CELEX: 62007TJ0262
Agrikoltura
Organizzazzjoni komuni tas-swieq
Miżuri li għandhom jiġu adottati minħabba l-adeżjoni ta’ Stati Membri ġodda
Att ta’ Adeżjoni tal-2003
Determinazzjoni ta’ stokkijiet żejda ta’ prodotti agrikoli barra z-zokkor u l-konsegwenzi finanzjarji tal-eliminazzjoni tagħhom
Għan imfittex minn dispożizzjoni ta’ dritt primarju
Deċiżjoni 2007/361/KE

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fil-kuntest taċ-ċiklu ta’ tkabbir tal-Unjoni Ewropea li wassal għall-adeżjoni, fl-1 ta’ Mejju 2004, tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru, tar-Repubblika tal-Latvja, tar-Repubblika tal-Litwanja, tar-Repubblika tal-Ungerija, tar-Repubblika ta’ Malta, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika tas-Slovenja u tar-Repubblika Slovakka (iktar ’il quddiem l-“Istati Membri l-ġodda”) fl-Unjoni (iktar ’il quddiem l-“adeżjoni”), l-Unjoni u l-Istati Membri l-ġodda taw bidu għal negozjazzjonijiet dwar għadd ta’ kwistjonijiet, imqassma f’kapitoli ta’ negozjazzjoni. In-negozjazzjoni fil-kuntest tal-kapitolu dwar l-agrikoltura kienet tirrigwarda b’mod partikolari s-sitwazzjoni ġuridika tal-istokkijiet ta’ prodotti agrikoli fiċ-ċirkulazzjoni libera li jaqbżu l-kwantità li tista’ titqies li tikkostitwixxi livell normali ta’ stokkijiet (iktar ’il quddiem l-“istokkijiet żejda”) eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni.
Skont l-Artikolu 22 tal-att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet tal-adeżjoni tal-Istati Membri fl-Unjoni Ewropea u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (
ĠU 2003, L 236, p. 39
, iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni”, din il-kwistjoni hija rregolata mill-punt 4 tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni (
ĠU 2003, L 236, p. 798
), li jipprovdi li:
“[…]
2.   Kull ħażna ta’ [prodotti agrikoli], kemm privata kemm pubblika, li fid-data ta’ l-adeżjoni tkun f’ċirkolazzjoni libera fit-territorju ta’ l-Istati Membri l-ġodda u li teċċedi l-kwantità li tista’ tkun meqjusa bħala ħażna li normalment tgħaddi minn żmien għall-ieħor [livell normali ta’ stokkijiet] għandha tiġi eliminata bi spejjeż għall-Istati Membri l-ġodda.
Il-kunċett ta’ ħażna li normalment tgħaddi minn żmien għall-ieħor [livell normali ta’ stokkijiet] għandu jkun definit għal kull prodott abbażi ta’ kriterji u miri speċifiċi għal kull organizzazzjoni komuni tas-suq.
[…]
4.   Il-Kummissjoni għandha timplimenta u tapplika l-arranġamenti msemmija hawn fuq […]”
Fl-4 ta’ Mejju 2007, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, abbażi tal-punt 4 tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, adottat id-Deċiżjoni 2007/361/KE dwar id-determinazzjoni ta’ stokkijiet żejda ta’ prodotti agrikoli barra z-zokkor u l-konsegwenzi finanzjarji tal-eliminazzjoni tagħhom fir-rigward tal-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda (
ĠU L 138, p. 14
, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni kkontestata”).
Fil-premessi 11 u 12 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat:
“Il-metodu l-aktar xieraq għall-kalkolu tal-konsegwenzi finanzjarji ta’ l-istokkijiet żejda fid-dawl ta’ l-għan tal-[punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni] għandu jkun evalwazzjoni ta’ l-ispiża tar-rimi tagħhom f’kull settur ikkonċernat. Fil-każijiet fejn kien hemm refużjonijiet fuq l-esportazzjoni għal prodotti fis-sena wara l-adeżjoni, mhux xieraq li l-konsegwenzi finanzjarji jiġu stabbiliti fuq bażi tad-differenza bejn il-livell tal-prezz intern u estern, kif rifless bir-refużjoni medja ta’ l-esportazzjoni matul il-perjodu ta’ tnax-il xahar immedjatament wara l-adeżjoni.
Għal prodotti mhux suġġetti ghal refużjonijiet fuq esportazzjoni [...] huwa xieraq li jittieħdu d-differenzi bejn il-prezzijiet medji interni u esterni bħala bażi għal approċċ ekwivalenti. Minħabba n-natura temporanja tal-konsegwenzi finanzjarji ġejjin mill-istipulazzjoni ta’ stokkijiet żejda għal prodotti agrikoli differenti f’xi Stati Membri ġodda, l-ammonti li jikkorispondu għandhom jitħallsu mill-Istati Membri kkonċernati lill-baġit Komunitarju. Jeħtieġ li tiġi ffissata d-data ta’ meta jridu jitħallsu dawn il-pagamenti.”
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata huwa fformulat kif ġej:
“Artikolu 1
Il-kwantitajiet ta’ prodotti agrikoli fiċ-ċirkulazzjoni ħielsa fl-Istati Membri l-ġodda fid-data ta’ l-adeżjoni li jeċċedu l-kwantitajiet li jistgħu jkunu kkunsidrati bħala trasferiment normali ta’ stokk [livell normali ta’ stokkijiet] fl- 1 ta’ Mejju 2004, u l-ammonti li għandhom jitħallsu mill-Istati Membri l-ġodda bħala konsegwenza ta’ l-ispiża ta’ l-eliminazzjoni ta’ dawk il-kwantitajiet huma stipulati fl-Anness.
Artikolu 2
1.   L-ammonti stipulati fl-Anness għandhom jitqiesu bħala dħul għal baġit Komunitarju.
2.   L-Istati Membri jistgħu jħallsu dawn l-ammonti stipulati fl-Anness lill-baġit Komunitarju f’erba’ pagamenti indaqs. L-ewwel pagament irid jitħallas sa l-aħħar jum tat-tieni xahar wara x-xahar li fih din id-Deċiżjoni tiġi nnotifikata lill-Istat Membru l-ġdid ikkonċernat. [Il-]Pagamenti sussegwenti għandhom jitħallsu sal- 31 ta’ Mejju 2008, il- 31 ta’ Mejju 2009 u l- 31 ta’ Mejju 2010 rispettivament.
Artikolu 3
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja.”
Il-kwantitajiet u l-ammonti msemmija fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata li jikkonċernaw id-disa’ Stati Membri ġodda msemmija fl-Artikolu 3 ta’ din id-deċiżjoni ġew stabbiliti fl-Anness ta’ din tal-aħħar. F’dak li jikkonċerna r-Repubblika tal-Litwanja, dawn ġew stabbiliti kif ġej:
Grupp ta’ prodotti
Kwantità f’tunnellati
Ammont f’€1000
Ħalib
2 804
2 971
Frott
Ross
Total

3 181
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-13 ta’ Lulju 2007, ir-Repubblika tal-Litwanja ppreżentat, skont l-Artikolu 230 KE, azzjoni għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
B’atti ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, fl-24 u fid-29 ta’ Ottubru 2007 rispettivament, ir-Repubblika Slovakka u r-Repubblika tal-Polonja talbu sabiex jintervjenu fil-kawża insostenn tat-talbiet tar-Repubblika tal-Litwanja, liema talba għal intervent intlaqgħet permezz ta’ digriet tal-President tal-Ewwel Awla tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Jannar 2008.
