CELEX: 62010CJ0180
Tassazzjoni
Taxxa fuq il-valur miżjud
Direttiva 2006/112/KE
Kunċett ta’ persuna taxxabbli
Bejgħ ta’ artijiet għall-bini
Artikoli 9, 12 u 16
Nuqqas ta’ tnaqqis tat-taxxa tal-input fuq il-valur miżjud

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) u (2) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE,
tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni
ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 9, p. 23), kif emendata
bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/98/KE, tal-20 ta’ Novembru 2006, (ĠU L 352M, p. 757, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”),
kif ukoll tal-Artikoli 9(1), 16 u 295(1)(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema
komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/138/KE, tad-19 ta’ Diċembru 2006
(ĠU L 200M, p. 541, iktar ’il quddiem id-“Direttiva VAT”).
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ kawżi bejn, minn naħa, J. Slaby u l-Minister Finansów (Ministru tal-Finanzi)
(Kawża C‑180/10), u min-naħa l-oħra, E. Kuć u H. Jeziorska-Kuć (iktar ’il quddiem il-“konjuġi Kuć”) u d-Dyrektor Izby Skarbowej
w Warszawie (Direttur tal-Kamra tat-Taxxa ta’ Varsavja) (Kawża C‑181/10) dwar il-kwistjoni ta’ jekk il-bejgħ ta’ diversi artijiet
intiżi għall-kostruzzjoni għandu jkun suġġett għat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”).

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni
Id‑Direttiva VAT, skont l‑Artikoli 411 u 413 tagħha, ħassret u ssostitwiet, b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2007, il‑leġiżlazzjoni
tal‑Unjoni fil‑qasam tal‑VAT, b’mod partikolari s‑Sitt Direttiva. Skont il‑premessi 1 u 3 tad‑Direttiva VAT, kien meħtieġ
li s‑Sitt Direttiva titfassal mill‑ġdid sabiex id‑dispożizzjonijiet dwar l‑armonizzazzjoni tal‑leġiżlazzjonijiet tal‑Istati
Membri dwar il‑VAT jiġu ppreżentati b’mod ċar u razzjonali bi struttura u formulazzjoni mfassla mill‑ġdid iżda, bħala regola,
mingħajr ma jsir tibdil fil-mertu. Għalhekk, id‑dispożizzjonijiet tad‑Direttiva 2006/112 huma, essenzjalment, identiċi għad‑dispożizzjonijiet
korrispondenti tas‑Sitt Direttiva.
Skont l-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva VAT, li essenzjalment jirriproduċi kliem l-Artikolu 2(1) tas-Sitt Direttiva, “għandhom
ikunu soġġetti għall-VAT il-provvista ta’ merkanzija magħmula bi ħlas fit-territorju ta’ Stat Membru minn persuna taxxabbli
li taġixxi bħala tali”.
L-Artikolu 9(1) tad-Direttiva VAT, li huwa essenzjalment redatt bi kliem simili għal kliem l-Artikolu 4(1) u (2) tas-Sitt
Direttiva, jistabbilixxi:
“Persuna taxxabbli għandha tfisser kull persuna li, b’mod indipendenti, twettaq fi kwalunkwe post kwalunkwe attività ekonomika,
ikun x’ikun l-iskop jew ir-riżultati ta’ dik l-attività.
Kwalunkwe attività ta’ produtturi, kummerċjanti jew persuni li jagħtu servizzi, inklużi attivitajiet fil-minjieri u fl-agrikoltura
u attivitajiet fil-professjonijiet, għandhom jitqiesu bħala ‘attività ekonomika’. L-isfruttament ta’ proprjetà tanġibbli jew
intanġibbli għal skopijiet ta’ dħul minnha fuq bażi kontinwa għandha b’mod partikolari titqies bħala attività ekonomika.”
L-Artikolu 12(1) u (3) tad-Direttiva VAT, li essenzjalment jirriproduċi kliem l-Artikolu 4(3) tas-Sitt Direttiva, jinkludi
d-dispożizzjonijiet segwenti:
“1. L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw bħala persuna taxxabbli lil kull min iwettaq transazzjoni, fuq bażi okkażjonali,
li jkollha x’taqsam ma’ l-attivitajiet imsemmija fit–tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 9(1) u partikolarment waħda mit-transazzjonijiet
li ġejjin:
[…]
b) il-provvista ta’ art għall-bini. […]
3. Għall-finijiet tal-paragrafu 1(b), ‘art għall-bini’ għandha tfisser kull art mhux żviluppata jew art żviluppata meqjusa
bħala tali mill-Istati Membri”.
