CELEX: 62010CJ0095
Kuntratti għal servizzi pubbliċi
Direttiva 2004/18/KE
Artikolu 47(2)
Effett dirett
Applikabbiltà għas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva

It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2004/18/KE
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal
xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet,
għal provvisti u għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 132).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża kontra Strong Segurança SA (iktar ’il quddiem “Strong Segurança”) fil-Municipio
de Sintra (muniċipalità ta’ Sintra, il-Portugall) rigward l-għoti ta’ kuntratt għal servizzi ta’ monitoraġġ u ta’ sigurtà
għall-installazzjonijiet ta’ din il-muniċipalità.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2004/18
Il-premessi Nri 18 u 19 jipprovdu:
“(18) Il-qasam tas-servizzi huwa aktar deskritt, għall-fini tal-applikazzjoni tar-regoli proċedurali ta’ din id-Direttiva
u għall-fini ta’ monitoraġġ, billi terġa’ taqsmu f’kategoriji li jikkorrispondu mat-titli partikolari tal-klassifikazzjoni
komuni u billi tiġborhom flimkien fiż-żewġ Annessi, II A u II B, skont ir-reġim li huma soġġetti għalih. Fir-rigward tas-servizzi
fl-Anness II B, il-disposizzjonijiet rilevanti ta’ din id-Direttiva għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni
tar-regoli speċifiċi Komunitarji għas-servizzi in kwistjoni.
(19) Fir-rigward tal-kuntratti għal servizzi pubbliċi, l-applikazzjoni kollha ta’ din id-Direttiva għandha tiġi limitata,
għall-perijodu transitorju, għall-kuntratti fejn il-disposizzjonijiet tagħhom jippermettu l-potenzjal sħiħ sabiex iż-żieda
fil-kummerċ bejn il-fruntieri tista’ sseħħ. Kuntratti għal servizzi oħra jinħtieġu li jiġu mmonitorjati matul il-perijodu
transitorju qabel ma tittieħed deċiżjoni fuq l-applikazzjoni sħiħa taħt din id-Direttiva. F’dan ir-rispett, il-mekkaniżmu
għal dan il-monitoraġġ jinħtieġ li jkun definit. Dan il-mekkaniżmu għandu, fl-istess waqt, jassigura l-partijiet interessati
li jkollhom aċċess għall-informazzjoni rilevanti.”
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(2)(d):
“‘Kuntratti għal servizzi pubbliċi’ huma kuntratti pubbliċi barra kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi jew kuntratti għall-provvisti
li għandhom bħala għan id-disposizzjoni tas-servizzi riferuti għalihom fl-Anness II.”
L-Artikolu 2, intitolat “Prinċipji ta’ assenjar ta’ kuntratti” jiddisponi:
“L-awtoritajiet kontraenti se jistmaw l-operaturi ekonomiċi ugwali u bla diskriminazzjoni u se jaġixxu b’mod trasparenti”.
L-Artikolu 4, intitolat “Operaturi ekonomiċi” jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Gruppi ta’ operaturi ekonomiċi jistgħu jitfgħu l-offerta jew joħorġu bħala kandidati. Biex jitfgħu l-offerta jew it-talba
għall-parteċipazzjoni, dawn il-gruppi jistgħu ma jkollhomx il-ħtieġa li jassumu xi forma speċifika legali mill-awtoritajiet
kontraenti; però, il-grupp magħżul jista’ jkollu bżonn li jagħmel hekk meta jingħata l-kuntratt, sa ċertu limitu illi din
il-bidla hija neċessarja għat-twettiq sodisfaċenti tal-kuntratt.”
Il-Kapitolu III tat-titolu II, intitolat “Arranġamenti għal kuntratti ta’ servizz pubbliku” huwa magħmul mill-Artikoli 20
sa 22.
L-Artikolu 20, intitolat “Kuntratti ta’ Servizzi elenkati f’Anness II A”, jipprevedi:
“Kuntratti li għandhom bħala l-oġġettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II A għandhom jiġu mogħtija skont l-Artikoli 23
sa 55.”
