CELEX: 62009CJ0520
Appell
Akkordji
Artikoli 81 KE u 53 tal-Ftehim ŻEE
Suq Ewropew tal-aċidu monokloroaċetiku
Regoli relatati mal-imputabbiltà ta’ prattiki antikompetittivi ta’ sussidjarja lill-kumpannija parent tagħha
Preżunzjoni tal-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti
Obbligu ta’ motivazzjoni

Permezz tal-appell tagħha, il-kumpannija Arkema SA (li kienet Elf Atochem SA, imbagħad Atofina SA, iktar ’il quddiem “Arkema”
jew l-“appellanti”) titlob l‑annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret il-“Qorti
Ġenerali”), tat-30 ta’ Settembru 2009, Arkema vs Il‑Kummissjoni (T‑168/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, iktar ’il quddiem
is‑“sentenza appellata”), li permezz tagħha hija ċaħdet ir-rikors tagħha intiż, prinċipalment, għall-annullament parzjali
tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 4876 finali, tad-19 ta’ Jannar 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53
tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.773 – AMCA) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni inkwistjoni”), u, sussidjarjament, għat-tnaqqis
tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha.

Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni inkwistjoni
Il-fatti li wasslu għal-kawża kif ukoll id-deċiżjoni inkwistjoni, hekk kif jirriżultaw mill-punti 2 sa 31 tas-sentenza appellata,
jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej għall-finijiet ta’ dan l-appell.
Permezz tad-deċiżjoni inkwistjoni, il-Kummissjoni Ewropea kkonstatat li, fost oħrajn, l-appellanti u l-kumpannija parent tagħha
Elf Aquitaine SA (iktar ’il quddiem “Elf Aquitaine”), kienu kisru l-Artikoli 81 KE u 53 tal-Ftehim dwar iż‑Żona Ekonomika
Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 52, p. 3) minħabba l-parteċipazzjoni tal-appellanti
f’akkordju illegali li jikkonċerna s-suq tal-aċidu monokloroaċetiku (iktar ’il quddiem l-“AMCA”).
Il-Kummissjoni imputat lil Elf Aquitaine u lill-appellanti r-responsabbiltà għall-ksur għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1984
sas-7 ta’ Mejju 1999. Filwaqt li ċaħdet l-argumenti kuntrarji ppreżentati minn Elf Aquitaine, il-Kummissjoni qieset li l‑fatt
li din tal-aħħar kienet iżżomm 98 % tal-azzjonijiet ta’ Atofina SA kien biżżejjed sabiex tiġi imputata lilha r-responsabbiltà
għall-atti tas-sussidjarja tagħha. Barra minn hekk, hija qieset li l-fatt li Elf Aquitaine ma kinitx ipparteċipat fil-produzzjoni
u fil-bejgħ tal-AMCA ma kienx jimpedixxi li hija tiġi kkunsidrata bħala li tifforma parti minn unità ekonomika mal-unitajiet
operazzjonali tal-grupp.
L-ammont tal-multi ġie stabbilit mill-Kummissjoni skont il-Linji ta’ gwida [tagħha] dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti
skont l-Artikolu 15(2) tar‑Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat [KEFA] (ĠU 1998, C 9, p. 3 iktar ’il quddiem il-“linji
gwida tas-sena 1998”), u skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet
ta’ kartell (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il-“komunikazzjoni dwar il‑kooperazzjoni”).
Peress li kkonstatat li Elf Atochem SA diġà kienet id-destinatarja tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 94/599/KE, tas-27 ta’ Lulju 1994,
dwar proċedura skont l-Artikolu [101 TFUE] (ĠU L 239, p. 14), il-Kummissjoni qieset li kellha tiġi applikata żieda minħabba
reċidività biss fuq l-appellanti u mhux fuq ELF Aquitaine għaliex din tal-aħħar ma kinitx tikkontrolla lill-appellanti fiż-żmien
tal-ewwel ksur.
Għaldaqstant hija imponiet, minbarra l-multa ta’ EUR 45 miljun imposta flimkien u
in solidum
fuq Elf Aquitaine u fuq l-appellanti, multa seperata ta’ EUR 13.5-il miljun fuq l-appellanti biss sabiex tieħu konjizzjoni
tal-aġir reċidiv tagħha.

Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
Hekk kif jirriżulta mill-punt 38 tas-sentenza appellata, permezz tar-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti,
essenzjalment, talbitha, prinċipalment, tannulla d-dispożittiv tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn jikkonċerna lil Elf Aquitaine
u, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multi imposti fuq Elf Aquitaine kif ukoll fuqha.
Mill-punti 40 sa 42 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-appellanti prinċipalment ressqet tmien motivi insostenn tar-rikors
tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali. B’mod partikolari l-appellanti bbażat l-ewwel motiv fuq nuqqas ta’ osservanza tar-regoli
li jirregolaw l-imputabbiltà lil kumpannija parent tal-prattiki tas-sussidjarja tagħha u fuq it-trattament diskriminatorju
tal-grupp Elf Aquitaine, it-tieni motiv fuq ksur tal-prinċipju ta’ awtonomija ġuridika u kummerċjali tas-sussidjarja kif ukoll
il‑ħames motiv fuq nuqqas ta’ motivazzjoni. Sussidjarjament l-appellanti invokat ukoll d-disa’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju
ta’ proporzjonalità fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ multiplikazzjoni għall-finijiet ta’ dissważjoni sa fejn il-Kummissjoni
kienet ikkunsidrat darbtejn id-dħul mill-bejgħ ta’ Arkema.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-motivi kollha mressqa kemm prinċipalment kif ukoll sussidjarjament
u kkundannat lill-appellanti għall-ispejjeż.
Fil-kuntest tal-ewwel motiv quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti essenzjalment, b’mod partikolari, ikkontestat l-imputabbiltà
tar-responsabbiltà għall-ksur tagħha lil Elf Aquitaine, il-kumpannija parent tagħha fiż-żmien tal-ksur, billi allegat li ma
segwietx politika stabbilita minn Elf Aquitaine.
