CELEX: 62013CJ0607
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Agrikoltura
Organizzazzjoni komuni tas-swieq
Banana
Regolament (KE) Nru 2362/98
Artikoli 7, 11 u 21
Kwoti tariffarji
Banana li toriġina mill-pajjiżi AKP
Operatur ġdid
Liċenzji ta’ importazzjoni
Natura mhux trasferibbli tad-drittijiet li jirriżultaw minn ċerti liċenzji ta’ importazzjoni
Prattika abbużiva
Regolament (KE) Nru 2988/95
Artikolu 4(3)

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 11 u 21 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2362/98, tat-28 ta’ Ottubru 1998, li jistabbilixxi metodi għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 f’dak li jikkonċerna s-sistema ta’ importazzjoni ta’ banana fil-Komunità (
ĠU L 293, p. 32
), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1632/2000, tal-25 ta’ Lulju 2000 (
ĠU L 187, p. 27
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2362/98”), kif ukoll tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Ministero dell’economia e delle finanze (Ministeru tal-Ekonomija u tal-Finanzi), l-Agenzia delle dogane (Aġenzija tad-Dwana) u l-Kummissjoni Ewropea minn naħa, u r-rappreżentanti legali ta’ kumpanniji li jimportaw, fl-Unjoni Ewropea, banana li toriġina minn pajjiżi tal-Afrika, tal-Karaibi u tal-Paċifiku (iktar ’il quddiem l-“Istati AKP”) kif ukoll minn pajjiżi terzi oħra, fosthom SIMBA SpA (iktar ’il quddiem “SIMBA”) u Rico Italia srl (iktar ’il quddiem “Rico Italia”) dwar l-ammont tad-dazji doganali li ġew issuġġettati għalihom dawn il-kumpanniji minħabba dawn l-importazzjonijiet.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KEE) Nru 404/93
It-Titolu IV tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93, tat-13 ta’ Frar 1993, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 388), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 25, p. 391, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 404/93”), huwa intitolat “Il-kummerċ ma’ pajjiżi terzi”. L-Artikoli 16 sa 20 tar-Regolament Nru 404/93, li jinsabu taħt dan it-Titolu IV, jirregolaw il-kwoti tariffarji applikabbli għall-banana provenjenti mill-pajjiżi terzi.
L-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“L-Artikoli minn 16 sa 20 ta’ dan it-Titolu għandhom jgħoddu biss għal prodotti friski tal-kodiċi ĊN ex 0803 00 19.
Għall-finijiet ta’ dan it-Titolu:
1)
‘importazzjoni tradizzjonali mill-Istati AKP’ tfisser importazzjoni [fl-Unjoni] ta’ banana li toriġina fl-Istati elenkati fl-Anness ta’ hawn sal-limitu ta’ 857700 tunnellata metrika (piż nett) kull sena; din tissejjħaħ ‘banana tradizzjonali AKP’;
2)
‘importazzjoni mhux tradizzjonali minn Stati AKP’ tfisser importazzjoni [fl-Unjoni] ta’ banana li toriġina fl-Istati AKP iżda li ma tkunx koperta bid-definizzjoni 1; din tissejjaħ ‘banana mhux tradizzjonali AKP’;
3)
‘importazzjoni minn Stati terzi li m’humiex AKP’ tfisser banana importata [fl-Unjoni] li toriġina fi Stati terzi li ma jkunux Stati AKP; din tissejjaħ ‘banana ta’ Stati terzi’.”
L-Artikolu 18 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.   Kwota ta’ tariffa ta’ 2200000 tunnellata metrika (piż nett) għandha tinfetaħ kull sena għall-importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi u dik mhux tradizzjonali AKP.
Skont il-kwota tat-tariffa, importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi kellha tkun suġġetta għal dazju preferenzjali ta’ EUR 75 kull tunnellata metrika, filwaqt li importazzjoni ta’ banana AKP mhux tradizzjonali kellha tkun ħielsa mid-dazju.
2.   Kwota addizzjonali tat-tariffa ta’ 353000 tunnellata metrika (piż nett) għandha tinfetaħ kull sena għall-importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi u AKP mhux tradizzjonali.
Skont il-kwota tat-tariffa, importazzjoni tal-banana ta’ Stati terzi kellha tkun suġġetta għal dazju preferenzjali ta’ EUR 75 kull tunnellata metrika, filwaqt li importazzjoni ta’ banana AKP mhux tradizzjonali kellha tkun ħielsa mid-dazju.
3.   Ebda dazju m’għandu jitħallas fuq l-importazzjoni tal-banana tradizzjonali AKP.
[…]”
L-Artikolu 19(1) ta’ dan l-istess regolament jipprovdi:
“Il-kwoti tat-tariffa indikati fl-Artikolu 18(1) u (2) u l-importazzjoni ta’ banana tradizzjonali AKP għandhom jiġu amministrati b’mod konformi mal-metodu bbażat fuq il-konsiderazzjoni tal-flussi tradizzjonali tal-kummerċ (‘dawk tradizzjonali/ dawk reċenti’).
