CELEX: 62009CJ0194
Appell
Għajnuna mill-Istat
Tariffa preferenzjali tal-elettriku
Konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ għajnuna
Emenda u proroga tal-miżura
Deċiżjoni li tinbeda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 88(2) KE
Għajnuna eżistenti jew għajnuna ġdida
Regolament (KE) Nru 659/1999
Artikolu 1(b)(v)
Obbligu ta’ motivazzjoni
Prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi

Bl-appell tagħha, Alcoa Trasformazioni Srl (iktar ’il quddiem “Alcoa”) titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali
tal-Komunitajiet Ewropej tal-25 ta’ Marzu 2009, Alcoa Trasformazioni vs Il-Kummissjoni (T‑332/06, iktar ’il quddiem is-“sentenza
appellata”), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni
2006/C 214/03, innotifikata lir-Repubblika Taljana b’ittra tad-19 ta’ Lulju 2006, li tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE,
dwar l-għajnuna mill-Istat C 36/06 (ex NN 38/06) – Tariffa tal-elettriku preferenzjali mogħtija lil ċerti industriji ta’ konsum
kbir tal-enerġija fl-Italja (ĠU C 214, p. 5, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), sa fejn din id-deċiżjoni tirrigwarda
t-tariffi ta’ provvista ta’ elettriku applikabbli għall-fabbriki ta’ aluminju ta’ Alcoa.

Il-kuntest ġuridiku
L-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni
tal-Artikolu [88] tat-Trattat KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), intitolat “Definizzjonijiet”,
jipprovdi:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament:
a)      ‘għajnuna’ għandha tfisser kull miżura li taderixxi l-kriterja kollha mqiegħda fl-Artikolu [87](1) [KE];
b)      ‘għajnuna eżistenti’ għandha tfisser:
i)      […] l-għajnuna kollha li eżistiet qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat fi Stati Membri rispettivi, li jfisser, skemi ta’ għajnuna
u għajnuna individwali li daħħlu fis-seħħ qabel, u għadhom jgħoddu wara, id-dħul fis-seħħ tat-Trattat;
ii)      għajnuna awtorizzata, li tfisser, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali li kienu awtorizzati mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill;
[…]
v)      għajnuna li tinftiehem li hi għajnuna eżisteni minħabba li jista’ jitwaqqaf li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna,
u sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma nbidlet mill-Istat Memrbu. Billi ċerti
miżuri jsiru għajnuna wara l-liberalizzazzjoni ta’ attività mill-liġi tal-Komunità, dawn il-miżuri m’għandhomx ikunu kkunsidrati
li huma għajnuna eżistenti wara d-data ffissata għall-liberalizzazzjoni;
ċ)      ‘għajnuna ġdida’ għandha tfisser kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali, li m’hijiex għajnuna
eżistenti, li jinkludu tibdil lill-għajnuna eżistenti;
[…]
f)      ‘għajnuna kontra l-liġi’ għandha tfisser għajnuna ġdida li tiddaħħal fis-seħħ f’kontravenzjoni ta’ l-Artikolu [88](3) [KE];
[…]”
Skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 659/1999, “kull pjan għall-għoti ta’ għajnuna ġdida għandu jkun mgħarraf lill-Kummissjoni
f’biżżejjed żmien mill-Istat Membru konċernat”. L-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament jipprovdi li għajnuna ġdida “m’għandhiex
tiddaħħal fis-seħħ qabel ma l-Kummissjoni ma tkun ħadet, jew tinftiehem li tkun ħadet, deċiżjoni li tawtorizza din l-għajnuna”.
L-Artikolu 4(1) sa (4) tar-regolament imsemmi jipprovdi:
“1.      Il-Kummissjoni għandha teżamina n-notifika malli tirċevieha. Mingħajr preġudizzju għal l-Artikolu 8, il-Kummissjoni għandha
tieħu deċiżjoni skond il-paragrafi 2, 3 jew 4.
2.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li l-miżura notifikata ma tikkostitwixix għajnuna, għandha tirreġistra
dik is-sejba permezz ta’ deċiżjoni.
3.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li ma tqajjem l-ebda dubju f'dik li l-kompatibilità mas-suq komuni ta’
miżura notifikata, safejn taqa’ fi ħdan l-iskop ta’ l-Artikolu [87](1) [KE], għandha tiddeċiedi li l-miżura hija kompatibbli
mas-suq komuni […] Id-deċiżjoni għandha tispeċifika liema eċċezzjoni taħt it-Trattat kienet applikata.
4.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li tqajjmu dubji dwar il-kompatibilità mas-suq komuni ta’ miżura notifikata,
għandha tiddeċiedi jekk għandhomx jibdew proċeduri skond l-Artikolu [88](2) [KE] (minn hawn ‘l quddiem imsejjħa ‘deċiżjoni
li tinbeda l-proċedura formali għall-investigazzjoni’).”
L-Artikolu 6(1) tal-istess regolament jipprovdi:
“Id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tiġbor fil-qosor l-kwistjonijiet relevanti tal-fatti
u liġi, għandha tinkludi stima preliminari tal-Kummissjoni dwar il-karattru tal-miżura proposta u għandha tqiegħed id-dubji
dwar il-kompatibilità tagħha mas-suq komuni. Id-deċiżjoni għandha ssejjaħ lill-Istat Membru kkonċernat u lil partijiet interessati
oħra sabiex jissottomettu l-kummenti f’perjodu preskritt li normalment m’għandux ikun aktar minn xahar. F’każijiet ġustifikati,
il-Kummissjoni għandha testendi l-perjodu preskritt.”
Skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 659/1999, “il-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tingħalaq permezz ta’
deċiżjoni msemmija fil-paragrafi 2 sa 5 ta’ dan l-Artikolu”. Il-paragrafi msemmija jipprovdu li l-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi
li l-miżura notifikata ma tikkostitwix għajnuna, li l-għajnuna notifikata hija kompatibbli mas-suq komuni, li l-għajnuna notifikata
tista’ titqies bħala kompatibbli mas-suq komuni jekk jiġu osservati ċerti kundizzjonijiet, jew li l-għajnuna notifikata hija
inkompatibbli mas-suq komuni.
Fir-rigward tal-miżuri mhux notifikati, l-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi li, “[f]ejn il-Kummissjoni
għandha fil-pussess tagħha informazzjoni minn kwalunkwe sors li jirrigwarda allegata għajnuna kontra l-liġi, għandha teżamina
dik l-informazzjoni mingħajr dewmien”. Fl-Artikolu 13(1) ta’ dan ir-Regolament huwa stabbilit li dan l-eżami għandu jirriżulta,
jekk ikun il-każ, f’deċiżjoni sabiex tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
Il-proċedura dwar l-iskemi ta’ għajnuna eżistenti hija stabbilta fl-Artikoli 17 sa 19 tar-Regolament Nru 659/1999. Skont l-Artikolu 18
ta’ dan ir-Regolament, jekk il-Kummissjoni “tikkonkludi li l-iskema ta’ għajnuna eżistenti m’hijiex, jew m’għadhiex, kompatibbli
mas-suq komuni, għandha toħroġ rakommandazzjoni li tipproponi miżuri xierqa lill-Istat Membru kkonċernat”. Jekk l-Istat Membru
kkonċernat ma jaċċettax il-miżuri proposti, il-Kummissjoni tista’ tipproċedi, abbażi tal-Artikolu 19(2) tar-regolament imsemmi,
għall-ftuh ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali.

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Il-fatti li wasslu għal-kawża, hekk kif jirriżultaw mis-sentenza appellata u mill-osservazzjonijiet tal-partijiet quddiem
il-Qorti tal-Ġustizzja, jistgħu jiġu miġbura fil-qosor kif ġej għall-finijiet ta’ din is-sentenza:
Ir-rikorrenti, Alcoa, hija kumpannija rregolata mid-dritt Taljan, proprjetarja fl-Italja ta’ żewġ fabbriki li jipproduċu l-aluminju
primarju, stabbiliti f’Portovesme, Sardegna u f’Fusina, Veneto. Dawn il-fabbriki ġew ittrasferiti lir-rikorrenti minn Alumix
SpA, fil-kuntest tal-privatizzazzjoni ta’ din tal-aħħar.
Bid-Deċiżjoni 96/C 288/04, innotifikata lir-Repubblika Taljana u ppubblikata fl-1 ta’ Ottubru 1996 (ĠU C 288, p. 4, iktar
’il quddiem id-“deċiżjoni Alumix”), il-Kummissjoni għalqet il-proċedura li kienet bdiet fit-23 ta’ Diċembru 1992 u estendiet
fis-16 ta’ Novembru 1994, b’mod partikolari dwar it-tariffa ta’ provvista tal-elettriku ffatturata minn ENEL, il-fornitur
storiku tal-elettriku fl-Italja, lil dawn iż-żewġ fabbriki. Din it-tariffa kienet ġiet iffissata bid-Deċiżjoni Nru 13, tal-24 ta’
Lulju 1992, tal-Comitato interministeriale dei prezzi (Kumitat interministerjali tal-prezzijiet, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni
Nru 13/92 tas-CIP”). Il-Kummissjoni kkonkludiet li din it-tariffa, li kienet applikabbli sal-31 ta’ Diċembru 2005, skont l-Artikolu 2
tad-Digriet Legali tad-19 ta’ Diċembru 1995 (GURI Nru 39, tas-16 ta’ Frar 1996, p. 8, iktar ’il quddiem id-“Digriet Legali
tal-1995”), ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.
Din it-tariffa tal-elettriku kienet ibbażata fuq l-ispiża marġinali ta’ produzzjoni u fuq parti mill-ispejjeż fissi ta’ ENEL.
Il-Kummissjoni kkonkludiet li meta applikat tali tariffa għall-fabbriki ta’ Portovesme u ta’ Fusina għall-produzzjoni ta’
aluminju, ENEL aġixxiet bħala operatur b’imġiba kummerċjali normali peress li din it-tariffa kienet tippermetti l-provvista
ta’ elettriku lil impriżi li kienu l-ewwel klijenti tagħha fir-reġjun fejn kienet teżisti kapaċità żejda qawwija ta’ produzzjoni
tal-elettriku.
