CELEX: 62009CJ0509
Regolament (KE) Nru 44/2001
Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali
Ġurisdizzjoni ‘f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kwasi delitt’
Direttiva 2000/31/KE
Pubblikazzjoni ta’ informazzjoni fuq l-internet
Ksur tad-drittijiet tal-personalità
Post fejn seħħ jew jista’ jseħħ il-fatt dannuż
Dritt applikabbli għas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kunsill KE Nru 44/2001,
tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU
Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42, iktar ’il quddiem ir-“Regolament”), u tal-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2000/31/KE
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni,
partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (“Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku”) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399, iktar ’il quddiem id-“Direttiva”).
Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ żewġ kawżi, minn naħa, bejn X u eDate Advertising GmbH (iktar ’il quddiem
“eDate Advertising”) u, min-naħa l-oħra, bejn O. Martinez u R. Martinez u MGN Limited (iktar ’il quddiem “MGN”), fir-rigward
tar-responsabbiltà ċivili ta’ dawn il-konvenuti fir-rigward ta’ informazzjoni u ritratti ppubblikati fuq l-internet.

Il-kuntest ġuridiku

Ir-Regolament 44/2001
Il-premessa 11 tar-Regolament tipprovdi:
“Ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni għandhom jiġu mbassra minn qabel u stabbiliti fuq il-prinċipju li l-ġurisdizzjoni hija ġeneralment
ibbażata fuq id-domiċilju tal-konvenut u l-ġurisdizzjoni għandha dejjem tkun disponibbli fuq dan il-lat ħlief għal ftit sitwazzjonijiet
definiti sewwa li fihom is-suġġett tal-materja tal-litigazzjoni jew ta’ awtonomija tal-partijiet tkun teħtieġ fattur differenti.
Id-domiċilju ta’ persuna ġuridika għandu jiġi definit b’awtonomija u b’hekk jagħmel ir-regoli komuni aktar trasparenti u jevita
kunflitti ta’ ġurisdizzjoni.”
Skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament, li jinsab fis-Sezzjoni 1 intitolata “Disposizzjonijiet ġenerali” tal-Kapitolu II (“ĠURISDIZZJONI”)
ta’ dan ir-Regolament:
“Bla preġudizzju għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom,
jiġu mfittxija fil-qrati ta’ dak l-Istat Membru.”
L-Artikolu 3(1) tal-istess regolament jipprovdi:
“Persuni domiċiljati fi Stat Membru jistgħu jiġi mfittxija fil-qrati ta’ Stat Membru ieħor biss bis-saħħa tar-regoli mniżżla
f’Sezzjonijiet 2 sa 7 ta’ dan il-Kapitolu.”
Fis-Sezzjoni 2, intitolata “Ġurisdizzjoni speċjali”, tal-Kapitolu II l-Artikolu 5(3) jipprovdi:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, fi Stat Membru ieħor, tkun imfittxijja:
[…]
3.       F’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kwasi delitt, fil-qrati tal-post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq
jew jista’ jitwettaq”.

Id-Direttiva 2000/31
Ir-raba’ sentenza tal-premessa 22 tad-Direttiva tipprovdi:
“aktar minn hekk, sabiex tkun iggarantita effettivament il-libertà li jkunu provduti servizzi u ċ-ċertezza legali għall-fornituri
u għal dawk li jirċievu s-servizzi, servizzi bħal dawn minn soċjetà ta’ l-informazzjoni għandhom bħala prinċipju jkunu suġġetti
għal-liġi ta’ l-Istat Membru li fih dak li jipprovdi s-servizzi jkun stabbilit.”
Il-premessa 23 tad-Direttiva tipprovdi:
“Din id-Direttiva la ma timmira li tistabbilixxi regoli addizzjonali dwar il-liġi privata internazzjonali li tirrigwarda konflitti
ta’ liġi u lanqas ma titratta l-ġurisdizzjoni tal-Qrati; disposizzjonijiet tal-liġi applikabbli mħejjija skond ir-regoli ta’
liġi privata internazzjonali m’għandhomx jirrestrinġu l-libertà li jkunu provduti servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni
kif stabbilit f’din id-Direttiva.”
Il-premessa 25 tad-Direttiva tispeċifika:
“Qrati nazzjonali, inklużi qrati ċivili, li jittrattaw kwistjonijiet ta’ liġi privata jistgħu jieħdu miżuri biex jidderogaw
mill-libertà li jkunu provduti servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni bil-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-Direttiva.”
Skont l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva, l-għan ta’ din tal-aħħar huwa “li tikkontribwixxi għal funzjonament sewwa tas-suq intern
billi tassigura l-moviment liberu bejn l-Istati Membri ta’ servizz minn soċjetà ta’ l-informazzjoni”.
L-Artikolu 1(4) tad-Direttiva huwa mfassal kif ġej:
“Din id-Direttiva ma tistabbilixxix regoli addizzjonali ta’ liġi privata internazzjonali u lanqas ma titratta l-ġurisdizzjoni
tal-Qrati.”
L-Artikolu 2(h)(i) tad-Direttiva jipprovdi:
“Il-qasam ikkordinat jikkonċerna ħtiġijiet li magħhom dak li jipprovdi s-servizz għandu jkun konformi fir-rigward ta’:
–        il-bidu ta’ l-attività ta’ servizz minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, bħal ma huma l-ħtiġijiet li jikkonċernaw kwalifiki, awtorizzazzjoni
jew notifikazzjoni,
–        il-prattika ta’ l-attività ta’ servizz minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, bħal ma huma ħtiġijiet li jikkonċernaw l-imġiba ta’
dak li jipprovdi servizzi, ħtiġijiet li jirrigwardaw il-kwalità jew kontenut tas-servizz inklużi dawk applikabbli għal reklamar
u kuntratti, jew ħtiġijiet li jikkonċernaw ir-responsabbilità ta’ min jipprovdi s-servizz;”
L-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva jipprovdi:
“1.      Kull Stat Membru għandu jassigura li s-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni provduti minn dak li jipprovdi servizz li
jkun stabbilit fit-territorju tiegħu jkun konformi mad-disposizzjonijiet nazzjonali applikabbli fl-Istat Membru f’dak il-każ
li huwa fil-qasam ikkordinat.
