CELEX: 62014CJ0018
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet
Assigurazzjoni diretta barra mill-assigurazzjoni għall-ħajja
Direttiva 92/49/KEE
Artikoli 15, 15a u 15b
Evalwazzjoni prudenzjali ta’ akkwisti u żidiet ta’ holding kwalifikanti
Possibbiltà li l-approvazzjoni ta’ proposta ta’ akkwist tkun suġġetta għal restrizzjoni jew għal rekwiżit

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-Artikoli 15, 15a u 15b tad-Direttiva tal-Kunsill 92/49/KEE, tat-18 ta’ Ġunju 1992, dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni diretta barra minn assigurazzjoni tal-ħajja u temenda d-Direttivi 73/239/KEE u 88/357/KEE (it-tielet Direttiva dwar assigurazzjoni mhux tal-ħajja) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 346), kif emendata bid-Direttiva 2007/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Settembru 2007 (
ĠU L 247, p. 1
, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 92/49”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, CO Sociedad de Gestión y Participación SA, Depsa 96 SA, INOC SA, Corporación Catalana Occidente SA, La Previsión 96 SA, Grupo Catalana Occidente SA, Grupo Compañia Española de Crédito y Caución SL, Atradius NV, Atradius Insurance Holding NV u J. M. Serra Farré, M. A. Serra Farré u J. Serra Farré (iktar ’il quddiem “CO Sociedad de Gestión y Participación
et
”) u, min-naħa l-oħra, De Nederlandsche Bank NV (Bank Ċentrali tal-Pajjiżi l-Baxxi, iktar ’il quddiem “DNB”) dwar rekwiżiti li għalihom dan tal-aħħar issuġġetta l-approvazzjoni ta’ proposti ta’ akkwisti ta’ holdings kwalifikanti fil-kapital ta’ Atradius NV (iktar ’il quddiem “ATNV”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 92/49
Il-premessa 1 tad-Direttiva 92/49 taqra kif ġej:
“Billi huwa neċessarju li jiġi kkompletat is-suq intern f’assigurazzjoni diretta barra minn assigurazzjoni tal-ħajja mill-punto di vista ta’ kemm id-dritt ta’ stabbiliment u kemm il-libertà li jiġu provduti servizzi, biex ikun aktar faċli għal intrapriżi ta’ assigurazzjoni b’uffiċċji ewlenin fil-Komunità li jkopru riskji li jinstabu fil-Komunità”.
L-Artikolu 1(g) tad-Direttiva 92/49 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “
proprjetà li tikkwalifika
[holding kwalifikanti]” bħala holding dirett jew indirett f’impriża li tirrappreżenta 10 % jew iktar tal-kapital jew tad-drittijiet tal-vot jew li tippermetti li tiġi eżerċitata influwenza sinjifikattiva fuq il-ġestjoni tal-impriża li fiha tinżamm holding.
L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 92/49, li l-formulazzjoni tiegħu tirriżulta mid-Direttiva 2007/44, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li kull persuna fiżika jew ġuridika jew tali persuni li jaġixxu flimkien (minn issa ’l quddiem ’l-akkwirent propost’), li ħadu deċiżjoni biex jakkwistaw, direttament jew indirettament, holding kwalifikanti f’impriża ta’ assigurazzjoni jew biex iżidu ulterjorment, direttament jew indirettament, tali holding kwalifikanti f’impriża ta’ assigurazzjoni b’tali mod li l-proporzjon tad-drittijiet tal-vot jew tal-kapital miżmum jilħaq jew jaqbeż l-20 %, it-30 % jew il-50 % jew b’tali mod li l-impriża ta’ assigurazzjoni ssir sussidjara tagħha, minn hawn ’il quddiem ’l-akkwist propost’, jinnotifikaw qabel bil-miktub lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-impriża ta’ assigurazzjoni li fiha qed jipprovaw jakkwistaw jew iżidu holding kwalifikanti billi jindikaw id-daqs tal-holding maħsub u l-informazzjoni rilevanti [...]”
L-Artikolu 15a tad-Direttiva 92/49, li l-formulazzjoni tiegħu tirriżulta mid-Direttiva 2007/44, jipprovdi:
“1.   [...]
L-awtoritajiet kompetenti għandhom massimu ta’ sittin jum ta’ xogħol mid-data tal-konferma ta’ l-irċevuta bil-miktub tan-notifika u d-dokumenti kollha meħtieġa mill-Istat Membru li għandhom jiġu mehmuża man-notifika abbażi tal-lista msemmija fl-Artikolu 15b(4) minn hawn ’il quddiem ’il-perijodu ta’ evalwazzjoni’, biex iwettqu l-evalwazzjoni prevista fl-Artikolu 15b(1) minn hawn ’il quddiem ’l-evalwazzjoni’.
[...]
5.   Jekk l-awtoritajiet kompetenti ma jopponux bil-miktub fil-perijodu ta’ evalwazzjoni l-akkwist propost, l-akkwist propost għandu jitqies li ġie approvat.
[...]
