CELEX: 62010CJ0411
Dritt tal-Unjoni
Prinċipji
Drittijiet fundamentali
Implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni
Projbizzjoni ta’ trattament inuman jew degradanti
Sistema Ewropea komuni tal-ażil
Regolament (KE) Nru 343/2003
Kunċett ta’ pajjiż bla perikolu
Obbligu li l-persuna li tfittex l-ażil tiġi ttrasferita lejn l-Istat Membru responsabbli
Preżunzjoni konfutabbli li dan l-Istat Membru ser jirrispetta d-drittijiet fundamentali

Iż-żewġ talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni, fl-ewwel lok, tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament
tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003, tat-18 ta’ Frar 2003, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat l-Stat
Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż
terz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 109), fit-tieni lok, tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni
Ewropea, inklużi d-drittijiet rikonoxxuti fl-Artikoli 1, 4, 18, 19(2) u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni
Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), u, fit-tielet lok, tal-Protokoll (Nru 30) dwar l-applikazzjoni tal-Karta għall-Polonja
u għar-Renju Unit [(ĠU 2010, C‑83, p. 313), iktar ’il quddiem il-“Protokoll “Nru 30)”].
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ kawżi bejn, minn naħa, persuni li qegħdin ifittxu ażil u li skont ir-Regolament Nru
343/2003 għandhom jintbagħtu lejn il-Greċja u, min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet tar-Renju Unit u l-awtoritajiet Irlandiżi rispettivament.

Il-qafas ġuridiku

Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni dwar l-istatus tar-refuġjati, iffirmata f’Genève fit-28 ta’ Lulju 1951 [
Recueil des traités des Nations unies
, Vol. 189, p. 150, Nru 2545 (1954) (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Genève”)], daħlet fis-seħħ fit-22 ta’ April 1954.
Din il-konvenzjoni kienet ikkompletata bil-Protokoll dwar l-istatus tar-refuġjati tal-31 ta’ Jannar 1967 (iktar ’il quddiem
il-“Protokoll tal-1967”), li daħal fis-seħħ fl-4 ta’ Ottubru 1967.
L-Istati Membri kollha huma partijiet kontraenti fil-Konvenzjoni ta’ Genève u fil-Protokoll tal-1967, bħalma huma wkoll ir-Repubblika
tal-Islanda, ir-Renju tan-Norveġja, il-Konfederazzjoni Svizzera u l-Prinċipat tal-Liechtenstein. L-Unjoni ma hijiex parti
kontraenti fil-Konvenzjoni ta’ Genève u lanqas fil-Protokoll tal-1967, iżda l-Artikolu 78 TFUE u l-Artikolu 18 tal-Karta jipprovdu
li d-dritt għal ażil għandu jiġi ggarantit, b’mod patikolari, b’osservanza ta’ din il-konvenzjoni u ta’ dan il-protokoll.
L-Artikolu 33 tal-Konvenzjoni ta’ Genève, intitolat “Projbizzjoni ta’ tkeċċija u ta’ ritorn (‘refoulement’)”, jipprovdi, fil-paragrafu
1 tiegħu:
“Ebda Stat Kontraenti ma jista’ jkeċċi jew jirritorna (‘refouler’) refuġjat, bi kwalunkwe mod, lejn il-fruntieri ta’ territorji
fejn ikun hemm theddida għal ħajtu jew għal-libertajiet tiegħu minħabba r-razza, ir-reliġjon, in-nazzjonalità, is-sħubija
fi grupp soċjali partikolari jew l-opinjoni politika tiegħu.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Is-sistema Ewropea komuni ta’ ażil
Sabiex jilħqu l-għan, stabbilit mill-Kunsill Ewropew ta’ Strasbourg tat-8 u tad-9 ta’ Diċembru 1989, li jarmonizzaw il-politiki
ta’ ażil tagħhom, l-Istati Membri ffirmaw f’Dublin, fil-15 ta’ Ġunju 1990, il-Konvenzjoni dwar id-determinazzjoni tal-Istat
responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal ażil ippreżentata f’wieħed mill-Istati Membri tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU
1997, C 254, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Dublin”). Din il-konvenzjoni daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Settembru 1997
għat-tnax-il firmatarju inizjali, fl-1 ta’ Ottubru 1997 għar-Repubblika tal-Awstrija u għar-Renju tal-Isvezja, u fl-1 ta’
Jannar 1998 għar-Repubblika tal-Finlandja.
Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Tampere tal-15 u tas-16 ta’ Ottubru 1999 kienu jipprevedu, b’mod partikolari, l-implementazzjoni
ta’ sistema Ewropea komuni ta’ ażil, ibbażata fuq l-applikazzjoni sħiħa u inklużiva tal-Konvenzjoni ta’ Genève, u li permezz
tagħha jkun żgurat li ħadd ma jitbagħat lura fejn ikun hemm ir-riskju li jkun espost għal persekuzzjoni, jiġifieri li jiġi
mħares il-prinċipju ta’ “non-refoulement”.
It-Trattat ta’ Amsterdam tat-2 ta’ Ottubru 1997 introduċa l-Artikolu 63 fit-Trattat KE, li kien jagħti kompetenza lill-Komunità
Ewropea sabiex tadotta l-miżuri rrakkomandati mill-Kunsill Ewropew ta’ Tampere. Dan it-trattat introduċa wkoll fit-Trattat
KE il-Protokoll (Nru 24) dwar l-asil għal ċittadini tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2010, C 83, p. 305), li jipprovdi
li dawn l-Istati għandhom jitqiesu bħala li jikkostitwixxu reċiprokament pajjiżi ta’ oriġini ta’ sigurtà għall-finijiet legali
u prattiċi kollha f’dak li għandu x’jaqsam ma’ materji ta’ ażil.
Bl-adozzjoni tal-Artikolu 63 KE kien possibbli, b’mod partikolari, li, fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri bl-eċċezzjoni
tar-Renju tad-Danimarka, il-Konvenzjoni ta’ Dublin tiġi ssostitwita bir-Regolament Nru 343/2003, li daħal fis-seħħ fis-17
ta’ Marzu 2003. Kien ukoll fuq din il-bażi legali li ġew adottati d-direttivi applikabbli għall-kwistjonijiet fil-kawżi prinċipali,
bil-għan li tiġi implementata s-sistema Ewropea komuni ta’ ażil prevista mill-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Tampere.
Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, id-dispożizzjonijiet rilevanti fil-qasam tal-ażil huma l-Artikolu 78 TFUE, li
jipprevedi l-implementazzjoni ta’ sistema Ewropea komuni ta’ ażil, u l-Artikolu 80 TFUE, li jfakkar il-prinċipju ta’ solidarjetà
u ta’ tqassim ġust tar-responsabbiltajiet bejn l-Istati Membri.
Il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni rilevanti għall-kawżi prinċipali tinkludi:
–        ir-Regolament Nru 343/2003;
–        id-Direttiva tal-Kunsill 2003/9/KE, tas-27 ta’ Jannar 2003, li tistabbilixxi standards minimi għall-akkoljenza ta’ dawk li
jfittxu ażil (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 101);
–        id-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE, tad-29 ta’ April 2004, dwar livelli stabbiliti minimi għall-kwalifika u l-istat[us] ta’
ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr [S]tat bħala refuġjati jew bħala persuni li nkella jeħtieġu protezzjoni
internazzjonali u l-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 7, p. 96);
–        id-Direttiva tal-Kunsill 2005/85/KE, tal-1 ta’ Diċembru 2005, dwar standards minimi għal proċeduri fl-Istati Membri għall-għoti
u l-irtirar tal-istatus ta’ rifuġjat (ĠU L 175M, 29.06.2006, p. 168).
Barra minn hekk, għandha tissemma d-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE, tal-20 ta’ Lulju 2001, dwar l-istandards minimi sabiex
tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu
bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn (ĠU Edizzjoni Speċjali
bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 162). Kif jirriżulta mill-premessa 20 ta’ din id-direttiva, wieħed mill-għanijiet tagħha
huwa li tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ solidarjetà maħsub li jikkontribwixxi sabiex jinkiseb bilanċ bejn l-isforzi magħmula
mill-Istati Membri sabiex jospitaw, fil-każ ta’ influss bil-massa, il-persuni spostati u sabiex iġorru l-konsegwenzi ta’ din
l-akkoljenza.
Ir-reġistrazzjoni tal-informazzjoni meħuda mill-marki tas-swaba’ ta’ ċittadini barranin li jaqsmu illegalment fruntiera esterna
tal-Unjoni tippermetti d-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għal applikazzjoni għal ażil. Din ir-reġistrazzjoni
hija prevista mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2725/2000, tal-11 ta’ Diċembru 2000, dwar l-istabbiliment ta’ Eurodac għat-tqabbil
ta’ marki tas-swaba għall-applikazzjoni effettiva tal-Konvenzjoni ta’ Dublin (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19,
Vol. 4, p. 26).
Ir-Regolament Nru 343/2003 u d-Direttivi 2003/9, 2004/83 u 2005/85 jagħmlu riferiment, fil-premessa 1 tagħhom, għall-fatt
li politika komuni fil-qasam ta’ ażil, li tinkludi sistema Ewropea komuni ta’ ażil, hija element li jagħmel parti mill-għan
tal-Unjoni li jikkonċerna l-implementazzjoni progressiva ta’ żona ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja miftuħa għal dawk
li, minħabba ċ-ċirkustanzi li jsibu ruħhom fihom, ifittxu protezzjoni fil-Komunità b’mod leġittimu. Barra minn hekk, dawn
l-atti jagħmlu riferiment ukoll, fil-premessa 2 tagħhom, għall-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Tampere.
Kull wieħed minn dawn it-testijiet jindika li jirrispetta d-drittijiet fundamentali u li josserva l-prinċipji rikonoxxuti,
b’mod partikolari, mill-Karta. B’mod partikolari, il-premessa 15 tar-Regolament Nru 343/2003 tippreċiża li dan ir-regolament
huwa intiż li jiżgura r-rispett sħiħ tad-dritt għal ażil iggarantit mill-Artikolu 18 tal-Karta, il-premessa 5 tad-Direttiva 2003/9
tippreċiża li, b’mod partikolari, din id-direttiva hija intiża li tiggarantixxi l-osservanza sħiħa tad-dinjità tal-bniedem
u li tippromwovi l-applikazzjoni tal-Artikoli 1 u 18 tal-Karta, u l-premessa 10 tad-Direttiva 2004/83 tippreċiża li, b’mod
partikolari, din id-direttiva hija intiża li tiggarantixxi l-osservanza sħiħa tad-dinjità tal-bniedem u r-rispett tad-dritt
għal ażil tal-persuni li jfittxu ażil u tal-membri tal-familja tagħhom li jakkumpanjawhom.