Bid-Deċiżjoni Nru 204/99 tal-Autorità per l’energia elettrica e il gas (Awtorità għall-Enerġija Elettrika u għall-Gass), tad-29 ta’
Diċembru 1999, it-tmexxija tat-tariffi tal-elettriku ġiet ittrasferita lid-distributuri tal-elettriku lokali. Il-provvista
tal-elettriku lil Alcoa ġiet għalhekk iffatturata minn ENEL, id-distributur tal-elettriku lokali tagħha, skont it-tariffa
standard u mhux iktar skont it-tariffa stabbilita mid-Digriet Legali tal-1995. ENEL kienet tagħtiha rimbors, imsemmi fil-fattura
tal-elettriku tagħha, iffinanzjat permezz ta’ kontribuzzjoni parafiskali imposta fuq il-konsumaturi tal-elettriku kollha fl-Italja
u li tikkorrispondi għad-differenza bejn it-tariffa ffatturata u t-tariffa stabbilita fid-Digriet Legali tal-1995.
Bid-Deċiżjoni Nru 148/04 tal-Awtorità għall-Enerġija Elettrika u għall-Gass, tad-9 ta’ Awwissu 2004, l-entità pubblika Cassa
Conguaglio per il Settore Elettrico (il-Fond ta’ Aġġustament għas-Settur tal-Elettriku, iktar ’il quddiem il-“Fond ta’ Aġġustament”)
ġiet inkarigata bil-ġestjoni tat-tariffa tal-elettriku minflok id-distributuri lokali. Għal dan il-għan, il-Fond ta’ Aġġustament
irrimborsa direttament lil Alcoa d-differenza bejn l-ammont tat-tariffa li ntalbet tħallas minn ENEL u t-tariffa stabbilita
mid-Digriet Legali tal-1995, permezz tal-istess kontribuzzjoni parafiskali.
Fl-2005, id-Digriet Legali Nru 35, tal-14 ta’ Marzu 2005 (GURI Nru 111, tal-14 ta’ Mejju 2005, p. 4), li tbiddel f’liġi, wara
emenda, bil-Liġi Nru 80, tal-14 ta’ Mejju 2005 (suppliment ordinarju tal-GURI Nru 91, tal-14 ta’ Mejju 2005, iktar ’il quddiem
id-“Digriet Legali tal-2005”) ġie adottat mill-awtoritajiet Taljani. Fl-Artikolu 11(11) tiegħu, dan jipprovdi li t-tariffa
preferenzjali applikata għaż-żewġ fabbriki ta’ Alcoa kellha tiġi estiża sal-31 ta’ Diċembru 2010. Din id-dispożizzjoni ma
ġietx innotifikata lill-Kummissjoni.
Id-Digriet Legali tal-2005 jipprovdi wkoll għal reviżjoni annwali tat-tariffa preferenzjali mill-Awtorità għall-Enerġija Elettrika
u għall-Gass. B’mod konformi mad-Deċiżjoni Nru 217/05 ta’ din tal-aħħar, tat-13 ta’ Ottubru 2005, din it-tariffa għandha tiżdied
kull sena mill-1 ta’ Jannar 2006, skont iż-żiediet eventwali fil-prezz irreġistrati fil-Boroż Ewropej ta’ Amsterdam (il-Pajjiżi
l-Baxxi) u ta’ Frankfurt (il-Ġermanja), b’massimu ta’ 4 % fis-sena.
Bid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni staqsiet jekk it-tariffa mogħtija lil Alcoa kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat,
u kellha dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni, b’mod konformi mal-Artikolu 87(1) KE. Hija semmiet li kienet evalwat
l-Artikolu 11(11) tad-Digriet Legali tal-2005 matul proċedura oħra, jiġifieri dik li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni
2005/C 30/06 innotifikata lir-Repubblika Taljana b’ittra tas-16 ta’ Novembru 2004, li bdiet il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 88(2) KE
dwar għajnuna mill-Istat C 38/2004 (ex NN 58/04) – Għajnuna favur il-kumpannija Portovesme Srl (ĠU 2005, C 30, p. 7, iktar
’il quddiem id-“Deċiżjoni Portovesme”).
Fil-punti 40 sa 46 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li hija kellha tivverifika jekk it-tariffa
inkwistjoni kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Skont il-Kummissjoni, it-tnaqqis fil-prezz tal-elettriku kkostitwixxa
benefiċċju ekonomiku kunsiderevoli għal impriża li timmanifattura l-aluminju. Dan it-tnaqqis kien iffinanzjat minn riżorsi
tal-Istat, jiġifieri permezz ta’ kontribuzzjoni parafiskali mħallsa mill-konsumaturi tal-elettriku kollha fl-Italja lill-Fond
ta’ Aġġustament. It-tnaqqis imsemmi kien jhedded li joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u seta’ jolqot il-kummerċ intrakomunitarju.
Minn dan, hija ddeduċiet li din kienet tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE.
Il-Kummissjoni indikat, fil-punt 47 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li peress li l-Artikolu 11(11) tad-Digriet Legali
tal-2005 ma ġiex notifikat lilha, il-miżura inkwistjoni kellha titqies bħala illegali fis-sens tal-Artikolu 1(f) tar-Regolament
Nru 659/1999 u li l-konklużjonijiet preċedenti tagħha fid-deċiżjoni Alumix, li jgħidu li t-tariffa preferenzjali konċessa
lil Alcoa ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna eżistenti, kienu jipprekludu milli din il-miżura titqies bħala għajnuna eżistenti.
Sussegwentement, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà tal-miżura inkwistjoni mas-suq komuni, fil-punti 49
u 78 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, rispettivament dwar l-għajnuna mogħtija lill-fabbrika ta’ Fusina u dik mogħtija
lill-fabbrika ta’ Portovesme.
Finalment, fil-punti 80 u 81 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni stiednet lir-Repubblika Taljana sabiex tippreżenta
l-eventwali osservazzjonijiet tagħha u sabiex tipprovdilha kull informazzjoni utli għall-evalwazzjoni tal-għajnuna inkwistjoni
f’terminu ta’ xahar mid-data tan-notifika tad-deċiżjoni kkontestata. Hija fakkret li l-Artikolu 88(3) KE kellu effett sospensiv
u li, abbażi tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999, hija setgħet timponi fuq l-Istat Membru li jirkupra mingħand il-benefiċjarju
għajnuna rċevuta b’mod illegali.

Ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
Fid-29 ta’ Novembru 2006, Alcoa ppreżentat rikors quddiem il-Qorti Ġenerali intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata
sa fejn din tikkonċerna t-tariffa tal-provvista tal-elettriku ffatturata lill-fabbriki tagħha stabbiliti f’Fusina u f’Portovesme
jew, sussidjarjament, għall-annullament tagħha sa fejn din tikkwalifika lil din it-tariffa bħala għajnuna ġdida illegali.
Insostenn tar-rikors tagħha, Alcoa invokat tliet motivi. L-ewwel nett, hija sostniet li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, fid-deċiżjoni
kkontestata, ikklassifikat bħala għajnuna mill-Istat it-tariffa tal-elettriku applikabbli għall-fabbriki tagħha anki jekk
l-imsemmija tariffa, li tikkorrispondi għal tariffa tas-suq, ma tagħtihom l-ebda vantaġġ. It-tieni nett, hija akkużat lill-Kummissjoni
li kisret il-prinċipji tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u taċ-ċertezza legali minħabba li l-imsemmija deċiżjoni
tikkontradixxi d-Deċiżjoni Alumix. Finalment, it-tielet nett, hija sostniet, sussidjarjament, li l-Kummissjoni eżaminat b’mod
żbaljat il-miżura inkwistjoni fil-kuntest tal-proċedura applikabbli għall-għajnuna ġdida u mhux fil-kuntest ta’ dik applikabbli
għall-għajnuna eżistenti.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors.
F’dak li jirrigwarda l-ewwel motiv, qabel kollox din ikkonstatat li, fid-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni
formali, il-kwalifika ta’ miżura bħala għajnuna mill-Istat ma għandhiex natura definittiva, u li l-istħarriġ tal-legalità,
eżerċitat mill-Qorti Ġenerali, ta’ tali deċiżjoni għandu jkun limitat għall-verifika tal-punt jekk il-Kummissjoni wettqitx
żbalji ta’ evalwazzjoni manifesti meta kkunsidrat li hija ma setgħetx tegħleb id-diffikultajiet kollha fuq dan il-punt matul
evalwazzjoni inizjali tal-miżura kkonċernata.
Il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, wara li rrilevat li Alcoa ma tikkontestax l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li r-riżorsi
li jippermettu li tiġi ffinanzjata t-tariffa inkwistjoni jikkostitwixxu riżorsi Statali, li l-Kummissjoni ma wettqitx żball
ta’ evalwazzjoni manifest meta qieset, b’mod provviżorju, li t-tariffa preferenzjali tikkonferixxi benefiċċju lill-fabbriki
ta’ Alcoa. F’dan ir-rigward, hija kkonkludiet ukoll li għandhom jiġu miċħuda bħala ineffettivi l-argumenti mqajma minn Alcoa
li jgħidu li l-Kummissjoni kellha tiddetermina jekk it-tariffa inkwistjoni kinitx tikkorrispondi għal tariffa tas-suq u jekk
il-kriterji li abbażi tagħhom il-Kummissjoni kkonkludiet li kien hemm nuqqas ta’ benefiċċju fid-deċiżjoni Alumix kinux għadhom
validi. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument ta’ Alcoa li jgħid li l-Kummissjoni kienet naqset mill-obbligu ta’ motivazzjoni
tagħha b’mod partikolari meta ma eżaminatx dawn il-kriterji, u fakkret li l-kwistjoni dwar jekk it-tariffa mogħtija lill-fabbriki
kkonċernati tikkostitwixxix jew le tariffa tas-suq kienet teħtieġ evalwazzjoni ekonomika kumplessa li għandha ssir mill-Kummissjoni
fil-kuntest tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
F’dak li jirrigwarda t-tieni motiv, il-Qorti Ġenerali eżaminat jekk il-Kummissjoni, meta kkwalifikat it-tariffa preferenzjali
bħala għajnuna ġdida, kisritx il-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali li Alcoa setgħet
tinvoka b’riżultat tad-deċiżjoni Alumix.
Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li jirriżulta kemm mir-rikors kif ukoll mid-deċiżjoni Alumix li din id-deċiżjoni kienet tirrigwarda
biss id-Digriet Legali tal-1995, li kellu validità limitata għal għaxar snin. Hija żiedet tgħid li, fid-deċiżjoni kkontestata,
il-Kummissjoni ssemmi li l-proroga tat-tariffa mogħtija sal-2010, li ma ġietx innotifikata lilha, tista’ tikkostitwixxi għajnuna
mill-Istat. Il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-Kummissjoni ma poġġietx inkwistjoni l-evalwazzjoni tagħha tal-miżura eżaminata
fid-deċiżjoni Alumix u kkonkludiet li Alcoa ma seta’ jkollha ebda ċertezza li l-Kummissjoni kienet ser tiddeċiedi li t-tariffa
mogħtija lilha ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
F’dak li jirrigwarda t-tielet motiv, il-Qorti Ġenerali fakkret li, skont ġurisprudenza stabbilita, jekk għajnuna eżistenti
kellha tinbidel fis-sustanza tagħha stess jew tiġi pprorogata, din ikollha titqies bħala għajnuna ġdida. Minn dan, hija ddeduċiet
li, meta miżura li l-Kummissjoni tkun qieset li ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat tiġi pprorogata jew mibdula fis-sustanza
tagħha stess, din tista’ tiġi eżaminata mill-Kummissjoni biss fil-kuntest tar-regoli proċedurali applikabbli għall-għajnuna
ġdida.
Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, f’dan il-każ, il-miżura inkwistjoni ma tistax titqies bħala għajnuna eżistenti mhux biss minħabba
li din tkopri perijodu distint minn dak eżaminat fid-deċiżjoni Alumix, iżda anki għaliex il-metodi ta’ finanzjament ta’ din
il-miżura nbidlu meta mqabbla mal-miżura eżaminata fid-deċiżjoni msemmija.

It-talbiet tal-partijiet
Permezz tal-appell tagħha, Alcoa titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċerna t-tariffi tal-elettriku applikabbli għall-fabbriki tal-aluminju li
jappartjenu lilha;
sussidjarjament,
–        tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal rieżami b’mod konformi mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja,
u, kemm f’każ kif ukoll f’ieħor,
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-appell jiġi miċħud u li Alcoa tiġi kkundannata għall-ispejjeż.

Fuq l-appell
Insostenn tal-appell tagħha, Alcoa tinvoka żewġ aggravji. L-ewwel aggravju huwa intiż sabiex jiġi deċiż li l-Qorti Ġenerali
wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-Kummissjoni setgħet tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali mingħajr ma għamlet
riċerka jekk il-konklużjonijiet imsemmija fid-deċiżjoni Alumix kinux skadew. It-tieni aggravju huwa bbażat fuq applikazzjoni
żbaljata tal-proċedura dwar l-għajnuna ġdida.
Dawn iż-żewġ aggravji huma marbuta mill-qrib mal-portata temporali u materjali tad-deċiżjoni Alumix li l-Qorti Ġenerali injorat.
Alcoa titratta dwar il-portata temporali ta’ din id-deċiżjoni fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju kif ukoll fit-tieni parti
tat-tieni aggravju, u dwar il-portata materjali f’argument dwar in-nuqqas ta’ modifiki sostanzjali fit-tariffa tal-elettriku
żviluppat fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju u fit-tielet parti tat-tieni aggravju.
Ikun konvenjenti li l-eżami tal-appell jibda mill-evalwazzjoni ta’ dawn il-partijiet u ta’ dan l-argument.

Fuq ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju u t-tieni parti tat-tieni aggravju, dwar il-portata fiż-żmien tad-deċiżjoni Alumix
L-argumenti tal-partijiet
Alcoa tilmenta li l-Qorti Ġenerali, permezz tar-raba’ parti tal-ewwel aggravju kif ukoll bit-tieni parti tat-tieni aggravju,
ikkunsidrat, fil-punti 105 sa 107 tas-sentenza appellata, li d-deċiżjoni Alumix kienet limitata fiż-żmien. Meta għamlet hekk,
il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat lil din id-deċiżjoni u wettqet żball ta’ liġi. Alcoa ssostni, min-naħa waħda,
li d-deċiżjoni Alumix ma tirreferix b’mod espress għad-Digriet Legali tal-1995 li kien jissuġġetta t-tariffa tal-elettriku
stabbilita fid-Digriet Legali msemmi għal tul ta’ għaxar snin u ma tipprovdi ebda limitazzjoni espressa jew impliċita tat-tul
tal-validità tagħha. Min-naħa l-oħra, Alcoa żżid li, anki jekk jitqies li d-deċiżjoni Alumix kienet limitata fiż-żmien, il-konstatazzjoni
ta’ nuqqas ta’ għajnuna msemmija fiha għandha validità ġenerali, li ma għandhiex limiti fiż-żmien.
Il-Kummissjoni tosserva li l-Qorti Ġenerali eżaminat b’mod korrett id-deċiżjoni Alumix fid-dawl tad-Digriet Legali tal-1995
li limita b’mod espliċitu t-tariffa inkwistjoni għal għaxar snin.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jiġi mfakkar li fil-kuntest ta’ appell, b’mod konformi mal-Artikoli 225 KE u 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja,
din tal-aħħar ma hijiex kompetenti sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti, bla ħsara għall-każ tal-iżnaturament tagħhom
(ara f’dan is-sens, is-sentenzi tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi
et
, C‑136/92 P, Ġabra p. I‑1981, punti 49 u 66, kif ukoll tas-7 ta’ Novembru 2002, Glencore u Compagnie Continentale vs Il-Kummissjoni,
C‑24/01 P u C‑25/01 P, Ġabra p. I‑10119, punt 65).
F’dan ir-rigward, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 107 tas-sentenza appellata, dwar il-karattru limitat fiż-żmien
tad-deċiżjoni Alumix, hija bbażata fuq ċerti konstatazzjonijiet. Qabel kollox, fil-punt 105 ta’ din is-sentenza, il-Qorti
Ġenerali kkonstatat li, fid-deċiżjoni Alumix, il-Kummissjoni ppronunzjat ruħha fuq it-tariffa tal-provvista tal-elettriku
li ENEL kienet tiffattura lill-fabbriki ta’ Alcoa mill-1996 sal-2005. Sussegwentement, f’dan l-istess punt, il-Qorti Ġenerali
rrilevat li għalkemm id-deċiżjoni Alumix ma kinitx issemmi d-Digriet Legali tal-1995, li l-Artikolu 2 tiegħu kien jiffissa
t-tul tat-tariffa stabbilita bid-Deċiżjoni Nru 13/92 tas-CIP, madankollu Alcoa kienet espressament irriferiet għal dan id-Digriet
Legali fir-rikors tagħha, u qieset bħala opportun li tikkwota parti minnu li kien jirrifletti l-osservazzjonijiet ta’ din
tal-aħħar. Skont din il-parti, il-privatizzazzjoni ta’ Alumix SpA kienet teħtieġ l-appoġġ tal-Gvern Taljan għad-definizzjoni
ma’ ENEL ta’ tariffa tal-enerġija elettrika fir-rigward taż-żewġ fabbriki inkwistjoni, billi jiġi eventwalment stabbilit għall-ġejjieni
kuntratt għal-tul twil (għaxar snin) bi prezzijiet kompetittivi fuq il-livell Ewropew. Il-Qorti Ġenerali tkompli din il-kwotazzjoni
billi żżid li t-trattament tal-ħlasijiet addizzjonali stabbiliti bid-Deċiżjoni Nru 13/92 tas-CIP kien tneħħa sa mill-31 ta’
Diċembru 2005 u li, wara din id-data, it-trattament kien ġie konformi ma’ dak tal-utenti l-oħra. Finalment, il-Qorti Ġenerali
rrilevat, fil-punti 14 u 65 tas-sentenza appellata, li t-tariffa tal-elettriku ffatturata liż-żewġ fabbriki ta’ Alcoa kienet
ipprorogata bid-Digriet Legali tal-2005 sal-31 ta’ Diċembru 2010.
Alcoa ma terġax tpoġġi indiskuzzjoni dawn il-konstatazzjonijiet u ma ssostnix li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-fatti.
Għandu jiġi enfasizzat li, fin-nuqqas ta’ żnaturament tal-fatti mill-Qorti Ġenerali, din kienet kompetenti li tevalwahom b’mod
sovran. B’hekk din setgħet, mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, tikkonstata, fil-punt 106 tas-sentenza appellata, li l-evalwazzjoni
tal-Kummissjoni dwar it-tariffa tal-elettriku inkwistjoni għall-perijodu mill-1996 sal-2005 kienet ifformulata b’kunsiderazzjoni
għall-kundizzjonijiet tas-suq hekk kif setgħu jiġu kkunsidrati mill-Kummissjoni għal dan il-perijodu. Kien ukoll mingħajr
ma wettqet żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali setgħet, fil-punt 107 ta’ din is-sentenza, tapprova l-fehma tal-Kummissjoni
billi tirreferi għat-termini użati minn din fid-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri li l-approvazzjoni tagħha tal-imsemmija tariffa
fid-deċiżjoni Alumix kienet limitata fiż-żmien proprju għaliex din hija bbażata fuq evalwazzjoni ekonomika taċ-ċirkustanzi
eżistenti f’mument partikolari u li, konsegwentement, din ma setgħetx tiġi invokata sabiex tkopri l-estensjoni tal-miżura
stabbilita mid-Digriet Legali tal-2005.
Konsegwentement, ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju kif ukoll it-tieni parti tat-tieni aggravju għandhom jiġu miċħuda.

