CELEX: 62009CJ0020
Παράβαση κράτους μέλους
Παραδεκτό της προσφυγής
Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων
Άρθρο 56 ΕΚ
Άρθρο 40 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ
Τίτλοι δημοσίου χρέους
Ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση
Δικαιολογία
Πάταξη της φοροδιαφυγής
Πάταξη της φοροαποφυγής

της 19ης Νοεμβρίου 2009, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 57).
Συναφώς, διαπιστώνεται ότι, ακόμα και αν υποτεθεί ότι η φορολογική τακτοποίηση που έθεσε σε εφαρμογή το ΕΚΦΤ συνέβαλε, κατά
τρόπο γενικό, στην επίτευξη των σκοπών της πάταξης της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, προκύπτει ότι το επίδικο καθεστώς,
προβλέποντας διαφορετική μεταχείριση των τίτλων δημοσίου χρέους εκδόσεως του Πορτογαλικού Δημοσίου σε σχέση με τίτλους δημοσίου
χρέους εκδόσεως άλλων κρατών μελών, δεν τηρεί τις απαιτήσεις αυτές.
Συγκεκριμένα, υπενθυμίζεται ότι το επίδικο καθεστώς προέβλεπε, στο πλαίσιο της εν λόγω φορολογικής τακτοποίησης, την εφαρμογή
διαφορετικών συντελεστών τακτοποίησης αναλόγως του αν τα δηλούμενα περιουσιακά στοιχεία αποτελούσαν τίτλους δημοσίου χρέους
εκδόσεως του Πορτογαλικού Δημοσίου ή τίτλους δημοσίου χρέους εκδόσεως άλλων κρατών μελών, ενώ οι λοιποί κανόνες του ΕΚΦΤ που
είχαν εφαρμογή στους φορολογούμενους που επιθυμούσαν να τακτοποιήσουν τη φορολογική τους κατάσταση εφαρμόζονταν ανεξαρτήτως
του κράτους προελεύσεως των περιουσιακών στοιχείων.
Όσον αφορά το επιχείρημα της Πορτογαλικής Δημοκρατίας ότι η διαφορά των συντελεστών τακτοποίησης δικαιολογείται από το γεγονός
ότι η καταβολή του ποσού που αντιστοιχούσε στον συντελεστή αυτό συνιστά αντισταθμιστική αποζημίωση η οποία δύναται, κατ’ ουσίαν,
να είναι μεγαλύτερη για τις τακτοποιούμενες επενδύσεις που αφορούν τίτλους εκδόσεως άλλων κρατών μελών, τούτο ισοδυναμεί στην
πράξη, όπως υπογράμμισε και ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 89 των προτάσεών του, με προσπάθεια δικαιολογήσεως ενός συνεπαγομένου
περιορισμούς για την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων μέτρου με την επίκληση της επιδιώξεως σκοπού οικονομικής φύσεως, ήτοι
του σκοπού που συνίσταται στην αντιστάθμιση της απώλειας φορολογικών εσόδων για το οικείο κράτος μέλος.
Συναφώς, αρκεί η υπόμνηση ότι, κατά πάγια νομολογία, σκοπός αμιγώς οικονομικής φύσεως δεν μπορεί να δικαιολογεί περιορισμό
θεμελιώδους ελευθερίας διασφαλιζόμενης από τη Συνθήκη (βλ., συναφώς, απόφαση της 28ης Απριλίου 1998, C-120/95, Decker, Συλλογή
1998, σ. I‑1831, σκέψη 39· προπαρατεθείσα απόφαση Verkooijen, σκέψη 48, και απόφαση της 8ης Ιουλίου 2010, C‑171/08, Επιτροπή
κατά Πορτογαλίας, που δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 71).
Όσον αφορά το επιχείρημα της Πορτογαλικής Δημοκρατίας ότι η οδηγία 2003/48 μπορεί να δικαιολογήσει διαφορετική μεταχείριση
μεταξύ εμπορεύσιμων χρεογράφων που εκδίδονται από το Δημόσιο και παρόμοιων χρεογράφων που εκδίδονται από ιδιώτες, διαπιστώνεται
ότι, ακόμα και αν υποτεθεί ότι η εν λόγω οδηγία επιτρέπει την καθιέρωση τέτοιου καθεστώτος διαφορετικής μεταχείρισης, εντούτοις
τούτο δεν δύναται να δικαιολογήσει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ τίτλων της ίδιας φύσεως, ήτοι, εν προκειμένω, τίτλων δημοσίου
χρέους εκδόσεως του Πορτογαλικού Δημοσίου, αφενός, και άλλων κρατών μελών, αφετέρου.
Επομένως, ο περιορισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων που συνεπάγεται το επίδικο καθεστώς δεν μπορεί να δικαιολογηθεί
από τους λόγους που επικαλείται η Πορτογαλική Δημοκρατία.
Κατά το μέτρο που οι διατάξεις του άρθρου 40 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ έχουν το ίδιο νομικό περιεχόμενο με τις κατ’ ουσίαν
ταυτόσημες διατάξεις του άρθρου 56 ΕΚ (βλ. αποφάσεις της 11ης Ιουνίου 2009, C-521/07, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 2009,
σ. Ι-4873, σκέψη 33, και της 6ης Οκτωβρίου 2009, C‑562/07, Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 2009, σ. I‑9553, σκέψη 67), όλες
οι προηγηθείσες διαπιστώσεις μπορούν, υπό περιστάσεις όπως αυτές της υπό κρίση προσφυγής, να ισχύσουν mutatis mutandis και
ως προς το εν λόγω άρθρο 40.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή της Επιτροπής πρέπει να κριθεί βάσιμη.
Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, καθόσον προέβλεψε, στο πλαίσιο του ΕΚΦΤ που θέσπισε με τον νόμο
39-A/2005, ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για τους τίτλους δημοσίου χρέους που εκδίδονται αποκλειστικά από το Πορτογαλικό
Δημόσιο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 56 ΕΚ και από το άρθρο 40 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η Πορτογαλική
Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Πορτογαλική Δημοκρατία, καθόσον προέβλεψε, στο πλαίσιο του εξαιρετικού καθεστώτος φορολογικής τακτοποιήσεως περιουσιακών
στοιχείων που δεν ευρίσκονται σε πορτογαλικό έδαφος στις 31 Δεκεμβρίου 2004 («regime excepcional de regularização tributária
de elementos patrimoniais que não se encontrem no território português em 31 de Dezembro de 2004») που θέσπισε με τον νόμο
39-A/2005, της 29ης Ιουλίου 2005, ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για τους τίτλους δημοσίου χρέους που εκδίδονται αποκλειστικά
από το Πορτογαλικό Δημόσιο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 56 ΕΚ και από το άρθρο 40 της Συμφωνίας για τον
Ενιαίο Οικονομικό Χώρο, της 2ας Μαΐου 1992.
2)
Καταδικάζει την Πορτογαλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η πορτογαλική.