CELEX: 62009TJ0318
Κοινοτικό σήμα
Αίτηση καταχωρίσεως λεκτικού κοινοτικού σήματος TDI
Απόλυτος λόγος απαραδέκτου
Περιγραφικός χαρακτήρας
Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα αποκτηθέντος με τη χρήση
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, και παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 207/2009
Άρθρα 75 και 76, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009

του Δικαστηρίου της 7ης Ιουλίου 2005, C‑353/03, Nestlé, Συλλογή 2005, σ. I‑6135, σκέψεις 26 και 29).
Αντιθέτως προς τα επιχειρήματα των προσφευγουσών, το τμήμα προσφυγών δεν στήριξε τη διαπίστωσή του ότι το σήμα δεν χρησιμοποιείται
ως σήμα σε διάλληλο συλλογισμό, τεκμαίροντας ότι, εφόσον το σημείο είναι περιγραφικό, δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως σήμα.
Συγκεκριμένα, με τις αιτιολογικές σκέψεις 45 έως 52 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών ανέλυσε το διαφημιστικό
υλικό που προσκόμισαν οι προσφεύγουσες. Επιπλέον, όπως ορθώς έκρινε το τμήμα προσφυγών, αυτό το διαφημιστικό υλικό δημιουργεί
σαφώς στο ενδιαφερόμενο κοινό την πεποίθηση ότι το σημείο TDI δεν χρησιμοποιούνταν για τον προσδιορισμό της εμπορικής προελεύσεως
των επίμαχων προϊόντων, αλλά για την περιγραφή ενός χαρακτηριστικού των αυτοκινήτων στα οποία αναγραφόταν, ήτοι του πετρελαιοκινητήρα
τους απευθείας εγχύσεως.
Επιπλέον, στο διαφημιστικό υλικό που προσκομίστηκε από τις προσφεύγουσες και περιελήφθη στον φάκελο της υποθέσεως, το σημείο
TDI συνοδεύεται πάντα από ένα άλλο σήμα δικαιούχοι του οποίου είναι οι προσφεύγουσες, όπως το σήμα Audi, το σήμα VW ή το σήμα
Volkswagen. Το Πρωτοδικείο, πάντως, έχει κρίνει επανειλημμένως ότι το διαφημιστικό υλικό στο οποίο ένα στερούμενο εγγενούς
διακριτικού χαρακτήρα σημείο συνοδεύεται πάντα από άλλα σήματα τα οποία έχουν, αντιθέτως, διακριτικό χαρακτήρα δεν αποδεικνύει
ότι το κοινό αντιλαμβάνεται το σημείο του οποίου ζητείται η καταχώριση ως σήμα προσδιορίζον την εμπορική προέλευση των προϊόντων
(προαναφερθείσα στη σκέψη 41 απόφαση Μορφή φιάλης μπίρας, σκέψη 51, και προαναφερθείσα στη σκέψη 27 απόφαση Μορφή αναπτήρα
με πέτρα, σκέψη 77). Εν πάση περιπτώσει, παραπέμποντας σε ιστότοπο κατά τον οποίο το ισπανικό κοινό αντιλαμβάνεται το σημείο
TDI ως σύντμηση παραπέμπουσα στο είδος πετρελαιοκινητήρα απευθείας εγχύσεως, ανεξαρτήτως του κατασκευαστή αυτοκινήτων, το
τμήμα προσφυγών απέδειξε ότι, παρόλες τις διαφημιστικές προσπάθειες των προσφευγουσών στην Ισπανία, το ενδιαφερόμενο κοινό
δεν αντιλαμβανόταν το εν λόγω σημείο ως ένδειξη της εμπορικής προελεύσεως των επίμαχων προϊόντων, αλλά ως περιγραφική και
γενική έννοια.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 76, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009
Επιχειρήματα των διαδίκων
Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι ο εξεταστής δεν έδωσε απάντηση στα αιτήματά τους περί συναντήσεως των δύο πλευρών ώστε να
συζητηθεί η αναγκαιότητα διενέργειας και η έκταση μιας δημοσκοπήσεως η οποία θα αποδείκνυε, για τα επίμαχα προϊόντα, την απόκτηση
διακριτικού χαρακτήρα του σήματος TDI διά της χρήσεώς του. Οι προσφεύγουσες διευκρινίζουν ότι γνώμονάς τους ήταν το υψηλό
κόστος των δημοσκοπήσεων καθώς και το ότι, ελλείψει συμφωνίας ως προς τις παραμέτρους της δημοσκοπήσεως, θα υποβάλλονταν σε
περιττό κόπο, πράγμα που δεν θα διευκόλυνε ούτε τις ίδιες ούτε το ΓΕΕΑ. Εξάλλου, σεβόμενο την αρχή της αυτεπάγγελτης εξετάσεως
των πραγματικών περιστατικών, το ΓΕΕΑ όφειλε να επικοινωνήσει μαζί τους προκειμένου να καθορίσουν τις παραμέτρους της δημοσκοπήσεως.