2. L-Istati Membri ma jistgħux, għal raġunijiet li jidħlu fil-qasam ikkordinat, jillimitaw il-libertà li jkunu provduti servizz
minn soċjetà ta’ l-informazzjoni minn Stat Membru ieħor.”
L-Artikolu 3(4) tad-Direttiva jispeċifika l-kundizzjonijiet li taħthom l-Istati Membri jistgħu jadottaw, fir-rigward ta’ servizz
ta’ soċjetà tal-informazzjoni, miżuri li jidderogaw mill-paragrafu 2.

Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari

Kawża C‑509/09
Fl-1993, X, li joqgħod il-Ġermanja, ġie kkundannat flimkien ma ħuh minn qorti Ġermaniża għall-ħabs għal għomru għall-qtil
ta’ attur Ġermaniż magħruf. Minn Jannar 2008, X jinsab f’libertà kundizzjonata.
eDate Advertising, li hija stabbilita fl-Awstrija, tamministra portal tal-internet bl-indirizz “www.rainbow.at”. Fit-taqsima
“Info‑News”, fil-paġni ddedikati għal informazzjoni inqas reċenti, ir-rikorrenti żammet għad-dispożizzjoni sat-18 ta’ Ġunju 2007,
sabiex tiġi kkonsultata, informazzjoni li tmur lura għat-23 ta’ Awwissu 1999. F’din l-informazzjoni kien jingħad li X u ħuh,
imsemmijin b’isimhom, kienu t-tnejn li huma adixxew lill-Bundesverfassungsgericht (Qorti Kostituzzjonali federali) ta’ Karlsruhe
(il-Ġermanja) b’appell kontra l-kundanna tagħhom. Minbarra deskrizzjoni qasira tal-fatti mwettqa fl-1990, l-avukat maħtur
mill-kundannati ġie ċċitat bħala li ddikjara li kienu beħsiebhom jippruvaw li diversi mix-xhieda prinċipali kontra ma kinux
qalu l-verità matul il-proċess.
X intima lil eDate Advertising tieqaf milli tagħmel dan kif ukoll biex tagħmel dikjarazzjoni dwar impenn li ma tagħmilx dan
iżjed. eDate Advertising ma rrispondietx għal-dinn l-ittra iżda, fit-18 ta’ Ġunju 2007, irtirat l-informazzjoni kkontestata
mis-sit internet tagħha.
Permezz tar-rikors tiegħu quddiem il-qrati Ġermaniżi, X jeżiġi li eDate Advertising tieqaf titkellem dwaru billi ssemmi ismu
sħiħ fir-rigward tal-att imwettaq. Din tal-aħħar prinċipalment ikkontestat il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Ġermaniżi.
Filwaqt li r-rikorsi bdew fiż-żewġ qrati inferjuri, eDate Advertising tkompli tinsisti, quddiem il-Bundesgerichtshof, fuq
it-talbiet tagħha intiżi għaċ-ċħid tar-rikors.
Il-Bundesgerichtshof tosserva li s-soluzzjoni ta’ dan ir-rikors hija suġġetta għall-kwistjoni ta’ jekk il-qrati inferjuri
kinux iġġustifikati meta ddeċidew li għandhom ġurisdizzjoni internazzjonali sabiex jiddeċiedu l-kawża skont l-Artikolu 5(3)
tar-Regolament.
Jekk tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Ġermaniżi, tqum il-kwistjoni li jsir magħruf jekk id-dritt
Ġermaniż jew id-dritt Awsrijaku humiex applikabbli. Dan jiddependi fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva.
Minn naħa, il-prinċipju tal-pajjiż tal-oriġini jista’ jikkostitwixxi korrettiv fil-livell tad-dritt sostantiv. Il-kontenut
tar-riżultat dwar il-mertu, previst mid-dritt iddikjarat applikabbli skont ir-regoli ta’ kunflitt ta’ liġijiet tal-Istat tal-
forum
, ikun, fil-każ konkret, is-suġġett ta’ bdil u, jekk ikun il-każ, ridott għall-eżiġenzi inqas stretti tad-dritt tal-pajjiż
tal-oriġini. Skont din l-interpretazzjoni, il-prinċipju tal-pajjiż tal-oriġini ma jaffettwax ir-regoli nazzjonali ta’ kunflitt
ta’ liġijiet tal-Istat tal-
forum
u jiġi applikat – l-istess bħal-libertajiet fundamentali stabbiliti fit-Trattat KE – biss fil-każ ta’ paragun konkret żvantaġġi/benefiċċji
fil-livell tad-dritt sostantiv.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 3 tad-Direttiva jista’ jistabbilixxi prinċipju ġenerali fil-qasam tar-regoli ta’ kunflitt ta’
liġijiet li jġib miegħu biss l-applikazzjoni tad-dritt fis-seħħ fil-pajjiż tal-oriġini billi jevita r-regoli nazzjonali ta’
kunflitt tal-liġijiet.