[…]”
Ir-Regolament Nru 2362/98
Il-premessi 6, 8, 10 u 14 tar-Regolament Nru 2362/98 jipprovdu:
“(6)
billi parti mill-kwoti tariffarji u mill-banana tradizzjonali AKP għandha tiġi rriżervata għall-operaturi l-ġodda; billi din l-allokazzjoni globali għandha tkun suffiċjenti biex tippermetti lil operaturi li jipparteċipaw fil-kummerċ ta’ importazzjoni u jiffavorixxu kompetizzjoni b’saħħita;
[…]
(8)
billi l-esperjenza fuq numru ta’ snin dwar l-applikazzjoni tas-sistema Komunitarja tal-importazzjoni tal-banana twassal biex jiġu ssikkati l-kriterji għall-eliġibbiltà għall-operaturi l-ġodda biex tiġi evitata r-reġistrazzjoni ta’ aġenti purament fittizji u l-għoti ta’ allokazzjonijiet bi tweġiba għall-applikazzjonijiet artifiċjali jew spekulattivi, billi b’mod partikolari, huwa ġustifikat li tkun meħtieġa esperjenza minima fil-kummerċ ta’ importazzjoni ta’ prodotti paragunabbli, tal-prodotti friski tal-Kapitoli 7, 8 u tal-prodotti tal-Kapitolu 9 taħt ċerti kundizzjonijiet tan-Nomenklatura Magħquda; billi, biex ikunu evitati l-applikazzjonijiet għal allokazzjonijiet kull sena li ma jkollhomx x’jaqsmu ħafna mal-kapaċitajiet veri tal-operaturi u li ma jwasslux għall-applikazzjonijiet tal-liċenzji tal-importazzjoni għall-kwantitajiet korrispondenti, is-sottomissjoni ta’ applikazzjoni għall-allokazzjoni kull sena għandha tkun bla ħsara għall-ħtieġa li tiġi ddepożitata garanzija minflok il-garanzija fuq il-liċenzja tal-importazzjoni. […];
[…]
(10)
billi għandhom jiġu stabbiliti d-dispożizzjonijiet applikabbli għar-reġistrazzjoni tal-operaturi u għandhom jiġu ddeterminati, skont il-każ, tal-kwantità ta’ referenza jew tal-allokazzjoni annwali tagħhom, billi għandhom jiġu stabbiliti l-verifiki u l-kontrolli li għandom iwettqu l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, u billi għandhom jiġu ppreċiżati l-konsegwenzi li għandhom jinsiltu min-nuqqas ta’ twettiq ta’ ċerti obbligi, b’mod partikolari fil-qasam tar-reġistrazzjoni u ta’ dikjarazzjonijiet għall-finijiet li jinkisbu kwantitajiet ta’ riferenza jew tal-allokazzjonijiet abbażi tas-sistema ta’ importazzjoni;
[…]
(14)
Ir-regoli sabiex jiġu ttrasferiti l-liċenzji għandhom ikunu speċifikati b’referenza għad-definizzjoni tal-kategoriji tal-operaturi stabilita b’dan ir-Regolament; It-trasferiment ristrett għal trasferitur wieħed biss għal kull liċenzja jew estratt minnha jrid jippermetti relazzjonijiet kummerċjali li jiżviluppaw bejn l-operaturi varji rreġistrati; Madankollu, il-kummerċ artifiċjali, l-ispekulazzjoni jew id-disturb fil-kummerċ normali ma għandhomx ikunu inkoraġġiti billi jiġi permess it-trasferiment minn operaturi mhux tradizzjonali għal operaturi tradizzjonali”.
L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jipprovdi li l-kwoti tariffarji u l-banana tradizzjonali AKP, imsemmija rispettivament fl-Artikolu 18(1) u (2) u fl-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 404/93, huma disponibbli sa 92 % għall-operaturi tradizzjonali ddefiniti fl-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2362/98 kif ukoll sa 8 % għall-operaturi l-ġodda ddefiniti fl-Artikolu 7 tiegħu.
Skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2362/98:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, ‘operatur ġdid’ tfisser, fid-dawl ta’ l-importazzjoni fil-kuntest tal-kwoti tat-tariffa u tal-banana tradizzjonali ta’ l-AKP, l-aġent ekonomiku, stabbilit [fl-Unjoni] meta rreġistra, li:
a)
eżerċita, f’ismu stess u b’mod indipendenti, attività kummerċjali bħala importatur fis-settur tal-frott u tal-ħaxix frisk li jaqgħu fil-Kapitoli 7 u 8 kif ukoll tal-prodotti li jaqgħu fil-Kapitolu 9 tan-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u tat-Tariffa Doganali Komuni fil-każ fejn ikun importa wkoll il-prodotti ċċitati iktar ‘il fuq, li jaqgħu fil-Kapitoli 7 u 8, matul waħda mit-tliet snin li jippreċedu eżattament is-sena li fir-rigward tagħha ntalbet ir-reġistrazzjoni u
b)
bis-saħħa ta’ din l-attività, ikunu għamlu importazzjonijiet tal-valur doganali dikjarat ta’ EUR 400000 jew iktar matul il-perjodu msemmi fil-punt (a).”
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(4) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Sabiex ikollhom ir-reġistrazoni tagħhom imġedda, l-operaturi għandhom jipprovdu lill-awtoritajiet kompetenti b’xiehda li jkunu attwalment importaw mill-inqas 50 % tal-kwantità allokata lilhom għas-sena korrenti.”
L-Artikolu 11(1) tar-regolament imsemmi jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom ikunu responsabbli illi jiżguraw il-konformità ma’ din it-Taqsima.
B’mod partikolari huma għandhom jiċċekkjaw li l-operaturi kkonċernati jkunu attivi kummerċjalment bħala importaturi f’isimhom stess [fl-Unjoni] fis-settur imsemmi fl-Artikolu 7 u bħala unitajiet ekonomiċi indipendenti fir-rigward ta’ tmexxija, persunal u funzjonament. Fejn ikun hemm raġunijiet ta’ suspetti li dawn il-kundizzjonijiet ma jkunux qed jitħarsu, applikazzjonijiet għar-reġistrazzjoni u talbiet għal allokazzjonijiet annwali għandhom jiġu aċċettati biss bil-kundizzjoni li l-operatur iġib prova ta’ konformità li titqies sodisfaċenti mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali.”
Il-metodi għall-ħruġ tal-liċenzji ta’ importazzjoni huma rregolati mill-Artikoli 14 sa 22 ta’ dan l-istess regolament. L-Artikolu 21(1) u (2) ta’ dan tal-aħħar jipprovdi:
“1.   Id-drittijiet li jirriżultaw mil-liċenzji ta’ importazzjoni maħruġa konformement ma’ dan il-kapitolu huma trasferibbli, taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 9 tar-Regolament [tal-Kummissjoni] (KEE) Nru 3719/88 [, tas-16 ta’ Novembru 1988, li jistabbilixxi metodi komuni għall-applikazzjoni tas-sistema tal-liċenzji ta’ importazzjoni, ta’ esportazzjoni u ta’ ffissar bil-quddiem għall-prodotti agrikoli (
ĠU L 331, p. 1
)] favur operatur ċessjonarju wieħed, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu (2) ta’ dan l-Artikolu.
2.   It-trasferiment tad-drittijiet jista’ jsir:
a)
bejn operaturi tradizzjonali rreġistrati abbażi tal-Artikolu 5;
b)
min-naħa ta’ operaturi tradizzjonali favur operaturi ġodda rreġistrati abbażi tal-Artikolu 8 jew
c)
bejn operaturi ġodda.