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tad-Direttiva VAT, li essenzjalment jikkorrispondi għall-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva,
huwa redatt kif ġej:
“L-applikazzjoni minn persuna taxxabbli ta’ merkanzija li tifforma parti mill-assi tan-negozju tagħha għall–użu privat tagħha
jew tal-persunal tagħha, jew biex issir it-tneħħija tagħhom mingħajr ħlas jew, b’mod iktar ġenerali, l-applikazzjoni tagħhom
għal skopijiet barra dawk tan-negozju tagħha għandhom jitqiesu bħala provvista bi ħlas, fejn il-VAT fuq dik il-merkanzija
jew il-partijiet komponenti tagħhom kienet deduċibbli kollha jew parti minnha”.
L-Artikolu 295(1)(1) u (3) tad-Direttiva VAT jiddefinixxi, bħall-ewwel u bħat-tielet inċiż tal-Artikolu 25(2) tas-Sitt Direttiva,
“bidwi”, għall-finijiet tal-Kapitolu 2 tat-Titolu XII, bħala “persuna taxxabbli li twettaq l-attività ekonomika tagħha f’impriża
agrikola, tal-foresti jew tas-sajd” u “bidwi b’rata fissa” bħala “bidwi kopert mill-iskema ta’ rata fissa pprovduta f’dan
il-Kapitolu”.
L-Artikolu 296(1) tad-Direttiva VAT, li jikkorrispondi għall-Artikolu 25(1) tas-Sitt Direttiva, jistabbilixxi:
“Fejn l-applikazzjoni għall-bdiewa ta’ l–arranġamenti normali tal-VAT, jew l-iskema speċjali pprovduta fil-Kapitolu 1, x’aktarx
li twassal għal diffikultajiet, l-Istati Membri jistgħu japplikaw għall-bdiewa, skond dan il-Kapitolu, skema b’ rata fissa
mfassla b’mod li tpatti għall-VAT imposta fuq xiri ta’ merkanzija u servizzi magħmula mill-bdiewa b’ rata fissa”.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
L-Artikolu 15(1), (2), (4) u (5) tal-Att tal-11 ta’ Marzu 2004 dwar it-taxxa fuq l-oġġetti u s-servizzi (iktar ’il quddiem
il-“Liġi dwar il-VAT”), jistabbilixxi:
“1. Il-persuni ġuridiċi, l-organizzazzjonijiet li ma għandhomx personalità ġuridika, u l-persuni fiżiċi li jwettqu, fuq bażi
indipendenti, waħda mill-attivitajiet ekonomiċi msemmija fil-paragrafu 2, irrispettivament mill-iskop u mir-riżultati ta’
din l-attività, huma kkunsidrati bħala persuni taxxabbli.
2. Attività ekonomika tfisser kull attività ta’ produttur, ta’ kummerċjant jew ta’ persuna li tipprovdi servizzi, inklużi
l-attivitajiet fil-minjieri, fil-biedja u dawk ta’ professjonijiet liberali jew simili, anki meta l-attività titwettaq darba
waħda biss iżda fejn jirriżulta miċ-ċirkustanzi li l-intenzjoni kienet li dik l-attività titwettaq ripetutament. Attività
ekonomika tfisser ukoll l-isfruttament ta’ proprjetà tanġibbli jew intanġibbli għal skopijiet ta’ dħul minnha fuq bażi kontinwa.
[…]
4. Persuni taxxabbli tfisser, fil-każ ta’ persuni fiżiċi li jeżerċitaw esklussivament attività agrikola, tal-foresti jew tas-sajd,
il-persuni li jkunu mlew dikjarazzjoni ta’ reġistrazzjoni bħal dik imsemmija fl-Artikolu 96(1).
5. Id-dispożizzjoni tal-paragrafu 4 tapplika
mutatis mutandis
għall-persuni fiżiċi li jeżerċitaw esklussivament attività agrikola f’ċirkustanzi oħra li ma humiex dawk imsemmija fl-imsemmi
paragrafu”.
L-Artikolu 43(1)(3) u (9) tal-liġi dwar il-VAT jistabbilixxi:
“1. Huma eżenti mit-taxxa:
[…]
3) il-bejgħ minn bidwi b’rata fissa tal-prodotti agrikoli riżultanti mill-attività agrikola tiegħu u l-prestazzjoni ta’ servizzi
agrikoli minn bidwi b’rata fissa;
[…]
9) il-bejgħ ta’ proprjetà immobbli mhux mibnija minbarra artijiet għall-bini u ddestinati għal kostruzzjoni”.

Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari

Il-Kawża C-180/10
J. Slaby fl-1996 xtara, bħala persuna fiżika li ma teżerċitax attività ekonomika, art li ġiet ikklassifikata, skont il-pjan
ta’ żvilupp tat-territorju fis-seħħ dak iż-żmien, f’żona agrikola. Huwa uża l-imsemmija art għall-ħtiġijiet ta’ attività agrikola
bejn l-1996 u l-1998, u temm din l-attività fl-1999.
Fl-1997 il-pjan ta’ żvilupp tat-territorju ġie emendat u l-art inkwistjoni ġiet minn issa ’l quddiem assenjata għall-kostruzzjoni
ta’ akkomodazzjoni għall-vakanzi. Wara din l-emenda, J. Slaby qasam l-art f’64 porzjon, li huwa, mis-sena 2000, beda jbigħ
ftit ftit lill-persuni fiżiċi.
Fis-17 ta’ Settembru 2007, J. Slaby ressaq talba għal deċiżjoni preliminari fiskali mingħand il-Minister Finansów sabiex isir
jaf jekk, fid-dawl tal-Artikolu 15(1) tal-Liġi dwar il-VAT, il-qsim ta’ art f’porzjonijiet, segwit mill-bejgħ ta’ dawn il-porzjonijiet
lil xerrejja differenti, għandux jitqies bħala operazzjoni li hija suġġetta għall-VAT.
Fid-deċiżjoni preliminari fiskali tat-13 ta’ Diċembru 2007, il-Minister Finansów indika li l-imsemmija operazzjonijiet kienu
jikkostitwixxu attività ekonomika, peress li l-bidwi huwa, fid-dawl tal-liġi dwar il-VAT, persuna taxxabbli li teżerċita attività
ekonomika, u li d-daqs u l-portata tal-operazzjonijiet inkwistjoni kif ukoll il-fatt li l-art inqasmet f’porzjonijiet kienu
jindikaw l-intenzjoni ta’ J. Slaby li jipproċedi bi bejgħ ripetittiv.
J. Slaby ippreżenta rikors kontra l-imsemmija deċiżjoni preliminari. Il-Wojewódzki Sąd Administracyjny de Varsovie injorat
l-interpretazzjoni tal-Minister Finansów billi ddeċidiet li mill-fatti tal-każ ma jirriżultax li J. Slaby kien jeżerċita jew
ried jeżerċita attività ekonomika fil-qasam tat-tranżazzjonijiet immobbiljari, iżda li kien jeżerċita attività agrikola, li
dak iż-żmien ma kinitx suġġetta għall-VAT. Skont din il-qorti, xejn ma jippermetti li jiġi stabbilit li l-art inxtrat bl-intenzjoni
li tinbigħ mill-ġdid, peress li din inxtrat għal ħtiġijiet ta’ attività agrikola u li kienet inħadmet għal dan il-għan. Il-qsim
u l-bejgħ tal-porzjonijiet kienu l-konsegwenza ta’ emenda fil-pjan ta’ żvilupp tat-territorju li ma tistax tiġi attribwita
lil J. Slaby. Għalhekk, skont din il-qorti, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ma kienx qed jaġixxi bħala kummerċjant meta
xtara l-art inkwistjoni.
Il-Minister Finansów ippreżenta appell ta’ kassazzjoni kontra din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju. Huwa sostna li
l-art inkwistjoni, li nxtrat għal finijiet ta’ produzzjoni agrikola, ma ġietx użata biss għall-ħtiġijiet privati ta’ J. Slaby,
iżda ġiet assenjata għat-tħaddim agrikolu u kienet isservi, għalhekk, fl-eżerċizzju ta’ attività ekonomika.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-Naczelny Sąd Administracyjny iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domanda preliminari segwenti:
“Persuna fiżika li tkun wettqet attività agrikola fuq art u li mbagħad, minħabba fi bdil fil-pjanijiet ta’ żvilupp tat-territorju
li huma indipendenti mir-rieda tagħha, temmet din l-attività, ikklassifikat mill-ġdid il-patrimonju tagħha bħala patrimonju
privat, qasmet (f’artijiet intiżi għall-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni għall-vakanzi) u ntrabtet li tbiegħhom, hija, minħabba
f’hekk, persuna suġġetta għall-VAT skont l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2006/112/KE u l-Artikolu 4(1) u (2) tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE
,
u għalhekk għandha tħallas il-VAT għall-attività kummerċjali tagħha?”