Fid-29 ta’ Frar u fis-6 ta’ Marzu 2008, ir-Repubblika tal-Polonja u r-Repubblika Slovakka rispettivament ippreżentaw nota ta’ intervent. Fl-20 ta’ Ġunju 2008, ir-Repubblika tal-Litwanja ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar dawn in-noti. Fit-2 u fit-23 ta’ Lulju 2008, il-Kummissjoni ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar in-noti ta’ intervent tar-Repubblika Slovakka u tar-Repubblika tal-Polonja rispettivament.
Billi kien hemm tibdil fil-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lit-Tmien Awla, u għalhekk din il-kawża ġiet assenjata lil din l-awla.
Fl-10 ta’ Marzu 2011, il-Qorti Ġenerali għamlet xi mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet, liema partijiet issodisfaw din it-talba fiż-żmien stabbilit.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu matul is-seduta tat-13 ta’ April 2011.
Ir-Repubblika tal-Litwanja, sostnuta mir-Repubblika tal-Polonja u mir-Repubblika Slovakka, titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata jew, sussidjarjament, tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn tikkonċerna lir-Repubblika tal-Litwanja;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-Repubblika tal-Litwanja għall-ispejjeż.
Id-dritt
L-argumenti tar-Repubblika tal-Litwanja jistgħu jinġabru essenzjalment f’seba’ motivi bbażati, l-ewwel nett, fuq l-inkompetenza tal-Kummissjoni sabiex tadotta d-deċiżjoni kkontestata u fuq il-ksur tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, it-tieni nett, fuq l-użu ta’ bażi legali żbaljata u tal-qbiż tat-terminu stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni, it-tielet nett, fuq ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, ir-raba’ nett, fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, il-ħames nett, fuq ksur tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ amministrazzjoni tajba, is-sitt nett, fuq motivazzjoni insuffiċjenti u s-seba’ nett, fuq l-eżistenza ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni.
Permezz tal-ewwel motiv tagħha, ir-Repubblika tal-Litwanja essenzjalment issostni li l-punt 4(4) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, li huwa l-bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata, ma jagħtix lill-Kummissjoni s-setgħa li timponi fuq l-Istati Membri l-ġodda l-ħlas lill-baġit Komunitarju tal-ammonti finanzjari previsti b’din id-deċiżjoni.
Hekk kif tfakkar fil-punt 2 iktar ’il fuq, il-punt 4(4) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni jipprevedi li l-Kummissjoni timplementa u tapplika l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-imsemmi att. Dawn id-dispożizzjonijiet għaldaqstant jinkarigaw lill-Kummissjoni tistabbilixxi sistema intiża li tiggarantixxi li l-istokkijiet żejda eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni jiġu eliminati bi spejjeż għal dawn l-Istati Membri.
Ir-Repubblika tal-Litwanja ma tikkontestax is-setgħa tal-Kummissjoni li taġixxi sabiex timplementa l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni fih innfisu, iżda tqis li l-metodu magħżul mill-Kummissjoni għal dan il-għan imur kontra din id-dispożizzjoni.
Skont ir-Repubblika tal-Litwanja, id-dispożizzjoni inkwistjoni tistabbilixxi qabelxejn obbligu fuq l-Istati Membri l-ġodda li bih huma jeliminaw stokkijiet żejda bi spejjeż tagħhom. Huwa għal dan il-għan li l-Kummissjoni ngħatat setgħat ta’ eżekuzzjoni. Dawn jikkonsistu b’mod partikolari fis-setgħa li tiddefinixxi l-kunċett ta’ “livell normali ta’ stokkijiet”, il-metodi ta’ kalkolu tal-istokkijiet irrapportati u l-modalitajiet ta’ sorveljanza tal-eliminazzjoni. Issa, l-ammonti finanzjarji indikati mid-Deċiżjoni kkontestata ma jistgħux jiġu imposti fl-eżerċizzju ta’ dawn is-setgħat ta’ eżekuzzjoni, u għandhom natura sanzjonatorja peress li huma ma jikkumpensawx għal dannu kkawżat lill-Komunità jew lill-operaturi tagħha. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma pproduċiet l-ebda prova ta’ eżistenza ta’ dannu. In-natura sanzjonatorja hija iktar evidenti f’dak li jikkonċerna l-prodotti agrikoli li ma humiex eliġibbli għal rifużjonijet fuq l-esportazzjoni.
Ir-Repubblika tal-Polonja u r-Repubblika Slovakka jassoċjaw ruħhom mal-argumenti tar-Repubblika tal-Litwanja. Huma jżidu li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni jistabbilixxi obbligu ta’ eliminazzjoni “fiżika” tal-istokkijiet żejda.
Il-Kummissjoni ssostni li l-modalitajiet li bihom għandhom jiġu eliminati l-istokkijiet żejda ma humiex speċifikati fl-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. Konsegwentement, din id-dispożizzjoni hija kompatibbli ma’ kull forma ta’ eliminazzjoni possibbli, inkluż is-sempliċi assorbiment tal-istokkijiet żejda, mis-suq. Issa, tali assorbiment joħloq effetti ekonomiċi ċerti iżda li ma jistgħux jiġu kkwantifikati, liema effetti għandhom jitqiesu li huma l-ispiża sabiex wieħed jelimina stokkijiet żejda. Il-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni għaldaqstant għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Kummissjoni hija marbuta tikkalkola din l-ispiża b’mod raġonevoli u li tiggarantixxi li din l-ispiża tiġi sostnuta mill-Istati Membri permezz ta’ ħlas ta’ ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju.
Għaldaqstant għandu jiġi kkonstatat li l-pożizzjoni tar-rikorrenti f’din il-kawża hija radikalment differenti minn dik tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni ta’ liema azzjonijiet setgħet tieħu l-Kummissjoni sabiex timplementa l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Sabiex tiġi eżaminata l-argumentazzjoni tal-partijiet dwar il-kompatibbiltà tad-deċiżjoni kkontestata mal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, għandhom preliminarjament jiġu ddefiniti l-miżuri diversi meħuda mill-Kummissjoni qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata li jirrigwardaw l-istokkijiet żejda eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni.