7.   L-Istati Membri ma jistgħux jimponu rekwiżiti għan-notifika għal jew għall-approvazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti ta’ akkwisti diretti jew indiretti ta’ drittijiet ta’ vot jew kapital li huma iżjed stretti minn dawk imniżżla f’din id-Direttiva.”
L-Artikolu 15b tad-Direttiva 92/49, li l-formulazzjoni tiegħu tirriżulta mid-Direttiva 2007/44, jistabbilixxi:
“1.   Fl-evalwazzjoni tan-notifika prevista fl-Artikolu 15(1) u l-informazzjoni imsemmija fl-Artikolu 15a(2), l-awtoritajiet kompetenti, biex jiżguraw il-ġestjoni soda u prudenti ta’ l-impriża ta’ assigurazzjoni, li fiha ikun propost l-akkwist, u wara li tiġi kkunsidrata l-influwenza li x’aktarx ikollu l-akkwirent propost fuq l-impriża ta’ assigurazzjoni, għandhom jevalwaw l-adegwatezza ta’ l-akkwirent propost u tas-solidità finanzjarja ta’ l-akkwist propost fid-dawl tal-kriterji kollha li ġejjin:
(a)
ir-reputazzjoni ta’ l-akkwirent propost;
(b)
ir-reputazzjoni u l-esperjenza ta’ kwalunkwe persuna li ser tmexxi n-negozju ta’ l-impriża ta’ assigurazzjoni bħala riżultat ta’ l-akkwist propost;
(ċ)
is-solidità finanzjarja ta’ l-akkwirent propost, partikolarment fir-rigward tat-tip ta’ negozju li jsir u li huwa previst fl-impriża ta’ assigurazzjoni fejn qed ikun propost l-akkwist;
(d)
jekk l-impriża ta’ assigurazzjoni hix ser tkun kapaċi tikkonforma u tkompli tikkonforma mar-rekwiżiti prudenzjali bbażati fuq ta’ din id-Direttiva u, fejn applikabbli, fuq Direttivi oħrajn, [...] b’mod partikolari, jekk il-grupp li ser issir parti minnu għandux struttura li tippermetti l-eżerċizzju ta’ superviżjoni effettiva, l-iskambju effettiv ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u li tiddetermina l-allokazzjoni ta’ responsabbiltajiet bejn l-awtoritajiet kompetenti;
[...]
2.   L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jopponu l-akkwist propost biss jekk hemm motivi raġonevoli biex jagħmlu dan abbażi tal-kriterji stabbiliti fil-paragrafu 1 jew jekk l-informazzjoni pprovduta mill-akkwirent propost ma tkunx kompleta.
[...]”
Id-Direttiva 2007/44
Il-premessi 2, 3, 6 u 7 tad-Direttiva 2007/44 jipprovdu:
“(2)
S’issa l-qafas legali la pprovda kriterji dettaljati għal evalwazzjoni prudenzjali ta’ l-akkwist propost u lanqas proċedura għall-applikazzjoni tagħhom. Hemm bżonn kjarifika tal-kriterji u l-proċess ta’ evalwazzjoni prudenzjali biex tipprovdi ċ-ċertezza, iċ-ċarezza u l-prevedibiltà legali meħtieġa fir-rigward tal-proċess ta’ evalwazzjoni, kif ukoll tar-riżultat tagħha.
(3)
L-irwol ta’ l-awtoritajiet kompetenti kemm f’każijiet domestiċi kif ukoll f’dawk trans-konfinali għandu jkun li jwettqu evalwazzjoni prudenzjali f’qafas ta’ proċedura ċara u trasparenti u sett limitat ta’ kriterji ta’ evalwazzjoni ċari ta’ natura strettament prudenzjali. Għaldaqstant, jeħtieġ li jiġu speċifikati l-kriterji għall-evalwazzjoni superviżorja ta’ l-azzjonisti u ta’ min imexxi fir-rigward ta’ akkwist propost u proċedura ċara għall-applikazzjoni tagħhom. [...] Din id-Direttiva m’għandhiex timpedixxi lill-awtoritajiet kompetenti milli jieħdu kont ta’ impenji magħmula mill-akkwirent propost biex jiġu soddisfatti r-l-rekwiżiti prudenzjali taħt il-kriterji ta’ evalwazzjoni stabbiliti f’din id-Direttiva sakemm id-drittijiet ta’ l-akkwirent propost taħt din id-Direttiva ma jkunux affettwati.
[...]
(6)
[...] L-armonizzazzjoni massima fil-Komunità tal-proċedura u l-evalwazzjonijet prudenzjali, mingħajr ma l-Istati Membri jistabbilixxu regoli iżjed stretti, hija [...] kritika. Il-limiti għan-notifika ta’ akkwist propost jew d-dispożizzjoni ta’ holding kwalifikanti, il-proċedura ta’ evalwazzjoni, il-lista ta’ kriterji għall-evalwazzjoni u dispożizzjonijiet oħra ta’ din id-Direttiva li għandhom jiġu applikati għall-evalwazzjoni prudenzjali ta’ akkwisti proposti għandhom għalhekk ikunu suġġetti għal armonizzazzjoni massima. [...]