Skont l-Artikolu 21, intitolat “Kuntratti ta’ Servizzi elenkati f’Anness II B”:
“Kuntratti li għandhom bħala l-oġġettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II B għandhom ikunu suġġetti biss għall-Artikolu
23 u l-Artikolu 35(4).”
L-Artikolu 23, li jagħmel parti mill-Kapitolu IV, intitolat “Regoli speċifiċi li jikkontrollaw speċifikazzjonijiet u dokumenti
ta’ kuntratt”, jirrigwarda l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li għandhom jidhru fid-dokumenti tal-kuntratti sabiex jippermettu
l-aċċess ugwali lil min qed jissottometti l-kuntratt u sabiex ma joħolqux ostakoli mhux ġustifikati fil-ftuħ tal-kuntratti
pubbliċi għall-kompetizzjoni, u l-Artikolu 35(4), li jagħmel parti mill-Kapitolu VI, intitolat “Regoli dwar reklamar u trasparenza”
jirreferi għall-obbligi ta’ informazzjoni tal-awtoritajiet kontraenti fir-rigward tar-riżultati tal-proċedura ta’ għoti ta’
kuntratt.
Fil-kategorija 23 tal-Anness II B, jidhru s-“servizzi ta’ investigazzjoni u sigurtà […]”.
L-Artikolu 47, intitolat “Stabilità ekonomika u Finanzjarja”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Operatur ekonomiku jista’, fejn xieraq u għal xi kuntratt partikolari, joqgħod fuq il-ħiliet ta’ entitajiet oħrajn, bla rigward
għan-natura legali tar-rabtiet li hu jkollu magħhom. Huwa għandu, f’dan il-każ, jagħti prova lill-awtorità kontraenti li huwa
se jkollu għad-dispożizzjoni xi mezzi neċessarji, pereżempju, permezz tal-produzzjoni tal-garanzija ta’ dawn l-entitajiet
għal dan l-effett.”
Il-kontenut tal-Artikolu 48(3), intitolat “Abilità teknika u/jew professjonali”, huwa sostanzjalment identiku għad-dispożizzjoni
preċedenti.
Skont l-Artikolu 80(1), l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi
neċessarji biex ikunu konformi mad-Direttiva 2004/18 sal-31 ta’ Jannar 2006 u għandhom jinformaw lill-Kummissjoni Ewropea
b’dan minnufih.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
It-traspożizzjoni tad-Direttiva 2004/18 fid-dritt Portuġiż saret permezz tad-Digriet-Liġi Numru 18/2008, tad-29 ta’ Jannar
2008, li jġib miegħu l-adozzjoni tal-Kodiċi dwar Kuntratti Pubbliċi (Cόdigo dos Contratos Públicos) li daħal fis-seħħ sitt
xhur wara li kien ġie ppubblikat, liema pubblikazzjoni seħħet f’din id-data.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Permezz ta’ avviż ippubblikat f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tal-15 ta’ Lulju 2008, il-Município de Sintra għamel sejħa għal offerti miftuħa fuq livell internazzjonali, rigward l-akkwiżizzjoni
ta’ servizzi ta’ monitoraġġ u ta’ sigurtà tal-installazzjonijiet muniċipali għas-snin 2009 u 2010. Din is-sejħa għal offerti
kienet irregolata mill-fajl tas-sejħiet għal offerti u l-ispeċifikazzjonijiet marbutin miegħu, u l-kuntratt kellu jingħata
skont il-kriterju tal-offerta li globalment hija l-iktar vantuġġuża ekonomikament.
Strong Segurança ppreżentat ruħha bħala kandidat għal dan il-kuntratt u għal dan il-għan issottomettiet id-dokumenti meħtieġa.