Osservazzjonijiet preliminari dwar il-miżuri meħuda mill-Kummissjoni qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata
L-Artikolu 2(3) tat-Trattat bejn ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Franċiża, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju tal-Olanda, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju tal-Isvezja, ir-Renju Unit tal-Gran Britannja u l-Irlanda ta’ Fuq (Stati Membri tal-Unjoni Ewropea) u l-Istati Membri l-ġodda li jikkonċerna l-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda mal-Unjoni Ewropea (
ĠU L 236, p. 17
, iktar ’il quddiem it-“trattat ta’ adeżjoni”), iffirmat f’Ateni fis-16 ta’ April 2003, jipprovdi li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jistgħu jadottaw, qabel l-adeżjoni, il-miżuri msemmija b’mod partikolari fl-Artikolu 41 u fl-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 41 tal-imsemmi att jipprovdi li l-miżuri tranżitorji meħtieġa sabiex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni mir-reġim eżistenti fl-Istati Membri l-ġodda għal dak li jirriżulta mill-applikazzjoni tal-politika agrikola komuni (PAK) taħt il-kundizzjonijiet stipulati minn dan l-Att, għandhom jiġu adottati mill-Kummissjoni matul perijodu ta’ tliet snin wara d-data tal-adeżjoni u l-applikazzjoni tagħhom għandha tkun limitata għal dak il-perijodu.
Fl-10 ta’ Novembru 2003, il-Kummissjoni, abbażi tal-Artikolu 2(3) tat-Trattat ta’ adeżjoni u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni, adottat ir-Regolament (KE) Nru 1972/2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 474).
Mill-premessa 1 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li kellhom jiġu adottati miżuri tranżitorji sabiex jiġu evitati r-riskji ta’ distorsjoni tal-kummerċ għad-detriment tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli minħabba l-adeżjoni. Fil-premessa 3 tal-imsemmi regolament huwa indikat li din id-distorsjoni tal-kummerċ ta’ spiss tinvolvi prodotti mċaqilqa artifiċjalment fid-dawl tat-tkabbir u li għalhekk ma jifformawx parti mill-istokkijiet normali tal-Istat ikkonċernat, iżda li l-istokkijiet żejda jistgħu joriġinaw ukoll mill-produzzjoni nazzjonali. Fl-aħħar nett huwa ppreċiżat li, għalhekk, hemm lok li jiġu imposti ħlasijiet bħala deterrent fuq l-istokkijiet żejda fl-Istati Membri l-ġodda (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ Ġunju 2009, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni,
T-257/04, Ġabra p. II-1545
, punt 80, taħt appell).
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003, kif emendat l-iktar reċentement bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 735/2004, tal-20 ta’ April 2004 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 44, p. 111) jipprovdi għal sistema ta’ tassazzjoni tal-istokkijiet żejda f’ċirkulazzjoni libera ta’ ċerti prodotti agrikoli eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda dakinhar tal-adeżjoni. L-Artikolu 4(1) jindika li, bla ħsara għall-punt 4 tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, u meta leġiżlazzjoni iktar stretta ma tkunx applikata fil-livell nazzjonali, l-Istati Membri l-ġodda għandhom jimponu l-ħlasijiet fuq id-detenturi ta’ tali stokkijiet. L-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 1972/2003, kif emendat, jipprovdi l-ammont tal-imposti inkwistjoni u jipprovdi li d-dħul tal-imposti miġbura għandu jiġi assenjat lill-baġit nazzjonali tal-Istat Membru l-ġdid ikkonċernat. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 4(5) ta’ dan ir-Regolament jinkludi lista, li tvarja għal kull Stat Membru ġdid, tal-prodotti agrikoli li għalihom japplikaw l-imposti.
Skont il-miżuri previsti bir-Regolament Nru 1972/2003, id-detenturi ta’ stokkijiet żejda ta’ għadd ta’ prodotti agrikoli barra z-zokkor fl-Istati Membri l-ġodda ġew għaldaqstant informati dwar il-fatt li, wara l-adeżjoni, huma kellhom isiru taxxabbli għal imposta proporzjonali għall-volum tal-istokkijiet żejda tagħhom.
Minkejja li l-miżuri previsti fir-Regolament Nru 1972/2003 ma humiex direttament intiżi għall-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda previsti bil-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, teżisti rabta, hekk kif issostni r-Repubblika tal-Litwanja, bejn dawn il-miżuri u l-imsemmija dispożizzjoni. Fil-fatt, l-impożizzjoni tal-imposta inkwistjoni attenwat il-piż tal-obbligu li jiġu eliminati l-istokkijiet żejda msemmija fil-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. Minn naħa, l-eżistenza tal-imposta setgħet tiskoraġġixxi lill-operaturi tal-Istati Membri l-ġodda milli joħolqu stokkijiet żejda, u fil-prinċipju, dan kellu jnaqqas il-kwantitajiet li finalment kien ikollhom jiġu eliminati wara l-adeżjoni. Min-naħa l-oħra, ir-riżorsi ġġenerati mill-imposta setgħu jipprovdu lill-imsemmija Stati Membri dħul addizzjonali u għaldaqstant inaqqsu l-ispiża effettiva tal-obbligu tagħhom li jsostnu l-ispejjeż tal-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Polonja vs Il-Kummissjoni, punt 27 iktar ’il fuq, punt 101).
Fl-14 ta’ Jannar 2004, ukoll abbażi tal-Artikolu 2(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 41 tal-Att ta’ Adeżjoni, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament (KE) Nru 60/2004, li jistabbilixxi miżuri tranżitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul tal-Istati Membri l-ġodda fl-Unjoni Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 42, p. 125).
L-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 651/2005, tat-28 ta’ April 2005 (
ĠU L 306M, p. 222
) jipprovdi li l-Kummissjoni għandha tiddetermina, sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Mejju 2005, il-kwantità ta’ zokkor mhux ipproċessat jew fil-forma ta’ prodotti ttrasformati, iżoglukożju u fruttożju li jaqbżu l-kwantità meqjusa li hija stokk ta’ livell normali eżistenti fit-territorju ta’ kull Stat Membru ġdid (iktar ’il quddiem iz-“zokkor żejjed”) fl-1 ta’ Mejju 2004. Din id-dispożizzjoni tipprovdi wkoll il-mod li bih il-Kummissjoni għandha tiddetermina dan iz-zokkor żejjed.
L-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 60/2004 hekk kif emendat, jipprovdi li kull Stat Membru ġdid ikkonċernat għandu jiżgura, mingħajr intervent Komunitarju, l-eliminazzjoni mis-suq ta’ kwantità ta’ zokkor jew ta’ iżoglukożju ugwali għall-ammont żejjed ta’ zokkor ta’ dan l-Istat Membru. L-eliminazzjoni, li għandha sseħħ sa mhux iktar tard mit-30 ta’ Diċembru 2005, tista’ titwettaq permezz tal-esportazzjoni ta’ dan l-ammont żejjed, mingħajr rifużjoni ta’ dan l-istokk żejjed mill-Komunità, permezz tal-użu tiegħu fis-settur tal-karburanti, jew permezz tal-iżnaturament tiegħu.
