CELEX: 62009CJ0176
Rikors għal annullament
Direttiva 2009/12/KE
Imposti tal-ajruporti
Kamp ta’ applikazzjoni
Ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-5 miljun passiġġier fis-sena u dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena għal kull Stat Membru
Validità
Prinċipji ta’ trattament ugwali, ta’ proporzjonalità u ta’ sussidjarjità

Permezz tar-rikors tiegħu, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-Direttiva 2009/12/KE tal-Parlament
Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Marzu 2009, dwar l-imposti tal-ajruporti (ĠU L 70, p. 11), peress li din tikser il-prinċipji
ta’ ugwaljanza fit-trattament, ta’ proporzjonalità u ta’ sussidjarjetà.

Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 2009/12 ġiet adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 80(2) KE.
Skont it-tielet sentenza tal-premessa 1 tal-istess direttiva “[i]l-korpi li jmexxu l‑ajruporti li jipprovdu faċilitajiet u
servizzi li għalihom jitħallsu imposti [tariffi] tal-ajruport għandhom jippruvaw joperaw fuq bażi ta’ effiċjenza meta mqabbla
man-nefqa”.
L-ewwel sentenza tal-premessa 2 tal-imsemmija direttiva tistabbilixxi li “[j]eħtieġ li jiġi stabbilit qafas komuni li jirregola
l-karatteristiċi essenzjali tal-imposti [tariffi] tal-ajruport u l-mod li bih dawn jiġu stabbiliti, minħabba li, fin-nuqqas
ta’ tali qafas, ir-rekwiżiti bażiċi fir-relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u l-utenti tal-ajruporti jistgħu
ma jintlaħqux”.
Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12, il-premessi 3 u 4 tagħha jispeċifikaw li:
“(3)      Din id-Direttiva għandha tapplika għal ajruporti [...] li jkunu ikbar minn daqs minimu, billi l-ġestjoni u l-finanzjament
ta’ ajruporti żgħar ma jeħtieġux l-applikazzjoni ta’ qafas Komunitarju.
(4)      Minbarra dan, fi Stat Membru fejn l-ebda ajruport ma jilħaq id-daqs minimu għall-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, l-ajruport
bl-akbar movimenti ta’ passiġġieri jgawdi minn tali pożizzjoni privileġġata bħala punt ta’ dħul f’dak l-Istat Membru li huwa
meħtieġ li tiġi applikata, għal dak l-ajruport, din id‑Direttiva sabiex ikun garantit ir-rispett ta’ ċerti prinċipji bażiċi
fir-relazzjoni bejn il-korp tat-tmexxija u l-utenti tal-ajruport, b’mod partikolari fir-rigward tat-trasparenza tal-imposti
[tariffi] u tan-non diskriminazzjoni fost l-utenti tal-ajruport”.
Il-premessa 15 tad-Direttiva 2009/12 hija redatta kif ġej:
“Il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti għandhom ikunu jistgħu japplikaw imposti [tariffi] tal-ajruporti li jikkorrispondu għall-infrastruttura
u/jew il-livell ta’ servizz provdut billi t-trasportaturi bl-ajru għandhom interess leġittimu li jirrikjedu servizzi minn
korp ta’ tmexxija ta’ ajruport li jikkorrispondu għall-proporzjon tal-prezz meta mqabbel mal-kwalità. Madankollu, l-aċċess
għal livell differenzjat ta’ infrastruttura jew ta’ servizzi għandu jkun miftuħ għall-operaturi kollha li jkunu jixtiequ jagħmlu
użu minnu, fuq bażi non-diskriminatorja. Jekk id-domanda tkun ogħla mill-provvista, l-aċċess għandu jiġi ddeterminat abbażi
ta’ kriterji oġġettivi u non-diskriminatorji li għandhom jiġu żviluppati minn korp ta’ tmexxija ta’ ajruport. Kwalunkwe differenzjazzjoni
fl-imposti [tariffi] tal-ajruporti għandha tkun trasparenti, oġġettiva u bbażata fuq kriterji ċari”.
Skont il-premessa 19 tal-imsemmija direttiva:
“Billi l-għan ta’ din id-Direttiva, jiġifieri li jiġu stabbiliti prinċipji komuni għall-istabbiliment ta’ imposti [tariffi]
tal-ajruporti fir-rigward tal-ajruporti Komunitarji, ma jistax jinkiseb suffiċjentement mill-Istati Membri billi fil-livell
nazzjonali ma jistgħux jiġu stabbiliti sistemi ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti b’uniformità fil-Komunità kollha, u għalhekk
jista, minħabba l-iskala u l-effetti tiegħu, jinkiseb aħjar fil-livell Komunitarju, il-Komunità tista’ tadotta miżuri, konformement
mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Konformement mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif
stabbilit f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-għan”.
Skont l-Artikolu 1(1) u (2) tagħha, din l-istess direttiva “tistabbilixxi prinċipji komuni għall-ġbir ta’ [tariffi] imposti
tal-ajruporti Komunitarji” u din “tapplika għal kull ajruport li jinsab f’territorju suġġett għat-Trattat [KE] u miftuħ għat-traffiku
kummerċjali li t-traffiku annwali tiegħu jkun aktar minn 5 miljun moviment ta’ passiġġieri u għall-ajruport bl-ogħla moviment
ta’ passiġġieri f’kull Stat Membru”.
Skont l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2009/12, imposta tal-ajruport tfisser “levy miġbura għall-benefiċċju tal-korp ta’ tmexxija
ta’ ajruport u mħallsa mill-utenti tal-ajruport għall-użu ta’ faċiltajiet u servizzi, li jiġu provduti esklużivament mill-korp
ta’ tmexxija ta’ ajruport u li jkunu relatati mal-inżul, it-tlugħ, movimenti fl-art u pparkjar ta’ inġenji tal-ajru, u l-ipproċessar
ta’ passiġġieri u merkanzija”.
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 3 tal-istess direttiva tipprovdi li “[l]-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-imposti [tariffi]
tal-ajruport ma jiddiskriminawx bejn l-utenti tal-ajruport”.
F’dan ir-rigward, id-Direttiva 2009/12 tistabbilixxi l-implementazzjoni ta’ proċedura obbligatorja għall-konsultazzjoni regolari
bejn il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport ikkonċernat u l-utenti tal-ajruport jew ir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti
tal-ajruport, u proċedura ta’ rimedju. Fir-rigward ta’ dawn il-proċeduri, l-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva jistabbilixxi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tiġi stabbilita proċedura obbligatorja għall-konsultazzjoni regolari bejn il-korp ta’
tmexxija ta’ ajruport u l-utenti tal-ajruport jew ir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti tal-ajruport fir-rigward
tal-operat tas-sistema ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport, il-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport u, kif ikun jeħtieg
il-każ, il-kwalità tas-servizz provdut. Tali konsultazzjoni għandha sseħħ għall-anqas darba fis-sena, ħlief jekk jiġi miftiehem
mod ieħor fl-aħħar konsultazzjoni. Fejn jeżisti ftehim pluriennali bejn il-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u l-utenti tal-ajruport,
il-konsultazzjonijiet għandhom iseħħu kif previst f’tali ftehim. L-Istati Membri għandhom iżommu d-dritt li jitolbu konsultazzjonijiet
aktar frekwenti.