Il-Kawża C-181/10
Il-konjuġi Kuć huma l-proprjetarji, mill-1996, ta’ impriża agrikola akkwistata bħala art agrikola li ma hijiex awtorizzata
għall-kostruzzjoni. Huma użaw l-imsemmija art, sa tmien is-sena 2006, għall-ħtiġijiet ta’ attività agrikola, jiġifieri, it-trobbija
taż-żwiemel, u wara sabiex ikabbru l-għalf għall-annimali tagħhom.
Wara li fl-2004 huma rċevew interpretazzjoni tal-amministrazzjoni fiskali, il-konjuġi Kuć irreġistraw ruħhom bħala persuni
taxxabbli għall-VAT, minkejja li fil-fehma tagħhom xogħolhom kien jaqa’ taħt il-patrimonju personali tagħhom.
Wara emenda fil-pjan ta’ żvilupp tat-territorju, li tipprovdi li l-art inkwistjoni ġiet minn issa ’l quddiem assenjata għall-kostruzzjoni
ta’ residenzi u għas-servizzi, huma bdew ibigħu, b’mod okkażjonali u mhux organizzat, ċerti partijiet mill-impriża tagħhom.
Dawn il-provvisti kienu suġġetta għall-VAT.
Skont il-konjuġi Kuć, l-imsemmija provvisti ma kellhomx jiġu suġġetta għall-VAT għaliex dawn kienu marbuta mal-patrimonju
personali tagħhom. Huma talbu mingħand id-direttur tal-amministrazzjoni fiskali tal-belt ta’ Wolomin interpretazzjoni bil-miktub
dwar dan is-suġġett. Fid-deċiżjoni preliminari fiskali tat-13 ta’ Ġunju 2008, l-imsemmi direttur qies li l-bejgħ tal-artijiet
kien jikkostitwixxi provvista ta’ proprjetà bi ħlas li kien suġġett għall-VAT. Din l-interpretazzjoni ġiet ikkonfermata mid-Dyrektor
Izby Skarbowej w Warszawie.
Il-konjuġi Kuć ippreżentaw rikors kontra din l-interpretazzjoni quddiem in-Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wołominie (direttur
tal-amministrazzjoni fiskali tal-belt ta’ Wolomin). Skont dan tal-aħħar, il-provvisti tal-artijiet għall-kostruzzjoni inkwistjoni
għandhom jiġu suġġetta għall-VAT għaliex, minn naħa, l-imsemmija artijiet kienu jifformaw parti mill-impriża agrikola tal-konjuġi
Kuć u, min-naħa l-oħra, dawn tal-aħħar wettqu l-imsemmija provvisti bħala kummerċjanti. Dawn iż-żewġ fatti jiġġustifikaw,
irrispettivament wieħed mill-ieħor, l-issuġġettar tal-imsemmija tranżazzjonijiet għall-VAT.
In-Naczelny Sąd Administracyjny, li quddiemha l-konjuġi Kuć ippreżentaw l-appell ta’ kassazzjoni, tosserva l-ewwel nett li
dawn tal-aħħar ibbenefikaw, inkwantu bdiewa, mill-iskema b’rata fissa ta’ taxxa tal-VAT. Għalhekk, din il-qorti ssaqsi jekk
il-bejgħ tal-artijiet inkwistjoni jistax jitqies bħala bejgħ ta’ proprjetà li tirriżulta mill-patrimonju personali tagħhom,
meta x-xiri tal-imsemmija artijiet ma tax lok għal tnaqqis tal-VAT. Barra minn hekk, hija tenfasizza li l-artijiet inkwistjoni
ġew użati mhux biss għall-kunsinna ta’ prodotti agrikoli iżda wkoll għall-ħtiġijiet privati tal-bidwi u tal-membri tal-familja
tiegħu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-Naczelny Sąd Administracyjny iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domandi preliminari segwenti:
“1. Għandu jiġi applikat, fir-rigward ta’ bidwi b’rata fissa fis-sens tal-Artikolu 295(1)(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112,
li jbigħ biċċiet ta’ art użati għall-attività agrikola tiegħu, intiżi, skont pjan ta’ żvilupp tal-komun, għall-bini għall-akkomodazzjoni
u għal servizzi iżda li nxtraw bħala artijiet agrikoli (eżenti mill-VAT), l-Artikolu 16 ta’ din id-direttiva, li jipprovdi
li l-applikazzjoni ta’ assi ta’ impriża għall-użu privat ta’ persuna taxxabbli jew għall-finijiet oħra għajr dawk tal-operat
tagħha titqies biss bħala provvista bi ħlas meta l-assi jistgħu jibbenefikaw minn tnaqqis sħiħ jew parzjali mill-VAT?