Ma huwiex awtorizzat it-trasferiment min-naħa ta’ operatur ġdid favur operatur tradizzjonali.”
Ir-Regolament Nru 2988/95
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2988/95 jistabbilixxi:
“1.   Bħala regola ġenerali, kull irregolarità għandha tinvolvi l-irtirar tal-vantaġġ miksub b’mod skorrett:
—
permezz ta’ obbligu li min ikun iħallas jew iħallas lura l-ammonti dovuti jew aċċettati b’mod skorrett,
—
bit-telf sħiħ jew parzjali tal-garanzija provduta in sostenn tat-talba għall-vantaġġ li jkun ingħata jew fil-ħin ta’ l-aċċettazzjoni ta’ ħlas antiċipat.
2.   L-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun limitata għall-irtirar tal-vantaġġ miksub kif ukoll, fejn ikun hemm hekk provdut, l-imgħax li jista’ jiġi stabbilit abbażi ta’ rata fissa.
3.   L-atti li jiġi stabbilit li biex jkollhom bħala l-għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-[Unjoni] applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundiżżjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skont kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu.
4.   Il-miżuri kif hemm provdut f’dan l-Artikolu m’għandhomx jitqiesu bħala penali.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Matul l-1999 u l-2000, saru tranżazzjonijiet ta’ importazzjoni ta’ banana fl-Unjoni li toriġina minn Stati AKP u minn Stati terzi mhux AKP, minn kumpanniji li kellhom il-kwalità ta’ operatur “ġdid”, fis-sens tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2362/98 u li kellhom liċenzji ta’ importazzjoni “AGRIM” meħtieġa fil-kuntest tal-kwoti tariffarji previsti mir-Regolament Nru 404/93. Abbażi ta’ dan, l-importazzjonijiet ikkonċernati bbenefikaw, skont il-każ, minn dazju doganali ta’ żero jew minn dazju doganali mnaqqas ta’ EUR 75 għal kull tunnellata metrika (iktar ’il quddiem it-“tariffa preferenzjali”).
SIMBA, irrappreżentata minn R. u R. Orsero, hija kumpannija attiva kemm fis-suq tal-importazzjoni tal-banana bħala operatur tradizzjonali fis-sens tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2362/98 kif ukoll fis-suq tal-kummerċjalizzazzjoni tal-banana fl-Unjoni. Rico Italia, irrappreżentata minn M. Misturelli, hija importatur irreġistrat bħala operatur ġdid.
Kontroll fiskali ta’ SIMBA mwettaq mill-Guardia di Finanza (pulizija doganali u fiskali) irrileva l-eżistenza ta’ prattiki kummerċjali allegatament frawdolenti bejn SIMBA, Rico Italia u l-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Dawn il-prattiki ġew organizzati b’mod li tiġi evitata l-projbizzjoni, stabbilita fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98, tat-trasferiment tad-drittijiet li jirriżultaw mil-liċenzji ta’ importazzjoni min-naħa ta’ operatur ġdid favur operatur tradizzjonali u b’hekk biex SIMBA tibbenefika indebitament mit-tariffa preferenzjali għall-importazzjoni tal-banana permezz tal-liċenzji ta’ importazzjoni “AGRIM” miksuba mill-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li t-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali jsegwu l-istruttura segwenti:
—
inizjalment, SIMBA kienet tbigħ sistematikament lil Rico Italia banana li tinsab barra mit-territorju doganali tal-Unjoni;
—
sussegwentement, Rico Italia kienet tbigħ il-banana lill-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali li kellhom il-liċenzji ta’ importazzjoni neċessarji biex ikunu jistgħu jibbenefikaw mit-tariffa preferenzjali;
—
wara, l-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienu jimportaw il-banana fl-Unjoni, u wara li din kienet tgħaddi mid-dwana, l-operaturi l-ġodda kienu jerġgħu jbigħuha lil Rico Italia;
—
finalment, Rico Italia kienet terġa’ tbigħ il-banana lil SIMBA.
Infetħu proċeduri kriminali kontra r-rappreżentanti ta’ SIMBA, ta’ Rico Italia u tal-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali taħt kapijiet ta’ kuntrabandu doganali u ta’ dikjarazzjonijiet foloz. Il-Ministero dell’economia e delle finanze, l-Agenzia delle dogane u l-Kummissjoni ppreżentaw ruħhom bħala parti ċivili fil-kuntest ta’ din il-proċedura.
Fl-ewwel istanza, it-Tribunale di Verona (Qorti ta’ Verona, l-Italja) iddikjara lir-rappreżentant ta’ Rico Italia ħati tal-fatti mressqa kontrih u, b’deċiżjoni fuq l-interessi ċivili, ikkundannathu biex jikkumpensa lill-partijiet ċivili għad-dannu subit u biex iħallas multa lill-Ministero dell’economia e delle finanze kif ukoll lill-Agenzia delle dogane. Din il-qorti ħelset lill-intimati l-oħra.
Il-Corte d’Appello di Venezia (Qorti tal-Appell ta’ Venezia, l-Italja), peress li qieset li l-fatti mressqa kontra r-rappreżentant ta’ Rico Italia kienu preskritti, iddeċidiet li ma kienx hemm lok għal proċeduri iżda kkonfermat is-sentenza tal-ewwel istanza sa fejn din kienet tirrigwarda l-interessi ċivili. Din il-qorti kkonfermat ukoll il-ħelsien tal-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali, deċiż fl-ewwel istanza, minħabba li dawn, diversament minn Rico Italia, kellhom attività effettiva fis-settur tal-importazzjoni tal-frott u l-ħxejjex friski u kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa biex tiġi rrikonoxxuta lilhom il-kwalità ta’ operaturi ġodda fis-sens tar-Regolament Nru 2362/98.
Wara li l-partijiet ippreżentaw appell fil-kassazzjoni quddiemha kontra s-sentenza tal-Corte d’Appello di Venezia, il-Corte suprema di cassazione (Qorti ta’ Kassazzjoni) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
L-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 2362/98, li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jiżguraw ruħhom li l-operaturi jeżerċitaw attività ta’ importazzjoni f’isimhom stess, bħala entità ekonomika awtonoma, fir-rigward tat-tmexxija tagħhom, tal-persunal tagħhom u tal-funzjonament tagħhom, għandu jiġi interpretat fis-sens li huma esklużi mill-benefiċċji doganali allokati l-attivitajiet kollha ta’ importazzjoni eżegwiti f’isem operatur tradizzjonali meta dawn tal-aħħar isiru minn persuni li jissodisfaw biss formalment ir-rekwiżiti previsti għal “operaturi ġodda” mill-istess regolament?