Fuq l-argument dwar in-nuqqas ta’ modifiki sostanzjali tat-tariffa tal-elettriku eżaminat fid-deċiżjoni Alumix, żviluppat
fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju u fit-tielet parti tat-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
Alcoa ssostni li l-Qorti Ġenerali injorat b’mod żbaljat bħala infondat l-argument tagħha li jgħid li l-emendi magħmula fit-tmexxija
tat-tariffa tal-elettriku fl-1999 u fl-2004 ma kinux sostanzjali, iżda purament tekniċi. Hija tqis li r-rimbors magħmul minn
ENEL u t-trasferiment tat-tmexxija tat-tariffa lill-Fond ta’ Aġġustament ma jbidlux l-evalwazzjoni mwettqa fid-deċiżjoni Alumix,
li tgħid li t-tariffa inkwistjoni ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna. Dawn l-emendi jirrigwardaw biss il-mod kif tingħata t-tariffa
u mingħand min, filwaqt li l-livell tat-tariffa, li jikkostitwixxi l-kwistjoni kruċjali, qatt ma ġie emendat.
Il-Kummissjoni ssostni li l-passaġġ minn sitwazzjoni li fiha Alcoa kienet tħallas lill-fornitur tagħha b’mod konformi mat-tariffa
preferenzjali approvata mid-deċiżjoni Alumix, għal sitwazzjoni li fiha Alcoa tħallas prezz iffissat liberament mill-fornitur
tagħha qabel ma tiġi rrimborsata mill-Fond ta’ Aġġustament sabiex iwassal l-ispejjeż netti tagħha għal-livell tal-imsemmija
tariffa preferenzjali ma jistax jiġi sempliċement ikkwalifikat bħala emendi tekniċi.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fil-punti 64 u 65 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, biex tikkonkludi b’mod provviżorju li jeżisti benefiċċju
fiskali favur Alcoa, il-Kummissjoni kienet ibbażat ruħha, min-naħa waħda, fuq il-proroga sal-2010 tat-tariffa stabbilita bid-Digriet
Legali tal-1995, bla ħsara għal żieda possibbli sa massimu ta’ 4 % u, min-naħa l-oħra, fuq it-trasferiment tat-tmexxija ta’
din it-tariffa lill-Fond ta’ Aġġustament, li kienet tirrimborsa direttament lil Alcoa d-differenza bejn it-tariffa tal-elettriku
ffatturata lill-fabbriki tagħha u t-tariffa stabbilita b’dan id-Digriet Legali. Dawn iż-żewġ konstatazzjonijiet ta’ fatt,
relattivi għall-emendi introdotti mill-Artikolu 11(11) tad-Digriet Legali tal-2005 kif ukoll bid-deċiżjonijiet tal-Awtorità
għall-Enerġija Elettrika u għall-Gass Nru 148/04, tad-9 ta’ Awwissu 2004, u Nru 217/05, tat-13 ta’ Ottubru 2005, ma humiex
ikkontestati minn Alcoa.
Fil-punt 68 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat li dan il-mekkaniżmu ta’ rimbors kien marbut man-natura stess
tat-tariffa preferenzjali li kienet tibbenefika minnha Alcoa u li, għalhekk, il-Kummissjoni kienet fondata meta ma eskludietx
li dan jinvolvi l-għoti ta’ benefiċċju, li hija waħda mill-kundizzjonijiet li jippermettu li tiġi ddefinita għajnuna fis-sens
tal-Artikolu 87(1) KE.
Din l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali tirrifletti l-approċċ tal-Qorti tal-Ġustizzja li jgħid li l-metodu ta’ finanzjament
ta’ għajnuna jista’ jagħmel is-sistema ta’ għajnuna kollha inkompatibbli mas-suq komuni, u jobbliga, f’tali każ, li l-għajnuna
tiġi eżaminata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti tal-finanzjament tagħha (ara s-sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2003,
van Calster
et
, C‑261/01 u C‑262/01, Ġabra p. I‑12249, punt 49).
F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punti 107 u 131 tas-sentenza appellata, li mid-deċiżjoni kkontestata kien
jirriżulta li l-mekkaniżmu ta’ finanzjament tat-tariffa stabbilita bid-Digriet Legali tal-2005 pparagunata mat-tariffa stabbilita
bid-Digriet Legali tal-1995 kien jimplika l-passaġġ minn tariffa tas-suq għal tariffa li kienet is-suġġett ta’ tnaqqis iffinanzjat
permezz ta’ riżorsi Statali.
B’kunsiderazzjoni tal-konsegwenzi eventwali, enfasizzati fid-deċiżjoni kkontestata, tal-emendi lill-mekkaniżmu ta’ finanzjament
fir-rigward tar-regoli fuq l-għajnuna mill-Istat, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta
kkunsidrat, fil-punt 130 tas-sentenza appellata, li l-miżura eżaminata fid-deċiżjoni kkontestata kienet distinta minn dik
eżaminata fid-deċiżjoni Alumix u meta ċaħdet bħala infondat, fil-punt 134 ta’ din is-sentenza, l-argument ta’ Alcoa li jgħid
li dawn l-emendi ma kinux sostanzjali.
Għaldaqstant, l-argument ta’ Alcoa żviluppat fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju u fit-tielet parti tat-tieni aggravju, dwar
il-karattru mhux sostanzjali tal-emendi msemmija, għandu jiġi miċħud bħala infondat.
L-ewwel u t-tieni aggravju għandhom jiġu evalwati fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq teħid inkunsiderazzjoni insuffiċjenti tad-deċiżjoni Alumix
Bl-ewwel aggravju tagħha, Alcoa trid li jiġi deċiż li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-Kummissjoni
setgħet tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali mingħajr ma tirriċerka jekk il-konklużjonijiet imsemmija fid-deċiżjoni
Alumix kinux skadew. Dan l-aggravju huwa maqsum f’sitt partijiet. Bl-ewwel parti, Alcoa tilmenta li l-Qorti Ġenerali limitat
l-istħarriġ tagħha għall-iżball manifest, fir-rigward tal-kwalifika tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat. It-tieni
parti hija bbażata fuq ksur tal-ġurisprudenza u tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
It-tielet parti hija intiża sabiex jiġi deċiż li ż-żewġ elementi prinċipali li l-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuqhom sabiex
tikkonkludi li l-Kummissjoni kienet kompetenti sabiex tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali ma humiex biżżejjed. Ir-raba’
parti, dwar il-portata fiż-żmien tad-deċiżjoni Alumix, ġiet miċħuda bħala infondata fil-punt 43 ta’ din is-sentenza. Il-ħames
parti hija bbażata fuq ksur tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u tad-dritt għal smigħ. Finalment, is-sitt parti hija
bbażata fuq ksur tal-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
Fuq l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq stħarriġ mill-Qorti Ġenerali limitat, b’mod żbaljat, għall-iżball manifest
–       L-argumenti tal-partijiet
Fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju, Alcoa tosserva li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, b’mod partikolari
fil-punt 61 tas-sentenza appellata, billi limitat l-istħarriġ tagħha tad-deċiżjoni kkontestata għall-iżball manifest f’dak
li jirrigwarda l-kwalifika tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat. B’hekk, il-Qorti Ġenerali rrinunzjat milli teżerċita
stħarriġ ġudizzjarju f’sitwazzjoni fejn il-protezzjoni ġudizzjarja hija essenzjali sabiex tipproteġi lill-impriżi kontra proċeduri
formali ta’ evalwazzjoni illegali.
Alcoa tenfasizza d-differenza bejn il-bidu ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali kontra miżuri li fir-rigward tagħhom
ġie konkluż b’mod speċifiku li dawn ma jikkostitwu x għajnuna u dik li tirrigwarda miżuri li ma kinux is-suġġett ta’ tali
konklużjoni. Din tippretendi li, fl-ewwel każ, il-Kummissjoni hija suġġetta għal obbligi msaħħa fir-rigward ta’ evalwazzjoni
preliminari u ta’ motivazzjoni bil-għan li tiġġustifika l-bidu ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali.
Il-Kummissjoni ssostni li skontha, il-Qorti Ġenerali applikat il-livell ta’ stħarriġ adegwat, jiġifieri dak li japplika għal
deċiżjoni provviżorja.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jiġi mfakkar li l-fażi preliminari ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna stabbilita mill-Artikolu 88(3) KE u rregolata mill-Artikoli 4
u 5 tar-Regolament Nru 659/1999 għandha l-għan li tippermetti lill-Kummissjoni li tifforma opinjoni preliminari dwar il-kompatibbiltà
parzjali jew totali tal-għajnuna inkwistjoni mas-suq komuni. Din il-fażi hija distinta mill-fażi ta’ eżami stabbilita fl-Artikolu
88(2) KE u rregolata mill-Artikoli 6 u 7 tal-istess Regolament, li hija intiża sabiex tippermetti lill-Kummissjoni li jkollha
għarfien komplet dwar l-informazzjoni kollha tal-każ (ara s-sentenza tal-15 ta’ April 2008, Nuova Agricast, C‑390/06, Ġabra
p. I‑2577, punt 57).
Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 659/1999, id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali
għandha tinkludi evalwazzjoni preliminari, mill-Kummissjoni, tal-miżura proposta intiża sabiex tiddetermina jekk din għandhiex
il-karattru ta’ għajnuna, u għandha tesponi r-raġunijiet li jwasslu sabiex il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni titqiegħed
f’dubju.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali fakkret korrettement ir-rwol tal-fażi preliminari fil-punti 58
sa 60 tas-sentenza appellata, billi enfasizzat li hija kienet tiddistingwi ruħha mill-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali fakkret ġustament fil-punt 58 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni hija marbuta li
tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali jekk, matul evalwazzjoni preliminari, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tikseb
il-konvinzjoni li l-miżura kkonċernata hija kompatibbli mas-suq komuni.
Minn dan, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet ġustament, fil-punt 61 tas-sentenza appellata, li l-istħarriġ eżerċitat mill-Qorti Ġenerali
tal-legalità ta’ deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandu neċessarjament ikun limitat u tikkonkludi,
ġustament, fil-punt 62 tas-sentenza msemmija, li, fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat kontra tali deċiżjoni, meta r-rikorrenti
jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kwalifika tal-miżura kkontestata bħala għajnuna mill-Istat, l-istħarriġ
tal-Qorti tal-Unjoni għandu jkun limitat għall-verifika tal-fatt jekk il-Kummissjoni wettqitx żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni.