2.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, kull fejn ikun possibbli, it-tibdil fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi]
tal-ajruport isir bi ftehim bejn il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport u l-utenti tal-ajruport. Għal dak l-għan, il-korp ta’ tmexxija
tal-ajruport għandu jippreżenta kwalunkwe proposta għal modifika fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport
lill-utenti tal-ajruport, flimkien mar-raġunijiet għat-tibdil propost mhux aktar tard minn erba’ xhur qabel ma dawn jidħlu
fis-seħħ, ħlief jekk ikun hemm ċirkostanzi eċċezzjonali li jeħtieġu li jiġu ġġustifikati mal-utenti tal-ajruport. Il-korp
ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jkollu konsultazzjonijiet dwar il‑bidliet proposti mal-utenti tal-ajruport u jieħu kont tal-fehmiet
tagħhom qabel ma tittieħed deċiżjoni. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu normalment jippubblika d-deċiżjoni jew ir-rakkomandazzjoni
tiegħu mhux aktar tard minn xahrejn qabel ma tidħol fis-seħħ. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jiġġustifika d-deċiżjoni
tiegħu fir-rigward tal-fehmiet tal-utenti tal-ajruport fil-każ li ma jintlaħaqx ftehim dwar il-bidliet proposti bejn il-korp
ta’ tmexxija tal-ajruport u l-utenti tal-ajruport.
3.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil fir-rigward ta’ deċiżjoni dwar imposti [tariffi] tal-ajruport
li tittieħed mill-korp ta’ tmexxija tal-ajruport, kwalunkwe parti tista’ titlob l-intervent tal-awtorità ta’ superviżjoni
indipendenti msemmija fl-Artikolu 11, li għandha teżamina l-ġustifikazzjonijiet għall-modifika tas-sistema jew tal-livell
ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport.
4.      Il-modifika fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport li tkun ġiet deċiża mill-korp ta’ tmexxija tal-ajruport,
jekk tiġi mressqa quddiem l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, m’għandhiex ikollha effett sakemm dik l-awtorità tkun
għadha ma eżaminatx il-kwistjoni. L-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti għandha, fi żmien erba’ ġimgħat minn meta l-kwistjoni
tkun tressqet quddiemha, tieħu deċiżjoni temporanja dwar id-dħul fis-seħħ tal-modifika tal-imposti [tariffi] tal-ajruport,
ħlief jekk id-deċiżjoni final tkun tista’ tittieħed fl-istess skadenza.
5.      Stat Membru jista’ jiddeċiedi li ma japplikax il-paragrafi 3 u 4 fir-rigward tat-tibdil fil-livell jew fl-istruttura ta’ imposti
[tariffi] tal-ajruporti f’dawk l-ajruporti li għalihom:
a)      ikun hemm proċedura obbligatorja taħt il-liġi nazzjonali li permezz tagħha l-imposti [tariffi] tal-ajruporti, jew il-livell
massimu tagħhom, għandhom jiġu determinati jew approvati mill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti; jew
b)      ikun hemm proċedura obbligatorja taħt il-liġi nazzjonali li permezz tagħha l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti teżamina,
regolarment jew fuq talba mill-partijiet interessati, jekk dawn l-ajruporti humiex suġġetti għal kompetizzjoni effettiva.
Meta dan ikun ġustifikat fuq il-bażi ta’ eżami bħal dan, l-Istat Membru għandu jiddeċiedi li l-imposti [tariffi] tal-ajruporti,
jew il-livell massimu tagħhom, għandhom ikunu determinati jew approvati mill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti. Din id-deċiżjoni
għandha tapplika għall-perjodu ta’ żmien meħtieġ fuq il-bażi tal-eżami mwettaq minn dik l-awtorità.
[…]”.
Kull darba li għandhom isiru l-konsultazzjonijiet, il-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport għandu, abbażi tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2009/12,
jipprovdi lil kull utent tal-ajruport, jew lir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti tal-ajruport, informazzjoni
dwar l-elementi li jkunu l-bażi li fuqha jiġu ddeterminati s-sistema jew il-livell tal-imposti [tariffi] kollha miġbura minnha
f’kull ajruport.
Fir-rigward tal-implementazzjoni u l-funzjonament tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, l-Artikolu 11(1) sa (3) u (5)
tad-Direttiva 2009/12 jipprovdi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jinnominaw jew jistabbilixxu awtorità indipendenti bħala l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti
nazzjonali tagħhom sabiex tiżgura l-applikazzjoni korretta tal-miżuri meħuda għall-finijiet ta’ konformità ma’ din id-Direttiva
u sabiex tieħu f’idejha, għall-anqas, il-kompiti assenjati taħt l-Artikolu 6. Tali awtorità tista’ tkun l-istess bħall-entità
li l-Istat Membru jinkariga sabiex tiżgura l-applikazzjoni tal-miżuri regolatorji addizzjonali msemmija fl-Artikolu 1(5),
inkluża l-approvazzjoni tas-sistema ta’ imposti [tariffi] u/jew tal-livell tal-imposti [tariffi] tal-ajruport, kemm-il darba
din tikkonforma mar-rekwiżiti tal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.
2.      Konformement mal-liġi nazzjonali, din id-Direttiva m’għandhiex tipprekludi lill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti milli
tiddelega, taħt is-superviżjoni u r‑responsabbiltà sħiħa tagħha, l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva lil awtoritajiet
ta’ superviżjoni indipendenti oħra, sakemm dik l-implimentazzjoni ssir konformement mal-istess standards.
3.      L-Istati Membri għandhom jiggarantixxu l-indipendenza tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti billi jiżguraw li din tkun
ġuridikament distinta minn u funzjonalment indipendenti minn kwalunke korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u trasportatur bl-ajru.
L-Istati Membri li jkollhom proprjetà ta’ ajruporti, ta’ korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jew ta’ trasportaturi bl-ajru jew
li jkollhom il-kontroll ta’ korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jew ta’ trasportaturi bl-ajru għandhom jiżguraw li l-funzjonijiet
relatati ma’ tali dritt ta’ proprjetà jew kontroll ma jingħatawx lill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti. L-Istati Membri
għandhom jiżguraw li l‑awtorità ta’ superviżjoni indipendenti teżerċita s-setgħat tagħha b’mod imparzjali u trasparenti.
[…]
5.      L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ finanzjament għall-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, li jista’
jinkludi l-ġbir ta’ imposta mingħand l-utenti tal-ajruporti u l-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti”.
Skont l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 2009/12, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport,
sa mhux iktar tard mill-15 ta’ Marzu 2013, dwar l-applikazzjoni ta’ din id-direttiva, li jevalwa l-progress fit-twettiq tal-għanijiet
tagħha.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1) tal-imsemmija direttiva, l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet,
ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-direttiva sa mhux iktar tard mill-15
ta’ Marzu 2011.

It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja
–        prinċipalment, tannulla l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 inkwantu dan jistabbilixxi li din tapplika għall-ajruport li
jirreġistra l-ikbar numru ta’ passiġġieri f’kull Stat Membru;
–        sussidjarjament, tannulla d-Direttiva 2009/12 fl-intier tagħha u
–        tikkundanna lill-Parlament u lill-Kunsill għall-ispejjeż
Il-Parlament u l-Kunsill jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja:
–        prinċipalment, tiċħad ir-rikors bħala infondat;
–        tikkundanna lil Gran Dukat tal-Lussemburgu għall-ispejjeż u
–        sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-Direttiva 2009/12, iżżomm l-effetti tagħha sakemm jiġi adottat
att ġdid.
B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Ottubru 2009, ir‑Repubblika Slovakka u l-Kummissjoni ġew ammessi
sabiex jintervjenu insostenn tat-talbiet, rispettivament, tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu u tal-Parlament kif ukoll tal-Kunsill.

Fuq ir-rikors

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament
L-argumenti tal-partijiet
L-ewwel motiv tar-rikors, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, jinkludi żewġ partijiet distinti.
