-kooperazzjoni fil-qasam tas-sorveljanza tal-fruntieri, u filwaqt li jitqies l-iskambju ta’ informazzjoni eżistenti u l-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni, l-Istati Membri u l-Aġenzija għandhom jużaw il-qafas tal-EUROSUR, li jikkonsisti mill-komponenti li ġejjin:
(a)
ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni;
(b)
stampi tas-sitwazzjoni nazzjonali;
(c)
netwerk ta’ komunikazzjoni;
(d)
stampa tas-sitwazzjoni Ewropea;
(e)
stampa ta’ intelligence prefruntiera komuni;
(f)
l-applikazzjoni komuni ta’ għodod ta’ sorveljanza.
[...]
3.   L-Aġenzija, permezz tan-netwerk ta’ komunikazzjoni, għandha tagħti liċ-ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni aċċess bla limitu għall-istampa tas-sitwazzjoni Ewropea u għall-istampa ta’ intelligence prefruntiera komuni.”
L-Artikolu 9(9) u (10) tal-istess regolament jispeċifika:
“9.   Iċ-ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni tal-Istati Membri ġirien għandhom jaqsmu ma’ xulxin, direttament u kważi fil-ħin reali, l-istampa tas-sitwazzjoni tas-sezzjonijiet ġirien tal-fruntiera esterna, li hija relatata ma’:
(a)
inċidenti u avvenimenti sinifikanti oħrajn li jinsabu fil-livell tal-avvenimenti;
(b)
ir-rapporti dwar l-analiżi tattika tar-riskji kif jinsabu fil-livell ta’ analiżi.
10.   Iċ-ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni tal-Istati Membri ġirien jistgħu jaqsmu ma’ xulxin, direttament u kważi fil-ħin reali, l-istampa tas-sitwazzjoni tas-sezzjonijiet tal-fruntieri esterni ġirien, li hija relatata mal-pożizzjonijiet, l-istatus u t-tip ta’ riżorsi proprji li qed joperaw fis-sezzjonijiet tal-fruntieri esterni ġirien kif tinsab fil-livell operazzjonali.”
L-Artikoli 14 sa 16 tar-Regolament Eurosur jipprovdi regoli li jirregolaw il-kapaċità ta’ reazzjoni fil-fruntieri esterni tal-Istati Membri.
L-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kooperazzjoni mal-Irlanda u mar-Renju Unit”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni mal-Irlanda u mar-Renju Unit jistgħu jseħħu abbażi ta’ ftehimiet bilaterali jew multilaterali bejn l-Irlanda jew ir-Renju Unit rispettivament u Stat Membru ġar wieħed jew iktar jew permezz ta’ netwerks reġjonali bbażati fuq dawk il-ftehimiet. Iċ-ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni tal-Istati Membri għandhom ikunu l-punti ta’ kuntatt għall-iskambju tal-informazzjoni mal-awtoritajiet korrispondenti tal-Irlanda u tar-Renju Unit fil-EUROSUR. Meta dawn il-ftehimiet jiġu konklużi, għandhom jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni.
2.   Il-ftehimiet imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom ikunu limitati għall-iskambju tal-informazzjoni sussegwenti bejn iċ-ċentru nazzjonali ta’ koordinazzjoni ta’ Stat Membru u l-awtorità korrispondenti tal-Irlanda jew tar-Renju Unit:
(a)
informazzjoni li tinsab fl-istampa tas-sitwazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru sa fejn din tkun trażmessa lill-Aġenzija għall-iskopijiet tal-istampa tas-sitwazzjoni Ewropea u l-istampa ta’ intelligence prefruntiera komuni;
(b)
informazzjoni miġbura mill-Irlanda u mir-Renju Unit li tkun rilevanti għall-iskopijiet tal-istampa tas-sitwazzjoni ewropea u l-istampa ta’ intelligence prefruntiera komuni;
(c)
informazzjoni kif imsemmija fl-Artikolu 9(9).
