CELEX: 62005TJ0041
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq Spanjol tax-xiri u tal-ewwel ipproċessar ta' tabakk mhux maħdum
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE
Iffissar tal-prezzijiet u tqassim tas-suq
Multi
Imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur
Limitu massimu ta' 10 % tad-dħul mill-bejgħ
Effett dissważiv
Ċirkustanzi attenwanti

Il-fatti li wasslu għall-kawża
1.
Ir-rikorrenti u l-proċedura amministrattiva
Ir-rikorrenti, Dimon Inc., li saret Alliance One International, Inc., hija kumpannija Amerikana stabbilita f’Virginia (l-Istati
Uniti). Hija l-kumpannija parent ta’ grupp li jħaddan madwar mitt kumpannija attivi fis-settur tat-tabakk (iktar ’il quddiem
il-“grupp Dimon”). L-attività prinċipali tagħha hija l-forniment ta’ tabakk ipproċessat lil manifatturi tas-sigaretti. Għal
dan il-għan, hija takkwista t-tabakk ipproċessat mingħand, b’mod partikolari, Agroexpansión, SA.
Agroexpansión hija waħda mill-erba’ impriżi tal-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux maħdum fi Spanja (iktar ’il quddiem il-“proċessuri”).
It-tliet proċessuri l-oħrajn huma s-segwenti: Compañia española de tabaco en rama, SA (iktar ’il quddiem “Cetarsa”), Tabacos
Españoles, SL (iktar ’il quddiem “Taes”) u World Wide Tobacco España, SA (iktar ’il quddiem “WWTE”).
Oriġinarjament, Agroexpansión kienet impriża tal-familja. Din inħolqot fl-1988 minn B., li kien id-direttur ġenerali tagħha
sa tmiem is-sena 2004. Bejn l-1994 u l-1997, il-kapital tagħha kien miżmum f’ishma ugwali minn mart B. u minn kumpannija Spanjola,
WW Marpetrol, SA.
Fit-18 ta’ Novembru 1997, Intabex Netherlands BV (iktar ’il quddiem “Intabex”) akkwistat l-ishma kollha ta’ Agroexpansión.
Dak iż-żmien, Intabex kienet tifforma parti mill-grupp ta’ kumpanniji Intabex, li kien inxtara mir-rikorrenti f’April 1997.
Peress li l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej waslitilha informazzjoni li l-proċessuri u l-produtturi Spanjoli tat-tabakk
mhux maħdum kienu wettqu ksur tal-Artikolu 81 KE, din wettqet xi verifiki, fit-3 u fl-4 ta’ Ottubru 2001, skont l-Artikolu 14
tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel regolament li jimplementa l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU
Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), fil-bini ta’ tlieta mill-proċessuri, jiġifieri Agroexpansión, Cetarsa
u WWTE, kif ukoll tal-Asociación Nacional de Empresas Transformadoras de Tabaco (iktar ’il quddiem l-“Anetab”).
Il-Kummissjoni għamlet ukoll verifiki fil-bini tal-Maison des métiers du tabac u tal-Federazzjoni Ewropea tal-proċessuri tat-tabakk,
fit-3 ta’ Ottubru 2001, kif ukoll tal-Federación nacional de cultivadores de tabaco (iktar ’il quddiem l-“FNCT”), fil-5 ta’
Ottubru 2001.
B’ittra tas-16 ta’ Jannar 2002, il-proċessuri u l-Anetab, filwaqt li invokaw l-Avviż tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni
jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni”),
għarrfu lill-Kummissjoni bir-rieda tagħhom li jikkooperaw.
B’ittra tal-21 ta’ Jannar 2002, huma pprovdew ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni.
Agroexpansión, Cetarsa u WWTE, b’korrispondenza tal-15 ta’ Frar 2002, u Taes, b’ittra tat-18 ta’ Frar 2002, ipprovdew ċerta
informazzjoni addizzjonali lill-Kummissjoni.
Sussegwentement, il-Kummissjoni bagħtet diversi talbiet għal informazzjoni lill-proċessuri, lill-Anetab u lill-FNCT abbażi
tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17. Il-Kummissjoni talbet ukoll xi informazzjoni mingħand il-Ministeru tal-Agrikoltura,
tas-Sajd u tal-Ikel Spanjol fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Spanjola dwar prodotti agrikoli.
Fil-11 ta’ Diċembru 2003, il-Kummissjoni bdiet il-proċedura li wasslet għal din il-kawża u adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
li bagħtet lil 20 impriża jew assoċjazzjoni, fosthom il-proċessuri, ir-rikorrenti, Intabex, Anetab, FNCT u Deltafina SpA.
Deltafina hija kumpannija Taljana li l-attivitajiet prinċipali tagħha huma l-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux maħdum fl-Italia
u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ tabakk ipproċessat. Hija tagħmel parti mill-istess grupp ta’ kumpanniji bħal Taes, jiġifieri
dak ikkontrollat minn kumpannija Amerikana, Universal Corp.
L-impriżi u l-assoċjazzjonijiet inkwistjoni kellhom aċċess għall-fajl ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni fil-forma ta’ kopja
fuq CD-ROM, li ntbagħtet lilhom, u bagħtu osservazzjonijiet bil-miktub b’risposta għall-ilmenti mqajma minn din tal-aħħar.
Saret seduta fid-29 ta’ Marzu 2004.
Wara li kkonsultat mal-Kumitat konsultattiv dwar l-akkordji u l-pożizzjonijiet dominanti, u fid-dawl tar-rapport finali tal-Uffiċjal
tas-Smigħ, il-Kummissjoni adottat, fl-20 ta’ Ottubru 2004, id-Deċiżjoni C (2004) 4030 finali, dwar proċedura taħt l-Artikolu 81(1)
[KE] (Każ COMP/C.38.238/B.2 – Tabakk mhux maħdum – l-Italja) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li sommarju tagħha
ġie ppubblikat
f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tat-19 ta’ April 2007 (ĠU L 102, p. 14).
2.
Id-deċiżjoni kkontestata
Id-deċiżjoni kkontestata tirrigwarda żewġ akkordji orizzontali konklużi u implementati fis-suq Spanjol tat-tabakk mhux maħdum.
L-ewwel akkordju, li kien jinvolvi lill-proċessuri u lil Deltafina, kellu l-għan li jiffissa, kull sena, matul il-perijodu
1996/2001, il-prezz medju tal-provvista (massimu) ta’ kull varjetà ta’ tabakk mhux maħdum, il-kwalitajiet kollha mħallta,
kif ukoll li jqassam il-kwantitajiet ta’ kull varjetà ta’ tabakk mhux maħdum li kull wieħed mill-proċessuri seta’ jixtri mingħand
il-produtturi (ara b’mod partikolari l-premessi 74 sa 76 u 276 tad-deċiżjoni kkontestata). Mill-1999 sal-2001, il-proċessuri
u Deltafina kienu ftehmu wkoll dwar livelli ta’ prezz skont il-grad ta’ kwalità ta’ kull varjetà ta’ tabakk mhux maħdum li
tidher fit-tabelli annessi mal-“kuntratti ta’ kultivazzjoni” kif ukoll dwar “kundizzjonijiet kumplimentari”, jiġifieri l-prezz
minimu medju għal kull produttur u l-prezz minimu medju għal kull grupp ta’ produtturi (ara, b’mod partikolari, il-premessi 77
sa 83 u 276 tad-deċiżjoni kkontestata).
Iktar ’il quddiem ser issir referenza għall-akkordju deskritt fil-punt 17 iktar ’il fuq bit-termini “akkordju tal-proċessuri”.
It-tieni akkordju identifikat fid-deċiżjoni kkontestata kien jinvolvi lit-tliet assoċjazzjonijiet agrikoli Spanjoli, jiġifieri
l-Asociación agraria de jóvenes agricultores (iktar ’il quddiem l-“ASAJA”), l-Unión de pequeños agricultores (iktar ’il quddiem
l-“UPA”) u l-Coordinadora de organizaciones de agricultores y ganaderos (iktar ’il quddiem il-“COAG”), kif ukoll il-Confederación
de cooperativas agrarias de España (iktar ’il quddiem iċ-“CCAE”). Dan l-akkordju kellu l-għan li jiffissa kull sena, matul
il-perijodu 1996/2001, il-livelli ta’ prezz skont il-grad ta’ kwalità ta’ kull varjetà ta’ tabakk mhux maħdum li tidher fit-tabelli
annessi mal-“kuntratti ta’ kultivazzjoni” kif ukoll il-“kundizzjonijiet kumplimentari” (ara, b’mod partikolari, il-premessi 77
sa 83 u 277 tad-deċiżjoni kkontestata).
Iktar ’il quddiem ser issir referenza għall-akkordju deskritt fil-punt 19 iktar ’il fuq bit-termini “akkordju tar-rappreżentanti
tal-produtturi”.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li kull wieħed minn dawn l-akkordji jikkostitwixxi ksur uniku u kontinwat
tal-Artikolu 81(1) KE (ara, b’mod partikolari, il-premessi 275 sa 277 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, hija imputat ir-responsabbiltà tal-akkordju tal-proċessuri lil dawn tal-aħħar, lil
Deltafina, lir-rikorrenti u lill-kumpanniji parent ta’ WWTE, jiġifieri Standard Commercial Corp. (iktar ’il quddiem “SCC”),
Standard Commercial Tobacco Co., Inc. (iktar ’il quddiem “SCTC”) u Trans-Continental Leaf Tobacco Corp. Ltd (iktar ’il quddiem
“TCLT”), u dik tal-akkordju tar-rappreżentanti tal-produtturi lil ASAJA, UPA, COAG u CCAE (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien,
ir-“rappreżentanti tal-produtturi”).
Fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ordnat lil dawn l-impriżi u lir-rappreżentanti tal-produtturi li jwaqqfu
immedjatament, jekk ma waqfux diġà, il-ksur imsemmi fl-Artikolu 1 u li jieqfu minn kull prattika restrittiva li għandha għan
jew effett identiku jew ekwivalenti.
Fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni imponiet multi kontra dawk l-impriżi kif ukoll kontra r-rappreżentanti
tal-produtturi, billi żammet lir-rikorrenti responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta kontra Agroexpansión, u lil SCC, SCTC u TCLT għall-ħlas tal-multa imposta kontra WWTE (ara l-punti 61
u 62 iktar ’il quddiem).
3.
Id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata
Il-punt 2.4 tad-deċiżjoni kkontestata huwa ddedikat għall-kwistjoni tad-destinatarji (premessi 357 sa 400 tad-deċiżjoni kkontestata).
Qabel kollox, il-Kummissjoni esponiet li huwa stabbilit li l-proċessuri u Deltafina kienu pparteċipaw direttament fl-akkordju
tal-proċessuri u r-rappreżentanti tal-produtturi fl-akkordju tar-rappreżentanti tal-proċessuri, b’tali mod li kull waħda minn
dawn l-impriżi u assoċjazzjonijiet “[kienet] mitluba tassumi r-responsabbiltà tal-ksur u [kienet] konsegwentement destinatarja
tad-[deċiżjoni kkontestata]” (premessi 357 u 358 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-premessi 359 sa 369 ta’ din id-deċiżjoni,
hija evalwat, b’mod iktar partikolari, ir-rwol ta’ Deltafina fl-akkordju tal-proċessuri.
Wara, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni tal-imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ kumpannija sussidjarja u tal-kumpannija
parent tagħha, u nnotat li, fil-kawża preżenti, dan kien jinsab fi tliet każijiet, b’mod partikolari dawk ta’ Agroexpansión,
ta’ WWTE u ta’ Taes (premessi 370 sa 400 tad-deċiżjoni kkontestata).
L-ewwel nett, f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni fakkret il-prinċipji applikabbli, fl-opinjoni tagħha, f’dan ir-rigward (premessi 371
sa 374 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’mod iktar partikolari, hija nnotat dan li ġej:
–        sabiex jiġi stabbilit jekk kumpannija parent għandhiex titqies bħala responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur tal-kumpannija
sussidjarja tagħha, huwa neċessarju li jiġi stabbilit li din tal-aħħar “ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq,
iżda essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet mogħtija lilha mill-kumpannija parent” (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’
Lulju 1972, Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, 48/69, Ġabra p. 619, punti 132 u 133);
–        skont ġurisprudenza stabbilita, meta kumpannija parent iżżomm il-kapital kollu tal-kumpannija sussidjarja tagħha, jista’ jitqies
b’mod leġittimu li hija effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha (sentenzi
tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Ottubru 1983, AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punt 50, u tas-16 ta’
Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, C-286/98 P, Ġabra p. I-9925, punt 29; sentenza tal-Qorti Ġenerali
tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, imsejħa “PVC II”, T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u
T-335/94, Ġabra p. II-931, punti 961 u 984);
–        din is-suppożizzjoni tista’ tiġi kkonfermata minn “fatturi partikolari għal ċerti kawżi”;
–        fil-każ ta’ sussidjarji li ma jkunux ikkontrollati 100 %, kumpannija parent tista’, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, tinfluwenza
l-politika tal-kumpannija sussidjarja tagħha meta jkollha, fil-mument meta jitwettaq il-ksur, il-maġġoranza tal-kapital azzjonarju
tagħha (sentenza Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 136) jew meta tkun “kostantement”
infurmata dwar il-prattiki tal-imsemmija kumpannija sussidjarja u tkun tiddetermina direttament l-aġir tagħha (sentenza AEG-Telefunken
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 52);
–        minn ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ impriża, meta jitpoġġa fil-kuntest tal-liġi tal-kompetizzjoni, għandu jinftiehem
li jfisser unità ekonomika mill-perspettiva tal-għan tal-akkordju kkonċernat, anki jekk mill-perspetiva ġuridika, din l-unità
ekonomika hija magħmula min-numru ta’ persuni naturali jew ġuridiċi (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB
et
vs Il-Kummissjoni, T‑9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 66, li tirreferi għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 1984,
Hydrotherm Gerätebau, 170/83, Ġabra p. 2999, punt 11).
It-tieni nett, qabel ma eżaminat fid-dettall il-każ ta’ Agroexpansión kif ukoll dak ta’ WWTE, il-Kummissjoni indikat, fil-premessa 375
tad-deċiżjoni kkontestata, dak li ġej:
“F’dan il-każ, tlieta mill-erba’ proċessuri Spanjoli tat-tabakk mhux maħdum huma kkontrollati (b’100 % jew 90 % tal-ishma)
minn kumpanniji multinazzjonali Amerikani. B’hekk jeżistu elementi fattwali oħrajn li jikkonfermaw il-preżunzjoni li l-aġir
ta’ Agroexpansión u WWTE għandu jiġi imputat lill-kumpannija(i) parent rispettiva(i) tagħhom – il-kumpannija parent u l-kumpannija
sussidjarja tagħha – għandhom jitqiesu bħala responsabbli
in solidum
għall-ksur ikkonstatat fid-[…] deċiżjoni [kkontestata].”
Fil-premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni żżid dan li ġej:
“[Min-naħa l-oħra], wara li ntbagħtet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u wara li nstemgħu il-partijiet, deher li l-provi
fil-proċess ma setgħux jiġġustifikaw konklużjoni simili dwar il-parteċipazzjonijiet ta’ Universal […] u Universal Leaf [Tobacco
Co. Inc.] f’Taes u Deltafina. Fil-fatt, [apparti] l-konnessjoni fil-kapital azzjonarju bejn il-kumpanniji parent u l-kumpanniji
sussidjarji tagħhom, il-proċess ma jagħti ebda indikazzjoni tal-parteċipazzjoni materjali ta’ Universal […] u Universal Leaf
fil-fatti eżaminati fid-[deċiżjoni kkontestata]. Għaldaqstant huma ma għandhomx ikunu d-destinatarji ta’ deċiżjoni f’dan il-każ.
L-istess konklużjoni tapplika
a fortiori
għal Intabex, peress li l-parteċipazzjoni tagħha ta’ 100 % f’Agroexpansión kienet purament finanzjarja.”
Fil-premessi 377 sa 386 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-każ ta’ Agroexpansión u tal-grupp Dimon.
Il-Kummissjoni b’mod partikolari rrilevat li, matul it-tieni simestru tas-sena 1997, Agroexpansión kienet ikkontrollata għal
kollox mir-rikorrenti, u dan permezz tal-kumpannija sussidjarja tagħha Intabex li tagħha kellha 100 % tal-ishma (premessa 377
tad-deċiżjoni kkontestata). Hija ddeduċiet minn dan li kien leġititmu li wieħed jippreżumi li, mill-inqas wara dak il-mument,
ir-rikorrenti kienet teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión (l-ewwel sentenza tal-premessa 378 tad-deċiżjoni
kkontestata). Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li elementi oħrajn tal-fajl tagħha – deskritti fil-premessa 379 tad-deċiżjoni
kkontestata – kienu jikkonfermaw il-“preżunzjoni [skont liema r-rikorrenti] kienet f’pożizzjoni li teżerċita influwenza determinanti”
(it-tieni sentenza tal-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-premessa 380 tad-deċiżjoni kkontestata, hija indikat li
jirriżulta minn dak li ntqal qabel li “[ir-rikorrenti] kienet infurmata dwar il-prattiki tal-kumpannija sussidjarja tagħha
li huma s-suġġett ta’ din id-deċiżjoni kif ukoll tal-kuntest li kienu jsiru fih u li inkwantu, wara l-1997, [ir-rikorrenti
kellha] l-ishma kollha tal-kumpannija sussidjarja tagħha, hija kienet f’pożizzjoni li effettivament teżerċita influwenza fuq
l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha”. Fil-premessa 382 ta’ dik id-deċiżjoni, hija ppreċiżat li “[l]-elementi fattwali
li Agroexpansión wasslet għall-attenzjoni tar-[rikorrenti] fil-korrispondenza tagħha kellhom jipprovokaw reazzjoni immedjata
min-naħa tagħha, jew billi titbiegħed, kif kellha tagħmel, minn kull ksur possibbli tar-regoli tal-kompetizzjoni, jew billi
teżiġi li t-tmexxija ta’ Agroexpansión ittemm kull aġir potenzjalment antikompetittiv”, qabel ma kkonstatat li “[ir-rikorrenti]
finalment ma għamlet xejn ta’ dan it-tip”.