Permezz tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, sostnut mir-Repubblika Slovakka, isostni li huwa
qed jiġi ttrattat b’mod differenti mill-mod ta’ kif qed jiġu ttrattati l-Istati Membri li fihom hemm l-ajruporti reġjonali
l-kbar, li jirreġistraw bejn miljun sa 5 miljun passiġġier fis-sena, għaliex, minkejja li jinsabu fl-istess sitwazzjoni bħal
dik li jinsab fih l‑uniku ajruport kummerċjali Lussemburgiż, jiġifieri dak ta’ Luxembourg-Findel, li n-numru ta’ passiġġieri
fis-sena jammonta għal 1.7 miljun, dawn ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12. Dawn huma l-ajruporti
ta’ Hahn (il-Ġermanja) u ta’ Charleroi (il-Belġju), li n-numru ta’ passiġġieri huwa, rispettivament, ta’ 4 u ta’ 2.9 miljun,
ajruporti li jinsabu fl-istess żona ta’ kummerċ tal-ajruport Lussemburgiż, jiġifieri distanza bil-karozza ta’ inqas minn 200 km,
u li huma kompetituri diretti ta’ dan tal-aħħar. Barra minn hekk, dawn huma ajruporti reġjonali kbar li jinsabu viċin ċentru
urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti ta’ Torino (l-Italja)
jew ta’ Bordeaux (Franza), b’rispettivament, 3.5 u 3.4 miljun passiġġier.
Permezz tat-tieni parti tal-ewwel motiv, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jsostni li huwa qed jiġi ttrattat bl-istess mod bħalma
qed jiġu ttrattati Stati Membri oħra li fuq it-territorju tagħhom hemm stabbiliti ajruporti li l-volum ta’ passiġġieri fis-sena
jaqbeż il-5 miljun, bħal pereżempju r-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Renju tal-Belġju.
Skont il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, għandu, f’dan il-kuntest, li jsir riferiment għall-klassifikazzjoni li tirriżulta mill-Komunikazzjoni
tal-Kummissjoni, tad-9 ta’ Diċembru 2005, dwar il-linji gwida Komunitarji dwar il-finanzjament ta’ ajruporti u l-għajnuna
għall-bidu mill-Istat mogħtija lil linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (ĠU C 315, p 1), u li l-kamp ta’ applikazzjoni
tad-Direttiva 2009/12 jiġi limitat għall-kategoriji ta’ ajruporti li n-numru ta’ passiġġieri fis-sena jaqbeż il‑5 miljun.
La d-differenza fit-trattament fir-rigward tal-ajruporti reġjonali l-kbar li huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12
u lanqas it-trattament identiku tal-ajruport ta’ Luxembourg-Findel u l-ajruporti li n-numru ta’ passiġġieri fis-sena jaqbeż
il-5 miljun ma jistgħu jiġu ġġustifikati. Il-ġestjoni u l-finanzjament tal-ajruporti ta’ daqs żgħir jew medju, li jilqgħu
inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena, ma jeħtiġux, kif ġustament jirriżulta mill-premessa 3 ta’ din id-direttiva, l-applikazzjoni
ta’ “qafas Komunitarju”. Min-naħa l-oħra, id-dikjarazzjoni, imniżżla fil-premessa 4 tal-imsemmija direttiva, li tipprovdi
li l-ajruporti “bl-akbar movimenti ta’ passiġġieri jgawdi minn tali pożizzjoni privileġġata bħala punt ta’ dħul f’dak l-Istat
Membru li huwa meħtieġ li tiġi applikata, għal dak l-ajruport, id‑[Direttiva 2009/12]”, hija mingħajr rilevanza reali fid-dawl
tal-għan tagħha, jiġifieri l-ħarsien minn abbuż ta’ pożizzjoni dominanti ta’ ċerti ajruporti. Il‑“pożizzjoni privileġġata”
tista’ tidħol inkwistjoni biss jekk din realment toħloq, fir-rigward tal-operaturi, vantaġġ tal-istess daqs bħal dak li jirrappreżenta
l-fatt li jintlaqgħu iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena. Dan ma huwiex awtomatikament il-każ għall-ikbar ajruport ta’
kull Stat Membru.
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, dan ma jgawdix minn din il-pożizzjoni inkwantu punt ta’
dħul privileġġat fil-Lussemburgu u ma hemm l-ebda riskju ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti fir-rigward tal-operaturi, fid-dawl
tas-sitwazzjoni kompetittiva li fih jinsab dan l-ajruport fil-konfront ta’ diversi ajruporti li jilqgħu linji tal-ajru li
joperaw titjiriet bi prezz baxx u li jinsabu viċin tiegħu, kif ukoll fil-konfront ta’ ajruporti li jikkostitwixxu ċentri ta’
ajruporti (“hubs”) bħalma huma dawk ta’ Frankfurt (il-Ġermanja) u ta’ Brussell (il-Belġju). Barra minn hekk, f’termini ekonomiċi,
l-ajruport Lussemburgiż ma jistax jidħol fil-kategorija bħal dik tal-ajruporti li jirreġistraw iktar minn 5 miljun passiġġier
fis-sena, anki jekk dan ibigħ parti iktar sinjifikattiva ta’ biljetti tal-ewwel klassi minn dawn l-ajruporti. Għaldaqstant,
il-pożizzjoni vantaġġuża tal-awtorità ta’ tmexxija tiegħu ma tistax titqies bħala ekwivalenti għal dik tal-awtorità ta’ tmexxija
ta’ ajruport li jilqa’ iktar minn 5 miljun passiġġier.
Min-naħa l-oħra, ir-riskju ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti huwa iktar reali għall-ajruporti l-oħra reġjonali l-iktar importanti
li jinsabu viċin ċentru urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti
ta’ Torino jew ta’ Bordeaux, peress li dawn ma jidħlux taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12.
Huwa ċertament minnu li, fl-oqsma fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu jagħmel evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi, huwa
biss żball manifest ta’ evalwazzjoni ta’ din tal-aħħar li jista’ jaffettwa l-legalità tal-azzjoni tagħha. Madankollu, dan
il‑prinċipju jippreżumi li dan il-leġiżlatur effettivament wettaq, fil-kawżi inkwistjoni, evalwazzjoni kumplessa, fatt li
ma seħħx fil-kawża inkwistjoni. Minkejja li għandu jitqies li l-leġiżlatur wettaq, fuq ċerti punti, evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni
kumplessa, l-evalwazzjoni dwar l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, li ż-żona ta’ kummerċ hija partikolarment żgħira, ma hijiex
kumplessa. Huwa għalhekk ċar illi, billi ġie inkluż dan l-ajruport, li n-numru ta’ passiġġieri tiegħu fis-sena bilkemm jilħaq
terz ta’ dak in-numru li lil hinn minnu huwa meqjus bħala neċessarju li jiġi applikat normalment il-qafas Komunitarju, l-imsemmi
leġiżlatur wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni.
Ir-Repubblika Slovakka żżid tgħid illi d-data dwar is-sitwazzjoni tal-ajruport ta’ Bratislava (is-Slovakkja), li jaqsam l-istess
żona ġeografika mal-ajruport ta’ Vjenna (l-Awstrija), tqiegħed inkwistjoni d-dikjarazzjoni li tipprovdi li l-ajruport l-iktar
importanti ta’ Stat Membru huwa dejjem il-“punt ta’ tluq” użat mill-parti l‑kbira tal-vjaġġaturi. Il-fatt li ajruport huwa
l-iktar importanti fi Stat Membru ma huwiex, għalhekk, element determinanti sabiex tiġi evalwata l-pożizzjoni kompetittiva
ta’ dan l-ajruport f’suq partikolari.