Il-Bundesgerichtshof tindika li jekk jitqies li l-prinċipju tal-pajjiż tal-oriġini jikkostitwixxi ostakolu għall-applikazzjoni
tad-dritt fil-livell sostantiv, konsegwentement ikun applikabbli d-dritt internazzjonali privat Ġermaniż u d-deċiżjoni appellata
jkollha tiġi annullata u r-rikors ikollu jiġi miċħud b’mod definittiv peress li ma jkunx possibbli, abbażi tad-dritt Ġermaniż,
li jiġi ddikjarat li r-rikorrent fil-kawża prinċipali għandu dritt għal azzjoni ta’ inibizzjoni. Min-naħa l-oħra, jekk il-prinċipju
tal-pajjiż tal-oriġini jiġi rikonoxxut bħala regola ta’ kunflitt ta’ liġijiet, id-dritt għal azzjoni ta’ inibizzjoni tar-rikorrenti
fil-kawża prinċipali jkollu jiġi evalwat skont id-dritt Awstrijak.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesgerichtshof iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi
preliminari li ġejjin:
“1)      Il-frażi ‘il-post fejn l-effett tal-ħsara [...] jista’ jitwettaq’ li tinsab fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament […] għandha, fil-każ
(eventwali) ta’ ksur ta’ drittijiet tal-personalità minn kontenut f’sit internet, tiġi interpretata fis-sens
li l-persuna kkonċernata tista’ tinvoka mandat ta’ inibizzjoni kontra l-operatur tas-sit internet quddiem il-qrati tal-Istati
Membri li fihom jista’ jiġi kkonsultat is-sit internet, indipendentement mill-Istat Membru li fih huwa stabbilit l-operatur,
jew
il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru li fih l-operatur ta’ sit internet ma huwiex stabbilit teħtieġ rabta partikolari
(rabta mal-Istat inkwistjoni) bejn il-kontenut ikkontestat jew is-sit internet u l-qorti domestika, li tmur lil hinn mill-possibbiltà
teknika ta’ konsultazzjoni?
2)      Jekk tali rabta hija meħtieġa:
Liema huma l-kriterji li jiddeterminaw tali rabta?
Huwa rilevanti li, skont l-intenzjoni tal-operatur, is-sit internet ikkontestat ikun indirizzat speċifikament (ukoll) għall-utenti
tal-internet tal-Istat domestiku jew huwa biżżejjed li l-informazzjoni li tista’ tiġi kkonsultata fuq is-sit internet tkun
oġġettivament marbuta mal-Istat domestiku fis-sens li, fiċ-ċirkustanzi inkwistjoni, b’mod partikolari minħabba l-kontenut
tas-sit internet ikkontestat, kunflitt tal-interessi diverġenti – l-interess tal-applikant fl-osservanza tad-drittijiet tal-personalità
tiegħu u l-interess tal-operatur fit-tfassil tas-sit internet tiegħu u fl-għoti ta’ informazzjoni – seta’ effettivament twettaq
jew jista’ jitwettaq fl-Istat domestiku?
Fir-rigward tad-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ rabta partikolari, in-numru ta’ konsultazzjonijiet tas-sit internet ikkontestat
li jsiru mill-Istat domestiku huwa ta’ natura deċiżiva?
3)      Jekk ebda rabta partikolari ma hija neċessarja għall-ammissjoni ta’ ġurisdizzjoni jew jekk huwa biżżejjed, sabiex tiġi stabbilita
tali rabta, li l-informazzjoni kkontestata hija oġġettivament marbuta mal-Istat domestiku fis-sens li seta’ twettaq jew jista’
jitwettaq kunflitt ta’ interessi diverġenti fl-Istat domestiku, skont iċ-ċirkustanzi inkwistjoni, minħabba b’mod partikolari
l-kontenut tas-sit internet ikkontestat, u li l-eżistenza ta’ rabta partikolari ma timplikax il-konstatazzjoni ta’ numru minimu
ta’ konsultazzjonijiet tas-sit internet ikkontestat mill-Istat domestiku:
L-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva […] għandu jiġi interpretat fis-sens
li dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jingħataw in-natura ta’ regoli ta’ kunflitt ta’ liġi fis-sens li fid-dritt ċivili jeħtieġu
wkoll l-applikazzjoni esklużiva tad-dritt applikabbli fil-pajjiż tal-oriġini, bl-esklużjoni ta’ regoli nazzjonali ta’ kunflitt
ta’ liġi,
jew
dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxu korrettiv fuq livell sostantiv li permezz tiegħu r-riżultat dwar il-mertu tal-liġi
ddikjarata applikabbli skont ir-regoli nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġi jinbidel u jiġi aġġustat skont ir-rekwiżiti tal-pajjiż
tal-oriġini?
Fil-każ li l-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva […] jkun ta’ natura ta’ regola ta’ kunflitt ta’ liġi:
Id-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq sempliċement jeħtieġu l-applikazzjoni esklużiva tad-dritt materjali fis-seħħ fil-pajjiż
tal-oriġini jew ukoll l-applikazzjoni tar-regoli ta’ kunflitt ta’ liġi applikabbli f’tali pajjiż, bil-konsegwenza li referenza
fid-dritt tal-pajjiż tal-oriġini għad-dritt tal-pajjiż ta’ destinazzjoni tibqa’ possibbli?”

Kawża C‑161/10
Quddiem it-Tribunal de grande instance de Paris, l-attur Franċiż, Olivier Martinez u missieru, Robert Martinez, qed jilmentaw
dwar preġudizzju għall-ħajja privata tagħhom u ksur tad-dritt għall-immaġni ta’ Olivier Martinez li huma kkaratterizzati mit-tqegħid
online, fuq is-sit tal-internet aċċessibbli fl-indirizz “www.sundaymirror.co.uk”, ta’ test bl-ingliż tat-3 ta’ Frar 2008 intitolat,
skont it-traduzzjoni Franċiża mhux ikkontestata annessa mal-proċess, “Kylie Minogue est de nouveau avec Olivier Martinez”
[“Kylie Minogue reġgħet qegħdha ma Oliver Martinez”], flimkien ma dettalji dwar il-laqgħa tagħhom.