Skont l-Artikolu 6(3), fl-1 ta’ Mejju 2005 kull Stat Membru għandu jkollu sistema għall-identifikazzjoni ta’ stokkijiet żejda ta’ zokkor mhux ipproċessat jew ta’ prodotti ttrasformati, iżoglukożju u fruttożju, fil-livell tal-operaturi prinċipali kkonċernati li l-Istat Membru għandu juża sabiex iġiegħel lil dawn l-operaturi jeliminaw mis-suq, bi spejjeż tagħhom, kwantità ta’ zokkor jew ta’ iżoglukożju ekwivalenti għall-istokk żejjed tagħhom. Dawn l-operaturi għandhom jipprovdu l-prova ta’ din l-eliminazzjoni. Fil-każ kuntrarju, l-Istat Membru l-ġdid għandu jobbliga lill-operaturi tiegħu jħallsu kontribuzzjoni finanzjarja proporzjonali għall-kwantità li ma ġietx eliminata li tiġi inkluża fil-baġit nazzjonali tagħha.
L-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 60/2004, kif emendat, jipprovdi li, sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Marzu 2006, l-Istati membri l-ġodda għandhom jgħaddu lill-Kummissjoni l-prova tal-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda ta’ zokkor tagħhom. L-Artikolu 7(2) jipprovdi li kull Stat Membru kkonċernat għandu jħallas ammont proporzjonali għall-parti tal-istokk żejjed ta’ zokkor li fir-rigward tiegħu ma tkunx ingħatat prova tal-eliminazzjoni tiegħu fit-terminu stabbilit. Dan l-ammont jitħallas lill-baġit Komunitarju u jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-kontribuzzjonijiet fuq il-produzzjoni tas-sena 2004/2005.
Fil-31 ta’ Mejju 2005, il-Kummissjoni wettqet kalkolu tal-istokk żejjed ta’ zokkor ta’ kull Stat Membru ġdid billi adottat ir-Regolament (KE) Nru 832/2005, dwar id-determinazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, iżoglukożju u fruttożju għall-Istati Membri l-ġodda (
ĠU L 330M, p. 176
). L-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament jistabbilixxi l-kwantità ta’ zokkor li għandu jiġi eliminat għal kull wieħed mill-ħames Stati Membri l-ġodda li fihom l-eżistenza ta’ stokk żejjed ta’ zokkor ġiet finalment ikkonstatata.
Skont il-miżuri previsti bir-Regolamenti Nru 60/2004 u 832/2005, dawn il-ħames Stati Membri l-ġodda għaldaqstant kienu marbuta li jiżguraw li l-istokk żejjed ta’ zokkor tagħhom jitneħħa mis-suq jew, fil-każ kuntrarju, li jħallsu l-ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju li jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu ta’ ċerti kontribuzzjonijiet li għandhom jitħallsu mill-produtturi tal-Unjoni.
Fuq il-kompatibbiltà tal-mekkaniżmu ta’ “eliminazzjoni” previst bid-deċiżjoni kkontestata flimkien mal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni
Fuq il-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni
Huwa fid-dawl tal-kuntest ġenerali tad-dispożizzjonijiet u tal-miżuri adottati għall-finijiet tal-ġestjoni tal-istokkijiet żejda fil-kuntest tal-adeżjoni, imsemmija iktar ’il fuq, li għandu jiġi eżaminat l-argument żviluppat mill-partijiet sabiex jirrispondu għall-kwistjoni dwar jekk il-metodu ta’ eliminazzjoni previst bid-deċiżjoni kkontestata huwiex konformi mal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Mill-pożizzjonijet tal-partijiet, imqassra fil-punti 19 sa 22 iktar ’il fuq, jirriżulta li dawn ivarjaw b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna t-tifsira li għandha tingħata lill-kelma “eliminata”, użata fil-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Sa fejn fil-qasam ma teżisti l-ebda definizzjoni tad-dritt tal-Unjoni dwar x’għandu jinftiehem bil-kelma “eliminata”, għandha tiġi ddeterminata t-tifsira u l-portata ta’ din il-kelma billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest ġenerali li fih qiegħda tintuża u b’konformità mas-sens normali tagħha fil-lingwaġġ ta’ kuljum (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-27 ta’ Jannar 1988, Id-Danimarka vs Il-Kummissjoni,
349/85, Ġabra p. 169
, punt 9 ; tas-27 ta’ Jannar 2000, DIR International Film
et
vs Il-Kummissjoni,
C-164/98 P, Ġabra p. I-447
, punt 26, u tal-4 ta’ Mejju 2006, Massachusetts Institute of Technology,
C-431/04, Ġabra p. I-4089
, punt 17). F’dak li jikkonċerna l-prodotti agrikoli, għandu jiġi kkunsidrat li, fil-lingwaġġ ta’ kuljum, il-kelma “eliminata”, kif użata fil-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, għandha s-sens ta’ “meqruda” jew ta’ “mneħħija minn fuq is-suq”.
Barra minn hekk, il-prodotti agrikoli f’ċirkulazzjoni libera eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri huma maħsuba biex jiġu assorbiti mis-suq. Għalhekk, il-preċiżazzjoni tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni li tgħid li l-istokkijiet żejda għandhom jiġu eliminati ma tistax tinftiehem fis-sens li hija intiża sabiex l-istokkijiet żejda jiġu assorbiti mis-suq. Minkejja li l-awturi tal-Att ta’ Adeżjoni riedu jimponu obbligu fuq l-Istati Membri l-ġodda sabiex iħallsu lill-baġit Komunitarju ammont finanzjarju maħsub sabiex jikkumpensa għall-ispiża ta’ tali assorbiment, huma kienu pjuttost indikaw li l-imsemmija Stati Membri kienu marbuta jħallsu lill-baġit Ewropew ammont finanzjarju kkalkolat skont il-volum tal-istokkijiet żejda tagħhom.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat barra minn hekk li l-Kummissjoni ma identifikatx xogħol preparatorju jew dokumenti li setgħu jindikaw li, matul l-adozzjoni tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, ir-rieda tal-awturi tal-imsemmi att kienet li jippermettu lill-Kummissjoni li timplementa sistema li, bis-saħħa tagħha, l-obbligu li jiġu eliminati l-istokkijiet żejda msemmija fih seta’ jinftiehem bħala sempliċi obbligu li jitħallas ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju, skont il-volum ta’ dawn l-istokkijiet żejda.
F’dak li jirrigwarda l-għan tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li b’mod partikolari, dan il-għan kien li, f’dak li jirrigwarda z-zokkor, jiġi evitat it-tfixkil tal-funzjonament tal-mekkaniżmi previsti mill-organizzazzjoni komuni tas-suq taz-zokkor u, b’mod partikolari, dawk li għandhom effett fuq it-tfassil tal-prezzijiet, ikkawżati mill-akkumulazzjoni ta’ kwantitajiet ta’ zokkor mhux normali fl-Istati Membri l-ġodda qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni (sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2009, L-Estonja vs Il-Kummissjoni,
T-324/05, Ġabra p. II-3681
, punt 119). Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni għandu l-istess għan,
mutatis mutandis
, f’dak li jikkonċerna l-prodotti agrikoli minbarra z-zokkor.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, hekk kif issostni l-Kummissjoni, id-dħul fi ħdan is-suq intern ta’ kwalunkwe stokk żejjed ta’ prodott agrikolu eżistenti fit-territorju ta’ Stat Membru ġdid fid-data tal-adeżjoni jista’ jkollu effett fuq il-prezz ta’ dan il-prodott wara l-adeżjoni. Fil-fatt, sa fejn fil-kundizzjonijiet normali, żieda tal-offerta ta’ prodott timplika, jekk id-domanda għalih tibqa’ stabbli, tnaqqis tal-prezz tiegħu, il-prezz riċevut mill-produtturi tal-Unjoni wara l-adeżjoni bilfors ser ikun iktar baxx mill-prezz li dawn kienu jirċievu kieku l-istokk żejjed ma kienx daħal fis-suq.