Skont il-Kunsill, fid-dawl tal-għan tad-Direttiva 2009/12, il-leġiżlatur tal-Unjoni effettivament qies bħala evidenti li l-ajruporti
prinċipali, jiġifieri dawk, bħalma huwa l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena
fi Stat Membru, igawdu minn pożizzjoni privileġġata fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu dawn jinsabu, b’mod li jitqiesu
bħala ajruporti li jaqbżu l-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena.
Madankollu, l-ajruporti reġjonali l-kbar, bħalma huma dawk ta’ Charleroi u ta’ Hahn, ma jgawdux mill-pożizzjoni privileġġata
li jibbenefikaw minnha l-ajruporti prinċipali tal-Istat Membru rispettiv tagħhom. Dawn l-ajruporti ma jikkostitwixxux il-bieb
prinċipali ta’ dħul fl-Istat Membru rispettiv tagħhom bl-istess mod bħall-ajruport li jirreġistra l-ikbar ammont ta’ passiġġieri
fis-sena fl-Istat Membru tagħhom, bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel.
Skont il-Parlament, l-għanijiet tad-Direttiva 2009/12 jipprovaw, kif jirriżulta mill-premessa 1 u 2 tagħha, iġiegħlu lill-korpi
ta’ tmexxija tal-ajruporti sabiex jiffunzjonaw b’mod effikaċi f’termini ta’ spejjeż u li jistabbilixxu qafas komuni li jirregola
l-komponenti essenzjali tat-tariffi tal-ajruport. Għalhekk, l-imsemmija direttiva hija intiża li tiggarantixxi li l-utenti
jkunu jistgħu jkollhom aċċess għas-servizzi tal-ajruport permezz tal-ħlas ta’ tariffi li josservaw il-kundizzjonijiet stabbiliti
b’din id-direttiva, billi b’hekk jiġu żgurati n-nondiskriminazzjoni u t‑trasparenza.
Billi tirreferi għall-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-24 ta’ Jannar 2007, dwar t-tariffi
tal-ajruporti [COM(2006) 820 finali, iktar ’il quddiem il-“proposta għal direttiva”], il-Kummissjoni ssostni li l-għan tal-imsemmi
qafas komuni huwa li jiffaċilità d-diskussjoni dwar t-tariffi tal-ajruporti bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru. Id-Direttiva 2009/12
tfittex li tevita li korp ta’ tmexxija ta’ ajruport ikun f‘pożizzjoni vantaġġuża fil-konfront tal-linji tal-ajru, fir-rigward
tal-iffissar tat-tariffi tal-ajruporti, peress li l-ajruport igawdi minn “pożizzjoni privileġġata”. Żewġ kategoriji ta’ ajruporti
jistgħu jsibu ruħhom f’din il-pożizzjoni, jiġifieri l-ajruporti prinċipali f’kull Stat Membru, li ġeneralment jinsabu viċin
l-ibliet kapitali u jikkostitwixxu l-“punti ta’ dħul” fihom, kif ukoll l-ajruporti li, minħabba d-daqs tagħhom, jinsabu f’sitwazzjoni
bħal dik tal-ajruporti tal-ewwel kategorija. L-ajruporti ta’ din l-ewwel kategorija evidentement jibbenefikaw, b’mod partikolari
minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħhom viċin ħafna l-ibliet abitati minn ħafna nies, il-kwalità tal-infrastruttura tagħhom
u tal-fatt li hemm klijentela ta’ nies fin-negozju li ma tantx huma sensibbli għal bdil fil-prezz tal-biljett tal-ajru, li
iżda huma ostili għall-fatt li jitilfu l-ħin sabiex imorru f’ajruporti li jinsabu iktar minn mitt kilometru miċ-ċentru urban.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza fit-trattament, inkwantu prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li sitwazzjonijiet
paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, ħlief
jekk tali trattament ikun oġġettivament iġġustifikat (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 1984, Sermide,
106/83, Ġabra p. 4209, punt 28; tal-5 ta’ Ottubru 1994, Crispoltoni
et
, C‑133/93, C‑300/93 u C‑362/93, Ġabra p. I‑4863, punti 50 u 51; tal-11 ta’ Lulju 2006, Franz Egenberger, C‑313/04, Ġabra
p. I‑6331, punt 33, kif ukoll tas-16 ta’ Diċembru 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine
et
, C‑127/07, Ġabra p. I‑9895, punt 23).
In-natura paragunabbli ta’ sitwazzjonijiet differenti għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-elementi kollha li jikkaratterizzawhom.
Dawn l-elementi għandhom, b’mod partikolari, jiġu ddeterminati u evalwati fid-dawl tal-għan u tal-iskop tal-att tal-Unjoni
li jistabbilixxi d-distinzjoni inkwistjoni. Barra minn hekk, għandhom ukoll jiġu kkunsidrati l-prinċipji u l-għanijiet tal-qasam
li taħtu jaqa’ l-att inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Arcelor Atlantique et Lorraine
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punti 25 u 26 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata)
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li d-Direttiva 2009/12 hija bbażata fuq l‑Artikolu 80(2) KE, li jipprovdi li l-Kunsill
jista’ jiddeċiedi jekk, sa fejn u b’liema proċedura ta’ dispożizzjonijiet opportuni jistgħu jiġu adottati għat-traffiku fil-baħar
u bl-ajru.
Għalhekk, peress li l-Kunsill ingħata s-setgħa li jiddeċiedi kemm dwar il-mument kif ukoll dwar il-kontenut u l-portata tal-intervent
tiegħu għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru, it-Trattat tah setgħa normattiva wiesgħa fir-rigward tal-adozzjoni ta’ regoli komuni
xierqa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il-Kunsill, C‑440/05, Ġabra p. I‑9097,
punt 58; ara, ukoll, fir-rigward tas-setgħa leġiżlattiva tal-Kunsill fil-qasam tal-politika komuni tat-trasport, is-sentenzi
tat-28 ta’ Novembru 1978, Schumalla, 97/78, Ġabra p. 2311, punt 4, kif ukoll tas-17 ta’ Lulju 1997, SAM Schiffahrt u Stapf,
C‑248/95 u C‑249/95, Ġabra p. I‑4475, punt 23).
Fir-rigward tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, il-qorti tal-Unjoni ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni
tagħha għal dik tal-leġiżlatur tal-Unjoni, iżda trid tillimita ruħha sabiex teżamina jekk din hijiex ivvizzjata minn żball
manifest jew minn użu ħażin ta’ poter jew jekk l-awtorità inkwistjoni marritx manifestament
ultra vires
mil-limiti tas-setgħa normattiva tagħha (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-29 ta’ Frar 1996, Il-Kummissjoni
vs Il-Kunsill, C‑122/94, Ġabra p. I-881, punt 18; tat-12 ta’ Novembru 1996, Ir-Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑84/94, Ġabra p. I‑5755,
punt 58; SAM Schiffahrt u Stapf, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24, kif ukoll tat-12 ta’ Marzu 2002, Omega Air
et
, C‑27/00 u C‑122/00, Ġabra p. I‑2569, punt 64).
Huwa fid-dawl tal-kriterji mfakkra fil-punti 31 sa 35 ta’ din is-sentenza li għandu jiġi eżaminat l-ewwel motiv invokat mill-Gran
Dukat tal-Lussemburgu li jsostni, permezz tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, li ġie applikat trattament differenti għal sitwazzjonijiet
paragunabbli u, permezz tat-tieni parti tal-imsemmi motiv, li sitwazzjonijiet differenti ġew ittrattati b’mod identiku.