F’dan ir-rigward, fil-punt 67 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali indikat kif ġej:
“Fil-każ partikolari fejn kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital tas-sussidjarja tagħha awtriċi ta’ aġir li jikkostitwixxi
ksur, teżisti preżunzjoni sempliċi li l-imsemmija kumpannija parent teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja
tagħha […] u li dawn għaldaqstant jikkostitwixxu impriża waħda skont l-Artikolu 81 KE […]. Għaldaqstant hija l-kumpannija
parent li qed tikkontesta quddiem il-qorti Komunitarja deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponilha multa għal aġir imwettaq mis-sussidjara
tagħha li għandha tikkonfuta din il‑preżunzjoni billi tipproduċi provi li jistgħu juru l-awtonomija ta’ din tal-aħħar […].
Jekk il-preżunzjoni ma tistax tiġi kkonfutata, il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija
parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha.”
Fil-punt 71 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, sa fejn kważi l‑kapital kollu tal-appellanti kien miżmum,
fiż-żmien tal-ksur, minn Elf Aquitaine, il-Kummissjoni setgħet ġustament tippreżumi n-nuqqas ta’ awtonomija tal-appellanti
fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha u tikkunsidra li kienet din tal-aħħar li kellha tipproduċi provi li juru li s-sussidjara
tagħha kienet tiddetermina b’mod awtonomu l-linja ta’ azzjoni tagħha fis-suq.
Fir-rigward tan-numru ta’ indizji u ta’ provi prodotti mill-appellanti bil-għan li turi l-awtonomija tagħha, il-Qorti Ġenerali
qabel kollox ikkonstatat, fil-punt 73 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni inkludiet, fil-premessa 267 tad-deċiżjoni inkwistjoni,
l-argumenti mressqa minn Elf Aquitaine fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Hija sussugwentement irrilevat,
fil-punt 74 tas-sentenza appellata li “l-argumenti tar-rikorrenti intiżi biex jippruvaw l-awtonomija tagħha tressqu wkoll
mill-kumpannija parent tagħha, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, biex jiġi ppruvat in-nuqqas ta’
eżerċizzju minnha ta’ influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha”.
F’dan ir-rigward, fil-punt 75 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali indikat li meta rrifjutat l-argumenti ppreżentati
mill-kumpannija parent, il-Kummissjoni rrispondiet globalment liż-żewġ kumpanniji u eżaminat, skont il-ġurisprudenza, jekk
il-kumpannija parent kinitx ipproduċiet, sabiex tiġi kkonfutata l-preżunzjoni, provi li juru li s-sussidjarja tagħha kienet
tiddetermina b’mod awtonomu l-linja ta’ azzjoni tagħha fis-suq.
Fil-punti 76 sa 80 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali segwiet ir-raġunament tagħha bil-mod kif ġej:
“76      Fir-rigward tal-fondatezza tal-provi prodotti mir-rikorrenti biex turi l‑awtonomija tagħha hemm lok li jiġi rrilevat li l-fatt
li Elf Aquitaine hija biss holding mhux operattiva, li tintervjeni minimament fil-ġestjoni tas-sussidjarji tagħha, ma jistax
ikun biżżejjed biex jiġi eskluż li hija teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tar-rikorrenti partikolarment billi tikkoordina
l-investimenti finanzjarji fi ħdan il-grupp Elf Aquitaine. Fil-fatt, fil-kuntest ta’ grupp ta’ kumpanniji, kumpannija holding
li b’mod partikolari tikkoordina l-investimenti finanzjarji fi ħdan il-grupp hija intiża li tiġbor flimkien holdings f’diversi
kumpanniji u għandha l-funżjoni li tiżgura l-unità fit-tmexxija tagħhom, b’mod partikolari, permezz ta’ dan il-kontroll tal-baġit”
77      F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li din ma hijiex relazzjoni ta’ istigazzjoni, fir-rigward tal-ksur bejn il-kumpannija
parent u s-sussidjarja u inqas u inqas implikazzjoni tal-ewwel fl-imsemmi ksur, iżda huwa l-fatt li dawn jikkostitwixxu impriża
waħda li jawtorizza lill-Kummissjoni tindirizza d-deċiżjoni li timponi multi fuq il‑kumpannija parent ta’ grupp ta’ kumpanniji.
78      Fir-rigward tal-fatt li r-rikorrenti qatt ma implementat, favur Elf Aquitaine, politika ta’ informazzjoni speċifika fuq is-suq
tal-AMCA, in-nuqqas ta’ tali informazzjoni, jekk jiġi stabbilit, ma jistax ikun biżżejjed sabiex juri li r‑rikorrenti kienet
awtonoma fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha.
79      L-istess japplika fir-rigwrd tal-argument li l-attività tal-AMCA hija żgħira fi ħdan il-grupp Elf Aquitaine, peress li dan
ma huwiex tali li jipprova l‑awtonomija [ta’ Arkema] fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha.
80      Ebda konklużjoni ma tista’ tinstilet qabel kollox mill-fatt li ż-żewġ kumpannija kienu joperaw fi swieq distinti u ma kellhomx
rabtiet bħala fornituri lill-klijenti. Fil-fatt, hekk kif il-Kummissjoni ġustament irrilevat fil-premessa 261 tad-deċiżjoni
[inkwistjoni], hemm lok li jiġi kkunsidrat li, fi grupp bħal Elf Aquitaine, id-diviżjoni tal-kompiti tikkostitwixxi fenomenu
normali li ma jikkonfutax il-preżunzjoni li Elf Aquitaine u Atofina [SA] jikkostitwixxu impriża waħda, skont l-Artikolu 81
KE”
Fil-punt 82 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wieġbet għall-argument tal-appellanti li huwa impossibbli li tiġi prodotta
prova diretta u inkonfutabbli tal-awtonomija ta’ aġir tagħha fis-suq u li tali prova kellha għalhekk tiġi kkwalifikata bħala
“
probatio diabolica
”. Dan il-punt 82 jipprovdi kif ġej:
“[…] ma huwiex meħtieġ li l-partijiet ikkonċernati jipproduċu prova diretta u inkonfutabbli tal-awtonomija tal-aġir tas-sussidjaja
fis-suq iżda biss li huma jipproduċu provi li jistgħu juru din l-awtonomija […]. Barra minn hekk, il-fatt li r‑rikorrenti
f’dan il-każ ma pproduċietx provi ta’ natura li jikkonfutaw il‑preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ awtonomija ma jfissirx li din il-preżunzjoni
ma tistax f’ebda każ tiġi kkonfutata. Għaldaqstant, l-argument tar-rikorrenti ma huwiex fondat.”