2. [Jekk iva,] bidwi b’rata fissa fis-sens tal-Artikolu 295(1)(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112, li jbigħ biċċiet ta’
art li jkunu preċedentement intużaw għall-attività agrikola tiegħu, intiżi, skont pjan ta’ żvilupp lokali, għall-bini għal
użu residenzjali u għal servizzi iżda li nxtraw bħala artijiet agrikoli (eżenti mill-VAT) għandu jitqies li huwa persuna suġġetta
għall-VAT fir-rigward ta’ dan il-bejgħ skont ir-regoli ġenerali?”

Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi preliminari tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi lill-Qorti
tal-Ġustizzja jekk persuna fiżika li tkun eżerċitat attività agrikola fuq art, akkwistata bla ħlas ta’ VAT, u riklassifikata,
wara emenda fil-pjanijiet ta’ żvilupp tat-territorju li saret għal raġunijiet indipendentement mir-rieda ta’ din il-persuna,
għandhiex titqies bħala persuna taxxabbli għall-VAT meta hija tipproċedi bil-bejgħ tal-imsemmija art. Barra minn hekk, il-qorti
tar-rinviju tistaqsi jekk, f’dawn iċ-ċirkustanzi, “bidwi b’rata fissa” fis-sens tal-Artikolu 295(1)(3) tad-Direttiva tal-VAT,
għandux jitqies bħala persuna responsabbli għall-ħlas tal-VAT skont l-iskema normali u jekk l-Artikolu 16 ta’ din id-direttiva
huwiex ta’ applikazzjoni għalih.
Preliminarjament, hemm lok li jiġi ppreċiżat li mill-kawżi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jirriżulta li parti mill-bejgħ
tirrigwarda perijodu ta’ taxxa li jippreċedi l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Polonja fl-Unjoni Ewropea. Issa, f’dak li jikkonċerna
l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fi Stat Membru ġdid, il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti biss sabiex tinterpretah
mid-data tal-adeżjoni ta’ dan tal-aħħar fl-Unjoni Ewropea (ara, b’mod partikolari, id-digriet tas-6 ta’ Marzu 2007, Ceramika
Paradyż, C‑168/06, punt 22). Għalhekk, il-kunsiderazzjonijiet segwenti jirrigwardaw biss it-tranżazzjonijiet magħmula wara
d-data ta’ adeżjoni tar-Repubblika tal-Polonja fl-Unjoni Ewropea.
Għandu jiġi osservat ukoll li l-kwistjonijiet fil-kawża prinċipali jirrigwardaw perijodu li matul tiegħu s-Sitt Direttiva
u d-Direttiva tal-VAT kienu japplikaw suċċessivament. Madankollu, ma hemmx lok, għall-finijiet tar-risposti għad-domandi preliminari,
li ssir distinzjoni bejn id-dispożizzjonijiet li jirriżultaw mill-imsemmija direttivi, peress li dawn għandhom jitqiesu bħala
li essenzjalment għandhom l-istess portata għall-ħtiġijiet tal-intepretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja hija msejħa tagħmel
fil-kuntest ta’ din il-kawża.
Fir-rigward tal-mertu, mid-deċiżjonijiet tal-qorti tar-rinviju jirriżulta li, wara emenda fil-pjanijiet ta’ żvilupp tat-territorju
li saret għal raġunijiet indipendentement mir-rieda ta’ J. Slaby u l-konjuġi Kuć, l-art inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġiet
riklassifikata f’art intiża għall-kostruzzjoni.
L-Artikolu 12(1) tad-Direttiva tal-VAT jippermetti lill-Istati Membri li jqisu bħala persuni taxxabbli kull persuna li twettaq,
fuq bażi okkażjonali, tranżazzjoni li taqa’ taħt l-attivitajiet imsemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) u b’mod
partikolari provvista waħda ta’ art għall-bini.
Il-Gvern Pollakk isostni li huwa uża l-possibbiltà mogħtija lilu mill-imsemmi Artikolu 12(1), billi introduċa, fil-leġiżlazzjoni
nazzjonali, l-Artikolu 15(2) tal-Liġi dwar il-VAT, li jipprovdi li “attività ekonomika tfisser kull attività ta’ produttur,
ta’ kummerċjant jew ta’ persuna li tipprovdi servizzi [...], anki meta l-attività titwettaq darba waħda biss iżda fejn jirriżulta
miċ-ċirkustanzi li l-intenzjoni kienet li dik l-attività titwettaq ripetutament [...]”.