Fuq l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq trattament differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli
Fir-rigward tat-trattament differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu essenzjalment isostni
li l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel huwa s-suġġett ta’ trattament differenti meta mqabbel ma’ dak ta’ ajruporti oħra li huma
esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 u li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-miljun iżda mhux il-5 miljun
passiġġier fis-sena u li huma, bħall-ajruport Lussemburgiż, ikklassifikati fil-kategorija ta’ ajruporti reġjonali kbar skont
il-linji gwida stabbiliti bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Diċembru 2005. B’mod partikolari, dan huwa trattament
differenti meta mqabbel mal-ajruporti ta’ Charleroi u ta’ Hahn kif ukoll meta mqabbel mal-ajruporti li jinsabu viċin ċentru
urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti ta’ Torino u ta’
Bordeaux.
F’dan ir-rigward, mill-premessi 3 u 4 tad-Direttiva 2009/12 jirriżulta li, meta din ġiet adottata, il-leġiżlatur tal-Unjoni
qies li ma kienx hemm bżonn li jiġu inklużi, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, l-ajruporti kollha tal-Unjoni,
iżda li żewġ kategoriji ta’ ajruporti biss kellhom jaqgħu taħt l-imsemmija direttiva, jiġifieri dawk li jaqbżu ċertu daqs
minimu u dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fi Stati Membri li fih l-ebda ajruport ma jilħaq dan
id-daqs minimu, bħal dak ta’ Luxembourg-Findel.
Bis-saħħa tal-Artikolu 1(1) tagħha, din id-direttiva “tistabbilixxi prinċipji komuni għall-ġbir ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti”
fl-ajruporti. L-għan tagħha huwa li tirregola r‑relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u l-utenti tagħhom fir-rigward
tal-iffissar tal-tariffi tal-ajruporti.
Il-leġiżlatur tal-Unjoni, permezz tal-adozzjoni ta’ qafas komuni, fittex li jtejjeb ir‑relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija
tal-ajruporti u l-utenti tagħhom u li jevita li ċerti rekwiżiti bażiċi li jikkonċernaw din ir-relazzjoni ma jiġux osservati,
bħalma huma dawk tat-trasparenza tal-tariffi, il-konsultazzjoni mal-utenti tal-ajruport u n-nondiskriminazzjoni bejn dawn
tal-aħħar, kif dan jirriżulta mill-premessi 2, 4 u 15 tad-Direttiva 2009/12.
Il-paragun bejn l-ajruporti msemmija fil-punt 37 ta’ din is-sentenza għandu għalhekk jiġi evalwat b’mod partikolari fid-dawl
tas-sitwazzjoni tagħhom fir-rigward tal-utenti ta’ dawn l-ajruporti, jiġifieri l-linji tal-ajru.
Kif jirriżulta mill-premessa 4 tad-Direttiva 2009/12, l-imsemmi leġiżlatur qies li l‑ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri
li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell minimu stabbilit b’din id-direttiva u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri
fis-sena, bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel, igawdu minn pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti,
inkwantu dawn jikkostitwixxu l‑punt ta’ dħul f’dawn l-Istati Membri. Għalhekk, huwa kkunsidra, kif osservaw il‑Kunsill u l-Kummissjoni,
li, fil-każ ta’ dawn l-ajruporti, hemm riskju li l-korpi ta’ tmexxija tagħhom isibu ruħhom f’pożizzjoni vantaġġuża fir-rigward
tal-utenti u, għalhekk, hemm riskju ta’ abbuż minn din il-pożizzjoni meta jiġu ffissati t‑tariffi.
L-imsemmija ajruporti jistgħu jitqiesu bħala l-ajruporti prinċipali fl-Istati Membri li fihom dawn huma rispettivament stabbiliti.
Dawn l-ajruporti, bħala regola ġenerali, kif osservat il-Kummissjoni, jinsabu viċin iċ-ċentri politiċi u/jew ekonomiċi l-kbar
tal-Istati Membri u jattiraw, fil-parti l-kbira, klijentela ta’ nies fin-negozju li għaliha l-prezz tal-biljetti huwa biss
kriterju wieħed fost l-oħrajn u li tista’ tkun partikolarment sensibbli għall-pożizzjoni ġeografika tal-ajruport, għall-possibbiltà
ta’ konnezzjoni mal-mezzi l-oħra ta’ trasport kif ukoll għall-kwalità tas-servizz ipprovdut.
Issa, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 64 tal-konklużjonijiet tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tal-klijentela ta’
nies fin-negozju kif ukoll il-parti medja u għolja tas-suq, il-linji tal-ajru tal-Istati Membri bħala Stati terzi għandhom
interess strateġiku maġġuri li jipproponu titjiriet lejn u minn ajruport prinċipali bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel,
mingħajr ma l-ammont ta’ tariffi tal-ajruporti jew saħansitra l-volum konkret ta’ passiġġieri fis-sena jista’ jitqies bħala
kriterju deċiżiv għal dawn il-linji tal-ajru.
Barra minn hekk, jekk linja tal-ajru għandha interess strateġiku li toffri titjiriet lejn u minn Stat Membru partikolari,
l-ajruport prinċipali huwa l-uniku punt ta’ servizz għaliha fl-Istati Membri li għandhom ajruport wieħed, bħalma huwa l-każ,
b’mod partikolari, għal Gran Dukat tal-Lussemburgu. Fi Stati Membri li fihom hemm diversi ajruporti, jidher, barra minn hekk,
li huwa raġonevoli li jiġi kkunsidrat li linja tal-ajru li l-interess uniku tagħha huwa li topera servizz minn ajruport wieħed
fi Stat Membru tippreferi l-ajruport li jkollu l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena.
Minkejja li n-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena kif ukoll l-ammont tat-tariffi tal-ajruporti jistgħu ċertament ikunu
kriterji importanti għal-linji tal-ajru li jipproponu titjiriet lejn u minn ajruport partikolari fi Stat Membru, dawn il-linji
tal-ajru għandhom, bħala regola ġenerali, interess strateġiku li joffru dawn it‑titjiriet, b’mod li dawn il-kriterji ma jistgħux
jitqiesu bħala deċiżivi meta dawn il-linji tal-ajru jagħżlu l-ajruporti li minnhom huma ser joperaw it-titjiriet.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tas-setgħa normattiva wiesgħa li għandu l‑leġiżlatur tal-Unjoni fil-qasam tal-politika tat-trasport
bl-ajru, ma tistax titqiegħed inkwistjoni l-evalwazzjoni tiegħu li tipprovdi li, fl-Istati Membri li fihom ma hemm l-ebda
ajruport li jilħaq il-livell minimu stabbilit bid-Direttiva 2009/12, l-ajruport li jirreġistra l-ikbar numru ta’ passiġġieri
fis-sena għandu jitqies bħala l-punt ta’ dħul fl-Istat Membru kkonċernat, fatt li jagħtih pożizzjoni privileġġata fir-rigward
tal-utenti tal-ajruporti.
Min-naħa l-oħra, l-ajruporti li ma humiex inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 ma jistgħux, irrispettivament
min-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena, jitqiesu bħala l-ajruporti prinċipali tal-Istati Membri li fihom dawn huma stabbiliti.
Kif osserva wkoll l-Avukat Ġenerali fil-punti 65, 74 u 77 tal-konklużjonijiet tiegħu, dawn l-ajruporti jistgħu jitqiesu bħala
ajruporti sekondarji tal-Istati Membri li, bħala regola, għandhom importanza strateġika differenti għal-linji tal-ajru fir-rigward
tal-ajruporti prinċipali, fatt li jpoġġihom f’sitwazzjoni differenti fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti fil-qasam tal-iffissar
tat-tariffi tal-ajruporti.