3.   L-informazzjoni pprovduta fil-kuntest tal-EUROSUR mill-Aġenzija jew minn Stat Membru li mhuwiex parti għal ftehim kif imsemmi fil-paragrafu 1 m’għandhiex tiġi kondiviża mal-Irlanda jew ir-Renju Unit mingħajr l-approvazzjoni minn qabel tal-Aġenzija jew ta’ dak l-Istat Membru. L-Istati Membri u l-Aġenzija għandhom ikunu marbutin miċ-ċaħda li jikkondividu dik l-informazzjoni mal-Irlanda u r-Renju Unit.
4.   Kwalunkwe trażmissjoni suċċessiva jew komunikazzjoni oħra ta’ informazzjoni skambjata taħt dan l-Artikolu lil pajjiżi terzi jew lil partijiet terzi għandha tkun ipprojbita.
5.   Il-ftehimiet imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom jinkludu dispożizzjonijiet dwar l-ispejjeż finanzjarji li jirriżultaw mill-parteċipazzjoni tal-Irlanda u tar-Renju Unit fl-implimentazzjoni ta’ dawk il-ftehimiet.”
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Ir-Renju ta’ Spanja jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tannulla l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur, u
—
tikkundanna lill-Parlament u lill-Kunsill għall-ispejjeż.
Il-Parlament u l-Kunsill jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tiċħad ir-rikors bħala infondat, u
—
tikkundanna lir-Renju ta’ Spanja għall-ispejjeż.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Mejju 2014, intlaqgħu t-talbiet tal-Irlanda, tar-Renju Unit u tal-Kummissjoni sabiex jintervjenu insostenn tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
Fuq ir-rikors
L-argumenti tal-partijiet
Insostenn tar-rikors tiegħu, ir-Renju ta’ Spanja jinvoka motiv wieħed, ibbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 4 u 5 tal-Protokoll ta’ Schengen.
Dan l-Istat Membru jsostni, f’dan ir-rigward, li l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur jmur kontra dawn id-dispożizzjonijiet, sa fejn huwa jistabbilixxi proċedura
ad hoc
, distinta minn dik prevista fl-Artikolu 4 ta’ dan il-protokoll, għall-parteċipazzjoni tal-Irlanda u tar-Renju Unit f’dan ir-regolament, permezz ta’ ftehimiet ta’ kooperazzjoni.
Fil-fatt, skont ir-Renju ta’ Spanja, l-assoċjazzjoni tal-Irlanda u tar-Renju Unit fis-sistema Eurosur, prevista fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur, hija forma ta’ parteċipazzjoni, fis-sens tal-Protokoll ta’ Schengen, peress li l-kooperazzjoni ta’ dawn l-Istati Membri f’din is-sistema tikkostitwixxi parteċipazzjoni fl-eżekuzzjoni ta’ dan ir-regolament u li l-integrazzjoni ta’ dawn l-Istati Membri fi skambju ta’ informazzjoni tpoġġihom fil-qafas komuni għall-iskambju ta’ informazzjoni u għall-kooperazzjoni li l-imsemmi regolament irid, skont l-Artikolu 1 tiegħu, jistabbilixxi. Kwalunkwe distinzjoni bejn din l-assoċjazzjoni tal-Irlanda u tar-Renju Unit fis-sistema Eurosur u parteċipazzjoni fis-sens tal-Protokoll ta’ Schengen ikollha, konsegwentement, natura artifiċjali.
Barra minn hekk, l-ammissjoni tal-legalità tal-istabbiliment ta’ proċedura
ad hoc
ta’ parteċipazzjoni tiċħad l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen mill-effettività tiegħu, peress li Stat Membru li ma tingħatalux l-awtorizzazzjoni sabiex jipparteċipa fl-adozzjoni ta’ miżura ta’ żvilupp tal-acquis ta’ Schengen, jista’, minkejja dan ir-rifjut, jipparteċipa f’din il-miżura permezz ta’ din il-proċedura
ad hoc
. Din is-sistema hija, għalhekk, inkompatibbli mas-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill (C‑77/05,
EU:C:2007:803
), u Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill (C‑137/05,
EU:C:2007:805
).