Barra minn hekk, flimkien mal-offerta tagħha hija żiedet ittra ta’ ċertifikazzjoni tal-kumpannija Trivalor (SGPS) SA (iktar
’il quddiem “Trivalor”), li fiha din tal-aħħar għamlet id-dikjarazzjoni li ġejja:
“Fid-dawl tar-rabta ta’ kontroll totali dirett (100%) li teżisti bejn Trivalor u Strong Segurança […], Trivalor hija responsabili
għall-obbligi ta’ din ta’ l-aħħar, skont il-Kodiċi tal-kumpanniji kummerċjali (Cόdigo das Sociedades Comerciais).
F’dan is-sens, aħna niddikjaraw li ninpenjaw ruħna sabiex:
–        nagħtu garanzija li Strong Segurança […] ikollha l-mezzi tekniċi u finanzjarji li huma indispensabbli sabiex l-obbligi li
joħorġu mill-kuntratt jitwettqu kif xieraq;
–        nikkumpensaw lill-Município de Sintra għal kull dannu li jsofri minħabba nuqqas ta’ eżekuzzjoni kuntrattwali xierqa, li, fil-każ
ta’ għoti, jista’ jinqala’.”
Għall-ewwel, il-Kummissjoni tas-sejħa għal offerti kienet favur li l-kuntratt jingħata lil Strong Segurança, minħabba li l-offerta
tagħha kienet kisbet l-iktar evalwazzjoni għolja. Madankollu, wara kontestazzjoni minn kumpannija kompetitriċi, il-Kummissjoni
tas-sejħa għal offerti, wara li kkunsidrat li Strong Segurança ma kinitx awtorizzata tagħti prova tal-kapaċità ekonomika u
finanzjarja ta’ kumpannija terza bħal Trivalor, marret lura fuq id-deċiżjoni tagħha u pproponiet li tagħti l-kuntratt lill-kumpannija
kompetitriċi li kienet għamlet il-kontestazzjoni. Il-Município de Sintra, fid-deliberazzjoni tiegħu tal-11 ta’ Frar 2009,
approva din il-proposta u ddeċieda li jagħti lill-kumpannija kompetitriċi ta’ Strong Segurança s-servizzi li kienu jagħmlu
parti mis-sejħa għal offerti għas-snin 2009 u 2010.
L-azzjoni ta’ Strong Segurança kontra din id-deċiżjoni ġie rrifjutat mit-Tribunal Administrativo e Fiscal de Sintra, u din
is-sentenza ġiet ikkonfermata permezz ta’ sentenza tat-Tribunal Central Administrativo Sul tal-10 ta’ Settembru 2009. Strong
Segurança għalhekk appellat minn din is-sentenza quddiem is-Supremo Tribunal Administrativo.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-kwistjoni prinċipali hija dik li jsir magħruf jekk l-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18
huwiex applikabbli bl-istess mod għas-servizzi li jaqgħu taħt l-anness II B ta’ din id-direttiva, bħal dawk inkwistjoni fil-proċedura
fil-kawża prinċipali. Issa, il-qorti tar-rinviju tosserva, minn naħa, li din il-proċedura bdiet qabel id-dħul fis-seħħ tad-Digriet-Liġi
Nru 18/2008, u, min-naħa l-oħra, meta bdiet din il-proċedura, it-terminu għat-traspożizzjoni tad-Direttiva kien diġà skada.
L-ewwel kwistjoni li tqum f’dan ir-rigward hija dik dwar l-effett dirett tal-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18. Il-qorti
tar-rinviju tqis li l-ewwel parti ta’ din id-dispożizzjoni hija, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ċara biżżejjed,
preċiża u mingħajr kundizzjoni, jiġifieri ma tħalli l-ebda għażla għall-Istati Membri. Għal dak li jirrigwarda t-tieni parti
tal-istess dispożizzjoni, il-qorti tar-rinviju tesprimi xi dubji, peress li din il-parti tidher li tħalli lill-Istati Membri
ċertu marġini ta’ diskrezzjoni rigward dak li għandu jiġi pprovat u dwar il-mezzi ta’ prova li jiġu rikjesti sabiex l-operatur
ekonomiku juri lill-awtorità kontraenti l-ħila ekonomika u finanzjarja tiegħu meta juri l-ħiliet ta’ entitajiet oħra.
