CELEX: 62009TJ0088
Odpowiedzialność pozaumowna
Pomoc państwa
Decyzja Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego
Wzmianka szkodliwa dla spółki będącej osobą trzecią
Wystarczająco istotne naruszenie normy prawnej, która przyznaje uprawnienia jednostkom
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej
Szkody niemajątkowe
Szkody majątkowe
Związek przyczynowy
Odsetki za zwłokę i odsetki wyrównawcze

Okoliczności powstania sporu
Idromacchine Srl jest stocznią prowadzącą działalność w szczególności w zakresie kotlarstwa. Alessandro Capuzzo i Roberto
Capuzzo posiadają każdy po 50% kapitału zakładowego Idromacchine i pełnią w niej odpowiednio funkcje przewodniczącego rady
nadzorczej i oddelegowanego zarządcy. Idromacchine oraz Alessandro i Roberto Capuzzowie są łącznie zwani dalej „skarżącymi”.
W roku 2002 Cantiere navale De Poli SpA (zwana dalej „De Poli”) zamówiła od Idromacchine cztery duże zbiorniki przeznaczone
do transportu ciekłego gazu na statkach
C.188
i
C.189
, których budowę zapewniała De Poli.
Budowa okrętów
C.188
i
C.189
stanowiła przedmiot pomocy operacyjnej regulowanej przez rozporządzenie Rady (WE) nr 1540/98 z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie
pomocy państwa dla przemysłu stoczniowego (Dz.U. L 202, s. 1). Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia pomoc operacyjna
przyznawana stoczniom była dozwolona pod określonymi warunkami, w szczególności nie mogła być przyznana statkom dostarczonym
później niż w ciągu trzech lat od daty podpisania końcowej umowy w sprawie budowy statku. Jednakże na mocy art. 3 ust. 2 tego
rozporządzenia Komisja Wspólnot Europejskich mogła przedłużyć ten termin, w przypadku gdy było to uzasadnione techniczną złożonością
danego projektu stoczniowego lub opóźnieniami w programie pracy stoczni wynikającymi z niespodziewanych zakłóceń o poważnym
i uzasadnionym charakterze. Na takie przedłużenie terminu Komisja mogła udzielić zgody wyłącznie, jeśli dane państwo członkowskie
zgłosiło do niej, zgodnie z art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe
zasady stosowania art. 93 [WE] (Dz.U. L 83, s. 1), wniosek o przedłużenie.
W dniu 11 grudnia 2003 r. Republika Włoska, na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1540/98, zgłosiła Komisji wniosek
o przedłużenie początkowo przewidzianego terminu oddania do użytku statków, w tym statków
C.188
i
C.189
, których budowę w szczególności zapewniała De Poli.
W okresie między dniem 5 lutego i dniem 18 października 2004 r. Komisja wzywała władze włoskie do udzielenia dodatkowych informacji
dotyczących wniosku o przedłużenie początkowo przewidzianego terminu oddania statków do użytku. Na wezwania Komisji władze
te odpowiedziały w wyznaczonych terminach.
W dniu 30 grudnia 2004 r. Komisja przedstawiła Republice Włoskiej swoją decyzję C(2002) 5426 wersja ostateczna z dnia 30 grudnia
2004 r. „Pomoc państwa – Włochy – Pomoc państwa N 586/2003, N 587/2003, N 589/2003 i C 48/2004 (ex N 595/2003) – Przedłużenie
trzyletniego terminu oddania do użytku chemikaliowca – Zaproszenie do składania uwag zgodnie z art. 88 ust. 2 [WE]” (zwaną
dalej „sporną decyzją”).
W spornej decyzji Komisja, po pierwsze, na podstawie wstępnego badania zgłoszonej pomocy dokonała przedłużenia terminów oddania
do użytku przewidzianych dla statków budowanych przez De Poli, uznawszy, że warunki określone w art. 3 ust. 2 rozporządzenia
nr 1540/98 zostały spełnione, po drugie zaś zdecydowała o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 88
ust. 2 WE w sprawie wniosku o przedłużenie terminu oddania do użytku tankowca chemicznego budowanego przez inną stocznię.
W odniesieniu do badania przez Komisję wniosku o przedłużenie terminów oddania do użytku przewidzianych dla statków budowanych
przez De Poli w pkt 10 ppkt (iii) spornej decyzji Komisja stwierdziła, co następuje:
„Jeśli chodzi o statki
C.196
i
C.197
, stocznia zamówiła u Idromacchine […] jednego z głównych producentów zbiorników, budowę zbiorników transportowych dla statków
C.188
i
C.189
, będących statkami bliźniaczymi dla konstrukcji
C.196
i
C.197
. W trakcie budowy statków
C.188
i
C.189
RINA (Registro italiano navale) włoski podmiot odpowiedzialny za certyfikację uznał wspomniane zbiorniki, których budowa przez
Idromacchine trwała, za niezgodne z wymogami ze względu na wystąpienie wad.
[…] Zbiorniki przeznaczone początkowo dla statków
C.188
i
C.189
, ponownie zamówione u nowego producenta, miały zatem zostać zainstalowane na statkach
C.197
i
C.196
, co powoduje opóźnienie przekraczające ogółem o sześć miesięcy termin oddania do użytku przypadający na dzień 31 grudnia
2003 r.
Zbiorniki transportowe stanowią element niezbędny, aby statek został dopuszczony do transportu ciekłego gazu [; władze włoskie]
potwierdzają, że zbiorniki wykorzystywane na statkach
C.188
[i]
C.189
– oraz na bliźniaczych statkach
C.196
i
C.197
– muszą spełniać surowe normy jakości i bezpieczeństwa w dziedzinie żeglugi. Ponadto według oświadczenia władz włoskich,
ze względu na doświadczenie Idromacchine stocznia [zarządzana przez De Poli] nie mogła przewidzieć, że RINA wyrazi negatywną
opinię na temat zgodności zbiorników statków
C.188
i
C.189
z wymogami. Władze włoskie wyjaśniły również, że wobec wystąpienia tej przeszkody stocznia natychmiast rozpoczęła poszukiwanie
na rynku innych dostawców. Spółka [G.] była jedynym dostawcą zgadzającym się zbudować nowe zbiorniki, które – jak się wydaje
– nie mogły zostać dostarczone przed dniem 31 stycznia 2004 r. i dniem 31 marca 2004 r., wskutek czego stocznia zmuszona była
wystąpić o przedłużenie terminu oddania do użytku.
[…]”.
W pkt 28 akapit trzeci spornej decyzji Komisja stwierdza, że „co się tyczy zbiorników, należy wskazać, iż niemożność producenta
zbiorników – Idromacchine – zbudowania zbiorników (zasadniczego elementu statku) zgodnych z wymaganymi normami certyfikacyjnymi
i wynikająca z niej niemożność oddania statków do użytku w uzgodnionych terminach jest co najmniej wyjątkowa”.
Komisja uznaje, w pkt 29 akapit trzeci spornej decyzji, że „jeśli chodzi o zbiorniki, należy stwierdzić, że problemy wynikłe
z niemożności dostarczenia przez Idromacchine zbiorników – elementów koniecznych dla wykorzystywania statku w celach handlowych
w dozwolonych warunkach użytkowania – również były niemożliwe do przewidzenia”.
Punkt 31 spornej decyzji brzmi następująco:
„Producent nie był w stanie dostarczyć zbiorników zgodnie ze zobowiązaniami umownymi i stocznia musiała zamówić te elementy
u innego dostawcy, w konsekwencji opóźniając ukończenie statków
C.196
i
C.197
[…]. Uchybienie terminowi dostawy niezbędnego wyposażenia jest niezależne od woli [De Poli, która] nie miała środków, aby
temu przeciwdziałać […]”.
Ponadto w tabeli 1 w spornej decyzji wskazane zostało między innymi, że „niezdatność do użytku wadliwych zbiorników bliźniaczych
statków
C.188
i
C.189
, będących w bardziej zaawansowanej fazie budowy, zmusiła stocznię do zamontowania na nich zbiorników przeznaczonych dla statków
C.196
i
C.197
”.
Wreszcie akapit ostatni spornej decyzji przekazanej Republice Włoskiej w dniu 30 grudnia 2004 r. wskazuje, co następuje:
„Jeżeli niniejsze pismo zawiera informacje poufne, które nie powinny zostać ujawnione, należy powiadomić o tym Komisję w terminie
15 dni roboczych od dnia jego doręczenia. W razie niezłożenia we wskazanym terminie uzasadnionego wniosku w tej sprawie Komisja
będzie uważała, że wyrażono zgodę na opublikowanie pełnego tekstu pisma w autentycznej wersji językowej pod następującym adresem
internetowym”.
Władze włoskie nie złożyły do Komisji wniosków o nieujawnianie określonych informacji zawartych w spornej decyzji ze względu
na ich poufność.
Sporna decyzja została opublikowana w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
w dniu 18 lutego 2005 r. (Dz.U. C 42, s. 15).

Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 27 lutego 2009 r. skarżący wnieśli niniejszą skargę o odszkodowanie.
W dniu 11 marca 2009 r. prezes drugiej izby Sądu oddalił wniosek o zachowanie anonimowości i poufności danych złożony przez
skarżących. W dniu 2 kwietnia 2009 r. na wniosek tych ostatnich potwierdził oddalenie ich pierwotnego wniosku o zachowanie
anonimowości i poufności danych.
Ze względu na zmianę składu izb Sądu sędzia sprawozdawca został przydzielony do czwartej izby, której w związku z tym przydzielono
niniejszą sprawę.
Na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. zostały wysłuchane wystąpienia stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu.