Ir-Renju ta’ Spanja jfakkar ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill (C‑482/08,
EU:C:2010:631
), li l-Istati Membri li jipparteċipaw fl-acquis ta’ Schengen ma humiex obbligati li jipprevedu miżuri speċjali ta’ adattament għall-Istati Membri l-oħra.
Barra minn hekk, skont ir-Renju ta’ Spanja, l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur jikser l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen b’mod partikolarment gravi, peress li jittratta lill-Irlanda u lir-Renju Unit bħala pajjiżi terzi, li jpoġġi lil dawn iż-żewġ Stati Membri f’sitwazzjoni iktar favorevoli minn dik tal-Istati Membri l-oħra, li l-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 jinkludu dispożizzjonijiet dwar l-ispejjeż marbuta mal-implementazzjoni tagħhom u li s-sistema li tirriżulta minn dawn il-ftehimiet twassal għal frammentazzjoni fl-amministrazzjoni tal-qsim tal-fruntieri esterni. Il-leġiżlatur tal-Unjoni b’dan il-mod ħoloq, illegalment, sitwazzjoni partikolari li d-dritt primarju ma kienx jipprevedi u li tmur kontra l-għan segwit mill-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen.
Il-Parlament, il-Kunsill, l-Irlanda u r-Renju Unit josservaw li t-terminu “parteċipazzjoni” huwa użat fil-Protokoll ta’ Schengen sabiex jirreferi kemm għall-parteċipazzjoni fl-adozzjoni tal-miżuri ta’ żvilupp tal-acquis ta’ Schengen kif ukoll għall-parteċipazzjoni fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet diġà adottati u li jaqgħu f’dan l-acquis. Issa, l-Irlanda u r-Renju Unit ma pparteċipawx fl-adozzjoni tar-Regolament Eurosur u lanqas ma jipparteċipaw fl-applikazzjoni tiegħu, kif ifakkru l-premessi 20 u 21 ta’ dan ir-regolament.
Skont il-Parlament, il-Kunsill, l-Irlanda, ir-Renju Unit u l-Kummissjoni, l-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament jipprevedi biss, fir-realtà, forma ta’ kooperazzjoni limitata, li tippermetti li jintlaħqu b’mod aħjar l-għanijiet ta’ Eurosur, mingħajr ma l-Irlanda jew ir-Renju Unit ikunu assimilati mal-Istati li jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen dwar il-qsim tal-fruntieri esterni. Fil-fatt, id-diversi limiti li jiddefinixxu l-portata tal-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 jimplikaw li dawn ma jistgħux iwasslu li jpoġġu lill-Irlanda jew lir-Renju Unit fil-qafas komuni stabbilit mill-istess regolament.
Il-Parlament u l-Kummissjoni jsostnu, barra minn hekk, li l-Artikoli 4 u 5 tal-Protokoll ta’ Schengen huma intiżi unikament li jirregolaw is-sitwazzjonijiet li fihom l-Irlanda jew ir-Renju Unit jitolbu li jipparteċipaw f’qasam tal-acquis ta’ Schengen u mhux li jirregolaw l-istatus irriżervat għal dawn l-Istati Membri meta dawn ma ħadux tali inizjattiva.
Barra minn hekk, is-soluzzjoni proposta mir-Renju ta’ Spanja twassal, skont il-Parlament u r-Renju Unit, sabiex l-Irlanda u r-Renju Unit jingħataw inqas fiduċja mill-pajjiżi terzi.
Fl-aħħar nett, il-Kunsill, ir-Renju Unit u l-Kummissjoni jikkontestaw l-argument tar-Renju ta’ Spanja, skont liema l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur iwassal għal diversi konsegwenzi negattivi, billi josservaw, b’mod partikolari, li l-kumplessità li tista’ tirriżulta mill-konklużjoni tal-ftehimiet ta’ kooperazzjoni ma tippreġudikax l-iskop tal-Protokoll ta’ Schengen u hija parti integrali tar-realtà tal-kooperazzjoni msaħħa fiż-żona Schengen u tal-kooperazzjoni iktar limitata u mixtieqa mal-pajjiżi terzi ġirien u mal-Istati Membri li ma humiex parteċipanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 1 tal-Protokoll ta’ Schengen jawtorizza 25 Stat Membru, li fosthom ma hemm la l-Irlanda u lanqas ir-Renju Unit, sabiex jistabbilixxu bejniethom kooperazzjoni msaħħa fl-oqsma li jaqgħu fl-acquis ta’ Schengen.