Δεδομένου ότι μια τέτοια διαβούλευση δεν πραγματοποιήθηκε, το ΓΕΕΑ παρέβη το άρθρο 76, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009.
Επιπλέον, οι προσφεύγουσες βάλλουν κατά της εκτιμήσεως που διατύπωσε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 55 της προσβαλλομένης αποφάσεως,
σύμφωνα με την οποία, κατ’ ουσίαν, το γεγονός ότι ο εξεταστής δεν έδωσε συνέχεια στο αίτημα διαβουλεύσεως επί των όρων μιας
δημοσκοπήσεως είναι μεν ατυχές, πλην όμως δεν απαλλάσσει τις προσφεύγουσες από τον κίνδυνο να θεωρηθούν ανεπαρκή τα αποδεικτικά
τους στοιχεία λόγω της ελλείψεως μιας τέτοιας δημοσκοπήσεως. Σύμφωνα με τις προσφεύγουσες, δυνάμει της αρχής της αυτεπάγγελτης
εξετάσεως των πραγματικών περιστατικών, το ΓΕΕΑ είναι υποχρεωμένο να απαντήσει στο «διερευνητικό αίτημα», προκειμένου να παράσχει
στον αιτούντα τη δυνατότητα να οργανώσει τη δημοσκόπηση κατά τρόπο αποδεκτό από το ΓΕΕΑ. Τέλος, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν
ότι το τμήμα προσφυγών, όταν διαπιστώνει σφάλμα στην εκτίμηση του εξεταστή, όπως προκύπτει εν προκειμένω από τη χρήση του
όρου «ατυχές», μπορεί να ασκήσει τις αρμοδιότητες του εξεταστή και να θεραπεύσει το σφάλμα.
Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα των προσφευγουσών.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το άρθρο 76, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009 ορίζει ότι, «[κ]ατά την ενώπιόν του διαδικασία, το [ΓΕΕΑ] εξετάζει τα πραγματικά
περιστατικά».
Οι προσφεύγουσες προσάπτουν στο ΓΕΕΑ ότι ο εξεταστής δεν έδωσε απάντηση στα αιτήματά τους περί συναντήσεως των δύο πλευρών
ώστε να συζητηθεί η αναγκαιότητα διενέργειας και η έκταση μιας δημοσκοπήσεως η οποία θα αποδείκνυε, για τα επίμαχα προϊόντα,
την απόκτηση διακριτικού χαρακτήρα του σήματος TDI διά της χρήσεώς του. Κατά τις προσφεύγουσες, η έλλειψη δημοσκοπήσεως ελήφθη
υπόψη και από το τμήμα προσφυγών, όταν αυτό απέρριψε την ενώπιόν του ασκηθείσα προσφυγή, οπότε η έλλειψη απαντήσεως εκ μέρους
του εξεταστή θίγει το κύρος της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Διαπιστώνεται ότι αυτός ο λόγος ακυρώσεως δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά περιστατικά.
Πράγματι, με επιστολή της 20ής Οκτωβρίου 2004, ο εξεταστής ενημέρωσε τις προσφεύγουσες, κατά την έννοια του κανόνα 11, παράγραφος
1, του κανονισμού (ΕΚ) 2868/95 της Επιτροπής, της 13ης Δεκεμβρίου 1995, περί της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου
για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ L 303, σ. 1), ότι το σημείο TDI δεν μπορούσε να καταχωρισθεί. Με την επιστολή αυτή ο εξεταστής διευκρίνισε
ότι «οι δημοσκοπήσεις [ήταν] σχεδόν πάντοτε απολύτως αναγκαίες στις διαδικασίες κατά τις οποίες εξετάζεται η καθιέρωση [του
σήματος]».
Με επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2005 και προς απάντηση στην ανακοίνωση των λόγων απαραδέκτου, οι προσφεύγουσες πρότειναν «να
επωφεληθεί ο νομικός τους σύμβουλος ενός ταξιδιού στην Ισπανία προκειμένου να οργανώσει συνάντηση με τους εξεταστές του ΓΕΕΑ,
στην οποία θα μπορούσε να συζητηθεί απευθείας η συνέχεια της διαδικασίας· η εμπειρία δείχνει ότι η απευθείας ανταλλαγή απόψεων
επί της συνέχειας της διαδικασίας είναι πιο αποτελεσματική και πιο συμφέρουσα οικονομικώς από την ανταλλαγή μακροσκελών εγγράφων».