B’mod partikolari, fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punt 45 ta’ din is-sentenza, ajruport sekondarju ma jistax bħala
regola jitqies bħala punt ta’ dħul, fis-sens tal-imsemmija direttiva, fl-Istat Membru li fih dan huwa stabbilit, anki jekk
dan huwa ajruport reġjonali kbir li jinsab viċin ċentru urban, bħalma huma l-ajruporti ta’ Bordeaux jew ta’ Torino. Barra
minn hekk, dawn l-ajruporti sekondarji, b’mod partikolari dawk li ma jinsabux viċin ċentru urban, jistgħu jkunu iktar ta’
interess għal-linji tal-ajru msejħa “ta’ bi prezz baxx”. Fil-fatt, dawn il-linji tal-ajru jqanqlu interess f’klijentela li
r-rekwiżiti tagħha huma, bħala regola, differenti minn dawk ta’ klijentela ta’ nies fin-negozju u li huma iktar sensibbli
għall-prezzijiet tal-biljetti u huma għalhekk iktar disposti li jagħmlu vjaġġi itwal bejn il-belt ta’ servizz u l-ajruport.
Dawn it-tali linji tal-ajru, li għalihom l-ammonti ta’ tariffi tal-ajruporti huma determinanti, jistgħu jitqiesu bħala li
għandhom ċertu setgħa ta’ pressjoni li tippermettilhom li jinfluwenzaw l-iffissar tal-livell ta’ dawn t-tariffi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżerċizzju mil-leġiżlatur tal-Unjoni tal-kompetenza tiegħu ma huwiex ivvizzjat minn żball manifest
jew minn użu ħażin tal-poter u dan tal-aħħar ma marx manifestament
ultra vires
mil-limiti tas-setgħa normattiva wiesgħa li huwa għandu f’dan il-qasam meta kkunsidra li l-ajruporti sekondarji tal-Istati
Membri ma jinsabux fl-istess sitwazzjoni, fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti, bħall-ajruporti prinċipali. Fi kwalunkwe każ,
l-imsemmi leġiżlatur jista’ jirrikorri għal klassifikazzjoni skont kriterji oġġettivi u fuq il-bażi ta’ konstatazzjonijiet
globali sabiex ikun jista’ jistabbilixxi leġiżlazzjoni ġenerali u oġġettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ April 2010,
Gualtieri vs Il-Kummissjoni, C‑485/08 P, Ġabra p. I-03009, punt 81). Dan jgħodd b’mod partikolari meta l-leġiżlatur tal-Unjoni
jimplementa politika komuni li tinvolvi l-ħtieġa li tiġi evalwata sitwazzjoni ekonomika kumplessa, bħalma huwa b’mod ġenerali
l-każ fil-qasam tat-trasport bl-ajru (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitata iktar ’il fuq SAM Schiffahrt u Stapf, punt 25
u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Omega Air
et
, punt 65).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jixraq li l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq trattament differenti ta’ sitwazzjonijiet paragunabbli
tiġi miċħuda.
Fuq it-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet differenti
Fir-rigward tat-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet differenti, il-Gran
Dukat tal-Lussemburgu essenzjalment isostni li l-ajruporti li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fl-Istati
Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena huma ttrattati bl-istess mod bħall-ajruporti
li jilqgħu iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, minkejja li tal-ewwel la għandhom l-istess pożizzjoni vantaġġuża fir-rigward
tal-utenti tal-ajruporti u lanqas l-istess setgħa ekonomika bħal dawn tal-aħħar.
F’dan ir-rigward, huwa paċifiku bejn il-partijiet fil-kawża inkwistjoni li l-ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż
il-5 miljun passiġġier fis-sena għandhom, minħabba dan l-istess numru, pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti u li
l‑inklużjoni ta’ din il-kategorija ta’ ajruporti fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 kienet iġġustifikata fid-dawl
kemm tal-għan kif ukoll tal-iskop tagħha.
Il-fatt li s-sitwazzjoni ta’ dawn l-ajruporti ma hijiex identika għal dik tal-ajruporti li jirreġistraw l-ikbar numru ta’
passiġġieri fis-sena fi Stati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena ma jfissirx, kif osserva
l-Avukat Ġenerali fil-punt 82 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-inklużjoni ta’ dawn l-ajruporti fil-kamp ta’ applikazzjoni
tad-Direttiva 2009/12 tmur kontra l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Fil-fatt, dawn iż-żewġ kategoriji ta’ ajruporti
huma, ġustament, meqjusa li għandhom pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti ta’ dawn l‑ajruporti, kif ġie kkonstatat
fil-punti 47 u 53 ta’ din is-sentenza, u għalhekk jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli. Il-fatt li l-oriġini ta’ din il-pożizzjoni
tinsab, fl-ewwel każ, fil-pożizzjoni strateġika tal-ajruporti kkonċernati u, fil-każ l-ieħor, fl-importanza tat-traffiku annwali
ma jistax, fid-dawl tal-għan u tal-iskop tal-imsemmija direttiva, jivvizzja b’irregolarità l-evalwazzjoni magħmula mil-leġiżlatur
tal-Unjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jixraq li t-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet
differenti tiġi miċħuda u, għalhekk, dan il‑motiv kollu kemm hu għandu jiġi miċħud.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
L-argumenti tal-partijiet
Skont il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
peress li l-kriterju li jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva huwa nieqes minn rilevanza fid-dawl tal-għanijiet
tiegħu. Barra minn hekk, għalkemm, ċertament, l‑applikazzjoni tal-prinċipji tar-relazzjoni tat-tariffi mal-ispejjeż, tan-nondiskriminazzjoni
u tat-trasparenza ma joħolqux problemi għall-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, il-proċeduri u l-ispejjeż amministrattivi kif
ukoll il‑mekkaniżmi formali li jirriżultaw minn din id-direttiva huma, min-naħa l-oħra, eċċessivi u sproporzjonati meta mqabbla
mad-daqs ta’ dan l-ajruport. Il‑mekkaniżmi ta’ konsultazzjoni u ta’ superviżjoni jiġġeneraw spejjeż għall-ajruport ta’ Luxembourg-Findel
kif ukoll għall-Istat tal-Lussemburgu. Għalhekk, l-ispiża tal-applikazzjoni tal-imsemmija direttiva għat-tariffi tal-ajruporti
kienet ġiet stmata għal EUR 839 500, li, wara li jitqassmu fuq il-passiġġieri, iwassal għal żieda ta’ 16 % tat-tariffi attwali
għas-servizzi marbuta mal-passiġġieri.
Skont ir-Repubblika Slovakka, il-Parlament u l-Kunsill ma ġġustifikawx, b’kriterji oġġettivi u proporzjonali għall-għan imfittex
mid-Direttiva 2009/12, ir-raġuni għaliex l-ajruporti, li jinsabu fl-Istati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il‑livell
ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fl-Istat Membru kkonċernat, ġew inklużi fil-kamp
ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva. L-inklużjoni tat-tali ajruport fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva
sempliċement għaliex huwa l-iktar ajruport importanti ta’ dan l‑Istat Membru ma jikkontribwixxix sabiex jintlaħaq l-għan prinċipali
tagħha, jiġifieri li ttejjeb il-kompetizzjoni bejn l-ajruporti u tillimita l-abbużi minn pożizzjoni dominanti. Lanqas il-garanzija
li, f’kull Stat Membru, l-imsemmija direttiva għandha tapplika għal tal-inqas ajruport wieħed, irrispettivament mill-kwistjoni
dwar jekk dan l-ajruport għandux pożizzjoni dominanti fis-suq jew jekk il-pożizzjoni tiegħu hijiex totalment insinjifikanti,
ma tikkontribwixxi sabiex jintlaħaq dan l-għan.