Ibbażata fuq l-Artikolu 9 tal-Kodiċi Ċivili Franċiż, li jgħid li “kulħadd għandu d-dritt għar-rispett tal-ħajja privata tiegħu”,
il-kawża tressqet kontra MGN, kumpannija rregolata mid-dritt Ingliż, li hija l-editriċi tas-sit tal-gazzetta Brittannika
Sunday Mirror
. Din il-kumpannija teċepixxi n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tat-Tribunal de grande instance de Paris minħabba n-nuqqas ta’ rabta
suffiċjenti bejn it-tqegħid online ikkontestat u d-dannu allegat fit-territorju Franċiż filwaqt li r-rikorrenti jsostnu, bil-kontra
ta’ dan, li tali rabta ma hijiex neċessarja u li din f’kull każ teżisti.
Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-effett ta’ ħsara li jkun twettaq permezz tal-internet jista’ jiġi kkunsidrat bħala li seħħ
fit-territorju ta’ Stat biss jekk teżisti rabta suffiċjenti, sostanzjali u sinjifikattiva mal-imsemmi territorju.
Il-qorti tar-rinviju tqis li s-soluzzjoni tal-kwistjoni tal-ġurisdizzjoni ta’ qorti ta’ Stat Membru sabiex tiddeċiedi dwar
ksur tad-drittijiet tal-personalità mwettaq fuq l-internet, permezz ta’ sit editjet minn persuna residenti fi Stat Membru
ieħor u li huwa essenzjalment intiż għall-pubbliku ta’ dan l-Istat Membru l-ieħor, ma tirriżultax b’mod ċar mill-kliem tal-Artikoli 2
u 5(3) tar-Regolament.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal de grande instance de Paris iddeċieda li jissopendi l-proċeduri u jagħmel id-domandi preliminari
li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“L-Artikoli 2 u 5(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 […] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jagħtu ġurisdizzjoni
lil qorti ta’ Stat Membru sabiex tiddeċiedi dwar rikors li jirrigwarda ksur tad-drittijiet relatati mal-personalità li jista’
jitwettaq minħabba li informazzjoni u/jew ritratti jitqiegħdu online fuq sit tal-internet ippubblikat fi Stat Membru ieħor
minn kumpannija rreġistrata f’dan it-tieni Stat – jew inkella fi Stat Membru ieħor, li fi kwalunwke każ huwa differenti mill-ewwel
wieħed –:
–        jew abbażi tal-kundizzjoni li dan is-sit internet ikun jista’ jiġi kkonsultat minn ġewwa dan l-ewwel Stat,
–        jew unikament meta bejn il-fatt li jikkawża ħsara u t-territorju ta’ dan l-ewwel Stat teżisti rabta suffiċjenti, sostanzjali
jew sinjifikattiva u, f’dan it-tieni każ, jekk din ir-rabta tistax tirriżulta:
–        min-numru ta’ konnessjonijiet għall-paġna inkwistjoni minn ġewwa dan l-ewwel Stat Membru, f’valur assolut jew relattiv għall-konnessjonijiet
kollha għall-imsemmija paġna,
–        mir-residenza, jew anki min-nazzjonalità, tal-persuna li tilmenta minn ksur tad-drittijiet tagħha relatati mal-personalità
jew, b’mod iktar ġenerali, tal-persuni kkonċernati,
–        mil-lingwa li fiha tkun imxandra l-informazzjoni inkwistjoni jew minn kull element ieħor li jista’ juri r-rieda tal-editur
tas-sit li jindirizza speċifikament lill-pubbliku ta’ dan l-ewwel Stat,
–        mill-post fejn iseħħu l-fatti msemmija u/jew fejn ittieħdu r-ritratti li eventwalment tqiegħdu online,
–        minn kriterji oħra?”
Permezz ta’ digriet tad-29 ta’ Ottubru 2010, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja, skont l-Artikolu 43 tar-Regoli tal-Proċedura
tal-Qorti tal-Ġustizzja, iddeċieda li jgħaqqad il-Kawżi C‑509/09 u C‑161/10 għall-finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza.

Fuq l-ammissibbiltà
Il-Gvern Taljan jikkunsidra li d-domandi magħmula fil-Kawża C‑509/09 għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli minħabba li ma
humiex rilevanti għas-soluzzjoni fil-kawża prinċipali. L-azzjoni ta’ inibizzjoni hija għodda ġudizzjarja ta’ urġenza u għalhekk
tippresupponi l-attwalità tal-aġir li jikkawża ħsara. Madankollu mill-preżentazzjoni tal-fatti tal-kawża preżenti jirriżulta
li l-aġir ikkunsidrat bħala li jikkawża ħsara ma kienx għadu attwali fil-mument tal-preżentata tal-azzjoni ta’ inibizzjoni,
peress li l-amministrattur tas-sit kien diġà rtira l-informazzjoni kkontestata qabel ma bdiet il-kawża.
F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE,
hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà li tagħti d-deċiżjoni,
li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni
li tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir‑rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement,
peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju,
marbuta tagħti deċiżjoni (ara s-sentenza tas-17 ta’ Frar 2011, TeliaSonera Sverige, C‑52/09, Ġabra p. I‑527), punt 15 u l-ġurisprudenza
ċċitata).
Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali huwa, fil-fatt,
possibbli biss meta jidher b’mod ċar li l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea mitluba bl-ebda mod ma hija relatata
mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, b’mod partikolari meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika (ara s-sentenza
TeliaSonera Sverige, iċċitata iktar il-fuq, punt 16).
Issa, fil-kawża prinċipali ma jidhirx li l-azzjoni ta’ inibizzjoni saret mingħajr suġġett minħabba l-fatt li l-amministratur
tas-sit kien diġà irtira l-informazzjoni kkontestata qabel ma bdiet il-kawża. Fil-fatt, kif imfakkar fil-punt 18 ta’ din is-sentenza,
ir-rikors ta’ inibizzjoni beda fiż-żewġ istanzi inferjuri.