Εντούτοις, η επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2005 δεν περιέχει καμία αναφορά σε πρόταση διενέργειας δημοσκοπήσεως της οποίας
το περιεχόμενο θα μπορούσε να συζητηθεί με τον εξεταστή στο πλαίσιο «επαγγελματικής συναντήσεως», ενώ, στην επιστολή αυτή,
οι προσφεύγουσες αναφέρθηκαν στην «κατά τα φαινόμενα πολύ περιορισμένη χρησιμότητα» των δημοσκοπήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο
και δήλωσαν ότι, σύμφωνα με την πρακτική του ΓΕΕΑ και των δικαστηρίων της Ένωσης, οι δημοσκοπήσεις μπορούσαν να παραλειφθούν.
Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο εξεταστής υπέδειξε σαφώς ότι οι δημοσκοπήσεις ήταν «σχεδόν πάντοτε απολύτως
αναγκαίες» προς απόδειξη της καθιερώσεως του σήματος. Αντιθέτως, από την επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2005 δεν προκύπτει ότι
οι προσφεύγουσες πρότειναν τη διενέργεια δημοσκοπήσεων ή ότι επιθυμούσαν να διευκρινισθεί η έκταση των δημοσκοπήσεων αυτών
προτού τις επικαλεστούν, τούτο δε κατά μείζονα λόγο δεδομένης της διατυπωθείσας απόψεώς τους ότι, σύμφωνα με την πρακτική
του ΓΕΕΑ και των δικαστηρίων της Ένωσης, οι δημοσκοπήσεις μπορούν να παραλειφθούν.
Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός των προσφευγουσών ότι, εν προκειμένω, η μη πραγματοποίηση επαγγελματικής
συσκέψεως με τον νομικό τους σύμβουλο, προκειμένου να διευκρινισθεί το περιεχόμενο των δημοσκοπήσεων που θα έπρεπε να διενεργηθούν,
συνιστά παρατυπία δυνάμενη να θίξει το κύρος της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Συνεπώς, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 75 του κανονισμού 207/2009
Επιχειρήματα των διαδίκων
Κατά τις προσφεύγουσες, η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται κυρίως στην εκτίμηση του τμήματος προσφυγών ότι η απόκτηση διακριτικού
χαρακτήρα διά της χρήσεως δεν ήταν δυνατή, δεδομένου του περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος. Το τμήμα προσφυγών έκρινε επί
του σημείου αυτού ότι ήταν αναγκαία η διενέργεια δημοσκοπήσεως (σκέψη 54 της προσβαλλομένης αποφάσεως).
Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν επίσης ότι το τμήμα προσφυγών δεν τις πληροφόρησε ότι συμμεριζόταν επ’ αυτού την άποψη του εξεταστή.
Δεδομένης της προτάσεώς τους για την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων, το τμήμα προσφυγών όφειλε να τις πληροφορήσει ότι,
και κατά τη δική του άποψη, η απόκτηση διακριτικού χαρακτήρα διά της χρήσεως μπορούσε να αποδειχθεί μόνο μέσω δημοσκοπήσεως.
Αντιθέτως, το τμήμα προσφυγών εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση χωρίς προηγουμένως να παράσχει οποιαδήποτε ένδειξη ως προς
την αναγκαιότητα της διενέργειας δημοσκοπήσεων.
Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα των προσφευγουσών.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 75 του κανονισμού 207/2009, οι αποφάσεις του ΓΕΕΑ αιτιολογούνται και μπορούν να στηρίζονται μόνο στους λόγους
επί των οποίων οι διάδικοι είχαν τη δυνατότητα να λάβουν θέση.
Συναφώς, αρκεί να υπομνησθεί ότι τα επιχειρήματα των προσφευγουσών στηρίζονται σε εσφαλμένη παραδοχή, ήτοι στο ότι είχε προταθεί
η προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων και δη των πορισμάτων δημοσκοπήσεων. Όπως διαπιστώθηκε με τη σκέψη 84 της παρούσας αποφάσεως,
από την επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2005 δεν προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες πρότειναν τη διενέργεια δημοσκοπήσεων ή ότι επιθυμούσαν
να διευκρινισθεί η έκταση των δημοσκοπήσεων αυτών προτού τις επικαλεστούν.
Κατά τα λοιπά, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες δεν επικαλούνται κανέναν κανόνα δικαίου βάσει του οποίου το τμήμα προσφυγών
ήταν υποχρεωμένο να τους γνωστοποιήσει, πριν την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, την πρόθεσή του να λάβει υπόψη τη μη
προσκόμιση ενός αποδεικτικού μέσου –ήτοι των πορισμάτων των δημοσκοπήσεων–, του οποίου τη σημασία είχε ήδη τονίσει ο εξεταστής.
Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως, καθώς και η προσφυγή στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα
δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικασθούν στα δικαστικά
έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τις Audi AG και Volkswagen AG στα δικαστικά έξοδα.
Czúcz
Labucka
O’Higgins
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 6 Ιουλίου 2011.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.