Billi ċaħdet l-ewwel parti tal-ewwel motiv quddiemha, il-Qorti Ġenerali, ikkonkludiet fil-punt 85 tas-senetenza appellata
li “l-Kummissjoni kellha d-dritt tqis li Elf Aquitaine u Arkema kienu jikkostitwixxu impriża waħda skont l‑Artikolu 81 KE
u li huma setgħu għaldaqstant jinżammu responsabbli
in solidum
għall-aġir li huma kienu akkużati bih, peress li l-atti mwettqa minn Arkema kienu għaldaqstant imputabbli lil Elf Auitaine,
u, għaldaqstant, meqjusa li twettqu minnha”.
Billi ċaħdet it-tieni motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ awtonomija ġuridika u kummerċjali tas-sussisdjara li jirriżulta
mill-preżunzjoni tal-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent fuq is-sussidjarja, il-Qorti Ġenerali, b’mod
partikolari fil-punt 100 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li, “għalkemm iż-żamma tal-kapital kollu jew ta’ kważi l-kapital
kollu tippermetti li jiġi preżunt li kumpannija parent teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha
u, għaldaqstant, li dawn jifformaw parti mill-istess impriża, din il-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ awtonomija tas-sussidjarja
tista’ tiġi kkonfutata mill-parti kkonċernata, li għandha tipproduċi provi biżżejjed […]. Għaldaqstant din il‑preżunzjoni,
kif applikata f’dan il-każ, bl-ebda mod ma tqajjem dubju dwar l‑awtonomija kummerċjali tas-sussidjarja.”
Fil-kuntest taċ-ċaħda tagħha tal-ħames motiv, ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni li jivvizzja d-deċiżjoni inkwistjoni, il-Qorti
Ġenerali kkonstatat, fil-punt 126 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni wieġbet għall-punti essenzjali tal-argumenti mressqa
minn Elf Aquitaine. Fil-punt 127 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali indikat kif ġej:
“[…] il-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tirrispondi għall-oġġezzjonijiet kollha tar-rikorrenti. Fil-fatt, minn naħa, sakemm
ir-risposta tal-Kummissjoni mogħtija fir-rigward tal-punti essenzjali tal-argumenti ta’ Elf Aquitaine […] ma tistax tiddiferixxi
skont jekk hijiex inkwistjoni il-kumpannija parent jew is-sussidjarja tagħha, hija ma kellhiex għalfejn tirrispondi b’mod
separat għall-argumenti tar-rikorenti (ara l-punt 75 iktar ’il fuq). […]”
Fil-punt 205 tas-sentenza appellata, fil-kuntest taċ-ċaħda tagħha tad-disa’ motiv, il-Qorti Ġenerali indikat kif ġej:
“L-argument li l-Kummissjoni kienet ikkunsidrat darbtejn id-dħul mill-bejgħ ta’ Arkema [sabiex] iżżid il-multi bħala dissważjoni
għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, hemm lok li jiġi mfakkar li l-ammont tal-multa [ta’ EUR13,5-il miljun] imposta fuq Arkema skont
l-Artikolu 2(d) tad-Deċiżjoni [inkwistjoni] jikkorrispondi biss għaż-żieda minħabba r-reċidività applikata għall-ammont bażiku
ipotetiku imnaqqas bit-tnaqqis ta’ 40 % mogħti mill-Kummissjoni minħabba l‑kooperazzjoni. Biex tagħmel dan, il-Kummissjoni
ma kellhiex għażla oħra, jekk hija ma riditx titbiegħed mill-metodu ta’ kalkolu tal-linji gwida [tas-sena 1998], ħlief li
tikkalkola mill-ġdid ammont bażiku ipotetiku kieku hija biss kienet ikkunsidrata responsabbli għall-ksur.”

It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
L-appellanti titlob lill-Qorti Ġenerali tannulla s-sentenza appellata u tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lill‑appellanti għall-ispejjeż.

Fuq l-appell

Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq nuqqas ta’ osservanza mill-Qorti Ġenerali tar-regoli li jirregolaw l-imputabbiltà tal-prattiki
antikompettivi ta’ sussidjara lill-kumpannija parent tagħha
L-argumenti tal-partijiet
Skont l-appellanti, il-Qorti Ġenerali kkontradixxiet ruħha billi fakkret, minn naħa, fil-punt 67 tas-sentenza appellata, li
l-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha hija “sempliċi” u tista’ tiġi kkonfutata
jekk il-kumpannija parent u/jew is-sussidjaraja tipproduċi/jipproduċu provi li juru l-awtonomija tal-aġir tas-sussidjarja,
filwaqt li affermat, min-naħa l-oħra, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, li kull kumpannija holding għandha bħala funzjoni
li tiżgura l-unità fit-tmexxija tas-sussidjarji fi ħdan grupp ta’ kumpanniji.
Skont Arkema, minn dan jirriżulta li l-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent hija fir-realtà inkonfutabbli.
Il-Qorti Ġenerali, billi ħtieġet li l‑appellanti tipproduċi provi li hija stess tafferma huma ġuridikament impossibbli, imponitilha
“
probatio diabolica
”
Barra minn hekk, Arkema tqis li, billi imponitilha tipproduċi tali provi, il-Qorti Ġenerali kisret id-drittijiet tagħha għal
smigħ xieraq, iggarantit mill-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet
Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950.
Il-Kummissjoni tqis li dan l-aggravju huwa inammissibbli peres li dan ma jikkontestax il-konklużjonijiet li waslet għalihom
il-Qorti Ġenerali fil-punti 78 sa 80 kif ukoll fil-punt 82 tas-sentenza appellata.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-argumenti ta’ Arkema, ibbażati fuq ksur tad-dritt għal smigħ xieraq, l-appellanti ma tindikax
fiex jikkonsisti l-allegat ksur.