F’kull każ, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà osservat li, fid-dawl ta’ kliemu, l-Artikolu 5(3) tar-Regolament ma jippresupponix
l-eżistenza attwali ta’ ħsara (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2002, Henkel, C‑167/00, Ġabra p. I‑8111,
punti 48 u 49). Minn dan isegwi li azzjoni intiża sabiex jiġi evitat li aġir ikkunsidrat bħala illeċitu ma jirrepetix ruħu
hija koperta minn din id-dispożizzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi kkunsidrata bħala ammissibbli.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament
Permezz tal-ewwel żewġ domandi fil-Kawża C‑509/09 u tad-domanda unika fil-Kawża C‑161/10, li għandhom jiġu eżaminati flimkien,
il-qrati tar-rinviju essenzjalment jistaqsu lill-Qorti tal-Ġustizzja kif l-espressjoni “post fejn l-effett tal-ħsara jkun
twettaq jew jista’ jitwettaq”, użata fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament, għandha tiġi interpretata fil-każ ta’ allegat ksur tad-drittijiet
tal-personalità mwettaq permezz tat-tqegħid online fuq sit tal-internet.
Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, għandu jiġi mfakkar, minn naħa, li skont ġurisprudenza stabbilita, id-dispożizzjonijiet
tar-Regolament għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu, billi jsir riferiment għas-sistema u għall-għanijiet tiegħu (ara,
b’mod partikolari, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Zuid-Chemie, C‑189/08, Ġabra p. I‑6917, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Min-naħa l-oħra, sa fejn ir-Regolament issa ssostitwixxa, fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri, il-Konvenzjoni tas-27 ta’
Settembru 1968 dwar ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU 1972, L 299, p. 32), hekk
kif emendata b’konvenzjonijiet suċċessivi relatati mal-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda ma’ din il-konvenzjoni (iktar ’il
quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”),l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dak li jikkonċerna d-dispożizzjonijeit
ta’ din il-konvenzjoni tapplika wkoll għal dawk tal-imsemmi regolament, meta d-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-atti leġiżlattivi
Komunitarji jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti (sentenza Zuid-Chemie, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18).
Hija ġurisprudenza stabbilita li r-regola ta’ ġurisdizzjoni speċjali stabbilita, b’deroga mill-prinċipju ta’ ġurisdizzjoni
tal-qrati tad-domiċilju tal-konvenut, fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament, hija bbażata fuq l-eżistenza ta’ rabta partikolarment
stretta bejn l-ilment u l-qrati tal-post fejn seħħ il-fatt dannuż, u li għalhekk tiġġustifika l-attribuzzjoni tal-ġurisdizzjoni
lil dawn tal-aħħar għal raġunijiet ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u ta’ organizzazzjoni xierqa tal-proċeduri (ara
s-sentenza Zuid-Chemie, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu jiġi mfakkar ukoll li l-espressjoni “post fejn l-effett tal-ħsara jkun twettaq” tirrigwarda fl-istess ħin kemm il-post
ta’ fejn seħħ l-aġir li kkawża d-dannu kif ukoll il-post ta’ fejn immaterjalizza ruħu d-dannu. Dawn iż-żewġ postijiet jistgħu
jikkostitwixxu rabta sinjifikattiva mill-perspettiva tal-ġurisdizzjoni ġudizzjarja, peress li kull wieħed minnhom jista’,
skont iċ-ċirkustanzi, jipprovdi indikazzjoni partikolarment utli f’dak li jirrigwarda l-prova u l-organizzazzjoni tal-proċess
(sentenza tas-7 ta’ Marzu 1995, Shevill
et
, C‑68/93, Ġabra p. I‑415, punti 20 u 21).
Fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dawn iż-żewġ kriterji ta’ rabta għal azzjonijiet intiżi li jikkumpensaw dannu immaterjali
allegatament ikkawżat minn pubblikazzjoni malafamanti, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li fil-każ ta’ malafama permezz ta’
artiklu tal-istampa mxandar f’diversi Stati kontraenti, il-vittma jista’ jibda azzjoni għad-danni kontra l-editur jew quddiem
il-qrati tal-Istat kontraenti tal-post fejn huwa stabbilit l-editur tal-pubblikazzjoni malafamanti, li għandhom ġurisdizzjoni
biex jikkumpensaw d-danni kollha li jirriżultaw mill-malafama, jew inkella quddiem il-qrati ta’ kull Stat kontraenti fejn
ġiet imxandra l-pubblikazzjoni u fejn l-allegata vittma tallega li sofriet preġudizzju għar-reputazzjoni tagħha, li għandhom
ġurisdizzjoni jiddeċiedu biss dwar id-danni kkawżati fl-Istat tal-qorti adita (sentenza Shevill
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat ukoll li, għalkemm huwa minnu li l-fatt li l-ġurisdizzjoni tal-Istati
fejn seħħet il-pubblikazzjoni tiġi llimitata għad-danni kkawżati fl-Istat tal-
forum
iġib miegħu xi inkonvenjenti, madankollu r-rikorrent dejjem għandu l-possibbiltà li jressaq it-talba sħiħa tiegħu jew quddiem
il-qorti tad-domiċilju tal-konvenut jew inkella quddiem il-qorti tal-post fejn huwa stabbilit l-editur tal-pubblikazzjoni
malafamanti (sentenza Shevill
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 32).
Dawn il-kunsiderazzjonijiet jistgħu, hekk kif espona l-Avukat Ġenerali fil-punt 39 tal-konklużjonijiet tiegħu, jiġu applikati
wkoll għal midjas u għal mezzi ta’ komunikazzjoni oħra u jistgħu jkopru medda wiesgħa ta’ ksur ta’ drittijiet tal-personalità
rikonoxxuri mid-diversi sistemi ġuridiċi, bħal dawk allegati mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
Madankollu, kif osservaw kemm il-qrati tar-rinviju kif ukoll il-parti l-kbira tal-partijiet jew tal-persuni kkonċernati li
ppreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, it-tqegħid online ta’ kontenuti fuq sit tal-internet huwa differenti
mix-xandir territorjali ta’ midja bħal ma hija l-istampa sa fejn dan it-tqegħid huwa intiż, bħala prinċipju, għall-ubikwitàtal-imsemmija
kontenuti. Dawn jistgħu jiġu kkonsultati instantanjament minn numru indefinit ta’ internawti kullumkien fid-dinja, indipendentement
minn kull intenzjoni tax-xandar tagħhom intiża għall-konsultazzjoni tagħhom lil hinn mill-Istat Membru ta’ stabbiliment tiegħu
u lil hinn mill-kontroll tiegħu.