Skont l-Artikolu 1 tiegħu, ir-Regolament Nru 343/2003 jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi sabiex ikun iddeterminat l-Istat
Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal ażil ippreżentata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż
terz.
L-Artikolu 3(1) u (2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jeżaminaw l-applikazzjoni ta’ ċittadin ta’ kull pajjiż terz li japplika fil-konfini jew fit-territorju
tagħhom lil kull wieħed minnhom għall-ażil. L-applikazzjoni għandha tkun eżaminata minn Stat Membru wieħed, li għandu jkun
dak li l-kriterji ddikjarati fil-Kapitolu III juru li huwa responsabbli.
2.      Permezz ta’ deroga mill-paragrafu 1, kull Stat Membru jista’ jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata għandu minn ċittadin
ta’ pajjiż terz, ukoll jekk eżami tali mhux ir-responsabbilta tiegħu taħt il-kriterji preskritti f’dan ir-Regolament. F’dan
il-każ, dak l-Istat Membru għandu jsir l-Istat Membru responsabbli fit-tifsira ta’ dan ir-Regolament u għandu jassumi l-obbligi
assoċjati ma’ dik ir-responsabbiltà. Fejn jixraq, huwa għandu jgħarraf lill-Istat Membru li qabel kien responsabbli, l-Istat
Membru li jmexxi proċedura biex jiddetermina l-Istat Membru responsabbli jew l-Istat Membru li kien intalab biex jinkariga
ruħu jew jieħu lura l-applikant.”
Sabiex ikun jista’ jiġi ddeterminat l-“Istat Membru responsabbli” fis-sens tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 343/2003,
il-Kapitolu III ta’ dan l-istess regolament jistabbilixxi lista ta’ kriterji oġġettivi f’ordni ġerarkika li jikkonċernaw il-minuri
li ma jkunux akkumpanjati, l-unità tal-familji, il-ħruġ ta’ permess ta’ residenza jew ta’ viża, id-dħul jew ir-residenza illegali
fi Stat Membru, id-dħul legali fi Stat Membru u l-applikazzjonijiet magħmula fiż-żona ta’ tranżitu internazzjonali ta’ ajruport.
L-Artikolu 13 ta’ dan ir-regolament jipprovdi li, meta fuq il-bażi tal-ġerarkija tal-kriterji ma jkun jista’ jintgħażel ebda
Stat Membru, l-Istat Membru responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għal ażil għandu jkun awtomatikament l-ewwel Stat Membru
li lilu tkun ġiet ippreżentata l-applikazzjoni.
Skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 343/2003, l-Istat Membru li jkun irċieva applikazzjoni għal ażil u li jikkunsidra li
Stat Membru ieħor huwa responsabbli għall-eżami ta’ din l-applikazzjoni jista’ jitlob lil dan l-Istat l-ieħor sabiex jieħu
din ir-responsabbiltà malajr kemm jista’ jkun.
L-Artikolu 18(7) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li n-nuqqas ta’ tweġiba mill-Istat Membru li ssirlu talba f’dan is-sens fi
tmiem terminu ta’ xahrejn, jew fi tmiem terminu ta’ xahar meta t-talba tkun saret b’urġenza, għandu jitqies bħala li t-talba
ġiet aċċettata u jimplika l-obbligu, għal dan l-Istat Membru, li jieħu responsabbiltà għall-persuna kkonċernata, inklużi l-provvedimenti
dwar arranġamenti xierqa għall-wasla tagħha.
L-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 343/2003 huwa fformulat kif ġej:
“1.      Fejn l-Istat Membru li tkun saritlu t-talba jaċċetta li hu għandu jieħu l-inkarigu ta’ l-applikant, l-Istat Membru li għandu
l-applikazzjoni għall-ażil kienet iddepożitata għandu jinnotifika lill-applikant bid-deċiżjoni li l-applikazzjoni m’għandhiex
tkun eżaminata, u bl-obbligu li jittrasferixxi l-applikant lill-Istat Membru responsabbli.
2.      Id-deċiżjoni li jirreferi għaliha l-paragrafu 1 għandha tiddikjara r-raġunijiet li fuqhom hija bbażata. Hija għandu jkun fiha
d-dettalji tal-limitu ta’ żmien biex ikun eżegwit it-trasferiment u, jekk meħtieġ, għandu jkun fiha informazzjoni dwar il-post
u d-data li fihom l-applikant għandu jidher, jekk ser jivvjaġġa lejn l-Istat Membru responsabbli bil-mezzi tiegħu stess. Din
id-deċiżjoni tista’ tkun suġġetta għal appell u reviżjoni. Appell jew reviżjoni dwar din id-deċiżjoni m’għandux jissospendi
l-implimentazzjoi tat-trasferiment sakemm il-qrati u l-korpi kompetenti ma jiddeċidux li jsir hekk fuq bażi ta’ każ b’każ
jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali tippermetti dan.
[…]
4.      Fejn it-trasferiment ma jsirx fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur, ir-responsabbilta tkun ta’ l-Istat Membru li għandu l-applikazzjoni
għall-ażil tkun iddepożitata. Dan il-limitu ta’ żmien jista’ jkun estiż sa massimu ta’ sena jekk it-trasferiment ma setax
ikun eżegwit minħabba priġunerija tal-persuna [li] tfittex l-ażil jew sa massimu ta’ tmintax-il xahar jekk il-persuna [li]
tfittex l-ażil tkun ħarbet.
[…]”
Ir-Renju Unit ipparteċipa fl-applikazzjoni ta’ kull wieħed mir-regolamenti u tal-erba’ direttivi msemmija fil-punti 11 sa
13 ta’ din is-sentenza. Mill-banda l-oħra, l-Irlanda pparteċipat fl-applikazzjoni tar-regolamenti u tad-Direttivi 2004/83,
2005/85 u 2001/55, iżda mhux fl-applikazzjoni tad-Direttiva 2003/9.
Ir-Renju tad-Danimarka huwa marbut mill-Ftehim li huwa kkonkluda mal-Komunità Ewropea u li jestendi għad-Danimarka d-dispożizzjonijiet
tar-Regolament Nru 343/2003 u tar-Regolament Nru 2725/2000, approvat permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/188/KE, tal-21
ta’ Frar 2006 (ĠU L335M, 13.12.2008, p. 72). Ir-Renju tad-Danimarka ma huwiex marbut mid-direttivi msemmija fil-punt 11 ta’
din is-sentenza.
Il-Komunità kkonkludiet ukoll Ftehim mar-Repubblika tal-Islanda u mar-Renju tan-Norveġja dwar il-kriterji u l-mekkaniżmi għall-istabbiliment
tal-Istat responsabbli għall-eżami ta’ talba għal ażilju ppreżentata fi Stat Membru jew fl-Islanda jew fin-Norveġja, approvat
permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2001/258/KE, tal-15 ta’ Marzu 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4,
p. 76).
Il-Komunità bl-istess mod ikkonkludiet Ftehim mal-Konfederazzjoni Svizzera dwar il-kriterji u l-mekkaniżmi sabiex jiġi stabbilit
liema jkun l-Istat responsabbli għall-eżami ta’ talba għal ażil magħmula fi Stat Membru jew fl-Isvizzera, approvat permezz
tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/147/KE, tat-28 ta’ Jannar 2008 (ĠU L 53, p. 3), kif ukoll il-Protokoll mal-Konfederazzjoni
Svizzera u mal-Prinċipat tal-Liechtensiten għall-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera dwar il-kriterji
u l-mekkaniżmi sabiex jiġi stabbilit l-Istat responsabbli għall-eżami ta’ talba għal ażil magħmula fi Stat Membru jew fl-Isvizzera,
approvat permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/487/KE, tal-24 ta’ Ottubru 2008 (ĠU 2009, L 161, p. 6).
Id-Direttiva 2003/9 tistabbilixxi l-istandards minimi għall-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu ażil fl-Istati Membri. Dawn l-istandards
jikkonċernaw b’mod partikolari l-obbligi dwar l-informazzjoni li għandha tingħata lil dawk li jkunu qegħdin ifittxu ażil kif
ukoll dwar id-dokumenti li għandhom jingħatawlhom, id-deċiżjonijiet li jistgħu jiġu adottati mill-Istati Membri fir-rigward
tar-residenza u tal-moviment fit-territorju tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil, il-familji, l-eżamijiet mediċi, it-tagħlim
u l-edukazzjoni tal-minuri, l-impjieg ta’ dawk li jkunu qegħdin ifittxu ażil kif ukoll l-aċċess tagħhom għat-taħriġ professjonali,
ir-regoli ġenerali dwar il-kundizzjonijiet materjali tal-akkoljenza u dwar il-kura tas-saħħa tagħhom, il-modalitajiet tal-kundizzjonijiet
tal-akkoljenza u l-kura tas-saħħa li għandhom jingħataw lill-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil.
Din id-direttiva tipprevedi wkoll l-obbligu li jiġi kkontrollat il-livell tal-kundizzjonijiet tal-akkoljenza kif ukoll il-possibbiltà
li jiġi ppreżentat rikors fir-rigward tas-suġġetti u tad-deċiżjonijiet koperti minn din l-istess direttiva. Barra minn hekk,
din id-direttiva tinkludi regoli dwar it-taħriġ tal-awtoritajiet u dwar ir-riżorsi meħtieġa sabiex jiġu implementati d-dispożizzjonijiet
nazzjonali adottati għall-finijiet tat-traspożizzjoni tad-direttiva msemmija.