Peress li l-Irlanda u r-Renju Unit ma jipparteċipawx fid-dispożizzjonijiet kollha tal-acquis ta’ Schengen, dawn iż-żewġ Stati membri jinsabu f’sitwazzjoni partikolari li ttieħdet inkunsiderazzjoni mill-Protokoll ta’ Schengen fir-rigward ta’ żewġ aspetti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑77/05,
EU:C:2007:803
, punt 57).
Minn naħa, l-Artikolu 4 ta’ dan il-protokoll jirriżerva għal dawn iż-żewġ Stati Membri l-possibbiltà li jitolbu, fi kwalunkwe mument, li jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet kollha tal-acquis ta’ Schengen jew f’parti minnhom, hekk kif ikunu fis-seħħ fid-data tat-talba għal parteċipazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 5 tal-imsemmi protokoll, li jirregola l-adozzjoni ta’ proposti u ta’ inizjattivi bbażati fuq dan l-acquis, jippermetti lill-imsemmija Stati Membri jagħżlu jekk jipparteċipawx jew le għall-adozzjoni ta’ miżura ta’ dan it-tip, fejn din l-għażla hija offerta lil wieħed mill-istess Stati Membri biss meta din il-miżura tkun taqa’ taħt qasam tal-acquis ta’ Schengen li l-Istat Membru kkonċernat ikun aċċetta skont l-Artikolu 4 tal-istess protokoll jew meta l-imsemmija miżura tikkostitwixxi żvilupp ta’ tali qasam (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑77/05,
EU:C:2007:803
, punti 58, 62 u 65, u Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑482/08,
EU:C:2010:631
, punt 61).
F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li huwa stabbilit li, għalkemm, skont l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen u tad-Deċiżjonijiet 2000/365 u 2002/192, l-Irlanda u r-Renju Unit jipparteċipaw f’ċerti dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen, din il-parteċipazzjoni ma testendix għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-acquis dwar il-qsim tal-fruntieri esterni.
L-Irlanda u r-Renju Unit jistgħu għalhekk jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ tal-acquis ta’ Schengen dwar dan il-qasam jew fl-adozzjoni ta’ proposti u ta’ inizjattivi bbażati fuq dan l-acquis u li jirrigwardaw l-imsemmi qasam biss wara li tkun saret talba għal dan il-għan mill-Istat Membru kkonċernat, li sussegwentement tkun ġiet aċċettata mill-Kunsill li jiddeċiedi konformement mal-proċedura prevista fl-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen.
Minn dan isegwi li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma jistax b’mod validu jistabbilixxi proċedura differenti minn dik prevista fl-Artikolu 4 ta’ dan il-protokoll, sew jekk tkun fis-sens ta’ proċedura iktar kumplessa sew jekk tkun fis-sens ta’ proċedura iktar sempliċi, sabiex jawtorizza l-parteċipazzjoni tal-Irlanda jew tar-Renju Unit f’dawn id-dispożizzjonijiet jew fl-adozzjoni ta’ tali proposti u inizjattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Parlament vs Il‑Kunsill, C‑133/06,
EU:C:2008:257
, punt 56).
Bl-istess mod, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jistax jagħti l-possibbiltà, lill-Istati Membri, sabiex jikkonkludu bejniethom ftehimiet li għandhom tali effett.