Skarżący wnoszą do Sądu o:
–        nakazanie Komisji, tytułem poniesionej przez nich szkody majątkowej, zapłaty odszkodowania w kwocie 5 459 641,28 EUR lub ewentualnie
innej kwoty określonej przez Sąd, rewaloryzowanej od dnia opublikowania spornej decyzji do dnia ogłoszenia wyroku i powiększonej
o odsetki za zwłokę liczone od dnia ogłoszenia wyroku do dnia całkowitej zapłaty tej kwoty, zgodnie ze stopą procentową stosowaną
przez Europejski Bank Centralny (EBC) do podstawowych operacji refinansujących, powiększoną o dwa punkty procentowe;
–        nakazanie Komisji, tytułem poniesionej przez nich szkody niemajątkowej, zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz Idromacchine
i zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz A. i R. Capuzzów, w kwotach określonych ex aequo et bono, odpowiadających przykładowo
znacznej części, rzędu od 30% do 50%, kwoty odszkodowania przyznanego tytułem szkody majątkowej, rewaloryzowanej od dnia opublikowania
spornej decyzji do dnia ogłoszenia wyroku i powiększonej o odsetki za zwłokę liczone od dnia ogłoszenia wyroku do dnia całkowitej
zapłaty tej kwoty, zgodnie ze stopą procentową stosowaną przez EBC do podstawowych operacji refinansujących, powiększoną o dwa
punkty procentowe;
–        nakazanie Komisji przywrócenia wizerunku Idromacchine oraz A. i R. Capuzzów w sposób uznany przez Sąd za najbardziej właściwy,
taki jak publikacja ad hoc w Dzienniku Urzędowym lub pismo skierowane do największych podmiotów w sektorze, nakazując sprostowanie
informacji dotyczących Idromacchine zawartych w spornej decyzji;
–        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Komisja wnosi do Sądu o:
–        oddalenie skargi;
–        obciążenie skarżących kosztami postępowania.

Co do prawa
Na mocy art. 288 akapit drugi WE w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnota Europejska powinna naprawić, zgodnie
z zasadami ogólnymi, wspólnymi dla praw państw członkowskich, szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy
wykonywaniu ich funkcji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem powstanie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE
z tytułu bezprawnego zachowania jej organów jest podporządkowane łącznemu spełnieniu wszystkich przesłanek, a mianowicie:
bezprawnego zachowania zarzucanego instytucji, rzeczywistego charakteru szkody oraz istnienia związku przyczynowego między
zarzucanym zachowaniem a podnoszoną szkodą (wyrok Trybunału z dnia 29 września 1982 r. w sprawie 26/81 Oleifici Mediterranei
przeciwko EWG, Rec. s. 3057, pkt 16; wyrok Sądu z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie T‑383/00 Beamglow przeciwko Parlamentowi
i in., Zb.Orz. s. II‑5459, pkt 95).
W odniesieniu do przesłanki dotyczącej bezprawnego postępowania zarzucanego danej instytucji lub danemu organowi orzecznictwo
wymaga ustalenia, że nastąpiło wystarczająco istotne naruszenie normy prawnej przyznającej jednostkom uprawnienia (wyrok Trybunału
z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie C‑352/98 P Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5291, pkt 42). Jeśli chodzi o przesłankę
wystarczająco istotnego naruszenia prawa, rozstrzygającym kryterium pozwalającym uznać ją za spełnioną jest oczywiste i poważne
wykroczenie przez zainteresowaną instytucję lub zainteresowany organ Wspólnoty poza przysługujący im zakres swobodnego uznania.
W sytuacji gdy instytucji tej lub temu organowi przysługuje jedynie bardzo ograniczony zakres swobodnego uznania lub nie mają
go one wcale, jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego może wystarczyć do wykazania, iż nastąpiło wystarczająco istotne
naruszenie prawa (wyrok Trybunału z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie C‑312/00 P Komisja przeciwko Camar i Tico, Rec. s. I‑11355,
pkt 54; wyrok Sądu z dnia 12 lipca 2001 r. w sprawach połączonych T‑198/95, T‑171/96, T‑230/97, T‑174/98 i T‑225/99 Comafrica
i Dole Fresh Fruit Europe przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1975, pkt 134).
Następnie, co się tyczy przesłanki rzeczywistego charakteru szkody, odpowiedzialność Wspólnoty powstaje wyłącznie, jeżeli
skarżący faktycznie odniósł szkodę „rzeczywistą i pewną” (wyroki Trybunału z dnia 27 stycznia 1982 r.: w sprawach połączonych
256/80, 257/80, 265/80, 267/80 i 5/81 Birra Wührer i in. przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. 85, pkt 9; w sprawie 51/81 De
Franceschi przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. 117, pkt 9; wyrok Sądu z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie T‑108/94 Candiotte
przeciwko Radzie, Rec. s. II‑87, pkt 54). Na skarżącym ciąży obowiązek przedstawienia sądowi wspólnotowemu dowodów pozwalających
na ustalenie istnienia i rozmiaru takiej szkody (wyrok Trybunału z dnia 21 maja 1976 r. w sprawie 26/74 Roquette Frères przeciwko
Komisji, Rec. s. 677, pkt 22–24; wyrok Sądu z dnia 9 stycznia 1996 r. w sprawie T‑575/93 Koelman przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1,
pkt 97).
Wreszcie, jeśli chodzi o przesłankę dotyczącą istnienia związku przyczynowego pomiędzy zarzucanym zachowaniem i powoływaną
szkodą, wspomniana szkoda musi wynikać w sposób wystarczająco bezpośredni z zarzucanego zachowania, a zachowanie to musi stanowić
bezpośrednią przyczynę szkody, nie istnieje natomiast obowiązek naprawienia wszelkich, nawet odległych, szkodliwych konsekwencji
niezgodnej z prawem sytuacji (zob. wyrok Trybunału: z dnia 4 października 1979 r. w sprawach połączonych 64/76, 113/76, 167/78,
239/78, 27/79, 28/79 i 45/79 Dumortier i in. przeciwko Radzie, Rec. s. 3091, pkt 21; wyrok Sądu z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie
T‑279/03 Galileo International Technology i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1291, pkt 130 i przytoczone tam orzecznictwo).
Do skarżącego należy dostarczenie dowodu istnienia związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem i powoływaną szkodą
(zob. wyrok Sądu z dnia 30 września 1998 r. w sprawie T‑149/96 Coldiretti i in. przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. II‑3841,
pkt 101 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jeśli jedna z trzech przesłanek powstania odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty nie jest spełniona, roszczenia odszkodowawcze
powinny być oddalone, bez konieczności badania, czy spełnione są dwie pozostałe przesłanki (wyrok Sądu z dnia 20 lutego 2002 r.
w sprawie T‑170/00 Förde‑Reederei przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. II‑515, pkt 37; zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia
15 września 1994 r. w sprawie C‑146/91 KYDEP przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. I‑4199, pkt 81). Ponadto sąd wspólnotowy
nie jest zobowiązany do przeprowadzania badania w określonym porządku (wyrok Trybunału z dnia 9 września 1999 r. w sprawie
C‑257/98 P Lucaccioni przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5251, pkt 13).
W niniejszej sprawie skarżący twierdzą, że ponieśli szkody niemajątkowe i majątkowe, za które żądają odszkodowania. Sąd uważa
za wskazane zbadanie w pierwszej kolejności żądania naprawienia ich szkód niemajątkowych, a następnie żądania naprawienia
ich szkód majątkowych.
1.
W przedmiocie żądania naprawienia szkód niemajątkowych
Według skarżących zarówno Idromacchine, jak i A. oraz R. Capuzzowie ponieśli szkody niemajątkowe, za które powinno zostać
wypłacone zadośćuczynienie.

W przedmiocie szkody niemajątkowej poniesionej przez Idromacchine
Jeśli chodzi o szkodę niemajątkową jakoby poniesioną przez Idromacchine, należy zbadać przesłanki powstania odpowiedzialności
Wspólnoty, najpierw przesłankę dotyczącą bezprawnego zachowania zarzucanego Komisji, następnie przesłankę związaną z rzeczywistym
charakterem szkody, wreszcie przesłankę odnoszącą się do istnienia związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem i powoływaną
szkodą. Jedynie w sytuacji, gdy wymienione przesłanki są spełnione, należy następnie zbadać zakres zadośćuczynienia należnego
z tego tytułu Idromacchine.
W przedmiocie niezgodnego z prawem zachowania zarzucanego Komisji
W swoich pismach skarżący w istocie zarzucają Komisji dwa bezprawne zachowania.
Co się tyczy pierwszego rodzaju bezprawnego zachowania zarzucanego Komisji, skarżący wskazują naruszenia zasady dobrego administrowania,
zasady należytej staranności i zasady przestrzegania prawa do obrony, na mocy których Komisja powinna była dać Idromacchine
możliwość przedstawienia jej swoich uwag przed wydaniem spornej decyzji, aby Idromacchine mogła wykazać brak odpowiedzialności
ciążącej na niej z tytułu opóźnienia w dostawie przedmiotowych zbiorników.
Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem postępowanie w sprawie kontroli pomocy państwa jest, ze względu
na jego ogólną systematykę, postępowaniem wszczynanym w stosunku do państwa członkowskiego odpowiedzialnego – w ramach jego
zobowiązań wspólnotowych – za przyznanie pomocy (zob. wyrok Trybunału z dnia 24 września 2002 r. w sprawach połączonych C‑74/00 P
i C‑75/00 P Falck i Acciaierie di Bolzano przeciwko Komisji, Rec. s. II‑7869, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo).
Co więcej, w postępowaniu w sprawie kontroli pomocy państwa zainteresowane strony inne niż państwo członkowskie nie mogą rościć
sobie prawa do kontradyktoryjnej debaty z Komisją, takiej jak debata otwarta w stosunku do danego państwa członkowskiego (zob.
ww. w pkt 33 wyrok w sprawach połączonych Falck i Acciaierie di Bolzano przeciwko Komisji, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo).