2)
Ir-Regolament (KE) Nru 2362/98 jippermetti lil operatur tradizzjonali li jbigħ banana li tinsab barra mit-territorju tal-Unjoni lil operatur ġdid billi jiftiehem ma’ dan tal-aħħar li jipprovdi sabiex idaħħal fit-territorju tal-Unjoni l-banana b’rata ta’ dazju preferenzjali u jbigħha mill-ġdid lill-istess operatur tradizzjonali bi prezz miftiehem qabel ma sseħħ it-tranżazzjoni kollha, mingħajr ma jbati riskju effettiv kummerċjali u mingħajr ma jipprovdi ebda mezz materjali għal din it-tranżazzjoni?
3)
Il-ftehim imsemmi fil-punt preċedenti jikkostitwixxi ksur tal-projbizzjoni ta’ trasferiment tad-drittijiet minn operatur ġdid għal operatur tradizzjonali previst fl-Artikolu 21(2) tar-Regolament (KE) Nru 2362/98, bil-konsegwenza li t-trasferiment magħmul jibqa’ mingħajr effett u li d-dazji doganali jirriżultaw li huma dovuti b’rata sħiħa u mhux b’dik preferenzjali, fis-sens tal-Artikolu 4(3)) tar-Regolament Nru 2988/95?”
Fuq it-talba għal ftuh mill-ġdid tal-proċedura orali
Il-fażi orali tal-proċedura ngħalqet fil-5 ta’ Frar 2015 wara l-preżentazzjoni tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali.
B’ittra tad-19 ta’ Marzu 2015 li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-istess jum, M. Surian talab lil din tal-aħħar, minn naħa, tordna l-ftuh mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura u, min-naħa l-oħra, li tindirizza lill-Corte suprema di cassazione b’talba għal kjarifiki f’dak li jikkonċerna l-fatti fil-kawża prinċipali kif deskritti minn din il-qorti fid-deċiżjoni tar-rinviju. Talba simili saret minn R. u R. Orsero, kif ukoll minn E. Palombini, b’ittri rispettivament tal-20 u tas-26 ta’ Marzu 2015, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja f’dawn l-istess jiem.
Insostenn tat-talbiet tagħhom, dawn il-partijiet fil-kawża prinċipali essenzjalment jinvokaw, hekk kif sostnew ukoll fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u waqt is-seduta, li wħud mill-fatti esposti fid-deċiżjoni tar-rinviju ma jikkorrispondux għal dawk stabbiliti fl-ewwel istanza u fl-appell. Il-partijiet imsemmija jsostnu li l-konklużjonijiet ippreżentati mill-Avukat Ġenerali huma, konsegwentement, ibbażati fuq fatti żbaljati marbuta mal-kontenut ineżatt ta’ din id-deċiżjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, skont l-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, b’mod partikolari meta tqis li ma għandhiex informazzjoni biżżejjed jew inkella meta l-kawża jkollha tiġi deċiża fuq il-bażi ta’ argument li ma kienx indirizzat mill-partijiet jew mill-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, tqis li għandha għad-dispożizzjoni tagħha l-elementi kollha meħtieġa sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula u li dawn l-elementi kienu ġew indirizzati mill-partijiet.
Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li ma hemmx lok li jiġu indirizzati talbiet għal kjarifiki lill-Corte suprema di cassazione.
Għalhekk, it-talbiet ta’ M. Surian, ta’ R. u R. Orsero, kif ukoll ta’ E. Palombini għandhom jiġu miċħuda.
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
Għandu jiġi kkonstatat li l-fatti fil-kawża prinċipali huma kkontestati mill-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hekk kif jirriżulta mill-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u mid-diskussjonijiet li seħħew waqt is-seduta quddiema. Dawn il-kontestazzjonijiet jirrigwardaw b’mod partikolari l-ipoteżijiet fattwali li fuqhom il-qorti tar-rinviju bbażat id-domandi tagħha, peress li dawn ma jikkorrispondux, skont dawn l-operaturi, mal-fatt stabbiliti mill-qrati tal-mertu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-importaturi ġodda jsostnu li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest legali u fattwali li huwa l-kompitu tagħha li tiddefinixxi, u li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tiegħu, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti risposta għal domanda magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss jekk ikun jidher b’mod evidenti li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà u mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Genil 48 u Comercial Hostelera de Grandes Vinos, C‑604/11,
EU:C:2013:344
, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li dan ma huwiex il-każ hawnhekk.
Fil-fatt, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2362/98 u, b’mod partikolari, tal-Artikoli 7, 11 u 21 tiegħu, hija neċessarja għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, b’mod partikolari sabiex jiġi ddeterminat jekk it-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali kinux jikkostitwixxu prattika abbużiva fir-rigward tad-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, l-appell fil-kassazzjoni mressaq quddiem il-Corte suprema di cassazione jirrigwarda l-fondatezza tal-interpretazzjoni ta’ dawn l-Artikoli mwettqa mill-Corte d’Appello di Venezia.
Barra minn hekk, għandu wkoll jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 267TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tiddeċiedi tilwima dwar nuqqas ta’ qbil fuq sitwazzjoni ta’ fatt. Tali tilwima, wara kollox bħal kull evalwazzjoni oħra tal-fatti tal-kawża, tidħol fil-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali (sentenza CEPSA, C‑279/06,
EU:C:2008:485
, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan jirriżulta li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq l-ewwel domanda
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita permezz tal-Artikolu 267 TFUE, hija l-kompetenza ta’ din tal-aħħar li tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża quddiema. F’dan id-dawl, huwa obbligu, jekk inhu l-każ, tal-Qorti tal-Ġustizzja li tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew sottomessi lilha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Douane Advies Bureau Rietveld, C‑541/13,
EU:C:2014:2270
, punt 18 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddeduċi mill-elementi kollha pprovduti mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, l-elementi tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza eco cosmetics u Raiffeisenbank St. Georgen, C‑119/13 u C‑120/13,
EU:C:2014:2144
, punt 33 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għalkemm id-domanda magħmula tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 2362/98, mill-kliem sħiħ ta’ din id-domanda, kif ukoll mill-elementi pprovduti mill-qorti nazzjonali fid-deċiżjoni tar-rinviju, jirriżulta li din il-qorti fir-realtà tistaqsi dwar il-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 7(a) ta’ dan ir-regolament, moqri fid-dawl tal-imsemmi Artikolu 11, li tgħid li operatur “ġdid” għandu jeżerċita l-attività ta’ importazzjoni tiegħu “f’ismu stess u b’mod indipendenti”.