F’dan il-każ, l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur, li jikkostitwixxi żvilupp tal-acquis ta’ Schengen fil-qasam tal-qsim tal-fruntieri esterni, jipprevedi l-possibbiltà li tiġi stabbilita kooperazzjoni intiża għall-iskambju ta’ informazzjoni, abbażi tal-ftehimiet bilaterali jew multilaterali bejn l-Irlanda jew ir-Renju Unit u wieħed jew iktar mill-Istati Membri ġirien, mingħajr ma tkun meħtieġa, minn qabel, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni tal-Kunsill, ibbażata fuq l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, sabiex din il-kooperazzjoni tiġi awtorizzata.
Fid-dawl tal-għan ta’ dawn il-ftehimiet, l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur ma jippermettix lill-Irlanda jew lir-Renju Unit jipparteċipaw fl-adozzjoni ta’ proposta jew ta’ inizjattiva bbażata fuq l-acquis ta’ Schengen, fil-qasam tal-qsim tal-fruntieri esterni.
Min-naħa l-oħra, sa fejn dawn il-ftehimiet huma intiżi li jistabbilixxu kooperazzjoni bejn l-Irlanda u r-Renju Unit u wieħed jew iktar mill-Istati Membri ġirien, huwa neċessarju, sabiex tiġi evalwata l-fondatezza tal-motiv uniku invokat mir-Renju ta’ Spanja insostenn tar-rikors tiegħu, li jiġi stabbilit jekk din il-kooperazzjoni tistax tiġi kklassifikata bħala “parteċipazzjoni” fid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Eurosur, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen.
F’dan ir-rigward, għandu, qabel kollox, jiġi osservat, minn naħa, li mill-premessi 20 u 21 tar-Regolament Eurosur jirriżulta li l-Irlanda u r-Renju Unit la huma marbuta b’dan ir-regolament u lanqas ma huma suġġetti għall-applikazzjoni tiegħu u, min-naħa l-oħra, li l-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament ma jipprovdix li l-ftehimiet li jsemmi dan l-artikolu għandhom bħala għan li jbiddlu din is-sitwazzjoni.
Sussegwentement, mill-Artikoli 1 u 4 tar-Regolament Eurosur jirriżulta li dan joħloq qafas komuni għall-iskambju ta’ informazzjoni u għall-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Aġenzija, li huwa magħmul minn sitt elementi elenkati fl-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament. Issa, il-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 tal-imsemmi regolament jirrigwardaw unikament, skont l-Artikolu 19(2) tal-istess regolament, tnejn minn dawn is-sitt elementi, peress li jippermettu skambju ta’ informazzjoni maċ-ċentri nazzjonali ta’ koordinazzjoni ta’ dawk l-Istati Membri biss li jkunu kkonkludew tali ftehim dwar l-informazzjoni li tinsab fl-istampa nazzjonali tas-sitwazzjoni ta’ dawn l-Istati Membri.
Din il-limitazzjoni tal-għan tal-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur timplika, b’mod partikolari, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 27 u 31 tal-konklużjonijiet tiegħu, li dawn il-ftehimiet ma jistgħux jistabbilixxu relazzjonijiet bejn l-Irlanda jew ir-Renju Unit u l-Aġenzija u li huwa wkoll eskluż kull aċċess dirett għan-netwerk ta’ komunikazzjoni, għall-istampa tas-sitwazzjoni Ewropea u għall-istampa ta’ intelligence komuni, li jista’ jkollhom aċċess bla limitu għalihom l-Istati Membri l-oħra, bis-saħħa tal-Artikolu 4(3) tal-imsemmi regolament, u li jikkostitwixxu l-qalba tal-qafas komuni stabbilit mill-istess regolament.
Barra minn hekk, il-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur ma jistgħux jirrigwardaw l-aspett operattiv ta’ dan ir-regolament, jiġifieri l-kapaċità ta’ reazzjoni mal-fruntieri esterni tal-Istati Membri, li hija l-għan tal-Artikoli 14 sa 16 ta’ dan ir-regolament.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li l-informazzjoni li tista’ tiġi trażmessa lill-Irlanda u lir-Renju Unit abbażi tal-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur hija identifikata speċifikament fl-Artikolu 19(2) u (3) ta’ dan ir-regolament. B’mod partikolari, ma jistgħu jkunu s-suġġett ta’ skambju ta’ informazzjoni mal-Irlanda jew mar-Renju Unit la l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 9(10) ta’ dan ir-regolament u lanqas l-informazzjoni pprovduta, fil-qafas tal-Eurosur, mill-Aġenzija jew minn Stat Membru li ma huwiex parti minn tali ftehim, ħlief fil-każ ta’ awtorizzazzjoni minn qabel mill-Aġenzija jew minn dan l-Istat Membru.