Il-Kunsill ifakkar il-ġurisprudenza li tipprovdi li hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura fir-rigward tal-għan
li l-istituzzjoni kompetenti tfittex li tilħaq li tista’ taffettwa l-legalità ta’ din il-miżura. Fil-fehma tiegħu, ir-rikors
ma weriex li d-Direttiva 2009/12 hija manifestament mhux xierqa fir-rigward tal-għan li din issegwi.
Skont il-Parlament, għandu jiġi kkunsidrat il-fatt li l-leġiżlatur tal-Unjoni sempliċement adotta regoli minimi u li pprovda
lill-Istati Membri bil-mezzi għall-applikazzjoni flessibbli ta’ dawn ir-regoli. Barra minn hekk, il-fatt li d_Direttiva 2009/12
ma tapplikax għall-ajruporti kollha ma jipprovax li s-sistema stabbilita b’din id-direttiva ma kinitx meħtieġa.
Il-Kummissjoni tispeċifika li, matul l-abbozzar tad-Direttiva 2009/12, diversi għażliet ġew ippjanati. Kemm mill-proposta
għal direttiva kif ukoll mill-analiżi ta’ impatt [SEC(2006) 1688] jirriżulta li l-iktar vinkolanti mill-għażliet studjati
ġiet injorata, b’mod partikolari minħabba li din kienet ser twassal għal żieda mhux żgħira fl-ispejjeż amministrattivi. L-għażla
finalment magħżula li sempliċement tiffissa l-prinċipji komuni, minkejja l-effikaċja minima tagħha, ġiet ippreferuta minħabba
li l-effett finanzjarju tagħha huwa inqas sinjifikattiv.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt
tal-Unjoni Ewropea u jeżiġi li l‑miżuri implementati permezz ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandhom ikunu kapaċi
li jilħqu l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni kkonċernata u ma jmorrux
ultra vires
minn dak li huwa meħtieġ sabiex jilħqu dan (sentenza tat-8 ta’ Ġunju 2010, Vodafone
et
, C‑58/08, Ġabra p. I-04999, punt 51 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
F’dak li jirrigwarda l-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza ta’ dawn il‑kundizzjonijiet, f’oqsma fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni
għandu setgħa normattiva wiesgħa, bħal fil-qasam tat-trasport bl-ajru (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Kunsill, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 58), hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura stabbilita f’wieħed minn dawn l-oqsma meta
mqabbla mal-għan li l-istituzzjonijiet kompetenti riedu jilħqu li tista’ taffettwa l-legalità ta’ din il‑miżura (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza Omega Air
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 64).
Madankollu, anki fil-preżenza ta’ tali setgħa, il-leġiżlatur tal-Unjoni huwa marbut jibbaża l-għażla tiegħu fuq kriterji oġġettivi.
Barra minn hekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-restrizzjonijiet marbuta mal‑miżuri differenti possibbli, għandu jiġi eżaminat
jekk l-għanijiet imfittxija mill-miżura magħżula humiex ta’ natura li tiġġustifika l‑konsegwenzi ekonomiċi negattivi, anki
kunsiderevoli għal ċerti operaturi (sentenzi ċċitata iktar ’il fuq Arcelor Atlantique et Lorraine
et
, punt 58, kif ukoll Vodafone
et
, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina, fuq il-bażi tal-kriterji msemmija fit-tliet punti preċedenti, jekk, kif
isemmi b’mod partikolari l-Gran Dukat tal-Lussemburgu, id-Direttiva 2009/12 tiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità billi
tinkludi fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-ajruporti li jinsabu fi Stati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell
minimu previst minn din id-direttiva u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena, irrispettivament min-numru
konkret ta’ dawn il-passiġġieri.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni wettqet, qabel ma abbozzat il‑proposta għal direttiva, analiżi tal-impatt
fejn l-għażliet studjati ġew ukoll miġbura f’din il-proposta. Minn dan jirriżulta li hija eżaminat għażliet differenti f’dan
il-qasam, li fosthom hemm, b’mod partikolari, l-abbozzar u l-adozzjoni mill-operaturi fis-settur tal-ajru ta’ miżuri awtoregolatorji
volontarji, l-adozzjoni ta’ qafas legali li jeżiġi l-osservanza tal-prinċipji komuni għall-iffissar ta’ tariffi tal-ajruporti
fuq livell nazzjonali kif ukoll il-ħolqien ta’ qafas legali li jimponi l-ġbir u l-iffissar ta’ tariffi fuq il-bażi ta’ metodu
ta’ kalkolu wieħed.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-adozzjoni ta’ qafas li jimponi l-osservanza ta’ prinċipji komuni għall-iffissar ta’
tariffi tal-ajruporti fuq livell nazzjonali, soluzzjoni li finalment intgħażlet mid-Direttiva 2009/12, hijiex adatta sabiex
jintlaħaq l-għan tal-imsemmija direttiva, huwa paċifiku bejn il-partijiet li, meta hemm riskju li l-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti
jsibu ruħhom f’sitwazzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti u, għalhekk, hemm riskju, f’dak li jikkonċerna
l‑iffissar tat-tariffi tal-ajruporti, li jabbużaw minn din il-pożizzjoni, dan il-qafas huwa adatt li jipprevjeni, bħala regola,
dan ir-riskju milli jseħħ. Din il-konklużjoni tgħodd ukoll għall-ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri fejn l-ebda ajruport
ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri.
Fir-rigward tan-natura meħtieġa ta’ dan il-qafas, għandu jiġi kkonstatat li l-Gran Dukat tal-Lussemburgu ma semmiex miżuri
inqas vinkolati li jippermettu li dan l‑għan jintlaħaq bl-istess mod effikaċi bħall-qafas li jistabbilixxi prinċipji komuni
fil-qasam tat-tariffi tal-ajruporti.
Fir-rigward tan-natura proporzjonali tad-Direttiva 2009/12, din qed tiġi kkontestata għaliex din id-direttiva teżiġi proċeduri
u spejjeż amministrattivi eċċessivi u sproporzjonati meta mqabbla mad-daqs tal-ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri li fihom
l-ebda ajruport ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri, bħalma huwa l-każ
ta’ Luxembourg-Findel.
F’dan ir-rigward, xejn ma jippermetti li jiġi kkonstatat li l-ispejjeż li jirriżultaw mis-sistema stabbilita bid-Direttiva 2009/12,
għall-ajruporti kkonċernati jew għall-Istati Membri, huma manifestament sproporzjonati fir-rigward tal-vantaġġi li jirriżulta
minnha.
Fir-rigward, minn naħa, tal-effetti tad-Direttiva 2009/12 fuq il-funzjonament tal-ajruporti kkonċernati, jixraq li jiġi kkunsidrat
li l-Artikolu 6 tagħha sempliċement jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li jimplementaw, permezz tal-korpi
ta’ tmexxija tal-ajruporti, proċedura ta’ konsultazzjoni regolari mal-utenti tagħhom, li sseħħ, bħala regola, darba waħda
biss fis-sena, mingħajr ma l‑modalitajiet konkreti ta’ din il-proċedura ta’ konsultazzjoni huma speċifikati f’dan l-artikolu.
Għalhekk, dawn l-ajruporti huma, bħala regola, ħielsa li jorganizzaw din il-proċedura skont id-daqs tagħhom u l-mezzi finanzjarji
u ta’ persunal li huma għandhom. L-istess artikolu jistabbilixxi, fil-paragrafu 5 tiegħu, li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu,
taħt ċerti kundizzjonijiet, li ma jagħmlux użu mill-intervent tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti nazzjonali nnominata
skont l-Artikolu 11 tal-imsemmija direttiva.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward ta’ din l-awtorità, l-imsemmi Artikolu 11 sempliċement jistabbilixxi obbligu għall-Istati Membri
li jinnominaw jew li jistabbilixxu din l-awtortià u ma jimponix fuqhom miżuri ta’ organizzazzjoni speċifiċi li jimplikaw li
dawn għandhom ikunu ta’ ċertu daqs. Ma’ dan jista’ jiżdied il-fatt li, skont il-paragrafu 2 tal-istess artikolu, l-implementazzjoni
ta’ din id-direttiva tista’ tiġi ddelegata lil awtoritajiet oħra ta’ superviżjoni indipendenti. Fl-aħħar nett, kif osserva
l-Avukat Ġenerali fil-punt 103 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma jidhirx li l-ispejjeż minħabba l-implementazzjoni tad-Direttiva 2009/12
jistgħu jwasslu għat-tluq ta’ linji tal-ajru minn ajruport bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel.
Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li t-tieni motiv invokat mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu,
ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandu jiġi miċħud bħala infondat.

Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tat-tielet motiv tiegħu, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jsostni li l-fatt li qed tiġi rregolata fuq livell tal-Unjoni
sitwazzjoni li tista’ tiġi rregolata fuq livell nazzjonali, meta l-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena ma huwiex milħuq,
ma huwiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà. Din l-inkompatibbiltà tintwera mill-fatt li ajruporti li huma madankollu
ta’ daqs ikbar minn dak ta’ ajruporti bħal Luxembourg-Findel huma eżenti milli josservaw l-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva 2009/12.
F’dan ir-rigward, il-Kunsill isostni li r-rikors ma jispeċifikax f’xiex jikkonsisti l‑allegat ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà.
Fil-fehma tiegħu, jixraq li jiġi eżaminat jekk l-għan imfittex mill-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 setax jintlaħaq b’mod
aħjar fuq il-livell tal-Unjoni. Fil-fatt, il-prinċipji essenzjali ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari t-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni
u l‑konsultazzjoni mal-utenti tal-ajruporti, jiffaċilita direttament it-tkomplija tal-attivitajiet tal-linji tal-ajru. Dan
jgħodd ukoll għall-ajruporti, li l-pożizzjoni tagħhom hija msaħħa fir-rigward tal-linji tal-ajru l-kbar, peress li dawn tal-aħħar
ma għadx għandhom il-possibbiltà li jitolbu tariffi preferenzjali favur tagħhom. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, kif ukoll tan-natura
internazzjonali tas-suq tal‑avjazzjoni, il-Kunsill iqis li l-għanijiet tal-imsemmija direttiva jistgħu biss jintlaħqu fuq
il-livell tal-Unjoni.
Il-Parlament iqis li r-rikors ma jidhirx li qed jikkritika l-eżistenza stess tal-intervent tal-leġiżlatur tal-Unjoni. Għalhekk,
huwa diffiċli li wieħed jifhem fuq liema bażi ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà jista’ jiġi bbażat. Min-naħa l-oħra, jekk
il-Gran Dukat tal-Lussemburgu b’sussidjarjetà jifhem il-marġni ta’ azzjoni mogħtija lill-Istati Membri, għandu jiġi kkonstatat
li dan il-marġni hu miżmum sew, peress li d-Direttiva 2009/12 la tistabbilixxi l-mod tal-kalkolu tat-tariffi u lanqas ma timponi
d-dħul li għandu jiġi kkunsidrat. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti dwar l-organizzazzjoni tal-awtorità ta’ superviżjoni huma
relattivament limitati.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ sussidjarjetà huwa stabbilit fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 5 KE u
kkonkretizzat bil‑Protokoll fuq l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità, anness mat-Trattat,
u li fuq il‑bażi tiegħu, il-Komunità ma tintervjenix f’oqsma li ma jaqgħux taħt il‑kompetenza esklużiva tagħha, ħlief jekk
fil-miżura fejn l-għanijiet tal-azzjoni proposta ma jkunux jistgħu jintlaħqu sew mill-Istati Membri u għaldaqstant jistgħu,
minħabba d-daqs jew l-effetti tal-azzjoni proposta, jiġu milħuqa aħjar fuq livell Komunitarju. Dan il-protokoll jistabbilixxi
wkoll, fil-paragrafu 5 tiegħu, xi linji gwida sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex sodisfatti (is-sentenza
Vodafone
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 72).
Fil-rigward tal-atti leġiżlattivi, l-imsemmi protokoll jippreċiża, fil‑paragrafi 6 u 7 tiegħu, li l-Komunità tilleġiżla biss
sa fejn huwa neċessarju u li l-miżuri tal-Komunità għandhom iħallu l-marġni ta’ diskrezzjoni l-iktar wiesa’ possibbli fuq
livell nazzjonali, liema marġni għandu madankollu jibqa’ kompatibbli mal-għan tal-miżura u mal-osservanza tar-rekwiżiti tat-Trattat
(is-sentenza Vodafone
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 73).
Barra minn hekk, huwa jippreċiża, fil-paragrafu 3 tiegħu, li l-prinċipju ta’ sussidjarjetà ma jqigħedx inkwistjoni l-kompetenzi
mogħtija lill‑Komunità mit-Trattat, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja.
Il-prinċipju ta’ sussidjarjetà japplika meta l-leġiżlatur tal-Unjoni juża l‑Artikolu 80 KE bħala bażi legali, sa fejn din
id-dispożizzjoni ma tagħtihx kompetenza esklużiva sabiex jadotta r-regoli fil-qasam tat-trasport bl-ajru.
F’din il-kawża, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu ma spjegax b’mod fattwali t-tielet motiv tiegħu, b’mod li jippermetti li jsir
stħarriġ ġudizzjarju fuq il-kwistjoni dwar sa fejn leġiżlazzjoni nazzjonali tista’ b’mod suffiċjenti tilħaq l-għan imfittex
mid-Direttiva 2009/12 fi Stat Membru li fih l-ajruport prinċipali ma jilħaqx il-livell minimu previst mill-Artikolu 1(2) ta’
din id-direttiva.
Barra minn hekk, l-argument invokat minn dan l-Istat Membru insostenn tat-tielet motiv tiegħu, li jipprovdi li qafas komuni
ma huwiex meħtieġ għall-ajruporti li jirreġistraw inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena, ma jistax jintlaħaq, b’mod partikolari
fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punti 47, 48 u 53 sa 55 ta’ din is‑sentenza. Minn dawn jirriżulta li mhux biss l-ajruporti
li jirreġistraw iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, iżda wkoll dawk li jikkostitwixxu l-ajruport prinċipali tal-Istat
Membru tagħhom, irrispettivament min-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena, huma meqjusa li għandhom pożizzjoni privileġġata.
Il-fatt li parti mill-ajruporti li jirreġistraw traffiku annwali li huwa inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena ma taqax
taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 ma jistax, min-naħa tiegħu, jiġi utilment invokat bħala prova ta’ ksur
tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, peress li dan il-fatt sempliċement jista’ juri li l‑leġiżlatur tal-Unjoni qies, ġustament
fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punti 38 u 48 ta’ din is-sentenza, li ma kienx hemm bżonn li jiġu inklużi f’dan il‑kamp
ta’ applikazzjoni l-imsemmija l-ajruporti meta dawn ma jikkostitwixxux l-ajruport prinċipali tal-Istat Membru tagħhom.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tielet motiv invokat mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu, ibbażat fuq ksur
tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Peress li l-ebda mill-motivi tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu ma ġew milqugħa, dan għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
Peress li l-Gran Dukat tal-Lussemburg tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitluba mill-Parlament u mill-Kunsill.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 4 tal-istess artikolu, l‑intervenjenti f’din il-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu huwa kkundannat għall-ispejjeż.
3)
Ir-Repubblika Slovakka u l-Kummissjoni Ewropea għandhom ibatu l‑ispejjeż tagħhom stess.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.