Barra minn hekk, fil-premessa 381 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat bħala infondati l-argumenti mqajma
mir-rikorrenti fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex turi li Agroexpansión kienet taġixxi b’mod
awtonomu fis-suq.
Finalment, il-Kummissjoni ċaħdet l-allegazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li hija kienet kisret il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni
billi żammet lil din responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur tal-kumpannija sussidjarja tagħha, filwaqt li ma għamlitx
l-istess fir-rigward tal-kumpannija parent ta’ Cetarsa, jiġifieri Sociedad estatal de participaciones industriales (iktar
’íl quddiem “Sepi”). Il-Kummissjoni ġġustifikat din id-differenza fit-trattament permezz tal-fatt li, bil-kontra ta’ dak li
affermat ir-rikorrenti, “il-fajl [tagħha] […] ma [kienx fih] kommunikazzjoni diretta bejn Cetarsa u Sepi dwar is-suġġett ta’
din il-kawża”, li “il-parteċipazzjoni ta’ Sepi f’Cetarsa [dehret li kienet] essenzjalment finanzjarja, analoga għar-rabta
bejn Intabex u Agroexpansión”, li “Cetarsa (bil-kontra ta’ Agroexpansión) [kienet tgħaqqad] flimkien kull attività ta’ pproċessar
ta’ tabakk fil-grupp Sepi u, minħabba din l-istess raġuni, [kienet] manifestament ġestita b’mod separat” u, fl-aħħar, li “Cetarsa
ma [kinitx kumpannija] sussidjarja b’100 % ta’ Sepi” (premessa 384 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-Kummissjoni kkonkludiet minn dawn id-diversi elementi li r-rikorrenti “[kellha] tinżamm responsabbli
in solidum
, ma’ Agroexpansión, għall-aġir ta’ din tal-aħħar stabbilit mid-[deċiżjoni kkontestata] għall-perijodu bejn it-tieni semestru
tal-1997 sal-10 ta’ Awwissu 2001” (premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fil-Premessi 387 sa 400 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-każ ta’ WWTE. Hija kkonstatat li, matul il-perjodu
mill-1995 sa Mejju 1998, din tal-aħħar kienet ikkontrollata konġuntament minn SCC (permezz ta’ SCTC u TCLT) u mill-president
ta’ WWTE u l-familja tiegħu, u semmiet sensiela ta’ elementi li jistabbilixxu li, matul dak l-istess perjodu, SCC “u/jew is-sussidjarji
tagħha” kienu eżerċitaw influwenza effettiva fuq l-aġir ta’ WWTE fi Spanja (premessa 391 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward
tat-tieni perijodu, minn Mejju 1998 sad-data tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni invokat sensiela ta’ elementi li juru
li SCC, kemm direttament kif ukoll permezz ta’ SCTC u TCLT, kellha l-kontroll esklużiv ta’ WWTE u kienet teżerċita influwenza
determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din tal-aħħar. Hija ddikjarat ukoll li “[l]-argumenti mressqa minn SCC fir-risposta
tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma [jiġġustifikawx] konklużjoni differenti f’dan ir-rigward” (premessa 399 tad-deċiżjoni
kkontestata). Fid-dawl ta’ dawn l-elementi differenti, il-Kummissjoni kkonkludiet li, mill-inqas mill-1996, “SCC u/jew il-kumpanniji
sussidjarji tagħha SCTC u TCLT” kellhom influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ WWTE u li kellhom għaldaqstant
jinżammu responsabbli
in solidum
għall-prattiċi li hija akkużata bihom din tal-aħħar u jidhru fost id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata (premessa 400
tad-deċiżjoni kkontestata).
4.
Iffissar tal-ammont tal-multi
Fil-premessi 404 sa 458 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni tal-multi li kellhom jiġu imposti
fuq id-destinatarji tagħha.
L-ammonti tal-multi ġew iddeterminati mill-Kummissjoni skont il-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur inkwistjoni, jiġifieri
ż-żewġ kriterji msemmija espliċitament fl-Artikolu 23(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002,
fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), u fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, li kien, skont id-deċiżjoni kkontestata, applikabbli
fil-mument meta twettaq il-ksur (premessi 404 u 405 tad-deċiżjoni kkontestata).
Sabiex tiffissa l-ammont tal-multa imposta kontra kull waħda mid-destinatarji, il-Kummissjoni applikat il-metodu stabbilit
fil-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) [KEFA] (ĠU
Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171), iktar ’il quddiem il-“linji gwida”), anki jekk ma tkunx saret referenza
espliċita għalihom. Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll jekk, u sa fejn, id-destinatarji kinux jissodisfaw
ir-rekwiżiti stabbiliti bil-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.

Ammont inizjali tal-multi
Qabel kollox, fil-premessa 414 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkwalifikat il-ksur bħala “serju ħafna”, wara li
eżaminat, fil-premessi 408 sa 413 ta’ dik id-deċiżjoni, in-natura proprja tagħhom, l-impatt konkret tagħhom fuq is-suq, il-firxa
tas-suq ġeografiku inkwistjoni u d-daqs tas-suq tal-prodott inkwistjoni.
Sussegwentement, il-Kummissjoni stmat, fil-premessa 415 tad-deċiżjoni kkontestata, li kellha “tieħu inkunsiderazzjoni l-kobor
speċifiku ta’ kull impriża u b’hekk tal-effett reali tal-aġir li jikkostitwixxi ksur tagħha fuq il-kompetizzjoni sabiex l-effett
dissważiv tal-multa imposta fuq kull impriża jkun proporzjonat għall-kontribuzzjoni tagħha fl-aġir illegali li għandu jiġi
ssanzjonat”.
Il-Kummissjoni għamlet distinzjoni bejn l-akkordju tal-proċessuri (premessi 416 sa 424 tad-deċiżjoni kkontestata) u dak tar-rappreżentanti
tal-produtturi (premessi 425 sa 431 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fir-rigward tal-akkordju tal-proċessuri, fl-ewwel lok, il-Kummissjoni qieset li “il-multi [kellhom] jinqasmu f’diversi livelli
fid-dawl tal-kontribuzzjoni fl-aġir li jikkostitwixxi ksur u fid-dawl tal-pożizzjoni fis-suq okkupata minn kull parti inkwistjoni”
(premessa 416 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ddikjarat li “kienet Deltafina li [kellha] tirċievi l-ammont inizjali tal-multa l-aktar għoli
minħabba l-pożizzjoni tagħha fl-ogħla livell fis-suq bħala x-xerrejja prinċipali tat-tabakk ipproċessat Spanjol” (premessa 417
tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-proċessuri, il-Kummissjoni ddeċidiet li l-“kontribuzzjoni” tagħhom għall-prattiki illegali “[setgħet]
bejn wieħed u ieħor titqies bħala simili” (premessa 418 tad-deċiżjoni kkontestata). Madankollu, hija kienet tal-fehma li kellhom
jitqiesu d-daqsijiet differenti tagħhom u l-ishma mis-suq rispettivi tagħhom, u fuq dik il-bażi, qassmithom fi tliet kategoriji.
B’hekk, il-Kummissjoni poġġiet lil Cetarsa fl-ewwel kategorija, ikkwalifikata bħala “partikolari”, peress li din kienet “bil-kbir
il-proċessur Spanjol prinċipali” u kellha, minħabba dan il-fatt, tingħata l-ogħla ammont inizjali (premessa 419 tad-deċiżjoni
kkontestata). Fit-tieni kategorija poġġiet lil Agroexpansión u lil WWTE billi indikat li kull waħda minnhom kellha sehem mis-suq
ta’ madwar 15 % u kellu jiġi impost fuqhom l-istess ammont inizjali (premessa 420 tad-deċiżjoni kkontestata). Finalment, fit-tielet
kategorija, hija poġġiet lil Taes għar-raġuni li din kellha biss sehem mis-suq ta’ 1.6 % u kellha, għalhekk, tingħata l-ammont
inizjali l-iktar baxx (premessa 421 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fit-tieni lok, sabiex tiżgura li l-multa jkollha effett dissważiv biżżejjed, il-Kummissjoni kkunsidrat li kien meħtieġ li
tapplika koeffiċjent multiplikatur ta’ 1.5 – jiġifieri żieda ta’ 50 % – fuq l-ammont inizjali stabbilit għal WWTE, u koeffiċjent
multiplikatur ta’ 2 – jiġifieri żieda ta’ 100 % – fuq l-ammont inizjali stabbilit għal Agroexpansión (premessa 423 tad-deċiżjoni
kkontestata). Hija stmat, effettivament, li kien hemm lok li jiġi kkunsidrat il-fatt li, minkejja s-sehem mis-suq relattivament
limitat tagħhom fis-suq tax-xiri tat-tabakk mhux maħdum Spanjol, dawk iż-żewġ proċessuri kienu jappartjenu għal kumpanniji
multinazzjonali b’saħħa ekonomika u finanzjarja kunsiderevoli u li, “barra minn hekk”, huma kienu aġixxew “taħt l-influwenza
deċiżiva tal-kwartjieri ġenerali tal-kumpanniji parent rispettivi tagħhom” (premessa 422 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dawl ta’ dawn id-diversi elementi, il-Kummissjoni ffissat l-ammont inizjali tal-multi għall-proċessuri u għal Deltafina
fil-premessa 424 tad-deċiżjoni kkontestata:
–        Deltafina: EUR 8 000 000;
–        Cetarsa: EUR 8 000 000;
–        Agroexpansión: EUR 1 800 000 x 2 = EUR 3 600 000;
–        WWTE: EUR 1 800 000 x 1,5 = EUR 2 700 000;
–        Taes: EUR 200 000.
Fir-rigward tal-akkordju tar-rappreżentanti tal-produtturi, il-Kummissjoni kkunsidrat li ma kienx hemm lok għalfejn tiġi imposta
fuq kull wieħed minnhom ħlief multa simbolika ta’ EUR 1 000 (premessi 425 u 430 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija ġġustifikat
il-pożizzjoni tagħha mill-fatt li “l-kuntest leġiżlattiv li jirregola n-negozjati kollettivi ta’ kuntratti standard setgħa
joħloq livell kunsiderevoli ta’ inċertezza fir-rigward tal-legalità tal-aġir tar-rappreżentanti tal-produtturi u tal-proċessuri
fil-kuntest ferm preċiż tan-negozjati kollettivi tal-ftehim standard” (premessa 428 tad-deċiżjoni kkontestata), u dan billi
bbażat ruħha fuq ċerti elementi msemmija fil-premessa 427 tad-deċiżjoni kkontestata. Hija rrilevat ukoll li “l-eżistenza u
r-riżultati tan-negozjati fuq il-kuntratti standard kienu ġeneralment pubbliċi u […] l-ebda awtorità qatt ma [kienet] poġġiet
indiskussjoni l-kompatibbiltà tagħhom kemm mad-dritt Komunitarju, kif ukoll mad-dritt Spanjol qabel il-bidu ta’ din il-proċedura”
(premessa 429 tad-deċiżjoni kkontestata).

Ammont bażiku tal-multi
Fil-premessi 432 u 433 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni tat-tul tal-ksur ilmentat kontra l-proċessuri
u Deltafina. Hija ffissat dak it-tul ta’ żmien għal ħames snin u erba’ xhur, li jikkorrispondi għal ksur ta’ żmien twil. Konsegwentement,
hija żiedet b’50 % l-ammont inizjali tal-multa imposta kontra kull wieħed mill-proċessuri u Deltafina.
Għaldaqstant, l-ammonti bażiċi tal-multi ġew stabbiliti skont kif ġej:
–        Deltafina: EUR 12 000 000;
–        Cetarsa: EUR 12 000 000;
–        Agroexpansión: EUR 5 400 000;
–        WWTE: EUR 4 050 000;
–        Taes: EUR 300 000;
–        ASAJA: EUR 1 000;
–        UPA: EUR 1 000;
–        COAG: EUR 1 000;
–        CCAE: EUR 1 000 (premessa 434 tad-deċiżjoni kkontestata).

Ċirkustanzi aggravanti u attenwanti
L-ammont bażiku tal-multa imposta fuq Deltafina ġie miżjud b’50 % abbażi ta’ ċirkustanzi aggravanti għar-raġuni li dik l-impriża
kellha rwol ta’ mexxejja fil-kuntest tal-akkordju tal-proċessuri (premessi 435 u 436 tad-deċiżjoni kkontestata).
Abbażi taċ-ċirkustanzi attenwanti, il-Kummissjoni rrilevat, fil-premessa 437 tad-deċiżjoni kkontestata, li “l-istess fatturi
msemmija fil-premessi 427 sa 429 [tad-deċiżjoni kkontestata setgħu] japplikaw għall-aġir tal-proċessuri unikament fir-rigward
tan-negozjati pubbliċi tagħhom u l-konklużjoni ta’ kuntratti standard (b’mod partikolari n-negozjati dwar il-meded tal-prezzijiet
u l-kundizzjonijiet kumplimentari) mar-rappreżentanti tal-produtturi”.
Fil-premessa 438 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li, fir-rigward tal-akkordji “sigrieti”, dwar il-prezzijiet
medji ta’ provvista (massimi) u t-tqassim tal-kwantitajiet ta’ kull varjetà ta’ tabakk mhux maħdum konklużi mill-proċessuri,
il-prattiki ta’ dawn tal-aħħar kienu “marru nettament lil hinn minn dak li kien jipprevedi l-qafas ġuridiku applikabbli, in-negozjati
pubbliċi u l-akkordji mar-rappreżentanti tal-produtturi”. Hija madankollu rrikonoxxiet li “in-negozjati pubbliċi bejn ir-rappreżentanti
tal-produtturi u l-proċessuri [kienu] ddeterminaw, għall-inqas sa ċertu punt, il-kuntest materjali (b’mod partikolari f’dak
li jirrigwarda l-okkażjonijiet biex jilħqu ftehim u biex jadottaw pożizzjoni komuni) li fih il-proċessuri setgħu jiżviluppaw,
minbarra l-pożizzjoni komuni li kellhom jadottaw fil-kuntest tan-negozjati pubbliċi, l-istrateġija sigrieta tagħhom dwar il-prezzijiet
ta’ provvista medji (massimi) u l-kwantitajiet”.
Fid-dawl tal-elementi msemmija fil-punti 54 u 55 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ddeċidiet li tnaqqas b’40 % l-ammonti bażiċi
tal-multi imposti kontra l-proċessuri u Deltafina (premessa 438 tad-deċiżjoni kkontestata). L-ammont bażiku tal-multa imposta
kontra Agroexpansión b’hekk ġie ffissat għal EUR 3 240 000 (premessa 439 tad-deċiżjoni kkontestata).

Limitu massimu tal-multa prevista fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
Fil-premessi 440 sa 447 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat jekk kienx hemm lok li tadatta l-ammonti bażiċi
kkalkolati għad-diversi destinatarji sabiex dawk l-ammonti ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ stabbilit mill-Artikolu 23(2)
tar-Regolament Nru 1/2003.
Fil-premessa 441 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddikjarat li, meta l-kumpanniji inkwistjoni jkunu jappartjenu għal
grupp, u meta jkun stabbilit li l-kumpanniji parent ta’ dawk il-kumpanniji jkunu eżerċitaw influwenza determinanti fuq dawn
tal-aħħar u li, konsegwentement, dawk il-kumpanniji parent huma responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multi imposti kontra l-kumpannija sussidjarja tagħhom, huwa d-dħul mill-bejgħ fuq livell dinji tal-grupp li
għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat il-limitu massimu msemmi iktar ’il fuq.
Wara li fakkret, fil-premessa 442 tad-deċiżjoni kkontestata, li r-rikorrenti kienu responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta kontra Agroexpansión, il-Kummissjoni stmat, fil-premessa 446 ta’ dik id-deċiżjoni, li l-ammont
tal-imsemmija multa ma kellux jiġi adattat, peress li d-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat tar-rikorrenti kien jammonta għal 1 271 700 000
dollaru Amerikan (USD) fl-2003. B’hekk, l-ammont tal-multa ta’ Agroexpansión, qabel l-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar
il-kooperazzjoni, baqa’ ffissat għal EUR 3 240 000 (premessa 447 tad-deċiżjoni kkontestata).

Applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni u l-ammont finali tal-multi
Fil-premessi 448 sa 456 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni esprimiet ruħha fuq l-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar
il-kooperazzjoni fil-każ tal-proċessuri u ta’ Deltafina. Hija tat tnaqqis fil-multa ta’ 20 % lil Agroexpansión b’mod konformi
mal-ewwel inċiż tal-paragrafu 2 tal-punt D ta’ dik il-komunikazzjoni (premessa 454 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’mod konformi mal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni ffissat l-ammonti tal-multi skont kif ġej:
–        Deltafina: EUR 11 880 000;
–        Cetarsa: EUR 3 631 500;
–        Agroexpansión: EUR 2 592 000;
–        WWTE: 1 822 500 euros;
–        Taes: EUR 108 000;
–        ASAJA: EUR 1 000;
–        UPA: EUR 1 000;
–        COAG: EUR 1 000;
–        CCAE: EUR 1 000 (premessa 458 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti ġiet iddikjarata responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta kontra Agroexpansión, u SCC, SCTC u TCLT għall-ħlas ta’ dik imposta kontra WWTE (premessa 458
u l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Fil-21 ta’ Jannar 2005, SCC, SCTC u TCLT ippreżentaw rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata (Kawża T‑24/05) u
WWTE ppreżentat rikors għat-tnaqqis tal-multa imposta kontriha minn dik id-deċiżjoni (Kawża T‑37/05).
Fit-22 ta’ Jannar 2005, Agroexpansión ippreżentat ukoll rikors għat-tnaqqis tal-multa imposta kontriha mid-deċiżjoni kkontestata
(Kawża T-38/05).