Fil-fatt, fil-kawża prinċipali, għalkemm huwa stabbilit li l-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienu jissodisfaw din il-kundizzjoni fil-mument tar-reġistrazzjoni, il-qorti tar-rinviju tixtieq tiddetermina jekk, minħabba l-involviment tagħhom fit-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali dawn l-operaturi jistgħux jitqiesu li wettqu l-attività ta’ importazzjoni tagħhom fis-suq tal-banana b’konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament.
Għalhekk, l-ewwel domanda preliminari għandha tinftiehem li tirrigwarda l-punt jekk l-Artikolu 7(a) tar-Regolament Nru 2362/98, moqri fid-dawl tal-Artikolu 11 ta’ dan ir-regolament, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjoni li tgħid li aġent ekonomiku għandu jeżerċita attività kummerċjali bħala importatur “f’ismu stess u b’mod indipendenti” tikkonċerna biss ir-reġistrazzjoni ta’ dan l-aġent bħala operatur “ġdid” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, jew jekk din il-kundizzjoni hijiex meħtieġa wkoll biex dan ikun jista’ jżomm din il-kwalità fid-dawl tal-importazzjoni tal-banana fil-kuntest tal-kwoti tariffarji previsti mir-Regolament Nru 404/93.
Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li, f’dak li jikkonċerna l-importazzjoni tal-banana fl-Unjoni, ir-Regolament Nru 404/93 jistabbilixxi sistema ta’ kummerċ mal-Istati terzi, ibbażata b’mod partikolari fuq il-kwoti tariffarji stabbiliti fl-Artikolu 18(1) u (2) ta’ dan ir-regolament.
L-amministrazzjoni ta’ dawn il-kwoti tariffarji ssir, skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament imsemmi, bl-applikazzjoni tal-metodu msejjaħ “tradizzjonali/ġodda”, ibbażat fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-kummerċ tradizzjonali, anki jekk, hekk kif inhu indikat fit-tlettax-il premessa ta’ dan l-istess regolament, kwantità disponibbli tiġi rriżervata lill-operaturi l-ġodda li riċentement bdew attività kummerċjali jew ser jibdew attività kummerċjali f’dan is-settur.
Minn din il-perspettiva, l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2362/98 jipprevedi tqassim tal-kwantitajiet ta’ banana disponibbli fil-kuntest tal-imsemmija kwoti tariffarji bejn l-operaturi tradizzjonali u l-operaturi ġodda. Mill-premessa 6 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dan it-tqassim huwa intiż biex jippermetti lill-operaturi ġodda li jibdew fil-kummerċ ta’ importazzjoni tal-banana u biex tiġi ffavorita kompetizzjoni b’saħħitha.
B’hekk, ir-Regolament Nru 2362/98 jissuġġetta l-parteċipazzjoni tal-operaturi fil-kwoti tariffarji għal ċerti kundizzjonijiet partikolari b’mod li t-tqassim imsemmi fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza jkun jista’ jiġi ppreżervat.
Fost dawn il-kundizzjonijiet hemm dawk imsemmija fl-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, relattivi għall-kisba tal-kwalità ta’ operatur “ġdid”. Skont dan l-Artikolu, l-operatur “ġdid” jinftiehem bħala l-aġent ekonomiku, stabbilit fl-Unjoni, fil-mument tar-reġistrazzjoni tiegħu, li, b’mod partikolari, eżerċita attività kummerċjali bħala importatur fis-settur tal-frott u l-ħxejjex friski tal-Kapitoli 7 u 8 tat-tariffa doganali komuni, f’ismu stess u b’mod indipendenti, matul waħda mit-tliet snin immedjatament preċedenti għas-sena li għaliha tintalab ir-reġistrazzjoni.
Għalkemm mit-termini tal-Artikolu 7 jirriżulta li, biex jikseb il-kwalità ta’ operatur ġdid, importatur għandu jissodisfa “meta rreġistra” il-kundizzjonijiet previsti minn dan l-Artikolu, minn dawn l-istess termini jirriżulta wkoll li din il-kwalità tinkiseb “fid-dawl ta’ l-importazzjoni fil-kuntest tal-kwoti tat-tariffa”.
B’hekk, fid-dawl tal-iskop tat-tqassim tal-kwoti tariffarji u tal-preżervazzjoni tal-kompetizzjoni b’saħħitha fis-suq tal-importazzjoni tal-banana, kif imfakkar fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, il-kundizzjoni li tgħid li l-attività ta’ operatur ġdid għanda tiġi eżerċitata “f’ismu stess u b’mod indipendenti” ma tistax tiġi interpretata fis-sens li tillimita ruħha biss għall-attività li dan wettaq matul il-perijodu preċedenti għar-reġistrazzjoni tiegħu, iżda testendi lil hinn minn dan il-perijodu.
Fil-fatt, it-tqassim tal-kwoti tariffarji bejn l-operaturi tradizzjonali u l-operaturi ġodda jimplika li operaturi ġodda reali jintervjenu fis-suq u, għalhekk, jeżerċitaw l-attivitajiet ekonomiċi tagħhom b’mod sħiħ (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Di Lenardo u Dilexport, C‑37/02 u C‑38/02,
EU:C:2004:443
, punti 84 u 87). F’dan ir-rigward, hekk kif jirriżulta mill-premessa 8 tar-Regolament Nru 2362/98, il-kriterji ffissati għall-ammissibbiltà tal-operaturi l-ġodda huma intiżi, fil-kuntest tal-amministrazzjoni tal-kwoti tariffarji, biex tiġi evitata r-reġistrazzjoni ta’ sempliċi aġenti li jidhru f’isimhom għal ħaddieħor u, b’dan il-mod, biex jiġġieldu kontra l-prattiki spekulattivi u artifiċjali.