Il-fatt li seħħ dan it-tfixkil tal-mekkaniżmi ta’ tfassil tal-prezzijiet ma jfissirx li l-prezz tal-prodotti agrikoli li fir-rigward tagħhom ġiet ikkonstatata l-eżistenza ta’ stokkijiet żejda fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda kien, wara l-1 ta’ Mejju 2004, inferjuri għall-prezzijiet qabel l-imsemmija data. Dan jista’ jkun saħansitra ogħla. Il-livell tal-prezzijiet wara d-data tal-adeżjoni ser ikun sempliċement iktar baxx mil-livell li huwa seta’ jilħaq, hekk kif sostniet ġustament il-Kummissjoni. Għaldaqstant, l-argumenti tar-Repubblika tal-Litwanja u tal-partijiet intervenjenti, appoġġjati minn rapporti prodotti minn ċerti istituzzjonijiet Ewropej maħsuba sabiex juru li l-wasla fis-suq intern tal-istokkijiet żejda inkwistjoni u d-dħul eventwali tagħhom la wasslu għal nuqqas fil-prezzijiet u lanqas għal tfixkil fis-swieq agrikoli, ma humiex rilevanti.
Issa, hekk kif indikat ġustament il-Kummissjoni, l-awturi tal-Att ta’ Adeżjoni ma setgħux jinjoraw il-fatt li l-istokkijiet żejda fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni setgħu jfixklu l-mekkaniżmi tat-tfassil tal-prezzijiet sa mill-1 ta’ Mejju 2004, filwaqt li l-Att ta’ Adeżjoni ma jipprovdi għal ebda mekkaniżmu li jista’ jiggarantixxi li l-istokkijiet żejda kollha ser ikunu kompletament eliminati sa mhux iktar tard mit-30 ta’ April 2004 u li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-imsemmi att jindika li l-istokkijiet żejda huma prodotti “f’ċirkolazzjoni libera” sa minn dik id-data, li jfisser li l-imsemmija prodotti jistgħu jiġu kkummerċjalizzati b’mod immedjat. Sabiex jiġi ppreżervat l-effett utli tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-għan ta’ din id-dispożizzjoni ma huwiex biss li jiġi evitat it-tfixkil ipprovokat mid-dħul tal-istokkijiet żejda fis-suq intern, iżda wkoll li jiġu rrimedjati l-effetti tagħha.
Mill-analiżi tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni li saret iktar ’il fuq fid-dawl tal-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, kif ukoll mill-formulazzjoni tagħha u l-għan tagħha, jirriżulta li l-arranġamenti li l-Kummissjoni hija inkarigata timplementa skont il-punt 4(4) jippermettu li jiġu żgurati kemm il-prevenzjoni tat-tfixkil ikkawżat mid-dħul ta’ dawn l-istokkijiet żejda fis-suq intern, kif ukoll il-kumpens għall-effetti ekonomiċi ta’ dan it-tfixkil u li, skont din is-sistema, fil-prinċipju, l-istokkijiet żejda eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fl-1 ta’ Mejju 2004 għandhom jitneħħew mis-suq bi spejjeż tagħhom, b’mod partikolari permezz tal-esportazzjoni barra mis-suq intern jew bil-qerda ta’ dawn l-istokkijiet żejda.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkunsidrat, minn naħa li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni ma jindikax, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Repubblika tal-Litwanja, li l-Istati Membri l-ġodda huma marbuta jeliminaw huma stess l-istokkijiet żejda u, min-naħa l-oħra, li l-Kummissjoni, meta teżerċita l-kompetenzi mogħtija lilha mill-Att ta’ Adeżjoni fir-rigward tal-qasam tal-PAK għall-eżekuzzjoni tar-regoli stabbiliti bl-imsemmi att, tista’ tkun meħtieġa li tagħmel użu minn setgħa wiesgħa ta’ diskrezzjoni, b’mod li tkun biss in-natura manifestament inadegwata ta’ miżura adottata f’dan il-qasam, meta mqabbla mal-għan li l-istituzzjoni kompetenti bi ħsiebha ssegwi, li tista’ teffettwa l-legalità ta’ tali miżura (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-2 ta’ Ottubru 2009, Ċipru vs Il-Kummissjoni,
T-300/05 u T-316/05, Ġabra p. II-0000
, punt 100). Għalhekk, ma jistax jiġi eskluż li sistema li permezz tagħha, minn naħa, il-Komunità tiżgura l-qerda jew l-esportazzjoni barra mis-suq intern tal-istokkijiet żejda fit-territorji tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni u, min-naħa l-oħra, l-ispiża ta’ dawn l-operazzjonijiet imbagħad tgħaddi fuq l-Istati Membri l-ġodda, tkun ukoll kompatibbli mal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Fuq id-deċiżjoni kkontestata
Għandu jiġi osservat li s-sistema ta’ eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda tal-prodotti agrikoli minbarra z-zokkor, prevista bid-deċiżjoni kkontestata, ma hijiex ibbażata fuq il-qerda jew l-esportazzjoni barra mis-suq intern ta’ dawn l-istokkijiet żejda. Din hija sistema li, permezz tagħha, l-istokkijiet żejda jistgħu jintegraw ruħhom b’mod definittiv f’dan is-suq sa mill-1 ta’ Mejju 2004. L-obbligu tal-Istati Membri l-ġodda li jsostnu l-ispejjeż tal-eliminazzjoni ta’ dawn l-istokkijiet żejda huwa biss obbligu li jitħallas ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju, liema ammont huwa kkalkolat skont il-volum tal-istokkijiet żejda ta’ kull prodott agrikolu kkonċernat. Skont id-deċiżjoni kkontestata, dan l-ammont finanzjarju huwa kkalkolat, għal kull prodott li fir-rigward tiegħu kienu ngħataw xi rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni fis-sena ta’ qabel l-adeżjoni, billi l-kwantità ta’ stokkijiet żejda tiġi mmultiplikata bir-rifużjoni medja fuq l-esportazzjoni matul dik is-sena. Fil-każ ta’ xi prodotti li ma humiex suġġetti għal rifużjoni, dan l-ammont finanzjarju jiġi kkalkolat billi l-kwantità ta’ stokkijiet żejda kkonstatati tiġi mmultiplikata bid-differenza bejn il-prezz medju tal-prodott inkwistjoni fis-suq internazzjonali u l-prezz medju ta’ dan il-prodott fis-suq intern (ara l-punt 4 iktar ’il fuq).