Għalhekk jidher li internet inaqqas l-utilità tal-kriterju dwar ix-xandir, sa fejn il-portata tax-xandir ta’ kontenuti mqiegħdha
online hija bħala prinċipju universali. Barra minn hekk, fuq il-livell tekniku għadu mhux possibbli li dan ix-xandir jiġi
kkwantifikat b’ċertezza u b’mod affidabbli fir-rigward ta’ Stat Membru partikolari u għaldaqstant lanqas ma huwa possibbli
li jiġi evalwat id-dannu esklużivament ikkawżat f’dan l-Istat Membru.
Id-diffikultajiet ta’ implementazzjoni, fil-kuntest tal-internet, tal-imsemmi kriterju tal-materjalizzazzjoni tad-dannu li
joħroġ mis-sentenza Shevill
et,
iċċitata iktar ’il fuq, jikkuntrastaw, kif josserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 56 tal-konklużjonijiet tiegħu, mal-gravità
tal-ħsara li jista’ jsofri proprjetarju ta’ dritt tal-personalità li jikkonstata li kontenut li jikser tali dritt huwa disponibbli
f’kull punt tad-dinja.
Għalhekk il-kriterji ta’ rabta’ mfakkra fil-punt 42 ta’ din is-sentenza għandhom jiġu adattati fis-sens li l-vittma ta’ ksur
ta’ dritt tal-personalità mwettaq permezz tal-internet tista’ tadixxi, skont il-post tal-materjalizzazzjoni tad-dannu kkawżat
fl-Unjoni Ewropea mill-imsemmi ksur,
forum
fir-rigward ta’ dan id-dannu kollu kemm hu. Peress li l-qoti li tinsab fl-aħjar pożizzjoni biex tevalwa l-impatt li kontenut
imqiegħed online kellu fuq id-drittijiet tal-personalità ta’ persuna hija l-qorti tal-post fejn l-allegata vittma għandha
ċ-ċentru tal-interessi tagħha, l-attribuzzjoni ta’ ġurisdizzjoni lil din il-qorti tikkorrispondi mal-għan ta’ amministrazzjoni
tajba tal-ġustizzja, imfakkar fil-punt 40 ta’ din is-sentenza.
Il-post fejn persuna għandha ċ-ċentru tal-interessi tagħha jikkorrispondi bħala regola ġenerali għall-post tar-residenza abitwali
tagħha. Madankollu, persuna jista’ jkollha ċ-ċentur tal-interessi tagħha anki fi Stat Membru fejn hija ma hijiex residenti
b’mod abitwali, sa fejn indizji oħra, bħall-eżerċizzju ta’ attività professjonali, jistgħu jistabbilixxu l-eżistenza ta’ rabta’
partikolarment stretta ma dan l-Istat.
Il-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-post fejn l-allegata vittma għandha ċ-ċentru tal-interessi tagħha hija konformi mal-għan ta’
previdibbiltà tar-regoli tal-ġurisdizzjoni (ara s-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2001, BVG, C‑144/10, Ġabra p. I‑0000, punt 33)
anki fir-rigward tal-konvenut, peress li x-xandar ta’ kontenut li jikkawża ksur huwa, fil-mument tat-tqegħid online ta’ dan
il-kontenut, f’pożizzjoni li jkun jaf iċ-ċentru tal-interessi tal-persuni li huma s-suġġett ta’ dan il-kontenut. Għalhekk,
għandu jiġi kkunsidrat li l-kriterju taċ-ċentru tal-interessi fl-istess ħin jippermetti kemm li r-rikorrent jidentifika faċilment
il-qorti li fiha jista’ jibda proċedura legali kif ukoll li l-konvenut jipprevedi b’mod raġonevoli dik il-qorti li fiha huwa
jista’ jiġi mfittex (ara s-sentenzi tat-23 ta’ April 2009, Falco Privatstiftung u Rabitsch, C‑533/07, Ġabra p. I‑3327, punt 22
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, minflok azzjoni għad-danni abbażi tad-dannu kollu kemm hu, il-kriterju tal-materjalizzazzjoni tad-dannu li
joħroġ mis-sentenza Shevill
et,
iċċitata iktar ’il fuq, jagħti ġurisdizzjoni lill-qrati ta’ kull Stat Membru li fit-terittorju tiegħu huwa jew kien aċċessibbli
kontenut imqiegħed online. Dawn għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu biss dwar id-danni kkawżati fit-territorju tal-Istat
Membru tal-qorti adita.
Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel żewġ domandi fil-Kawża C‑509/09 u għad-domanda unika fil-Kawża C‑161/10 għandha tkun
li l-Artikolu 5(3) tar-Regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ allegat ksur tad-drittijiet tal-personalità
permezz ta’ kontenuti mqiegħda online fuq sit tal-internet, il-persuna li tqis lilha nnifisha leża għandha l-għażla li tressaq
azzjoni għad-danni, abbażi tad-dannu kkawżat kollu kemm hu, jew quddiem il-qrati tal-Istat Membru tal-post ta’ fejn huwa stabbilit
ix-xandar ta’ dawn il-kontenuti, jew inkella quddiem il-qrati tal-Istat Membru fejn jinsab iċ-ċentru tal-interessi tagħha.