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-28 ta’ Jannar 2005, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
B’ittra ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-1 ta’ Awwissu 2005, ir-rikorrenti talbet li l-kawża preżenti tingħaqad
mal-Kawżi T‑24/05, T‑37/05 u T‑38/05.
Il-Kummissjoni indikat lill-Qorti Ġenerali, b’ittra ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-7 ta’ Settembru 2005,
li hija kkunsidrat li t-tagħqid tal-erba’ kawżi ma jippermettix li titjieb kunsiderevolament l-effettività tal-proċedura u
li kienet ser tħalli lilha tiddeċiedi jekk kienx konvenjenti jew le li tilqa’ din it-talba għal tagħqid.
Il-Qorti Ġenerali ma laqgħetx din it-talba għal tagħqid.
Fid-dawl tar-rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (Ir-Raba’ Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest
tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, stiednet lill-Kummissjoni
sabiex twieġeb għal ċerti domandi. Il-Kummissjoni laqgħet din it-talba fit-terminu stabbilit.
It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta li saret fis-17 ta’
Ġunju 2009.
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla l-Artikoli 1, 3 u 5 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn dawn jirrigwardaw lilha;
–        sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li l-Kummissjoni imponiet kontra Agroexpansión u, fuq bażi
in solidum,
kontra r-rikorrenti;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors bl-eċċezzjoni tat-tielet motiv, li għandu jintlaqa’ parzjalment;
–        tikkundanna lir-rikorrenti tbati l-ispejjeż tagħha stess kif ukoll parti mill-ispejjeż tal-Kummissjoni jew, sussidjarjament,
tikkundanna lil kull parti tbati l-ispejjeż tagħha stess.

Id-dritt
Fir-rikors, ir-rikorrenti tinvoka, insostenn tar-rikors, erba’ motivi bbażati:
–        l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE, tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità;
–        it-tieni wieħed, fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ responsabbiltà personali;
–        it-tielet, fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ responsabbiltà personali kif ukoll tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003;
–        ir-raba’, fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Matul is-seduta, ir-rikorrenti invokat motiv supplimentari, ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
L-ewwel, it-tieni u l-ħames motivi huma invokati, essenzjalment, insostenn tat-talbiet intiżi għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni
kkontestata. It-tielet u r-raba’ motivi huma invokati insostenn tat-talbiet intiżi għar-riforma ta’ dik id-deċiżjoni.
Il-ħames motiv ser jiġi eżaminat wara l-ewwel wieħed, u t-tielet motiv wara l-ħames wieħed.
1.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE, tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-prinċipju ta’
proporzjonalità

L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tallega li l-Kummissjoni wettqet żball manifest meta kkunsidrat li hija kellha influwenza determinanti fuq Agroexpansión
matul il-perjodu tal-ksur u meta żammitha, minħabba dak il-fatt, responsabbli
in solidum
għall-ksur. B’hekk, skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ma kellhiex dritt, min-naħa waħda, li tindirizzalha d-deċiżjoni kkontestata
u, min-naħa l-oħra, li tibbaża ruħha fuq id-dħul mill-bejgħ globali tagħha għall-applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 %
tad-dħul mill-bejgħ previst mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Insostenn tal-allegazzjonijiet tagħha, fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li mill-ġurisprudenza u mill-prattika deċiżjonali
tal-Kummissjoni jirriżulta li s-sempliċi fatt li kumpannija parent ikollha l-kapital kollu tal-kumpannija sussidjarja tagħha
ma huwiex biżżejjed biex tinżamm responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ din tal-aħħar. Barra minn hekk, għandu
jintwera b’mod ċar li l-kumpannija parent imsemmija pparteċipat direttament fil-prattiki illegali inkwistjoni, li hija responsabbli
għall-implementazzjoni tagħhom, li pparteċipat f’laqgħat tal-akkordju jew kienet involuta direttament fil-ksur, pereżempju
billi tat struzzjoni lill-kumpannija sussidjarja tagħha biex twettaq dak il-ksur. Ir-rikorrenti tinvoka, b’mod partikolari,
il-punti 28 u 29 tas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tosserva li l-elementi invokati mill-Kummissjoni fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata ma
jurux li hija kienet teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión. Hija tiċħad, b’mod iktar partikolari,
l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li hija kienet infurmata bil-prattiki illegali inkwistjoni.
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, ir-rikorrenti tikkontesta li rċeviet ir-“rapporti tal-attivitajiet” u l-“field reports” imsemmija
f’dik il-premessa. Hija tindika li, għalkemm dawk ir-rapporti kienu tradotti sistematikament bl-Ingliż, dan kien sabiex jiġi
ffaċilitat l-eżerċizzju tal-funzjonijiet ta’ wieħed mill-membri tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión, T., li ma jitkellimx
bl-Ispanjol. Hija tikkontesta li dan tal-aħħar kien maħtur bħala membru tal-bord tad-diretturi sabiex jirrappreżenta hemmhekk
l-interessi tal-grupp Dimon u barra minn hekk tippreċiża li dan ġie sospiż temporanjament mir-responsabbiltajiet tiegħu kollha
fi ħdan dak il-grupp wara kawża li hija kienet ippreżentat kontra l-azzjonisti l-qodma ta’ Intabex.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tiċħad l-allegazzjoni, li tinsab fl-istess premessa, li tgħid li hemm għadd ta’ eżempji ta’ korrispondenza
mingħand Agroexpansión li bihom ġiet infurmata dwar il-prattiki illeċiti inkwistjoni. Fir-rigward, b’mod iktar partikolari,
tal-faks tal-14 ta’ Diċembru 1998 ta’ B, id-direttur ġenerali ta’ Agroexpansión, hija kienet indirizzata mhux lir-rikorrenti,
iżda lil D, “impjegat tad-dipartiment finanzjarju ta’ Dimon International, Inc.”, u kien fiha biss informazzjoni dwar kuntratt
ta’ bejgħ tat-tabakk ipproċessat konkluż bejn Agroexpansión u Deltafina. F’dak li jirrigwarda l-email ta’ B. lil S tat-30 ta’
Ottubru 2000, l-iskop prinċipali tagħha kien li tinforma lil dan tal-aħħar dwar riskju ta’ strajk min-naħa tal-produtturi
tat-tabakk. Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, S ma kienx impjegat minnha, iżda minn Dimon International Services, kien
inkarigat mill-koordinazzjoni tal-bejgħ tat-tabakk ipproċessat fl-Ewropa u ma kienx membru tal-bord tad-diretturi jew diriġent
ta’ xi waħda mill-kumpanniji li jappartjenu għall-grupp Dimon. L-istess kunsiderazzjonijiet japplikaw għall-email mibgħuta
minn B. lil S fid-9 ta’ Mejju 2001.
It-tielet nett, f’dak li jirrigwarda l-korrispondenza l-oħra msemmija fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti
ssostni li ebda waħda minnhom ma kienet tirreferi direttament jew indirettament għall-prattiki illeċiti inkwistjoni jew għall-politika
ta’ xiri tat-tabakk mhux maħdum Spanjol ta’ Agroexpansión.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li Agroexpansión dejjem aġixxiet bħala entità ekonomika awtonoma fis-suq tax-xiri tat-tabakk
mhux maħdum fi Spanja, billi hija ddeterminat il-politika kummerċjali tagħha stess.
Insostenn ta’ din l-affermazzjoni, ir-rikorrenti, wara li fakkret li Agroexpansión kellha “tmexxija lokali”, invokat l-elementi
segwenti:
–        fit-18 ta’ Novembru 1997, meta akkwistat, permezz ta’ Intabex, 100 % tal-ishma ta’ Agroexpansión, ġie deċiż li jinżammu fil-karigi
tagħhom id-diretturi ta’ din tal-aħħar, b’mod partikolari l-azzjonist fundatur u d-direttur ġenerali tagħha (sa Diċembru 2004),
B;
–        skont “kuntratt ta’ tmexxija” konkluż fl-istess data bejn Agroexpansión u B. (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ tmexxija”),
dan tal-aħħar biss seta’ jikkonkludi l-kuntratti ta’ xiri tat-tabakk mhux maħdum u jiddefinixxi u jimplementa l-politika ta’
xiri tat-tabakk mhux maħdum ta’ dik il-kumpannija;
–        id-deċiżjonijiet meħuda minn B. fir-rigward tax-xiri ta’ tabakk mhux maħdum ma kinux suġġetti għal approvazzjoni preliminari
jew ratifika posterjuri mill-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión;
–        B huwa l-uniku membru tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión li pparteċipa fil-laqgħat mal-proċessuri l-oħrajn jew mal-produtturi
tat-tabakk mhux maħdum;
–        ebda wieħed mill-erba’ membri tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión ma kien simultanjament membru tal-bord tad-diretturi
jew tal-korpi ta’ tmexxija tar-rikorrenti;
–        hija ma tat ebda ordni jew struzzjoni lil Agroexpansión b’rabta mal-laqgħat imsemmija iktar ’il fuq jew mal-politika ta’ xiri
ta’ din tal-aħħar;
–        hija qatt ma stabbilixxiet xi mekkaniżmu ta’ kontroll tal-attivitajiet ta’ xiri ta’ Agroexpansión.
Il-Kummissjoni titlob sabiex l-ewwel motiv jiġi miċħud.
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni ssostni li mill-ġurisprudenza u mill-prattika deċiżjonali tagħha jirriżulta li, meta kumpannija
parent ikollha l-ishma kollha tal-kumpannija sussidjarja tagħha, jista’ jiġi preżunt li hija effettivament teżerċita influwenza
determinanti fuq l-aġir kummerċjali ta’ dik il-kumpannija sussidjarja u, għaldaqstant, hija tista’ tinżamm responsabbli għall-ksur
imwettaq minn din tal-aħħar. B’hekk, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata li tipprovdi elementi ta’ prova supplimentari. Il-Kummissjoni
tippreċiża li l-kumpannija parent tista’ tikkonfuta din il-preżunzjoni billi tressaq provi ta’ natura li juru li l-kumpannija
sussidjarja tagħha taġixxi fir-realtà b’mod awtonomu fis-suq.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tikkontesta li r-rikorrenti ressqet tali prova f’dan il-każ. Hija tal-fehma li l-fatt li Agroexpansión
għandha tmexxija lokali tagħha stess ma huwiex suffiċjenti, fih innifsu, biex jiġi stabbilit li hija kienet qiegħda taġixxi
b’mod awtonomu u tirrileva li l-kuntratt ta’ tmexxija jipprevedi li B. huwa suġġett għas-“sistemi” u għall-“proċeduri” imposti
mill-bord tad-diretturi ta’ dik il-kumpannija.
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni ssostni li fil-fajl tagħha hemm elementi li jikkonfermaw li r-rikorrenti effettivament kienet
teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión. B’mod partikolari, hija ssostni li T. kien ġie nnominat bħala
membru tal-bord tad-diretturi ta’ din tal-aħħar sabiex jirrappreżenta hemmhekk l-interessi tal-grupp Dimon u li ma huwiex
plawżibbli, meta titqies l-importanza tal-funzjonijiet tiegħu fi ħdan dak il-grupp, li huwa qatt ma informa lir-rikorrenti
dwar ir-“rapporti tal-attivitajiet” u l-“field reports” imsemmija fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata. Il-Kummissjoni
tiddikjara wkoll li, minbarra dawk ir-rapporti, jirriżulta mill-korrispondenza msemmija f’dik il-premessa li r-rikorrenti
kienet inżammet infurmata minn Agroexpansión dwar il-prattiki illegali inkwistjoni. Finalment, dokumenti oħrajn imsemmija
fl-istess premessa juru b’mod ċar li r-rikorrenti kienet teżerċita influwenza determinanti fuq ċerti attivitajiet kummerċjali
essenzjali ta’ Agroexpansión, fosthom in-negozjar u l-eżekuzzjoni ta’ kuntratti ma’ Cetarsa u Deltafina, u li hija kienet
infurmata mill-kumpannija sussidjarja tagħha dwar il-kundizzjonijiet ta’ xiri u tal-qafas ġuridiku fis-seħħ fis-settur tat-tabakk
mhux maħdum fi Spanja.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jiġi mfakkar li d-dritt tal-kompetizzjoni jikkonċerna l-attivitajiet tal-impriżi (sentenza tal-Qorit tal-Ġustizzja
tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 59), u li
l-kunċett ta’ impriża jinkludi kull entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku ta’ din
l-entità u mill-mod li bih tiġi ffinanzjata (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, C-189/02 P, C-202/02 P, C‑205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425, punt 112).
Il-ġurisprudenza ppreċiżat ukoll li l-kunċett ta’ impriża, meta jitqiegħed f’dan il-kuntest, għandu jinftiehem bħala li jkopri
unità ekonomika anki jekk, mill-perspettiva ġuridika, din l-unità ekonomika hija magħmula minn diversi persuni fiżiċi jew
ġuridiċi (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Diċembru 2006, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de
Servicio, C-217/05, Ġabra p. I-11987, punt 40, u tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Settembru 2005, DaimlerChrysler vs Il-Kummissjoni,
T‑325/01, Ġabra p. II-3319, punt 85).
Meta entità ekonomika bħal din tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali,
twieġeb għal dan il-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Il-Kummissjoni vs
Anic Partecipazioni, C-49/92 P, Ġabra p. I-4125, punt 145; tas-16 ta’ Novembru 2000, Cascades vs Il-Kummissjoni, C-279/98 P,
Ġabra p. I-9693, punt 78, u tal-11 ta’ Diċembru 2007, ETI
et
, C-280/06, Ġabra p. I-10893, punt 39).
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar f’liema ċirkustanzi persuna ġuridika li ma tkunx l-awtriċi ta’ ksur tista’ madankollu tiġi
ppenalizzata, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li l-aġir ta’ kumpannija sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija
parent b’mod partikolari meta, għalkemm ikollha personalità ġuridika distinta, dik il-kumpannija sussidjarja ma tkunx tiddetermina
b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq, iżda essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet mogħtija lilha mill-kumpannija parent
(sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq, punti 132 u 133;
tal-14 ta’ Lulju 1972, Geigy vs Il-Kummissjoni, 52/69, Ġabra p. 787, punt 44, u tal-21 ta’ Frar 1973, Europemballage u Continental
Can vs Il-Kummissjoni, 6/72, Ġabra p. 215, punt 15), b’mod partikolari fir-rigward tar-rabtiet ekonomiċi, organizzattivi u
ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawk iż-żewġ entitajiet ġuridiċi (ara, b’analoġija, is-sentenzi Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 89 iktar ’il fuq, punt 117, u ETI
et
, punt 91 iktar ’il fuq, punt 49).
Fil-fatt, f’tali sitwazzjoni, il-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha jiffurmaw parti mill-istess unità ekonomika
u, għaldaqstant, jiffurmaw impriża waħda fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punti 89 u 90 iktar ’il fuq. Fil-fatt, ma
hijiex ir-relazzjoni ta’ instigazzjoni fir-rigward tal-ksur bejn il-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha, u
lanqas ma huwa, iktar u iktar, l-involviment tal-kumpannija parent fl-imsemmi ksur, iżda l-fatt li dawn jikkostitwixxu impriża
waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE li jagħti lill-Kummissjoni s-setgħa li tindirizza d-deċiżjoni li timponi multi fuq il-kumpannija
parent (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Diċembru 2007, Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑112/05, Ġabra p. II‑5049, punt 58).
Jirriżulta wkoll mill-ġurisprudenza li l-Kummissjoni ma tistax sempliċement tikkonstata li l-kumpannija parent tinsab f’pożizzjoni
li teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha, iżda trid tivverifika wkoll jekk dik l-influwenza
effettivament ġietx eżerċitata (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar
’il fuq, punt 137, u AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq, punt 50).
Fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja tagħha li wettqet ksur tar-regoli
tal-kompetizzjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din il-kumpannija
sussidjarja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq, punti 136
u 137), u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni sempliċi li tgħid li l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita
influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza AEG-Telefunken vs Il‑Kummissjoni,
punt 29 iktar ’il fuq, punt 50, u s-sentenza PVC II, punt 29 iktar ’il fuq, punti 961 u 984).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tipprova li l-kumpannija parent hija proprjetarja tal-kapital kollu
tal-kumpannija sussidjarja sabiex tippreżumi li din tal-ewwel teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali
ta’ din il-kumpannija sussidjarja. Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija parent
responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq il-kumpannija sussidjarja tagħha, sa kemm l-imsemmija kumpannija parent, li għandha l-oneru
li tinverti din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li l-kumpannija sussidjarja tagħha taġixxi
b’mod awtonomu fis-suq (ara, f’dan is-sens, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq, punt 29).
Għalkemm huwa minnu li fil-punti 28 u 29 tas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, punt 29 iktar ’il fuq,
il-Qorti tal-Ġustizzja semmiet, minbarra ż-żamma ta’ 100 % tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja, ċirkustanzi oħra, bħan-nuqqas
ta’ kontestazzjoni tal-influwenza li l-kumpannija parent teżerċita fuq il-politika kummerċjali tal-kumpannija sussidjarja
tagħha u r-rappreżentazzjoni komuni taż-żewġ kumpanniji matul il-proċedura amministrattiva, madankollu xorta jibqa’ l-fatt
li l-Qorti tal-Ġustizzja indikat dawn iċ-ċirkustanzi biss bl-għan li tesponi l-elementi kollha li fuqhom il-Qorti Ġenerali
kienet ibbażat ir-raġunament tagħha u mhux sabiex tissuġġetta l-implementazzjoni tal-preżunzjoni msemmija fil-punt 95 ta’
din is-sentenza għall-produzzjoni ta’ ħjiel supplementari fir-rigward tal-fatt li l-kumpannija parent effettivament eżerċitat
influwenza (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Ottubru 2008, Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il-Kummissjoni, T‑69/04,
Ġabra p. II-2567, punt 57).