L-ammonti finanzjarji previsti bid-deċiżjoni kkontestata għaldaqstant jirriflettu l-ispiża li kien ikollha tiġi sostnuta mill-baġit Komunitarju kieku l-Komunità ffinanzjat l-esportazzjoni tal-istokkijiet żejda kkonstatati, għal barra s-suq intern. Issa, id-deċiżjoni kkontestata ma tipprovdix għal tali esportazzjoni. Hija ma tindikax li l-istokkijiet żejda ġew esportati permezz ta’ finanzjament Komunitarju li l-ispiża tiegħu għandha tiġi sostnuta mill-Istati Membri l-ġodda. Mill-proċess ta’ din il-kawża la jirriżulta li dawn l-esportazzjonijiet seħħew jew li ttieħdu miżuri oħra ta’ eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda u lanqas li dawn ġew iffinanzjati mill-baġit Komunitarju. Fl-aħħar nett, fit-tweġibiet tagħha għall-mistoqsijiet bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni ma setgħetx tippreċiża jekk id-dħul tal-istokkijiet żejda inkwistjoni fis-suq intern ikkawżax xi telf jew xi spejjeż diretti fuq il-baġit Komunitarju li jistgħu jitqiesu li huma spejjeż tal-eliminazzjoni tal-imsemmija stokkijiet żejda.
Għalhekk, l-ammonti finanzjarji msemmija fid-deċiżjoni kkontestata ma jistgħux jitqiesu li huma l-korrispettiv jew is-sostenn tal-ispiża ta’ ċerti operazzjonijiet ta’ eliminazzjoni magħmula mill-Komunità. Dan huwa sempliċement obbligu ta’ ħlas impost fuq l-Istati Membri l-ġodda favur il-Komunità.
Issa, minkejja li l-Kummissjoni, hekk kif ġie osservat iktar ’il fuq, għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa fl-implementazzjoni tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, hija ma tistax timponi sempliċi obbligu ta’ ħlas fuq l-Istati Membri l-ġodda favur il-Komunità, skont din id-dispożizzjoni, mingħajr ma dan l-obbligu ta’ ħlas ikun jista’ jitqies li huwa kontribuzzjoni finanzjarja biex jiġu koperti l-ispejjeż tal-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda mis-suq intern.
Madankollu, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-miżura prevista mid-deċiżjoni kkontestata hija l-unika waħda li tista’ tiggarantixxi t-twettiq tal-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, b’mod li l-Qorti Ġenerali għandha tikkunsidra li din id-dispożizzjoni u d-deċiżjoni kkontestata huma kompatibbli. F’dan is-sens, il-Kummissjoni tippreżenta tliet argumenti.
L-ewwel argument invokat mill-Kummissjoni huwa li billi l-istokkijiet żejda eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni ġew assorbiti immedjatament mis-suq intern fl-1 ta’ Mejju 2004 u billi eventwalment dawn ġew ikkummerċjalizzati, jew saħansitra kkunsmati, teżisti impossibbiltà prattika li jiġu eliminati mis-suq intern permezz tal-qerda jew tal-esportazzjoni mhux issussidjata, wara din id-data.
Dan l-argument essenzjalment jibbaża ruħu fuq il-premessa li l-prodotti meqjusa bħala żejda fi Stat Membru ġdid fl-1 ta’ Mejju 2004 kienu l-istess prodotti li kellhom jiġu eliminati bi spejjeż ta’ dan tal-aħħar skont il-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. Dan jippresupponi li teżisti “identiċità” bejn il-prodotti li jagħmlu parti mill-istokkijiet meqjusa żejda fl-1 ta’Mejju 2004 u dawk li jagħmlu parti mill-istokkijiet li għandhom jiġu eliminati skont il-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Madankollu, l-istokkijiet li għandhom jiġu eliminati skont din id-dispożizzjoni, għar-raġuni li huma jaqbżu l-kwantità li tista’ titqies li hija livell normali ta’ stokkijiet, ma humiex komposti minn ċerti prodotti identifikabbli sa mill-adeżjoni. Fil-fatt, huwa impossibbli li wieħed jiddistingwi, fost l-istokkijiet ta’ prodott agrikolu li fir-rigward tiegħu ġiet ikkonstatata l-eżistenza ta’ stokkijiet żejda, bejn l-istokkijiet jew il-partijiet mill-istokkijiet żejda minn dawk li ma humiex żejda. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni jobbliga li tiġi eliminata kwantità ta’ prodotti agrikoli ekwivalenti għal dik li fir-rigward tagħha ġie kkonstatat li hemm ammont żejjed u mhux ċerti unitajiet identifikabbli ta’ dawn il-prodotti. F’dan ir-rigward, ma huwiex importanti jekk din il-kwantità ekwivalenti nxtratx jew ġietx prodotta qabel jew wara l-adeżjoni.
F’dak li jikkonċerna l-istokkijiet żejda ta’ zokkor eżistenti fid-data tal-adeżjoni fit-territorju tal-istati Membri l-ġodda, il-Kummissjoni stess stabbilixxiet sistema ta’ eliminazzjoni ta’ dawn l-istokkijiet żejda mis-suq intern, permezz tal-qerda jew tal-esportazzjoni mhux issussidjata, ibbażata mhux fuq l-eliminazzjoni taz-zokkor meqjus li huwa żejjed fl-1 ta’ Mejju 2004, iżda fuq l-eliminazzjoni ta’ kwantità ta’ zokkor ekwivalenti, anki jekk mixtri jew prodott wara din id-data (ara, f’dan is-sens, is-sentenza L-Estonja vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar ’il fuq, punti 168 sa 171).
Fil-fatt, hekk kif ġie indikat fil-punti 32 u 33 iktar ’il fuq, l-Artikolu 6(1) u (2) tar-Regolament Nru 60/2004 jipprovdi li l-Kummissjoni tiddetermina l-istokkijiet żejda ta’ zokkor eżistenti fit-territorju ta’ kull Stat Membru ġdid fl-1 ta’ Mejju 2004 u jimponi fuq l-Istati membri l-ġodda terminu sabiex jiżguraw, mingħajr intervent Komunitarju, l-eliminazzjoni mis-suq ta’ kwantità ta’ zokkor “ugwali” għal dawn l-istokkijiet żejda, permezz ta’ esportazzjoni mingħajr rifużjoni, permezz ta’ użu fis-settur tal-karburanti jew permezz ta’ żnaturament.
Bl-istess mod, skont l-Artikolu 6(3), fl-1 ta’ Mejju 2004 kull Stat Membru ġdid għandu jkollu sistema ta’ identifikazzjoni ta’ stokkijiet żejda ta’ zokkor mhux ipproċessat jew ta’ prodotti ttrasformati, iżoglukożju u fruttożju, fil-livell tal-operaturi prinċipali kkonċernati li l-Istat Membru għandu juża sabiex iġiegħel lil dawn l-operaturi jeliminaw mis-suq, bi spejjeż tagħhom, kwantità ta’ zokkor jew ta’ iżoglukożju ekwivalenti għall-istokk żejjed tagħhom.
Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni jipprovdi għal sistema ta’ eliminazzjoni tal-prodotti agrikoli minbarra z-zokkor, mis-suq intern, minkejja l-fatt li l-istokkijiet żejda ta’ dawn il-prodotti eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fl-1 ta’ Mejju 2004 setgħu ġew assorbiti mis-suq intern immedjatament wara din id-data.