Wreszcie w ramach postępowania kontrolnego w sprawie pomocy państwa przewidzianego w art. 88 WE należy odróżnić, po pierwsze,
wstępną fazę badania pomocy ustanowioną w ust. 3 tego postanowienia, mającą na celu jedynie umożliwienie Komisji sformułowania
wstępnej opinii w sprawie częściowej lub całkowitej zgodności danej pomocy, a po drugie, fazę postępowania wyjaśniającego,
o której stanowi art. 88 ust. 2 WE. Tylko w ramach tej drugiej fazy, która ma umożliwić Komisji uzyskanie kompletnych informacji
o całości danych w sprawie, traktat WE nakłada na Komisję obowiązek wezwania zainteresowanych stron do przedstawienia uwag
(zob. wyrok Trybunału z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie C‑78/03 P Komisja przeciwko Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum,
Zb.Orz. s. I‑10737, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
Z orzecznictwa przedstawionego w pkt 33–35 powyżej wynika, że Komisja, która w spornej decyzji udzieliła zgody na przedłużenie
terminów na budowę statków budowanych przez De Poli, nie była w żadnym razie zobowiązana, na etapie wstępnego badania rozpatrywanej
pomocy, do wysłuchania Idromacchine. Co więcej, ta ostatnia nie była stroną trzecią mającą interes prawny w postępowaniu,
gdyż nie była ani beneficjentem, ani konkurentem beneficjenta rzeczonej pomocy.
Podniesione przez skarżących argumenty nie podważają tego twierdzenia.
Po pierwsze, argument, zgodnie z którym Komisja w istocie doszłaby do wniosków innych niż przyjęte w spornej decyzji, gdyby
przed jej wydaniem wysłuchała Idromacchine, należy oddalić jako bezskuteczny. Argument ten nie podważa bowiem w żadnym wypadku
wniosku zawartego w pkt 36 powyżej, w myśl którego na etapie wstępnego badania przedmiotowej pomocy Komisja nie była zobowiązana
do wysłuchania Idromacchine.
Po drugie, argument, jakoby okoliczności faktyczne niniejszej sprawy powinny doprowadzić Sąd do stwierdzenia naruszenia prawa
do obrony, tak jak uczynił to w podobnych okolicznościach w wyroku z dnia 24 września 2008 r. w sprawie T‑412/05 M przeciwko
Rzecznikowi Praw Obywatelskich, niepublikowanym w Zbiorze, pkt 133, 136, należy oddalić jako bezzasadny. W wyroku tym Sąd
stwierdził bowiem, że Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich naruszył zasadę kontradyktoryjności poprzez imienne wskazanie
urzędnika w jednej ze swoich decyzji w sprawie przypadku niewłaściwego administrowania bez wcześniejszego jego wysłuchania,
do czego był zobowiązany na mocy obowiązujących go przepisów prawnych. Jednak, w odróżnieniu od okoliczności tamtej sprawy,
w niniejszej sprawie Komisja nie miała obowiązku wysłuchania Idromacchine przed wydaniem spornej decyzji.
Zatem w zakresie, w jakim skarżący podnoszą, że poprzez zaniechanie wysłuchania Idromacchine przed wydaniem spornej decyzji
Komisja naruszyła zasadę dobrego administrowania oraz wynikające z niej zasady należytej staranności i przestrzegania prawa
do obrony, zastrzeżenia te należy oddalić jako bezzasadne.
Jeśli chodzi o drugie bezprawne działanie zarzucane Komisji, skarżący podnoszą, po pierwsze, naruszenie tajemnicy zawodowej
za względu na to, że Komisja nie powinna była w spornej decyzji imiennie przypisać Idromacchine w szczególności niezgodnego
z prawem zachowania, a po drugie, naruszenia zasady proporcjonalności, ponieważ ich zdaniem nie istniała konieczność wymienienia
jej firmy w tej decyzji. Uważają oni, że nawet gdyby należało uznać, iż Idromacchine była odpowiedzialna za opóźnienia w oddaniu
do użytku statków budowanych przez De Poli lub że nie dostarczyła zbiorników zgodnych z obowiązującymi normami, nie zmieniałoby
to faktu, że Komisja niesłusznie ujawniła firmę Idromacchine w opublikowanej w Dzienniku Urzędowym spornej decyzji, pomimo
że ujawnienie to nie było w tym wypadku konieczne.
W tym względzie należy przypomnieć, że na mocy art. 287 WE członkowie instytucji Wspólnoty, członkowie komitetów, jak również
urzędnicy i inni pracownicy Wspólnoty są zobowiązani, również po zaprzestaniu pełnienia swoich funkcji, nie ujawniać informacji
objętych ze względu na swój charakter tajemnicą zawodową, a zwłaszcza informacji dotyczących przedsiębiorstw i ich stosunków
handlowych lub kosztów własnych.
Rozporządzenie nr 659/1999 potwierdza obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej przez Komisję w ramach badania przez nią pomocy
państwa. W zakończeniu motywu 21 przewiduje ono, że „Komisja przy podawaniu do publicznej wiadomości informacji o swoich decyzjach
powinna przestrzegać zasad dotyczących tajemnicy zawodowej zgodnie z art. [287 WE]”. Artykuł 24 tego rozporządzenia stanowi,
że „Komisja i państwa członkowskie, ich urzędnicy i inni pracownicy, włącznie z niezależnymi biegłymi wyznaczonymi przez Komisję,
nie mogą ujawniać informacji, w których posiadanie weszli w wyniku zastosowania niniejszego rozporządzenia i które są objęte
obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej”.
Ani art. 287 WE, ani rozporządzenie nr 659/1999 nie wskazują wyraźnie, jakie informacje, oprócz tajemnicy handlowej, są objęte
tajemnicą zawodową.
Zgodnie z orzecznictwem informacjami objętymi tajemnicą zawodową mogą być zarówno informacje poufne, jak i tajemnice handlowe
(wyrok Sądu z dnia 18 września 1996 r. w sprawie T‑353/94 Postbank przeciwko Komisji, Rec. s. II‑921, pkt 86). Ogólnie, jeśli
chodzi o charakter tajemnicy handlowej i innych informacji objętych tajemnicą zawodową, przede wszystkim konieczne jest, by
te tajemnice handlowe lub poufne informacje były znane jedynie ograniczonej liczbie osób. Następnie musi chodzić o informacje,
których ujawnienie może wyrządzić poważną szkodę osobie, która ich dostarczyła, lub osobie trzeciej. Wreszcie konieczne jest,
by interesy, które mogą zostać naruszone na skutek ujawnienia informacji, zasługiwały obiektywnie na ochronę. Ocena poufnego
charakteru informacji wymaga zatem wyważenia poszczególnych uzasadnionych interesów, które sprzeciwiają się jej ujawnieniu,
oraz interesu ogólnego, który wymaga, by instytucje Wspólnoty działały z możliwie najwyższym poszanowaniem zasady otwartości
(zob. wyroki Sądu: z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie T‑198/03 Bank Austria Creditanstalt przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1429,
pkt 71; z dnia 12 października 2007 r. w sprawie T‑474/04 Pergan Hilfsstoffe für industrielle Prozesse przeciwko Komisji,
Rec. s. II‑4225, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo).
Należy zatem zbadać, w świetle przedstawionych w pkt 42–45 powyżej przepisów i orzecznictwa, czy – jak twierdzą skarżący –
Komisja naruszyła ciążący na niej obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej poprzez imienne wskazanie w spornej decyzji, że
Idromacchine nie dostarczyła zbiorników zgodnych z obowiązującymi normami i że nie przestrzegała ona swoich zobowiązań umownych.
W niniejszej sprawie, po pierwsze, należy stwierdzić, że informacja, jakoby w istocie Idromacchine nie była w stanie dostarczyć
na rzecz De Poli zbiorników zgodnych z obowiązującymi normami i warunkami umownymi, została przekazana Komisji przez Republikę
Włoską jedynie dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawie badania przedmiotowej pomocy. Ponadto informacja ta dotyczy,
jak w istocie słusznie wskazują skarżący, przebiegu stosunków handlowych pomiędzy dwiema spółkami. Treść tych informacji ma
zatem, w wypadku niniejszej sprawy, charakter poufny.
Po drugie, ujawnienie informacji, o której mowa w pkt 46 powyżej, mogło spowodować poniesienie przez Idromacchine poważnej
szkody. Niezależnie bowiem od tego, czy uznając, iż ta ostatnia dopuściła się niezgodnego z prawem zachowania przy wykonywaniu
swoich zobowiązań umownych wobec De Poli, Komisja popełniła błąd w ocenie okoliczności faktycznych lub też go nie popełniła,
należy stwierdzić, że w każdym razie ujawnienie przez Komisję w spornej decyzji faktów i ocen w niekorzystny sposób przedstawiających
imiennie Idromacchine mogło spowodować poniesienie przez Idromacchine poważnej szkody.
Po trzecie, ponieważ ujawnienie informacji, o której mowa w pkt 46 powyżej, mogło naruszyć reputację i wizerunek Idromacchine,
interes tej ostatniej polegający na nieujawnianiu tej informacji zasługiwał obiektywnie na ochronę.
Po czwarte, z porównania z jednej strony uzasadnionego interesu Idromacchine polegającego na tym, aby jej firma nie została
ujawniona w spornej decyzji, i z drugiej strony interesu ogólnego wynika, że takie ujawnienie było nieproporcjonalne w odniesieniu
do celu spornej decyzji.
