CELEX: 62008CJ0436
Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων
Φόρος εταιριών
Απαλλαγή για ημεδαπά μερίσματα
Απαλλαγή υπό ορισμένους όρους για αλλοδαπά μερίσματα
Εφαρμογή του συστήματος του συνυπολογισμού στα μη απαλλασσόμενα αλλοδαπά μερίσματα
Αποδείξεις που απαιτούνται ως προς τον συνυπολογιστέο αλλοδαπό φόρο

Test Claimants in the FII Group Litigation, σκέψη 67).
Επομένως, το άρθρο 63 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύει την πρακτική εθνικής φορολογικής αρχής η οποία, για τα μερίσματα από ορισμένες τρίτες
χώρες, εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού άνω ενός ορισμένου κατωφλίου συμμετοχής της δικαιούχου εταιρίας στο κεφάλαιο
της διανέμουσας εταιρίας και τη μέθοδο της απαλλαγής κάτω του ορίου αυτού, ενώ εφαρμόζει συστηματικώς τη μέθοδο της απαλλαγής
για τα μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, εφόσον, πάντως, οι οικείοι μηχανισμοί προς αποφυγή ή μετριασμό της αλλεπάλληλης φορολογίας
των διανεμόμενων μερισμάτων καταλήγουν σε αντίστοιχο αποτέλεσμα.
Η προβαλλομένη υπερβολική διοικητική επιβάρυνση την οποία συνεπάγεται η εφαρμογή της μεθόδου του συνυπολογισμού εξετάστηκε
ήδη στις σκέψεις 92 έως 99 και 104 της παρούσας αποφάσεως.
Το αιτούν δικαστήριο, με το τέταρτο ερώτημα, υπό β και γ, ζητεί επίσης από το Δικαστήριο να μάθει αν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ απαγορεύει
εθνική ρύθμιση ή πρακτική η οποία για τα μερίσματα χαρτοφυλακίου τα οποία διανέμει εταιρία εγκατεστημένη σε τρίτο κράτος πλην
κράτους του ΕΟΧ εξαρτά την εφαρμογή της μεθόδου του συνυπολογισμού από την ύπαρξη συμφωνίας αμοιβαίας συνδρομής με το οικείο
τρίτο κράτος.
Ωστόσο, το ερώτημα αυτό είναι αμιγώς υποθετικό και, επομένως, απαράδεκτο (βλ. απόφαση της 22ας Ιουνίου 2010, C‑188/10 και
C‑189/10, Melki, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 27 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Συνεπώς, στο τέταρτο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 63 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύει την πρακτική εθνικής
φορολογικής αρχής η οποία, για τα μερίσματα από ορισμένες τρίτες χώρες, εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού άνω ορισμένου
ορίου συμμετοχής της δικαιούχου εταιρίας στο κεφάλαιο της διανέμουσας εταιρίας και τη μέθοδο της απαλλαγής κάτω του ορίου
αυτού, ενώ εφαρμόζει συστηματικώς τη μέθοδο της απαλλαγής για τα μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, εφόσον, πάντως, οι σχετικοί
μηχανισμοί προς αποφυγή ή μετριασμό της αλλεπάλληλης φορολογίας των διανεμομένων κερδών καταλήγουν σε αντίστοιχο αποτέλεσμα.
Το γεγονός ότι η εθνική φορολογική αρχή ζητεί πληροφορίες από τη δικαιούχο των μερισμάτων εταιρία σχετικά με τον φόρο ο οποίος
έπληξε πράγματι τα κέρδη της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας στο τρίτο κράτος εγκαταστάσεως της εταιρίας αυτής είναι εγγενές
στη λειτουργία της μεθόδου του συνυπολογισμού και δεν θίγει, καθεαυτό, την ισοτιμία μεταξύ της μεθόδου της απαλλαγής και της
μεθόδου του συνυπολογισμού.