F’kull każ, mill-kliem tas-sentenza appellata jirriżulta li l-preżunzjoni ta’ influwenza determinati ta’ kumpannija parent
fuq is-sussidjarja tagħha ma hijiex inkonfutabbli. Skont il-Kummissjoni, l-appellanti tixtieq fir-realtà tkun tista’ tikkonfuta
din il-preżunzjoni billi tillimita ruħha tafferma li l-kumpannija parent tagħha, Elf Aquitaine, kienet “holding mhux operattiva”.
Fl-opinjoni tal‑Kummissjoni, kieku s-sempliċi fatt li f’ras grupp ikun hemm “holding mhux operattiva” kien biżżejjed sabiex
tiġi ikkonfutata l-preżunzjoni, din ma tibqax iktar effettiva. Barra minn hekk, il-fatt li preżunzjoni tkun konfutabbli ma
jfissirx li din għandha tkun faċli li tiġi kkonfutata
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fir-rigward tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà stabbilita fil-punt 27 ta’ din is‑sentenza, hemm lok li jiġi rrilevat li l-Kummissjoni
ssostni fir-realtà li dan l‑aggravju huwa ineffettiv.
Issa, in-natura ineffettiva ta’ aggravju invokat tirreferi għall-kapaċità tiegħu li jiffonda l-appell u ma taffettwax l-ammissibbiltà
tiegħu (ara s-sentenzi tat-30 ta’ Settembru 2003, Eurocoton
et
vs Il-Kunsill, C‑76/01 P, Ġabra. P. I‑10091, punt 52, kif ukoll tas-6 ta’ Novembru 2008, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni, C‑203/07 P,
Ġabra p. I‑8161, punt 42 u 43). Minn dan jirriżulta li hemm lok li l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà msemmija fil-punt 27 ta’
din is-sentenza tiġi miċħuda.
Il-Kummissjoni ssostni li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud, sa fejn dan ma jikkontestax espliċitament il-punti 78 sa 80
u 82 tas-sentenza appellata, dwar l‑imputabbiltà lil kumpannija parent tal-prattiki tas-sussidjarja tagħha, li fihom infushom
huma biżżejjed sabiex jissostanzjaw il-konstatazzjonijiet tas-sentenza appellata.
Dan l-argument ma jistax jintlaqa’.
Fil-fatt mis-sottomissjonijiet bil-miktub jirriżulta li l-argumentazzjoni ta’ Arkema ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali,
b’mod partikolari fil-punt 76 tas-sentenza appellata, ikkontradixxiet lilha nnifisha, billi affermat il-prinċipju ta’ preżunzjoni
juris tantum
li abbażi tagħha kumpannija parent li żżomm kważi l‑kapital kollu ta’ sussidjarja teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir
ta’ din tal-aħħar, filwaqt li timpedixxi irrimedjabbilment lil Arekema milli tipproduċi prova kuntrarja. Jekk tali argumentazzjoni
kellha tintlaqa’, id-dispożittiv tas-sentenza appellata kif ukoll, barra minn hekk, il-konstatazzjonijiet li jinsabu fl-imsemmija
punti 78 sa 80 u 82 ikunu vvizjati bl-iżball ta’ liġi allegat minn Arkema.
Barra minn hekk, minn nota ta’ qiegħ il-paġna fit-talba mressqa minn Arkema jirriżulta li din espliċitament ikkonfutat il-punt 82
tas-sentenza appellata.
Għaldaqstant, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-kunċett ta’ impriża jkopri kull entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement
mill-istatus ġuridiku ta’ din l-entità u mill-mod ta’ finanzjament tagħha. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat,
minn naħa, li l-kunċett ta’ impriża, imqiegħed f’dan il-kuntest, għandu jinftiehem bħala li jkopri unità ekonomika anki jekk,
mill-perspettiva ġuridika, din l-unità ekonomika hija magħmula minn diversi persuni fiżiċi jew ġuridiċi u, min-naħa l-oħra,
li fejn tali entità ekonomika tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali,
tirrispondi għal tali ksur (ara s-sentenzi tal-20 ta’ Jannar 2011, General Química
et
vs Il-Kummissjoni, C‑90/09 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 34 u 35 u l‑ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll
tad-29 ta’ Marzu 2011, ArcelorMittal Luxembourg vs Il-Kummissjoni u Il-Kummissjoni vs Arcelor Mittal Luxembourg
et
, C‑201/09 P u C‑216/09 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 95).
Minn ġurisprudenza kostanti jirriżulta li l-aġir ta’ sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija parent b’mod partikolari
meta, għalkemm ikollha personalità ġuridika distinta, din is-sussidjarja ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq,
iżda tapplika essenzjalment l-istruzzjonijiet mogħtija lilha mill-kumpannija parent, b’mod partikolari fir-rigward tar-rabtiet
ekonomiċi, organizzazzjonali u ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawn iż-żewġ entitajiet ġuridiċi (ara s-sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009,
Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, C‑97/08 P, Ġabra p. I‑8237, punt 58, kif ukoll General Química
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 37).
Fil-fatt, f’tali sitwazzjoni, peress li l-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha jagħmlu parti mill-istess unità ekonomika
u b’hekk jiffurmaw impriża waħda għall-finijiet tal-Artikolu 81 KE, il-Kummissjoni tista’ tindirizza deċiżjoni li timponi
multi lill-kumpannija parent mingħajr ma jkollha għalfejn tistabbilixxi l‑implikazzjoni personali ta’ din tal-aħħar fil-ksur
(ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, punt 59, kif ukoll General Química
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 38).
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital
tas-sussidjarja tagħha li tkun wettqet ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’
teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din is-sussidjarja, u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni
juris tantum
li skontha l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita tali influwenza (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-25
ta’ Ottubru 1983, AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punt 50; Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60; General Química
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39, kif ukoll ArcelorMittal Luxembourg vs Il-Kummissjoni u Il-Kummissjoni
vs Arcelor Mittal Luxembourg
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 97).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tipprova li l-kapital kollu ta’ sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija
parent sabiex tippreżumi li din tal-aħħar teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din is‑sussidjarja.
Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tqis lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq is‑sussidjarja tagħha, sakemm din il-kumpannija parent, li għandha l-oneru li tikkonfuta
din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li s‑sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq
(ara s-sentenzi tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, C‑286/98 P, Ġabra p. I‑9925, punt 29;
Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61; General Química
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40, kif ukoll ArcelorMittal Luxembourg vs Il-Kummissjoni u Il-Kummissjoni
vs Arcelor Mittal Luxembourg
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 98).
F’dan il-każ, Arkema ma tikkontestax il-legalità tal-preżunzjoni tal-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti deskritta
fil-punti 40 u 41 ta’ din is-sentenza. Hija lanqas ma tikkontesta l-applikabbiltà, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, tal-istess preżunzjoni
f’każ fejn kumpannija parent iżżomm 98 % tal-kapital tas-sussidjarja tagħha.
Arkema madankollu ssostni li r-raġunament tas-sentenza appellata jmur kontra l-ġurisprudenza msemmija fil-punti 38 sa 41 ta’
din is-sentenza, billi tirrendi inkonfutabbli l-preżunzjoni tal-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti mill-kumpannija
parent fuq is-sussidjarja tagħha.
F’dan il-kuntest, Arkema tqis, essenzjalment, li, billi affermat fit-tieni sentenza tal-punt 76 tas-sentenza appellata, li
kumpannija holding “għandha l-funżjoni” li tiżgura “l-unità fit-tmexxija” tas-sussidjarji, il-Qorti Ġenerali rrendiet ġuridikament
inkonfutabbli l-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent, fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha, peress li
kull tentattiv biex tiġi ppruvata l-awtonomija tal-aġir fis-suq tas-sussidjarja jmur kontra l-funzjoni stess li l-Qorti Ġenerali
rrikonoxxiet lill-kumpanniji holding u għalhekk ikun predeterminat li jfalli.
Huwa veru li dan l-imsemmi punt 76 huwa fformulat b’mod li mhux faċli li jiġi rrikkonċiljat mal-ġurisprudenza msemmija fil-punti 38
sa 41 ta’ din is-sentenza.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-argumentazzjoni tal-appellanti stabbilita fil-punti 43 u 44 ta’ din is-sentenza tirriżulta
minn qari żbaljat tas-sentenza appellata fl-intier tagħha.
Fil-fatt, skont l-ewwel sentenza tiegħu l-imsemmi punt 76 jikkonċerna l‑“fondatezza tal-provi prodotti mir-rikorrenti biex
turi l-awtonomija tagħha” fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha, b’mod partikolari “l-fatt li Elf Aquitaine hija biss holding
mhux operattiva, li tintervjeni minimament fil-ġestjoni tas-sussidjarji tagħha”. Barra minn hekk mill-elementi tal-proċess
ipprovduti lill-Qorti Ġenerali jirriżulta li Arkema b’mod partikolari sostniet f’dan ir-rigward li hija kienet tgawdi minn
“awtonomija fuq livell finanzjarju”, peress li l-kontroll eżerċitat minn Elf Aquitaine kien limitat għall-investimenti jew
għad-diżinvestimenti mwettqa minn Arkema li kellhom impatt fuq l-operazzjonijiet ta’ finanzjament fit-tul tagħha”, li qatt
ma kkonċernaw l-attività tal-AMCA.
Fis-silta kontroversjali ta’ dan il-punt 76, il-Qorti Ġenerali illimitat ruħha fil-fatt tafferma li ma huwiex eskluż li, minkejja
l-fatt li ma tintervjenix direttament fis‑suq, holding “mhux operattiva” tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq il‑politika
kummerċjali tas-sussidjarji tagħha, fid-dawl b’mod partikolari tal-funzjoni ta’ koordinazzjoni u ta’ tmexxija finanzjarja
li hija għandha, u li, għaldaqstant, in-natura effettiva ta’ tali eżerċizzju tista’ tiġi preżunta meta l‑kapital kollu jew
kważi kollu tas-sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija parent. Dan huwa għaliex, fil-loġika tar-raġunament tal-Qorti Ġenerali,
ma huwiex biżżejjed li tiġi invokata n-natura mhux operattiva tal-kumpannija parent biex tiġi kkonfutata l-preżunzjoni tal-eżerċizzju
effettiv ta’ influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarji, li tibqa’ preżunzjoni sempliċi.
F’dan ir-rigward minn diversi punti tas-sentenza appellata, inklużi l-punti 67 u 82, jirriżulta li l-Qorti Ġenerali kkonstatat
li l-preżunzjoni inkwistjoni setgħet tiġi kkonfutata.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ osservanza tar-regoli li jirregolaw l-imputabbiltà
lil kumpannija parent tal-prattiki tas-sussidjarja tagħha minħabba li l-Qorti Ġenerali affermat in-natura inkonfutabbli tal-preżunzjoni
bbażata fuq iż-żamma mill-kumpannija parent tal-kapital kollu tas-sussidjarja tagħha ma huwiex fondat, peress li dan jirriżulta
minn qari żbaljat tas-sentenza appellata.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument ibbażat fuq ksur tad-dritt għal smigħ xieraq li jirriżulta mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni
Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali ma jistax jiġi aċċettat għaliex huwa bbażat
fuq premessa żbaljata.
Għaldaqstant hemm lok li l-ewwel aggravju jiġi miċħud

Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Skont l-appellanti, l-affermazzjoni mill-Qorti Ġenerali tan-natura inkonfutabbli tal-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti
tal-kumpannija parent fuq is‑sussidjarja tagħha twassal ukoll għal ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni bejn il-parteċipanti
f’akkordju, skont jekk dawn jiffurmawx parti jew le minn grupp ta’ kumpanniji.
Il-Kummissjoni tqis li t-tieni aggravju ma tantx jinftiehem u li dan ma jikkonċerna ebda motiv tas-sentenza appellata. Għaldaqstant
dan għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Peress li dan huwa bbażat fuq l-istess qari żbaljat tas-sentenza appellata li fuqu huwa bbażat l-ewwel aggravju, it-tieni
aggravju għandu wkoll jiġi miċħud.

Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali u tad-dritt tal-appellanti għal smigħ xieraq
L-argumenti tal-partijiet
L-appellanti ssostni li, bi tweġiba għall-ħames motiv żviluppat quddiem il-Qorti Ġenerali, din tal-aħħar eżaminat biss l-argumenti
li tressqu quddiema minn Elf Aquitaine, u mhux mill-appellanti, “u b’hekk kisret il-prinċipju ta’ trattament ugwali u d-dritt
għal smigħ xieraq”.
Il-Kummissjoni preliminarjament tistaqsi dwar iċ-ċarezza tal-argumentazzjoni mressqa mill-appellanti insostenn ta’ dan l-aggravju.
Barra minn hekk, skont il‑Kummissjoni, l-appellanti ma kkritikatx fl-ewwel lok il-fatt li d-deċiżjoni inkwistjoni prinċipalment
wieġbet għall-argumenti ta’ Elf Aquitaine. Hija ssostni li t-tielet aggravju għaldaqstant jikkostitwixxi motiv ġdid, inammissibbli
fl-istadju tal-appell.
Fuq il-mertu, il-Kummissjoni tqis li l-fatt li l-Qorti Ġenerali kienet eżaminat il‑motivazzjoni tad-deċiżjoni inkwistjoni
fid-dawl biss tal-argumenti ta’ Elf Aquitaine ma jippreġudikax lill-appellanti. Peress li l-argumenti ta’ Arkema kellhom f’kull
każ jiġu miċħuda, dan l-aggravju huwa ineffettiv.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita, mill-Artikolu 256 TFUE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja
u mill-Artikolu 112(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż
l-elementi kkritikati tas-sentenza li qiegħed jintalab l-annullament tagħha kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu b’mod
speċifiku din it-talba (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-1 ta’ Lulju 2010, Knauf Gips vs Il‑Kummissjoni, C-407/08P,
li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, l-appell ċertament jippermetti li jiġi identifikat l-element ikkritikat tas-sentenza appellata, jiġifieri l-punti 121
sa 129 tiegħu.
Mandankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-argumentazzjoni insostenn ta’ dan l‑aggravju ma hijiex biżżejjed ċara u preċiża sabiex
tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tal-legalità tagħha. Fil-fatt, l-elementi essenzjali li fuqhom
dan l-aggravju huwa msejjes ma jirriżultawx b’mod suffiċjentement koerenti u li jinftiehem mit-test ta’ dan l-appell, li huwa
fformulat b’mod oskur u ambigwu f’dan ir-rigward. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax teżerċita l-istħarriġ
tal-legalità tagħha, taħt piena li tiddeċiedi
ultra petita
(ara b’mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta’ Ottubru 2003, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, C‑194/99 P, Ġabra p. I‑10821,
punt 106; tal-11 ta’ Settembru 2007, Lindorfer vs Il-Kunsill, C‑227/04 P, Ġabra p. I‑6767, punt 83; tal-14 ta’ Jannar 2010,
Il-Kummissjoni vs Ir-Repubblika Ċeka, C‑343/08, Ġabra p. I‑275, punt 26, kif ukoll tal-14 ta’ Ottubru 2010, Nuova Agricast
u Cofra vs Il‑Kummissjoni, C‑67/09 P, li għada ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 48 u 49).
Anki jekk kellu jiġi preżunt li dan l-aggravju għandu jiġi interpretat bħala li jinvoka ommissjoni minn naħa tal-Qorti Ġenerali
li tissanzjona allegat nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni minn naħa tal-Kummissjoni tal-provi prodotti mill-appellanti, għandu
jiġi kkonstatat li tali kritika tikkostitwixxi motiv ġdid li jista’ jbiddel is-suġġett tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali.
Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-proċess tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, permezz tar-rikors tagħha l-appellanti sostniet
biss fl-ewwel istanza li d-deċiżjoni inkwistjoni kienet prinċipalment wieġbet għall-argumenti ta’ Elf Aquitaine.
Issa, skont l-Artikolu 113(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, l‑appell ma jistax ibiddel is-suġġett tal-kawża
quddiem il-Qorti Ġenerali. Għaldaqstant, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-appell, hija fil-fatt limitata
għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li ngħatat għall-motivi dibattuti quddiem l-ewwel istanza. Għaldaqstant parti ma
tistax tbiddel is-suġġett ta’ din il-kawża billi tqajjem għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja motiv li hija setgħet
tqajjem quddiem il-Qorti Ġenerali, iżda li hija ma qajmitx, peress li dan iwassal sabiex jippermettilha tressaq quddiem il-Qorti
tal-Ġustizzja, li l-ġurisdizzjoni tagħha fil-qasam tal-appell hija limitata, kawża b’ambitu ikbar minn dik li tressqet quddiem
il-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi
et
, C‑136/92 P, Ġabra p. I‑1981, punt 59; tat-30 ta’ Marzu 2000, VBA vs VGB
et
, C‑266/97 P, Ġabra p. I‑2135, punt 79, kif ukoll tal-14 ta’ Ottubru 2010, Deutsche Telekom vs Il-Kummissjoni, C‑280/08 P,
li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 34). Tali motiv għandu għaldaqstant jiġi kkunsidrat bħala inammissibbli fl-istadju
tal-appell.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud.

Fuq ir-raba’ aggravju, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
L-argumenti tal-partijiet
Skont l-appellanti, il-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità meta vvalidat il-metodu ta’ kalkolu użat mill-Kummissjoni
biex tiddetermina l‑komponent kostituttiv tas-sanzjoni pekunjarja relatata mar-reċidività ta’Arkema. Dan il-metodu jimplika
teħid inkunsiderazzjoni doppju tad-dħul mill-bejgħ ta’ Arkema, fil-kalkolu tal-bażijiet rispettivi li fir-rigward tagħhom
huma applikati l‑koeffiċċjenti ta’ multiplikazzjoni użati għal Elf Aquitaine u Arkema bħala fattur ta’ dissważjoni. Il-Qorti
Ġenerali ma kkontestatx l-eżistenza ta’ dan il-kalkolu doppju, iżda ġġustifikatu bil-ħtieġa tal-Kummissjoni li timxi mal-metodu
ta’ kalkolu tal-linji gwida, u b’hekk tat, lil dawn tal-aħħar “saħħa vinkolanti assoluta” li huma ma għandhomx.