It-tieni kwistjoni mqajma f’din il-kawża hija dik dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18, li għaliha
l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex risposta. Il-qorti tar-rinviju tosserva li interpretazzjoni strettament
litterali ta’ din id-dispożizzjoni ser twassal għall-konklużjoni li hija tapplika biss għall-kuntratti għal servizzi li jaqgħu
taħt l-Anness II A. Hija tenfasizza, madankollu, li din l-interpretazzjoni ser teskludi, għall-kuntratti għal servizzi li
jaqgħu taħt l-Anness II B, l-applikazzjoni tar-regoli tad-Direttiva 2004/18 li huma daqstant essenzjali bħal dawk li, pereżempju,
jiffissaw il-kriterji ta’ selezzjoni kwalitattiva tal-kandidati (Artikoli 45 sa 52) kif ukoll il-kriterji għall-għoti tal-kuntratti
(Artikoli 53 sa 55).
Peress li kellu dubji dwar kemm kienet korretta din l-interpretazzjoni u peress li kien l-aħħar stadju fl-appell, is-Supremo
Tribunal Administrativo ddeċieda li jwaqqaf il-proċedura u li jagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)       Wara l-31 ta’ Jannar 2006, l-Artikolu 47 tad-Direttiva 2004/18/KE […] huwa direttament applikabbli fis-sistema interna fis-sens
li jagħti lill-individwi dritt li dawn jistgħu jużaw kontra l-korpi tal-amministrazzjoni Portugiża?
2)       Fil-każ ta’ risposta affermattiva, il-kunċett huwa applikabbli għall-kuntratti li għandhom bħala suġġett is-servizzi msemmija
fl-Anness II B minkejja dak li jipprovdi l-Artikolu 21 [tad-Direttiva 2004/18]?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq it-tieni domanda
Permezz ta’ din id-domanda, li għandha tiġi eżaminata l-ewwel nett, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 47(2) tad-Direttiva
2004/18 huwiex applikabbli wkoll għall-kuntratti li għandhom bħala suġġett servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B ta’ din id-direttiva,
minkejja l-fatt li tali applikabbiltà ma toħroġx mill-kliem tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-imsemmija direttiva, b’mod
partikolari l-Artikolu 21 ta’ din id-direttiva.
Sabiex tingħata risposta lil din id-domanda, hemm lok li tiġi indikata, preliminarjament, li d-distinzjoni bejn il-kuntratti
għal servizzi skont il-klassifikazzjoni ta’ dawn tal-aħħar f’żewġ kategoriji separati ma ġietx introdotta mill-ġdid mid-Direttiva
2004/18. Hija kienet teżisti diġà taħt id-Direttiva 92/50/KEE tal-Kunsill, tat-18 ta’ Ġunju 1992, relatata mal-koordinazzjoni
ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 6, Vol.1, p.322), li tagħha d-Direttiva 2004/18 hija kodifikazzjoni u formulazzjoni mill-ġdid.
Huwa importanti li jiġi rrilevat, imbagħad, li d-distinzjoni li għandha ssir bejn il-kuntratti għal servizzi skont jekk dawn
tal-aħħar jidhrux fl-Anness II A jew fl-Anness II B tad-Direttiva 2004/18 hija diġà indikata mingħajr ambigwità fil-premessi
ta’ din id-direttiva.
B’hekk, il-premessa 18 tad-Direttiva 2004/18 tħabbar li, għall-applikazzjoni tar-regoli tagħha, għandha ssir suddiviżjoni
tas-servizzi f’kategoriji u li jinġabru f’żewġ annessi, II A u II B, skont is-sistema li għalihom huma suġġetti.