Din il-persuna tista’ wkoll tressaq, minflok azzjoni għad-danni abbażi tad-dannu kkawżat kollu kemm hu, l-azzjoni tagħha quddiem
il-qrati ta’ kull Stat Membru li fit-territorju tiegħu huwa jew kien aċċessibbli kontenut imqiegħed online. Dawn għandhom
ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu biss dwar id-danni kkawżati fit-territorju tal-Istat Membru tal-qorti adita.

Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tad-Direttiva
Permezz tat-tielet domanda tagħha fil-Kawża C‑509/09, il-Bundesgerichtshof tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1)
u (2) tad-Direttiva għandhomx in-natura ta’ regoli ta’ kunflitt ta’ liġijiet fis-sens li dawn jippreskrivu anki fid-dritt
ċivili l-applikazzjoni esklużiva, għas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, tad-dritt fis-seħħ fil-pajjiż tal-oriġini,
bl-esklużjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġijiet, jew inkella jekk dawn jikkostitwixxux korrettiv
tad-dritt iddikjarat applikabbli skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ kunflitt ta’ liġijiet sabiex jimmodifikaw il-kontenut
tagħhom skont il-ħtiġijiet tal-pajjiż tal-oriġini.
Dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jiġu analizzati billi jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħhom, iżda wkoll
il-kuntest tagħhom u tal-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha jagħmlu parti (ara s-sentenzi tad-19 ta’ Settembru
2000, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C‑156/98, Ġabra p. I‑6857, punt 50; tas-7 ta’ Diċembru 2006, SGAE, C‑306/05, Ġabra p. I‑11519,
punt 34, u tas-7 ta’ Ottubru 2010, Lassal, C‑162/09, Ġabra p. I‑9217), punt 49).
F’dan is-sens, id-dispożittiv ta’ att tal-Unjoni Ewropea ma jistax jiġi sseparat mill-motivazzjoni tiegħu u għandu jiġi interpretat,
jekk ikun neċessarju, fid-dawl tal-motivi li wasslu għall-adozzjoni tiegħu (sentenzi tad-29 ta’ April 2004, L‑Italja vs Il-Kummissjoni,
C‑298/00 P, Ġabra p. I‑4087, punt 97 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Lassal, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50).
Id-Direttiva, adottata abbażi tal-Artikoli 47(2) KE, 55 KE u 95 KE, għandha l-għan, skont l-Artikolu 1(1) tagħha, li tikkontribwixxi
għal funzjonament sewwa tas-suq intern billi tiżgura l-moviment liberu bejn l-Istati Membri tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni.
Il-premessa 5 tagħha ssemmi, bħala ostakoli legali għal funzjonamet xieraq tas-suq intern f’dan il-qasam, id-diverġenzi fil-leġiżlazzjoni
kif ukoll l-inċertezza legali tas-sistemi nazzjonali applikabbli għal dawn is-servizzi.
Issa, fir-rigward tal-parti l-kbira tal-aspetti tal-kummerċ eletroniku d-Direttiva ma tipprovdix għal armonizzazzjoni tar-regoli
sostantivi iżda tiddefinixxi “qasam ikkordinat” li fil-kuntest tiegħu l-mekkaniżmu tal-Artikolu 3 għandu jippermetti, skont
il-premessa 22 tad-Direttiva, li s-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni jiġu, bħala prinċipju, suġġetti għas-sistema legali
tal-Istat Membru fejn ikun stabbilit il-fornitur.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat, minn naħa, li s-sistema legali tal-Istat Membru ta’ fejn huwa stabbilit il-fornitur
tinkludi l-qasam tad-dritt ċivili, u dan jirriżulta, b’mod partikolari, kemm mill-premessa 25 tad-Direttiva kif ukoll mill-fatt
li l-Anness tagħha jelenka d-drittijiet u l-obbligi ta’ natura ċivili li fir-rigward tagħhom ma japplikax il-mekkaniżmu tal-Artikolu 3.
Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni ta’ dan il-mekkaniżmu għar-responsabbiltà tal-fornituri hija espliċitament prevista mit-tieni
subparagrafu tal-Artikolu 2(h)(i) tad-Direttiva.
Il-qari tal-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva fid-dawl tad-dispożizzjonijiet u tal-għanijiet imsemmija iktar ’il fuq juri
li l-mekkaniżmu previst mid-Direttiva jimponi, anke fid-dritt ċivili, l-osservanza tar-rekwiżiti tad-dritt sostantiv fis-seħħ
fil-pajjiż ta’ fejn huwa stabbilit il-fornitur. Fil-fatt, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet vinkolanti ta’ armonizzazzjoni
adottati fil-livell tal-Unjoni, huwa biss ir-rikonoxximent tan-natura vinkolanti tas-sistema nazzjonali, li liha l-leġiżlatur
iddeċieda li jissuġġetta lill-fornituri u lis-servizzi tagħhom, li jista’ jiggarantixxi l-effett sħiħ tal-libertà li jiġu
pprovduti servizzi. L-Artikolu 3(4) tad-Direttiva jikkonferma tali interpretazzjoni sa fejn dan jispeċifika r-rekwiżiti sabiex
l-Istati Membri jkunu jistgħu jidderogaw mill-Artikolu 3(2) tad-Direttiva, rekwiżiti li għandhom jiġu kkunsidrati bħala eżawrjenti.
Issa, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tad-Direttiva għandha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll tal-Artikolu 1(4) tagħha, li jgħid
li din ma tistabbilixxix regoli addizzjonali ta’ dritt internazzjonali privat li jirrigwardaw il-kunflitt tal-liġijiet.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat, minn naħa, li jekk ir-regola tas-suq intern stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva
tiġi interpretata fis-sens li din twassal għall-applikazzjoni tad-dritt sostantiv fis-seħħ fl-Istat Membru ta’ stabbiliment,
din l-interpretazzjoni ma tiddeterminax il-klassifikazzjoni tagħha bħala regola tad-dritt internazzjonali privat. Fil-fatt,
l-Artikolu 3(1) prinċipalment jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jiżguraw li s-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni
pprovduti minn fornitur stabbilit fit-territorju tagħhom ikunu jirrispettaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli f’dawn
l-Istati Membri fir-rigward tal-qasam ikkoordinat. L-impożizzjoni ta’ tali obbligu ma għandhiex il-karatteristiċi ta’ regola
ta’ kunflitt ta’ liġijiet, intiża sabiex issolvi kunflitt speċifiku bejn diversi drittijiet li jistgħu jkunu applikabbli.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 3(2) tad-Direttiva jistipula li l-Istati Membri ma jistgħux, għal raġunijiet koperti mill-qasam
ikkoordinat, jillimitaw il-libertà li jiġu pprovduti servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni stabbilita fi Stat Membru ieħor.