Finalment, għandu jiġi ppreċiżat li l-preżunzjoni bbażata fuq iż-żamma tat-totalità tal-kapital tista’ tapplika mhux biss
f’każ fejn teżisti relazzjoni diretta bejn il-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha, iżda wkoll f’każijiet,
bħal fil-kawża preżenti, fejn din ir-relazzjoni hija indiretta, permezz ta’ sussidjarja intermedjarja.
Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni tista’, permezz
ta’ deċiżjoni, timponi kontra l-impriżi li jkunu kisru l-Artikolu 81(1) KE, multi li ma jistgħux jaqbżu l-10 % tad-dħul mill-bejgħ
miksub matul is-sena finanzjarja preċedenti minn kull waħda mill-impriżi li jkunu pparteċipaw fil-ksur. L-istess indikazzjoni
tinsab fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17.
Id-dħul mill-bejgħ imsemmi f’dawk id-dispożizzjonijiet huwa relatat, skont ġurisprudenza stabbilita dwar l-Artikolu 15(2)
tar-Regolament Nru 17, mad-dħul mill-bejgħ globali tal-impriża kkonċernata (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Ġunju 1983,
Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 119; sentenzi tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T‑236/01, T‑239/01, T‑244/01 sa T‑246/01, T‑251/01 u T-252/01, Ġabra p. II‑1181, punt 367, u tat-8 ta’
Lulju 2004, JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T-78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 533), jiġifieri l-impriża akkużata bi ksur
u li, għal dak il-fatt, tkun ġiet iddikjarata responsabbli (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Marzu 2002, ABB Asea Brown
Boveri vs Il-Kummissjoni, T‑31/99, Ġabra p. II‑1881, punt 181, u tal-4 ta’ Lulju 2006, Hoek Loos vs Il-Kummissjoni, T‑304/02,
Ġabra p. II‑1887, punt 116).
Rigward il-kunċett ta’ “sena finanzjarja preċedenti” li jinsab fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, dan għandu jinftiehem
fis-sens li jirreferi għas-sena finanzjarja ta’ qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, ħlief f’sitwazzjonijiet partikolari
fejn id-dħul mill-bejgħ ta’ din l-aħħar sena finanzjarja ma jkun jagħti ebda indikazzjoni utli dwar is-sitwazzjoni ekonomika
reali tal-impriża kkonċernata u l-livell xieraq tal-multa li għandha tiġi imposta kontriha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni, C‑76/06 P, Ġabra p. I‑4405,
punti 25, 29 u 30), li ma huwiex il-każ f’din il-kawża.
Minn dan isegwi li l-kwistjoni li tqum fil-kuntest ta’ dan il-motiv hija jekk il-Kummissjoni kellhiex bażi biex tikkunsidra
li, f’dan il-każ, l-impriża kkonċernata kienet ikkostitwita minn Agroexpansión u l-kumpannija li tinsab f’ras il-grupp li
tappartjeni għalih, jiġifieri r-rikorrenti. F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għal dik id-domanda, ikollu jiġi konkluż, fid-dawl
tal-prinċipji mfakkra fil-punti 99 sa 101 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat, fil-premessi 442 u 446 tad-deċiżjoni
kkontestata, id-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat miksub mir-rikorrenti fl-2003 għall-applikazzjoni tal-limitu msemmi iktar ’il
fuq ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ.
Għall-finijiet tal-eżami ta’ dik id-domanda, qabel kollox, għandu jiġi ddeterminat liema huma l-kriterji li użat il-Kummissjoni,
fid-deċiżjoni kkontestata, sabiex iżżomm lill-kumpannija parent responsabbli għall-ksur imwettaq mill-kumpannija sussidjarja
tagħha, kif ukoll il-konformità tagħhom mal-prinċipji stabbiliti mill-ġurisprudenza dwar dan is-suġġett, u sussegwentement,
biex tivverifika jekk il-Kummissjoni applikatx dawk il-kriterji b’mod korrett sabiex tikkonkludi li Agroexpansión u r-rikorrenti
kienu jikkostitwixxu entità ekonomika waħda.
Fuq il-kriterji użati mill-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, sabiex iżżomm lil kumpannija parent responsabbli għall-ksur
imwettaq mill-kumpannija sussidjarja tagħha
Mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, sabiex iżżomm lil kumpannija parent responsabbli għall-ksur imwettaq mill-kumpannija
sussidjarja tagħha u, konsegwentement, tinkludiha fost id-destinatarji ta’ dik id-deċiżjoni u tiddikjaraha responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta kontra dik il-kumpannija sussidjarja, il-Kummissjoni segwiet ir-raġunament li ġej.
Il-Kummissjoni telqet mill-premessa li tali imputazzjoni hija possibbli meta l-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja
tagħha jkunu jifformaw parti mill-istess unità ekonomika u, bħala konsegwenza, jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu
81 KE (ara l-premessa 374 tad-deċiżjoni kkontestata).
L-element ċentrali li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuqu biex tistabbilixxi li l-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja
tagħha jinsabu f’tali sitwazzjoni hija l-assenza ta’ awtonomija ta’ din tal-aħħar f’dak li jirrigwarda l-aġir tagħha fis-suq
(ara l-premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata), peress li dak in-nuqqas ta’ awtonomija huwa l-konsegwenza tal-eżerċizzju ta’
“influwenza determinanti” tal-kumpannija parent fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha (ara l-premessi 18, 372, 373,
378, 380, 381, 383, 391, 392, 397, 399, 400, 422 u 441 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li hija ma setgħetx sempliċement tikkonstata li l-kumpannija parent kellha
l-possibbiltà li teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha, iżda kellha turi dik l-influwenza
effettivament ġiet eżerċitata (ara, b’mod partikolari, il-premessi 18, 376, 384, 391, 392, 397, 399 u 400 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’hekk, b’mod partikolari, mill-premessa 384 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, jekk il-Kummissjoni qieset li ma kienx
hemm lok li Sepi tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq minn Cetarsa, li din kienet iżżomm madwar 80 % tal-kapital tagħha,
dan kien minħabba l-fatt li hija ma kellha l-ebda element fil-fajl tagħha li kien jippermettilha li tistabbilixxi li din tal-aħħar
ma kinitx tiddetermina b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq.
Bl-istess mod, mill-premessa 18 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li r-raġuni għalfejn il-Kummissjoni la żammet responsabbli
lil Universal u lanqas lill-kumpannija sussidjarja tagħha b’100 % tal-ishma, Universal Leaf, għall-aġir li jikkostitwixxi
ksur tal-kumpannija sussidjarja b’90 % tal-ishma ta’ din tal-aħħar Taes, hija għaliex ma kellhiex provi suffiċjenti li dawn
kienu effettivament eżerċitaw influwenza determinanti fuq din tal-aħħar.
Dawn huma l-istess prinċipji li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni tapplika fil-każ tal-kumpanniji parent ta’ WWTE, fir-rigward
tal-perijodu preċedenti għal Mejju 1998. B’hekk, l-ewwel, hija ntrabtet sabiex turi li dawk il-kumpanniji parent kienu jeżerċitaw
kontroll konġunt fuq WWTE mal-president tagħha u ma’ żewġ membri tal-familja tiegħu, u b’hekk seta’ jinftiehem li dawn kienu
f’pożizzjoni li jeżerċitaw influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din il-kumpannija (ara l-premessi 388 sa 391 tad-deċiżjoni
kkontestata). Fit-tieni lok, il-Kummissjoni, abbażi ta’ sensiela ta’ elementi stabbiliti fil-premessa 391 tad-deċiżjoni kkontestata,
ipprovat tistabbilixxi li l-imsemmija kumpanniji parent effettivament kienu jeżerċitaw tali influwenza fuq l-aġir ta’ WWTE
(ara l-premessi 391, 392 u 400 tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk, il-Kummissjoni rrilevat li, fil-każ partikolari fejn kumpannija parent ikollha l-kapital kollu tal-kumpannija
sussidjarja tagħha, seta’ jiġi preżunt, skont il-ġurisprudenza, li din tal-ewwel kienet effettivament terżerċita influwenza
determinanti fuq l-aġir ta’ din tal-aħħar (ara l-premessa 372 tad-deċiżjoni kkontestata).
Madankollu, f’dan il-każ, sabiex iżżomm lill-kumpanniji parent li jinsabu f’tali sitwazzjoni responsabbli għall-ksur imwettaq
mill-kumpannija sussidjarja tagħhom, il-Kummissjoni għażlet li ma tillimitax ruħha għal dik il-preżunzjoni, iżda li tibbaża
ruħha wkoll fuq elementi ta’ fatt intiżi sabiex jistabbilixxu li dawk il-kumpanniji parent kienu effettivament jeżerċitaw
influwenza determinanti fuq il-kumpannija sussidjarja tagħhom, u b’hekk, li tikkorrobora dik il-preżunzjoni (ara, b’mod partikolari,
il-premessi 372, 375, 376 u 378 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’hekk, jirriżulta espressament mill-premessa 18 tad-deċiżjoni kkontestata li, għalkemm il-Kummissjoni ma żammitx responsabbli
lill-kumpanniji parent ewlenin u intermedjarji ta’ Deltafina, jiġifieri Universal u Universal Leaf, għall-aġir li jikkostitwixxi
ksur tal-kumpannija sussidjarja tagħhom, minkejja l-fatt li huma jikkontrollawha 100 %, dan kien għaliex ma kellhiex provi
suffiċjenti li huma effettivament kienu jeżerċitaw influwenza determinanti fuq dik il-kumpannija sussidjarja. Huwa wkoll f’dan
is-sens li għandha tinftiehem il-premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata, anki jekk din hija fformulata f’termini kemxejn ambigwi.
B’mod iktar partikolari, għalkemm huwa minnu li l-Kummissjoni tiddikjara, f’dik il-premessa, li fil-fajl tagħha ma hemm “ebda
indikazzjoni tal-parteċipazzjoni materjali ta’ Universal […] u ta’ Universal Leaf fil-fatti eżaminati fid-[deċiżjoni kkontestata]”,
madankollu, meta tinqara b’mod parallel mal-premessa 18 ta’ dik id-deċiżjoni u titpoġġa fil-kuntest tagħha, dik id-dikjarazzjoni
ma tistax tiġi interpretata fis-sens li r-raġuni għalfejn hija ma żammitx responsabbli lil dawn iż-żewġ kumpanniji parent
– jew xi kumpannija parent oħra – kienet minħabba li huma ma kinux involuti fil-ksur.
Bl-istess mod, jirriżulta wkoll espressament mill-premessa 18 tad-deċiżjoni kkontestata li r-raġuni għalfejn il-Kummissjoni
ma żammitx lil Intabex responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ Agroexpansión, minkejja li din tikkontrollaha 100 %,
hija n-nuqqas ta’ provi suffiċjenti fir-rigward tal-eżerċizzju effettiv, minn din tal-ewwel, ta’ influwenza determinanti fuq
din tal-aħħar, peress li l-parteċipazzjoni tagħha hija ta’ natura purament finanzjarja (ara wkoll il-premessa 376 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Min-naħa l-oħra, il-fatt huwa preċiżament li, fir-rigward tal-perijodu wara Mejju 1998, kienu allegatament jeżistu tali provi
fir-rigward tal-kumpanniji parent ta’ WWTE, minbarra li dawn tal-ewwel kellhom l-ishma kollha – jew, għal xi ftit xhur biss,
kważi kollha – ta’ din tal-aħħar, liema ħaġa wasslet lill-Kummissjoni biex iżżomm lil dawk il-kumpanniji parent responsabbli
għall-ksur (ara, b’mod partikolari, il-premessi 375, 393, 396 u 398 tad-deċiżjoni kkontestata).
Dan huwa l-istess metodu li l-Kummissjoni riedet tapplika fil-każ tar-rikorrenti. B’hekk, sabiex tiddikjara lil din tal-aħħar
responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ Agroexpansión mit-tieni semestru tas-sena 1997, hija ma llimitatx ruħha
li tibbaża ruħha fuq il-preżunzjoni li tirriżulta mill-fatt li minn dak iż-żmien, hija kellha l-ishma kollha ta’ Agroexpansión
(ara l-premessi 375, 377 u 378 tad-deċiżjoni kkontestata), iżda ħadet inkunsiderazzjoni wkoll ċerti elementi supplementari
li juru li hija effettivament eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din l-istess kumpannija (ara l-premessi 375
u 378 sa 380 tad-deċiżjoni kkontestata).
Dan jista’ jiġi dedott, b’mod partikolari, mit-tieni sentenza tal-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata, għalkemm huwa indikat
li dawk l-elementi supplimentari jikkonfermaw li r-rikorrenti kienet “f’pożizzjoni” li teżerċita tali influwenza (ara l-punt 33
iktar ’il fuq). Huwa minnu li, kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni stess fir-risposta tagħha għal domanda bil-miktub tal-Qorti
Ġenerali, dik is-sentenza setgħet tiġi “ifformulata b’mod iktar ċar”. Madankollu, meta tinqara flimkien mal-premessi 372 u
377 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll mal-ewwel sentenza tal-premessa 378 ta’ dik id-deċiżjoni, din tista’ tinftiehem biss
fis-sens deskritt fil-punt 116 iktar ’il fuq.
Finalment, il-Kummissjoni eżaminat jekk jistgħux jiġu aċċettati l-argumenti ppreżentati mill-kumpanniji sussidjarji kkonċernati
(u/jew mill-kumpanniji parent tagħhom) fir-risposta tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, bil-għan li jiġi stabbilit
li huma kienu qegħdin jaġixxu b’mod awtonomu fis-suq (ara, b’mod partikolari, il-premessi 381 u 399 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’hekk, fir-rigward tal-argumenti invokati mir-rikorrenti, hija ċaħdithom fuq il-bażi li ma kinux konklużivi, billi rrilevat,
b’mod partikolari, li “l-eżistenza ta’ tmexxija lokali tal-kumpannija sussidjarja tagħha Spanjola ma [kinitx teskludi] il-possibbiltà
li [r-rikorrenti] teżerċita influwenza determinanti fuq l-istess kumpannija sussidjarja” (premessa 381 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu jiġi ppreċiżat li l-Kummissjoni adottat il-metodu msemmi fil-punti 105 sa 107, 111 u 112 iktar ’il fuq mhux biss għall-kumpanniji
parent ewlenin, iżda wkoll għall-kumpanniji parent intermedjarji, hekk kif juri – fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar – il-każ
ta’ Universal Leaf, ta’ Intabex, ta’ SCTC u ta’ TCLT.
Għandu jingħad ukoll li dak il-metodu – bla ħsara għall-kwistjoni jekk hija applikatux b’mod korrett fil-każ tar-rikorrenti,
kwistjoni li ser tiġi eżaminata iktar ’il quddiem – tikkonforma kompletament mal-prinċipji stabbiliti f’dan ir-rigward mill-ġurisprudenza,
kif imfakkra fil-punti 89 sa 98 iktar ’il fuq.
Huwa minnu li, fir-rigward tal-każ partikolari fejn kumpannija parent iżżomm it-totalità tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja
tagħha li wettqet ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni ma bbażatx ruħha esklużivament fuq il-preżunzjoni stabbilita
mill-ġurisprudenza (ara l-punti 95 u 96 iktar ’il fuq) sabiex turi li l-ewwel waħda effettivament kienet teżerċita influwenza
determinanti fuq il-politika kummerċjali tat-tieni waħda, iżda ħadet inkunsiderazzjoni wkoll elementi oħra ta’ fatt intiżi
sabiex jikkonfermaw dan l-eżerċizzju.
Madankollu, billi pproċediet b’dan il-mod, il-Kummissjoni sempliċement żiedet il-livell ta’ prova meħtieġ sabiex hija tikkunsidra
li kien stabbilit li l-kundizzjoni dwar l-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti kienet sodisfatta, filwaqt li rrispettat
għal kollox il-kunċett fundamentali ta’ unità ekonomika li fuqha hija bbażata l-ġurisprudenza kollha dwar l-imputabbiltà tar-responsabbiltà
tal-ksur għall-persuni ġuridiċi li jikkostitwixxu l-istess impriża.
Għandu jiġi ppreċiżat li, meta, f’kawża li fiha jiddaħħal inkwistjoni ksur li jimplika lil diversi impriżi differenti, il-Kummissjoni
tadotta, f’kuntest stabbilit mill-ġurisprudenza, metodu partikolari sabiex tiddetermina jekk hemmx lok li jinżammu responsabbli
kemm il-kumpanniji sussidjarji li wettqu materjalment dan il-ksur, kif ukoll il-kumpanniji parent tagħhom, hija għandha, ħlief
f’ċirkustanzi speċifiċi, tibbaża ruħha għal dan il-għan fuq l-istess kriterji fil-każ ta’ dawn l-impriżi kollha. Il-Kummissjoni
effettivament hija obbligata li tirrispetta l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li, skont ġurisprudenza stabbilita,
jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati
bl-istess mod, sa kemm tali trattament ma jkunx oġġettivament ġustifikat (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Diċembru 1984,
Sermide, 106/83, Ġabra p. 4209, punt 28, u tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Mejju 1998, BPB de Eendracht vs Il-Kummissjoni, T‑311/94,
Ġabra p. II‑1129, punt 309). Għandu jiġi kkonstatat li barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha l-istess opinjoni peress li,
fil-premessa 384 tad-deċiżjoni kkontestata, hija tindika li “għalkemm iċ-ċirkustanzi preċiżi li jistgħu jwasslu[ha] […] sabiex
tikkunsidra kumpannija parent responsabbli għall-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha jistgħu jvarjaw minn każ għal ieħor,
ma jistax minħabba dan ikun hemm ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni sa kemm il-prinċipji ta’ responsabbiltà jiġu applikati
b’mod koerenti”.
Fuq l-eżistenza ta’ entità ekonomika unika bejn ir-rikorrenti u Agroexpansión
Għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni applikatx korrettament, il-kriterji msemmija fil-punti 105 sa 107, 111 u 112 iktar
’il fuq sabiex tikkonstata l-eżistenza ta’ entità ekonomika unika bejn ir-rikorrenti u Agroexpansión sa mit-tieni semestru
tas-sena 1997 u, għaldaqstant, li żżomm lil din tal-ewwel responsabbli
in solidum
għall-ksur kif ukoll għall-ħlas tal-multa u li tinkludiha fost id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.