Għaldaqstant, l-ewwel argument invokat mill-Kummissjoni bl-għan li turi li l-miżura prevista bid-deċiżjoni kkontestata hija l-unika waħda li tista’ tiggarantixxi t-twettiq tal-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni għandu jitqies li huwa infondat.
It-tieni argument invokat għal dan il-għan mill-Kummissjoni huwa li l-organizzazzjoni ta’ sistema ta’ eliminazzjoni mis-suq intern, permezz tal-qerda jew tal-esportazzjoni mhux issussidjata, tal-istokkijiet żejda tal-prodotti minbarra z-zokkor hija wisq oneruża u diffiċli biex titwettaq, sa fejn minn naħa, din tkun operazzjoni speċifika li tirrikjedi l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi kumplessi ta’ għadd, ta’ rintraċċar u ta’ kontroll tal-istokkijiet eżistenti u, min-naħa l-oħra, in-numru ta’ produtturi huwa wisq għoli sabiex jippermetti li l-identifikazzjoni ta’ dawn l-istokkijiet żejda ssir fil-prattika. Dawn il-karatteristiċi huma differenti minn dawk eżistenti fis-suq taz-zokkor. F’dan l-aħħar suq, li huwa rregolat ħafna, in-numru ta’ produtturi huwa limitat u jeżistu mekkaniżmi permanenti ta’ kontroll tal-kwantitajiet ta’ zokkor prodotti għal kull sena ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll mekkaniżmi ta’ eliminazzjoni fiżika tal-kwantitajiet prodotti iktar mill-kwoti awtorizzati skont l-istrumenti ta’ regolazzjoni tal-imsemmi suq.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat li n-natura oneruża ta’ miżura li għandha tiġi adottata skont dispożizzjoni ta’ dritt primarju, bħalma huwa l-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, ma tistax twassal għall-konklużjoni li l-imsemmija miżura ma hijiex kapaċi tiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex minn din id-dispożizzjoni u inqas u inqas ma tista’ twassal għall-konklużjoni li din tal-aħħar għandha tiġi interpretata li tipprevedi l-adozzjoni ta’ miżura differenti.
Ċertament, il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jitlob li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimi segwiti mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni, peress li meta jkun hemm possibbiltà ta’ għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel l-inqas waħda restrittiva, u li l-inkonvenjenzi li jinħolqu ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet previsti (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Ġunju 2009, Agrana Zucker,
C-33/08, Ġabra p. I-5035
, punt 31, u l-ġurisprudenza ċċitata). Għalhekk, jekk żewġ miżuri differenti jkunu jistgħu jilħqu l-għan imfittex mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, il-Kummissjoni hija marbuta tadotta l-miżura l-inqas oneruża. Madankollu u fi kwalunkwe każ, din il-miżura għandha tkun kompatibbli mad-dispożizzjoni fiha nnifisha.
Fir-rigward tal-impossibbiltà prattika li tiġi organizzata sistema ta’ eliminazzjoni mis-suq intern tal-istokkijiet żejda ta’ prodotti minbarra z-zokkor, l-uniku element li tinvoka l-Kummissjoni hija l-frammentazzjoni tas-swieq tal-prodotti agrikoli minbarra z-zokkor, mill-perspettiva tal-operaturi. Xejn ma jindika li, minkejja din il-frammentazzjoni, il-Kummissjoni ma setgħetx tiggarantixxi l-eliminazzjoni mis-suq intern tal-istokkijiet żejda ta’ dawn il-prodotti eżistenti fl-1 ta’ Mejju 2004 fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda billi tipprevedi sistema li, bis-saħħa tagħha, l-Istat Membru kkonċernat ikun jista’ jissodisfa l-obbligu tiegħu ta’ eliminazzjoni billi jikseb kwantità ekwivalenti għal dik tal-istokkijiet żejda, sabiex jeliminahom billi jeqridhom jew permezz ta’ esportazzjoni mhux sussidjata. Din il-kwantità tista’ tinxtara, jekk ikun il-każ, għall-prezz tas-suq Komunitarju, mingħand operaturi kummerċjali li jinsabu fl-Istat Membru inkwistjoni jew mingħand operaturi Komunitarji oħra (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza L-Estonja vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar ’il fuq, punt 178).
Bl-istess mod, għandu jiġi osservat li, skont l-Artikolu 4(4) tar-Regolament Nru 1972/2003 kif emendat, l-Istati Membri l-ġodda kienu marbuta li jwettqu inventarju tal-istokkijiet ta’ prodotti agrikoli minbarra z-zokkor eżistenti fit-territorju tagħhom fl-1 ta’ Mejju 2004 u li jinformaw lill-Kummissjoni dwar il-kwantitajiet ta’ prodotti, minbarra dawk il-kwantitajiet li jinsabu fl-istokkijiet pubbliċi msemmija fl-Artikolu 5 tal-istess regolament, li jinsabu fl-istokkijiet żejda sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Ottubru 2004. Il-Kummissjoni ma tispjegax għaliex dan l-inventarju, li hija qieset li t-twettiq tiegħu kien possibbli matul l-adozzjoni tar-Regolament Nru 1972/2003, ma setax jagħmilha possibbli għall-Istati Membri li jiggarantixxu l-eliminazzjoni ta’ parti sostanzjali mill-istokkijiet żejda li jinsabu fil-pussess tal-operaturi tagħhom.
Għaldaqstant, it-tieni argument invokat mill-Kummissjoni, intiż li jintwera li l-miżura prevista bid-deċiżjoni kkontestatat hija l-unika waħda li tista’ tiggarantixxi t-twettiq tal-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni għandu jiġi miċħud.
It-tielet argument invokat mill-Kummissjoni bl-istess għan huwa li, matul l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, l-istokkijiet żejda eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda kienu diġà ġew assorbiti mis-suq intern u li għaldaqstant huma kienu ilhom żmien twil li affettwaw il-mekkaniżmi tat-tfassil tal-prezzijiet tal-prodotti agrikoli. Konsegwentement, il-Kummissjoni ssostni li, wara l-adeżjoni, hija setgħet biss titlob lill-Istati Membri jħallsu kumpens ekwivalenti għad-dannu kkawżat.
B’dan l-argument, fir-realtà l-Kummissjoni ssostni li sistema ta’ eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda mis-suq intern, permezz tal-qerda jew tal-esportazzjoni mhux issussidjata, ma tippermettix li jintlaħaq l-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni, kif iddefinit fil-punti 43 sa 46 iktar ’il fuq, u li l-miżura prevista bid-Deċiżjoni kkontestata hija madankollu kapaċi tilħaq dan il-għan.
Kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda, bil-qerda jew bl-esportazzjoni mhux issussidjata barra s-suq intern, tikkontribwixxi sabiex jiġi rrimedjat it-tfixkil ekonomiku marbut mal-eżistenza tal-istokkijiet żejda fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fid-data tal-adeżjoni anki wara li seħħ id-dħul tal-istokkijiet żejda fis-suq. Fil-fatt, l-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda tista’ toħloq żieda fid-domanda fis-suq intern għall-prodotti agrikoli kkonċernati u, għaldaqstant, tagħmel tajjeb, b’mod totali jew parzjali, għall-effett negattiv tal-eżistenza tal-istokkijiet żejda fuq l-istabbiltà tas-swieq ikkonċernati (ara, fir-rigward tas-suq taz-zokkor, is-sentenza L-Estonja vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar ’il fuq, punt 178; ara wkoll, fir-rigward tal-prodotti agrikoli l-oħra, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mischo fil-kuntest tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Jannar 2002, Weidacher,
C-179/00, Ġabra p. I-501, I-505
, punt 55).
Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-implementazzjoni, wara l-adeżjoni, ta’ sistema ta’ eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda mis-suq intern, permezz tal-qerda jew tal-esportazzjoni mhux issussidjata, eżistenti fit-territorju tal-Istati Membri l-ġodda fl-1 ta’ Mejju 2004 hija kapaċi tilħaq l-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni.
Ċertament, ma jistax jiġi eskluż li s-sempliċi ħlas ta’ ammont finanzjarju min-naħa tal-Istati Membri l-ġodda tista’ wkoll tirrimedja, f’ċerti ċirkustanzi, għat-tfixkil tal-mekkaniżmu tat-tnissil tal-prezzijiet ikkawżat mill-akkumulazzjoni ta’ stokkijiet mhux normali fit-territorju ta’ dawn l-Istati Membri qabel l-adeżjoni u li għaldaqstant jiggarantixxi t-twettiq tal-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. Fil-fatt, il-ħlas ta’ dan l-ammont jista’ jagħmel tajjeb għat-telf ekonomiku mġarrab mill-operaturi li kellhom isostnu prezzijiet iktar baxxi minn dawk li kieku kienu jintlaħqu f’ċirkustanzi oħra. Dan il-ħlas jista’ wkoll jiffinanzja miżuri ta’ stabilizzazzjoni tas-swieq ikkonċernati.
Madankollu, minn naħa, is-sempliċi ħlas lill-baġit Komunitarju tal-ammonti finanzjari msemmija bid-deċiżjoni kkontestata ma huwiex kapaċi jiggarantixxi kumpens lill-operaturi li sostnew l-effetti ekonomiċi tad-dħul tal-istokkijiet żejda u ma jwassalx għal xi effett fuq il-livell tal-prezzijiet tal-prodotti agrikoli wara l-adeżjoni.
Min-naħa l-oħra, minkejja li, hekk kif issostni l-Kummissjoni, l-ispejjeż assoċjati mal-mekkaniżmi ta’ stabbilizzazzjoni tas-swieq agrikoli huma neċessarjament iffinanzjati mill-baġit Komunitarju, ma teżisti l-ebda relazzjoni awtomatika, u inqas u inqas waħda diretta, bejn il-ħolqien ta’ kontribuzzjoni addizzjonali mill-Istati Membri l-ġodda lill-baġit Komunitarju, u l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi ta’ stabilizzazzjoni ġodda jew it-tisħiħ tal-mekkaniżmi eżistenti.
Fl-aħħar nett, ċertament ma jistax jiġi eskluż li l-eżistenza ta’ obbligu fuq l-Istati Membri l-ġodda sabiex iħallsu ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju tista’ titqies li hija mekkaniżmu addizzjonali, fil-kuntest ta’ sistema ta’ eliminazzjoni fiżika tal-istokkijiet żejda, li huwa indispensabbli sabiex jiġi żgurat li l-ispejjeż addizzjonali meħtieġa biex jagħmlu tajjeb għat-tfixkil eventwali tas-swieq agrikoli li jirriżultaw mill-eżistenza ta’ stokkijiet żejda li l-eliminazzjoni tagħhom mis-suq intern ma twettqitx b’mod konformi mar-regoli previsti minn din is-sistema ma jkunux sostnuti mill-baġit jew mill-produtturi Komunitarji, iżda mill-Istati Membri kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza L-Estonja vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar ’il fuq, punt 180).
Tali mekkaniżmu addizzjonali ġie previst mill-Kummisjoni f’dak li jikkonċerna z-zokkor billi adottat l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 60/2004 kif emendat, li jipprovdi li fil-każ fejn l-Istati Membri l-ġodda ma kinux kapaċi jipprovdu lill-Kummissjoni l-prova tal-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda taz-zokkor ikkonstatat minnha, huma kellhom iħallsu lill-baġit Komunitarju ammont finanzjarju li jittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-kontribuzzjonijiet fuq il-produzzjoni għas-sena 2004/2005.
Madankollu, l-ammonti finanzjarji msemmija fid-deċiżjoni kkontestata ma jikkostitwixxux tali mekkaniżmu addizzjonali. Għall-kuntrarju, l-obbligu li jitħallsu dawn l-ammonti finanzjarji jiġi ssostitwit bl-eliminazzjoni tal-istokkijiet żejda mis-suq intern u huwa l-uniku mekkaniżmu ta’ “eliminazzjoni” previst mid-deċiżjoni kkontestata. Bl-istess mod, hekk kif ġie indikat qabel, dan l-obbligu fih innifsu ma jagħti l-ebda benefiċċju dirett għall-produtturi Komunitarji.
Konsegwentement, hemm lok li jiġi konkluż li t-tielet argument invokat mill-Kummissjoni sabiex turi li l-miżura prevista bid-deċiżjoni kkontestata hija l-unika waħda li tista’ tiggarantixxi t-twettiq tal-għan segwit mill-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni għandu jitqies li huwa infondat.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ħlas ta’ ammont finanzjarju lill-baġit Komunitarju impost fuq l-Istati Membri l-ġodda bid-deċiżjoni kkontestata ma huwiex kompatibbli mal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. Għaldaqstant, din il-miżura ma setgħetx tiġi adottata fuq il-bażi tal-punt 4(2) tal-Anness IV tal-imsemmi att. Billi huwa bbażat fuq ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, l-ewwel motiv għandu għalhekk jintlaqa’.
Għaldaqstant hemm lok li d-deċiżjoni kkontestata tiġi annullata, skont it-talba prinċipali tar-Repubblika tal-Litwanja, mingħajr ma jkun hemm bżonn li jiġu eżaminati l-motivi l-oħra ppreżentati minnha.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress illi l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mir-Repubblika tal-Litwanja.
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 87(4) tal-istess regolament, l-Istati Membri li intervjenew fil-kawża għandhom isostnu l-ispejjeż tagħhom. Għaldaqstant hemm lok li jiġi ordnat li r-Repubblika Slovakka u r-Repubblika tal-Polonja għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2007/361/KE, tal-4 ta’ Mejju 2007, dwar id-determinazzjoni ta’ stokkijiet żejda ta’ prodotti agrikoli barra z-zokkor u l-konsegwenzi finanzjarji tal-eliminazzjoni tagħhom fir-rigward tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja, hija annullata.

2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha stess, l-ispejjeż sostnuti mir-Repubblika tal-Litwanja.

3)
Ir-Repubblika Slovakka u r-Repubblika tal-Polonja għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

Truchot
Martins Ribeiro
Kanninen
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid-29 ta’ Marzu 2012.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Litwan.