Id-Direttiva 2004/83 tistabbilixxi l-istandards minimi dwar il-kundizzjonijiet li għandhom jissodisfaw iċ-ċittadini ta’ pajjiżi
terzi jew il-persuni mingħajr Stat sabiex jikkwalifikaw għall-istatus ta’ refuġjat jew li għandhom jissodisfaw il-persuni
li, għal raġunijiet oħra, ikunu jeħtieġu protezzjoni internazzjonali, u dwar il-kontenut tal-protezzjoni mogħtija. Il-Kapitolu II
jinkludi diversi dispożizzjonijiet li jindikaw kif għandhom jiġu evalwati l-applikazzjonijiet. Il-Kapitolu III tagħha jippreċiża
l-kundizzjonijiet li għandhom ikun sodisfatti sabiex persuna tiġi kkunsidrata bħala refuġjat. Il-Kapitolu IV tagħha jikkonċerna
l-istatus ta’ refuġjat. Il-Kapitoli V u VI tagħha jindirizzaw il-kundizzjonijiet li għandhom ikunu sodisfatti sabiex persuna
tikkwalifika għall-protezzjoni sussidjarja u għall-istatus mogħti minn din il-protezzjoni. Il-Kapitolu VII tagħha jinkludi
diversi regoli li jippreċiżaw il-kontenut tal-protezzjoni internazzjonali. Skont l-Artikolu 20(1) ta’ din id-direttiva, dan
il-kapitolu huwa bla ħsara għad-drittijiet stabbiliti fil-Konvenzjoni ta’ Genève.
Id-Direttiva 2005/85 tippreċiża d-drittijiet tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil u l-proċeduri għall-eżami tal-applikazzjonijiet.
L-Artikolu 36 tad-Direttiva 2005/85, intitolat “Il-kunċett ta’ pajjiżi terzi Ewropej bla periklu”, jipprovdi, fil-paragrafu 1
tiegħu:
“Kull Stat Membru jista’ jipprovdi li ma jsirx eżami jew li ma jsirx eżami sħiħ ta’ l-applikazzjoni għall-ażil u tas-sigurtà
ta’ l-applikant fiċ-ċirkostanzi partikolari tiegħu kif deskritt fil-Kapitolu II f’każijiet fejn l-awtorità kompetenti tkun
stabbilixxiet, abbażi tal-fatti, li l-applikant għall-ażil ikun qiegħed ifittex li jidħol jew daħal illegalment fit-territorju
tiegħu minn pajjiż terz bla periklu skond il-paragrafu 2.”
Il-kundizzjonijiet previsti f’dan il-paragrafu 2 jikkonċernaw, b’mod partikolari:
–        ir-ratifika tal-Konvenzjoni ta’ Genève u l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tagħha;
–        l-eżistenza ta’ proċedura ta’ ażil prevista mil-liġi;
–        ir-rattifika tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata
f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), u l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tagħha, b’mod partikolari
n-normi dwar rimedji effettivi.
L-Artikolu 39 tad-Direttiva 2005/85 jindika r-rimedji effettivi li għandu jkun possibbli li jiġu eżerċitati quddiem il-qrati
tal-Istati Membri. L-Artikolu 39(1)(a)(iii) ta’ din id-direttiva jsemmi d-deċiżjonijiet li ma jsirx eżami skont l-Artikolu 36
tal-istess direttiva.

Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari

Il-Kawża C-411/10
N. S., l-appellant fil-kawża prinċipali, huwa ċittadin Afgan li wasal fir-Renju Unit wara li qasam, b’mod partikolari, il-Greċja.
Huwa kien suġġett, f’dan l-Istat tal-aħħar, għal miżura ta’ detenzjoni fl-24 ta’ Settembru 2008, iżda ma ppreżentax applikazzjoni
għal ażil.
Skont N. S., l-awtoritajiet Griegi poġġewh taħt detenzjoni għal erbat ijiem, u, fil-mument meta nħeles, innotifikaw b’ordni
sabiex jitlaq mit-territorju Grieg f’terminu ta’ 30 jum. Huwa jallega li, meta kien qiegħed jipprova jitlaq mill-Greċja, twaqqaf
mill-pulizija u ġie rritornat lejn it-Turkija, fejn kien suġġett, għal xahrejn, għal detenzjoni f’kundizzjonijiet mill-agħar.
Huwa jallega wkoll li ħarab mill-post fejn kien qiegħed jinżamm fit-Turkija u vjaġġa minn dan l-Istat sar-Renju Unit, fejn
wasal fit-12 ta’ Jannar 2009 u fejn ippreżenta, fl-istess jum, applikazzjoni għal ażil.
Fl-1 ta’ April 2009, is-Secretary of State for the Home Department (iktar ’il quddiem is-“Secretary of State”) indirizza lir-Repubblika
Ellenika, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 343/2003, talba sabiex tieħu responsabbiltà għall-appellant fil-kawża prinċipali
għall-finijiet tal-eżami tal-applikazzjoni għal ażil tiegħu. Ir-Repubblika Ellenika ma rrispondietx għal din it-talba fit-terminu
previst fl-Artikolu 18(7) tar-regolament imsemmi u għalhekk tqieset, fit-18 ta’ Ġunju 2009, skont din id-dispożizzjoni, bħallikieku
kienet aċċettat ir-responsabbiltà għall-eżami tal-applikazzjoni tal-appellant fil-kawża prinċipali.
Fit-30 ta’ Lulju 2009, is-Secretary of State innotifika lill-appellant fil-kawża prinċipali li kienu ngħataw istruzzjonijiet
bil-għan li jintbagħat lura lejn il-Greċja fis-6 ta’ Awwissu 2009.
Fil-31 ta’ Lulju 2009, is-Secretary of State innotifika lill-appellant fil-kawża prinċipali b’deċiżjoni ta’ attestazzjoni
fejn kien indikat li, skont il-paragrafu 4 tal-punt 5 tal-Parti 2 tal-Anness 3 tal-Att tal-2004 dwar l-Ażil u l-Immigrazzjoni
(Trattament tal-persuni li jagħmlu applikazzjoni, eċċ) [Asylum and Immigration (Treatment of Claimants, etc) Act 2004, iktar
’il quddiem l-“Att tal-2004 dwar l-ażil”], l-ilment tiegħu fis-sens li t-trasferiment tiegħu lejn il-Greċja kien ser jikser
id-drittijiet mogħtija lilu mill-KEDB kien manifestament infondat sa fejn ir-Repubblika Ellenika tinsab fil-“lista tal-pajjiżi
bla perikolu” tal-Parti 2 tal-Anness 3 tal-Att tal-2004 dwar l-ażil.
Il-konsegwenza ta’ din id-deċiżjoni ta’ attestazzjoni kienet li, skont il-paragrafu 4 tal-punt 5 tal-Parti 2 tal-Anness 4
tal-Att tal-2004 dwar l-ażil, l-appellant fil-kawża prinċipali ma setax iressaq fir-Renju Unit appell fil-qasam tal-immigrazzjoni
(“immigration appeal”), appell li għandu effett ta’ sospensjoni, kontra d-deċiżjoni li tordna t-trasferiment tiegħu lejn il-Greċja,
appell dan li huwa kien ikun jista’ jressaq li kieku ma ngħatatx tali deċiżjoni ta’ attestazzjoni.
Fil-31 ta’ Lulju 2009, l-appellant fil-kawża prinċipali talab li s-Secretary of State jassumi, skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament
Nru 343/2003, ir-responsabbiltà għall-eżami tal-applikazzjoni għal ażil tiegħu minħabba li d-drittijiet fundamentali mogħtija
lilu mid-dritt tal-Unjoni, mill-KEDB u/jew mill-Konvenzjoni ta’ Genève setgħu jiġu miksura fl-eventwalità li jintbagħat lura
lejn il-Greċja. Permezz ta’ ittra tal-4 ta’ Awwissu 2009, is-Secretary of State kkonferma d-deċiżjoni tiegħu li jittrasferixxi
l-appellant fil-kawża prinċipali lejn il-Greċja u d-deċiżjoni tiegħu li tattesta li l-ilment tal-appellant fil-kawża prinċipali
bbażat fuq il-KEDB kien manifestament infondat.
Fis-6 ta’ Awwissu 2009, l-appellant fil-kawża prinċipali ressaq talba sabiex jiġi awtorizzat iressaq rikors għal stħarriġ
ġudizzjarju (“judicial review”) kontra d-deċiżjonijiet tas-Secretary of State. Għaldaqstant, dan tal-aħħar annulla l-istruzzjonijiet
fir-rigward tat-trasferiment tiegħu. Fl-14 ta’ Ottubru 2009, l-appellant fil-kawża prinċipali tħalla jressaq dan ir-rikors
għal stħarriġ ġudizzjarju.
Dan ir-rikors ġie eżaminat mill-High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), bejn
l-24 u s-26 ta’ Frar 2010. Permezz ta’ deċiżjoni tal-31 ta’ Marzu 2010, l-Imħallef Cranston ċaħad dan ir-rikors iżda awtorizza
lill-appellant fil-kawża prinċipali sabiex jippreżenta appell kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Court of Appeal (England
& Wales) (Civil Division).
L-appellant fil-kawża prinċipali ppreżenta appell quddiem din il-qorti tal-aħħar fil-21 ta’ April 2010.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju, li fiha l-qorti msemmija tagħmel riferiment għad-deċiżjoni tal-High Court of Justice (England &
Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), jirriżulta li:
–        il-proċeduri tal-ażil fil-Greċja huma, skont din id-deċiżjoni, ikkaratterizzati minn difetti gravi: il-persuni li jkunu qegħdin
ifittxu ażil jiltaqgħu ma’ diversi diffikultajiet sabiex jimlew il-formalitajiet neċessarji, ma jibbenefikawx minn informazzjoni
u minn assistenza suffiċjenti u l-applikazzjonijiet tagħhom ma jiġux eżaminati b’attenzjoni;
–        ir-rata tal-għoti ta’ ażil fil-Greċja hija, skont din id-deċiżjoni, baxxa ħafna;
–        ir-rimedji ġudizzjarji fil-Greċja huma, skont din id-deċiżjoni, insuffiċjenti u l-aċċess għalihom huwa diffiċli ħafna;
–        il-kundizzjonijiet tal-akkoljenza tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil fil-Greċja huma, skont din id-deċiżjoni, inadegwati:
il-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil jew jinżammu f’kundizzjonijiet inadegwati jew jgħixu fit-triq f’kundizzjonijiet ta’
miżerja, mingħajr kenn u mingħajr ikel.