Għalhekk, jidher, minn naħa, li l-kooperazzjoni permessa mill-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur tista’ tirrigwarda biss parti limitata tal-oqsma rregolati minn dan ir-regolament u, min-naħa l-oħra, li, f’dawn l-oqsma, il-ftehimiet imsemmija f’dan l-artikolu ma jippermettux l-aċċess, anki b’mod indirett, għall-informazzjoni skambjata fil-qafas komuni stabbilit mill-imsemmi regolament, mingħajr ftehim minn qabel tal-Istati Membri li jkunu pprovdew din l-informazzjoni.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur jippermettu l-implementazzjoni ta’ forma limitata ta’ kooperazzjoni bejn l-Irlanda u r-Renju Unit u wieħed jew iktar mill-Istati Membri ġirien, iżda li dawn ma jistgħux jwasslu sabiex l-Irlanda jew ir-Renju Unit jitpoġġew f’sitwazzjoni ekwivalenti għal dik tal-Istati Membri l-oħra, sa fejn dawn il-ftehimiet ma jistgħux jipprevedu b’mod validu, għal dawn iż-żewġ Stati Membri, drittijiet jew obbligi paragunabbli ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra fil-qafas tas-sistema Eurosur jew ta’ parti sostanzjali tagħha.
Madankollu, ir-Renju ta’ Spanja jsostni, għall-kuntrarju tal-Parlament u tal-Kunsill, li anki forma limitata ta’ kooperazzjoni għandha titqies li hija parteċipazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, liema fatt jimplika li, minkejja l-limiti li jiddefinixxu l-kooperazzjoni prevista fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur, dan l-aħħar artikolu huwa inkompatibbli ma’ dan il-protokoll.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, hemm lok, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li jittieħdu inkunsiderazzjoni, fl-istess ħin, it-termini, il-kuntest u l-għanijiet tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑77/05,
EU:C:2007:803
, punt 55, kif ukoll van der Helder u Farrington, C‑321/12,
EU:C:2013:648
, punt 36).
Għal dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, il-formulazzjoni tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, għandu jiġi osservat li minn dan l-artikolu jirriżulta li l-Irlanda u r-Renju Unit għandhom il-possibbiltà li jitolbu sabiex jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet kollha tal-acquis ta’ Schengen jew f’parti minnhom. Min-naħa l-oħra, it-termini ta’ dan l-artikolu ma jinvokawx il-possibbiltà, għall-Kunsill, li jvarja, billi juża l-proċedura prevista f’dan l-artikolu, l-intensità ta’ din il-parteċipazzjoni, billi jipprevedi applikazzjoni limitata jew adattata, fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri, tad-dispożizzjonijiet li fihom ikunu awtorizzati jipparteċipaw, kif previst fl-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kuntest li fih huwa inkluż l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, għandu, qabel kollox, jiġi enfasizzat li l-preambolu ta’ dan il-protokoll jispeċifika li dan jipprevedi l-possibbiltà, għall-Irlanda u għar-Renju Unit, li “jaċċettaw” dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen, u b’dan il-mod jindika li l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 4 tal-imsemmi protokoll hija intiża li tirratifika l-adeżjoni kompleta u sħiħa ta’ dawn l-Istati Membri għad-dispożizzjonijiet fis-seħħ ta’ dan l-acquis u mhux li tadotta mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni limitati f’oqsma ta’ dan l-acquis, li l-imsemmija Stati Membri ma jkunux aċċettaw. Din l-analiżi hija kkorroborata mill-fatt li t-terminu “jaċċettaw” jintuża wkoll, fl-Artikolu 7 tal-istess protokoll, fir-rigward tal-Istati l-Membri l-ġodda tal-Unjoni.