Minn naħa tagħha, il-premessa 19 tad-Direttiva 2004/18 tirrifletti r-rieda tal-leġiżlatur li jillimita l-applikazzjoni integrali
ta’ din tal-aħħar, matul perijodu tranżitorju, għall-kuntratti għal servizzi li għalihom id-dispożizzjonijiet tagħha jippermettu
t-twettiq tal-possibbiltajiet kollha ta’ żieda fil-kummerċ lil hinn mill-fruntieri, peress li dawn il-kuntratti kienu dawk
għal servizzi li jidhru fl-Anness II A, u li l-kuntratti l-oħra jiġu suġġetti għal sistema ta’ monitoraġġ, jiġifieri dawk
is-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B, matul dan il-perijodu tranżitorju u qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar l-applikazzjoni
integrali tad-Direttiva 2004/18 għal dawn il-kuntratti.
Din is-suddiviżjoni tal-kuntratti għal servizzi, li hija indikata fil-premessi msemmija iktar ’il fuq, hija spjegata mid-dispożizzjonijiet
tad-Direttiva 2004/18.
Fil-fatt, l-Artikolu 20 jipprevedi, għall-kuntratti li għandhom bħala suġġett is-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II A, l-applikazzjoni
prattikament integrali tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, filwaqt li l-Artikolu 21 jirreferi unikament għall-Artikoli
23 u 35(4), u jimponi b’hekk, fir-rigward tal-kuntratti għal servizzi li jidhru fl-Anness II B, “biss” l-obbligu tal-awtoritajiet
kontraenti rigward l-ispeċifikazzjonijiet teknici dwar tali kuntratti, kif ukoll l-obbligu tagħhom li jinformaw lill-Kummissjoni
bir-riżultati tal-proċeduri dwar l-għoti tal-imsemmija kuntratti.
Kuntrarjament għal dak li ssostni Strong Segurança, ma hemm l-ebda indikazzjoni li tirriżulta mill-kliem tad-dispożizzjonijiet
tad-Direttiva 2004/18 jew mill-ispirtu u l-istruttura ta’ din tal-aħħar li s-suddiviżjoni tas-servizzi f’żewġ kategoriji hija
bbażata fuq distinzjoni bejn ir-“regoli sostantivi” u r-“regoli proċedurali” ta’ din id-direttiva. Barra minn hekk, kif ġustament
ġie osservat mill-Kummissjoni, distinzjoni bħal din tista’ toħloq inċertezza legali f’dak li jirrigwarda l-kamp ta’ applikazzjoni
tal-varji dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva.
Id-distinzjoni bejn is-sistemi applikabbli għall-kuntratti pubbliċi għal servizzi skont il-klassifikazzjoni tas-servizzi,
imwettqa mir-regoli rilevanti tad-dritt tal-UE, f’żewġ kategoriji separati hija sostnuta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-klassifikazzjoni ta’ servizzi fl-Annessi I A u I B tad-Direttiva 92/50 (li
jikkorrispondu, rispettivament, għall-Annessi II A u II B tad-Direttiva 2004/18) hija konformi mas-sistema stabbilita minn
din id-direttiva li tipprevedi applikazzjoni fuq żewġ livelli tad-dispożizzjonijiet ta’ din tal-aħħar (ara, f’dan is-sens,
is-sentenza tal-14 ta’ Novembru 2002, Felix Swoboda, C-411/00, Ġabra p. I-10567, punt 55).
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-kuntest tad-Direttiva 92/50, li meta l-kuntratti jinvolvu s-servizzi
elenkati fl-Anness IB, l-awtoritajiet kontraenti huma obbligati biss li jiddefinixxu l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi b’riferiment
għar-regoli nazzjonali li jittrasponu regoli Ewropej li għandhom jiġu inklużi fid-dokumenti ġenerali jew kuntrattwali relatati
ma’ kull kuntratt u li jibagħtu avviż lill-OPOCE (l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea) rigward ir-riżultati
tal-proċedura għall-għoti ta’ kuntratti (ara s-sentenza tat-13 Novembru 2007, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C-507/03, Ġabra
p. I-9777 punt 24).