L-argument ta’ Alcoa li jgħid li l-Qorti Ġenerali kellha twettaq evalwazzjoni iktar approfondita, u ma tillimitax l-istħarriġ
tagħha għall-iżball ta’ evalwazzjoni manifest, f’dan il-każ, minħabba l-eżistenza tad-deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni
dwar Alcoa, jiġifieri d-deċiżjoni Alumix, ma jistax jirnexxi peress li, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 50 ta’ din is-sentenza,
il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod korrett li l-miżura inkwistjoni fid-deċiżjoni kkontestata kienet tikkostitwixxi miżura distinta
minn dik eżaminata fid-deċiżjoni Alumix.
Isegwi li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Fuq it-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ksur tal-ġurisprudenza u tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni
tal-aspettattivi leġittimi
–       L-argumenti tal-partijiet
Indipendentement mir-regola ta’ stħarriġ applikabbli, Alcoa tosserva, bit-tieni parti tal-ewwel aggravju, li l-Qorti Ġenerali
wettqet żball ta’ liġi meta ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ġurisprudenza u l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni
tal-aspettattivi leġittimi li kienu jimponu li jittieħdu inkunsiderazzjoni d-deċiżjonijiet preċedenti tagħha fl-istess kawża.
Skont Alcoa, mis-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 1994, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C‑47/91, Ġabra p. I‑4635), jirriżulta li l-Kummissjoni
kellha tieħu inkunsiderazzjoni d-deċiżjoni Alumix u teżamina mill-ġdid jekk il-fatturi li kienet ibbażata fuqhom din id-deċiżjoni
kinux inbidlu jew le. Il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, fil-punt 70 tas-sentenza appellata, meta qieset li l-Kummissjoni
ma kinitx marbuta li tiddetermina “jekk kinux għadhom validi l-kriterji li fuqhom [hija] kienet ibbażat ruħha biex tikkonkludi
li ma kienx hemm vantaġġ fid-Deċiżjoni Alumix”. Alcoa żżid, abbażi tas-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il-Belġju u Forum 187
vs Il-Kummissjoni (C‑182/03 u C‑217/03, Ġabra p. I‑5479), li hija kellha d-dritt li tafda fil-preżunzjoni li tgħid li l-konklużjonijiet
tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni Alumix jibqgħu l-istess sakemm jibqgħu validi l-fatti li din kienet ibbażata fuqhom.
Il-Kummissjoni ssostni li ma kienx hemm l-obbligu li tittieħed inkunsiderazzjoni d-deċiżjoni Alumix.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 24 tas-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li, meta l-Kummissjoni
jkollha quddiemha għajnuna individwali li tkun allegatament saret b’applikazzjoni ta’ skema awtorizzata minn qabel, hija ma
tistax teżaminaha immedjatament skont it-Trattat. Qabel ma tibda kwalunkwe proċedura, hija għandha teżamina jekk l-għajnuna
hijiex koperta mill-iskema ġenerali u jekk tissodisfax il-kundizzjonijiet stipulati fid-deċiżjoni li tapprovaha. Jekk hija
ma tagħmilx dan, il-Kummissjoni tista’, fl-eżami ta’ kull għajnuna individwali, tibdel id-deċiżjoni tagħha ta’ approvazzjoni
tal-iskema ta’ għajnuna, u tikser il-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali.
Madankollu għandu jiġi kkonstatat li, f’din il-kawża, kuntrarjament għall-miżura kkunsidrata fis-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ’il fuq, il-miżura inkwistjoni ma hijiex għajnuna individwali li tidħol fl-kuntest ta’ skema ta’ għajnuna ġenerali.
Hekk kif ġie rrilevat fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, il-miżura inkwistjoni hija distinta minn dik eżaminata fid-deċiżjoni
preċedenti tal-Kummissjoni, jiġifieri d-deċiżjoni Alumix.
Minn dan jirriżulta li l-kunsiderazzjonijiet imsemmija fis-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, dwar
l-għajnuna individwali adottata fil-kuntest ta’ skema ta’ għajnuna ġenerali, ma humiex rilevanti.
Sussegwentement, Alcoa tinvoka s-sentenza Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, sabiex issostni
li, b’applikazzjoni tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, hija setgħet tippretendi
li l-Kummissjoni żżomm il-konklużjonijiet tagħha li jinsabu fid-deċiżjoni Alumix.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jimplika li l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tkun ċerta u li l-applikazzjoni
tagħha tkun prevedibbli għall-individwi (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 69, kif ukoll tal-14 ta’ Ottubru 2010, Nuova Agricast u Cofra vs Il-Kummissjoni, C‑67/09 P, p. I‑9811,
punt 77). Fir-rigward tad-dritt li jiġi invokat il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, dan japplika għal
kull individwu li istituzzjoni tal-Unjoni Ewropea tkun ħolqitlu aspettattivi bbażati fuq assigurazzjonijiet preċiżi li din
tal-aħħar tkun tatu. Madankollu, meta operatur ekonomiku prudenti u informat ikun f’pożizzjoni fejn ikun jista’ jipprevedi
l-adozzjoni ta’ miżura tal-Unjoni ta’ natura li taffettwa l-interessi tiegħu, dan l-operatur ma jkunx jista’ jinvoka l-benefiċċju
ta’ dan il-prinċipju meta tkun adottata din il-miżura (ara s-sentenzi Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar
’il fuq, punt 147; tas-17 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Koninklijke FrieslandCampina, C‑519/07 P, Ġabra p. I‑8495,
punt 84, kif ukoll tas-16 ta’ Diċembru 2010, Kahla Thüringen Porzellan vs Il-Kummissjoni, C‑537/08 P, p. I‑12917, punt 63).
Mill-punt 71 tas-sentenza Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, jirriżulta li l-miżura inkwistjoni
f’din is-sentenza kienet suġġetta għal bdil fl-evalwazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni fuq il-bażi biss ta’ applikazzjoni iktar
rigoruża tar-regoli tat-Trattat dwar l-għajnuna mill-Istat. Fil-punti 161 u 167 tas-sentenza msemmija, il-Qorti tal-Ġustizzja
ddeċidiet li r-rikorrenti setgħu jistennew li deċiżjoni tal-Kummissjoni li terġa’ lura fuq l-evalwazzjoni preċedenti tagħha
tikkonċedilhom iż-żmien meħtieġ sabiex effettivament jieħdu inkunsiderazzjoni din il-bidla fl-evalwazzjoni u kkonkludiet li
l-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi kien fondat.
Madankollu, din il-ġurisprudenza ma tapplikax għal din il-kawża, peress li, hekk kif ġustament iddeċidiet il-Qorti Ġenerali
fil-punt 107 tas-sentenza appellata, fid-deċiżjoni kkontestata il-Kummissjoni ma tpoġġix fid-dubju l-evalwazzjoni tagħha tal-miżura
eżaminata fid-deċiżjoni Alumix. F’dan l-istess punt, il-Qorti Ġenerali sostniet li l-Kummissjoni kellha dubji fir-rigward
tat-tariffa tal-elettriku stabbilita mid-Digriet Legali tal-2005 minħabba, min-naħa waħda, il-limitazzjoni fiż-żmien tal-konklużjonijiet
tagħha fid-deċiżjoni Alumix, peress li din kienet marbuta maċ-ċirkustanzi eżistenti f’mument partikolari, u, min-naħa l-oħra,
minħabba l-emendi li kienu saru fuq it-tariffa kkunsidrata f’din id-deċiżjoni.
Konsegwentement, id-deċiżjoni Alumix ma setgħetx toħloq aspettattivi leġittimi fl-estensjoni tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni
li jinsabu f’din id-deċiżjoni għat-tariffa stabbilita mid-Digriet Legali tal-2005.
Isegwi li l-Qorti Ġenerali ma kisritx l-aspettattivi leġittimi ta’ Alcoa meta kkunsidrat, fil-punt 70 tas-sentenza appellata,
li l-Kummissjoni ma kellhiex tivverifika jekk kinux għadhom validi l-kriterji li kienet ibbażat ruħha fuqhom biex tikkonkludi
li kien hemm nuqqas ta’ benefiċċju fid-deċiżjoni Alumix.
Fir-rigward tal-allegazzjoni dwar l-eżistenza ta’ ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, għandu jiġi kkonstatat li Alcoa
limitat ruħha sabiex tinvoka dan il-prinċipju mingħajr ma tidentifika l-motivi tas-sentenza appellata jew l-evalwazzjoni tal-Qorti
Ġenerali li jiksru lil dan il-prinċipju. Għalhekk, din l-allegazzjoni għandha tiġi injorata.
Konsegwentement, it-tieni parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda.
Fuq it-tielet parti tal-ewwel motiv, dwar l-insuffiċjenza ta’ elementi li ttieħdu inkunsiderazzjoni sabiex ikun iġġustifikat
il-bidu ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali
–       L-argumenti tal-partijiet
Bit-tielet parti tal-ewwel aggravju, Alcoa tosserva li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, fil-punti 67 u 68 tas-sentenza
appellata, billi essenzjalment ibbażat ruħha fuq żewġ elementi sabiex tikkonkludi li l-Kummissjoni kienet kompetenti sabiex
tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali kontra tariffi ta’ provvista tal-elettriku li kienu ġew konċessi lilha. Dawn iż-żewġ
elementi huma, min-naħa waħda, il-finanzjament ta’ dawn it-tariffi minn riżorsi tal-Istat u, min-naħa l-oħra, ir-rimbors favur
Alcoa permezz ta’ mekkaniżmu applikat mill-Fond ta’ Aġġustament, li jwassal għal tnaqqis fit-tariffa ta’ provvista tal-elettriku
finali li Alcoa kien ikollha tħallas li kieku ma kinitx tibbenefika mill-mekkaniżmu msemmi. Alcoa ssostni li dawn iż-żewġ
elementi ma humiex biżżejjed peress li dawn kienu diġà jeżistu fil-mument tad-deċiżjoni Alumix u peress li dawn ma kinux ipprekludew
lill-Kummissjoni milli tikkonkludi li kien hemm nuqqas ta’ għajnuna. F’dan ir-rigward, hija tenfasizza, l-ewwel nett, li t-tariffi
preferenzjali li kienet tibbenefika minnhom dak iż-żmien kienu imposti fuq ENEL mill-Istat, li kien proprjetaru ta’ 100 %,
mill-ishma tagħha, u kienu għalhekk iffinanzjati minnu, u, it-tieni nett, li dawn it-tariffi kienu jinvolvu, b’mod purament
formali, “tnaqqis” fit-tariffi ġeneralment applikabbli.