Madankollu, la mid-deċiżjonijiet tar-rinviju u lanqas minn kliem l-imsemmi Artikolu 15(2) tal-Liġi dwar il-VAT ma jirriżulta
jekk ir-Repubblika tal-Polonja effettivament użatx l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva tal-VAT, fatt li għandu jiġi vverifikat
mill-qorti nazzjonali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva jistabbilixxi possibbiltà u mhux obbligu għall-Istati
Membri. Minn dan isegwi li, sabiex jibbenefikaw mill-possibbiltà prevista f’din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri huma mitluba
jagħżlu li jużawha (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2009, SALIX, C-102/08, punti 51 u 52).
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-traspożizzjoni fid-dritt intern ta’ direttiva ma teżiġix neċessarjament
riproduzzjoni formali u testwali tad-dispożizzjonijiet tagħha f’regola legali espressa u speċifika u tista’ tiġi sodisfatta
minn kuntest ġuridiku ġenerali, billi dan jiżgura effettivament l-applikazzjoni sħiħa tad-direttiva b’mod biżżejjed ċar u
preċiż (ara, b’analoġija, is-sentenza SALIX, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40).
Fil-każ li l-qorti nazzjonali tiddeċiedi li l-Istat Membru inkwistjoni uża l-fakultà prevista fl-Artikolu 12(1) tad-Direttiva
VAT, il-provvista ta’ art għall-bini għandha titqies bħala suġġetta għall-VAT skont il-liġi nazzjonali, irrispettivament min-natura
permanenti tat-tranżazzjoni jew mill-kwistjoni dwar jekk il-persuna li wettqet il-provvista teżerċitax attività ta’ produttur,
ta’ kummerċjant jew persuna li tipprovdi servizzi, sakemm din it-tranżazzjoni ma tikkostitwixxix is-sempliċi eżerċizzju ta’
dritt ta’ proprjetà mill-proprjetarju tagħha.
F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza jirriżulta li s-sempliċi eżerċizzju ta’ dritt tal-proprjetà mill-proprjetarju tagħha
ma jistax, fih innifsu, jitqies bħala li jikkostitwixxi attività ekonomika (ara s-sentenza Wellcome Trust, iċċitata iktar
’il fuq, punt 32).
Għandu jiġi ppreċiżat li n-numru u d-daqs tal-bejgħ imwettaq f’din il-kawża ma humiex fihom innfushom determinanti. Kif il-Qorti
tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, id-daqs tal-bejgħ ma jistax jitqies bħala kriterju li jagħmel distinzjoni bejn l-attivitajiet
ta’ operatur li jaġixxi fuq bażi privata, li jinsab lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, u l-attivitajiet
ta’ operatur li t-tranżazzjonijiet tiegħu jikkostitwixxu attività ekonomika. Il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li bejgħ sinjifikattiv
jista’ jitwettaq ukoll minn operaturi li jaġixxu fuq bażi privata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 1996,
Wellcome Trust, C-155/94, Ġabra p. I-3013, punt 37).
Bl-istess mod, il-fatt li, qabel il-bejgħ, il-persuna kkonċernata pproċediet bil-qsim tal-art sabiex tislet minnha l-aħjar
prezz globali ma huwiex, fih innifsu, determinanti, bħalma lanqas ma huwa determinanti t-tul ta’ żmien li matulu l-imsemmija
tranżazzjonijiet twettqu jew l-importanza tad-dħul li rriżulta minnhom. Fil-fatt, dawn il-fatti kollha jistgħu jidħlu fil-kuntest
tal-amministrazzjoni tal-patrimonju personali tal-persuna kkonċernata.
Madankollu, dan ma huwiex il-każ meta l-persuna kkonċernata tipproċedi b’inizjattivi ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-art billi
tuża mezzi simili għal dawk użati minn produttur, kummerċjant jew persuna li tipprovdi servizzi fis-sens tat-tieni subparagrafu
tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva VAT.
It-tali attivitajiet jistgħu jikkonsistu, b’mod partikolari, fit-twettiq fuq dawn l-artijiet ta’ xogħlijiet ta’ żvilupp tal-art,
kif ukoll l-implementazzjoni ta’ mezzi magħrufa ta’ kummerċjalizzazzjoni.