Il-High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court) ikkunsidrat li r-riskji ta’ ritorn
(“refoulement”) mill-Greċja lejn l-Afganistan u lejn it-Turkija ma humiex stabbiliti fir-rigward tal-persuni ttrasferiti taħt
ir-Regolament Nru 343/2003, evalwazzjoni din iżda li qiegħda tiġi kkontestata mill-appellant fil-kawża prinċipali quddiem
il-qorti tar-rinviju.
Quddiem il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division), is-Secretary of State irrikonoxxa li “id-drittijiet fundamentali
stabbiliti fil-Karta jistgħu jiġu invokati kontra r-Renju Unit u [...] l-Administrative Court żbaljat meta ddeċidiet il-kuntrarju”.
Skont is-Secretary of State, il-Karta sempliċement ittenni d-drittijiet li diġà jagħmlu parti integrali mid-dritt tal-Unjoni
u ma toħloqx drittijiet ġodda. Madankollu, is-Secretary of State sostna li l-High Court of Justice (England & Wales), Queen’s
Bench Division (Administrative Court) żbaljat meta ddeċidiet li huwa kien obbligat jieħu inkunsiderazzjoni d-drittijiet fundamentali
tal-Unjoni meta jeżerċita s-setgħa diskrezzjonali mogħtija lilu mill-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003. Skont is-Secretary
of State, din is-setgħa diskrezzjonali ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
Sussidjarjament, is-Secretary of State sostna li l-obbligu li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali tal-Unjoni ma jobbligahx
jieħu inkunsiderazzjoni provi li jindikaw li, jekk l-appellant fil-kawża prinċipali jintbagħat lejn il-Greċja, ikun hemm riskju
kunsiderevoli li d-drittijiet fundamentali mogħtija lilu mid-dritt tal-Unjoni ser jiġu miksura. Fil-fatt, l-istruttura tar-Regolament
Nru 343/2003 tippermettilu jistrieħ fuq il-preżunzjoni inkonfutabbli li l-Greċja (jew kull Stat Membru) ser tosserva l-obbligi
tagħha taħt id-dritt tal-Unjoni.
Fl-aħħar nett, l-appellant fil-kawża prinċipali sostna, quddiem il-qorti tar-rinviju, li l-protezzjoni mogħtija mill-Karta
hija superjuri għal u tmur lil hinn, b’mod partikolari, mill-protezzjoni ggarantita mill-Artikolu 3 tal-KEDB, u dan jista’
jwassal għal eżitu differenti fil-kawża ineżami.
Fis-seduta tat-12 ta’ Lulju 2010, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li, sabiex tkun tista’ tiddeċiedi dwar l-appell, kien meħtieġ
li tieħu pożizzjoni dwar ċerti punti ta’ liġi relatati mad-dritt tal-Unjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha
u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1.      Deċiżjoni meħuda minn Stat Membru taħt l-Artikolu 3(2) tar-Regolament [Nru 343/2003] jekk għandhiex tiġi eżaminata applikazzjoni
għall-ażil li mhijiex ir-responsabbiltà tiegħu skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-Regolament, taqa’ fl-ambitu
tad-dritt tal-UE għall-finijiet tal-Artikolu 6 [TUE] u/jew tal-Artikolu 51 tal-[Karta]?
Jekk ir-risposta għad-domanda 1 hija ‘iva’:
2.      L-obbligu ta’ Stat Membru li josserva d-drittijiet fundamentali tal-UE (inkluż id-drittijiet stabbiliti fl-Artikoli 1, 4, 18, 19(2)
u 47 tal-Karta) jispiċċa meta dak l-Istat Membru jibgħat lil min ifittex l-ażil lejn l-Istat Membru li l-Artikolu 3(1) [tar-Regolament
Nru 343/2003] jindika bħala l-Istat responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III [ta’ dan ir-regolament], tkun
xi tkun is-sitwazzjoni fl-Istat Responsabbli?
3.      B’mod partikolari, l-obbligu ta’ osservanza tad-drittijiet fundamentali tal-UE jipprekludi t-tħaddim ta’ preżunzjoni konklussiva
li l-Istat Responsabbli josserva (i) id-drittijiet fundamentali taħt l-UE tal-applikant; u/jew (ii) l-istandards minimi imposti
mid-Direttivi 2003/9 [...]; 2004/83 [...] u/jew 2005/85 [...]?
4.      Alternattivament, Stat Membru huwa obbligat mid-dritt tal-UE, u jekk huwa hekk, f’liema ċirkustanzi, jeżerċita s-setgħa skont
l-Artikolu 3(2) tar-Regolament [Nru 343/2003] sabiex jeżamina u jirrendi ruħu responsabbli għal applikazzjoni, meta trasferiment
lejn l-Istat Responsabbli jkun jesponi lill-applikant [għal ażil] għal riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali tiegħu,
b’mod partikolari d-drittijiet stabbiliti fl-Artikoli 1, 4, 18, 19(2), u/jew 47 tal-Karta, u/jew għal riskju li l-istandards
minimi stabbiliti fid-Direttivi [2003/9, 2004/83 u 2005/85] ma jiġux applikati fil-konfront tiegħu?
5.      L-ambitu tal-protezzjoni mogħtija lil persuna li fil-konfront tagħha japplika r-Regolament [Nru 343/2003] permezz tal-prinċipji
ġenerali tad-dritt tal-UE, u b’mod partikolari, id-drittijiet stabbiliti fl-Artikoli 1, 18 u 47 tal-Karta huwa iktar wiesa’
mill-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 3 [tal-KEDB]?
6.      Huwa kompatibbli mad-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 47 tal-Karta li dispożizzjoni ta’ liġi nazzjonali tirrikjedi lil qorti,
bil-għan li jiġi ddeterminat jekk persuna tistax tiġi legalment spostjata lejn Stat Membru ieħor skont ir-Regolament [Nru
343/2003], tittratta lil dak l-Istat Membru bħala Stat li minnu il-persuna mhijiex sejra tiġi ttrasferita lejn Stat Membru
ieħor bi ksur tad-drittijiet tiegħu skont il-[KEDB] jew tad-drittijiet tiegħu skont il-Konvenzjoni [ta’ Genève] u l-Protokoll
tal-1967 [...]?
7.      Peress li d-domandi preċedenti jirrigwardaw l-obbligi tar-Renju Unit, ir-risposti [mogħtjia għat-tieni sas-sitt domandi] huma
b’xi mod ikkwalifikati sabiex jittieħed kont tal-Protokoll Nru 30 dwar l-applikazzjoni tal-Karta fir-rigward tal-Polonja u
tar-Renju Unit?”

Il-Kawża C‑493/10
Din il-kawża tikkonċerna ħames rikorrenti fil-kawża prinċipali, li ma għandhom ebda relazzjoni bejniethom u li joriġinaw mill-Afganistan,
mill-Iran u mill-Alġerija. Kull wieħed minnhom għadda mit-territorju Grieg u ġie arrestat fil-Greċja minħabba dħul illegali.
Huma sussegwentement waslu l-Irlanda fejn ippreżentaw applikazzjoni għal ażil. Tlieta mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali
ppreżentaw din l-applikazzjoni mingħajr ma żvelaw il-preżenza preċedenti tagħhom fit-territorju Grieg filwaqt li t-tnejn l-oħra
kienu ammettew il-preżenza preċedenti tagħhom fil-Greċja. Is-sistema Eurodac ikkonfermat li l-ħames rikorrenti fil-kawża prinċipali
kienu preċedentement daħlu fit-territorju Grieg iżda li ebda wieħed minnhom ma kien ippreżenta applikazzjoni għal ażil hemmhekk.
Kull wieħed mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jopponi r-ritorn tiegħu lejn il-Greċja. Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju,
ma huwiex qiegħed jiġi sostnut li t-trasferiment tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali lejn il-Greċja skont ir-Regolament Nru
343/2003 jikser l-Artikolu 3 tal-KEDB minħabba r-riskju ta’ ritorn (“refoulement”), ta’ ritorn sussegwenti, ta’ trattament
ħażin jew ta’ applikazzjonijiet għal ażil li jiġu injorati. Lanqas ma qiegħed jiġi allegat li dan it-trasferiment jikser artikolu
ieħor tal-KEDB. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali sostnew li l-proċeduri u l-kundizzjonijiet għall-persuni li jkunu qegħdin
ifittxu ażil fil-Greċja huma inadegwati b’tali mod li l-Irlanda hija obbligata tuża l-possibbiltà mogħtija lilha mill-Artikolu 3(2)
tar-Regolament Nru 343/2003 u taċċetta r-responsabbiltà sabiex teżamina u tiddeċiedi dwar l-applikazzjonijiet għal ażil tagħhom.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-High Court iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domandi preliminari segwenti:
“1)      L-Istat Membru li jittrasferixxi skont ir-Regolament (KE) [...] Nru 343/2003 huwa obbligat jevalwa l-konformità tal-Istat
Membru li jirċievi mal-Artikolu 18 tal-Karta [...], mad-Direttivi [...] 2003/9/KE, 2004/83/KE u 2005/85/KE u mar-Regolament
(KE) [...] Nru 343/2003?
2)      F’każ ta’ risposta affermattiva, u jekk jinsab li l-Istat Membru li jirċievi ma jikkonformax ma’ waħda jew ma’ iktar minn
waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet, l-Istat Membru li jittrassferixxi huwa obbligat jaċċetta r-responsabbiltà biex jeżamina
l-applikazzjoni skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament [...] (KE) Nru 343/2003?”
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Mejju 2011, il-Kawżi C-411/10 u C-493/10 ġew magħquda
għall-finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda fil-Kawża C-411/10
Permezz tal-ewwel domanda tagħha fil-Kawża C-411/10, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) qiegħda essenzjalment
tistaqsi jekk id-deċiżjoni adottata minn Stat Membru fuq il-bażi tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 dwar jekk jeżaminax
jew le applikazzjoni għal ażil li fir-rigward tagħha ma jkunx responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’
dan ir-regolament taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni għall-finijiet tal-Artikolu 6 TUE u/jew tal-Artikolu 51
tal-Karta.
Osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja
N. S., l-Equality and Human Rights Commission (EHRC), Amnesty International Ltd u l-AIRE Centre (Advice on Individual Rights
in Europe) (UK), il-United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), il-Gvern Franċiż, dak Olandiż, dak Awstrijak u
dak Finlandiż kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea jikkunsidraw li deċiżjoni adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament
Nru 343/2003 taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward N. S. jenfasizza li l-eżerċizzju tal-possibbiltà prevista minn din id-dispożizzjoni ma tkunx neċessarjament
iktar favorevoli għall-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil u dan jispjega għaliex, fir-rapport tagħha tas-6 ta’ Ġunju 2007
dwar l-evalwazzjoni tas-sistema ta’ Dublin [COM (2007) 299 finali], il-Kummissjoni pproponiet li l-użu tal-possibbiltà mogħtija
mill-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 ikun suġġett għall-kunsens tal-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil.
Skont Amnesty International Ltd u l-AIRE Centre (Advice on Individual Rights in Europe) (UK) u l-Gvern Franċiż, b’mod partikolari,
il-possibbiltà prevista fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 hija ġustifikata mill-fatt li dan ir-regolament huwa
intiż li jipproteġi d-drittijiet fundamentali u li jista’ jkun meħtieġ li tiġi eżerċitata l-possibbiltà prevista f’din id-dispożizzjoni.
Il-Gvern Finlandiż jenfasizza li r-Regolament Nru 343/2003 jagħmel parti minn grupp ta’ regoli li flimkien jifformaw sistema.
Skont il-Kummissjoni, meta regolament jagħti setgħa diskrezzjonali lil Stat Membru, dan għandu jeżerċita din is-setgħa b’osservanza
tad-dritt tal-Unjoni (sentenzi tat-13 ta’ Lulju 1989, Wachauf, 5/88, Ġabra p. 2609; tal-4 ta’ Marzu 2010, Chakroun, C‑578/08,
Ġabra p. I‑1839, u tal-5 ta’ Ottubru 2010, McB., C‑400/10 PPU, Ġabra p. 1‑8965). Hija ssostni li deċiżjoni adottata minn Stat
Membru fuq il-bażi tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 timplika numru ta’ konsegwenzi għal dan l-Istat, li jkun
marbut mill-obbligi proċedurali tal-Unjoni u mid-Direttivi.
L-Irlanda, ir-Renju Unit, il-Gvern Belġjan u l-Gvern Taljan jikkunsidraw, mill-banda l-oħra, li tali deċiżjoni ma taqax fil-kamp
ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. L-argumenti invokati huma bbażati fuq in-natura ċara tat-test, li jipprovdi li hawnhekk
hija involuta possibbiltà, fuq ir-riferiment għal klawżola “ta’ sovranità” jew għal “klawżola diskrezzjonali” fid-dokumenti
tal-Kummissjoni, fuq ir-raġuni għall-eżistenza ta’ tali klawżola, jiġifieri l-motivi umanitarji, u, fl-aħħar nett, fuq il-loġika
tas-sistema implementata permezz tar-Regolament Nru 343/2003.
Ir-Renju Unit jenfasizza li klawżola ta’ sovranità ma tikkostitwixxix deroga fis-sens tas-sentenza tat-18 ta’ Ġunju 1991,
ERT (C‑260/89, Ġabra p. I‑2925, punt 43). Huwa jindika wkoll li l-fatt li l-eżerċizzju ta’ din il-klawżola ma jikkostitwixxix
implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma jfissirx li l-Istati Membri ma jirrispettawx id-drittijiet fundamentali sa fejn huma
marbuta mill-Konvenzjoni ta’ Genève u mill-KEDB. Il-Gvern Belġjan jenfasizza, madankollu, li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’
trasferiment tal-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil timplika l-implementazzjoni tar-Regolament Nru 343/2003 u, għalhekk,
taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6 TUE u tal-Karta.
Għall-Gvern Ċek, id-deċiżjoni ta’ Stat Membru taqa’ taħt id-dritt tal-Unjoni meta dan l-Istat jeżerċita l-klawżola ta’ sovranità
iżda ma taqax taħt dan id-dritt meta ma jeżerċitax din il-possibbiltà.
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-Artikolu 51(1) tal-Karta jipprovdi li d-dispożizzjonijiet ta’ din tal-aħħar japplikaw għall-Istati Membri biss meta dawn
ikunu qegħdin jimplementaw id-dritt tal-Unjoni.
Minn eżami tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2002 jirriżulta li dan jirrikonoxxi lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali
li tagħmel parti integrali mis-sistema Ewropea komuni ta’ ażil prevista mit-Trattat FUE u elaborata mil-leġiżlatur tal-Unjoni.
Kif enfasizzat il-Kummissjoni, din is-setgħa diskrezzjonali għandha tiġi eżerċitata mill-Istati Membri b’osservanza tad-dispożizzjonijiet
l-oħra tar-regolament imsemmi.
Barra minn hekk, l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 jindika li d-deroga għall-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 3(1)
ta’ dan l-istess regolament timplika konsegwenzi preċiżi previsti minn dan ir-regolament. B’hekk, l-Istat Membru li jieħu
d-deċiżjoni li jeżamina huwa stess applikazzjoni għal ażil isir l-Istat Membru responsabbli fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003
u għandu, jekk ikun il-każ, jinforma lill-Istat jew lill-Istati Membri l-oħra kkonċernati mill-applikazzjoni għal ażil.
Dawn l-elementi jsostnu l-interpretazzjoni fis-sens li s-setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 3(2)
tar-Regolament Nru 343/2003 tagħmel parti mill-mekkaniżmi għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għal applikazzjoni
għal ażil previsti mir-regolament imsemmi u, għalhekk, hija biss element wieħed mis-sistema Ewropea komuni ta’ ażil. Għaldaqstant,
Stat Membru li jeżerċita din is-setgħa diskrezzjonali għandu jitqies bħala li qiegħed jimplementa d-dritt tal-Unjoni fis-sens
tal-Artikolu 51(1) tal-Karta.
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda fil-Kawża C-411/10 hija li d-deċiżjoni adottata minn Stat
Membru fuq il-bażi tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2002 dwar jekk jeżaminax jew le applikazzjoni għal ażil li fir-rigward
tagħha ma jkunx responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament timplementa d-dritt tal-Unjoni
għall-finijiet tal-Artikolu 6 TUE u/jew tal-Artikolu 51 tal-Karta.

Fuq it-tieni sar-raba’ u s-sitt domandi fil-Kawża C-411/10 u ż-żewġ domandi fil-Kawża C-493/10
Permezz tat-tieni domanda fil-Kawża C-411/10 u tal-ewwel domanda fil-Kawża C-493/10, il-qrati tar-rinviju qegħdin essenzjalment
jistaqsu jekk l-Istat Membru li għandu jittrasferixxi lill-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-Istat Membru li l-Artikolu
3(1) tar-Regolament Nru 343/2003 jidentifika bħala dak responsabbli huwiex obbligat jivverifika r-rispett, minn dan l-Istat
Membru tal-aħħar, tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni, tad-Direttivi 2003/9, 2004/83 u 2005/85 kif ukoll tar-Regolament
Nru 343/2003.
Permezz tat-tielet domanda fil-Kawża C‑411/10, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) qiegħda essenzjalment
tistaqsi jekk l-obbligu, għall-Istat Membru li għandu jittrasferixxi l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil, li jirrispetta
d-drittijiet fundamentali jipprekludix l-applikazzjoni ta’ preżunzjoni inkonfutabbli fis-sens li l-Istat responsabbli ser
jirrispetta d-drittijiet fundamentali li d-dritt tal-Unjoni jagħti lill-persuna li tkun qiegħda tfittex l-ażil u/jew l-istandards
minimi li jirriżultaw mid-direttivi msemmija iktar ’il fuq.
Permezz tar-raba’ domanda fil-Kawża C-411/10 u tat-tieni domanda fil-Kawża C‑493/10, il-qrati tar-rinviju qegħdin essenzjalment
jistaqsu jekk, meta jkun ikkonstatat li l-Istat Membru responsabbli ma jirrispettax id-drittijiet fundamentali, l-Istat Membru
li għandu jittrasferixxi l-persuna li tkun qiegħda tfittex l-ażil huwiex meħtieġ jaċċetta r-responsabbiltà li jeżmina l-applikazzjoni
għal ażil skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003.
Fl-aħħar nett, permezz tas-sitt domanda fil-Kawża C-411/10, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) qiegħda
essenzjalment tistaqsi jekk dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tobbliga lill-qrati jqisu, sabiex jiġi ddeterminat jekk
persuna tistax legalment tintbagħat lejn Stat Membru ieħor skont ir-Regolament Nru 343/2003, lil dan l-Istat Membru bħala
“Stat bla perikolu” hijiex kompatibbli mad-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 47 tal-Karta.
Dawn id-domandi għandhom jiġu ttrattati flimkien.
Is-sistema Ewropea komuni ta’ ażil hija bbażata fuq l-applikazzjoni sħiħa u inklużiva tal-Konvenzjoni ta’ Genève u fuq il-garanzija
li ħadd ma għandu jintbagħat f’post fejn ikun espost għar-riskju li jerga’ jkun is-suġġett ta’ persekuzzjoni. L-osservanza
tal-Konvenzjoni ta’ Genève u tal-Protokoll tal-1967 hija prevista fl-Artikolu 18 tal-Karta u fl-Artikolu 78 TFUE (ara s-sentenzi
tat-2 ta’ Marzu 2010, Salahadin Abdulla
et
, C‑175/08, C‑176/08, C‑178/08 u C‑179/08, Ġabra p. I‑1493, punt 53, kif ukoll tas-17 ta’ Ġunju 2010, Bolbol, C‑31/09, Ġabra
p. I‑5539 , punt 38).
Kif ġie osservat fil-punt 15 ta’ din is-sentenza, id-diversi regolamenti u direttivi rilevanti għall-kawżi prinċipali jipprovdu
li huma josservaw id-drittijiet fundamentali u l-prinċipji li huma rikonoxxuti mill-Karta.