Γ
– Επί των ερωτημάτων στην υπόθεση C-437/08
Με τα ερωτήματα στην υπόθεση C-437/08, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί, πρώτον, αν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ
απαγορεύει εθνική ρύθμιση όπως αυτή της κύριας δίκης η οποία προβλέπει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την εφαρμογή της μεθόδου
του συνυπολογισμού στα μερίσματα που προέρχονται από εταιρία εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα, ενώ τα μερίσματα
ημεδαπής προελεύσεως απαλλάσσονται πάντοτε του φόρου εταιριών, και η οποία, για τα φορολογικά έτη κατά τη διάρκεια των οποίων
η δικαιούχος εταιρία υπέστη λειτουργική ζημία, δεν προβλέπει καμία μεταφορά του συνυπολογισμού στα επόμενα φορολογικά έτη.
Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ υποχρεώνει ένα κράτος μέλος να λαμβάνει υπόψη, για
την εφαρμογή της μεθόδου του συνυπολογισμού στα μερίσματα αλλοδαπής προελεύσεως, όχι μόνον τον φόρο εταιριών που καταβλήθηκε
στο κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας, αλλά και τον παρακρατηθέντα στην πηγή φόρο στο κράτος αυτό.
1.     Επί του παραδεκτού
Η Αυστριακή Κυβέρνηση φρονεί ότι τα ερωτήματα δεν έχουν σχέση με τη διαφορά της κύριας δίκης εφόσον η διαφορά αφορά μόνον
το φορολογικό έτος 2002, ήτοι το φορολογικό έτος κατά τη διάρκεια το οποίου συνέβη η λειτουργική ζημία. Η τυχόν μεταφορά του
συνυπολογισμού του καταβληθέντος στην αλλοδαπή φόρου αφορά μόνον τα μεταγενέστερα φορολογικά έτη.
Η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί.
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, ακόμα και αν η υπόθεση της κύριας δίκης αφορά μόνον τη φορολογία για το φορολογικό
έτος 2002, ήτοι το έτος κατά τη διάρκεια του οποίου η Salinen υπέστη ζημίες, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί,
με τα υποβληθέντα ερωτήματα, αν η εφαρμογή, για το φορολογικό αυτό έτος, της μεθόδου του συνυπολογισμού στα μερίσματα τα οποία
λαμβάνει η εταιρία αυτή από αλλοδαπή εταιρία μπορεί να θεωρηθεί ως ισότιμη της φορολογικής απαλλαγής των εν λόγω μερισμάτων.
Ζητεί επίσης να μάθει αν η εφαρμογή της μεθόδου αυτής συνάδει με το άρθρο 63 ΣΛΕΕ, στην περίπτωση κατά την οποία η εν λόγω
μέθοδος δεν επιτρέπει στη δικαιούχο εταιρία να μεταφέρει στα μεταγενέστερα φορολογικά έτη τον φόρο που καταβλήθηκε στο κράτος
εγκαταστάσεως της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας.
Υπό τις συνθήκες αυτές, τα υποβληθέντα στην υπόθεση C-437/08 ερωτήματα είναι παραδεκτά.