Peress li dawn l-inizjattivi normalment ma jidħlux fil-kuntest tal-amministrazzjoni ta’ patrimonju personali, il-provvista
f’tali ipoteżi ta’ art intiża għall-kostruzzjoni ma tistax titqies bħala s-sempliċi eżerċizzju ta’ dritt ta’ proprjetà mill-proprjetarju
tagħha.
Fl-ipoteżi li l-qorti tar-rinviju tikkonstata li r-Repubblika tal-Polonja ma għamlitx użu mill-possibbiltà prevista fl-Artikolu 12(1)
tad-Direttiva VAT, ikun hemm lok li jiġi eżaminat jekk l-operazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hijiex taxxabbli skont
l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva VAT.
Skont kliem din id-dispożizzjoni, il-kunċett ta’ persuna taxxabbli huwa ddefinit b’rabta mal-kunċett ta’ attività ekonomika.
Fil-fatt, hija l-eżistenza ta’ din l-attività li tiġġustifika l-klassifikazzjoni ta’ persuna taxxabbli (ara s-sentenza tat-3
ta’ Marzu 2005, Fini H, C‑32/03, Ġabra p. I-1599, punt 19).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-kunċett ta’ “attività ekonomika” huwa ddefinit fl-imsemmi subparagrafu 2 tal-Artikolu 9(1)
bħala li jiġbor fih kull attività ta’ produttur, ta’ kummerċjant u ta’ persuna li tipprovdi servizzi u, b’mod partikolari,
it-tranżazzjonijiet li jinkludu l-isfruttament ta’ proprjetà tanġibbli jew intanġibbli bil-ħsieb li minnha jsir dħul li jkun
ta’ natura permanenti.
Skont ġurisprudenza stabbilita, is-sempliċi xiri jew is-sempliċi bejgħ ta’ proprjetà ma jisgħux jikkostitwixxu sfruttament
ta’ proprjetà intiża li tipproduċi dħul li jkun ta’ natura permanenti fis-sens tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva VAT, peress
li l-uniku dħul minn dawn it-tranżazzjonijiet huwa kkostitwit mill-benefiċċju eventwali meta l-imsemmija proprjetà tinbiegħ.
Fil-fatt, tranżazzjonijiet bħal dawn ma jistgħux, bħala regola, jikkostitwixxu, fihom innfushom, attivitajiet ekonomiċi fis-sens
ta’ din id-direttiva (ara s-sentenzi tal-21 ta’ Ottubru 2004, BBL, C-8/03, Ġabra p. I-10157, punt 39, u tad-29 ta’ April 2004,
EDM, C‑77/01, Ġabra p. I‑4295, punt 58).
Il-kriterji stabbiliti fil-punti 37 sa 41 ta’ din is-sentenza huma applikabbli.
Fir-rigward tal-Artikolu 16 tad-Direttiva VAT, għandu jiġi ppreċiżat li dan japplika, kif jirriżulta minn kliemu, meta l-proprjetà
inkwistjoni jew l-elementi li jsawruha jagħtu dritt għal tnaqqis sħiħ jew parzjali ta’ VAT. F’dan ir-rigward, mid-deċiżjonijiet
tar-rinviju jirriżulta li meta r-rikorrenti fil-kawża prinċipali xtraw l-artijiet inkwistjoni huma kienu eżentati mill-VAT.
Għalhekk, ix-xiri tal-imsemmija artijiet ma ta lok għall-ebda tnaqqis ta’ VAT. Minn dan isegwi li l-Artikolu 16 ma japplikax
f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawżi tal-kawża prinċipali.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti l-fatt li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali tal-Kawża C‑181/10
kienu rreġistraw ruħhom bħala persuni taxxabbli għall-VAT taħt skema b’rata fissa skont l-attività agrikola tagħhom huwa irrilevanti.
Fil-fatt, kif ġustament sostnew il-Gvern Pollakk u l-Kummissjoni, it-tranżazzjonijet l-oħra minbarra l-provvista tal-prodotti
agrikoli u l-provvista ta’ servizzi agrikoli, fis-sens tal-Artikolu 295(1) tad-Direttiva VAT, magħmula mill-bidwi b’rata fissa
fil-kuntest tax-xogħol agrikolu jibqgħu suġġetta għall-iskema ġenerali ta’ din id-direttiva (ara s-sentenzi tal-15 ta’ Lulju 2004,
Harbs, C‑321/02, Ġabra p. I-7101, punti 31 u 36, kif ukoll tas-26 ta’ Mejju 2005, Stadt Sundern, C‑43/04, Ġabra p. I-4491,
punt 20).