Għandu jiġi osservat ukoll li, skont ġurisprudenza ferm stabbilita, l-Istati Membri għandhom mhux biss jinterpretaw id-dritt
nazzjonali tagħhom b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni, iżda għandhom jiżguraw ukoll li ma jistriħux fuq interpretazzjoni
ta’ test li jagħmel parti mid-dritt derivat li tidħol f’kunflitt mad-drittijiet fundamentali protetti mill-ordinament ġuridiku
tal-Unjoni jew mal-prinċipji ġenerali l-oħra tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta’ Novembru 2003,
Lindqvist, C‑101/01, Ġabra p. I‑12971, punt 87, kif ukoll tas-26 ta’ Ġunju 2007, Ordre des barreaux francophones et germanophone
et
, C‑305/05, Ġabra p. I‑5305, punt‑28).
Mill-eżami tat-testi li jikkostitwixxu s-sistema Ewropea komuni ta’ ażil jirriżulta li din is-sistema kienet żviluppata f’kuntest
li jippermetti li jitqies li l-Istati kollha li ser jipparteċipaw fiha, kemm jekk Stati Membri u kemm jekk Stati terzi, ser
jirrispettaw id-drittijiet fundamentali, inklużi d-drittijiet li l-bażi tagħhom tinsab fil-Konvenzjoni ta’ Genève u fil-Protokoll
tal-1967, kif ukoll fil-KEDB, u li l-Istati Membri jistgħu juru fiduċja reċiproka f’dan ir-rigward.
Huwa preċiżament minħabba dan il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka li l-leġiżlatur tal-Unjoni adotta r-Regolament Nru 343/2003
u l-Ftehim imsemmija fil-punti 24 sa 26 ta’ din is-sentenza bil-għan li jiġi rrazzjonalizzat l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet
għal ażil u li jiġi evitat xogħol żejjed għas-sistema minħabba l-obbligu tal-awtoritajiet Statali li jipproċessaw applikazzjonijiet
multipli ppreżentati mill-istess persuna li tkun qiegħda tfittex ażil, u bil-għan li tiżdied iċ-ċertezza legali fir-rigward
tad-determinazzjoni tal-Istat responsabbli għall-ipproċessar tal-applikazzjoni għal ażil u b’hekk li jiġi evitat forum shopping,
u dan kollu fid-dawl tal-għan prinċipali li jitħaffef l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet fl-interess kemm tal-persuni li
jkunu qegħdin ifittxu ażil u kif ukoll fl-interess tal-Istati parteċipanti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi preżunt li l-ipproċessar irriżervat lill-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil f’kull Stat
Membru huwa konformi mar-rekwiżiti tal-Karta, mal-Konvenzjoni ta’ Genève kif ukoll mal-KEDB.
Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li din is-sistema tiltaqa’, fil-prattika, ma’ diffikultajiet serji fir-rigward tal-funzjonament
fi Stat Membru partikolari, b’tali mod li jkun hemm riskju serju li l-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil ikunu ttrattati,
fil-każ li jiġu ttrasferiti lejn dan l-Istat Membru, b’mod li jkun inkompatibbli mad-drittijiet fundamentali tagħhom.
Madankollu, minn dan ma jistax jiġi konkluż li kull ksur ta’ dritt fundamentali mill-Istat Membru responsabbli jaffettwa l-obbligi
tal-Istati Membri l-oħra fir-rigward tal-osservanza tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 343/2003.
Fil-fatt, dan jista’ jingħad fir-rigward tar-raġuni għall-eżistenza tal-Unjoni u tat-twettiq taż-żona ta’ libertà, ta’ sigurtà
u ta’ ġustizzja u, b’mod iktar partikolari, tas-sistema Ewropea komuni ta’ ażil, ibbażata fuq il-fiduċja reċiproka u preżunzjoni
ta’ osservanza, mill-Istati Membri l-oħra, tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod iktar partikolari, tad-drittijiet fundamentali.
Barra minn hekk, ma jkunx kompatibbli mal-għanijiet u mas-sistema tar-Regolament Nru 343/2003 jekk l-iċken ksur tad-Direttivi 2003/9,
2004/83 jew 2005/85 ikun biżżejjed sabiex jipprekludi kull trasferiment ta’ persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-Istat
Membru li normalment ikun kompetenti. Fil-fatt, ir-Regolament Nru 343/2003 huwa intiż, filwaqt li jippreżumi li d-drittijiet
fundamentali tal-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil ser ikunu rrispettati fl-Istat Membru li normalment ikun kompetenti
sabiex jipproċessa l-applikazzjoni tagħha, li jistabbilixxi, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-punti 124 u 125 tal-konklużjonijiet
fil-Kawża C‑411/10, metodu ċar u operazzjonali li jippermetti li jiġi ddeterminat malajr l-Istat Membru kompetenti sabiex
jipproċessa applikazzjoni għal ażil. Għal dan il-għan, ir-Regolament Nru 343/2003 jipprovdi li Stat Membru wieħed, identifikat
fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi, għandu jkun kompetenti sabiex jipproċessa applikazzjoni għal ażil ippreżentata f’pajjiż
tal-Unjoni.
Issa, jekk kull ksur tad-dispożizzjonijiet iżolati tad-Direttivi 2003/9, 2004/83 jew 2005/85 mill-Istat Membru kompetenti
jkollu l-konsegwenza li l-Istat Membru fejn tkun ġiet ippreżentata applikazzjoni għal ażil ikun prekluż milli jittrasferixxi
l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn dan l-ewwel Stat, din il-konsegwenza jkollha l-effett li mal-kriterji għad-determinazzjoni
tal-Istat Membru kompetenti stabbiliti fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 343/2003 iżżid kriterju addizzjonali ta’ esklużjoni
li permezz tiegħu ksur minuri tar-regoli tad-direttivi msemmija iktar ’il fuq imwettaq fi Stat Membru partikolari jkun jista’
jkollu l-effett li jeżonerah mill-obbligi previsti fir-regolament imsemmi. Tali konsegwenza ċċaħħad l-obbligi msemmija mill-essenza
tagħhom u tikkomprometti t-twettiq tal-għan li jiġi identifikat malajr l-Istat Membru kompetenti sabiex jipproċessa applikazzjoni
għal ażil ippreżentata fl-Unjoni.
Mill-banda l-oħra, fl-eventwalità li jkun hemm lok għal tħassib serju dwar l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistematiċi fil-proċedura
tal-ażil u fil-kundizzjonijiet tal-akkoljenza tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil fl-Istat Membru responsabbli, nuqqasijiet
li jimplikaw trattament inuman jew degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta, tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil
u li jkunu ttrasferiti lejn it-territorju ta’ dan l-Istat Membru, dan it-trasferiment ikun inkompatibbli mad-dispożizzjoni
msemmija.
Fir-rigward tas-sitwazzjoni fil-Greċja, bejn il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja huwa paċifiku
li dan l-Istat Membru, fl-2010, kien il-punt ta’ dħul fl-Unjoni ta’ kważi 90 % tal-migranti illegali, b’tali mod li l-piż
imwieżen minn dan l-Istat Membru minħabba dan l-influss huwa sproporzjonat ma’ dak imwieżen mill-Istati Membri l-oħra u b’tali
mod li l-awtoritajiet Griegi ma għandhomx il-kapaċità materjali sabiex jaffrontaw dan il-piż. Ir-Repubblika Ellenika indikat
li l-Istati Membri ma kinux aċċettaw il-proposta tal-Kummissjoni li tiġi sospiża l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 343/2003
u li dan ir-regolament jiġi emendat billi tingħata inqas importanza lill-kriterju tal-ewwel dħul.
F’sitwazzjoni analoga għal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, jiġifieri t-trasferiment, f’Ġunju 2009, ta’ persuna li kienet
qiegħda tfittex ażil lejn il-Greċja, l-Istat Membru responsabbli fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet
tal-Bniedem iddeċidiet, b’mod partikolari, li r-Renju tal-Belġju kien kiser l-Artikolu 3 tal-KEDB, minn naħa, meta espona
lir-rikorrent għar-riskji li kienu jirriżultaw min-nuqqasijiet fil-proċedura tal-ażil fil-Greċja, sa fejn l-awtoritajiet Belġjani
kienu jafu jew kien imisshom kienu jafu li ma kien hemm ebda garanzija li l-applikazzjoni għal ażil tiġi eżaminata serjament
mill-awtoritajiet Griegi u, min-naħa l-oħra, meta espona lir-rikorrent, b’għarfien sħiħ tas-sitwazzjoni, għal kundizzjonijiet
ta’ detenzjoni u ta’ għajxien li kienu jikkostitwixxu trattamenti degradanti (Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, sentenza
M. S. S. vs Il-Belġju u Il-Greċja tal-21 ta’ Jannar 2011, li għadha ma ġietx ippubblikata fir-
Recueil des arrêts et décisions,
§ 358, 360 u 367).
Il-livell ta’ preġudizzju għad-drittijiet fundamentali deskritt f’dik is-sentenza juri li fil-Greċja kien hemm, fiż-żmien
meta ġie ttrasferit ir-rikorrent M. S. S., nuqqas sistematiku fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet tal-akkoljenza
tal-persuna li jkunu qegħdin ifittxu ażil.
Sabiex waslet għall-konklużjoni li r-riskji li kien qiegħed jaffaċċja r-rikorrent kienu stabbiliti b’mod suffiċjenti, il-Qorti
Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ħadet inkunsiderazzjoni r-rapporti regolari u konkordanti maħruġa minn organizzazzjonijiet
mhux governattivi internazzjonali li kienu jirrivelaw id-diffikultajiet prattiċi marbuta mal-applikazzjoni tas-sistema Ewropea
komuni ta’ ażil fil-Greċja, il-korrispondenza mibgħuta mill-Kummissarjat Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati lill-Ministru
Belġjan kompetenti, kif ukoll ir-rapporti tal-Kummissjoni dwar l-evalwazzjoni tas-sistema ta’ Dublin u l-proposti għall-formulazzjoni
mill-ġdid tar-Regolament Nru 343/2003 bil-għan li jiġu msaħħa l-effikaċità ta’ din is-sistema u l-protezzjoni effettiva tad-drittijiet
fundamentali (sentenza M. S. S. vs Il-Belġju u Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, § 347-350).