(7)
Sabiex jiġu żgurati ċ-ċarezza u l-prevedibilità tal-proċedura ta’ evalwazzjoni għandu jkun hemm perijodu ta’ żmien massimu limitat għall-ikkompletar tal-evalwazzjoni prudenzjali. Matul il-proċedura ta’ evalwazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu jistgħu jinterrompu dak il-perijodu darba biss u unikament biex jitolbu informazzjoni addizzjonali, u wara dan l-awtoritajiet għandhom fi kwalunkwe każ ilestu l-evalwazzjoni fil-perijodu massimu għall-evalwazzjoni. [...] Dan [...] m’għandu[x] jipprevjeni lill-awtoritajiet kompetenti milli jopponu l-akkwist propost, fejn xieraq, fi kwalunkwe ħin matul il-perijodu massimu ta’ evalwazzjoni. Il-kooperazzjoni bejn l-akkwirent propost u l-awtoritajiet kompetenti tibqa’ b’hekk intrinsika għall-perijodu kollu ta’ l-evalwazzjoni. Kuntatt regolari bejn l-akkwirent propost u l-awtorità kompetenti ta’ l-entita regolata fejn ikun qed jiġi propost l-akkwist jista’ jibda wkoll qabel notifika formali. Tali kooperazzjoni għandha timplika sforz ġenwin ta’ assistenza reċiproka, li biha, per eżempju, jistgħu jiġu evitati talbiet mhux mistennija għal informazzjoni jew sottomissjoni ta’ informazzjoni tard fil-perijodu ta’ evalwazzjoni.”
Id-dritt Olandiż
DNB huwa l-awtorità kompetenti sabiex jiġu approvati l-akkwist jew it-trasferiment ta’ holding kwalifikanti f’impriża ta’ assigurazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Skont l-Artikolu 3:95(1) tal-Liġi dwar is-sorveljanza finanzjarja (Wet op het financieel toezicht), tat-28 ta’ Settembru 2006, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Wft”), l-akkwist ta’ “holding kwalifikanti” f’impriża ta’ assigurazzjoni huwa suġġett għall-għoti minn qabel ta’ “ċertifikazzjoni negattiva” stabbilita minn DNB. Skont l-Artikolu 1:1 tal-Wft, “holding kwalifikanti” tfisser iż-“żamma diretta jew indiretta ta’ għall-inqas għaxra fil-mija tal-kapital sottoskritt ta’ impriża, jew il-possibbiltà diretta jew indiretta li jiġu eżerċitati għall-inqas għaxra fil-mija tad-drittijiet tal-vot f’impriża, jew il-possibbiltà diretta jew indiretta li jiġi eżerċitat kontroll paragunabbli f’impriża”.
L-Artikolu 3:100 tal-Wft jipprovdi:
“[DNB] għandha tagħti ċertifikazzjoni negattiva għal tranżazzjoni prevista fl-Artikolu 3:95(1), sakemm:
a.
it-tranżazzjoni ma tistax twassal jew ma twassalx għal influwenza fuq l-impriża finanzjarja kkonċernata li tikkomprometti l-ġestjoni soda u prudenti tagħha;
b.
fil-każ li t-tranżazzjoni tkun waħda minn dawk previsti fl-Artikolu 3:95(1)(a), (d) jew (e), it-tranżazzjoni ma tistax twassal jew ma twassalx għal sitwazzjoni fejn l-impriża finanzjarja kkonċernata tkun marbuta ma’ persuni fi struttura ta’ kontroll uffiċjali jew
de facto
li tant ma tkunx trasparenti li tipperikola li tostakola l-eżerċizzju adegwat ta’ sorveljanza ta’ din l-impriża finanzjarja;
c.
fil-każ ta’ tranżazzjoni prevista fl-Artikolu 3:95(1)(a), (d) jew (e), it-tranżazzjoni ma tistax twassal jew ma twassalx għal żvilupp mhux mixtieq tas-settur finanzjarju.”
Skont l-Artikolu 3:104(1) tal-Wft:
“[DNB] jista’ jissuġġetta ċ-ċertifikazzjoni negattiva prevista fl-Artikolu 3:95(1) [...] għal restrizzjonijiet jew rekwiżiti fid-dawl tal-interessi li l-Artikoli 3:100 u 3:101 tal-Wft ifittxu rispettivament li jipproteġu.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Atradius Credit Insurance N.V. (iktar ’il quddiem “ACINV”), stabbilita f’Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi), hija impriża ta’ assigurazzjoni tal-kreditu li l-attività prinċipali tagħha hija li tassigura l-impriżi kontra r-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas. Din il-kumpannija tappartjeni lill-grupp Atradius, li tiegħu ATNV hija l-kumpannija holding prinċipali.