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-provvista ta’ art intiża għall-kostruzzjoni
għandha titqies bħala li hija suġġetta għall-VAT skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru jekk dan l-Istat Membru
għamel użu mill-possibbiltà prevista fl-Artikolu 12(1) tad-Direttiva VAT, irrispettivament min-natura permanenti tat-tranżazzjoni
jew mill-kwistjoni dwar jekk il-persuna li tkun wettqet il-provvista teżerċitax l-attività ta’ produttur, ta’ kummerċjant
jew ta’ persuna li tipprovdi servizzi, sakemm din it-tranżazzjoni ma tikkostitwixxix is-sempliċi eżerċizzju ta’ dritt ta’
proprjetà mill-proprjetarju tagħha.
Persuna fiżika li tkun eżerċitat attività agrikola fuq art li, wara emenda fil-pjanijiet ta’ żvilupp tat-territorju li saret
għal raġunijiet indipendentement mir-rieda ta’ din il-persuna, ġiet riklassifikata f’art intiża għall-kostruzzjoni, ma għandhiex
titqies bħala suġġetta għall-VAT fis-sens tal-Artikolu 9(1) u tal-Artikolu 12(1) tad-Direttiva tal-VAT, meta hija tipproċedi
bil-bejgħ tal-imsemmija art, jekk dan il-bejgħ jidħol fil-kuntest tal-amministrazzjoni tal-patrimonju privat ta’ din il-persuna.
Min-naħa l-oħra, jekk din il-persuna tipproċedi, bi ħsieb li twettaq l-imsemmi bejgħ, b’inizjattivi ta’ kummerċjalizzazzjoni
tal-art billi tuża mezzi simili għal dawk użati minn produttur, kummerċjant jew persuna li tipprovdi servizzi fis-sens tat-tieni
subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva VAT, din il-persuna għandha titqies bħala li teżerċita “attività ekonomika” fis-sens
tal-imsemmi artikolu u għandha, għalhekk, titqies bħala persuna suġġetta għat-taxxa.
Il-fatt li din il-persuna hija “bidwi b’rata fissa” fis-sens tal-Artikolu 295(1)(3) tad-Direttiva VAT ma għandu l-ebda effett
f’dan ir-rigward.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
Il-provvista ta’ art intiża għall-kostruzzjoni għandha titqies bħala li hija suġġetta għall-VAT skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali
ta’ Stat Membru jekk dan l-Istat Membru għamel użu mill-possibbiltà prevista fl-Artikolu 12(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE,
tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, irrispettivament min-natura permanenti tat-tranżazzjoni
jew mill-kwistjoni dwar jekk il-persuna li tkun wettqet il-provvista teżerċitax l-attività ta’ produttur, ta’ kummerċjant
jew ta’ persuna li tipprovdi servizzi, sakemm din it-tranżazzjoni ma tikkostitwixxix is-sempliċi eżerċizzju ta’ dritt ta’
proprjetà mill-proprjetarju tagħha.
Persuna fiżika li tkun eżerċitat attività agrikola fuq art li, wara emenda fil-pjanijiet ta’ żvilupp tat-territorju li saret
għal raġunijiet indipendentement mir-rieda ta’ din il-persuna, ġiet riklassifikata f’art intiża għall-kostruzzjoni, ma għandhiex
titqies bħala suġġetta għat-taxxa fuq il-valur miżjud fis-sens tal-Artikolu 9(1) u tal-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 2006/112,
meta hija tipproċedi bil-bejgħ tal-imsemmija art, jekk dan il-bejgħ jidħol fil-kuntest tal-amministrazzjoni tal-patrimonju
privat ta’ din il-persuna.
Min-naħa l-oħra, jekk din il-persuna tipproċedi, bi ħsieb li twettaq l-imsemmi bejgħ, b’inizjattivi ta’ kummerċjalizzazzjoni
tal-art billi tuża mezzi simili għal dawk użati minn produttur, kummerċjant jew persuna li tipprovdi servizzi fis-sens tat-tieni
subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2006/112, din il-persuna għandha titqies bħala li teżerċita “attività ekonomika”
fis-sens tal-imsemmi artikolu u għandha, għalhekk, titqies bħala persuna suġġetta għat-taxxa fuq il-valur miżjud.
Il-fatt li din il-persuna hija “bidwi b’rata fissa” fis-sens tal-Artikolu 295(1)(3) tad-Direttiva VAT ma għandu l-ebda effett
f’dan ir-rigward.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Pollakk.