2.     Επί της ουσίας
Λαμβανομένων υπόψη των υποβληθέντων από το αιτούν δικαστήριο ερωτημάτων, πρέπει να εξεταστεί, πρώτον, αν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ
υποχρεώνει ένα κράτος μέλος, το οποίο εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού για τα μερίσματα τα οποία διανέμουν αλλοδαπές
εταιρίες και τη μέθοδο της απαλλαγής για τα μερίσματα τα οποία προέρχονται από ημεδαπές εταιρίες, να προβλέπει τη μεταφορά
του συνυπολογισμού του καταβληθέντος φόρου, όταν, για το φορολογικό έτος κατά τη διάρκεια του οποίου η δικαιούχος εταιρία
λαμβάνει τα μερίσματα, η εταιρία αυτή σημειώνει λειτουργική ζημία.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση φρονεί ότι το άρθρο 63 ΣΛΕΕ δεν της επιβάλλει να προβλέπει τέτοιου είδους μεταφορά. Συγκεκριμένα, αν
στα κέρδη αυτά το κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας εταιρίας επέβαλε υψηλότερο φόρο από το κράτος μέλος εγκαταστάσεως της
δικαιούχου εταιρίας, το δεύτερο υποχρεούται να επιτρέψει πίστωση φόρου μόνο μέχρι το ύψος του φόρου εταιριών που οφείλει η
δικαιούχος εταιρία (προπαρατεθείσα απόφαση Test Claimants in the FII Group Litigation, σκέψη 52). Ομοίως, όταν, λόγω της ζημίας
την οποία υπέστη η δικαιούχος εταιρία κατά τη διάρκεια του έτους της διανομής των μερισμάτων, κανένας εθνικός φόρος δεν καταβλήθηκε
επί των ληφθέντων μερισμάτων, το κράτος της δικαιούχου εταιρίας δεν υποχρεούται να επιτρέψει πίστωση φόρου, ούτε για το αντίστοιχο
φορολογικό έτος ούτε, κατά μείζονα λόγο, για τα μεταγενέστερα φορολογικά έτη.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 63 ΣΛΕΕ επιβάλλει σε κράτος μέλος, το οποίο έχει σύστημα αποφυγής της διπλής οικονομικής
φορολογίας στην περίπτωση μερισμάτων τα οποία καταβάλλονται σε ημεδαπές εταιρίες από άλλες ημεδαπές εταιρίες, να επιφυλάσσει
ίση μεταχείριση στα μερίσματα τα οποία καταβάλλονται σε ημεδαπές εταιρίες από αλλοδαπές εταιρίες (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση
Test Claimants in the FII Group Litigation, σκέψη 72).
Στην υπόθεση της κύριας δίκης, από το άρθρο 10, παράγραφος 6, του KStG προκύπτει ότι, στο πλαίσιο του οικείου συστήματος συνυπολογισμού,
τα μερίσματα τα οποία διανέμουν αλλοδαπές εταιρίες εντάσσονται στη φορολογική βάση της δικαιούχου εταιρίας, μειώνοντας με
τον τρόπο αυτό, όταν σημειώνεται λειτουργική ζημία για το οικείο φορολογικό έτος, το ποσό της φορολογικής αυτής βάσεως μέχρι
το ύψος των ληφθέντων μερισμάτων. Επομένως, το ποσό της ζημίας η οποία μπορεί να μεταφερθεί στα μεταγενέστερα φορολογικά έτη
μειώνεται αναλόγως. Αντιθέτως, τα μερίσματα από ημεδαπές εταιρίες, τα οποία απαλλάσσονται, δεν έχουν καμία συνέπεια επί της
φορολογικής βάσεως της δικαιούχου εταιρίας ούτε, επομένως, επί των τυχόν ζημιών αυτών της εταιρίας οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν
στα μεταγενέστερα φορολογικά έτη.
Κατά συνέπεια, ακόμα και αν τα μερίσματα τα οποία διανέμει αλλοδαπή εταιρία και λαμβάνει ημεδαπή εταιρία δεν πλήττονται από
τον φόρο εταιριών του κράτους μέλους εγκαταστάσεως της δεύτερης εταιρίας για το φορολογικό έτος κατά τη διάρκεια του οποίου
ελήφθησαν τα μερίσματα, η μείωση των ζημιών της δικαιούχου εταιρίας μπορεί να συνεπάγεται, για την εν λόγω εταιρία, αν δεν
μπορεί να μεταφέρει τον συνυπολογισμό του καταβληθέντος από τη διανέμουσα εταιρία φόρου, διπλή οικονομική φορολογία επί των
μερισμάτων αυτών κατά τη διάρκεια των μεταγενέστερων φορολογικών ετών, όταν το αποτέλεσμά της είναι θετικό (βλ., συναφώς,
προπαρατεθείσα απόφαση Cobelfret, σκέψεις 39 και 40, καθώς και προπαρατεθείσα διάταξη KBC-Bank, σκέψεις 39 και 40). Αντιθέτως,
δεν συντρέχει κανένας κίνδυνος διπλής οικονομικής φορολογίας επί των μερισμάτων ημεδαπής προελεύσεως, λόγω της εφαρμογής επί
αυτών της μεθόδου της απαλλαγής.