Il-Kummissjoni tqis li, permezz ta’ din it-tielet parti, Alcoa ma tagħmel xejn ħlief tirrepeti argumenti oħra.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jiġi kkonstatat li, fil-preżentazzjoni tagħha tal-aspetti li din tqis bħala komuni għat-tariffi bbażati fuq id-Digriet
Legali tal-1995 u għal dawk ibbażati fuq id-Digriet Legali tal-2005, Alcoa tonqos milli ssemmi l-bdil, mhux ikkontestat, li
sar għall-ewwel tariffi fl-1999 u fl-2004.
Għalhekk, hija tonqos milli tindika li, hekk kif jirriżulta mill-punti 15, 65 u 66 tas-sentenza appellata, it-tariffa li kienet
ġiet iffatturata lilha abbażi tad-Digriet Legali tal-1995 kienet ġiet mibdula b’tariffa li l-ammont tagħha kien ġie mnaqqas
permezz ta’ rimbors iffinanzjat minn taxxa parafiskali amministrata mill-Fond ta’ Aġġustament.
Issa, b’kunsiderazzjoni tar-rilevanza ta’ dawn il-karatteristiċċi fil-kwalifika ta’ għajnuna, hekk kif ġie mfakkar fil-punt 50
ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta enfasizzathom.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet korrettement, fil-punt 68 tas-sentenza appellata, li s-sempliċi konstatazzjoni tal-mekkaniżmu
ta’ rimbors inkwistjoni tiġġustifika li l-Kummissjoni ma tistax teskludi, fil-kuntest tal-fażi preliminari, li Alcoa kienet
tibbenefika minn benefiċċju skont l-Artikolu 87(1) KE.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ġustament irrilevat, fil-punt 58 tas-sentenza appellata, li jekk evalwazzjoni inizjali
ma tippermettix lill-Kummissjoni li tegħleb id-diffikultajiet kollha maħluqa mill-kwistjoni dwar jekk il-miżura evalwata tikkostitwixxix
għajnuna skont l-Artikolu 87(1) KE, din hija marbuta li tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali, għall-inqas meta, matul
din l-ewwel evalwazzjoni, din ma tkunx f’pożizzjoni li tkun konvinta li l-miżura kkonċernata, jekk jitqies li din tikkostitwixxi
għajnuna, tkun f’kull każ kompatibbli mas-suq komuni (ara wkoll, b’analoġija, is-sentenzi tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni
vs Sytraval u Brink’s France, C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 39, u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tat-2 ta’ April 2009,
Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni, C‑431/07 P, Ġabra p. I‑2665, punt 61). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali,
fil-punt 70 tas-sentenza appellata, setgħet validament tikkonkludi, essenzjalment, billi tirreferi b’mod partikolari għall-imsemmi
punt 58, li l-kwistjoni jekk it-tariffa mogħtija lill-fabbriki kinitx tikkostitwixxi tariffa tas-suq jew le kienet teħtieġ
evalwazzjoni ekonomika kumplessa li tqajjem dubji li huma iktar utilment riżolti fil-kuntest tal-proċedura ta’ investigazzjoni
formali.
Konsegwentement, it-tielet parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Fuq il-ħames parti tal-ewwel aggravju, ibbażata fuq ksur tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u tad-dritt għal smigħ
–       L-argumenti tal-partijiet
Alcoa tosserva li r-Repubblika Taljana ma kellhiex il-possibbiltà li tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha fuq il-kwalifika
tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna ġdida matul il-fażi preliminari ta’ evalwazzjoni u li l-Qorti Ġenerali wettqet żball
ta’ liġi meta naqset milli tirrikonoxxi li l-Kummissjoni kienet b’hekk kisret il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u ta’
dritt għal smigħ.
Il-Kummissjoni ssostni li hawnhekk Alcoa tqajjem motiv ġdid li hija ma kinitx invokat quddiem il-Qorti Ġenerali u li għalhekk
huwa inammissibbli. Hija tosserva, barra minn hekk, li f’kull każ, ir-Repubblika Taljana kienet instemgħet fuq il-kwalifika
tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna ġdida, hekk kif jirriżulta mill-punt 40 tas-sentenza appellata.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jitfakkar li fil-kuntest ta’ appell, fil-prinċipju, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-evalwazzjoni
tas-soluzzjoni legali li ngħatat lill-motivi diskussi quddiem il-qrati fil-mertu (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-1 ta’
Frar 2007, Sison vs Il-Kunsill, C‑266/05 P, Ġabra p. I‑1233, punt 95 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għaldaqstant, parti ma tistax,
fil-prinċipju, tqajjem għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja aggravju li hija ma invokatx quddiem il-Qorti Ġenerali
b’mod li jwassal biex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tistħarreġ il-legalità tas-soluzzjoni aċċettata mill-Qorti Ġenerali
fid-dawl tal-aggravji li din tal-aħħar ma setgħetx tkun taf bihom.
F’dan ir-rigward, mis-sentenza appellata jirriżulta li l-problematika mqajma minn Alcoa fil-ħames parti tal-ewwel aggravju
ma kinitx is-suġġett ta’ evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali wara argument li hija kienet qajmet quddiemha.
Il-Qorti Ġenerali ċertament eżaminat, fil-punti 39 u 40 tas-sentenza appellata, jekk ir-Repubblika Taljana kinitx adottat
pożizzjoni fuq il-kwalifika tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna ġdida, iżda din wettqet din l-evalwazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni
ta’ argument tal-Kummissjoni intiż sabiex jirrikonoxxi l-ammissibbiltà tar-rikors fl-ewwel istanza minħabba li r-Repubblika
Taljana ma opponietx ruħha b’mod ċar biżżejjed għal din il-kwalifika.
Għaldaqstant, il-ħames parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi ddikjarata bħala inammissibbli.
Fuq is-sitt parti tal-ewwel aggravju, ibbażata fuq ksur tal-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Bis-sitt parti tal-ewwel aggravju, Alcoa ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni li kien
impost fuq il-Kummissjoni. B’kunsiderazzjoni tal-konsegwenzi irriversibbli tal-bidu tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali
u tal-eżistenza, f’dan il-każ, ta’ deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni, jiġifieri d-deċiżjoni Alumix, il-Qorti Ġenerali sostniet
b’mod żbaljat li l-fatt li ssir distinzjoni bejn din id-deċiżjoni u d-deċiżjoni kkontestata ma kellux bżonn li jiġi mmotivat.
Dan in-nuqqas fil-motivazzjoni għamel diffiċli l-evalwazzjoni legali u l-kontroll tad-deċiżjoni kkontestata. Alcoa ssostni
li d-deċiżjoni kkontestata kellha tikkontjeni evalwazzjoni sinjifikattiva preliminari tal-eventwali bdil ekonomiku meta mqabbel
mad-deċiżjoni Alumix.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li din il-parti għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Kuntrarjament għall-allegazzjoni ta’ Alcoa, il-Qorti Ġenerali ma sostnietx, fis-sentenza appellata, li l-fatt li ssir distinzjoni
bejn id-deċiżjoni Alumix u d-deċiżjoni kkontestata ma kellux bżonn li jiġi motivat.
Fir-rigward tal-ilment li jirrigwarda ksur tal-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni, jidher li, b’dan l-ilment, Alcoa qed
tirreferi għall-punti 78 sa 89 tas-sentenza appellata. Fost dawn, jidher, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 127
tal-konklużjonijiet tiegħu, li Alcoa qed tirreferi b’mod partikolari għall-punt 88 ta’ din is-sentenza, fejn il-Qorti Ġenerali
ċaħdet l-argument tagħha li jgħid li l-Kummissjoni kienet naqset milli twettaq l-obbligu tagħha li timmotiva d-deċiżjoni kkontestata
fir-rigward tal-kriterji applikati fid-deċiżjoni Alumix.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni rikjesta mill-Artikolu 253 KE għandha tkun adatta għan-natura tal-att inkwistjoni
u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament segwit mill-istituzzjoni li tkun adottat l-att b’tali mod li tippermetti
lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ
tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jkun evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari l-kontenut tal-att,
in-natura tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att
jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-2 ta’ Diċembru 2009, Il-Kummissjoni
vs L-Irlanda
et
, C‑89/08 P, Ġabra p. I‑11245, punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu jiġi rrilevat, hekk kif tirrikonoxxi Alcoa stess, li fil-punt 78 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rreferiet
b’mod korrett għall-obbligu ta’ motivazzjoni stabbilita fl-Artikolu 253 KE u għall-ħtiġijiet li dan jimplika.
Madankollu, Alcoa tilmenta li l-Qorti Ġenerali ma rrikonoxxietx in-nuqqas fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward
tad-deċiżjoni Alumix. Skont Alcoa, il-Kummissjoni kellha tispjega kif id-deċiżjoni kkontestata kienet distinta mid-deċiżjoni
Alumix.
Għandu jiġi kkonstatat li dan l-ilment huwa bbażat fuq il-premessa li tgħid li d-deċiżjoni kkontestata kellha bħala suġġett
l-istess tariffa bħal dik evalwata fid-deċiżjoni Alumix, li tirrendi neċessarja evalwazzjoni dettaljata tal-elementi li jwasslu
għal konklużjoni differenti.
Issa, hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball meta kkunsidrat, fil-punt 130
tas-sentenza appellata, li l-miżura eżaminata fid-deċiżjoni kkontestata kienet distinta minn dik eżaminata fid-deċiżjoni Alumix.
Isegwi, hekk kif jirriżulta mill-punt 88 tas-sentenza appellata, li eżami dettaljat tal-evalwazzjonijiet ekonomiċi tal-Kummissjoni
fid-deċiżjoni Alumix u tar-raġunijiet li għalihom din id-deċiżjoni ma kinitx iktar applikabbli ma kinitx neċessarja.