W tym względzie przede wszystkim należy bowiem wskazać, że zasada otwartości i wymóg przejrzystości działania instytucji,
wyrażone w art. 1 UE oraz w art. 254 WE i 255 WE, wymagają w niniejszym przypadku, aby w ramach badania pomocy państwa przyznanej
na rzecz De Poli Komisja wyraźnie ustosunkowała się w spornej decyzji do zagadnienia, czy opóźnienie w budowie przedmiotowych
statków było wynikiem zachowania osób trzecich innych niż De Poli. Wystarczyłoby jednak, gdyby Komisja odniosła się do uchybienia
zobowiązaniom umownym albo – ujmując rzecz w sposób bardzo ogólny – ze strony dostawcy istotnego elementu przedmiotowych statków,
albo, w wypadku niniejszej sprawy – wyrażając się bardziej szczegółowo – ze strony dostawcy przedmiotowych zbiorników, przy
czym ani w jednej, ani w drugiej z tych sytuacji wskazanie firmy tego dostawcy nie było konieczne, w związku z czym ochrona
słusznych interesów tego ostatniego mogła zostać zapewniona.
Ponadto argumenty podniesione przez Komisję w celu wykazania, że nie popełniła błędu, ujawniając w spornej decyzji firmę Idromacchine,
nie mogą zostać uwzględnione.
Po pierwsze, w zakresie, w jakim Komisja stwierdza, w odpowiedzi na pytania zadane przez Sąd na rozprawie, że było „wskazane,
z punktu widzenia uzasadnienia [spornej] decyzji” podanie firmy budowniczego przedmiotowych zbiorników, który był „wyjątkowo
wiarygodny [, ale] tym razem stał się powodem opóźnienia”, argument ten należy odrzucić jako bezzasadny. W ramach oceny przedmiotowej
pomocy, na podstawie której została wydana sporna decyzja, istotne znaczenie miało jedynie ustalenie, czy Republika Włoska
w wystarczający sposób uzasadniła opóźnienia De Poli przy oddaniu statków do użytku, natomiast ujawnienie tożsamości jednego
lub kilku dostawców, których niezgodne z prawem zachowania mogły ewentualnie uzasadniać te opóźnienia, nie miało żadnego wpływu
na stwierdzenie dokonane przez Komisję w spornej decyzji.
Po drugie, w zakresie, w jakim Komisja podnosi, że niewskazanie w spornej decyzji firmy przedmiotowego dostawcy zbiorników
nie zapobiegłoby poznaniu przez ogół odbiorców jego tożsamości ze względu na fakt, że sektor gospodarczy, którego sprawa ta
dotyczyła, był bardzo ograniczony, że tworzyły go wyspecjalizowane podmioty oraz że istniał nagłośniony przez prasę spór pomiędzy
De Poli i Idromacchine toczący się przed Tribunale di Venezia (sądem w Wenecji) (Włochy), również te argumenty należy odrzucić
jako bezzasadne. Okoliczności te nie podważają bowiem twierdzenia, iż Komisja, wskazując Idromacchine jako pomiot odpowiedzialny
za opóźnienie oddania do użytku, ujawniła w spornej decyzji fakty i oceny w niekorzystny sposób przedstawiające imiennie tę
ostatnią jako niebędącą w stanie dostarczyć na rzecz De Poli produkty zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich
zobowiązań umownych, mimo że takie ujawnienie nie było konieczne ze względu na przedmiot spornej decyzji.
Wreszcie argumenty Komisji, zgodnie z którymi – po pierwsze – ograniczyła się ona do wydania spornej decyzji na podstawie informacji
przekazanych jej przez Republikę Włoską, a – po drugie – z art. 24 i 25 rozporządzenia nr 659/1999 oraz z pkt 25 i nast. komunikatu
Komisji C(2003) 4582 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie tajemnicy zawodowej w decyzjach dotyczących pomocy państwa (Dz.U. C 297,
s. 6) wynika, że na Republice Włoskiej ciążyło wskazanie informacji, które uważała za objęte tajemnicą zawodową, należy odrzucić
jako bezzasadne. Choć bowiem przepisy te przewidują w istocie, że o swojej decyzji Komisja zawiadamia zainteresowane państwo
członkowskie, które ma wówczas co do zasady 15 dni na podniesienie poufności informacji uważanych przez nie za objęte tajemnicą
zawodową, nie zwalniają one jednak Komisji ze spoczywającego na niej na mocy art. 287 WE obowiązku nieujawniania tajemnicy
zawodowej i nie stoją na przeszkodzie temu, aby Komisja z własnej inicjatywy postanowiła nie ujawniać informacji, które uważa
za objęte tajemnicą zawodową, pomimo że nie otrzymała takiego wniosku od państwa członkowskiego, którego decyzja ta dotyczy.
Co więcej, nawet przy założeniu, że przekazując Komisji nieprawdziwe informacje i nie informując jej o poufnym charakterze
informacji dotyczących przebiegu stosunków handlowych między Idromacchine i De Poli, Republika Włoska działała niezgodnie
z prawem, takie niezgodne z prawem zachowanie nie może podważyć twierdzenia, iż Komisja mogła jednak z własnej inicjatywy
postanowić nie ujawniać informacji objętych tajemnicą zawodową.
Wobec tego ujawnienie w spornej decyzji faktów i ocen przedstawiających imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć
na rzecz De Poli produkty zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych stanowi naruszenie
obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przewidzianego w art. 287 WE. Ponieważ obowiązek ten ma na celu ochronę praw przyznanych
jednostkom i Komisji nie przysługuje szeroki zakres uznania przy określeniu, czy w danym przypadku zachodzi potrzeba odstąpienia
od zasady poufności, należy stwierdzić, że to naruszenie prawa wspólnotowego stanowi wystarczająco istotne naruszenie w rozumieniu
orzecznictwa przywołanego w pkt 24 powyżej.
W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że poprzez naruszenie spoczywającego na niej obowiązku zachowania
tajemnicy zawodowej Komisja dopuściła się zachowania niezgodnego z prawem, które mogło spowodować powstanie odpowiedzialności
pozaumownej Wspólnoty w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE.
W tych okolicznościach zbadanie ostatniego zastrzeżenia skarżących, zgodnie z którym Komisja naruszyła też zasadę proporcjonalności
poprzez ujawnienie w spornej decyzji faktów i ocen przedstawiających imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć
na rzecz De Poli produkty zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych jest bezprzedmiotowe.
Nawet gdyby zostało bowiem stwierdzone, że zasada proporcjonalności została naruszona, w niniejszym wypadku nie umożliwiłoby
to jednak skarżącym otrzymania z tytułu szkód, na które się powołują, zadośćuczynienia pieniężnego, którego charakter lub
wysokość wykraczałyby ponad to, co mogłyby uzyskać z tytułu naruszenia przez Komisję spoczywającego na niej obowiązku zachowania
tajemnicy zawodowej. Nie zachodzi zatem potrzeba rozpatrzenia tego zastrzeżenia.
W przedmiocie rzeczywistego charakteru szkody
Skarżący podnoszą w istocie, że Idromacchine poniosła szkodę niemajątkową związaną z naruszeniem jej wizerunku i reputacji,
ponieważ została imiennie przedstawiona w spornej decyzji jako niebędąca w stanie dostarczyć na rzecz De Poli produkty zgodne
z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych.
W tym względzie należy stwierdzić, że jak wynika z zawartych w spornej decyzji wzmianek przedstawionych w pkt 8–12 powyżej,
Komisja przedstawiła imiennie Idromacchine jako niezdolną do zbudowania zbiorników zgodnych z normami certyfikacyjnymi [zob.
pkt 10 ppkt (iii), pkt 28 akapit trzeci i pkt 29 akapit trzeci spornej decyzji] i jako niebędącą w stanie dostarczyć przedmiotowe
zbiorniki zgodnie ze spoczywającymi na niej zobowiązaniami umownymi (zob. pkt 31 spornej decyzji), wobec czego, aby uzyskać
pożądany efekt, De Poli była zmuszona skorzystać z usług innego przedsiębiorstwa. Ponieważ takie informacje w sposób niekorzystny
przedstawiają Idromacchine jako przedsiębiorstwo niezdolne do świadczenia usług zgodnych z obowiązującymi normami, a zatem
do wywiązania się ze spoczywających na nim zobowiązań umownych, mogą one naruszyć jej wizerunek i reputację, które same w sobie
mają wartość handlową, czemu zresztą Komisja w swoich pismach nie zaprzecza.
Ponadto należy wyjaśnić, że – podobnie w ww. w pkt 39 wyroku w sprawie M przeciwko Rzecznikowi Praw Obywatelskich, w pkt 150
Sąd stwierdził, że samo opublikowanie na stronie internetowej Rzecznika decyzji imiennie wiążącej skarżącego we wspomnianej
sprawie z wypadkiem złego administrowania miało na tego ostatniego rzeczywisty i pewny wpływ – samo opublikowanie w Dzienniku
Urzędowym informacji dotyczących imiennie Idromacchine zawartych w spornej decyzji wystarczy, aby wykazać rzeczywisty i pewny
charakter poniesionej przez nią szkody.
Ponadto, nawet przy założeniu, że – jak podniosła na rozprawie Komisja – należałoby uznać, iż nie popełniła ona błędu w ocenie,
stwierdzając w spornej decyzji, że zachowanie Idromacchine w jej stosunkach handlowych z De Poli było niezgodne z prawem,
niemniej fakty i oceny przedstawiające imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć na rzecz De Poli produkty
zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych szkodzą wizerunkowi i reputacji Idromacchine.
Co więcej, szkoda dotyczy Idromacchine i jest odrębna od szkody wynikającej z ewentualnych błędów w ocenie, jakie mogła popełnić
Komisja lub Republika Włoska, stwierdzając, że Idromacchine była odpowiedzialna za opóźnienia przy dostawie przedmiotowych
zbiorników.