Sussegwentement, għandu jitfakkar li kemm mill-preambolu tal-Protokoll ta’ Schengen kif ukoll mill-Artikolu 1 tiegħu jirriżulta li l-integrazzjoni tal-acquis ta’ Schengen fil-qafas tal-Unjoni Ewropea hija bbażata fuq id-dispożizzjonijiet tat-Trattati dwar il-kooperazzjoni msaħħa.
Issa, mit-Titolu III tas-Sitt Parti tat-Trattat FUE u, b’mod partikolari, mill-Artikolu 327 TFUE jirriżulta li l-implementazzjoni ta’ kooperazzjoni msaħħa hija strutturata abbażi tad-distinzjoni mwettqa bejn l-Istati Membri parteċipanti, li huma marbuta mill-atti adottati f’dan il-qafas, u l-Istati Membri li ma humiex parteċipanti, li ma humiex marbuta. It-tranżizzjoni mill-istatus ta’ Stat Membru mhux parteċipanti għal dak ta’ Stat Membru parteċipanti hija, bħala regola ġenerali, irregolata mill-Artikolu 331 TFUE u jimplika, kif jindika dan l-artikolu, li l-Istat Membru rilevanti huwa obbligat japplika l-atti diġà adottati fil-qafas tal-kooperazzjoni msaħħa inkwistjoni.
L-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen, li japplika minflok l-Artikolu 331 TFUE fil-qafas tal-kooperazzjoni msaħħa fl-oqsma li jaqgħu taħt l-acquis Schengen, għandu, għalhekk, jinqara bħala li l-għan tiegħu huwa li jippermetti lill-Irlanda u lir-Renju Unit li jitpoġġew, għal dak li jirrigwarda ċerti dispożizzjonijiet fis-seħħ tal-acquis ta’ Schengen, f’sitwazzjoni ekwivalenti għal dik ta’ Stati Membri parteċipanti fl-acquis u mhux li jirregola d-drittijiet u l-obbligi ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri meta jagħżlu li jibqgħu, f’ċerti oqsma, barra mill-kooperazzjoni msaħħa.
Fit-tielet lok, għandu jiġi osservat li l-argument tar-Renju ta’ Spanja, skont liema l-għan segwit mill-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen jipprekludi l-ammissjoni tal-legalità tal-istabbiliment ta’ forom limitati ta’ kooperazzjoni mal-Irlanda jew mar-Renju Unit, għandu jiġi miċħud.
Fil-fatt, minn naħa, mill-istruttura tal-Protokoll ta’ Schengen, mid-Dikjarazzjoni Nru 45 dwar l-Artikolu 4 tal-Protokoll dwar l-integrazzjoni tal-acquis ta’ Schengen fil-qafas tal-Unjoni u mill-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali jirriżulta li s-sistema stabbilita fl-Artikoli 4 u 5 tal-Protokoll ta’ Schengen ma tistax titqies li hija intiża li timponi fuq l-Irlanda u fuq ir-Renju Unit l-obbligu li jipparteċipaw fl-acquis ta’ Schengen kollu kemm hu, billi teskludi kwalunkwe forma ta’ kooperazzjoni limitata ma’ dawn l-Istati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑77/05,
EU:C:2007:803
, punt 66).
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi osservat li interpretazzjoni tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen fis-sens li dan ma japplikax għall-forom limitati ta’ kooperazzjoni ma tikkontestax l-effettività ta’ dan l-artikolu, sa fejn din l-interpretazzjoni ma tippermettix lill-Irlanda u lir-Renju Unit la li jiksbu drittijiet paragunabbli għal dawk tal-Istati Membri l-oħra fir-rigward tad-dispożizzjonijiet fis-seħħ tal-acquis ta’ Schengen, u lanqas li jipparteċipaw fl-adozzjoni tal-proposti u tal-inizjattivi bbażati fuq id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-acquis, mingħajr ma jkunu kisbu l-awtorizzazzjoni minn qabel sabiex jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet rilevanti, abbażi ta’ deċiżjoni unanima tal-Kunsill, adottata abbażi tal-imsemmi artikolu.