Skont il-Kummissjoni, ir-raba aggravju huwa bbażat fuq ftehim ħażin tad-deċiżjoni inkwistjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Dan l-aggravju huwa essenzjalment ibbażat fuq l-ilment li l-Qorti Ġenerali naqset milli tissanzjona “kalkolu doppju” ipprojbit
tad-dħul mill-bejgħ ta’ Arkema fid-deċiżjoni inkwistjoni.
Madankollu, dan l-ilment huwa bbażat fuq qari żbaljat kemm tad-deċiżjoni inkwistjoni kif ukoll tas-sentenza appellata.
Hekk kif jirriżulta mill punt 6 ta’ din is-sentenza, fid-deċiżjoni inkwistjoni, il‑Kummissjoni qieset, essenzjalment, li l-appellanti
biss kellha tiġi ssanzjonata minħabba reċidività u mhux il-kumpannija parent tagħha, Elf Aquitaine, peress li din tal-aħħar
ma kinitx tikkontrolla lill-appellanti fiż-żmien tal-ewwel ksur. Għaldaqstant hija imponiet, barra l-multa ta’ EUR 45 miljun
imposta flimikien u
in solidum
fuq Elf Aquitaine u fuq l-appellanti, multa separata ta’ EUR 13.5-il miljun fuq l-appellanti biss sabiex tieħu konjizzjoni
tal-aġir reċidiv tagħha.
Hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-punt 204 tas-sentenza appellata, billi ffissat l-ammont ta’ din l-aħħar multa,
il-Kummissjoni segwiet metodu bbażat fuq dak li jirriżulta mil-linji gwida tas-sena 1998
Skont dan il-metodu, il-partijiet li jikkostitwixxu multa relatati ma’ ċirkustanzi aggravanti, bħar-reċidività, huma kkalkolati
abbażi ta’ “ammont bażiku” li huwa stess huwa kkalkolat fuq il-bażi ta’ “ammont inizjali” miżjud b’fattur ta’ multiplikazzjoni
relatat mat-tul tal-ksur.
Essenzjalment, dan l-ammont inizjali huwa stabbilit abbażi tal-gravità tal-ksur u tal-impatt reali fuq il-kompetizzjoni tal-aġir
li jikkostitwixxi ksur tal-entità kkonċernata. Jekk ikun il-każ, fid-dawl tal-kapaċità ekonomika effettiva tal-entità ikkonċernata,
dan l-ammont jista’ jiġi aġġustat bil-għan li tiġi żgurata n-natura suffiċjentement dissważiva tal-multa.
Essenzjalment, mill-punt 199 tas-sentenza appellata jirriżulta li, sabiex tikkalkola l-ammont tal-multa imposta fuq l-appellanti
biss, il-Kummissjoni qagħdet attenta li tevita li tieħu inkunsiderazzjoni, sabiex taġġusta, bħala dissważjoni, l-ammont inizjali
li jservi ta’ bażi għal din il-multa, koeffiċjent li ma jirriflettix il-kapaċità ekonomika effettiva tal-appellanti meħuda
indipendentement mill-kumpannija parent tagħha, Elf Aquitaine.
Għaldaqstant, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 222 tad-deċiżjoni inkwistjoni, riprodotta fil-punt 199 tas-sentenza appellata, tindika:
“[…] Il-fattur ta’ multiplikazzjoni applikat għal Elf [Aquitaine], ta’ 2.5, ma huwiex inkluż fil-kalkolu. Minfloku, fattur
ta’ multiplikazzjoni ta’ 1.5, li kien jiġi applikat li kieku [Arkema] kienet l-unika destinatarja tad-deċiżjoni (fid-dawl
tad-dħul mill-bejgħ dinji tagħha ta’ EUR 17.8-il miljun) ser jintuża għall-finijiet [tal-] kalkolu tar-reċidività. […]”.
Fi kliem ieħor, bil-għan li tiffissa l-ammont inizjali għall-kalkolu tal-multa li għandha tiġi imposta fuq il-kumpannija Arkema
biss, il-Kummissjoni użat fattur ta’ multiplikazzjoni ipotetiku ta’ 1.5 – differenti mill-koeffiċjent ta’ 2.5 użat fil-kalkolu
tal-multa imposta flimkien u
in solidum
fuq Elf Aquitaine u fuq Arkema -, u dan sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-iżgħar kapaċità ekonomika ta’ din l-aħħar entità
kkunsidrata waħeda, indipendentement mill-kumpannija parent tagħha.
Sussegwentement, hekk kif jirriżulta, essenzjalment, mill-punti 9, 16 sa 21 u 203 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni applikat
dan il-fattur ta’ multiplikazzjoni ipotetiku ta’ 1.5, irreferit, fl-imsemmi punt 203, bħala “koeffiċjent ta’ multiplikazzjoni
għal finijiet ta’ dissważjoni ” lil ammont inizjali – ukoll ipotetiku fil-kuntest tal-kalkolu tal-multa imposta fuq il-kumpannija
Arkema biss – ta’ EUR 12-il miljun, li ġie stabbilit abbażi tal-gravità tal-ksur inkwistjoni u tal-piż relatat ta’ Arkema
fir-rigward tal-parteċipanti l-oħra fil-ksur inkwistjoni. Il‑prodott ta’ dawn iż-żewġ ċifri (EUR 18-il miljun) sussegwentement
żdied b’150 %, minħabba t-tul tal-ksur, li, fil-każ tal-appellanti, kien meqjus li dam mill-1 ta’ Jannar 1984 sas-7 ta’ Mejju 1999.
L-“ammont bażiku” li jirriżulta mill-operazzjonijiet deskritti fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, jiġifieri EUR 45-il
miljun, huwa, hekk kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 203 tas-sentenza appellata, ipotetiku. Dan iservi biss għall-kalkolu
tal-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta biss fuq il-kumpannija Arkema minħabba aġir reċidiv.
Barra minn hekk, hekk kif il-Kummissjoni tfakkar ġustament, huwa biss b’koinċidenza li dan l-ammont bażiku ipotetiku huwa
ekwivalenti għall-ammont finali tal-multa separata li kienet ġiet imposta flimikien u
in solidum
fuq l‑appellanti u fuq Elf Aquitaine.