Għalhekk, il-kundizzjoni marbuta mal-awtonomija tal-attività kummerċjali tal-operaturi ġodda, li tinsab fl-Artikolu 7(a) tar-Regolament Nru 2362/98, għandha l-għan li tevita li operatur tradizzjonali li diġà jibbenefika minn sehem mill-kwoti tariffarji jkun jista’ jaħtaf, bl-intermedjarju ta’ operatur ieħor, is-sehem tal-kwoti tariffarji rriżervati għall-operaturi ġodda.
Isegwi li din il-kundizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li tkopri wkoll l-attività ta’ importazzjoni tal-banana mwettqa mill-operaturi ġodda fil-kuntest tal-kwoti tariffarji. Din l-interpretazzjoni hija, barra minn hekk, ikkorroborata mill-kuntest li fih jinsab l-Artikolu 7(a) tar-Regolament Nru 2362/98.
Fil-fatt, fl-ewwel lok, sabiex jinkiseb it-tiġdid annwali tar-reġistrazzjoni tagħhom, l-Artikolu 8(4) ta’ dan ir-regolament jipprevedi li dawn l-operaturi għandhom jagħtu lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti l-prova li huma effettivament importaw, f’isimhom stess, mill-inqas 50 % tal-kwantità li ġiet allokata lilhom, individwalment, għas-sena kurrenti. Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 64 tal-konklużjonijiet tiegħu, din il-kundizzjoni timponi fuq dawn l-operaturi obbligu ta’ użu minimu tal-allokazzjoni annwali li tingħatalhom biex jiġi żgurat li dawn tal-aħħar effettivament jipparteċipaw fis-suq tal-importazzjoni tal-banana u b’hekk jagħmlu dan tal-aħħar iktar kompetittiv.
Fit-tieni lok, abbażi tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 2362/98, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ġodda jwettqu attività ta’ importazzjoni fl-Unjoni f’isimhom, bħala entità ekonomika awtonoma, u, f’każ ta’ dubju fir-rigward tal-osservanza ta’ din il-kundizzjoni, l-operatur ikkonċernat għandu, biex l-applikazzjonijiet għal reġistrazzjoni u għall-allokazzjoni tiegħu jitqiesu ammissibbli u biex jiġġustifika l-awtonomija ta’ amministrazzjoni tiegħu, jippreżenta quddiem l-awtorità nazzjonali kompetenti provi meqjusa bħala “sodisfaċenti” minn din tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Di Lenardo u Dilexport, C‑37/02 u C‑38/02,
EU:C:2004:443
, punt 86).
Konsegwentement, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 7(a) tar-Regolament Nru 2362/98, moqri fid-dawl tal-Artikolu 11 ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjoni li tgħid li aġent ekonomiku għandu jeżerċita attività kummerċjali bħala importatur “f’ismu stess u b’mod indipendenti” hija meħtieġa mhux biss għar-reġistrazzjoni ta’ dan l-aġent bħala operatur “ġdid” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni iżda anki biex dan ikun jista’ jżomm din il-kwalità fid-dawl tal-importazzjoni tal-banana fil-kuntest tal-kwoti tariffarji previsti mir-Regolament Nru 404/93.
Fuq it-tieni domanda u l-ewwel parti tat-tielet domanda
Bit-tieni domanda u bl-ewwel parti tat-tielet domanda tagħha, li għandhom jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi tranżazzjonijiet, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bihom operatur ġdid jixtri, permezz ta’ operatur ieħor irreġistrat bħala ġdid, merkanzija mingħand operatur tradizzjonali qabel l-importazzjoni tagħha fl-Unjoni, u wara jbigħha lura lil dan l-operatur tradizzjonali, permezz tal-istess intermedjarju, wara li tkun ġiet importata fl-Unjoni.
Skont l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98, it-trażmissjoni tad-drittijiet li jirriżultaw mil-liċenzji ta’ importazzjoni maħruġa konformement ma’ dan ir-Regolament ma hijiex permessa meta din issir minn operatur ġdid favur operatur tradizzjonali.
Fil-kuntest tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwa stabbilit li, fin-nuqqas ta’ trażmissjoni ta’ liċenzji “AGRIM” jew ta’ drittijiet provenjenti minn tali liċenzji mill-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali favur l-operatur tradizzjonali SIMBA, l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 fil-prinċipju ma japplikax.
Madankollu, fir-rigward tat-tranżazzjonijiet ta’ importazzjoni fl-Unjoni essenzjalment paragunabbli ma’ dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tagħha SICES
et
(C‑155/13,
EU:C:2014:145
, punt 40), li għalkemm l-Artikolu 6(4) tar-Regolament (KE) Nru 341/2007 tal-Kummissjoni, tad-29 ta’ Marzu 2007, li jiftaħ u jipprovdi għall-amministrazzjoni ta’ kwoti tariffarji u li jintroduċi sistema għal liċenzji tal-importazzjoni u ċertifikati ta’ oriġini għat-tewm u għal ċerti prodotti agrikoli oħra importati minn pajjiżi terzi (
ĠU L 56M, p. 218
), li jipprevedi projbizzjoni ta’ trażmissjoni tad-drittijiet provenjenti mil-liċenzji ta’ importazzjoni, fil-prinċipju ma jipprekludix tali tranżazzjonijiet, madankollu dawn jikkostitwixxu abbuż ta’ liġi meta jkun ġew ippjanati artifiċjalment bil-għan essenzjali li jinkiseb il-benefiċċju tat-tariffa preferenzjali.
Issa, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 95 tal-konklużjonijiet tiegħu, is-soluzzjoni mogħtija fis-sentenza SICES
et
(C‑155/13,
EU:C:2014:145
) hija trasponibbli għall-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja, meta tiddeċiedi fuq rinviju preliminari, tista’, jekk ikun il-każ, tagħti preċiżazzjonijiet intiżi biex jidderiġu lill-qorti nazzjonali fl-interpretazzjoni tagħha, hija madankollu din tal-aħħar li għandha tivverifika jekk l-elementi li jikkostitwixxu prattika abbużiva humiex issodisfatti fil-kawża prinċipali. F’dan il-kuntest, il-verifika tal-eżistenza ta’ prattika abbużiva teżiġi li l-qorti tar-rinviju tieħu inkunsiderazzjoni l-fatti u ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, inklużi t-tranżazzjonijiet kummerċjali preċedenti u sussegwenti għall-importazzjoni inkwistjoni (sentenza SICES
et
, C‑155/13,
EU:C:2014:145
, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-prova ta’ prattika abbużiva teħtieġ, minn naħa, numru ta’ ċirkustanzi oġġettivi li minnhom jirriżulta li, minkejja osservanza formali tal-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, l-għan intiż minn din il-leġiżlazzjoni ma jkunx intlaħaq u, min-naħa l-oħra, element suġġettiv li jikkonsisti fir-rieda li jinkiseb vantaġġ li jirriżulta mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni billi jinħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tiegħu (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Eichsfelder Schlachtbetrieb, C‑515/03,
EU:C:2005:491
, punt 39, kif ukoll, f’dan is-sens, SICES
et
, C‑155/13,
EU:C:2014:145
, punti 31 sa 33).