Bl-istess mod, il-fatt li l-Istati Membri li jipparteċipaw fl-acquis ta’ Schengen ma humiex obbligati, meta jiżviluppaw jew japprofondixxu l-kooperazzjoni msaħħa li huma jkunu ġew awtorizzati sabiex jimplementaw permezz tal-Artikolu 1 tal-Protokoll ta’ Schengen, jipprevedu miżuri speċjali ta’ adattament għall-Istati Membri l-oħra (sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑482/08,
EU:C:2010:631
, punt 49) ma jimplikax li l-leġiżlatur tal-Unjoni huwa prekluż milli jadotta tali miżuri, b’mod partikolari billi jippermetti ċerti forom limitati ta’ kooperazzjoni ma’ dawn l-aħħar Stati Membri, meta huwa jiddeċiedi li hekk huwa xieraq.
Barra minn hekk, soluzzjoni kuntrarja tkun ta’ natura li tostakola t-twettiq sħiħ tal-għanijiet tal-acquis ta’ Schengen, billi tillimita, pereżempju, l-effikaċja tas-sorveljanza tal-fruntieri esterni fiż-żoni ġeografiċi ġirien tat-territorju tal-Istati li ma jipparteċipawx fl-acquis ta’ Schengen fil-qasam tal-qsim ta’ dawn il-fruntieri.
Iċ-ċirkustanza li l-istabbiliment tal-forom limitati ta’ kooperazzjoni tista’ twassal għal frammentazzjoni tar-regoli applikabbli f’dan il-qasam, anki jekk tiġi preżunta stabbilita, ma hijiex ta’ natura li tikkontesta din il-konklużjoni, peress li l-implementazzjoni ta’ kooperazzjoni msaħħa twassal inevitabbilment għal ċertu frammentazzjoni tar-regoli applikabbli għall-Istati Membri fil-qasam ikkonċernat.
F’dan il-kuntest, il-fatt li l-Irlanda jew ir-Renju Unit jitpoġġew, fir-rigward tal-qafas komuni stabbilit mir-Regolament Eurosur, f’sitwazzjoni differenti minn dik tal-Istati Membri l-oħra paragunabbli, sa ċertu punt, ma’ dik ta’ pajjiż terz ma jistax, għalhekk, jitqies li huwa rilevanti.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur jista’ jikkontribwixxi għat-tnaqqis ta’ din il-frammentazzjoni, billi jiddefinixxi l-kontenut tal-ftehimiet li l-Istati Membri jistgħu jikkonkludu mal-Irlanda u mar-Renju Unit fil-qasam tal-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-qsim tal-fruntieri esterni.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-forom limitati ta’ kooperazzjoni ma jikkostitwixxux forma ta’ parteċipazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ Schengen.
Minn dan isegwi li, fid-dawl tal-konstatazzjonijiet li jissemmew fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 19 tar-Regolament Eurosur ma jistax jitqies li jipprevedi l-possibbiltà, għall-Istati Membri, li jikkonkludu ftehimiet li jippermettu lill-Irlanda jew lir-Renju Unit jipparteċipaw fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ tal-acquis ta’ Schengen, li jaqgħu fil-qasam tal-qsim tal-fruntieri esterni.
Konsegwentement, hemm lok li jiġi miċħud fl-intier tiegħu l-uniku motiv imqajjem mir-Renju ta’ Spanja insostenn tar-rikors tiegħu, u, għaldaqstant, li jiġi miċħud dan ir-rikors.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-Renju ta’ Spanja tilef abbażi tal-uniku motiv tiegħu, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Parlament u mill-Kunsill.
Skont l-Artikolu 140(1) ta’ dawn ir-regoli, l-Irlanda, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq u l-Kummissjoni għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Ir-Renju ta’ Spanja huwa kkundannat għall-ispejjeż.

3)
L-Irlanda, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq kif ukoll l-Kummissjoni Ewropea għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.