Eφόσον εθνική ρύθμιση όπως αυτή της κύριας δίκης δεν προβλέπει τη μεταφορά του συνυπολογισμού του φόρου εταιριών ο οποίος
καταβλήθηκε στο κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας, τα μερίσματα αλλοδαπής προελεύσεως υπόκεινται,
σε σύστημα όπως αυτό της κύριας δίκης, σε υψηλότερη φορολογία από αυτήν που απορρέει από τη μέθοδο απαλλαγής για τα μερίσματα
ημεδαπής προελεύσεως.
Λαμβανομένων υπόψη των εκτεθέντων στη σκέψη 156 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να θεωρηθεί ότι το άρθρο 63 ΣΛΕΕ απαγορεύει
τη ρύθμιση αυτή.
Αντιθέτως προς όσα διατείνεται η Αυστριακή Κυβέρνηση, ρύθμιση όπως αυτή της κύριας δίκης δεν μπορεί να δικαιολογείται από
το γεγονός ότι, στο πλαίσιο εφαρμογής της μεθόδου του συνυπολογισμού, ένα κράτος μέλος υποχρεούται να επιτρέψει πίστωση φόρου
μόνο μέχρι το ύψος του φόρου εταιριών που οφείλουν οι δικαιούχοι εταιρίες (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Test Claimants in the
FII Group Litigation, σκέψεις 50 και 52).
Ασφαλώς, από τη νομολογία προκύπτει ότι η ισοτιμία μεταξύ της μεθόδου της απαλλαγής και της μεθόδου του συνυπολογισμού δεν
απαιτεί ότι, στο πλαίσιο της δεύτερης μεθόδου, επιτρέπεται πίστωση φόρου για τα μερίσματα από αλλοδαπές εταιρίες η οποία είναι
υψηλότερη του εθνικού επιπέδου φορολογίας (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Test Claimants in the FII Group Litigation, σκέψεις
50 και 52). Πράγματι, η χορήγηση πιστώσεως φόρου μέχρι το ύψος του φόρου εταιριών που οφείλουν οι δικαιούχοι εταιρίες αρκεί
προς εξάλειψη της διπλής οικονομικής φορολογίας των διανεμομένων μερισμάτων.
Εντούτοις, όπως προκύπτει από τη σκέψη 158 της παρούσας αποφάσεως, εθνική ρύθμιση η οποία δεν δέχεται, για τα μερίσματα από
αλλοδαπές εταιρίες, τη μεταφορά του συνυπολογισμού του καταβληθέντος στην αλλοδαπή φόρου, ενώ απαλλάσσει του φόρου εταιριών
τα μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, δεν αποφεύγει τη διπλή οικονομική φορολογία των μερισμάτων αλλοδαπής προελεύσεως.
Ωστόσο, εφόσον, ενόψει φορολογικού κανόνα ο οποίος αποσκοπεί στην αποφυγή ή στον μετριασμό της διπλής φορολογίας των διανεμομένων
κερδών, η κατάσταση μιας εταιρίας η οποία λαμβάνει μερίσματα αλλοδαπής προελεύσεως είναι παρεμφερής με αυτήν της εταιρίας
που λαμβάνει μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, κατά το μέτρο που, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, τα πραγματοποιηθέντα κέρδη ενδέχεται,
καταρχήν, να υποστούν αλλεπάλληλη φορολογία (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Test Claimants in the FII Group Litigation, σκέψη
62), διαφορετική μεταχείριση, όπως αυτή της κύριας δίκης, των μερισμάτων ημεδαπής προελεύσεως, αφενός, και μερισμάτων αλλοδαπής
προελεύσεως, αφετέρου, δεν μπορεί να δικαιολογείται από την απτομένη του τόπου επενδύσεως των κεφαλαίων διαφορά καταστάσεως.