B’hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li jsostnu l-Gvern Belġjan, dak Taljan u dak Pollakk, li jsostnu li l-Istati Membri ma għandhomx
strumenti adegwati sabiex jevalwaw ir-rispett tad-drittijiet fundamentali mill-Istat Membru responsabbli u, għalhekk, ir-riskji
reali li jkollha taffaċċja l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil fil-każ li tkun ittrasferita lejn dan l-Istat Membru, l-informazzjoni
bħal dik iċċitata mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem hija ta’ natura li tippermetti lill-Istati Membri jevalwaw
il-funzjonament tas-sistema ta’ ażil fl-Istat Membru responsabbli, u b’hekk ikun possibbli li jiġu evalwati tali riskji.
Għandha tiġi rrilevata r-rilevanza tar-rapporti u tal-proposti għall-emenda tar-Regolament Nru 343/2003 maħruġa mill-Kummissjoni
u li tagħhom l-Istat Membru li jkollu jwettaq it-trasferiment ma jistax jinjora l-eżistenza fid-dawl tal-parteċipazzjoni tiegħu
fil-ħidma tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li huwa wieħed mid-destinatarji ta’ dawn id-dokumenti.
Barra minn hekk, l-Artikolu 80 TFUE jipprovdi li l-politika ta’ ażil u l-implementazzjoni tagħha għandhom ikunu rregolati
mill-prinċipju ta’ solidarjetà u ta’ tqassim ġust tar-responsabbiltajiet bejn l-Istati Membri, inkluż mill-aspett finanzjarju.
Id-Direttiva 2001/55 tikkostitwixxi eżempju ta’ din is-solidarjetà għalkemm, kif ġie indikat matul is-seduta, il-mekkaniżmi
ta’ solidarjetà li jinsabu f’din id-direttiva huma rriżervati għas-sitwazzjonijiet kompletament eċċezzjonali koperti mill-kamp
ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, jiġifieri l-influss bil-massa ta’ persuni spostati.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, f’sitwazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, sabiex l-Unjoni
u l-Istati Membri tagħha jkunu jistgħu josservaw l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali
tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil, l-Istati Membri, inklużi l-qrati nazzjonali, huma meħtieġa li ma jittrasferixxux
persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-“Istat Membru responsabbli” fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003 meta ma jistgħux
ma jkunux jafu li n-nuqqasijiet sistematiċi fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza tal-persuni li jkunu
qegħdin ifittxu ażil f’dan l-Istat Membru jikkostitwixxu motivi serji u kkonfermati li jwasslu lil dak li jkun sabiex jemmen
li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil ser tkun affaċċjata b’riskju reali li tkun suġġetta għal trattamenti inumani jew
degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta.
Fir-rigward tal-kwistjoni jekk l-Istat Membru li ma jkunx jista’ jwettaq it-trasferiment tal-persuna li tkun qiegħda tfittex
ażil lejn l-Istat Membru identifikat bħala “responsabbli” skont ir-Regolament Nru 343/2003 huwiex obbligat jeżamina huwa stess
l-applikazzjoni, għandu jitfakkar li l-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi numru ta’ kriterji u li, skont l-Artikolu 5(1)
ta’ dan ir-regolament, dawn il-kriterji japplikaw fl-ordni li fihom huma ppreżentati fil-kapitolu msemmi.
Bla ħsara għall-possibbiltà li jeżamina huwa stess l-applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003,
l-impossibbiltà li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil tiġi ttrasferita lejn il-Greċja, meta dan l-Istat ikun identifikat
bħala l-Istat Membru responsabbli skont il-kriterji tal-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, tobbliga lill-Istat Membru li
kellu jwettaq dan it-trasferiment sabiex ikompli bl-eżami tal-kriterji ta’ dan il-kapitolu sabiex jivverifika jekk wieħed
mill-kriterji sussegwenti jippermettix li jiġi identifikat Stat Membru ieħor bħala dak responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni
għal ażil.
Skont l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 343/2003, meta l-Istat Membru responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għal ażil
ma jkunx jista’ jiġi identifikat fuq il-bażi tal-kriterji elenkati minn dan ir-regolament, l-ewwel Stat Membru li quddiemu
tkun ġiet ippreżentata l-applikazzjoni huwa responsabbli għal dan l-eżami.
Madankollu, huwa meħtieġ li l-Istat Membru fejn tkun tinsab il-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil jiżgura li ma jaggravax
sitwazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali ta’ din il-persuna permezz ta’ proċedura għad-determinazzjoni tal-Istat Membru
responsabbli li tieħu tul ta’ żmien mhux raġonevoli. Jekk ikun meħtieġ, dan l-Istat Membru għandu jeżamina huwa stess l-applikazzjoni
skont il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta, kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 131 tal-konklużjonijiet tagħha
fil-Kawża C‑411/10, li applikazzjoni tar-Regolament Nru 343/2003 fuq il-bażi ta’ preżunzjoni inkonfutabbli li d-drittijiet
fundamentali tal-persuna li tkun qiegħda titlob ażil ser ikunu rrispettati fl-Istat Membru normalment responsabbli sabiex
jipproċessa l-applikazzjoni tagħha hija inkompatibbli mal-obbligu tal-Istati Membri li jinterpretaw u japplikaw ir-Regolament
Nru 343/2003 b’mod konformi mad-drittijiet fundamentali.
Barra minn hekk, kif enfasizza N. S., li kieku r-Regolament Nru 343/2003 kien jimponi preżunzjoni inkonfutabbli dwar ir-rispett
tad-drittijiet fundamentali, dan ir-regolament stess ikun jista’ jitqies bħala li jdaħħal inkwistjoni l-garanziji marbuta
mal-protezzjoni u mar-rispett tad-drittijiet fundamentali mill-Unjoni u mill-Istati Membri tagħha.
Dan ikun il-każ, b’mod partikolari, fir-rigward ta’ dispożizzjoni li tipprovdi li ċerti Stati jikkostitwixxu “Stati bla perikolu”
fir-rigward tar-rispett tad-drittijiet fundamentali jekk din id-dispożizzjoni tiġi interpretata bħala li tikkostitwixxi preżunzjoni
inkonfutabbli, li tipprojbixxi kull prova kuntrarja.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 36 tad-Direttiva 2005/85, dwar il-kunċett ta’ pajjiż terz Ewropew bla
perikolu, jipprovdi, fil-paragrafu 2(a) u (ċ) tiegħu, li pajjiż terz jista’ jitqies bħala “pajjiż terz bla periklu” biss meta
mhux biss ikun irratifika l-Konvenzjoni ta’ Genève u l-KEDB iżda jkun josserva wkoll id-dispożizzjonijiet ta’ dawn il-konvenzjonijiet.
Tali formulazzjoni tindika li s-sempliċi ratifika tal-Konvenzjonijiet minn Stat ma tistax timplika l-applikazzjoni ta’ preżunzjoni
inkonfutabbli fir-rigward tal-osservanza ta’ dawn il-konvenzjonijiet minn dan l-Istat. L-istess prinċipju japplika kemm għall-Istati
Membri kif ukoll għall-Istati terzi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-preżunzjoni, ikkonstata fil-punt 80 ta’ din is-sentenza, li fuqha hija bbażata l-leġiżlazzjoni f’dan
il-qasam, fis-sens li l-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil ser jiġu ttrattati b’mod konformi mad-drittijiet tal-bniedem,
għandha titqies li hija preżunzjoni konfutabbli.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hija li d-dritt tal-Unjoni jipprekludi
l-applikazzjoni ta’ preżunzjoni inkonfutabbli fis-sens li l-Istat Membru li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 343/2003 jidentifika
bħala responsabbli jirrispetta d-drittijiet fundamentali tal-Unjoni.
L-Artikolu 4 tal-Karta għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri, inklużi l-qrati nazzjonali, huma meħtieġa li ma
jittrasferixxux persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-“Istat Membru responsabbli” fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003
meta ma jistgħux ma jkunux jafu li n-nuqqasijiet sistematiċi fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza tal-persuni
li jkunu qegħdin ifittxu ażil f’dan l-Istat Membru jikkostitwixxu motivi serji u kkonfermati li jwasslu lil dak li jkun sabiex
jemmen li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil ser tkun affaċċjata b’riskju reali li tkun suġġetta għal trattamenti inumani
jew degradanti fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Bla ħsara għall-possibbiltà li jeżamina huwa stess l-applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003,
l-impossibbiltà li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil tiġi ttrasferita lejn Stat Membru ieħor tal-Unjoni, meta dan l-Istat
ikun identifikat bħala l-Istat Membru responsabbli skont il-kriterji tal-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, tobbliga lill-Istat
Membru li kellu jwettaq dan it-trasferiment sabiex ikompli bl-eżami tal-kriterji ta’ dan il-kapitolu sabiex jivverifika jekk
wieħed mill-kriterji sussegwenti jippermettix li jiġi identifikat Stat Membru ieħor bħala dak responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni
għal ażil.
Madankollu, huwa meħtieġ li l-Istat Membru fejn tkun tinsab il-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil jiżgura li ma jaggravax
sitwazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali ta’ din il-persuna permezz ta’ proċedura għad-determinazzjoni tal-Istat Membru
responsabbli li tieħu tul ta’ żmien mhux raġonevoli. Jekk ikun meħtieġ, dan l-Istat Membru għandu jeżamina huwa stess l-applikazzjoni
skont il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003.

Fuq il-ħames domanda fil-Kawża C-411/10
Permezz tal-ħames domanda tagħha fil-Kawża C‑411/10, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) qiegħda essenzjalment
tistaqsi jekk il-portata tal-protezzjoni mogħtija lil persuna li għaliha japplika r-Regolament Nru 343/2003 mill-prinċipji
ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, mill-Artikolu 1, dwar id-dinjità tal-bniedem, mill-Artikolu 18, dwar id-dritt
għal ażil, u mill-Artikolu 47, dwar id-dritt għal rimedju effettiv, tal-Karta, hijiex iktar estiża minn dik tal-protezzjoni
mogħtija mill-Artikolu 3 tal-KEDB.
Skont il-Kummissjoni, ir-risposta għal din id-domanda għandha tippermetti l-identifikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Karta
li l-ksur tagħhom mill-Istat Membru responsabbli jkun jimplika responsabbiltà sekondarja għall-Istat Membru li għandu jiddeċiedi
dwar it-trasferiment.