Huwa stabbilit li, matul il-perjodu mit-18 ta’ Novembru 1997 sad-data meta ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti
kellha, permezz ta’ Intabex, it-totalità tal-kapital ta’ Agroexpansión. B’hekk, ma jistax jiġi kkontestat li, matul dak il-perjodu
kollu, ir-rikorrenti kienet f’pożizzjoni li teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din tal-aħħar (ara l-punt 95
iktar ’il fuq).
Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk, f’dak li jirrigwarda l-istess perjodu, il-kundizzjoni dwar l-eżerċizzju effettiv
ta’ influwenza determinanti mir-rikorrenti kinitx sodisfatta wkoll, hekk kif issostni l-Kummissjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fid-deċiżjoni kkontestata, fir-rigward tal-kumpanniji sussidjarji kkontrollati 100 %
mill-kumpanniji parent tagħhom, il-Kummissjoni għażlet li ma tibbażax ruħha sempliċement fuq il-preżunzjoni msemmija fil-punti
95, 96 u 111 iktar ’il fuq sabiex iżżomm lil dawn tal-aħħar responsabbli għall-ksur imwettaq mill-imsemmija kumpanniji sussidjarji,
iżda li tikkunsidra wkoll elementi supplementari li juru l-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti (ara l-punti 112
sa 117 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant għandu jiġi eżaminat jekk l-elementi kkunsidrati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, flimkien mal-fatt
li r-rikorrenti kellha t-totalità tal-kapital ta’ Agroexpansión, jistabbilixxux b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi
li, matul il-perjodu kkunsidrat, din tal-ewwel kienet effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din tal-aħħar.
Dawn l-elementi huma elenkati fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 303 u 305 ta’
dik id-deċiżjoni. Essenzjalment, dawn jikkonsistu f’diversi rapporti u korrispondenza mingħand Agroexpansión u li kienu indirizzati,
skont il-Kummissjoni, lir-rikorrenti.
Fl-affermattiv, ikollu jiġi vverifikat jekk l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti, kif riprodotti fil-punti 83 u 84 iktar ’il
fuq, jistgħux jinvalidaw dik il-konklużjoni.
–       Fuq ir-“rapporti tal-attivitajiet” u l-“field reports”
Il-Kummissjoni tinvoka sensiela ta’ “rapporti tal-attivitajiet” u “field reports” ifformulati minn Agroexpansión, waqt li
tirrileva b’mod partikolari li dawn spiss kienu jistabbilixxu l-prattiki illegali inkwistjoni. Dawk ir-rapporti, li jammontaw
għal erbatax u li jkopru perjodu minn Diċembru 1998 sa Mejju 2001, huma elenkati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 303 tad-deċiżjoni
kkontestata.
Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li l-imsemmija rapporti fihom informazzjoni dettaljata mhux biss dwar diversi aspetti tal-attivitajiet
kummerċjali ta’ Agroexpansión, bħall-iżvolġiment ta’ kampanji ta’ xiri ta’ tabakk mhux maħdum (kwantitajiet mixtrija, prezzijiet
tax-xiri, eċċ.), il-kwantitajiet ta’ tabakk mhux maħdum ipproċessati u l-kuntratti konklużi ma’ Cetarsa għat-tfarrik ta’ parti
mit-tabakk tagħha, dwar l-iżvilupp fir-regolamenti fis-settur tat-tabakk u dwar il-laqgħat li saru fi ħdan l-Anetab kif ukoll
mal-assoċjazzjonijiet agrikoli u l-gruppi ta’ produtturi, iżda wkoll – kif ġie enfasizzat fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata
– dwar il-prattiki illegali inkwistjoni.
Sussegwentement, għandu jiġi kkonstatat li mill-proċess jirriżulta li r-rapporti inkwistjoni tħejjew minn B. u kienu indirizzati
lill-membri tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión.
Fir-rigward ta’ dan l-ewwel punt, għandu jiġi rrilevat li, fl-istess jum meta akkwistat l-ishma kollha ta’ Agroexpansión,
ir-rikorrenti – permezz tal-kumpannija sussidjarja tagħha 100 % Intabex, li kellha biss parteċipazzjoni ta’ natura purament
finanzjarja f’Agroexpansión – issostitwiet tlieta mill-erba’ membri ta’ dak il-bord tad-diretturi, billi nnominat b’mod partikolari
lil żewġ persuni (G u T) li diġà kienu jeżerċitaw funzjonijiet fi ħdan kumpanniji oħrajn tal-grupp Dimon. B’hekk, dak iż-żmien,
G kien ukoll direttur eżekuttiv ta’ Compañia de Filipinas, SA, kumpannija sussidjarja ta’ Intabex li għandha l-uffiċċju rreġistrat
tagħha fi Spanja u li hija attiva fil-produzzjoni ta’ tabakk iswed, u T. li kien ukoll impjegat minn Dimon International Services
u membru tal-bord tad-diretturi ta’ dik il-kumpannija (sa Awwissu 1998).
F’dan il-kuntest, għandha tiġi enfasizzata, b’mod partikolari, l-importanza tal-funzjonijiet li assuma T. fi ħdan il-grupp
Dimon. Effettivament, minbarra li kien membru tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión matul il-perjodu kollu wara l-akkwist
ta’ din tal-aħħar mir-rikorrenti u membru tal-bord tad-diretturi ta’ Dimon International Services sa Awwissu 1998, T. kien
jippresjedi l-bord tad-diretturi ta’ żewġ kumpanniji oħrajn tal-grupp Dimon, jiġifieri Intabex Holding Worldwide, SA (mill-1998
sal-1999) u LRH Travel Ltd (sa Novembru 2000). Barra minn hekk, hekk kif indikat ir-rikorrenti fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet, huwa kien inkarigat sabiex “jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-grupp Intabex fil-grupp Dimon”. Ma’
dan jiżdied il-fatt li, kif ser jiġi spjegat f’iktar dettall fil-punt 152 iktar ’il quddiem, minn korrispondenza diversa li
tinsab fil-fajl jirriżulta li Agroexpansión ikkonsultat lil ma’ T. dwar kwistjonijiet relatati mal-attivitajiet kummerċjali
tagħha jew talbet l-approvazzjoni preliminari tiegħu għall-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet importanti. Fid-dawl ta’ dawn
l-elementi, il-Kummissjoni kienet fondata meta kkunsidrat li T. kien jaġixxi f’isem il-kumpannija li tinsab f’ras il-grupp
Dimon, jiġifieri r-rikorrenti, u li kellu rwol ta’ intermedjarju bejnha u Agroexpansión. Il-fatt li T. kellu kwistjoni mar-rikorrenti,
li wasslet lil din tal-aħħar biex ittemm, f’Awwissu 1998, il-funzjonijiet tiegħu bħala membru tal-bord tad-diretturi ta’ Dimon
International Services, ma jpoġġix indiskussjoni dik il-konklużjoni. Effettivament, wara dik id-data, T. mhux biss baqa’ impjegat
ta’ dik il-kumpannija, iżda baqa’ wkoll membru tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión, ta’ Intabex Holding Worldwide u ta’
LRH Travel.
L-elementi msemmija fil-punti 132 sa 134 iktar ’il fuq juru li r-rikorrenti, permezz tal-membri li hija ħatret fi ħdan il-bord
tad-diretturi ta’ Agroexpansión u, b’mod partikolari, T, kellha l-iskop li tissorvelja l-attivitajiet ta’ din tal-aħħar u
tagħmel ċert li dawn jiżviluppaw b’mod konformi mal-politika kummerċjali tal-grupp Dimon. B’hekk, għalkemm formalment ir-“rapporti
tal-attivitajiet” u l-“field reports” inkwistjoni kienu jintbagħtu lil dawk il-membri u mhux direttament lir-rikorrenti nnifisha,
il-Kummissjoni kienet fondata meta stmat, fil-premessa 380 tad-deċiżjoni kkontestata, li dik il-kumpannija kienet infurmata
bil-kontenut ta’ dawk ir-rapporti u, singolarment, dwar il-prattiki illegali inkwistjoni. Dik il-konstatazzjoni hija kkorroborata
mill-fatt, irrilevat fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-imsemmija rapporti kienu tradotti sistematikament mill-Ispanjol
għall-Ingliż, li hija l-lingwa ta’ ħidma tar-rikorrenti.
Finalment, għandu jiġi rrilevat li huwa stabbilit li r-rikorrenti, li kienet mingħajr kontestazzjoni f’pożizzjoni li teżerċita
influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión (ara l-punti 95 u 125 iktar ’il fuq), qatt ma esprimiet l-oppożizzjoni
tagħha għall-prattiki illegali li kienet taf bihom u lanqas ma ħadet xi miżura kontra l-kumpannija sussidjarja tagħha sabiex
iżżommha milli tkompli tipparteċipa fil-ksur, u dan minkejja r-riskju ta’ prosekuzzjonijiet jew azzjonijiet għad-danni minn
terzi li hija esponiet ruħha għalihom billi aġixxiet b’dan il-mod (ara wkoll il-premessa 382 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni
setgħet b’mod leġittimu tiddeduċi minn dan li r-rikorrenti approvat b’mod taċitu l-parteċipazzjoni msemmija u tikkunsidra
li tali aġir kien jikkostitwixxi indikazzjoni supplementari tal-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija
sussidjarja tagħha.
–       Fuq il-korrispondenza bejn Agroexpansión u r-rikorrenti
Il-Kummissjoni tibbaża ruħha wkoll fuq għadd ta’ korrispondenza bejn Agroexpansión u r-rikorrenti, filwaqt li rrilevat li
wħud minnhom kienu jsemmu l-prattiki illegali inkwistjoni, li oħrajn kienu jirrigwardaw il-kuntratti ta’ pproċessar ta’ tabakk
jew ta’ bejgħ ta’ tabakk ipproċessat li r-rikorrenti kienet ikkonkludiet ma’ Cetarsa u Deltafina u li oħrajn kienu jirrigwardaw,
b’mod iktar ġenerali, il-kundizzjonijiet ta’ xiri tat-tabakk mhux maħdum u l-qafas regolamentarju applikabbli fi Spanja.
Fir-rigward tal-korrispondenza li tifforma parti mill-ewwel kategorija msemmija fil-punt 137 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni,
fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata, tirreferi, bħala eżempju, għall-premessi 168 u 179 u għan-noti ta’ qiegħ il-paġna 217
u 229 ta’ dik id-deċiżjoni.
Qabel kollox, f’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li dik il-korrispondenza effettivament tirreferi għall-prattiki illegali
inkwistjoni.
B’hekk, kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti, il-faks mibgħuta minn B. lil D. (fi ħdan Dimon International, kumpannija
sussidjarja tal-grupp Dimon stabbilita fl-Istati Uniti) fl-14 ta’ Diċembru 1998, imsemmija fil-premessa 168 tad-deċiżjoni
kkontestata, ma kellhiex bħala skop esklużiv kuntratt ta’ bejgħ ta’ tabakk ipproċessat li Agroexpansión kienet ikkonkludiet
ma’ Deltafina, iżda kienet tirrigwarda wkoll dawk il-prattiki. Dan jirriżulta b’mod ċar mit-tielet paragrafu ta’ dik il-faks,
fejn B. indika dan li ġej:
“Malli nirċievi l-prezzijiet tal-erba’ kumpanniji, inżommok infurmat. Madankollu, nista’ ngħidlek minn issa li l-problemi
li dehru daqstant serji meta inti żortna fi Spanja spiċċaw, għaliex il-kumpanniji kollha stabbilixxew il-prezzijiet tagħhom
madwar il-prezz miftiehem ta’ 87 [pesetas Spanjoli (ESP)] (bejn 2 jew 3 ESP iktar jew inqas) [għal kull kg], fejn dawn il-prezzijiet
huma l-prezzijiet uffiċjali, anki jekk nassumu li Cetarsa għamlet ħlasijiet oħra lill-produtturi bħalna.”
Għandu jiġi rrilevat li, kuntrarjament għal dak li tagħti x’jifhem ir-rikorrenti, D. ma kienx sempliċement impjegat tad-dipartiment
finanzjarju ta’ Dimon International, iżda kien ukoll b’mod partikolari membru tal-bord tad-diretturi tar-rikorrenti.
Il-premessa 179 tad-deċiżjoni kkontestata tirreferi għal rapport ta’ B. tal-5 ta’ Mejju 1998, li kien indirizzat lil T. u
li kopja tiegħu ntbagħtet il-ġurnata ta’ qabel b’faks minn B. liż-żewġ membri l-oħra tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión.
Għandu jiġi kkonstatat li, f’dan ir-rapport, li jiddeskrivi l-iżvolġiment tal-kampanja ta’ xiri tat-tabakk tas-sena 1998,
huwa partikolarment indikat li “Agroexpansión tat kontribut importanti sabiex l-impriżi jaslu għal ċerti akkordji bil-għan
li tiġi evitata l-gwerra tal-prezzijiet tas-sena [preċedenti]”, li “il-prezzijiet ġew innegozjati mal-assoċjazzjonijiet u
l-[gruppi ta’ produtturi tat-tabakk]”, li, “għall-ewwel darba, […] il-gwerra bejn l-impriżi [ġiet evitata] u li kull impriża
setgħet tixtri l-kwantitajiet li riedet” u li “in-negozjati ma’ [dawk il-gruppi] kienu diffiċli iżda l-impriżi kollha sostnew
il-pożizzjoni tagħhom b’serjetà u fi spirtu ta’ kollaborazzjoni”. Fl-imsemmi rapport jingħad ukoll li Agroexpansión u WWTE
ntrabtu li jixtru l-istess kwantitajiet ta’ tabakk bħas-sena preċedenti u li l-proċessuri ftehmu li jagħti lill-gruppi ta’
produtturi ħlasijiet bil-quddiem ta’ 35 ESP/kg għall-varjetà Virginia u ta’ 45 ESP/kg għall-varjetajiet Burley. Finalment,
issemmiet l-“opportunità ta’ akkordji oħrajn fil-futur bejn il-proċessuri”. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, ma jistax jiġi kkontestat
li r-rapport tal-5 ta’ Mejju 1998 kien jagħmel referenza għall-prattiki illegali inkwistjoni.
L-istess jgħodd fir-rigward tal-email ta’ B. lil S. tat-30 ta’ Ottubru 2000, li tirreferi għaliha n-nota ta’ qiegħ il-paġna 217
tad-deċiżjoni kkontestata. Effettivament, f’dik l-email, B. jibda billi jfakkar li, matul laqgħa organizzata fi ħdan l-Anetab,
il-proċessuri kienu ddiskutew żieda fil-prezzijiet mitluba mil-gruppi u mill-assoċjazzjonijiet tal-produtturi u kienu ftehmu
b’mod unanimu li ma jaċċettawhiex. Sussegwentement, dan jgħid li, matul laqgħa li saret ma’ dawk il-gruppi u assoċjazzjonijiet,
il-proċessuri sostnew il-pożizzjoni tagħhom u indikaw b’mod ċar lil dawn tal-aħħar li kienu qegħdin jiċħdu t-talba għal żieda
ta’ 20 % li huma kienu ppreżentaw.
Fir-rigward tal-email ta’ B. lil S. tad-9 ta’ Mejju 2001, imsemmija fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 229 tad-deċiżjoni kkontestata,
fiha hemm indikat li l-proċessuri ltaqgħu fil-kwartjieri ġenerali tal-Anetab “biex iħejju d-diskussjonijiet mal-produtturi
dwar il-prezzijiet” u b’hekk tagħmel referenza ċara għall-fatt li dawn tal-ewwel kienu jaqblu dwar il-prezzijiet tax-xiri
tat-tabakk mhux maħdum.
Sussegwentement, bħal fil-każ tar-“rapporti tal-attivitajiet” u l-“field reports” iċċitati iktar ’il fuq, għandu jiġi kkunsidrat
li l-Kummissjoni kienet fondata meta kkunsidrat, fil-premessa 380 tad-deċiżjoni kkontestata, li r-rikorrenti kienet infurmata
dwar il-kontenut tad-dokumenti msemmija fil-punti 140 sa 144 iktar ’il fuq u, b’hekk, dwar il-prattiki illegali inkwistjoni,
minkejja li, formalment, dawn ma kinux indirizzati lilha.
B’hekk, fir-rigward tar-rapport tal-5 ta’ Mejju 1998 li B. kien bagħat lil T. (ara l-punt 142 iktar ’il fuq), diġà ġie spjegat
fil-punt 134 iktar ’il fuq li dan tal-aħħar kien qed jaġixxi f’isem ir-rikorrenti u kien qed jaqdi r-rwol ta’ intermedjarju
bejnha u Agroexpansión. F’dak li jirrigwarda l-faks tal-14 ta’ Diċembru 1998 (ara l-punt 140 iktar ’il fuq), li kienet intbagħtet
lil D. fi ħdan Dimon International, biżżejjed jitfakkar li dan tal-aħħar kien b’mod partikolari membru tal-bord tad-diretturi
tar-rikorrenti.
Rigward l-emails tat-30 ta’ Ottubru 2000 u tad-9 ta’ Mejju 2001 (ara l-punti 143 u 144 iktar ’il fuq), dawn intbagħtu lil
S. Kuntrarjament għal dak li tagħti x’tifhem ir-rikorrenti, dan tal-aħħar ma kienx sempliċement impjegat ta’ Dimon International
Services, iżda kellu pożizzjoni ewlenija fi ħdan il-grupp Dimon, b’tali mod li, bħal fil-każ ta’ T., il-Kummissjoni kellha
d-dritt li tikkunsidra li huwa kien qed jaġixxi f’isem il-kumpannija li kienet tinsab f’ras dak il-grupp, f’dan il-każ ir-rikorrenti.