Fl-2007, Grupo Catalana Occidente SA (iktar ’il quddiem “GCO”), stabbilita f’Barcelona (Spanja), iddeċidiet li takkwista, direttament jew indirettament, il-kontroll ta’ 64.23 % tal-kapital ta’ ATNV.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-13 ta’ Awwissu 2007, DNB ta ċertifikazzjoni negattiva lil GCO b’applikazzjoni tal-Artikoli 3:95 u 3:100 tal-Wft.
Sussegwentement, GCO u s-sussidjarji tagħha ddeċidew li jwettqu tranżazzjoni ta’ żieda tal-holding tagħhom fil-kapital ta’ ATNV b’mod li jippermettilhom li jikkontrollaw, direttament jew indirettament, kważi l-kapital kollu ta’ din il-kumpannija.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-25 ta’ Mejju 2010, DNB tat ċertifikazzjoni negattiva, fis-sens tal-Artikoli 3:95 u 3:100 tal-Wft, għal din it-tranżazzjoni. Madankollu huwa ssuġġetta din id-deċiżjoni għal tliet rekwiżiti, jiġifieri, l-ewwel nett, li ATNV u l-kumpanniji tal-grupp Atradius jipprovdulu l-appoġġ meħtieġ għas-sorveljanza prudenzjali ta’ ACINV u ta’ ATNV, it-tieni nett, li d-distribuzzjoni ta’ dividendi minn ATNV u ACINV ma twassalx sabiex il-proporzjonijiet ta’ solvenza tagħhom ikunu inqas minn ċerti limiti u, it-tielet nett, li għall-inqas nofs il-membri tal-Bordijiet ta’ Sorveljanza ta’ ATNV u ta’ ACINV ikunu indipendenti mill-azzjonisti u li l-Bord ta’ Sorveljanza ta’ ACINV ikun ippresedut minn membru indipendenti.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-20 ta’ Lulju 2010, DNB iddeċieda li jemenda d-deċiżjoni tat-13 ta’ Awwissu 2007 sabiex jissuġġettaha għall-istess rekwiżiti li jinsabu fid-deċiżjoni tiegħu tal-25 ta’ Mejju 2010.
CO Sociedad de Gestión y Participación
et
ressqu lmenti quddiem DNB kontra d-deċiżjonijiet tal-25 ta’ Mejju 2010 u tal-20 ta’ Lulju 2010, sa fejn, permezz tagħhom, DNB kien issuġġetta ċ-ċertifikazzjonijiet negattivi li kien ta għal rekwiżiti.
Peress li dawn l-ilmenti ġew miċħuda essenzjalment permezz ta’ deċiżjoni ta’ DNB tat-8 ta’ Diċembru 2010, CO Sociedad de Gestión y Participación
et
ippreżentaw rikors quddiem ir-Rechtbank Rotterdam (Qorti ta’ Rotterdam).
Permezz ta’ sentenza tal-4 ta’ Awwissu 2011, dik il-qorti ddikjarat inammissibbli t-talbiet għal annullament imressqa kontra l-ewwel rekwiżit li għalih kienu ssuġġettati d-deċiżjonijiet ta’ DNB tal-25 ta’ Mejju 2010 u tal-20 ta’ Lulju 2010, għar-raġuni li dan ir-rekwiżit kellu jiġi analizzat bħala sempliċi talba magħmula minn DNB lil ATNV u lill-kumpanniji tal-grupp Atradius sabiex jibagħtulu l-informazzjoni li huwa jista’ jitlob li jiġu kkomunikati lilu. Min-naħa l-oħra, ir-Rechtbank Rotterdam annulla dawn id-deċiżjonijiet sa fejn kienu jimponu t-tieni u tielet rekwiżiti. Fil-fatt, l-imsemmija qorti kkunsidrat li, għalkemm id-Direttiva 92/49 ma kinitx tipprekludi li DNB jissuġġetta l-għoti ta’ ċertifikazzjonijiet negattivi għal ċerti rekwiżiti, dawn tal-aħħar setgħu jiġu indirizzati biss lill-persuni li ressqu t-talba għal ċertifikazzjoni negattiva kkonċernata. Issa, f’dan il-każ, it-tieni u t-tielet rekwiżiti imposti minn DNB kienu jikkonċernaw lil ATNV u lil ACINV, u mhux lil CO Sociedad de Gestión y Participación
et
.
Peress li qiesu, fi kwalunkwe każ, li d-Direttiva 92/49 kienet tipprekludi li DNB jista’ jingħata l-possibbiltà li jissuġġetta ċ-ċertifikazzjonijiet negattivi inkwistjoni fil-kawża prinċipali għal rekwiżiti partikolari, CO Sociedad de Gestión y Participación
et
appellaw mis-sentenza tar-Rechtbank Rotterdam quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (Qorti tal-Appell għall-kawżi amministrattivi fil-qasam ekonomiku) u fl-istess ħin DNB appella wkoll minn din sentenza. Quddiem dik il-qorti, CO Sociedad de Gestión y Participación
et
ifakkru li l-għan tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/49, li jirriżultaw mid-Direttiva 2007/44, huwa, kif tindika l-premessa 6 ta’ din id-direttiva tal-aħħar, li titwettaq “armonizzazzjoni massima” tal-proċedura u tal-evalwazzjonijiet prudenzjali. Issa peress li dawn id-dispożizzjonijiet ma jipprevedux il-possibbiltà, għall-awtorità nazzjonali kompetenti fil-qasam tal-kontroll prudenzjali ta’ akkwisti u żidiet ta’ holdings kwalifikanti f’impriża ta’ assigurazzjoni (iktar ’il quddiem l-“awtorità nazzjonali kompetenti”), li tissuġġetta għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti d-deċiżjonijiet li permezz tagħhom hija tapprova proposta ta’ akkwist jew ta’ żieda ta’ holding kwalifikanti f’impriża ta’ assigurazzjoni, id-Direttiva 92/49 għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi li din l-awtorità tkun tista’ tissuġġetta dawn id-deċiżjonijiet għal tali restrizzjonijiet jew rekwiżiti.