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-għan imfittex mir-Regolament Nru 2362/98, hekk kif tfakkar b’mod partikolari fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, dan ir-regolament huwa intiż, permezz tat-tqassim tal-kwoti tariffarji, biex jippermetti li operaturi ġodda reali jibdew l-attivitajiet tagħhom fis-suq ta’ importazzjoni tal-banana bil-għan li jiffavorixxu kompetizzjoni b’saħħitha f’dan is-suq. Għal dan il-għan, mill-premessa 14 tar-regolament imsemmi jirriżulta li l-projbizzjoni ta’ trażmissjoni tad-drittijiet min-naħa ta’ operaturi ġodda favur operaturi tradizzjonali, prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 21(2) ta’ dan l-istess regolament, għandha l-għan li tevita l-ħolqien ta’ relazzjonijiet artifiċjali jew spekulattivi bejn dawn l-operaturi jew it-tfixkil tar-relazzjonijiet kummerċjali normali fis-suq tal-importazzjoni tal-banana.
Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni ma jintlaħaqx jekk tranżazzjonijiet suċċessivi ta’ xiri, ta’ importazzjoni u ta’ bejgħ mill-ġdid ta’ banana, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għalkemm huma legalment validi meta jitqiesu individwalment, ikunu effettivament jekwivalu għal trażmissjoni pprojbita tal-liċenzji ta’ importazzjoni jew tad-drittijiet li jirriżultaw minn tali liċenzji min-naħa ta’ operatur ġdid favur operatur tradizzjonali, u jippermettu lil dan tal-aħħar li jestendi l-influwenza tiegħu lil hinn mill-ishma tal-kwoti li ġew irriżervati lilu biex jimporta fl-Unjoni banana bit-tariffa preferenzjali.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-motiv tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi stabbilit ukoll, biex tingħata l-prova ta’ prattika abbużiva, li l-għan essenzjali ta’ dawn it-tranżazzjonijiet kien li l-operatur tradizzjonali SIMBA jkun jista’ jimporta l-banana tiegħu bit-tariffa preferenzjali fil-kuntest tas-sehem tal-kwoti tariffarji rriżervat lill-operaturi ġodda.
F’dan ir-rigward, hekk kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza SICES
et
(C‑155/13,
EU:C:2014:145
, punt 37 sa 39), biex tranżazzjonijiet, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ikunu jistgħu jitqiesu li kellhom bħala għan essenzjali li jagħtu lix-xerrej fl-Unjoni vantaġġ indebitu, huwa neċessarju li l-importaturi kellhom l-intenzjoni li jagħtu tali vantaġġ lix-xerrej imsemmi u li t-tranżazzjonijiet ma jkollhom ebda ġustifikazzjoni ekonomika u kummerċjali għalihom, liema ħaġa għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju. Anki meta tali tranżazzjonijiet ikunu mmotivati mir-rieda tax-xerrej li jibbenefika mit-tariffa preferenzjali u anki jekk l-importaturi kkonċernati huma konxji minn dan, dawn it-tranżazzjonijiet ma jistgħux
a priori
jitqiesu li huma nieqsa minn ġustifikazzjoni ekonomika għal dawn tal-aħħar. Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, f’ċerti ċirkustanzi, tali tranżazzjonijiet ikunu ġew ippjanati artifiċjalment bil-għan essenzjali li jittieħed benefiċċju mit-tariffa preferenzjali.
Fir-rigward tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, in-natura artifiċjali ta’ dawn it-tranżazzjonijiet tista’ b’mod partikolari tiġi evalwata fid-dawl tal-eżistenza ta’ indizji li juru li r-rwol tal-operaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali fit-tranżazzjonijiet imsemmija kien fir-realtà limitat għal dak ta’ sempliċi aġent li jidher f’ismu favur SIMBA. Fid-dawl tal-provi mressqa b’risposta għall-ewwel domanda, din l-evalwazzjoni twassal qabel kollox biex jiġi vverifikat jekk dawn l-operaturi talbux ir-reġistrazzjoni tagħhom bħala operatur ġdid bl-għan li jiksbu liċenzji “AGRIM” bl-uniku skop li jwettqu l-importazzjoni tal-banana fl-Unjoni bit-tariffa preferenzjali, favur l-operatur tradizzjonali SIMBA.
Għal dan il-għan, il-qorti tar-rinviju tista’ tieħu inkunsiderazzjoni r-rabtiet legali, ekonomiċi u/jew personali kollha bejn l-operaturi inkwistjoni f’dawn l-operazzjonijiet (sentenza Part Service, C‑425/06,
EU:C:2008:108
, punt 62) u, abbażi tal-indizji li jinsabu fil-punt 39 tas-sentenza SICES
et
(C‑155/13,
EU:C:2014:145
), tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-fatt li l-operatur ġdid li għandu liċenzji “AGRIM” ma assuma ebda riskju kummerċjali fil-kuntest tal-operazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, billi fir-realtà ġie kopert mix-xerrej fl-Unjoni li huwa wkoll operatur tradizzjonali, jew il-fatt li, fir-rigward tal-prezz tal-bejgħ u ta’ bejgħ mill-ġdid tal-merkanzija kkonċernata, il-marġni ta’ profitt tal-operaturi ġodda irriżulta li kien insinjifikanti.
Min-naħa l-oħra, hekk kif osservaw l-importaturi ġodda inkwistjoni fil-kawża prinċipali fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jiġi ppreċiżat li, fid-dawl tan-natura speċifika tas-suq tal-importazzjoni tal-banana, il-fatt li dawn l-operaturi għamlu użu minn infrastrutturi xierqa li jippermettu li tinżamm u tiġi ttrasportata l-banana importata ma huwiex determinanti biex tiġi stabbilita n-natura artifiċjali tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, ir-rekwiżit li operaturi ġodda jkollhom tali infrastruttura jmur kontra l-għan tar-Regolament Nru 2362/98, li huwa intiż biex jippermetti li operaturi ġodda jkunu jistgħu jidħlu fis-suq tal-importazzjoni tal-banana.