B’hekk, Agroexpansión indikat, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li r-rikorrenti hemżet mar-rikors,
li mis-sena 2000, S. “kellu pożizzjoni ta’ koordinazzjoni tal-operazzjonijiet fl-Ewropa”. Bl-istess mod, Agroexpansión, fir-risposta
tagħha tat-18 ta’ Marzu 2002 għal talba għall-informazzjoni tal-Kummissjoni, li din tal-aħħar ikkomunikat lill-Qorti Ġenerali
wara domanda bil-miktub li saritilha fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura (ara l-punt 69 iktar ’il fuq),
ippreċiżat li S. kien jeżerċita l-funzjonijiet ta’ “direttur reġjonali tal-grupp Dimon fl-Ewropa”. Barra minn hekk, fir-rapport
finanzjarju annwali dwar is-sena fiskali li għalqet fit-30 ta’ Ġunju 2001 li hija ppreżentat lill-U.S. Securities Exchange
Commission (Kummissjoni tal-Operazzjonijiet tal-Borża tal-Istati Uniti), ir-rikorrenti indikat li S. kien jokkupa fi ħdanha,
minn Marzu 1999, il-kariga ta’ “Senior Vice President-Regional Director Europe”.
Ċerti indikazzjonijiet li jinsabu fl-email tad-9 ta’ Mejju 2001 u fir-risposta ta’ S. għaliha jkomplu jikkonfermaw l-importanza
tar-rwol tiegħu fi ħdan il-grupp Dimon. B’hekk, f’dik l-email, B. informa wkoll lil S. dwar laqgħa li kellu mal-president
ta’ Deltafina, flimkien ma’ dik li saret fil-kwartjieri ġenerali tal-Anetab, sabiex jiddiskuti żewġ kwistjonijiet li huwa
ddeskriva bħala “importanti ħafna” u jindika lil dan tal-aħħar biex iċempillu kemm jista’ jkun malajr sabiex jaslu għal ftehim
dwar dan is-suġġett. B’email li ntbagħtet dakinhar stess, S. irrisponda lil B. li kien għadu kemm tkellem mal-president ta’
Deltafina u li huma kienu ftehmu li jiltqagħu mill-aktar fis. Huwa indika wkoll lil B. li kien jaqbel mal-proposti li dan
tal-aħħar kien għamel dwar il-kwistjonijiet imsemmija iktar ’il fuq.
Finalment, il-Kummissjoni setgħet tiddeduċi b’mod leġittimu min-nuqqas ta’ kull reazzjoni min-naħa tar-rikorrenti għall-parteċipazzjoni
ta’ Agroexpansión fil-ksur, minkejja li hija kienet ġiet infurmata dwar dan, li hija approvat b’mod taċitu l-aġir illegali
tal-kumpannija sussidjarja tagħha, u setgħet tikkunsidra li dan kien jikkostitwixxi ħjiel supplementari tal-eżerċizzju ta’
influwenza determinanti fuq l-aġir tagħha (ara l-punt 136 iktar ’il fuq).
Fir-rigward tal-korrispondenza tat-tieni kategorija msemmija fil-punt 137 iktar ’il fuq, din hija identifikata fin-nota ta’
qiegħ il-paġna 304 tad-deċiżjoni kkontestata. Essenzjalment, din tikkonsisti f’faksijiet jew emails skambjati bejn B., min-naħa
waħda, u T. jew S., min-naħa l-oħra. Għar-raġunijiet diġà msemmija fil-punti 134, 147 u 148 iktar ’il fuq, dawn tal-aħħar
għandhom jitqiesu bħala li kienu qegħdin jaġixxu f’isem ir-rikorrenti.
Parti minn dik il-korrispondenza kienet tirrigwarda kuntratt datat Settembru 1998 u li ġie nnegozjat mill-ġdid fl-2001 li
permezz tiegħu ċerti operazzjonijiet ta’ pproċessar ta’ tabakk ta’ Agroexpansión ġew subappaltati lil Cetarsa. Minn dik il-korrispondenza
jirriżulta b’mod ċar li dak il-kuntratt ġie konkluż minn B. f’isem u għan-nom tar-rikorrenti u li din tal-aħħar, permezz ta’
T. u S., effettivament eżerċita influwenza determinanti fuq in-negozjati ta’ dak il-kuntratt.
B’hekk, f’faks tad-9 ta’ Settembru 1998 lil T., B., wara li indika li reċentement kellu diversi laqgħat ma’ Cetarsa sabiex
jipprova jirregola l-“kwistjonijiet pendenti [tar-rikorrenti]”, talab espressament il-kunsens ta’ T. dwar ċerti kundizzjonijiet
kuntrattwali msemmija fil-minuti ta’ waħda mil-laqgħat mehmuża ma’ dik il-faks. Għandu jiġi enfasizzat li, f’dawk il-minuti,
B. huwa identifikat espressament bħala r-rappreżentant tar-rikorrenti. Bl-istess mod, għandu jiġi rrilevat li, f’faks tal-14 ta’
Settembru 1998, B. informa lil T. li, “b’mod konformi ma’ […] l-indikazzjonijiet [tiegħu]”, huwa reġa’ ltaqa’ ma’ Cetarsa
u saru modifiki għall-kuntratt li kellu jiġi ffirmat ma’ din tal-aħħar, u f’dan ir-rigward talab il-kunsens ta’ T. F’faks
tal-15 ta’ Settembru 1998, B. indika lil T. li huwa kkomunika lil Cetarsa l-proposta ta’ modifika li din tal-aħħar kienet
bagħtitlu l-ġurnata ta’ qabel u li dak il-proċessur kien għamel kontroproposta. B. talab lil T. biex jinfurmah jekk dik il-kontroproposta
kellhiex tiġi aċċettata. Finalment, għandu jiġi osservat li, fil-verżjoni finali tal-kuntratt konkluż ma’ Cetarsa, li B. bagħat
lil T. b’faks tat-18 ta’ Settembru 1998, ir-rikorrenti hija identifikata espressament bħala waħda miż-żewġ partijiet fil-kuntratt
u B. bħala r-rappreżentant tagħha.
Bl-istess mod, għandu jiġi rrilevat li, f’email tat-3 ta’ April 2001, B. informa lil S. dwar l-iżvolġiment tan-negozjar mill-ġdid
tal-kuntratt imsemmi fil-punt 152 iktar ’il fuq, waqt li esprima t-tħassib li Cetarsa teżiġi mingħand ir-rikorrenti l-istess
kundizzjonijiet li hija kienet ftehmet ma’ M., il-president ta’ Deltafina, fil-kuntest ta’ kuntratt konkluż b’mod parallel
ma’ din tal-aħħar f’isem Universal, u b’hekk talab lil S. biex jagħmel kuntatt ma’ M. Minn email tal-ġurnata ta’ wara ta’
S. lil T. jirriżulta li dan tal-ewwel effettivament ipprova jagħmel kuntatt ma’ M.
Finalment, għandu jiġi osservat li, f’email tas-7 ta’ Marzu 2001, B. jirrapporta lil S. dwar laqgħa li, “kif kien ġie miftiehem
f’Camberley” (fejn jinsabu l-kwartjieri ġenerali ta’ Dimon International Services fir-Renju Unit), saret il-ġurnata ta’ qabel
ma’ rappreżentant ta’ Cetarsa u li matulha huma ddiskutew b’mod partikolari ċerti aspetti tal-kuntratt li kien qed jiġi nnegozjat
mill-ġdid ma’ din tal-aħħar.
Korrispondenza oħra li taqa’ taħt it-tieni mill-kategoriji msemmija fil-punt 137 iktar ’il fuq tirrigwarda kuntratt li permezz
tiegħu Deltafina kellha tixtri ammont kbir ta’ tabakk ipproċessat mingħand Agroexpansión. B’hekk, f’faks tal-14 ta’ Settembru 1998,
T. talab lil B. biex jagħtih kjarifiki dwar ċerti prezzijiet u kundizzjonijiet oħrajn miftiehma fil-kuntest ta’ dak il-kuntratt.
B’faks li ntbagħtet dakinhar stess, B. ta kjarifiki lil T. Bl-istess mod, fil-faks tal-14 ta’ Diċembru 1998 imsemmija fil-punt
140 iktar ’il fuq, B., minbarra li għamel referenza għall-prattiki illegali inkwistjoni, jirrispondi għal domanda li D. –
li kien b’mod partikolari membru tal-bord tad-diretturi tar-rikorrenti – kien għamillu dwar l-eżekuzzjoni ta’ dak il-kuntratt.
Finalment, l-email tad-9 ta’ Mejju 2001 imsemmija fil-punti 144 u 147 iktar ’il fuq tistabbilixxi mhux biss li r-rikorrenti
kienet infurmata dwar dawk il-prattiki, iżda wkoll li hija kellha influwenza fuq ir-relazzjonijiet kummerċjali bejn Agroexpansión
u Deltafina.
Finalment, fir-rigward tat-tielet tip ta’ korrispondenza msemmija fil-punt 137 iktar ’il fuq, din hija elenkata fin-nota ta’
qiegħ il-paġna 305 tad-deċiżjoni kkontestata.
Din tikkonsisti f’emails mibgħuta minn B. lil S. li, kif tindika l-Kummissjoni fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata,
jirrigwardaw, b’mod iktar ġenerali, il-kundizzjonijiet tax-xiri tat-tabakk mhux maħdum u l-qafas regolatorju applikabbli fi
Spanja. Dik il-korrispondenza hija rilevanti inkwantu turi li r-rikorrenti, permezz ta’ S., kienet qiegħda ssegwi mill-qrib
is-sitwazzjoni fis-suq Spanjol.
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-korrispondenza eżaminata fil-punti 150 sa 157 iktar ’il fuq ma hijiex
relatata max-xiri tat-tabakk mhux maħdum, dan ma huwiex rilevanti. Effettivament, l-awtonomija ta’ kumpannija sussidjarja
fil-konfront tal-kumpannija parent ma għandhiex tiġi evalwata esklużivament fir-rigward tal-attività tagħha fil-qasam tal-prodotti
kkonċernati mill-ksur. Hekk kif diġà ġie rrilevat fil-punt 92 iktar ’il fuq, sabiex jiġi stabbilit jekk kumpannija sussidjarja
tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha li jirrigwardaw
ir-rabtiet ekonomiċi, organizzattivi u ġuridiċi li jorbtu lill-kumpannija sussidjarja mal-kumpannija parent, li jistgħu jvarjaw
skont il-każ u għaldaqstant ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ lista eżawrjenti.
–       Fuq l-argumenti invokati mir-rikorrenti sabiex turi li Agroexpansión kienet qiegħda taġixxi b’mod awtonomu fis-suq
Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrenti tibbaża parti kbira mir-raġunament tagħha fuq l-argument li jgħid li l-influwenza
determinanti li għandha teżerċita kumpannija parent sabiex tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq mill-kumpannija sussidjarja
tagħha għandha tirrigwarda attivitajiet li huma marbuta direttament ma’ dak il-ksur, f’dan il-każ ix-xiri ta’ tabakk mhux
maħdum. Għar-raġunijiet imsemmija fil-punti 92 u 158 iktar ’il fuq, dak l-argument ma jistax jiġi aċċettat.
B’hekk, l-allegazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li hija qatt ma stabbilixxiet mekkaniżmu ta’ kontroll tal-attivitajiet ta’
xiri tat-tabakk mhux maħdum ta’ Agroexpansión ma hijiex suffiċjenti biex tistabbilixxi li din tal-aħħar kienet qiegħda taġixxi
b’mod awtonomu fis-suq. L-istess jgħodd għall-allegazzjoni tagħha fejn tgħid li hija qatt ma tat ordni jew struzzjoni lil
Agroexpansión fir-rigward tal-politika ta’ xiri tagħha jew tal-laqgħat tagħha mal-proċessuri l-oħrajn jew mal-produtturi.
Dawk l-allegazzjonijiet huma saħansitra inqas konklużivi peress li, kif jirriżulta mid-dokumenti eżaminati fil-punti 150 sa
155 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti, permezz ta’ T. jew S., kienet tintervjeni f’aspetti oħrajn tal-politika kummerċjali ta’
Agroexpansión, jiġifieri s-sottokuntrattar ta’ ċerti operazzjonijiet ta’ proċessar ta’ tabakk mhux maħdum u l-bejgħ ta’ tabakk
ipproċessat.
Sussegwentement, fir-rigward tal-fatt li B. u d-diretturi l-oħrajn ta’ Agroexpansión inżammew fil-kariga tagħhom meta din
tal-aħħar ġiet akkwistata minn Intabex, dan fih innifsu ma jurix li Agroexpansión kienet qed taġixxi b’mod awtonomu fis-suq.
Effettivament, dan il-fat jirriżulta mhux minn deċiżjoni awtonoma ta’ din tal-aħħar, iżda minn għażla li saret xjentament
mir-rikorrenti nfisha, hekk kif hija indikat fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, waqt li ġġustifikat
dik l-għażla abbażi tan-nuqqas ta’ esperjenza tagħha fil-qasam tax-xiri tat-tabakk mhux maħdum fi Spanja u tal-ostaklu lingwistiku.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-kuntratt ta’ tmexxija, għalkemm huwa minnu li dan jagħti poteri estiżi lil B. fir-rigward
tal-ġestjoni ta’ Agroexpansión u, singolarment, tax-xiri tat-tabakk mhux maħdum, xorta jibqa’ l-fatt li dan jipprevedi espressament,
fl-Artikolu 1(1) tiegħu, li din tal-aħħar hija obbligata li taġixxi b’mod li tirrispetta, b’mod partikolari, il-“metodi u
l-proċeduri imposti fuqha mill-bord tad-diretturi [ta’ Agroexpansión]”. Barra minn hekk, l-Artikolu 1(2) tal-kuntratt ta’
tmexxija jobbliga lil B. li “jinforma regolarment u b’mod iddettaljat [lil dak il-bord tad-diretturi] dwar l-iżvilupp tal-attivitajiet
tal-kumpannija u li jħejji u jippreżenta fid-dati u fil-forma indikati lilu r-rapporti li [l-imsemmi] bord tad-diretturi jista’
jitlob”. B’hekk huwa ċar li, fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tiegħu, inkluż dawk dwar ix-xiri tat-tabakk mhux maħdum, B. baqa’
suġġett għall-kontroll tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión kif ukoll għad-direttivi li setgħu jiġu indirizzati lilu.
Meta ġiet mistoqsija dwar dan is-suġġett mill-Qorti Ġenerali matul is-seduta, ir-rikorrenti barra minn hekk ammettiet espressament
li, kif kien il-każ għal kull kumpannija oħra fi Spanja, il-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión kellu s-setgħa li jiċħad,
jimmodifika jew jannulla d-deċiżjonijiet tad-direttur ġenerali tiegħu. Il-fatt, jekk nippreżumu li ġie stabbilit, li fil-prattika
dak il-bord tad-diretturi qatt ma pproċeda b’dak il-mod jew fassal “metodi” jew “proċeduri” bħal dawk imsemmija iktar ’il
fuq ma jbiddel xejn mill-fatt li, għall-kuntrarju ta’ dak li tagħti x’tifhem ir-rikorrenti, B. ma kellux libertà totali ta’
azzjoni fir-rigward tal-ġestjoni tal-kumpannija u lanqas tal-politika tagħha ta’ xiri ta’ tabakk mhux maħdum. Għandu jingħad
ukoll li ma kienx hemm xejn eċċezzjonali dwar l-għoti ta’ setgħat lil B. fil-kuntratt ta’ tmexxija u li dan b’ebda mod ma
kien jiddistingwi lil Agroexpansión minn kumpanniji oħrajn taħt id-dritt Spanjol, għall-kuntrarju ta’ dak li tridna nemmnu
r-rikorrenti. Effettivament, huwa pjuttost normali li l-bord tad-diretturi ta’ kumpannija ma jiħux ħsieb l-attivitajiet ta’
kuljum tagħha.
Fid-dawl tal-konstatazzjoni fil-punt 135 iktar ’il fuq, li tgħid li r-rikorrenti, permezz tal-membri li hija kienet ħatret
fuq il-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión u, b’mod partikolari, T., kienet tagħmel superviżjoni tal-attivitajiet tagħha,
l-argumenti bbażati fuq il-kuntratt ta’ tmexxija u s-setgħat mogħtija lil B. ma humiex konvinċenti. F’dan l-istess sens, f’dak
li jirrigwarda, b’mod iktar ġenerali, il-fatt li Agroexpansión għandha t-tmexxija lokali tagħha stess, għandu jiġi kkunsidrat,
kif tagħmel il-Kummissjoni, li dan ma jurix fih innifsu li hija tiddefinixxi l-aġir tagħha fis-suq b’mod awtonomu mill-kumpannija
parent tagħha. B’hekk, f’din il-kawża, għalkemm ċertament Agroexpansión tinsab f’dik is-sitwazzjoni, xorta jibqa’ l-fatt li
hija kienet taġixxi taħt is-superviżjoni tar-rikorrenti u li din tal-aħħar kellha saħansitra rwol attiv f’ċerti aspetti tal-politika
kummerċjali tagħha (ara, b’mod partikolari, il-punti 150 sa 155 iktar ’il fuq).
Finalment, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li ebda wieħed mill-erba’ membri tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión
ma kien fl-istess ħin membru tal-bord tad-diretturi jew tal-korpi ta’ tmexxija tagħha stess, għandu jiġi rrilevat li, għalkemm
is-sovrapożizzjoni ta’ diretturi bejn kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha tikkostitwixxi indizju tal-eżerċizzju
effettiv ta’ influwenza determinanti, ma jistax jiġi dedott min-nuqqas ta’ tali sovrapożizzjoni li dik il-kumpannija sussidjarja
taġixxi b’mod awtonomu fis-suq. Għandu jingħad ukoll li, kif diġà ntqal fil-punt 133 iktar ’il fuq, tnejn mill-erba’ membri
tal-bord tad-diretturi ta’ Agroexpansión li kienu nħatru mir-rikorrenti meta hija akkwistat lil din tal-aħħar permezz ta’
Intabex diġà kienu jeżerċitaw funzjonijiet importanti fi ħdan kumpanniji oħrajn tal-grupp Dimon.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat li kienet teżisti entità
ekonomika unika bejn Agroexpansión u r-rikorrenti mit-18 ta’ Novembru 1997 u b’hekk, żammet lil din tal-aħħar responsabbli
in solidum
għall-ksur kif ukoll għall-ħlas tal-multa u inkludietha fost id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.