Wobec tego należy stwierdzić, że wizerunek i reputacja Idromacchine zostały naruszone.
W przedmiocie istnienia związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem i podnoszoną szkodą
Skarżący twierdzą w istocie, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między – z jednej strony – naruszeniami obowiązku
zachowania tajemnicy zawodowej oraz zasady proporcjonalności i – z drugiej strony – naruszeniem wizerunku i reputacji Idromacchine.
W tym względzie należy stwierdzić, że wizerunek i reputacja Idromacchine nie zostałyby naruszone, gdyby Komisja nie ujawniła
w spornej decyzji faktów i ocen przedstawiających imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć na rzecz De Poli
produkty zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych. Argumenty Komisji, jakoby nie istniał
wystarczająco bezpośredni związek przyczynowy między jej rzekomym zachowaniem niezgodnym z prawem i szkodą podnoszoną przez
skarżących, nie mogą zostać uwzględnione.
Po pierwsze, w zakresie, w jakim Komisja podnosi, że szkody poniesione przez skarżących można przypisać albo De Poli, która
w postępowaniu w sprawie pomocy państwa twierdziła, że opóźnienia w budowie statków były spowodowane w szczególności zachowaniem
Idromacchine, albo Republice Włoskiej, która przekazała Komisji błędne informacje, argumenty te należy odrzucić jako bezzasadne.
Nawet gdyby bowiem należało uznać, że De Poli dostarczyła błędnych informacji dotyczących Idromacchine Republice Włoskiej,
która z jednej strony niesłusznie przekazała je Komisji, a z drugiej strony nie poinformowała tej ostatniej, że informacje
te powinny być objęte tajemnicą zawodową, niemniej jednak bezpośrednia przyczyna szkody poniesionej w tym względzie przez
Idromacchine wynika nie z rzekomo błędnych informacji dostarczonych przez De Poli lub przez Republikę Włoską, lecz z faktu,
że Komisja ujawniła w spornej decyzji fakty i oceny przedstawiające imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć
na rzecz de Poli produkty spełniające obowiązujące normy i wywiązać się ze swoich zobowiązań umownych, choć ze względu na
przedmiot spornej decyzji nie było to konieczne.
Po drugie, wbrew temu, co stwierdziła Komisja na rozprawie – po tym, jak w odpowiedzi na ustne pytania Sądu skarżący wyjaśnili,
że Tribunale di Venezia wydał w grudniu 2009 r. wyrok, zgodnie z którym zachowanie De Poli przy wykonywaniu jej zobowiązań
umownych wobec Idromacchine nie było niezgodne z prawem – wyrok ten nie ma wpływu na stwierdzenie, że wizerunek i reputacja
Idromacchine nie zostałyby naruszone, gdyby Komisja nie ujawniła jej firmy w spornej decyzji.
W świetle całości rozważań przedstawionych w pkt 31–68 powyżej należy stwierdzić, że trzy przesłanki powstania odpowiedzialności
pozaumownej Wspólnoty w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE są spełnione, a zatem należy określić wysokość zadośćuczynienia
pieniężnego, które powinno zostać przyznane na rzecz Idromacchine tytułem naprawienia poniesionej przez nią szkody niemajątkowej.
W przedmiocie naprawienia szkody niemajątkowej poniesionej przez Idromacchine
Mając na względzie naprawienie naruszenia wizerunku i reputacji Idromacchine, skarżący zasadniczo żądają przede wszystkim
zadośćuczynienia pieniężnego określonego ex aequo et bono, następnie przyznania odsetek wyrównawczych za okres od opublikowania
spornej decyzji do ogłoszenia wyroku oraz odsetek za zwłokę za okres od ogłoszenia wyroku do rzeczywistej zapłaty należnego
odszkodowania i wreszcie środków mających na celu przywrócenie wizerunku i reputacji Idromacchine.
W pierwszej kolejności, co się tyczy żądania zapłaty przez Komisję zadośćuczynienia pieniężnego określonego ex aequo et bono,
należy wskazać, że w odpowiedzi na pytania zadane ustnie przez Sąd na rozprawie skarżący wyjaśnili, że ponieważ szkoda niemajątkowa
była niewymierna, wyłącznie orientacyjnie zaproponowali, aby Sąd przyznał im z tego tytułu zadośćuczynienie w wysokości od
30% do 50% kwoty, której żądali z tytułu swoich szkód majątkowych, to znaczy w wysokości od około 1 637 892 EUR do 2 729 820 EUR.
Po pierwsze, jeśli chodzi o czynniki, które według skarżących zwiększają ich szkodę, ponieważ Komisja „powtórzyła negatywną
reklamę dotyczącą Idromacchine”, skarżący odnoszą się do odesłań do spornej decyzji, które zostały zawarte najpierw w decyzji
Komisji 2006/948/WE z dnia 4 lipca 2006 r. dotyczącej pomocy państwa, którą Włochy zamierzają przyznać spółce Cantieri Navali
Termoli SpA (Dz.U L 383, s. 53), następnie w decyzji 2008/C 208/07 z dnia 16 kwietnia 2008 r. „Pomoc państwa – Włochy – Pomoc
państwa C 15/08 (ex N 318/07, N 319/07, N 544/07 i N 70/08) – Przedłużenie trzyletniego terminu oddania do użytku czterech
chemikaliowców wyprodukowanych przez Cantiere Navale de Poli” (Dz.U. C 208, s. 14) i wreszcie w wyroku Sądu z dnia 12 listopada
2008 r. w sprawie T‑70/07 Cantieri Navali Termoli przeciwko Komisji, niepublikowanym w Zbiorze (Dz.U. C 6, s. 25).
Choć prawdą jest, że wymienione w pkt 72 powyżej dwie decyzje i wyrok, które zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym, zawierają
odwołania do spornej decyzji, należy jednak stwierdzić, że nie zostały w nich wskazane żadne nowe fakty i oceny przedstawiające
imiennie Idromacchine jako niebędącą w stanie dostarczyć na rzecz De Poli produkty zgodne z obowiązującymi normami i wywiązać
się ze swoich zobowiązań umownych. W tej sytuacji te dwie decyzje i wyrok nie powiększają szkody niemajątkowej Idromacchine.
Po drugie, należy wskazać, że z jednej strony skarżący nie przedstawili żadnego wyjaśnienia uzasadniającego ich wniosek o przyznanie
zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości odpowiadającej części stanowiącej od 30% do 50% kwoty 5 459 641,28 EUR, którego żądają
tytułem naprawienia ich szkód majątkowych. Choć ujawnienie przez organ publiczny, jakim jest Komisja, informacji przedstawiających
Idromacchine w sposób niekorzystny mogło stanowić rzeczywiste naruszenie wizerunku i reputacji tej spółki, jednak skarżący
nie przedstawili żadnego argumentu ani dowodu pozwalającego zrozumieć powody, ze względu na które takie kwoty miałyby stanowić
słuszną rekompensatę za naruszenie wizerunku i reputacji Idromacchine. W tym względzie należy stwierdzić, z jednej strony,
że nie zostało wskazane, jakoby kwoty te miały jakikolwiek związek z kosztami inwestycji poczynionych przez Idromacchine w celu
stworzenia i utrzymania jej wizerunku i reputacji. Z drugiej strony skarżący nie przedstawili żadnego argumentu ani dowodu,
że kwoty te – od dwunastu do dwudziestu razy przekraczające kwotę 133 500 EUR, odpowiadającą średnim rocznym przychodom, jakie
Idromacchine, jak skądinąd utrzymuje, osiągała w latach poprzedzających opublikowanie spornej decyzji – odpowiada słusznej
rekompensacie za szkodę poniesioną przez Idromacchine.
Po trzecie, należy stwierdzić, że skarżący byli jednak w stanie w znacznej mierze ograniczyć znaczenie szkody niemajątkowej
poniesionej przez Idromacchine. Ponieważ skarżący podnoszą, że włoski podmiot odpowiedzialny za certyfikację wydał Idromacchine,
od dnia 5 października 2004 r., certyfikat zgodności przedmiotowych zbiorników pozwalający stwierdzić, że były one zgodne
z obowiązującymi normami, należy uznać, że mogli oni powoływać się na ten certyfikat, w szczególności wobec swoich istniejących
i potencjalnych klientów, aby podważyć, nawet jeszcze przed opublikowaniem spornej decyzji, prawdziwość negatywnych ocen jej
dotyczących zawartych w spornej decyzji i tym samym ograniczyć wynikające z opublikowania tej decyzji naruszenie jej wizerunku
i reputacji. Z tego względu należy również odrzucić podniesione przez skarżących w odpowiedzi na pytania zadane przez Sąd
na rozprawie argumenty, jakoby naruszenie wizerunku i reputacji Idromacchine było tym poważniejsze, że od czasu jej opublikowania
sporna decyzja była pierwszą informacją na temat Idromacchine pokazywaną przez wyszukiwarkę internetową i że decyzja ta była
dostępna zarówno na stronie internetowej dyrekcji generalnej odpowiedzialnej w ramach Komisji za sprawy dotyczące konkurencji,
jak i w powszechnie czytanym Dzienniku Urzędowym.
W świetle całości rozważań przedstawionych w pkt 71–75 powyżej i wobec nieprzedstawienia przez skarżące bardziej precyzyjnych
informacji na temat zakresu naruszenia wizerunku i reputacji Idromacchine Sąd uważa, że słuszne zadośćuczynienie stanowi kwota
w wysokości 20 tys. EUR.