Il-Qorti tal-Ġustizzja fil-fatt indikat li l-leġiżlatur tal-Unjoni beda mill-preżunzjoni li l-kuntratti għal servizzi li jaqgħu
taħt l-Anness IB tad-Direttiva 92/50,
a priori
, u minħabba n-natura specifika tagħhom, ma jippreżentawx interess transkonfinali biżżejjed li jista’ jiġġustifika li l-għoti
tagħhom isir wara proċedura ta’ sejħa għal offerti maħsuba biex tippermetti lill-kumpanniji ta’ Stati Membri oħra li jsiru
jafu b’sejħa għal offerti u li jissottomettu offerta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 25). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li anki kuntratti bħal dawn, meta jkun hemm interess
transkonfinali ċert, huma suġġetti għall-prinċipji ġenerali ta’ trasparenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament li jirriżultaw
mill-Artikoli 49 u 56 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, iċċitata iktar ’il fuq, punti 26
u 29 sa 31).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi konkluż li s-sistema stabbilita mid-Direttiva 2004/18 ma toħloqx
direttament l-obbligu għall-Istati Membri sabiex japplikaw l-Artikolu 47(2) ta’ din id-direttiva anki għall-kuntratti għal
servizzi pubbliċi li jaqgħu taħt l-Anness II B ta’ din id-direttiva.
F’dak li jirrigwarda l-argument tal-Kummissjoni li l-prinċipju ġenerali ta’ “kompetizzjoni effettiva” tad-Direttiva 2004/18
jista’ jwassal għal tali obbligu, għandu jiġi rrilevat li, jekk il-kompetizzjoni effettiva hija l-għan ewlieni tal-imsemmija
direttiva, dan il-għan, importanti wkoll fih innifsu, ma jistax iwassal għal interpretazzjoni li tmur kontra l-kliem ċar ta’
din id-direttiva, li ma ssemmix l-Artikolu 47(2) fost id-dispożizzjonijiet li l-awtoritajiet kontraenti huma marbuta li japplikaw
meta jingħataw il-kuntratti għal servizzi koperti bl-Anness II ta’ din id-direttiva.
Madankollu, skont il-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq, għad hemm bżonn li jiġi eżaminat jekk, fil-każ li tali kuntratt
jippreżenta interess transkonfinali ċert, ħaġa li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, b’mod partikolari fid-dawl
tal-fatt li, fil-kawża prinċipali, sejħa għal offerti kienet ġiet ippubblikata f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
, obbligu bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18 jistax joħroġ mill-applikazzjoni tal-prinċipji ġenerali
ta’ trasparenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament.
Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju ta’ trasparenza, minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li dan il-prinċipju ma jinkisirx jekk
obbligu bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18 ma jkunx impost fuq l-awtorità kontraenti għal kuntratt
li għandu bħala suġġett servizzi taħt l-Anness II B ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, l-impossibbiltà għal operatur ekonomiku
li jinvoka l-ħiliet ekonomiċi u finanzjarji ta’ entitajiet oħra ma hijiex relatata mat-trasparenza tal-proċedura għall-għoti
ta’ kuntratt. Għandu wkoll jiġi osservat li l-applikazzjoni tal-Artikoli 23 u 35(4) tad-Direttiva 2004/18 matul il-proċeduri
ta’ għoti ta’ kuntratti għal servizzi bħal dawn, magħrufa bħala “mhux ta’ prijorità” jipprovdu wkoll il-grad ta’ trasparenza
li tikkorrispondi għan-natura speċifika ta’ dawn il-kuntratti.
Għandu jiġi nnotat, min-naħa l-oħra, li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament lanqas ma jista’ jwassal għall-impożizzjoni
ta’ obbligu bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18 anki fl-għoti tal-kuntratti għal servizzi elenkati
fl-Anness II B, minkejja d-distinzjoni magħmula minn din id-direttiva.
Fil-fatt, in-nuqqas ta’ tali obbligu ma huwiex ser iwassal għal xi diskriminazzjoni, diretta jew indiretta, fuq il-bażi ta’
ċittadinanza jew tal-post ta’ stabbiliment.