Τέλος, και αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται η Ιταλική Κυβέρνηση, η διαφορετική μεταχείριση της κύριας δίκης δεν μπορεί να δικαιολογείται
από την ανάγκη αποφυγής, εντός ομίλου εταιριών στον οποίο ανήκουν η δικαιούχος των μερισμάτων εταιρία και η αλλοδαπή διανέμουσα
τα εν λόγω μερίσματα εταιρία, τεχνητών σχημάτων για τροποποίηση της προελεύσεως των μερισμάτων με μοναδικό σκοπό την αποκόμιση
φορολογικών πλεονεκτημάτων. Συναφώς, αρκεί η διαπίστωση ότι η επίδικη εθνική ρύθμιση, η οποία περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία
των κεφαλαίων, δεν αποσκοπεί συγκεκριμένα στα αμιγώς τεχνητά σχήματα, τα οποία δεν άπτονται της οικονομικής πραγματικότητας
και έχουν μοναδικό σκοπό την αποκόμιση οικονομικών πλεονεκτημάτων (βλ., συναφώς, απόφαση Glaxo Wellcome, προπαρατεθείσα, σκέψη
89 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Περαιτέρω, όπως τονίζει η γενική εισαγγελέας στο σημείο 160 των προτάσεών της, η ύπαρξη
αμιγώς τεχνητών σχημάτων εντός ενός ομίλου εταιριών αποκλείεται προφανώς σε περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης, εφόσον η
Salinen έλαβε μερίσματα από συμμετοχές κάτω του 10 % του κεφαλαίου της διανέμουσας εταιρίας, τις οποίες κατέχει μέσω ημεδαπού
επενδυτικού κεφαλαίου κατά συγκυριότητα με άλλους επενδυτές.
Δεύτερον, όσον αφορά το ζήτημα αν, στο πλαίσιο εφαρμογής της μεθόδου του συνυπολογισμού, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο παρακρατηθείς
στην πηγή φόρος στο κράτος της διανέμουσας εταιρίας, υπενθυμίζεται ότι ο φόρος αυτός δημιουργεί, ελλείψει συνυπολογισμού του
στο κράτος εγκαταστάσεως της εταιρίας η οποία λαμβάνει τα οικεία μερίσματα, τις προϋποθέσεις για διπλή νομική φορολογία.
Επομένως, υπενθυμίζεται ότι απόκειται σε κάθε κράτος μέλος να οργανώνει, τηρώντας το δίκαιο της Ένωσης, το σύστημά του φορολογήσεως
των διανεμομένων κερδών και, στο πλαίσιο αυτό, να καθορίζει τη φορολογική βάση και τον φορολογικό συντελεστή που θα έχουν
εφαρμογή για τη φορολογία του δικαιούχου μετόχου (βλ., ιδίως, αποφάσεις Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation,
προπαρατεθείσα, σκέψη 50· Test Claimants in the FII Group Litigation, προπαρατεθείσα, σκέψη 47, και της 20ής Μαΐου 2008, C‑194/06,
Orange European Smallcap Fund, Συλλογή 2008, σ. I‑3747, σκέψη 30).
Επομένως, αφενός, τα μερίσματα που διανέμει μια εταιρία, εγκατεστημένη σε ένα κράτος μέλος, σε μέτοχό της, κάτοικο άλλου κράτους
μέλους, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διπλής νομικής φορολογίας, οσάκις τα δύο κράτη μέλη επιλέγουν να ασκήσουν τη φορολογική
τους αρμοδιότητα και να επιβάλουν φόρο στους μετόχους στους οποίους καταβάλλονται τα μερίσματα αυτά (απόφαση της 16ης Ιουλίου
2009, C‑128/08, Damseaux, Συλλογή 2009, σ. I-6823, σκέψη 26).