W drugiej kolejności, co się tyczy żądań skarżących dotyczących przyznania, z jednej strony, odsetek wyrównawczych za okres
od opublikowania spornej decyzji do ogłoszenia wyroku oraz, z drugiej strony, odsetek za zwłokę za okres od ogłoszenia wyroku
do rzeczywistej zapłaty należnego odszkodowania, należy przypomnieć, po pierwsze, że w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie
przesłanki odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty, nie można zlekceważyć niekorzystnych następstw upływu czasu pomiędzy momentem
zaistnienia zdarzenia wywołującego szkodę a zapłatą zadośćuczynienia, ponieważ należy uwzględnić deprecjację pieniądza (wyrok
Sądu z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie T‑260/97 Camar przeciwko Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. II‑2741, pkt 138; zob. też podobnie
wyrok Trybunału z dnia 3 lutego 1994 r. w sprawie C‑308/87 Grifoni przeciwko EWEA, Rec. s. I‑341, pkt 40). Należy uznać, że
ową deprecjację pieniądza odzwierciedla roczny poziom inflacji, określany dla danego okresu przez Eurostat (urząd statystyczny
Unii Europejskiej) w państwie członkowskim, w którym spółki te mają siedzibę (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 27 stycznia
2000 r. w sprawach połączonych C‑104/89 i C‑37/90 Mulder i in. przeciwko Radzie i Komisji, Rec. s. I‑203, pkt 220, 221; ww.
wyrok Sądu w sprawie Camar przeciwko Radzie i Komisji, pkt 139; wyrok Sądu z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie T‑285/03
Agraz i in. przeciwko Komisji, niepublikowany w Zbiorze, pkt 50). W tym względzie należy stwierdzić, że zdarzenie powodujące
szkodę miało miejsce w dniu opublikowania spornej decyzji w Dzienniku Urzędowym, czyli w dniu 18 lutego 2005 r.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że Komisja powinna zapłacić odsetki wyrównawcze za okres od opublikowania spornej decyzji
w dniu 18 lutego 2005 r. do dnia ogłoszenia niniejszego wyroku, według stóp procentowych ustalonych przez EBC dla głównych
operacji refinansowania dla odnośnego okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe.
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału odsetki za zwłokę mogą być naliczane od należnej kwoty odszkodowania począwszy od dnia wydania
wyroku stwierdzającego obowiązek naprawienia szkody (zob. podobnie ww. w pkt 26 wyrok w sprawach połączonych Dumortier i in.
przeciwko Radzie, pkt 25; ww. w pkt 77 wyrok w sprawie Agraz i in. przeciwko Komisji, pkt 55). Zgodnie z orzecznictwem stopa
procentowa, którą należy zastosować, zostanie obliczona na podstawie stopy ustalonej przez EBC dla głównych operacji refinansowych
dla okresu będącego podstawą ich naliczania, powiększonej o dwa punkty procentowe (ww. w pkt 77 wyroki: w sprawie Camar przeciwko
Radzie i Komisji, pkt 146; w sprawie Agraz i in. przeciwko Komisji, pkt 55).
W tej sytuacji należy stwierdzić, że Komisja powinna zapłacić odsetki za zwłokę za okres od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku
do czasu całkowitej zapłaty zadośćuczynienia, według  stóp procentowych ustalonych przez EBC dla głównych operacji refinansowania
dla odnośnego okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe.
W trzeciej kolejności, co się tyczy żądań skarżących dotyczących przywrócenia wizerunku Idromacchine, należy przypomnieć,
że zgodnie z orzecznictwem z art. 288 akapit drugi WE i z art. 235 WE – które nie wyłączają orzeczenia o naprawieniu szkody
w naturze – wynika, że sąd Unii Europejskiej jest właściwy do zobowiązania Wspólnoty do naprawienia szkody w jakiejkolwiek
formie, która będzie zgodna z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw państw członkowskich odnoszących się do dziedziny odpowiedzialności
pozaumownej, włączając w to również – jeśli będzie ono zgodne z tymi zasadami – naprawienie szkody w naturze poprzez wydanie
nakazu, w zależności od przypadku, podjęcia konkretnego działania albo zaniechania (ww. w pkt 26 wyrok w sprawie Galileo International
Technology i in. przeciwko Komisji, pkt 63).
W niniejszym przypadku żądania skarżących zmierzające do przywrócenia przez Sąd wizerunku Idromacchine bądź poprzez opublikowanie
w Dzienniku Urzędowym sprostowania rzekomo błędnych wzmianek zawartych w spornej decyzji, bądź poprzez skierowanie do podmiotów
z sektora stoczniowego pisma zawierającego sprostowanie rzekomo błędnych informacji zawartych w spornej decyzji, należy oddalić
jako bezzasadne. Prawdą jest, że skarżący kilka razy wskazali w swoich pismach, co do zasady, iż Idromacchine nie zachowała
się w sposób niezgodny z prawem przy wykonywaniu swoich zobowiązań umownych wobec De Poli. Należy jednak przypomnieć, że niezgodne
z prawem zachowanie Komisji stwierdzone w pkt 56 powyżej, zgodnie z żądaniem skarżących, polega na ujawnieniu firmy Idromacchine,
nie zaś na popełnieniu błędu w ocenie okoliczności faktycznych poprzez wskazanie w spornej decyzji, w istocie, iż Idromacchine
ponosi odpowiedzialność za niewłaściwe wykonanie zobowiązań umownych wiążących ją z De Poli. Ponieważ, ze względu na niewystąpienie
przez skarżących z takim żądaniem, stwierdzenie takiego błędu w ocenie po stronie Komisji nie stanowi przedmiotu niniejszej
sprawy, brak jest podstaw, aby zbadać, czy Komisja popełniła taki błąd w ocenie, lub – a fortiori – aby nakazać Komisji powzięcie
środków pozwalających przywrócić wizerunek i reputację Idromacchine.
Zatem przedstawione przez skarżących żądanie przywrócenia wizerunku i reputacji Idromacchine należy oddalić jako bezzasadne.
W podsumowaniu rozważań w przedmiocie podniesionego przez skarżących żądania zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody
niemajątkowej poniesionej przez Idromacchine należy zatem, po pierwsze, stwierdzić, że przesłanki powstania odpowiedzialności
pozaumownej Wspólnoty zostały spełnione, po drugie, przyznać Idromacchine kwotę 20 tys. EUR tytułem zadośćuczynienia za poniesioną
przez nią szkodę niemajątkową, po trzecie, nakazać Komisji zapłatę odsetek wyrównawczych od tej kwoty od momentu opublikowania
spornej decyzji w Dzienniku Urzędowym w dniu 18 lutego 2005 r. do dnia ogłoszenia niniejszego wyroku, według stóp procentowych
ustalonych przez EBC dla głównych operacji refinansowania dla odnośnego okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe, i po
czwarte, nakazać Komisji zapłatę odsetek za zwłokę od tej kwoty, od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do czasu całkowitej
zapłaty tego zadośćuczynienia, według  stóp procentowych ustalonych przez EBC dla głównych operacji refinansowania dla odnośnego
okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe.

W przedmiocie krzywdy doznanej przez A. i R. Capuzzów
Jak wynika z pism skarżących, twierdzą oni w istocie, że A. i. R. Capuzzowie doznali krzywdy dwojakiego rodzaju. Po pierwsze,
skarżący twierdzą, że naruszenie wizerunku Idromacchine dotknęło A. i R. Capuzzów „w konsekwencji” jako wyłącznych udziałowców
Idromacchine i osoby zarządzające tą spółką. Po drugie, skarżący uważają, że doświadczyli „stanu niepokoju, jaki wywoływała
u [A. i R. Capuzzów] nagląca konieczność naprawienia szkody spowodowanej przez Komisję poprzez opublikowanie informacji, które
uważali [oni] i nadal uważają za kłamliwe” oraz „stanu niepewności” i „stanu frustracji” wynikających z bezowocnych działań
podejmowanych przez nich po opublikowaniu spornej decyzji w celu uzyskania naprawienia szkody poniesionej przez Idromacchine.
Ponieważ w pkt 57 powyżej zostało już stwierdzone, że Komisja dopuściła się zachowania niezgodnego z prawem, wynikającego
z naruszenia spoczywającego na niej obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, należy zbadać, czy w niniejszej sprawie skarżący
wykazali, że A. i R. Capuzzowie doznali rzeczywistej i pewnej krzywdy oraz że istnieje związek przyczynowy między niezgodnym
z prawem zachowaniem Komisji i krzywdą jakoby przez nich doznaną. Zgodnie bowiem z orzecznictwem przywołanym w pkt 27 powyżej,
jeśli jedna z tych dwóch przesłanek nie została spełniona, nie mogło dojść do powstania odpowiedzialności Komisji.
W pierwszej kolejności, co się tyczy naruszenia wizerunki i reputacji, jakiego A. i R. Capuzzowie rzekomo doświadczyli „w konsekwencji”
naruszenia wizerunku i reputacji Idromacchine, należy zgodzić się ze stwierdzeniem Komisji, że ich nazwiska nie figurują w żadnym
fragmencie spornej decyzji i że żadne niezgodne z prawem zachowanie nie zostało w niej im osobiście przypisane.