Fid-dawl tal-prinċipji mfakkra fil-punti 99 sa 101 iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ġustament ukoll ibbażat
ruħha fuq id-dħul mill-bejgħ ikkonsolidat miksub mir-rikorrenti fl-2003, is-sena ta’ qabel dik tal-adozzjoni tad-deċiżjoni
kkontestata, sabiex tikkalkula l-limitu massimu ta’ 10 % previst mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Għalhekk, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
2.
Fuq il-ħames motiv, li jallega ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni

L-argumenti tal-partijiet
Matul is-seduta, ir-rikorrenti invokat motiv ġdid, li jallega ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni. Insostenn ta’ dan il-motiv,
qabel kollox, hija ssostni li mid-deċiżjoni kkontestata ma jidhirx li l-elementi msemmija fil-premessa 379 tagħha kienu jintiżi
biex jikkorroboraw il-preżunzjoni tal-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti li tirriżulta mill-fatt li hija kellha
l-kapital kollu ta’ Agroexpansión. Dawk l-elementi jikkonċernaw, fir-realtà, il-possibbiltà li tiġi eżerċitata tali influwenza.
Sussegwentement, mid-deċiżjoni kkontestata lanqas ma jirriżulta li l-Kummissjoni kienet tikkunsidra li r-rapporti u l-korrispondenza
mibgħuta lil T. kienu indirizzati lir-rikorrenti. Finalment, fin-noti tagħha intiżi biex tistabbilixxi dan l-aħħar fatt, il-Kummissjoni
bbażat ruħha fuq dokument mhux inkluż fid-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri faks ta’ B. lil T. tad-29 ta’ April 1998.
Il-Kummissjoni tosserva li l-ħames motiv għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli minħabba li huwa ġdid u, f’kull każ, infondat.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jiġi kkonstatat li kien biss matul is-seduta li r-rikorrenti, għall-ewwel darba, issollevat motiv ibbażat fuq ksur
tal-obbligu ta’ motivazzjoni. Madankollu, dik iċ-ċirkustanza ma tfissirx li l-Qorti Ġenerali ma tistax teżaminah f’din il-kawża.
Effettivament, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, il-motiv ibbażat fuq xi nuqqas jew fuq insuffiċjenza ta’ motivazzjoni
ta’ att jikkostitwixxi motiv ta’ ordni pubbliku li jista’, saħansitra għandu, jitqajjem
ex officio
mill-qorti tal-Unjoni u li, konsegwentement, jista’ jiġi invokat mill-partijiet f’kull stadju tal-proċeduri (ara f’dan is-sens,
is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Diċembru 2001, Krupp Thyssen Stainless u Acciai speciali Terni vs Il-Kummissjoni,
T-45/98 u T-47/98, Ġabra p. II-3757, punt 125).
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tkun adattata għan-natura tal-att inkwistjoni
u għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni li tkun adottat l-att b’tali mod li tippermetti lill-persuni
kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha.
Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari l-kontenut tal-att, in-natura
tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji jew persuni oħra direttament u individwalment ikkonċernati mill-att jista’
jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma hemmx bżonn li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti,
billi l-kwistjoni jekk il-motivazzjoni ta’ att kinitx tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux
biss b’riferiment għall-kliem tagħha, iżda wkoll għall-kuntest tagħha kif ukoll għar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw
il-qasam ikkonċernat (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France,
C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 63, u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza Hoek Loos vs Il-Kummissjoni, punt 100 iktar
’il fuq, punt 58).
Hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li, meta deċiżjoni skont l-Artikolu 81 KE tkun tirrigwarda għadd ta’ destinatarji u tkun
toħloq problema ta’ imputabbiltà tal-ksur, din għandha tinkludi motivazzjoni suffiċjenti fir-rigward ta’ kull destinatarju,
b’mod partikolari dawk li, skont dik id-deċiżjoni, iridu jerfgħu l-piż ta’ dak il-ksur (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta’
April 1994, AWS Benelux vs Il-Kummissjoni, T‑38/92, Ġabra p. II‑211, punt 26, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Akzo Nobel vs Il-Kummissjoni,
T‑330/01, Ġabra p. II‑3389, punt 93).
Fil-kawża preżenti, mis-sunt tal-parti tad-deċiżjoni kkontestata li tirrigwarda lid-destinatarji tagħha li jidhru fil-punti 27
sa 37 iktar ’il fuq kif ukoll mill-konstatazzjonijiet imwettqa fil-punti 104 sa 119 iktar ’il fuq jirriżulta li, fl-imsemmija
deċiżjoni, il-Kummissjoni pprovdiet motivazzjoni suffiċjenti tar-raġunijiet għalfejn hija kienet iddeċidiet li żżomm lir-rikorrenti
responsabbli għall-ksur imwettaq minn Agroexpansión. Il-Kummissjoni b’hekk iddikjarat, b’referenza għall-ġurisprudenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali, il-prinċipji li kien beħsiebha tapplika biex tiddefinixxi lil dawk id-destinatarji. F’dak
li jirrigwarda b’mod iktar speċifiku lir-rikorrenti, qabel kollox, hija rrilevat li wara t-tieni semestru tas-sena 1997, hija
kellha l-kapital kollu ta’ Agroexpansión. Wara, hija kkunsidrat li kien stabbilit li r-rikorrenti eżerċitat effettivament
influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión, billi bbażat ruħha f’dan ir-rigward mhux biss fuq il-preżunzjoni li
tirriżulta miż-żamma tat-totalità tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja tagħha, iżda wkoll fuq ċerti elementi supplementari
li jikkorroboraw dak l-eżerċizzju effettiv. Fl-aħħar, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-ebda wieħed mill-argumenti invokati mir-rikorrenti
fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma jippermettu li ssir konklużjoni kuntrarja.
Ċertament, it-tieni sentenza tal-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata tista’ toħloq konfużjoni, billi tindika li l-elementi
supplimentari deskritti fil-premessa segwenti jikkonfermaw “il-preżunzjoni li [ir-rikorrenti] kienet f’pożizzjoni li teżerċita
influwenza determinanti”. Madankollu, kif diġà ssemma fil-punt 117 iktar ’il fuq, jirriżulta b’mod ċar minn qari kkombinat
tal-premessi 372 u 377 kif ukoll mill-ewwel sentenza tal-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata li, fir-realtà, dawk l-elementi
kienu intiżi biex jikkorroboraw il-preżunzjoni li tgħid li kumpannija parent effettivament teżerċita influwenza determinanti
fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha meta hija jkollha t-totalità tal-kapital tagħha. Ir-rikorrenti hija saħanistra
inqas iġġustifikata meta tallega li ma setgħetx tifhem id-deċiżjoni kkontestata f’dan is-sens, peress li fir-rikors, hija
tikkontesta espressament li dawk l-elementi jikkonfermaw li hija kienet teżerċita influwenza determinanti fuq Agroexpansión.
B’mod ċar, l-għan tal-preżunzjoni stabbilita mill-ġurisprudenza, imsemmija fil-premessa 372 tad-deċiżjoni kkontestata u mfakkra
fil-punti 95 u 96 iktar ’il fuq, ma huwiex il-possibbiltà li tiġi eżerċitata tali influwenza, iżda l-eżerċizzju effettiv tagħha.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti lanqas ma tista’ tallega b’mod serju li hija ma setgħetx tifhem, qabel ma rat in-noti tal-Kummissjoni,
li din tal-aħħar kienet tikkunsidra li T. kellu jitqies li qiegħed jaġixxi bħala intermedjarju għaliha. Effettivament, min-naħa
waħda, il-parti l-kbira tad-dokumenti identifikati espressament fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 303 u 304 tad-deċiżjoni kkontestata
u li l-Kummissjoni tiddeskrivi, f’dik id-deċiżjoni, bħala li ntbagħtu lir-rikorrenti kienu indirizzati lil T. Min-naħa l-oħra,
kemm fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kif ukoll fir-rikors, ir-rikorrenti ppreżentat osservazzjonijiet
iddettaljati dwar ir-rwol u l-funzjonijiet ta’ T. fi ħdan il-grupp Dimon, billi insistiet b’mod partikolari fuq il-fatt li
huwa qatt ma kien membru tal-bord tad-diretturi, tal-korpi ta’ tmexxija jew tal-persunal tagħha.
Finalment, fir-rigward tal-faks tad-29 ta’ April 1998 ta’ B. lil T., biżżejjed jiġi rrilevat li din ma ntużatx mill-Qorti
Ġenerali bħala element ta’ prova biex tiġi vvalidata l-konklużjoni tal-Kummissjoni li r-rikorrenti effettivament kienet teżerċita
influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ Agroexpansión, peress li dak il-fatt ġie ppruvat b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi
mill-elementi ta’ prova msemmija fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punti 128 u 130 sa 158 iktar ’il fuq).
Minn dan isegwi li l-ħames aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
3.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ responsabbiltà personali

L-argumenti tal-partijiet
Fil-kuntest tat-tieni motiv, invokat fuq bażi sussidjarja b’relazzjoni mal-ewwel motiv, ir-rikorrenti targumenta li l-Kummissjoni
marret kontra l-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ responsabbiltà personali meta żammitha responsabbli mill-ksur imwettaq
minn Agroexpansión mingħajr ma wriet li hija kienet ħadet sehem direttament f’dak il-ksur, pereżempju billi tat struzzjonijiet
speċifiċi lil dik il-kumpannija sussidjarja jew billi ssorveljat il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju. Hija ssostni li l-fatt
li kumpannija parent tkun irċeviet “informazzjoni iżolata” dwar il-prattiki restrittivi mwettqa mill-kumpannija sussidjarja
tagħha ma huwiex biżżejjed biex tinżamm responsabbli mill-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ din tal-aħħar. Ta’ mill-inqas, għandu
jintwera li din inżammet infurmata “perjodikament u regolarment” jew “fid-dettall” dwar dak il-ksur.
Waqt li tirreferi għall-argumenti li żviluppat fil-kuntest tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti ttenni li ma kinitx taf bil-komunikazzjonijiet
indirizzati lilha minn Agroexpansión u li kien fihom informazzjoni dwar il-politika ta’ xiri ta’ din tal-aħħar jew tal-provi
materjali tal-prattiki illegali inkwistjoni.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li t-tieni motiv għandu jiġi miċħud għall-istess raġunijiet bħall-ewwel wieħed peress li essenzjalment
jikkostitwixxi repetizzjoni tiegħu.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Qabel kollox, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li l-Kummissjoni ma wrietx li hija kienet ħadet sehem direttament
fil-ksur, pereżempju billi tat struzzjoni lil-kumpannija sussidjarja tagħha biex twettaq dak il-ksur jew billi ssorveljat
il-parteċipazzjoni tal-imsemmija sussidjarja fl-akkordju. Effettivament, kif diġà ġie indikat fil-punt 93 iktar ’il fuq, din
ma hijiex rabta ta’ instigazzjoni fir-rigward tal-ksur bejn il-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha, u lanqas
ma huwa, iktar u iktar, involviment tal-kumpannija parent fl-imsemmi ksur, iżda l-fatt li dawn jikkostitwixxu impriża waħda
fis-sens tal-Artikolu 81 KE li jagħti lill-Kummissjoni s-setgħa li tindirizza deċiżjoni li timponi l-multi lill-kumpannija
parent.
Sussegwentement, għandu jiġi mfakkar li, sabiex ir-rikorrenti tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq minn Agroexpansión,
il-Kummissjoni bbażat ruħha mhux biss fuq il-preżunzjoni ta’ eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti li tirriżulta
miż-żamma tat-totalità tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja, iżda wkoll fuq ċerti elementi supplimentari li juru tali eżerċizzju
effettiv mir-rikorrenti. Dawk l-elementi huma kkostitwiti minn diversi rapporti u korrispondenza maħruġa minn Agroexpansión
u li jistabbilixxu li r-rikorrenti, permezz ta’ T., S. jew D., mhux biss kienet infurmata dwar il-prattiki illegali inkwistjoni,
iżda wkoll – u tonqos milli ssemmi dan fil-kuntest ta’ dan il-motiv – intervjeniet f’ċerti relazzjonijiet kummerċjali bejn
il-kumpannija sussidjarja tagħha u Deltafina jew Cetarsa u kienet issegwi mill-qrib is-sitwazzjoni fis-suq Spanjol (ara l-punti
130 sa 158 iktar ’il fuq).
Finalment, ma jistax jiġi allegat b’mod serju li ġiet ikkomunikata biss “informazzjoni iżolata” dwar il-prattiki illegali
inkwistjoni lir-rikorrenti. Effettivament, saret referenza għal dawk il-prattiki fir-rapporti tal-attivitajiet ta’ Agroexpansión
ta’ Frar, Marzu, April u Ottubru 1999, u ta’ Jannar, Mejju, Settembru u Novembru 2000, fil-field report ta’ Agroexpansión
ta’ Mejju 2001, fil-faks tal-14 ta’ Diċembru 1998 ta’ B. lil D. (ara l-punt 140 iktar ’il fuq), fir-rapport tal-5 ta’ Mejju 1998
ta’ B. (ara l-punt 142 iktar ’il fuq) u fl-emails tat-30 ta’ Ottubru 2000 u tad-9 ta’ Mejju 2001 ta’ B. lil S. (ara l-punti
143 u 144 iktar ’il fuq).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat. Għaldaqstant,
għandhom jiġu miċħuda t-talbiet għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni kkontestata.
4.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi

L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tallega li Agroexpansión waqfet tipparteċipa fil-ksur sa mill-ewwel interventi tal-Kummissjoni u takkuża lil
din tal-aħħar li ma rrispettatx l-aspettattivi leġittimi tagħha billi naqset milli tikkunsidra, b’mod konformi mal-punt 3
tal-linji gwida kif ukoll mal-prattika deċiżjonali tagħha, dik iċ-ċirkustanza attenwanti meta ddeterminat l-ammont tal-multa.
Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ma tistax tastjeni milli tikkunsidra tali ċirkustanza attenwanti, ħlief jekk ikun hemm
ksur volontarju tar-regoli tal-kompetizzjoni.
Barra minn hekk, fir-replika, hija tenfasizza li temmet il-ksur, mhux qabel id-data tal-ewwel interventi mill-Kummissjoni,
iżda dakinhar stess, jiġifieri fit-3 ta’ Ottubru 2001.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Fir-replika, filwaqt li tagħmel referenza għall-affermazzjoni tar-rikorrenti li hija temmet il-ksur biss fit-3 ta’ Ottubru 2001
(ara l-punt 187 iktar ’il fuq), il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali biex tapplika żieda supplimentari ta’ 5 %, abbażi
tat-tul ta’ żmien tal-ksur, fuq l-ammont inizjali tal-multa. Il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur kienet, f’din l-ipoteżi,
għal tul ta’ żmien itwal minn ħames snin u sitt xhur.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni għandha, fil-prinċipju, iżżomm mat-termini tal-linji gwida tagħha stess meta tiffissa
l-ammont tal-multi. Madankollu, il-linji gwida ma jipprovdux li l-Kummissjoni għandha dejjem tieħu inkunsiderazzjoni b’mod
separat kull waħda miċ-ċirkustanzi attenwanti nnumerati fil-Punt 3 ta’ dawn il-linji gwida, u hija ma hijiex obbligata tagħti
tnaqqis addizzjonali f’dan ir-rigward b’mod awtomatiku, peress li n-natura adegwata ta’ eventwali tnaqqis tal-multa abbażi
ta’ ċirkustanzi attenwanti għandha tiġi evalwata mill-perspettiva globali billi jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi
rilevanti kollha tal-każ. Fil-fatt, l-adozzjoni tal-linji gwida ma pprivatx mir-rilevanza l-ġurisprudenza preċedenti li tgħid
li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali li tippermettilha li tieħu jew li ma tiħux ċerti elementi inkunsiderazzjoni
meta tiffissa l-ammont tal-multi li jkollha l-intenzjoni li timponi, b’mod partikolari skont iċ-ċirkustanzi tal-każ. B’hekk,
fin-nuqqas ta’ indikazzjoni ta’ natura obbligatorja fil-linji gwida rigward iċ-ċirkustanzi attenwanti li jistgħu jittieħdu
inkunsiderazzjoni, għandu jitqies li l-Kummissjoni żammet ċertu marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tevalwa b’mod globali l-importanza
ta’ tnaqqis eventwali tal-ammont tal-multi minħabba ċirkustanzi attenwanti (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2006,
Raiffeisen Zentralbank Österreich
et
vs Il-Kummissjoni, T‑259/02 sa T‑264/02 u T-271/02, Ġabra p. II‑5169, punt 473, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont l-inċiż 3 tal-punt 3 tal-linji gwida, il-“waqfien tal-ksur wara l-ewwel interventi tal-Kummissjoni (b’mod partikolari
verifiki)” jgħodd fost iċ-ċirkustanzi attenwanti.
Madankollu, skont ġurisprudenza ferm stabbilita, dak il-waqfien jista’ loġikament ikun ċirkustanza attenwanti biss jekk jeżistu
raġunijiet għalfejn jitqies li l-impriżi inkwistjoni ġew imħajra li jwaqqfu l-aġir antikompetittiv tagħhom minħabba l-interventi
inkwistjoni, peress li l-ksur li jkun diġà waqaf qabel id-data tal-ewwel interventi tal-Kummissjoni ma huwiex kopert minn
din id-dispożizzjoni tal-linji gwida (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, Dalmine vs Il‑Kummissjoni, T‑50/00,
Ġabra p. II‑2395, punti 328 u 329, ikkonfermata fuq appell mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Jannar 2007, Dalmine
vs Il‑Kummissjoni, C‑407/04 P, Ġabra p. I‑829, punt 158).