Αφετέρου, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι τα μειονεκτήματα που τυχόν απορρέουν από την παράλληλη άσκηση των φορολογικών αρμοδιοτήτων
των διαφόρων κρατών μελών δεν συνιστούν απαγορευόμενους από τη Συνθήκη περιορισμού (απόφαση της 3ης Ιουνίου 2010, C‑487/08,
Επιτροπή κατά Ισπανίας, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 56 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εφόσον το δίκαιο της Ένωσης, κατά το παρόν στάδιο εξελίξεώς του, δεν προβλέπει γενικά κριτήρια για την κατανομή των αρμοδιοτήτων
μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εξάλειψη της διπλής φορολογίας στο εσωτερικό της Ένωσης, το γεγονός ότι τόσο το κράτος
μέλος της προελεύσεως των μερισμάτων όσο και το κράτος μέλος της κατοικίας του μετόχου μπορούν να φορολογήσουν τα οικεία μερίσματα
δεν συνεπάγεται ότι το δίκαιο της Ένωσης επιβάλλει στο κράτος μέλος κατοικίας την υποχρέωση να αποτρέψει τα μειονεκτήματα
που ενδεχομένως απορρέουν από την άσκηση της αρμοδιότητας την οποία τα δύο κράτη μέλη κατένειμαν κατ’ αυτόν τον τρόπο (βλ.
προπαρατεθείσα απόφαση Damseaux, σκέψεις 30 και 34, καθώς και απόφαση της 15ης Απριλίου 2010, C‑96/08, CIBA, δεν έχει ακόμη
δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψεις 27 και 28).
Υπό τις συνθήκες αυτές, το άρθρο 63 ΣΛΕΕ δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλει σε κράτος μέλος να προβλέπει,
στη φορολογική του νομοθεσία, τον συνυπολογισμό του επιβαλλομένου στα μερίσματα φόρου μέσω παρακρατήσεως στην πηγή σε άλλο
κράτος μέλος προς αποφυγή της διπλής νομικής φορολογίας των μερισμάτων τα οποία λαμβάνει εταιρία εγκατεστημένη στο πρώτο κράτος
μέλος, η δε φορολογία αυτή προκύπτει από την παράλληλη άσκηση, εκ μέρους των οικείων κρατών μελών, των αντίστοιχων φορολογικών
τους αρμοδιοτήτων (βλ., συναφώς, απόφαση της 14ης Νοεμβρίου 2006, C‑513/04, Kerckhaert και Morres, Συλλογή 2006, σ. I‑10967,
σκέψεις 22 έως 24).
Η ίδια διαπίστωση επιβάλλεται, κατά μείζονα λόγο, όταν η διπλή νομική φορολογία προκύπτει από την παράλληλη άσκηση εκ μέρους
ενός κράτους μέλους και ενός τρίτου κράτους της αντίστοιχης φορολογικής τους αρμοδιότητας, όπως τούτο προκύπτει από τις σκέψεις
119 και 120 της παρούσας αποφάσεως.