Fir-rigward ta’ fażi preliminari ta’ evalwazzjoni ta’ miżura li ma kinitx is-suġġett ta’ evalwazzjoni preċedenti, il-Qorti
Ġenerali ddeċidiet korrettament, fil-punt 79 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni setgħet tillimita ruħha li tiġbor fil-qosor
l-elementi rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, li tinkludi evalwazzjoni provviżorja tal-miżura tal-Istat inkwistjoni intiża sabiex
tiddetermina jekk din għandhiex in-natura ta’ għajnuna, u li tesponi r-raġunijiet li joħolqu d-dubji dwar il-kompatibbiltà
tagħha mas-suq komuni.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punti 81 u 82 tas-sentenza appellata, li
l-Kummissjoni kienet immotivat biżżejjed id-deċiżjoni kkontestata billi esponiet b’mod ċar il-motivi li għalihom hija kienet
ikkonkludiet, provviżorjament, li l-miżura inkwistjoni kienet tikkostitwixxi għajnuna u li hija kellha dubju serju dwar il-kompatibbiltà
tagħha mas-suq komuni.
Għalhekk, is-sitt parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Peress li ebda wieħed mill-argumenti invokati minn Alcoa ma ġie milqugħ fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha, dan għandu
jiġi miċħud fl-intier tiegħu.

Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq applikazzjoni żbaljata tal-proċedura dwar l-għajnuna l-ġdida
It-tieni aggravju jinqasam f’erba’ partijiet. L-ewwel parti hija bbażata fuq applikazzjoni żbaljata tal-ġurisprudenza dwar
il-proroga fiż-żmien ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq komuni. Bit-tieni parti, eżaminata fil-punti 37 sa 43 ta’ din is-sentenza,
Alcoa tilmenta li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat il-portata fiż-żmien tad-deċiżjoni Alumix. It-tielet parti hija
intiża sabiex jiġi deċiż li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta bbażat ruħha fuq l-emendi tekniċi li saru fl-1999
u fl-2004 sabiex tikkonferma l-applikazzjoni tal-proċedura dwar l-għajnuna ġdida. Ir-raba’ parti hija bbażata fuq ksur tal-prinċipji
ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Fuq l-ewwel parti tat-tieni aggravju, ibbażata fuq applikazzjoni żbaljata tal-ġurisprudenza dwar il-proroga fiż-żmien ta’
għajnuna kompatibbli mas-suq komuni
–       L-argumenti tal-partijiet
Alcoa ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat, fil-punt 128 tas-sentenza appellata, li s-sentenza
tagħha tas-6 ta’ Marzu 2002, Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni (T‑127/99, T‑129/99 u T‑148/99, Ġabra p. II‑1275), kienet applikabbli u kienet tippermetti li jitqies li
proroga fiż-żmien setgħet, waħedha, tbiddel miżura f’għajnuna ġdida. Alcoa tenfasizza li din is-sentenza kienet tikkonċerna
għajnuna meqjusa bħala kompatibbli mas-suq komuni. Teżisti differenza fundamentali bejn miżura li ġiet ikkwalifikata bħala
għajnuna kompatibbli mas-suq komuni u miżura li ġiet ikkunsidrata li ma tikkostitwixxix għajnuna. Fil-każ ta’ għajnuna kompatibbli
mas-suq komuni, il-limitazzjoni fiż-żmien hija waħda mir-raġunijiet għalfejn huwa possibbli li jiġi konkluż li din l-għajnuna
hija kompatibbli. Għalhekk, il-proroga tagħha tista’ biss tibdel il-miżura kkonċernata f’għajnuna ġdida. Min-naħa l-oħra,
meta jkun ġie konkluż li ma hemmx għajnuna, il-bdil tal-kundizzjonijiet tas-suq jista’ jibdel il-miżura f’għajnuna, iżda l-proroga
tal-miżura bħala tali ma tistax toħloq dak l-effett. F’tali ċirkustanzi, l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament Nru 659/1999 jimponi
li l-miżura tiġi ttrattata bħala għajnuna eżistenti, pjuttost milli bħala għajnuna ġdida.
Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball meta rrikonoxxiet li l-proroga tat-tariffa stabbilita fid-Digriet
Legali tal-1995 kienet tiġġustifika li l-miżura inkwistjoni titqies bħala għajnuna ġdida.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jiġi kkonstatat li s-sentenza Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, kienet tikkonċerna għajnuna stabbilita qabel id-dħul tal-Istat Membru kkonċernat
fis-suq komuni u konsegwentement kienet tikkostitwixxi għajnuna eżistenti. F’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet
li, minħabba l-bidla fit-tul ta’ din l-għajnuna, li kien ġie pprorogat, din kellha titqies bħala għajnuna ġdida.
Madankollu, minn din il-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali, dwar il-proroga ta’ miżura li tikkostitwixxi għajnuna eżistenti,
ma jirriżultax li din tista’ tiġi estiża għal miżura li, min-naħa l-oħra, ġiet ikkunsidrata bħala li ma tikkostitwixxix għajnuna.
Is-sempliċi fatt li tali miżura tibqa’ tiġi implementata, jekk ikun il-każ, wara proroga tal-att legali li jkun stabbiliha,
ma jistax jibdilha f’għajnuna mill-Istat.
Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma ssostnix li l-proroga waħedha ta’ miżura kkunsidrata mill-Kummissjoni li ma tikkostitwixxix
għajnuna tibdel lil din f’għajnuna ġdida. Hija sempliċement tindika, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, li l-evalwazzjoni
mill-Kummissjoni tal-miżura pprorogata tista’ sseħħ biss fil-kuntest ta’ għajnuna ġdida.
Għandu jiġi kkonstatat li, f’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali ma bbażatx ruħha unikament fuq il-proroga, bid-Digriet Legali tal-2005,
tat-tariffa preferenzjali mogħtija lil Alcoa biex tikkunsidra, fil-punt 133 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma kinitx
wettqet żball ta’ evalwazzjoni manifest fl-evalwazzjoni tal-miżura inkwistjoni mill-aspett tar-regoli applikabbli għall-għajnuna
ġdida, iżda din enfasizzat ukoll, fil-punti 131 u 132 ta’ din is-sentenza, fuq l-emendi li saru fis-sostanza stess ta’ din
il-miżura mir-Repubblika Taljana.
Minn dan jirriżulta li l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament Nru 659/1999, li jgħid li tikkostitwixxi għajnuna eżistenti kull
għajnuna li titqies li hija eżistenti għaliex jista’ jiġi stabbilit li din ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna fil-mument tad-dħul
fis-seħħ tagħha, iżda li saret għajnuna sussegwentement minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma ġiet emendata
mill-Istat Membru, ma huwiex applikabbli.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u b’mod konformi mal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, peress li l-Kummissjoni kienet tissuspetta
li t-tariffa stabbilita mid-Digriet Legali tal-2005 kienet tikkostitwixxi għajnuna, hija kellha teżaminaha mill-angolu tal-proċedura
applikabbli għall-għajnuna ġdida.
Konsegwentement, għandu jitqies li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod korrett, fil-punt 133 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni
ma kinitx wettqet żball ta’ evalwazzjoni manifest meta evalwat il-miżura inkwistjoni fil-kuntest tal-proċedura applikabbli
għall-għajnuna ġdida u mhux fil-kuntest ta’ dik applikabbli għall-għajnuna eżistenti.
Għalhekk, l-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Fuq it-tielet parti tat-tieni aggravju, intiża sabiex jiġi deċiż li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta bbażat ruħha
fuq l-emendi tekniċi li seħħew fl-1999 u fl-2004 sabiex tikkonferma l-applikazzjoni tal-proċedura dwar l-għajnuna ġdida
–       L-argumenti tal-partijiet
Alcoa ssostni li l-Qorti Ġenerali kkonfermat, b’mod żbaljat, il-fondatezza tal-applikazzjoni mill-Kummissjoni tal-proċedura
dwar l-għajnuna ġdida minħabba li t-tariffi kkonsentiti lil Alcoa ma kinux jikkonsistu iktar fl-applikazzjoni minn ENEL tat-tariffa
stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995, iżda fl-għoti ta’ rimbors mill-Fond ta’ Aġġustament. B’dan, il-Qorti Ġenerali estendiet
il-portata tad-deċiżjoni kkontestata, li kienet diretta biss lejn il-proroga tat-tul tat-tariffi konċessi lil Alcoa, b’applikazzjoni
tad-Digriet Legali tal-2005, u mhux lejn dawk l-emendi purament tekniċi li saru fl-1999 u fl-2004.
Alcoa żżid li l-Kummissjoni kienet informata b’dawn l-emendi, u ma kinitx opponiet ruħha għalihom. B’hekk, il-Kummissjoni
żammet lura milli ssemmi fid-deċiżjoni kkontestata li l-emendi tekniċi li seħħew fl-1999 u fl-2004 kienu jiġġustifikaw evalwazzjoni
ġdida. Din lanqas ma semmiet dan f’deċiżjoni oħra li kienet ikkunsidrat it-tariffa preferenzjali mogħtija lil Alcoa, jiġifieri
d-deċiżjoni Portovesme. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni tal-1 ta’ Diċembru 2004 dwar l-għajnuna mill-Istat N/490/2000 – L-Italja,
spejjeż mhux rekuperabbli fis-settur tal-elettriku (ĠU 2005, C 250, p. 9, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni dwar l-ispejjeż
mhux rekuperabbli”), il-Kummissjoni kkunsidrat li tariffi, bħal dawk li tibbenefika minnhom Alcoa, jikkostitwixxu spejjeż
ġenerali, diġà koperti minn skema ta’ għajnuna eżistenti. B’hekk, Alcoa tilmenta li l-Qorti Ġenerali ċaħdet id-deċiżjoni fuq
l-ispejjeż mhux rekuperabbli bħala irrilevanti u li bbażat ruħha fuq l-emendi tekniċi msemmija sabiex tiġġustifika l-applikazzjoni
mill-Kummissjoni tal-proċedura dwar l-għajnuna ġdida.