Issa, f’dan il-każ, il-ksur intemm fl-10 ta’ Awwissu 2001, jiġifieri qabel id-data tal-ewwel verifiki mwettqa mill-Kummissjoni,
f’dan il-każ it-3 ta’ Ottubru 2001. Effettivament, kif jirriżulta mill-premessa 432 tad-deċiżjoni kkontestata, għalkemm il-proċessuri
ddikjaraw li l-akkordju tagħhom kien waqaf jeżisti f’dik l-aħħar data, il-Kummissjoni kkunsidrat l-ewwel data bħala d-data
tat-tmiem tal-ksur għar-raġuni li l-“aħħar prova” li hija kellha kienet ta’ laqgħa tal-10 ta’ Awwissu 2001, imsemmija fil-premessa 260
tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant, dak il-waqfien ma jistax jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti għall-finijiet tal-iffissar
tal-ammont tal-multa.
Għandu jingħad ukoll li, għalkemm il-Kummissjoni kkunsidrat li l-ksur waqaf fl-istess jum meta hija għamlet l-ewwel verifiki
tagħha, hija kienet totalment iġġustifikata li ma tikkunsidrax iċ-ċirkustanza allegata mir-rikorrenti. Effettivament, tnaqqis
tal-multa minħabba t-tmiem ta’ ksur hekk kif tintervjeni l-Kummissjoni ma jistax ikun awtomatiku, iżda jiddependi fuq evalwazzjoni
taċ-ċirkustanzi tal-każ minn din tal-aħħar, fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. F’dan ir-rigward, l-applikazzjoni
tat-tielet inċiż tal-punt 3 tal-linji gwida favur impriża tkun partikolarment xierqa f’sitwazzjoni fejn in-natura antikompetittiva
tal-aġir inkwistjoni ma tkunx manifesta. Bil-maqlub, l-applikazzjoni tiegħu tkun inqas adattata, fil-prinċipju, f’sitwazzjoni
fejn l-aġir ikun b’mod ċar antikompetittiv, dejjem jekk dan ikun ġie stabbilit (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-11 ta’ Marzu 1999,
Aristrain vs Il-Kummissjoni, T‑156/94, Ġabra p. II‑645, punt 138, u tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmannröhren-Werke vs Il-Kummissjoni,
T‑44/00, Ġabra p. II‑2223, punt 281).
F’dan il-każ, ma hemm ebda dubju dwar in-natura antikompetittiva tal-aġir ta’ Agroexpansión. Effettivament, l-akkordju tal-proċessuri,
li s-suġġett tiegħu kien l-iffissar tal-prezzijiet u t-tqassim tas-suq (ara l-premessi 278 sa 317 tad-deċiżjoni kkontestata),
jikkorrispondi għal tip ta’ ksur klassiku u partikolarment serju (ara l-premessi 409 sa 411 tad-deċiżjoni kkontestata) tad-dritt
tal-kompetizzjoni u aġir li l-illegalità tiegħu ġiet affermata mill-Kummissjoni bosta drabi sa mill-ewwel interventi tagħha
f’dan il-qasam. Il-fatt li dak l-akkordju kien jinkludi aspett sigriet jikkonferma barra minn hekk li Agroexpansión kienet
totalment konxja dwar in-natura illeċità tal-aġir tagħha.
Minn dan isegwi li r-raba’ motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Rigward it-talba tal-Kummissjoni sabiex tiġi applikata żieda supplimentari ta’ 5 %, abbażi tat-tul ta’ żmien tal-ksur, għall-ammont
inizjali tal-multa ddeterminata għal Agroexpansión, il-Qorti Ġenerali hija tal-fehma li ma hemmx lok li din tintlaqa’. Effettivament,
billi sostniet li l-ksur waqaf fit-3 ta’ Ottubru 2001, u mhux fl-10 ta’ Awwissu 2001, ir-rikorrenti ma kellhiex l-intenzjoni
li tikkontesta l-evalwazzjoni tat-tul ta’ żmien li saret mill-Kummissjoni, iżda li tirrispondi għal argument ifformulat minn
din tal-aħħar fir-risposta tagħha fejn qalet li t-teħid inkunsiderazzjoni tat-tieni data bħala d-data tat-tmiem tal-ksur diġà
kellu effett favorevoli fuq is-sitwazzjoni tar-rikorrenti.
5.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ responsabbiltà personali kif ukoll tal-Artikolu
23(2) tar-Regolament Nru 1/2003

L-argumenti tal-partijiet
Fil-kuntest tat-tielet motiv, invokat fuq bażi sussidjarja f’relazzjoni mal-ewwel wieħed, ir-rikorrenti, filwaqt li tirreferi
għall-premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata, targumenta li hija ma kellhiex tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq minn
Agroexpansión għall-perijodu qabel it-18 ta’ Novembru 1997 u li l-multa b’hekk għandha titnaqqas.
Ir-rikorrenti hija tal-fehma li, fir-rigward ta’ dak il-perjodu, il-multa kellha tiġi kkalkolata mingħajr ma jiġi applikat
koeffiċjent moltiplikatur għal finijiet ta’ disważjoni għall-ammont inizjali tal-multa, peress li, f’dak iż-żmien, Agroexpansión
ma kinitx tifforma parti minn kumpannija multinazzjonali.
Fir-rigward tal-perijodu mit-18 ta’ Novembru 1997 sal-10 ta’ Awwissu 2001, hija ssostni li l-multa għandha tiġi kkalkolata
billi jitnaqqas mill-ammont impost kontra Agroexpansión permezz tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata l-ammont attribwibbli
esklużivament lil din tal-aħħar għall-perijodu qabel it-18 ta’ Novembru 1997.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-ammont tal-multa li r-rikorrenti hija obbligata tħallas fuq bażi
in solidum
ma’ Agroexpansión għandu jkun inqas mill-ammont totali tal-multa imposta kontra din tal-aħħar. Madankollu, hija tiċħad l-argument
tar-rikorrenti li jgħid li l-ammont tal-multa kellu jiġi kkalkolat billi tiġi eskluża l-applikazzjoni tal-koeffiċjent moltiplikatur
għall-finijiet ta’ disważjoni għall-perjodu qabel it-18 ta’ Novembru 1997. Hija tal-fehma li r-rikorrenti kellha tiġi ddikjarata
responsabbli
in solidum
, flimkien ma’ Agroexpansión, għall-ħlas tal-multa għall-ammont sħiħ ta’ EUR 2 332 800, filwaqt li din tal-aħħar kellha tibqa’
responsabbli għall-ħlas tal-ammont totali tal-multa, jiġifieri EUR 2 592 000 (li minnhom EUR 259 200 fuq bażi esklużiva).
Il-Kummissjoni tasal għall-ammont ta’ EUR 2 332 800 billi tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li r-rikorrenti tista’ tinżamm responsabbli
għall-ksur biss għal perjodu ta’ madwar tliet snin u disa’ xhur, u li b’hekk l-ammont inizjali tal-multa tar-rikorrenti għandu
jiżdied biss b’35 %.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jiġi kkonstatat li, kif huwa stabbilit u kif jirriżulta mill-premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti
ma setgħetx tinżamm responsabbli għall-ksur imwettaq minn Agroexpansión għall-perijodu qabel it-18 ta’ Novembru 1997, għaliex
kien biss minn dik id-data li hija ffurmat magħha unità ekonomika u b’hekk impriża għall-finijiet tal-Artikolu 81 KE. Peress
li r-responsabbiltà
in solidum
għall-ħlas tal-multa setgħet tkopri biss il-perjodu tal-ksur li matulu l-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha
kienu jikkostitwixxu tali impriża, il-Kummissjoni ma kellhiex bażi biex iżżomm lir-rikorrenti responsabbli
in solidum,
flimkien ma’ Agroexpansión, għat-totalità tal-ammont impost kontra din tal-aħħar, EUR 2 592 000, jiġifieri ammont relatat
mal-perijodu tal-ksur kollu. Għaldaqstant, it-tielet motiv għandu jiġi milqugħ.
6.
Fuq l-iffissar tal-ammont finali tal-multa
Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi rriformata inkwantu din iżżomm lir-rikorrenti responsabbli
in solidum
, flimkien ma’ Agroexpansión, għall-ħlas tal-ammont totali tal-multa ffissat għal din tal-aħħar.
Fl-eżerċizzju tal-kompetenza tagħha ta’ ġurisdizzjoni sħiħa, il-Qorti Ġenerali jidhrilha li huwa opportun li l-parti ta’ dak
l-ammont li r-rikorrenti għandha tħallas
in solidum
ma’ Agroexpansión tiġi kkalkolata skont ir-raġunament propost mill-Kummissjoni fin-noti tagħha, jiġifieri billi jiġi adottat
il-metodu u l-kriterji li hija applikat, fid-deċiżjoni kkontestata, biex tiffissa l-ammont tal-multi imposti kontra d-destinatarji
tagħha (ara l-punti 38 sa 61 iktar ’il fuq).
B’hekk, fl-ewwel lok, għandu jintuża l-istess ammont inizjali bħal dak użat għal Agroexpansión, jiġifieri EUR 3 600 000.
Effettivament, l-ewwel nett, il-fatt li r-rikorrenti ma tistax tinżamm responsabbli għall-ksur għall-perijodu qabel it-18 ta’
Novembru 1997 huwa irrelevanti għall-finijiet tal-kwalifikazzjoni ta’ dak il-ksur bħala “serju ħafna” (premessi 408 sa 414
tad-deċiżjoni kkontestata).
It-tieni nett, dan il-fatt huwa wkoll irrilevanti għat-teħid inkunsiderazzjoni tal-“piż speċifiku” ta’ kull impriża u tal-impatt
tal-aġir tagħha li jikkostitwixxi ksur fuq il-kompetizzjoni (premessa 415 tad-deċiżjoni kkontestata).
Effettivament, minn naħa waħda, dan b’ebda mod ma jaffettwa l-konstatazzjoni li tgħid li l-“kontribut” tal-proċessuri għall-prattiki
illegali inkwistjoni kien globalment simili (premessa 418 tad-deċiżjoni kkontestata).
Min-naħa l-oħra, din ma hijiex ta’ natura li tqigħed indiskussjoni l-fondatezza tat-tqassim tal-proċessuri fi tliet kategoriji
u t-tqegħid ta’ Agroexpansión fit-tieni waħda (li tipprevedi ammont inizjali ta’ EUR 1 800 000), peress li dawk l-operazzjonijiet
saru waqt li ġie kkunsidrat is-sehem ta’ kull wieħed mill-proċessuri fis-suq tax-xiri tat-tabakk mhux maħdum Spanjol fl-2001,
l-aħħar sena tal-ksur (premessi 419 sa 421 tad-deċiżjoni kkontestata).
It-tielet nett, fir-rigward tal-koeffiċjent multiplikatur ta’ 2 għall-finijiet ta’ dissważjoni li ġie applikat għall-ammont
inizjali tal-multa ta’ Agroexpansión, l-applikazzjoni tiegħu tibqa’ ġġustifikata fil-kuntest ta’ dan il-kalkolu peress li
huwa bbażat fuq id-daqs u r-riżorsi globali tal-impriża kkonċernata fl-2003, is-sena ta’ qabel ma ġiet adottata d-deċiżjoni
kkontestata (premessi 422 u 423 tad-deċiżjoni kkontestata). Kif intwera iktar ’il fuq fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel motiv,
fl-2003, Agroexpansión u r-rikorrenti kienu jifformaw flimkien entità ekonomika waħda, u b’hekk, impriża ta’ dak it-tip.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li t-teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs u tar-riżorsi globali tal-impriża kkonċernata
sabiex jiġi żgurat li l-multa jkollha effett dissważiv huwa spjegat mill-impatt imfittex fuq l-imsemmija impriża, peress li
s-sanzjoni ma għandhiex tkun żgħira fid-dawl, b’mod partikolari, tal-kapaċità finanzjarja tal-imsemmija impriża. B’hekk, sabiex
tkun tista’ tiġi kkwantifikata n-natura dissważiva ta’ multa fir-rigward ta’ impriża ddikjarata responsabbli għal ksur, ma
tistax tiġi kkunsidrata s-sitwazzjoni kif kienet teżisti fil-bidu tal-ksur. Tali teħid inkunsiderazzjoni jista’ jirriżulta
f’multa li tkun baxxa wisq biex tkun dissważiva biżżejjed, fl-ipoteżi fejn id-dħul mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata jkun
żdied fil-frattemp, jew f’multa li tkun ogħla milli suppost biex tkun dissważiva, fl-ipoteżi fejn id-dħul mill-bejgħ tal-impriża
kkonċernata jkun naqas fil-frattemp.
Fit-tieni lok, min-naħa l-oħra, peress li r-rikorrenti tista’ tinżamm responsabbli għall-ksur biss għall-perjodu ta’ madwar
tliet snin u disa’ xhur tal-perijodu bejn it-18 ta’ Novembru 1997 u l-10 ta’ Awwissu 2001, l-ammont inizjali ta’ EUR 3 600 000
għandu jiżdied b’35 %, u mhux b’50 % bħal fil-każ ta’ Agroexpansión, abbażi tat-tul ta’ żmien tal-ksur. B’hekk, għall-finijiet
tad-determinazzjoni tal-ammont tal-multa li r-rikorrenti hija obbligata tħallas
in solidum
ma’ Agroexpansión, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni ammont bażiku ta’ EUR 4 860 000.
Fit-tielet lok, il-fatt li r-rikorrenti ma tistax tinżamm responsabbli għall-ksur għal-perijodu ta’ qabel it-18 ta’ Novembru 1997
ma għandux effett fuq it-tnaqqis ta’ 40 % tal-ammont bażiku abbażi ta’ ċirkustanzi attenwanti (premessi 437 sa 439 tad-deċiżjoni
kkontestata). B’hekk, l-ammont bażiku li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għandu jkun ta’ EUR 2 916 000. Meta jitqies id-dħul
mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata fl-2003, dak l-ammont ma għandux jiġi adattat sabiex jiġi rrispettat il-limitu ta’ 10 %
tad-dħul mill-bejgħ previst mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-applikazzjoni tal-komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, għandu jiġi rrilevat li, fis-sentenza
li tat illum fil-kawża T‑38/05, Agroexpansión vs Il-Kummissjoni (Ġabra p. I‑0000), il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li Agroexpansión
kellha tingħata, abbażi tal-kooperazzjoni tagħha, tnaqqis addizzjonali ta’ 5 % flimkien ma’ dak ta’ 20 % diġà mogħti fid-deċiżjoni
kkontestata. B’hekk, f’din il-kawża għandu jiġi applikat ukoll tnaqqis ta’ 25 % għall-ammont imsemmi iktar ’il fuq ta’ EUR
2 916 000.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-ammont tal-multa imposta kontra Agroexpansion, li r-rikorrenti
hija responsabbli li tħallas
in solidum
ma’ din tal-aħħar, għandu jiġi ffissat għal EUR 2 187 000.
Il-kumplament tar-rikors għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont
l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 87(3), il-Qorti Ġenerali tista’ taqsam l-ispejjeż jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament
fuq kap jew iktar tat-talbiet tagħhom.
Billi fil-kawża preżenti, ir-rikors ġie parzjalment milqugħ, tkun saret evalwazzjoni xierqa taċ-ċirkustanzi tal-kawża jekk
jiġi deċiż li r-rikorrenti tbati disgħa minn għaxra tal-ispejjeż tagħha u disgħa minn għaxra tal-ispejjeż tal-Kummissjoni,
filwaqt li din tal-aħħar tbati wieħed minn għaxra tal-ispejjeż tagħha u wieħed minn għaxra tal-ispejjeż tar-rikorrenti.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-parti tal-ammont tal-multa imposta kontra Agroexpansión, SA fl-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 4030 finali,
tal-20 ta’ Ottubru 2004, dwar proċedura skont l-Artikolu 81(1) [KE] (kawża COMP/C.38.238/B.2 − Tabakk mhux maħdum – Spanja),
li Alliance One International, Inc. hija obbligata li tħallas
in solidum
ma’ Agroexpansión, hija ffissata għal EUR 2 187 000.
2)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3)
Alliance One International għandha tbati disgħa minn għaxra tal-ispejjeż tagħha u disgħa minn għaxra tal-ispejjeż tal-Kummissjoni,
filwaqt li din tal-aħħar tbati wieħed minn għaxra tal-ispejjeż tagħha stess u wieħed minn għaxra tal-ispejjeż ta’ Alliance
One International.
Czúcz
Labucka
O’Higgins
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-12 ta’ Ottubru 2011
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1.  Ir-rikorrenti u l-proċedura amministrattiva
2.  Id-deċiżjoni kkontestata
3.  Id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata
4.  Iffissar tal-ammont tal-multi
Ammont inizjali tal-multi
Ammont bażiku tal-multi
Ċirkustanzi aggravanti u attenwanti
Limitu massimu tal-multa prevista fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
Applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni u l-ammont finali tal-multi
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
1.  Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE, tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-prinċipju
ta’ proporzjonalitŕ
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq il-kriterji użati mill-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, sabiex iżżomm lil kumpannija parent responsabbli għall-ksur
imwettaq mill-kumpannija sussidjarja tagħha
Fuq l-eżistenza ta’ entitŕ ekonomika unika bejn ir-rikorrenti u Agroexpansión
–  Fuq ir-“rapporti tal-attivitajiet” u l-“field reports”
–  Fuq il-korrispondenza bejn Agroexpansión u r-rikorrenti
–  Fuq l-argumenti invokati mir-rikorrenti sabiex turi li Agroexpansión kienet qiegħda taġixxi b’mod awtonomu fis-suq
2.  Fuq il-ħames motiv, li jallega ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
3.  Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalitŕ u ta’ responsabbiltŕ personali
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
4.  Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
5.  Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalitŕ u ta’ responsabbiltŕ personali kif ukoll tal-Artikolu
23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
6.  Fuq l-iffissar tal-ammont finali tal-multa
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.