Λαμβανομένων υπόψη όλων των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 63 ΣΛΕΕ πρέπει
να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι:
–        απαγορεύει εθνική ρύθμιση η οποία παρέχει στις ημεδαπές εταιρίες τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις ζημίες που έχουν υποστεί
κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού έτους στα μεταγενέστερα φορολογικά έτη και αποτρέπει τη διπλή οικονομική φορολογία των μερισμάτων
εφαρμόζοντας τη μέθοδο της απαλλαγής στα μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, ενώ εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού στα μερίσματα
τα οποία διανέμουν εταιρίες εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα, καθόσον η ρύθμιση αυτή δεν επιτρέπει, σε
περίπτωση εφαρμογής της μεθόδου του συνυπολογισμού, τη μεταφορά στα επόμενα φορολογικά έτη του συνυπολογισμού του φόρου εταιριών
ο οποίος καταβλήθηκε στο κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας αν, για το φορολογικό έτος κατά τη διάρκεια
του οποίου η δικαιούχος εταιρία έλαβε τα μερίσματα αλλοδαπής προελεύσεως, η εν λόγω εταιρία υπέστη λειτουργική ζημία, και
–        δεν υποχρεώνει ένα κράτος μέλος να προβλέπει, στη φορολογική του νομοθεσία, τον συνυπολογισμό του επιβαλλομένου στα μερίσματα
φόρου μέσω παρακρατήσεως στην πηγή σε άλλο κράτος μέλος προς αποφυγή της διπλής νομικής φορολογίας των μερισμάτων τα οποία
λαμβάνει εταιρία εγκατεστημένη στο πρώτο κράτος μέλος, η δε φορολογία αυτή προκύπτει από την παράλληλη άσκηση, εκ μέρους των
οικείων κρατών μελών, των αντίστοιχων φορολογικών τους αρμοδιοτήτων.
IV –
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι κατέθεσαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 63 ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύει ρύθμιση κράτους μέλους η οποία προβλέπει την απαλλαγή
από τον φόρο εταιριών για τα μερίσματα χαρτοφυλακίου από συμμετοχές σε ημεδαπές εταιρίες και εξαρτά την απαλλαγή αυτή για
τα μερίσματα χαρτοφυλακίου από εταιρίες εγκατεστημένες σε τρίτα κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέλη της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό
Οικονομικό Χώρο, της 2ας Μαΐου 1992, από την ύπαρξη συμφωνίας περί πλήρους διοικητικής συνδρομής και συνδρομής περί την εκτέλεση
μεταξύ του οικείου κράτους μέλους και του οικείου τρίτου κράτους, καθόσον μόνον η ύπαρξη συμφωνίας αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ
διοικητικών αρχών είναι αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών της επίδικης ρυθμίσεως.
2)
Το άρθρο 63 ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν απαγορεύει ρύθμιση κράτους μέλους απαλλάσσουσα του φόρου εταιριών
τα μερίσματα χαρτοφυλακίου τα οποία λαμβάνει ημεδαπή εταιρία από άλλη ημεδαπή εταιρία, ενώ επιβάλλει τον φόρο αυτό στα μερίσματα
χαρτοφυλακίου τα οποία λαμβάνει ημεδαπή εταιρία από εταιρία εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτο κράτος που είναι
συμβαλλόμενο μέλος της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, της 2ας Μαΐου 1992, καθόσον πάντως ο καταβληθείς στο κράτος
εγκαταστάσεως της δεύτερης αυτής εταιρίας φόρος συνυπολογίζεται στον οφειλόμενο στο κράτος μέλος της δικαιούχου εταιρίας φόρο
και δεν είναι υπερβολικές οι διοικητικές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται στη δικαιούχο εταιρία για να μπορεί να τύχει του εν
λόγω συνυπολογισμού. Οι πληροφορίες τις οποίες ζητεί η εθνική φορολογική αρχή από τη δικαιούχο των μερισμάτων εταιρία περί
του φόρου, ο οποίος έπληξε πράγματι τα κέρδη της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας στο κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας
αυτής εταιρίας, είναι εγγενείς στην καθεαυτή λειτουργία της μεθόδου του συνυπολογισμού και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως υπερβολική
διοικητική επιβάρυνση.