Następnie należy wskazać, że sam fakt, iż A. i R. Capuzzowie byli wyłącznymi udziałowcami Idromacchine i głównymi osobami
nią zarządzającymi, nie może zmienić twierdzenia, zgodnie z którym jedynie zachowanie Idromacchine, a nie jej udziałowców
lub osób nią zarządzających zostało zakwestionowane przez Komisję w spornej decyzji. W tym względzie należy podkreślić, że
jak wynika z fragmentów spornej decyzji przedstawionych w pkt 8–12 powyżej, w spornej decyzji podważona została sama zdolność
spółki do wywiązania się z jej zobowiązań umownych i dostarczenia produktów zgodnych z obowiązującymi normami, nie zaś przymioty
A. i R. Capuzzów jako osób zarządzających lub jako udziałowców.
Wreszcie w zakresie, w jakim skarżący przywołują wyrok Sądu z dnia 9 lipca 1999 r. w sprawie T‑231/97 New Europe Consulting
i Brown przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2403, pkt 54, 55, należy wskazać, że stan faktyczny w tamtej sprawie był różny od stanu
faktycznego w sprawie niniejszej i nie mógł prowadzić do takich samych wniosków. Z pkt 54 i 55 wspomnianego wyroku wynika
bowiem, że w tamtej sprawie Sąd uznał, iż naruszenie reputacji odnośnego przedsiębiorstwa miało wpływ na reputację osoby nim
zarządzającej, która była właścicielem 99% jego kapitału ze względu na okoliczności tamtej sprawy, polegające na tym, iż po
pierwsze, osoba ta początkowo samodzielnie prowadziła tamto przedsiębiorstwo w formie „działalności indywidualnej” i, po drugie,
została osobiście postawiona w sytuacji niepewności przez Komisję, która sama zmusiła tę osobę do niepotrzebnych wysiłków
zmierzających do zmiany sytuacji spowodowanej przez Komisję. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawili żadnego
dowodu, że oba te warunki zostały spełnione.
Należy zatem stwierdzić, że skarżący nie wykazali rzeczywistego charakteru naruszenia wizerunku i reputacji A. i R. Capuzzów
jako udziałowców i osób zarządzających Idromacchine.
W drugiej kolejności, co się tyczy krzywdy doznanej przez A. i R. Capuzzów w następstwie stanu „niepokoju” wynikającego z konieczności
przywrócenia wizerunku Idromacchine i stanu „niepewności” „frustracji” z powodu bezowocnych starań podejmowanych przez nich
po opublikowaniu spornej decyzji w celu uzyskania naprawienia szkody poniesionej przez Idromacchine, należy stwierdzić, po
pierwsze, że skarżący ograniczyli się do wskazania, że doznali szkód natury psychologicznej, nie przedstawili jednak żadnych
dowodów.
Po drugie, z dokumentów przestawionych Sądowi w niniejszej sprawie przez skarżących nie wynika w każdym razie, żeby działania
administracyjne podjęte osobiście przez A. i R. Capuzzów, jako osoby zarządzające Idromacchine, wykraczały poza wysłanie dwóch
podpisanych pism do Ministero degli Affari esteri (włoskiego ministerstwa spraw zagranicznych). Tymczasem samych tych dwóch
działań nie można uznać za powodujące niedogodności wykraczające poza zwykłe konsekwencje, jakie ma prowadzenie działalności
handlowej dla osób zarządzających takich jak A. i R. Capuzzowie, tak iż mogłyby stanowić krzywdę.
Skarżący nie wykazali zatem, że A. i R. Capuzzowie doświadczyli stanu „niepokoju”, „niepewności” i „frustracji” stanowiącego
rzeczywistą i pewną szkodę.
W świetle wszystkich uwag przedstawionych w pkt 84–93 powyżej należy oddalić podniesione przez skarżących żądanie zadośćuczynienia
pieniężnego za krzywdę doznaną przez A. i R. Capuzzów. W tej sytuacji należy oddalić jako bezzasadne żądania skarżących, podniesione
przez nich w punktach drugim i trzecim skargi, dotyczące zasądzenia na ich rzecz odsetek wyrównawczych i odsetek za zwłokę
z tego tytułu lub nakazania Komisji „przywrócenia” ich wizerunku i reputacji.
2.
W przedmiocie żądania naprawienia szkody majątkowej
Skarżący podnoszą, że ponieśli szkody majątkowe czterech rodzajów.
W pierwszej kolejności skarżący żądają naprawienia poniesionej przez nich szkody wynikającej z konieczności wystąpienia przez
Idromacchine zarówno do Republiki Włoskiej, jak i do Komisji z oficjalnymi wnioskami o dostęp do dokumentów, które te ostatnie
wymieniły między sobą w ramach postępowania w sprawie pomocy państwa zakończonego wydaniem spornej decyzji. W tym zakresie
żądają odszkodowania w kwocie, po pierwsze, 3569,28 EUR, odpowiadającej kosztom pomocy prawnej i kosztom podróży pracownicy
Idromacchine w celu uzyskania dostępu do dokumentów znajdujących się w posiadaniu władz włoskich oraz, po drugie, w kwocie
9072 EUR, odpowiadającej kosztom ekspertyzy technicznej i księgowej, którą skarżący zamówili u spółki audytorskiej dla potrzeb
niniejszego postępowania (zwanej dalej „ekspertyzą”).
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 91 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem do kosztów podlegających
zwrotowi zalicza się niezbędne wydatki poczynione przez strony w związku z postępowaniem.
Zatem, po pierwsze, jeśli chodzi o koszty ekspertyzy, które skarżący ponieśli w celu wykazania w niniejszym postępowaniu przed
Sądem wysokości podnoszonych przez nich szkód, należy stwierdzić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem koszty poniesione
przez strony w związku z postępowaniem sądowym nie mogą być uważane za stanowiące szkodę odrębną od obciążenia kosztami postępowania
(zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 10 czerwca 1999 r. w sprawie C‑334/97 Komisja przeciwko Montorio, Rec. s. I‑3387, pkt 54;
postanowienie Sądu z dnia 14 września 2005 r. w sprawie T‑140/04 Ehcon przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑3287, pkt 79).
Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący nie mają podstaw do uzyskania na podstawie art. 288 ust. 2 WE odszkodowania za koszty
związane z ekspertyzą, którą zamówiły do celów niniejszego postępowania.
Po drugie, jeśli chodzi o koszty pomocy prawnej i koszty podróży pracownicy Idromacchine związane z wnioskami o dostęp do
korespondencji pomiędzy Republiką Włoską i Komisją, które skarżący ponieśli na etapie poprzedzającym niniejsze postępowanie,
należy przypomnieć, że Sąd orzekł, iż nawet jeśli istotna praca prawnicza była zasadniczo wykonywana w trakcie postępowania
poprzedzającego etap sądowy, to art. 91 regulaminu postępowania dotyczy wyłącznie postępowania przed Sądem, z wyłączeniem
poprzedzającego je etapu. Wynika to w szczególności z art. 90 tego regulaminu, w którym mowa jest o „postępowaniu przed Sądem”
(zob. podobnie postanowienie Sądu z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie T‑38/95 DEP Groupe Origny przeciwko Komisji, Rec. s. II‑217,
pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo). Zatem uznanie tych kosztów za szkodę podlegającą naprawieniu w ramach skargi o odszkodowanie
byłoby sprzeczne z bezzwrotnym charakterem kosztów poniesionych na etapie postępowania poprzedzającym postępowanie sądowe,
co wynika z przywołanego powyżej orzecznictwa (ww. w pkt 98 postanowienie w sprawie Ehcon przeciwko Komisji, pkt 79).
Zatem należy również stwierdzić, że skarżący nie mają podstaw do otrzymania, na podstawie art. 288 ust. 2 WE, odszkodowania
za koszty pomocy prawnej i koszty podróży pracownicy Idromacchine, które ponieśli w związku z etapem poprzedzającym niniejsze
postępowanie przed Sądem.
W świetle twierdzeń przedstawionych w pkt 95–101 powyżej należy oddalić żądania odszkodowania za koszty poniesione przez skarżących,
po pierwsze, przed rozpoczęciem niniejszego postępowania, i po drugie, w związku z niniejszym postępowaniem.
W drugiej kolejności, ponieważ w pkt 57 powyżej Sąd stwierdził już, że Komisja zachowała się w sposób niezgodny z prawem,
mogący powodować powstanie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty, należy zbadać, czy skarżący wykazali rzeczywisty charakter
każdej z trzech pozostałych szkód majątkowych oraz czy istnieje związek przyczynowy między każdą z powoływanych przez nich
szkód i tym niezgodnym z prawem zachowaniem. Zgodnie bowiem z orzecznictwem przywołanym w pkt 27 powyżej, jeśli jedna lub
druga z tych przesłanek nie została spełniona, nie mogło dojść do powstania odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty.
Po pierwsze, skarżący żądają odszkodowania w kwocie 3,9 mln EUR odpowiadającej wartości budowy przedmiotowych zbiorników.
Zdaniem skarżących Idromacchine nie zdołała sprzedać tych zbiorników z powodu informacji o ich rzekomej wadliwości zawartych
w spornej decyzji, o czym świadczy według nich pismo od pośrednika z dnia 30 marca 2007 r., które załączyli do skargi (zwane
dalej „pismem od pośrednika”).
W tym względzie należy z jednej strony stwierdzić, że w swoich pismach skarżący twierdzą, że wobec faktu, iż przedmiotowe
zbiorniki nie zostały sprzedane po opublikowaniu spornej decyzji, „Idromacchine rozpoczęła w końcu – we współpracy z innymi
spółkami z tego sektora i kilkoma armatorami – budowę statku ad hoc (posiadającego cechy fizyczne i mechaniczne podobne do
cech statku [De Poli], na których zamówione zbiorniki powinny były zostać zamontowane), jednak bez sukcesu”. Zatem, nawet
bez konieczności dokonania oceny wiarygodności, jako dowodu, pisma od pośrednika, którą Komisja kwestionuje, należy wskazać,
że – jak skarżący sami przyznają – przedmiotowe zbiorniki nie zostały sprzedane, ponieważ były zbudowane tak, aby odpowiadać
szczególnym cechom statków, na których De Poli miała je zamontować, nie zaś z powodu niezgodnego z prawem zachowania Komisji
w momencie opublikowania spornej decyzji.