F’dan l-istadju, il-qorti tar-rinviju indikat li hija kellha l-intenzjoni tinterpreta d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 3:100 u 3:104, meħuda flimkien, konformement mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2007/44.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-College van Beroep voor het bedrijfsleven iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-awtorità kompetenti, li tapprova b’mod espliċitu proposta li jsir akkwist [proposta ta’ akkwist] kif imsemmi fl-Artikolu 15a tad-Direttiva 92/49, hija awtorizzata żżid ma’ din l-approvazzjoni rekwiżiti jew kundizzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali? Tagħmel differenza, f’dan ir-rigward, jekk dawn ir-rekwiżiti jew kundizzjonijiet humiex magħmula abbażi ta’ impenji meħuda preċedentement mill-akkwirent propost u li għalihom tirreferi l-premessa 3 tad-Direttiva 2007/44?
2)
Jekk tingħata risposta pożittiva għall-ewwel domanda, ir-rekwiżiti jew kundizzjonijiet imposti mill-awtorità kompetenti għandhom ikunu neċessarji fis-sens li, jekk ma jiġux imposti, l-evalwazzjoni fid-dawl tal-kriterji tal-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 tobbliga lill-awtorità kompetenti tipprekludi l-akkwist propost?
3)
Jekk huwa permess li jiġu imposti rekwiżiti u kundizzjonijiet, l-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 jipprovdi bażi li l-awtorità kompetenti tista’ tuża sabiex timponi, fil-kuntest tal-akkwist, rekwiżiti fil-qasam tal-‘amministrazzjoni ta’ impriża [governanza korporattiva]’ tal-impriża li l-akkwist tagħha huwa propost, bħal struttura fuq żewġ livelli tal-Bord ta’ Sorveljanza?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 92/49 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi li l-awtorità nazzjonali kompetenti tissuġġetta, abbażi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli, l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew rekwiżiti, jew fuq inizjattiva tagħha stess jew billi tifformalizza impenji proposti mill-akkwirent propost.
F’dan ir-rigward, f’dak li jirrigwarda t-termini użati mid-Direttiva 92/49, għandu jiġi rrilevat li ebda dispożizzjoni ta’ din tal-aħħar ma tipprevedi espliċitament il-possibbiltà, għall-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, li jissuġġettaw l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew rekwiżiti.
Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ att tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss it-termini tagħhom, iżda wkoll il-kuntest tagħhom u l-għanijiet li dan l-att ifittex li jilħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza SGAE, C‑306/05,
EU:C:2006:764
, punt 34).
F’dak li jirrigwarda l-kuntest, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 15a(7) tad-Direttiva 92/49 jipprovdi li l-Istati Membri ma jistgħux jimponu, għall-approvazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ta’ proposti ta’ akkwist, rekwiżiti li huma iktar stretti minn dawk previsti minn din id-direttiva.
Minn dan jirriżulta,
a contrario
, li l-Istati Membri għandhom jitqiesu li huma awtorizzati minn din id-dispożizzjoni li jissuġġettaw l-approvazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ta’ proposti ta’ akkwist għal rekwiżiti inqas stretti minn dawk previsti mid-Direttiva 92/49, bil-kundizzjoni li jiġu osservati l-kriterji elenkati fl-Artikolu 15b(1) ta’ din id-direttiva.
Issa dispożizzjoni li permezz tagħha Stat Membru jagħti lill-awtorità kompetenti, fis-sitwazzjoni fejn, skont l-Artikolu 15b(2) ta’ din id-direttiva, hija setgħet validament topponihom, is-setgħa li tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, hija ta’ natura li tissuġġetta din l-approvazzjoni għal rekwiżiti inqas stretti minn dawk previsti mid-Direttiva 92/49.
Minn dan isegwi li d-Direttiva 92/49 għandha tiġi interpretata fis-sens li ma tipprekludix li Stat Membru jawtorizza lill-awtorità nazzjonali kompetenti, f’sitwazzjoni fejn deċiżjoni ta’ oppożizzjoni tista’ tiġi validament adottata skont l-Artikolu 15b(2) ta’ din id-direttiva, li tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, jew fuq inizjattiva tagħha stess jew billi tifformalizza impenji proposti mill-akkwirent propost, bil-kundizzjoni, kif jirriżulta mill-premessa 3 tad-Direttiva 2007/44, li ma jiġux ippreġudikati d-drittijiet li din id-direttiva tal-aħħar u, konsegwentement, id-Direttiva 92/49, jagħtu lil dan l-akkwirent propost.