3)
Το άρθρο 63 ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύει εθνική ρύθμιση η οποία, προς αποφυγή της διπλής οικονομικής
φορολογίας, απαλλάσσει του φόρου εταιριών τα μερίσματα χαρτοφυλακίου τα οποία λαμβάνει ημεδαπή εταιρία και διανέμονται από
άλλη ημεδαπή εταιρία, και, για τα μερίσματα τα οποία διανέμονται από εταιρία εγκατεστημένη σε τρίτο κράτος πλην κράτους συμβαλλομένου
στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο κράτους, της 2ας Μαΐου 1992, δεν προβλέπει ούτε την απαλλαγή των μερισμάτων
ούτε σύστημα συνυπολογισμού του φόρου που κατέβαλε η διανέμουσα εταιρία στο κράτος εγκαταστάσεώς της.
4)
Το άρθρο 63 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύει την πρακτική εθνικής φορολογικής αρχής η οποία, για τα μερίσματα από ορισμένες τρίτες χώρες,
εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού άνω ορισμένου ορίου συμμετοχής της δικαιούχου εταιρίας στο κεφάλαιο της διανέμουσας
εταιρίας και τη μέθοδο της απαλλαγής κάτω του ορίου αυτού, ενώ εφαρμόζει συστηματικώς τη μέθοδο της απαλλαγής για τα μερίσματα
ημεδαπής προελεύσεως, εφόσον, πάντως, οι σχετικοί μηχανισμοί προς αποφυγή ή μετριασμό της αλλεπάλληλης φορολογίας των διανεμομένων
κερδών καταλήγουν σε αντίστοιχο αποτέλεσμα. Το γεγονός ότι η εθνική φορολογική αρχή ζητεί πληροφορίες από τη δικαιούχο των
μερισμάτων εταιρία σχετικά με τον φόρο ο οποίος έπληξε πράγματι τα κέρδη της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας στο τρίτο κράτος
εγκαταστάσεως της εταιρίας αυτής είναι εγγενές στη λειτουργία της μεθόδου του συνυπολογισμού και δεν θίγει, καθεαυτό, την
ισοτιμία μεταξύ της μεθόδου της απαλλαγής και της μεθόδου του συνυπολογισμού.
5)
Το άρθρο 63 ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι:
–
απαγορεύει εθνική ρύθμιση η οποία παρέχει στις ημεδαπές εταιρίες τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις ζημίες που έχουν υποστεί
κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού έτους στα μεταγενέστερα φορολογικά έτη και αποτρέπει τη διπλή οικονομική φορολογία των μερισμάτων
εφαρμόζοντας τη μέθοδο της απαλλαγής στα μερίσματα ημεδαπής προελεύσεως, ενώ εφαρμόζει τη μέθοδο του συνυπολογισμού στα μερίσματα
τα οποία διανέμουν εταιρίες εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα, καθόσον η ρύθμιση αυτή δεν επιτρέπει, σε
περίπτωση εφαρμογής της μεθόδου του συνυπολογισμού, τη μεταφορά στα επόμενα φορολογικά έτη του συνυπολογισμού του φόρου εταιριών
ο οποίος καταβλήθηκε στο κράτος εγκαταστάσεως της διανέμουσας τα μερίσματα εταιρίας αν, για το φορολογικό έτος κατά τη διάρκεια
του οποίου η δικαιούχος εταιρία έλαβε τα μερίσματα αλλοδαπής προελεύσεως, η εν λόγω εταιρία υπέστη λειτουργική ζημία, και
–
δεν υποχρεώνει ένα κράτος μέλος να προβλέπει, στη φορολογική του νομοθεσία, τον συνυπολογισμό του επιβαλλομένου στα μερίσματα
φόρου μέσω παρακρατήσεως στην πηγή σε άλλο κράτος μέλος προς αποφυγή της διπλής νομικής φορολογίας των μερισμάτων τα οποία
λαμβάνει εταιρία εγκατεστημένη στο πρώτο κράτος μέλος, η δε φορολογία αυτή προκύπτει από την παράλληλη άσκηση, εκ μέρους των
οικείων κρατών μελών, της αντίστοιχης φορολογικής τους αρμοδιότητας.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.