Z drugiej strony należy w każdym razie stwierdzić, że szkoda majątkowa poniesiona w tym zakresie przez Idromacchine wynika
bezpośrednio nie z faktu, że Komisja zachowała się w sposób niezgodny z prawem, lecz z tego, że De Poli nie zapłaciła za przedmiotowe
zbiorniki. Zatem Idromacchine byłaby ewentualnie uprawniona do uzyskania naprawienia poniesionej z tego tytułu szkody niemajątkowej
na podstawie wytoczonego przed sądem krajowym powództwa z tytułu odpowiedzialności kontraktowej, nie zaś w ramach niniejszego
postępowania.
Skarżący nie wykazali zatem, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy niezgodnym z prawem zachowaniem Komisji i szkodą majątkową
poniesioną przez Idromacchine w następstwie faktu, że ta ostatnia musiała ponieść koszty budowy przedmiotowych, niesprzedanych,
zbiorników. Wobec tego żądanie odszkodowania podniesione przez skarżących w tym zakresie należy oddalić.
Po drugie, skarżący żądają odszkodowania w kwocie 1,013 mln EUR odpowiadającej rzekomej „bezproduktywności w latach 2005–2008
dóbr i wyposażenia Idromacchine przeznaczonych wyłącznie dla sektora kotlarstwa”. Podnoszą oni, że „od 2005 r. Idromacchine
była zmuszona ponosić szereg nieuniknionych kosztów, aby utrzymać przy życiu sektor działalności, który stał się nieproduktywny
właśnie w wyniku informacji opublikowanych” w spornej decyzji. W tym względzie przedstawiają oni w swoich pismach tabelę sporządzoną
przez pracownika Idromacchine, zgodnie z którą przy budowie zbiorników używanych było czternaście urządzeń, zakupionych przez
Idromacchine w latach 1995–2002, których ówczesna wartość wynosiła 1,013 mln EUR.
Należy wskazać, że choć żądana przez skarżących kwota odpowiada – według ich szacunków – wartości, jaką miały w 2008 r. urządzenia
wykorzystywane przy budowie zbiorników, kwota ta nie ma jednak związku z samym przedmiotem podnoszonego przez nich żądania
odszkodowania ze względu na fakt, że wspomniane urządzenia nie były jakoby używane przez okres trzech lat po wydaniu spornej
decyzji. W tej sytuacji należy stwierdzić, że szkoda, za którą skarżący żądają odszkodowania w kwocie 1,013 mln EUR, nie jest
rzeczywista i pewna.
Ponadto należy w każdym razie stwierdzić, że skarżący nie wykazali w niniejszym przypadku istnienia związku przyczynowego
między niezgodnym z prawem zachowaniem Komisji i faktem, że Idromacchine nie mogła używać tych urządzeń przez okres trzech
lat po wydaniu spornej decyzji.
Przede wszystkim bowiem argumenty skarżących, jakoby z jednej strony w latach 2005–2008 nastąpił wzrost w sektorze kotlarstwa,
a z drugiej strony Idromacchine nigdy nie była przedmiotem skarg klientów innych niż De Poli, wcale nie dowodzą, iż obroty
Idromacchine, a w związku z tym jej zdolność do zamortyzowania tych urządzeń, nie zmalałaby w tym okresie, gdyby sporna decyzja
nie została opublikowana. Na podstawie faktu, że następuje wzrost pewnego rynku, nie można bowiem wnioskować, że obroty określonego
przedsiębiorstwa na tym rynku na pewno by wzrosły.
Następnie przedstawione przez skarżących pismo od pośrednika, zgodnie z którym klienci, z którymi się kontaktował w celu sprzedaży
przedmiotowych zbiorników, „stale podnosili zastrzeżenia nie do pokonania wynikające z rzekomej wadliwości [przedmiotowych]
zbiorników, co zostało stwierdzone przez Komisję Europejską w [Dzienniku Urzędowym] w dniu 18 lutego 2005 r.”, nie umożliwia
wykazania istnienia wystarczająco bezpośredniego związku przyczynowego między opublikowaniem spornej decyzji i faktem, że
Idromacchine doświadczyła w latach 2005–2008 bardzo dużego spadku obrotów, tak iż nie była w stanie używać urządzeń przez
okres trzech lat po wydaniu spornej decyzji z powodu niezgodnego z prawem zachowania Komisji. W tym względzie należy bowiem
wskazać, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu, iż z powodu opublikowania spornej decyzji istniejący lub potencjalni
klienci Idromacchine zrezygnowali z zamówienia u niej zbiorników innych niż te, których dotyczyła sporna decyzja, lub też,
przykładowo, że w następstwie opublikowania spornej decyzji Idromacchine została wykluczona z listy sprzedawców, na której
figurowała, i w odniesieniu do której skarżący wyjaśniają w swoich pismach, że wyłącznie „umieszczenie na takich listach umożliwia
otrzymanie zamówień”.
Wreszcie skarżący nie przedstawiają żadnego uzasadnienia pozwalającego zrozumieć powody, dla których opublikowanie spornej
decyzji miałoby spowodować spadek przychodów Idromacchine, choć mogła ona powołać się, wobec każdego istniejącego lub potencjalnego
klienta, na okoliczność, iż – zgodnie z jej własnymi pismami – zgodność przedmiotowych zbiorników z obowiązującymi normami
ostatecznie została potwierdzona przez włoski podmiot odpowiedzialny za certyfikację w dniu 5 października 2004 r., jeszcze
przed opublikowaniem spornej decyzji.
Z rozważań przedstawionych w pkt 108–113 powyżej wynika zatem, że skarżący nie wykazali wystąpienia rzeczywistej i pewnej
szkody ani istnienia związku przyczynowego między niezgodnym z prawem zachowaniem Komisji i poniesioną przez nich jakoby szkodą
odpowiadającą rzekomej „bezproduktywności w latach 2005–2008 dóbr i wyposażenia Idromacchine przeznaczonych wyłącznie dla
sektora kotlarstwa”.
Po trzecie, skarżący żądają odszkodowania w kwocie 534 tys. EUR z tytułu rzekomych korzyści utraconych przez Idromacchine
z powodu spadku zamówień na zbiorniki, odpowiadającej całkowitej kwocie przychodów, które Idromacchine osiągnęłaby w latach
2005–2008, gdyby sporna decyzja nie została opublikowana. W tym względzie wystarczy wskazać, że – jak zostało wyjaśnione w pkt 111
powyżej – skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na istnienie związku przyczynowego między niezgodnym z prawem zachowaniem
Komisji i spadkiem obrotów Idromacchine, a zatem jej przychodów.
Wobec tego należy oddalić jako bezzasadne podniesione przez skarżących żądanie odszkodowania w zakresie, w jakim dotyczy ono
ogółu rzekomo poniesionych przez nich szkód majątkowych, których wysokość wycenili na całkowitą kwotę 5 459 641,28 EUR. Z powyższego
wynika, że żądania skarżących podniesione w punkcie pierwszym skargi, mające na celu przyznanie im odsetek wyrównawczych i odsetek
za zwłokę od tej kwoty, powinny zostać oddalone jako bezzasadne.
W świetle wszystkich powyższych uwag należy zatem stwierdzić, że niniejsza skarga powinna zostać uwzględniona w zakresie,
w jakim skarżący żądają zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową poniesioną przez Idromacchine, zaś w pozostałym zakresie powinna
zostać oddalona.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań każdej ze stron Sąd
może postanowić, że koszty zostaną podzielone albo że każda ze stron poniesie swoje własne koszty.
Ponieważ skarga została częściowo uwzględniona, właściwa ocena okoliczności sprawy wymaga, by Komisja pokryła własne koszty
i dwie trzecie kosztów poniesionych przez skarżących, i aby w związku z tym ci ostatni pokryli jedną trzecią kosztów własnych.
Z powyższych względów
SĄD (czwarta izba)
orzeka, co następuje:
1)
Zasądza się od Komisji Europejskiej na rzecz Idromacchine Srl zadośćuczynienie pieniężne w kwocie 20 tys. EUR tytułem szkody
niemajątkowej, którą poniosła ta ostatnia.
2)
Kwota zadośćuczynienia należna Idromacchine zostanie powiększona o odsetki wyrównawcze za okres od dnia 18 lutego 2005 r.
do dnia ogłoszenia niniejszego wyroku, według stóp procentowych ustalonych przez Europejski Bank Centralny (EBC) dla głównych
operacji refinansowania dla odnośnego okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe.
3)
Kwota zadośćuczynienia należna Idromacchine zostanie powiększona o odsetki za zwłokę, za okres od dnia ogłoszenia niniejszego
wyroku do czasu całkowitej zapłaty tego zadośćuczynienia, według stóp procentowych ustalonych przez EBC dla głównych operacji
refinansowania dla odnośnego okresu, powiększonych o dwa punkty procentowe.
4)
W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
5)
Komisja pokrywa koszty własne oraz dwie trzecie kosztów poniesionych przez Idromacchine, Alessandra Capuzza i Roberta Capuzza,
którzy pokrywają jedną trzecią własnych kosztów.
Pelikánová
Jürimäe
van der Woude
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 8 listopada 2011 r.
Podpisy
Spis treści
Okoliczności powstania sporu
Przebieg postępowania i żądania stron
Co do prawa
1. W przedmiocie żądania naprawienia szkód niemajątkowych
W przedmiocie szkody niemajątkowej poniesionej przez Idromacchine
W przedmiocie niezgodnego z prawem zachowania zarzucanego Komisji
W przedmiocie rzeczywistego charakteru szkody
W przedmiocie istnienia związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem i podnoszoną szkodą
W przedmiocie naprawienia szkody niemajątkowej poniesionej przez Idromacchine
W przedmiocie krzywdy doznanej przez A. i R. Capuzzów
2. W przedmiocie żądania naprawienia szkody majątkowej
W przedmiocie kosztów
*
Język postępowania: włoski.