Din il-konklużjoni hija kkonfermata kemm mill-għan li d-Direttiva 92/49 tfittex li tilħaq, li huwa, kif tiddikjara l-premessa 1 tagħha, li jiġi kkompletat is-suq intern fis-settur tal-assigurazzjoni diretta barra mill-assigurazzjoni għall-ħajja mill-perspettiva dupliċi tal-libertà ta’ stabbiliment u tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, kif ukoll mill-għan li l-evalwazzjoni prudenzjali tfittex li tilħaq, li huwa, kif jirriżulta mill-Artikolu 15b tad-Direttiva 92/49, li tiġi żgurata l-ġestjoni soda u prudenti tal-impriża ta’ assigurazzjoni kkonċernata mill-akkwist propost.
Fil-fatt, minn naħa, il-possibbiltà mogħtija lill-awtorità nazzjonali kompetenti, f’sitwazzjoni fejn hija tista’ validament topponi proposti ta’ akkwist, li tapprovahom billi tissuġġetta lill-akkwirenti proposti kkonċernati għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti tista’ tiffavorixxi l-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment u tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-settur tal-assigurazzjoni diretta barra mill-assigurazzjoni għall-ħajja. Min-naħa l-oħra, il-fatt, għal din l-awtorità, li tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti jista’ jikkontribwixxi sabiex jitnaqqas ir-riskju, wara tibdil fl-azzjonisti ta’ referenza, li tiddeterjora s-solvenza tal-impriża ta’ assigurazzjoni kkonċernata.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda għandha tkun li d-Direttiva 92/49 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-imsemmija direttiva ma tipprekludix li Stat Membru jawtorizza lill-awtorità nazzjonali kompetenti, bis-saħħa tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu, f’sitwazzjoni fejn din l-awtorità tista’ validament topponi proposta ta’ akkwist skont l-Artikolu 15b(2) tal-istess direttiva, li tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, jew fuq inizjattiva tagħha stess jew billi tifformalizza impenji proposti mill-akkwirent propost, bil-kundizzjoni li ma jiġux ippreġudikati d-drittijiet li l-imsemmija direttiva tagħti lil dan l-akkwirent propost.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 92/49 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li l-awtorità nazzjonali kompetenti hija obbligata tissuġġetta lill-akkwirent propost għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti qabel ma tkun tista’ topponi l-akkwist propost u, fil-każ ta’ risposta affermattiva, jekk tali restrizzjonijiet jew rekwiżiti għandhomx jiġu ddeterminati b’riferiment għall-kriterji msemmija fl-Artikolu 15b(1) ta’ din id-direttiva.
Għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 15b(2) tad-Direttiva 92/49 jipprovdi li l-awtorità nazzjonali kompetenti jistgħu jopponu l-akkwist propost biss jekk ikun hemm motivi raġonevoli sabiex jagħmlu dan abbażi tal-kriterji stabbiliti mill-Artikolu 15b(1) ta’ din id-direttiva jew jekk l-informazzjoni pprovduta mill-akkwirent propost ma tkunx kompleta.
Peress li l-kliem tal-Artikolu 15b(2) tal-imsemmija direttiva ma jipprovdix espliċitament obbligu għall-awtorità nazzjonali kompetenti li tadotta restrizzjonijiet jew rekwiżiti qabel ma tkun tista’ topponi l-akkwist propost, l-eżistenza ta’ tali obbligu ma jistax jiġi dedott minn din id-dispożizzjoni.
Minn dan isegwi li l-awtorità nazzjonali kompetenti tista’ topponi l-akkwist propost mingħajr ma qabel tkun obbligata tissuġġetta lill-akkwirent propost għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti.
Madankollu, peress li mill-premessa 7 tad-Direttiva 2007/44 jirriżulta li l-awtorità nazzjonali kompetenti u l-akkwirent propost għandhom jikkooperaw, billi jagħmlu sforz ġenwin ta’ assistenza reċiproka, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-akkwist propost fid-dawl tal-kriterji li jinsabu fl-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49, din l-awtorità għandha l-kompitu, fil-każ li l-akkwirent propost ikkonċernat ikun dispost jassumi impenji fil-konfront tal-imsemmija awtorità, li teżamina bl-ikbar reqqa jekk l-eventwali ffissar ta’ restrizzjonijiet jew ta’ rekwiżiti fid-dawl ta’ dawn l-impenji jissodisfax b’mod suffiċjenti l-motivi raġonevoli li hija tkun identifikat u b’hekk ikunx ta’ natura li jippermetti l-approvazzjoni tal-akkwist propost.
Fi kwalunkwe każ, l-awtorità nazzjonali kompetenti tista’ tagħmel użu mill-possibbiltà li għandha li tissuġġetta lill-akkwirent propost għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti ta’ din in-natura biss f’ċerti limiti.