Għandu wkoll jiġi nnotat li approċċ daqstant eżawrjenti tal-applikabbiltà tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jista’
jwassal għall-applikazzjoni, għall-kuntratti għal servizzi li jaqgħu taħt l-Anness II B tad-Direttiva 2004/18, ta’ dispożizzjonijiet
oħra li huma essenzjali għal din id-direttiva, pereżempju, hekk kif osservat il-qorti tar-rinviju, id-dispożizzjonijiet li
jistabbilixxu l-kriterji għal għażla kwalitattiva ta’ kandidati (Artikoli 45 sa 52) kif ukoll il-kriterji ta’ għoti tal-kuntratti
(Artikoli 53 sa 55). Dan ikun jinvolvi r-riskju li jċaħħad minn kull effettività d-distinzjoni bejn servizzi tal-Annessi II
A u II B mwettqa mid-Direttiva 2004/18, kif ukoll l-applikazzjoni tagħha fuq żewġ livelli, skont il-kliem użat mill-ġurisprudenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Għandu jingħad ukoll li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kuntratti għal servizzi elenkati fl-Anness II
B tad-Direttiva 2004/18 għandhom natura speċifika (sentenza L-Irlanda vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25).
Għalhekk, mill-inqas xi wħud minn dawn is-servizzi għandhom karatteristiċi partikolari li jiġġustifikaw li l-awtorità kontraenti
tieħu inkunsiderazzjoni, b’mod personalizzat u speċifiku, l-offerta magħmula mill-kandidati individwalment. Dan huwa l-każ,
pereżempju, tas-“servizzi legali”, tas-“servizzi ta’ impjiegi u għoti ta’ persunal”, tas-“servizzi għal edukazzjoni u taħriġ
vokazzjonali” jew tas-“servizzi investigattivi u ta’ sigurtà”.
Għalhekk, il-prinċipji ġenerali ta’ trasparenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament ma jimponux fuq l-awtoritajiet kontraenti
obbligu bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47(2) tad-Direttiva 2004/18, dwar il-kuntratti għal servizzi elenkati fl-Anness II
B ta’ din tal-aħħar.
Madankollu, id-delimitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/18 issir, hekk kif jirriżulta mill-premessa 19
ta’ din id-direttiva, permezz ta’ approċċ progressiv tal-leġiżlatur tal-Unjoni li, jekk huwa ċertament ma jobbligax l-applikazzjoni,
matul il-perijodu tranżitorju msemmi f’din il-premessa, tal-Artikolu 47(2) tal-imsemmija direttiva għall-għoti ta’ kuntratti
bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma jipprekludix li Stat Membru u, eventwalment, li awtorità kontraenti jipprevedu,
rispettivament, fil-leġiżlazzjoni tagħhom u fid-dokumenti relatati mal-kuntratt, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni
f’kuntratti bħal dawn.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal qabel, għandha tingħata risposta għat-tieni domanda li d-Direttiva 2004/18 ma toħloqx l-obbligu,
għall-Istati Membri, li japplikaw l-Artikolu 47(2) ta’ din id-direttiva wkoll għall-kuntratti għal servizzi elenkati fl-Anness
II B ta’ din tal-aħħar. Madankollu, din id-direttiva ma tipprekludix lill-Istati Membri u, eventwalment, lill-awtoritajiet
kontraenti milli jipprevedu, rispettivament, fil-leġiżlazzjoni tagħhom u fid-dokumenti relatati mal-kuntratt, tali applikazzjoni.

Fuq l-ewwel domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jiġu rrimborsati.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti
ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi
għl xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi], ma toħloqx l-obbligu, għall-Istati Membri, li japplikaw l-Artikolu 47(2)
ta’ din id-direttiva wkoll għall-kuntratti għal servizzi elenkati fl-Anness II B ta’ din tal-aħħar. Madankollu, din id-direttiva
ma tipprekludix lill-Istati Membri u, eventwalment, lill-awtoritajiet kontraenti milli jipprevedu, rispettivament, fil-leġiżlazzjoni
tagħhom u fid-dokumenti relatati mal-kuntratt, tali applikazzjoni.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.