Huwa biss abbażi ta’ dan l-ammont bażiku ipotetiku li l-Kummissjoni setgħet tikkalkola l-ammont dovut minħabba aġir reċidiv
minn naħa tal-appellanti biss, ikkunsidrata separatament mill-kumpannija parent tagħha.
Hekk kif il-Qorti Ġenerali fakkret fil-punt 201 tas-sentenza appellata, skont il‑punti 2 u 3 tal-linji gwida tas-sena 1998,
il-Kummissjoni, wara li tkun iddeterminat l-ammont bażiku tal-multa b’kunsiderazzjoni għall-gravità u għat-tul tal-ksur, tipproċedi,
skont il-każ, għal żieda u għal tnaqqis ta’ dan l-ammont abbażi ta’ ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti.
F’dan il-każ, hekk kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 203 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni effettivament
applikat koeffiċjent ta’ 50% minħabba r-reċidività tal-appellanti, lil dan l-ammont bażiku ipotetiku ta’ EUR 45-il miljun.
Din l-operazzjoni tat ċifra li tista’ tiġi attribwita lill-aġir reċidiv tal-appellanti biss, ikkunsidrata separatament minn
Elf Aquitaine, ta’ EUR 22.5 miljun.
Issa, hekk kif jirriżulta mill-punti 26 sa 28 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni, peress li qieset li l-appellanti setgħet
tgwadi minn tnaqqis sinjifikattiv fl-ammont tal-multa tagħha, skont l-ewwel u t-tieni inċiż tal-punt D 2 tal-komunikazzjoni
dwar il-kooperazzjoni, tatha tnaqqis ta’ 40 % mill-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqha fin–nuqqas ta’ kooperazzjoni
mas-servizzi tal-Kummissjoni.
Għaldaqstant minn ammont ta’ EUR 22.5 miljun, l-ammont tal-multa li finalment ġiet imposta fuq Arekema, skont l-Artikolu 2(d)
tad-deċiżjoni kkontesta, kien ta’ EUR 13.5-il miljun.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sa fejn id-dħul mill-bejgħ ta’ Arkema ttieħed inkunsiderazzjoni, minn naħa, għall-finijiet tal-kalkolu
tal-ammont bażiku li fuqu kienet ibbażata l-multa imposta flimkien u
in solidum
fuq Elf Aquitaine u fuq l‑appellanti u, min-naħa l-oħra, biex jiġi kkalkolat l-ammont tal-multa imposta fuq l-appellanti
biss minħabba l-aġir reċidiv tagħha, il-Kummissjoni ma wettqitx, għall-kuntrarju ta’ dak li tallega l-appellanti, “teħid inkunsiderazzjoni
doppju” sproporzjonat li l-Qorti Ġenerali kien imissha ssanzjonat.
Barra minn hekk l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali wettqet, fil-punt 205 tas-sentenza appellata, żball ta’ liġi billi
interpretat il-linji gwida tas-sena 1998 bħala li għandhom forza vinkolanti assoluta.
Ċertament jirriżulta mill-ġurisprudenza, hekk kif tirrileva Arkema, li l-linji gwida tas-sena 1998 jistabbilixxu biss regoli
ta’ kondotta indikattivi tal-prattika li għandha tiġi segwita li minnhom l-amministrazzjoni ma tistax titbiegħed, f’każ partikolari,
mingħajr ma tagħti raġunijiet li huma kompatibbli mal-prinċipju ta’ trattament ugwali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28
ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, C-189/02P, C-202/02P, C-205/02P sa C‑208/02P u C-213/02P, Ġabra p. I-5425, punti 209 u 210).
Madankollu, kuntrarjament għall-allegazzjonijiet tal-appellanti, fil-punt 205 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali bl-ebda
mod ma attribwiet b’mod illegali “forza vinkolanti assoluta” lil dawn il-linji gwida.
Fir-realtà, tali approċċ huwa bbażat fuq qari selettiv, kif ukoll żbaljat, ta’ dan il‑punt 205.
Fil-fatt, mill-kliem stess ta’ dan l-istess punt 205, stabbilit fil-punt 21 ta’ din is‑sentenza, jirriżulta li l-Qorti Ġenerali
sempliċiment ikkonstatat, essenzjalment, li, “jekk hija ma riditx titbiegħed mill-metodu ta’ kalkolu tal-linji gwida [tas-sena
1998]”, il-Kummissjoni kienet meħtieġa ssegwi l-metodoloġija stabbilita hawn fuq, billi tikkalkola mill-ġdid “ammont bażiku
ipotetiku”.
Għaldaqstant il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma eskludiet li l-Kummissjoni, jekk ikun il-każ, b’osservanza tad-dritt tal-Unjoni
u bl-għoti ta’ motivazzjoni adatta insostenn ta’ dan, tista’ tuża metodoloġija oħra għall-kalkolu tal-multi fil-qasam tad-dritt
tal-Unjoni tal-kompetizzjoni.
Barra minn hekk, fil-punt 207 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, peress li l-Kummissjoni ma kinitx obbligata
tapplika formola matematika preċiża u kellha setgħa diskrezzjonali fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, hija setgħet
tieħu inkunsiderazzjoni d-differenza fil-kapaċità ekonomika billi tapplika koeffiċjent ta’ multiplikazzjoni ta’ 1.5 għal Arkema
u ta’ 2.5 għall-grupp ta’ Elf Aquitaine kollu, mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fir-rigward tal-għażla ta’ dawn il-koeffiċjenti ta’ multiplikazzjoni ta’ 1.5 u ta’ 2.5, l-appellanti ma tikkontestax il-mod
li bih dawn ġew stabbiliti lanqas il-livell tagħhom, u essenzjalment tafferma biss li l-applikazzjoni tagħhom wasslet għal
teħid inkunsiderazzjoni doppju pprojbit tad-dħul mill-bejgħ tagħha.
Minn dan jirriżulta li r-raba’ aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li dan l-appell jiġi miċħud kollu kemm hu.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 ta’ dawn l-istess
Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li Arkema tilfet, hemm lok li hija
tiġi ordnata tbati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Arkema SA hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.