Fil-fatt, mill-kliem tal-Artikolu 15b(2) tad-Direttiva 92/49 kif ukoll mill-premessi 2, 3 u 6 tad-Direttiva 2007/44 jirriżulta, l-ewwel nett, li l-lista tal-kriterji li tinsab fl-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 u li fid-dawl tagħhom għandha titwettaq l-evalwazzjoni prudenzjali tal-akkwist propost hija ta’ natura eżawrjenti.
Din in-natura eżawrjenti hija kkonfermata mill-kliem tal-Artikolu 15a(7) tad-Direttiva 92/49, li skontu l-Istati Membri ma jistgħux jimponu, għan-notifika lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u għall-approvazzjoni minn dawn l-awtoritajiet ta’ akkwisti diretti jew indiretti ta’ drittijiet tal-vot jew ta’ kapital, rekwiżiti li huma iktar stretti minn dawk previsti minn din id-direttiva.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-restrizzjonijiet jew ir-rekwiżiti li għalihom, jekk ikun il-każ, l-awtorità nazzjonali kompetenti tista’ tissuġġetta l-approvazzjoni ta’ proposta ta’ akkwist ma jistgħux ikunu bbażati fuq kriterju ta’ evalwazzjoni li ma jinsabx fost dawk elenkati fl-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49.
It-tieni nett, għandu jitfakkar li, meta awtorità nazzjonali tadotta miżuri li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, dawn tal-aħħar għandhom ikunu konformi mal-prinċipji ġenerali ta’ dan id-dritt, bħal b’mod partikolari l-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jeżiġi li l-imsemmija miżuri jkunu adegwati sabiex jilħqu l-għan intiż u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq (ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza ABNA
et
, C‑453/03, C‑11/04, C‑12/04 u C‑194/04,
EU:C:2005:741
, punt 68).
Minn dan isegwi li, meta l-awtorità nazzjonali kompetenti tiddeċiedi li tissuġġetta l-approvazzjoni ta’ proposta ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, dawn tal-aħħar ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan l-akkwist jissodisfa l-kriterji elenkati fl-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49.
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li d-Direttiva 92/49 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-awtorità nazzjonali kompetenti ma hijiex obbligata tissuġġetta lill-akkwirent propost għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti qabel ma tkun tista’ topponi l-akkwist propost. Meta din l-awtorità tiddeċiedi li tissuġġetta l-approvazzjoni ta’ proposta ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, dawn tal-aħħar la jistgħu jkunu bbażati fuq kriterju li ma jinsabx fost dawk elenkati fl-Artikolu 15b(1) tal-imsemmija direttiva u lanqas ma jistgħu jmorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex l-akkwist propost jissodisfa dawn il-kriterji.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 għandux jiġi interpretat fis-sens li joffri bażi lill-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex timponi fuq l-akkwirent propost rekwiżit dwar il-governanza korporattiva li jirrigwarda, bħal fil-kawża prinċipali, il-kompożizzjoni tal-Bordijiet ta’ Sorveljanza tal-impriżi ta’ assigurazzjoni kkonċernati.
L-ewwel nett, mill-Artikolu 15b(1)(d) tad-Direttiva 92/49 jirriżulta li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jopponu l-akkwist propost għal motiv marbut mal-kapaċità tal-impriża ta’ assigurazzjoni kkonċernata li tissodisfa u li tkompli tissodisfa, fil-każ li jitwettaq dan l-akkwist, ir-rekwiżiti prudenzjali li jirriżultaw b’mod partikolari minn din id-direttiva, filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, skont din id-dispożizzjoni, il-kapaċità ta’ impriża ta’ assigurazzjoni li tissodisfa u li tkompli tissodisfa r-rekwiżiti prudenzjali tippreżupponi li l-grupp li hija maħsuba li ssir parti minnu jkollu struttura li tippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jeżerċitaw sorveljanza effettiva.
Minn dan jirriżulta li l-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtorità nazzjonali kompetenti tista’, bħala prinċipju, tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti dwar il-governanza korporattiva, b’mod li tiġi ggarantita l-eżistenza ta’ tali struttura.
It-tieni nett, kif diġà ġie kkonstatat fil-punt 45 ta’ din is-sentenza, sabiex rekwiżit ikun konformi mad-Direttiva 92/49, dan ir-rekwiżit ma għandux imur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jippermetti li l-akkwist propost jissodisfa l-kriterji stabbiliti mill-Artikolu 15b(1) ta’ din id-direttiva.
F’dan il-każ, it-tielet rekwiżit, dwar il-governanza korporattiva ta’ ATNV u ta’ ACINV, li għalih DNB issuġġetta d-deċiżjonijiet tiegħu tal-25 ta’ Mejju 2010 u tal-20 ta’ Lulju 2010, jirrigwarda l-kompożizzjoni tal-Bordijiet ta’ Sorveljanza ta’ dawn iż-żewġ kumpanniji, billi DNB eżiġa li għall-inqas nofs il-membri ta’ dawn il-bordijiet ikunu indipendenti mill-azzjonisti u li l-Bord ta’ Sorveljanza ta’ ACINV ikun ippresedut minn membru indipendenti.