Barra minn hekk, hekk kif tosserva l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, in-natura artifiċjali tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tirriżulta wkoll mill-involviment sistematiku, f’dawn it-tranżazzjonijiet, ta’ kumpannija intermedjarja, f’dan il-każ Rico Italia, irreġistrata bħala operatur ġdid, jekk jirriżulta li dan l-involviment kellu bħala skop biss li jaħbi r-rabtiet bejn operatur tradizzjonali, bħal SIMBA, u operaturi ġodda, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sabiex jaħarbu mill-applikazzjoni tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98.
Għalhekk, ir-risposta għat-tieni domanda u għall-ewwel parti tat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi tranżazzjonijiet, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bihom operatur ġdid jixtri, bl-intermedjarju ta’ operatur ieħor irreġistrat bħala ġdid, merkanzija mingħand operatur tradizzjonali qabel l-importazzjoni tagħha fl-Unjoni, u wara jbigħha mill-ġdid lil dan l-operatur tradizzjonali, permezz tal-istess intermedjarju, wara li jkun importaha fl-Unjoni, meta dawn it-tranżazzjonijiet ikunu jikkostitwixxu prattika abbużiva, liema ħaġa għandha tiġi ddeterminata mill-qorti tar-rinviju.
Fuq it-tieni parti tat-tielet domanda
Bit-tieni parti tat-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-konsegwenzi li jkollhom jinsiltu mill-konstatazzjoni ta’ prattika abbużiva, fil-każ li l-eżistenza ta’ tali prattika tiġi kkonstatata fil-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95, jipprovdi li “l-atti li jiġi stabbilit li biex jkollhom bħala l-għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-[Unjoni] applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundiżżjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skond kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu”.
L-obbligu ta’ ħlas lura ta’ vantaġġ indebitament riċevut permezz ta’ prattika irregolari ma jikkostitwixxix sanzjoni, iżda huwa s-sempliċi konsegwenza tal-konstatazzjoni li l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tal-vantaġġ li jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni kienu ġew maħluqa artifiċjalment, fatt li jirrendi indebitu l-vantaġġ riċevut u li għaldaqstant jiġġustifika l-obbligu li dan jitħallas lura (ara s-sentenza Pometon, C‑158/08,
EU:C:2009:349
, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan jirriżulta li t-tranżazzjonijiet involuti fi prattika abbużiva għandhom jiġu ddefiniti mill-ġdid mill-qorti tar-rinviju b’mod li terġa tiġi stabbilita s-sitwazzjoni hekk kif kienet tkun teżisti fin-nuqqas tat-tranżazzjonijiet li jikkostitwixxu l-prattika abbużiva (ara, b’analoġija, is-sentenza Halifax
et
, C‑255/02,
EU:C:2006:121
, punt 94).
B’hekk, operatur li poġġa ruħu artifiċjalment f’sitwazzjoni li tippermettilu jibbenefika indebitament mit-tariffa preferenzjali għall-importazzjoni tal-banana huwa marbut li jħallas id-dazji relatati mal-prodotti kkonċernati, mingħajr preġudizzju, jekk ikun il-każ, għas-sanzjonijiet amministrattivi, ċivili jew kriminali previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali (ara, b’analoġija, is-sentenza Christodoulou
et
, C‑116/12,
EU:C:2013:825
, punt 68).
Għalhekk, ir-risposta għat-tieni parti tat-tielet domanda għanda tkun li l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-konstatazzjoni ta’ prattika abbużiva f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali timplika li l-operatur li poġġa ruħu artifiċjalment f’sitwazzjoni li tippermettilu jibbenefika indebitament mit-tariffa preferenzjali għall-importazzjoni tal-banana huwa marbut li jħallas id-dazji relatati mal-prodotti kkonċernati, mingħajr preġudizzju, jekk ikun il-każ, għas-sanzjonijiet amministrattivi, ċivili jew kriminali previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 7(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2362/98, tat-28 ta’ Ottubru 1998, li jistabbilixxi metodi għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 404/93 f’dak li jikkonċerna s-sistema ta’ importazzjoni ta’ banana fil-Komunità, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1632/2000, tal-25 ta’ Lulju 2000, moqri fid-dawl tal-Artikolu 11 ta’ dan ir-Regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjoni li tgħid li aġent ekonomiku għandu jeżerċita attività kummerċjali bħala importatur “f’ismu stess u b’mod indipendenti” hija meħtieġa mhux biss għar-reġistrazzjoni ta’ dan l-aġent bħala operatur “ġdid” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni iżda anki biex dan ikun jista’ jżomm din il-kwalità fid-dawl tal-importazzjoni tal-banana fil-kuntest tal-kwoti tariffarji previsti mir-Regolament tal-Kunsill Nru 404/93, tat-13 ta’ Frar 1993, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tal-banana, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti.

2)
L-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 2362/98, kif emendat, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi tranżazzjonijiet, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bihom operatur ġdid jixtri, bl-intermedjarju ta’ operatur ieħor irreġistrat bħala ġdid, merkanzija mingħand operatur tradizzjonali qabel l-importazzjoni tagħha fl-Unjoni, u wara jbigħha mill-ġdid lil dan l-operatur tradizzjonali, permezz tal-istess intermedjarju, wara li jkun importaha fl-Unjoni, meta dawn it-tranżazzjonijiet ikunu jikkostitwixxu prattika abbużiva, liema ħaġa għandha tiġi ddeterminata mill-qorti tar-rinviju.

3)
L-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea għandu jiġi interpretat fis-sens li l-konstatazzjoni ta’ prattika abbużiva f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali timplika li l-operatur li poġġa ruħu artifiċjalment f’sitwazzjoni li tippermettilu jibbenefika indebitament mit-tariffa preferenzjali għall-importazzjoni tal-banana huwa marbut li jħallas id-dazji relatati mal-prodotti kkonċernati, mingħajr preġudizzju, jekk ikun il-każ, għas-sanzjonijiet amministrattivi, ċivili jew kriminali previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.