Il-Kummissjoni tosserva li Alcoa tiċħad il-kontenut stess tad-deċiżjoni kkontestata meta tqis li din tirrigwarda biss il-proroga
tat-tariffa stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995. Il-Qorti Ġenerali ma estendietx il-portata tad-deċiżjoni kkontestata meta
ddeċidiet li l-bidla minn tariffa reali, dik li hija bbażata fuqha d-deċiżjoni Alumix, għal tariffa teoretika, evalwata fid-deċiżjoni
kkontestata, kienet tikkostitwixxi emenda sostanzjali. Barra minn hekk, u kuntrarjament għall-allegazzjonijiet ta’ Alcoa,
il-Kummissjoni tenfasizza li hija kienet diġà kkontestat l-emendi tekniċi tal-1999 u tal-2004, fid-deċiżjoni Portovesme, proprju
filwaqt li bdiet proċedura ta’ investigazzjoni formali fil-kawża li din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuqha. Fir-rigward tad-deċiżjoni
dwar l-ispejjeż mhux rekuperabbli, il-Kummissjoni tosserva li din tikkonċerna l-ispejjeż mhux rekuperabbli mħallsa minn ENEL
u ma hijiex rilevanti f’dak li jirrigwarda l-benefiċċji mogħtija lil Alcoa fil-qasam tat-tariffa tal-elettriku.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-fatti tal-kawża u l-preżentazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fis-sentenza appellata ma ġewx ikkontestati minn Alcoa fil-kuntest
tal-appell tagħha. Hija sempliċement għamlet preċiżazzjoni, mhux ikkontestata mill-Kummissjoni u mfakkra fil-punt 14 ta’ din
is-sentenza, li tgħid li l-emendi li saru lit-tariffa stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995 saru fl-1999, jiġifieri qabel
l-adozzjoni tad-Digriet Legali tal-2005.
Mill-preżentazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fis-sentenza appellata jirriżulta li din mhux biss issemmi l-proroga tat-tariffa
stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995, iżda anki l-bdil li seħħ fl-amministrazzjoni ta’ din it-tariffa, jiġifieri r-rimbors
parzjali tat-tariffa ffatturata permezz ta’ kontribuzzjoni parafiskali u l-amministrazzjoni tat-tariffa msemmija mill-Fond
ta’ Aġġustament.
Il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 17 tas-sentenza appellata, li dan il-bdil wassal lill-Kummissjoni sabiex tikkunsidra,
fil-punti 40 sa 46 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li hija kellha tivverifika jekk it-tariffa preferenzjali konċessa
lil Alcoa kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fir-rigward tat-tnaqqis fit-tariffa li din kienet timplika, tal-benefiċċju
ekonomiku li din kienet tirrappreżenta għal Alcoa, tal-finanzjament ta’ dan it-tnaqqis permezz ta’ riżorsi tal-Istat, kif
ukoll tal-effetti tat-tariffa msemmija fuq il-kompetizzjoni u fuq il-kummerċ intrakomunitarju.
Isegwi li, fl-evalwazzjoni, fil-punt 68 tas-sentenza appellata, tal-konsegwenzi fir-rigward tal-kunċett ta’ benefiċċju li
l-Kummissjoni kkonkludiet mir-rimbors tad-differenza bejn it-tariffa ffaturata lil ENEL u t-tariffa pprorogata bid-Digriet
Legali tal-2005, il-Qorti Ġenerali ma estendietx il-portata tad-deċiżjoni kkontestata.
Din lanqas ma estendiet il-portata ta’ din id-deċiżjoni meta kkonstatat, fil-punt 132 tas-sentenza appellata, li l-miżura
inkwistjoni ma tikkonsistix iktar f’li ENEL tapplika t-tariffa stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995, li kienet ekwivalenti
għal tariffa tas-suq, iżda fl-għotja ta’ rimbors min-naħa tal-Fond ta’ Aġġustament, meħud minn riżorsi pubbliċi, bil-għan
li jagħmel tajjeb għad-differenza bejn it-tariffa applikata minn ENEL u dik stabbilita bid-Digriet Legali tal-1995, kif ipprorogata
mid-Digriet Legali tal-2005.
L-argumenti ta’ Alcoa li jgħidu li, l-ewwel nett, l-emendi msemmija kienu saru qabel id-Digriet Legali tal-2005 u, it-tieni
nett, li l-Kummissjoni kienet taf bihom u ma opponiethomx, ma jistgħux jipprekludu li din l-istituzzjoni teżaminahom fil-kuntest
ta’ għajnuna ġdida, kid iddefiniti fl-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet preċedentement
iddeċidiet li l-kunċett ta’ għajnuna, eżistenti jew ġdida, jikkorrispondi għal sitwazzjoni oġġettiva u ma jistax jiddependi
fuq l-aġir jew id-dikjarazzjonijiet tal-istituzzjonijiet (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 72).
F’dak li jirrigwarda r-rilevanza tad-deċiżjoni dwar l-ispejjeż mhux rekuperabbli, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali
rrilevat ġustament, fil-punt 113 tas-sentenza appellata, li din kienet tikkonċerna mhux ir-rimbors favur il-fabbriki ta’ Alcoa,
iżda s-sistema li permezz tagħha ENEL kienet irrimborsata mill-ispejjeż mhux rekuperabbli tagħha li rriżultaw mil-liberalizzazzjoni
tas-suq tal-elettriku.
Barra minn hekk, huwa wkoll ġustament li l-Qorti Ġenerali żiedet, essenzjalment, fil-punt 114 tas-sentenza appellata, li anki
jekk jitqies li l-Kummissjoni kienet informata, fil-kuntest tal-proċedura dwar id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż mhux rekuperabbli,
bis-sistema li kienu jibbenefikaw minnha l-fabbriki ta’ Alcoa, din tal-aħħar ma setgħetx, fin-nuqqas ta’ assigurazzjonijiet
preċiżi li tkun tatha l-Kummissjoni, tikseb ċertezza li l-proroga tat-tariffa preferenzjali ma kinitx ser tikkostitwixxi għajnuna
ġdida.
Isegwi li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball fl-evalwazzjoni tagħha tal-impatt tad-deċiżjoni fuq l-ispejjeż mhux rekuperabbli
fid-deċiżjoni kkontestata, fil-punti 112 sa 114 tas-sentenza appellata, u meta ddeċidiet fil-punt 112 tas-sentenza msemmija,
li l-argument ta’ Alcoa ma kienx validu.
Konsegwentement, it-tielet parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Fuq ir-raba’ parti tat-tieni aggravju, ibbażata fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi
–       L-argumenti tal-partijiet
Bir-raba’ parti tat-tieni aggravju, Alcoa ssostni li, meta kkonfermat l-applikazzjoni mill-Kummissjoni tal-proċedura dwar
l-għajnuna ġdida, il-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Fid-dawl tal-konstatazzjoni preċedenti tal-Kummissjoni, li tgħid li t-tariffa li kienet tibbenefika minnha Alcoa ma kinitx
tikkostitwixxi għajnuna, il-Kummissjoni kellha, għall-inqas, tapplika l-proċedura dwar l-għajnuna eżistenti. F’dan ir-rigward,
Alcoa tiċċita diversi deċiżjonijiet tal-Kummissjoni u tibbaża ruħha fuq il-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza Il-Belġju
u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq.
Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma kisritx il-prinċipji ġenerali tal-liġi u li Alcoa tibbaża ruħha mill-ġdid fuq
is-suppożizzjoni żbaljata li l-Artikolu 11(11) tad-Digriet Legali tal-2005 huwa biss il-prolongament tal-miżura evalwata fid-deċiżjoni
Alumix. Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li tirreferi għalihom Alcoa ma humiex rilevanti, jew għaliex dawn jikkonċernaw in-nuqqas
ta’ possibbiltà ta’ rkupru tal-għajnuna, kwistjoni li ma ġietx invokata fil-kuntest ta’ din il-kawża, jew għaliex dawn jikkonċernaw
it-tmexxija ta’ sistemi skont l-istess metodi bħal dawk stabbiliti matul l-approvazzjoni tagħhom, liema ħaġa ma hijiex il-każ
f’din il-kawża.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jiġi kkonstatat li bir-raba’ parti tat-tieni aggravju, Alcoa essenzjalment tirrepeti l-argumenti li hija żviluppat
fil-kuntest tat-tieni parti tal-ewwel aggravju filwaqt li applikathom għall-proċedura dwar l-għajnuna ġdida.
Għandu jiġi rrilevat, min-naħa waħda, li l-Qorti Ġenerali ċċitat korrettement, fil-punti 102 u 103 tas-sentenza appellata,
il-ġurisprudenza rilevanti mfakkra fil-punt 71 ta’ din is-sentenza.
Min-naħa l-oħra, għall-motivi żviluppati fil-punti 71 sa 75 ta’ din is-sentenza, il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni
Alumix ma setgħux iwasslu lil Alcoa sabiex taħseb leġittimament li l-konklużjonijiet ta’ din id-deċiżjoni jestendu għat-tariffa
evalwata fid-deċiżjoni kkontestata.
Konsegwentement, kien ġustament li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 108 tas-sentenza appellata, li d-deċiżjoni Alumix
ma setgħetx toħloq għal Alcoa aspettattivi leġittimi fil-perennità tal-konklużjonijiet imsemmija f’din id-deċiżjoni. Minn
dan, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet ġustament, fil-punt 109 tal-istess sentenza, li l-Kummissjoni ma kinitx kisret il-prinċipju
ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi meta adottat id-deċiżjoni kkontestata, li hija bbażata fuq il-proċedura dwar l-għajnuna
ġdida.
Fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, din għandha tiġi miċħuda għall-istess raġuni bħal
dik irrilevata fil-punt 76 ta’ din is-sentenza.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-raba’ parti tat-tieni aggravju kif ukoll it-tieni aggravju kollu għandhom
jiġu miċħuda.
Peress li l-appell ma ntlaqa’ fl-ebda wieħed mill-aggravji tiegħu, hemm lok li jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 122 tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell huwa infondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha
tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell taħt l-Artikolu 118
ta’ dawn l-istess Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kummissjoni
talbet għall-kundanna ta’ Alcoa u din tal-aħħar tilfet, għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż ta’ din l-istanza.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Alcoa Trasformazioni Srl hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.