F’dan ir-rigward, jista’ jitqies b’mod leġittimu li rekwiżit li jfittex li tiġi ggarantita l-indipendenza tal-korp ta’ sorveljanza ta’ kumpannija jista’ jikkontribwixxi għall-kwalità u għall-affidabbiltà tal-informazzjoni prudenzjali li din tal-aħħar għandha tagħti, informazzjoni li hija neċessarja sabiex l-awtorità kompetenti tkun tista’ teżerċita sorveljanza effettiva fuq din il-kumpannija.
Konsegwentement, tali rekwiżit jista’ jitqies, bħala prinċipju, li huwa marbut ma’ kriterju li jinsab fost dawk elenkati fl-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49.
Issa sa fejn, minn naħa, il-Bord ta’ Sorveljanza jikkostitwixxi korp ta’ sorveljanza u mhux korp ta’ deċiżjoni u sa fejn, min-naħa l-oħra, wara ż-żewġ akkwisti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, GCO u s-sussidjarji tagħha ser jikkontrollaw kważi l-kapital kollu ta’ ATNV u ta’ ACINV, l-imsemmi rekwiżit ma jidhirx,
prima facie
, li jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jippermetti lil DNB tiżgura li dawn l-akkwisti jissodisfaw il-kriterju previst fl-Artikolu 15b(1)(d) tad-Direttiva 92/49.
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika li dan huwa effettivament il-każ, billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali, b’mod partikolari n-natura u l-portata tas-setgħat mogħtija mil-leġiżlazzjoni nazzjonali lill-Bord ta’ Sorveljanza u lill-president tiegħu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix, bħala prinċipju, li l-awtorità nazzjonali kompetenti timponi rekwiżit dwar il-governanza korporattiva li jirrigwarda, bħal fil-kawża prinċipali, il-kompożizzjoni tal-Bordijiet ta’ Sorveljanza tal-impriżi ta’ assigurazzjoni kkonċernati mill-akkwist propost. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali, jekk dan ir-rekwiżit huwiex neċessarju sabiex jippermetti li l-akkwisti inkwistjoni fil-kawża prinċipali jissodisfaw il-kriterji stabbiliti minn din id-dispożizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Direttiva tal-Kunsill 92/49/KEE, tat-18 ta’ Ġunju 1992, dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni diretta barra minn assigurazzjoni tal-ħajja u temenda d-Direttivi 73/239/KEE u 88/357/KEE (it-tielet Direttiva dwar assigurazzjoni mhux tal-ħajja), kif emendata bid-Direttiva 2007/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Settembru 2007, għandha tiġi interpretata fis-sens li l-imsemmija direttiva ma tipprekludix li Stat Membru jawtorizza lill-awtorità nazzjonali kompetenti, bis-saħħa tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu, f’sitwazzjoni fejn din l-awtorità tista’ validament topponi proposta ta’ akkwist skont l-Artikolu 15b(2) tal-istess direttiva, li tissuġġetta l-approvazzjoni tal-proposti ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, jew fuq inizjattiva tagħha stess jew billi tifformalizza impenji proposti mill-akkwirent propost, bil-kundizzjoni li ma jiġux ippreġudikati d-drittijiet li l-imsemmija direttiva tagħti lil dan l-akkwirent propost.

2)
Id-Direttiva 92/49, kif emendata bid-Direttiva 2007/44, għandha tiġi interpretata fis-sens li l-awtorità nazzjonali kompetenti ma hijiex obbligata tissuġġetta lill-akkwirent propost għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti qabel ma tkun tista’ topponi l-akkwist propost. Meta din l-awtorità tiddeċiedi li tissuġġetta l-approvazzjoni ta’ proposta ta’ akkwist għal restrizzjonijiet jew għal rekwiżiti, dawn tal-aħħar la jistgħu jkunu bbażati fuq kriterju li ma jinsabx fost dawk elenkati fl-Artikolu 15b(1) tal-imsemmija direttiva u lanqas ma jistgħu jmorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex l-akkwist propost jissodisfa dawn il-kriterji.

3)
L-Artikolu 15b(1) tad-Direttiva 92/49, kif emendata bid-Direttiva 2007/44, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix, bħala prinċipju, li l-awtorità nazzjonali kompetenti timponi rekwiżit dwar il-governanza korporattiva li jirrigwarda, bħal fil-kawża prinċipali, il-kompożizzjoni tal-Bordijiet ta’ Sorveljanza tal-impriżi ta’ assigurazzjoni kkonċernati mill-akkwist propost.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża prinċipali, jekk dan ir-rekwiżit huwiex neċessarju sabiex jippermetti li l-akkwisti inkwistjoni fil-kawża prinċipali jissodisfaw il-kriterji stabbiliti minn din id-dispożizzjoni.

Firem
(
*1
)   Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.