Min-naħa l-oħra, mill-Artikolu 1(4) tad-Direttiva, moqri fid-dawl tal-premessa 23 tagħha, jirriżulta li l-Istati Membri ospitanti
huma bħala prinċipju liberi li jindikaw, abbażi tad-dritt internazzjonali privat tagħhom, ir-regoli sostantivi applikabbli
sa fejn ma tirriżultax restrizzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ kummerċ elettroniku.
Minn dan isegwi li l-Artikolu 3(2) tad-Direttiva ma jimponix traspożizzjoni fil-forma ta’ regola speċifika ta’ kunflitt ta’
liġijiet.
Madankollu, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva għandhom jiġu interpretati b’mod li jiggarantixxu li
l-approċċ ta’ koordinazzjoni magħżul mil-leġiżlatur tal-Unjoni jkun effettivament jippermetti li jiġi żgurat il-moviment liberu
tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni bejn l-Istati Membri.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà osservat li dispożizzjonijiet imperattivi ta’ direttiva
li huma neċessarji sabiex jintlaħqu l-għanijiet tas-suq intern għandhom ikunu jistgħu jiġi applikati anki fin-nuqqas ta’ għażla
ta’ liġi diverġenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-9 ta’ Novembru 2000, Ingmar, C‑381/98, Ġabra. p. I‑9305, punt 25,
u tat-23 ta’ Marzu 2006, Honyvem Informazioni Commerciali, C‑465/04, Ġabra p. I‑2879, punt 23).
Issa, f’dak li jirrigwarda l-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 3 tad-Direttiva, għandu jiġi kkunsidrat li l-fatt li s-servizzi
ta’ kummerċ elettroniku jiġu suġġetti għas-sistema legali tal-Istat Membru ta’ fejn huwa stabbilit il-fornitur tagħhom abbażi
tal-imsemmi Artikolu 3(1), ma jippermettix li l-moviment liberu ta’ dawn is-servizzi jiġi ggarantit jekk il-fornituri jkollhom,
fl-aħħar mill-aħħar, josservaw, fl-Istat Membru ospitanti, rekwiżiti iktar stretti minn dawk li huma suġġetti għalihom fl-Istat
Membru ta’ fejn huma stabbiliti.
Minn dan isegwi li l-Artikolu 3 tad-Direttiva jipprekludi, bla ħsara għad-derogi awtorizzati skont ir-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 3(4)
tad-Direttiva, li fornitur ta’ servizz ta’ kummerċ elettroniku jiġi suġġett għal rekwiżiti iktar stretti minn dawk previsti
mid-dritt sostantiv fis-seħħ fl-Istat Membru ta’ fejn huwa stabbilit l-imsemmi fornitur.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tielet domanda fil-Kawża C‑509/09 għandha tkun li l-Artikolu 3 tad-Direttiva
għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix traspożizzjoni fil-forma ta’ regola speċifika ta’ kunflitt ta’ liġijiet. Madankollu,
f’dak li jirrigwarda l-qasam ikkoordinat, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, bla ħsara għad-derogi awtorizzati skont ir-rekwiżiti
previsti fl-Artikolu 3(4) tad-Direttiva, il-fornitur ta’ servizz ta’ kummerċ elettroniku ma jiġix suġġett għal rekwiżiti iktar
stretti minn dawk previsti mid-dritt sostantiv fis-seħħ fl-Istat Membru ta’ fejn huwa stabbilit l-imsemmi fornitur.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent
u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ allegat ksur tad-drittijiet
tal-personalità permezz ta’ kontenuti mqiegħda online fuq sit tal-internet, il-persuna li tqis lilha nnifisha leża għandha
l-għażla li tressaq azzjoni għad-danni, abbażi tad-dannu kkawżat kollu kemm hu, jew quddiem il-qrati tal-Istat Membru tal-post
ta’ fejn huwa stabbilit ix-xandar ta’ dawn il-kontenuti, jew inkella quddiem il-qrati tal-Istat Membru fejn jinsab iċ-ċentru
tal-interessi tagħha. Din il-persuna tista’ wkoll tressaq, minflok azzjoni għad-danni abbażi tad-dannu kkawżat kollu kemm
hu, l-azzjoni tagħha quddiem il-qrati ta’ kull Stat Membru li fit-territorju tiegħu huwa, jew kien, aċċessibbli kontenut imqiegħed
online. Dawn għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu biss dwar id-danni kkawżati fit-territorju tal-Istat Membru tal-qorti
adita.
2)
L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali
tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (“Direttiva dwar il-kummerċ
elettroniku”), għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix traspożizzjoni fil-forma ta’ regola speċifika ta’ kunflitt
ta’ liġijiet. Madankollu, f’dak li jirrigwarda l-qasam ikkoordinat, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, bla ħsara għad-derogi
awtorizzati skont ir-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2000/31, il-fornitur ta’ servizz ta’ kummerċ eletroniku
ma jiġix suġġett għal rekwiżiti iktar stretti minn dawk previsti mid-dritt sostantiv fis-seħħ fl-Istat Membru ta’ fejn huwa
stabbilit l-imsemmi fornitur.
Firem
*
Lingwi tal-kawża: il-Ġermaniż u l-Franċiż.