Fil-fatt, għalkemm il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) ma mmotivatx b’mod espliċitu, fid-deċiżjoni tar-rinviju,
b’liema mod teħtieġ risposta għal din id-domanda sabiex tkun tista’ tagħti d-deċiżjoni tagħha, minn qari ta’ din id-deċiżjoni
wieħed jista’ jieħu x’jifhem madankollu li din id-domanda saret fid-dawl tad-deċiżjoni tat-2 ta’ Diċembru 2008, K. R. S. vs
Ir-Renju Unit, li għadha ma ġietx ippubblikata fir-
Receuil des arrêts et décisions
, li fiha l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem iddeċidiet li l-ilment dwar ksur tal-Artikoli 3 u 13 tal-KEDB ikun inammissibbli
fil-każ fejn ir-rikorrent ikun ittrasferit mir-Renju Unit lejn il-Greċja. Quddiem il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil
Division), ċerti partijiet sostnew li l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali li tirriżulta mill-Karta kienet iktar wiesgħa
minn dik li tirriżulta mill-KEDB, u li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-Karta kellu jwassal sabiex tintlaqa’ t-talba tagħhom
li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ma jiġix ittrasferit lejn il-Greċja.
Minn meta ngħatat id-deċiżjoni tar-rinviju, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem irrevediet il-pożizzjoni tagħha fid-dawl
ta’ provi ġodda u ddeċidiet, fis-sentenza M. S. S. vs Il-Belġju u Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, mhux biss li r-Repubblika
Ellenika kisret l-Artikolu 3 tal-KEDB minħabba l-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni u ta’ għajxien tar-rikorrent fil-Greċja kif
ukoll l-Artikolu 13 tal-KEDB moqri flimkien mal-imsemmi Artikolu 3 minħabba n-nuqqasijiet fil-proċedura tal-ażil miftuħa fil-każ
tar-rikorrent, iżda wkoll li r-Renju tal-Belġju kiser l-Artikolu 3 tal-KEDB minħabba li espona lir-rikorrent għal riskji marbuta
man-nuqqasijiet fil-proċedura tal-ażil fil-Greċja u għal kundizzjonijiet ta’ detenzjoni u ta’ għajxien fil-Greċja li jmorru
kontra dan l-artikolu.
Kif jirriżulta mill-punt 106 ta’ din is-sentenza, Stat Membru jikser l-Artikolu 4 tal-Karta jekk jittrasferixxi persuna li
tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-Istat Membru responsabbli fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003 fiċ-ċirkustanzi deskritti
fil-punt 94 ta’ din is-sentenza.
Ma jidhirx li l-Artikoli 1, 18 u 47 tal-Karta jistgħu jwasslu għal risposta differenti minn dik mogħtija għat-tieni sar-raba’
u s-sitt domandi fil-Kawża C‑411/10 kif ukoll għaż-żewġ domandi fil-Kawża C‑493/10.
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għall-ħames domanda magħmula fil-Kawża C‑411/10 hija li l-Artikoli 1, 18 u 47
tal-Karta ma jimplikawx risposta differenti minn dik mogħtija għat-tieni sar-raba’ u s-sitt domandi fil-Kawża C‑411/10 kif
ukoll għaż-żewġ domandi fil-Kawża C‑493/10.

Fuq is-seba’ domanda fil-Kawża C‑411/10
Permezz tas-seba’ domanda fil-Kawża C‑411/10, il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) qiegħda essenzjalment
tistaqsi jekk, sa fejn id-domandi preċedenti tqajmu fir-rigward tal-obbligi tar-Renju Unit, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-Protokoll
(Nru 30) għandux xi impatt fuq ir-risposti mogħtija għat-tieni sas-sitt domandi.
Kif fakkret l-EHRC, din id-domanda tirriżulta mill-pożizzjoni tas-Secretary of State quddiem il-High Court of Justice (England
& Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), li sostna li d-dispożizzjonijiet tal-Karta ma humiex applikabbli
għar-Renju Unit.
Għalkemm is-Secretary of State ma baqax isostni din il-pożizzjoni quddiem il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division),
għandu jitfakkar li l-Protokoll (Nru 30) jipprovdi, fl-Artikolu 1(1) tiegħu, li l-Karta ma testendix il-fakultà tal-Qorti
tal-Ġustizzja, jew ta’ kwalunkwe qorti tar-Repubblika tal-Polonja jew tar-Renju Unit, li jikkunsidraw li l-liġijiet, ir-regolament
jew id-dispożizzjonijiet, il-prattiki jew l-azzjonijiet amministrattivi tar-Repubblika tal-Polonja jew tar-Renju Unit huma
inkompatibbli mad-drittijiet, mal-libertajiet u mal-prinċipji fundamentali li hija tafferma mill-ġdid.
Mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li, kif osservat l-Avukat Ġenerali b’mod partikolari fil-punti 169
u 170 tal-konklużjonijiet tagħha fil-Kawża C‑411/10, il-Protokoll Nru 30 ma jdaħħalx inkwistjoni l-applikabbiltà tal-Karta
għar-Renju Unit jew għall-Polonja, kif jirriżulta anki mill-premessi tal-protokoll imsemmi. B’hekk, skont it-tielet premessa
tal-Protokoll (Nru 30), l-Artikolu 6 TUE jipprovdi li l-Karta għandha tiġi applikata u interpretata mill-qrati tar-Repubblika
tal-Polonja u tar-Renju Unit f’konformità stretta mal-ispjegazzjonijiet imsemmija f’dan l-artikolu. Barra minn hekk, skont
is-sitt premessa tal-protokoll imsemmi, il-Karta tikkonferma d-drittijiet, il-libertajiet u l-prinċipji rikonoxxuti fl-Unjoni
u tagħmilhom iktar viżibbli, mingħajr madankollu ma toħloq drittijiet jew prinċipji ġodda.
F’dawn iċ-ċirkunstanzi, l-Artikolu 1(1) tal-Protokoll (Nru 30) jespliċita l-Artikolu 51 tal-Karta, dwar il-kamp ta’ applikazzjoni
ta’ din tal-aħħar, u la huwa intiż li jeżenta lir-Repubblika tal-Polonja u lir-Renju Unit mill-obbligu li josservaw id-dispożizzjonijiet
tal-Karta u lanqas li jipprekludi lil qorti ta’ wieħed minn dawn l-Istati Membri milli tiżgura l-osservanza ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
Peress li d-drittijiet inkwistjoni fil-kawżi prinċipali ma jagħmlux parti mit-Titolu IV tal-Karta, ma hemmx lok li tingħata
deċiżjoni dwar l-interpetazzjoni tal-Artikolu 1(2) tal-Protokoll (Nru 30).
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għas-seba’ domanda fil-Kawża C‑411/10 hija li, sa fejn id-domandi preċedenti
tqajmu fir-rigward tal-obbligi tar-Renju Unit, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-Protokoll (Nru 30) ma għandux impatt fuq ir-risposti
mogħtija għat-tieni sas-sitt domandi magħmula fil-Kawża C‑411/10.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Id-deċiżjoni adottata minn Stat Membru fuq il-bażi tal-Artikolu 3(2) tar Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003, tat-18
ta’ Frar 2003, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi sabiex ikun iddeterminat l-Stat Membru responsabbli sabiex jeżamina
applikazzjoni għal ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz, dwar jekk jeżaminax jew le
applikazzjoni għal ażil li fir-rigward tagħha ma jkunx responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan
ir-regolament timplementa d-dritt tal-Unjoni għall-finijiet tal-Artikolu 6 TUE u/jew tal-Artikolu 51 tal-Karta tad-Drittijiet
Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
2)
Id-dritt tal-Unjoni jipprekludi l-applikazzjoni ta’ preżunzjoni inkonfutabbli fis-sens li l-Istat Membru li l-Artikolu 3(1)
tar-Regolament Nru 343/2003 jidentifika bħala responsabbli jirrispetta d-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
L-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri,
inklużi l-qrati nazzjonali, huma meħtieġa li ma jittrasferixxux persuna li tkun qiegħda tfittex ażil lejn l-“Istat Membru
responsabbli” fis-sens tar-Regolament Nru 343/2003 meta ma jistgħux ma jkunux jafu li n-nuqqasijiet sistematiċi fil-proċedura
tal-ażil u fil-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza tal-persuni li jkunu qegħdin ifittxu ażil f’dan l-Istat Membru jikkostitwixxu
motivi serji u kkonfermati li jwasslu lil dak li jkun sabiex jemmen li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil ser tkun affaċċjata
b’riskju reali li tkun suġġetta għal trattamenti inumani u degradanti fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Bla ħsara għall-possibbiltà li jeżamina huwa stess l-applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003,
l-impossibbiltà li l-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil tiġi ttrasferita lejn Stat Membru ieħor tal-Unjoni, meta dan l-Istat
ikun identifikat bħala l-Istat Membru responsabbli skont il-kriterji tal-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, tobbliga lill-Istat
Membru li kellu jwettaq dan it-trasferiment sabiex ikompli bl-eżami tal-kriterji ta’ dan il-kapitolu sabiex jivverifika jekk
wieħed mill-kriterji sussegwenti jippermettix li jiġi identifikat Stat Membru ieħor bħala dak responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni
għal ażil.
Madankollu, huwa meħtieġ li l-Istat Membru fejn tkun tinsab il-persuna li tkun qiegħda tfittex ażil jiżgura li ma jaggravax
sitwazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali ta’ din il-persuna permezz ta’ proċedura għad-determinazzjoni tal-Istat Membru
responsabbli li tieħu tul ta’ żmien mhux raġonevoli. Jekk ikun meħtieġ, dan l-Istat Membru għandu jeżamina huwa stess l-applikazzjoni
skont il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003.
3)
L-Artikoli 1, 18 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea ma jimplikawx risposta differenti.
4)
Sa fejn id-domandi preċedenti tqajmu fir-rigward tal-obbligi tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, it-teħid
inkunsiderazzjoni tal-Protokoll (Nru 30) dwar l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għar-Repubblika
tal-Polonja u għar-Renju Unit ma għandux impatt fuq ir-risposti mogħtija għat-tieni sas-sitt domandi magħmula fil-Kawża C-411/10.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.