CELEX: 62012CJ0322
Raba’ Direttiva 78/660/KEE
Artikolu 2(3)
Prinċipju ta’ stampa vera u ġusta
Artikolu 2(5)
Obbligu ta’ deroga
Artikolu 32
Metodu ta’ valutazzjoni abbażi tal-prezz storiku
Prezz tal-akkwist manifestament inferjuri għall-valur reali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta tal-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpanniji, inkluż fl-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ Direttiva tal-Kunsill, tal-25 ta’ Lulju tal-1978, ibbażata fuq l-Artikolu [44(2)(ġ) KE] dwar il-kontijiet annwali ta’ ċerti tipi ta’ kumpanniji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 21, iktar ’il quddiem ir-“raba’ direttiva”).
Dik it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn l-État belge u GIMLE SA (iktar ’il quddiem “GIMLE”) dwar it-trattament, fuq livell ta’ kontijiet, tal-akkwist ta’ azzjonijiet li ġew mibjugħa, xahar wara li ġew akkwistati, għal prezz li jammonta għal 3400 darba iktar mill-prezz tal-akkwist tagħhom.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
L-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva jipprovdi:
“3.   Il-kontijiet annwali għandhom jagħtu stampa vera u ġusta ta’ l-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpannija.
4.   Meta l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva ma tkunx biżżejjed biex tagħti stampa vera u ġusta fis-sens ta’ paragrafu 3, għandha tingħata informazzjoni iżjed.
5.   Meta f’każijiet eċċezzjonali l-applikazzjoni tad-disposizzjoni ta’ din id-Direttiva tkun inkompatibbli ma’ l-obbligu speċifikat f’paragrafu 3, wieħed għandu jitbiegħed minn dik id-disposizzjoni sabiex tingħata stampa vera u ġusta fis-sens tal-paragrafu 3. Kull tbegħid bħal dak għandu jintwera fin-noti dwar il-kontijiet flimkien ma’ spjegazzjoni tar-raġunijiet għal dan u dikjarazzjoni dwar l-effett tiegħu fuq l-attiv, il-passiv, il-pożizzjoni finanzjarja u l-qligħ u telf. L-Istati Membri jistgħu jfissru l-każijiet eċċezzjonali relattivi u jispeċifikaw ir-regoli rilevanti u speċjali.”
L-Artikolu 31(1)(ċ) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-entrati kollha murija fil-kontijiet annwali huma valutati skond il-prinċipji ġenerali li ġejjin:
[...]
(ċ)
il-valutazzjoni għandha ssir fuq bażi prudenti, u b’mod partikolari:
aa)
profitti biss magħmula fid-data tal-karta tal-bilanċ jistgħu jkunu magħduda,
[...]”
L-Artikolu 32 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“L-entrati murija fil-kontijiet annwali għandhom jiġu valutati skond l-Artikoli 34 sa 42, li huma bażati fuq il-prinċipju ta’ prezz tal-bejgħ jew spiża tal-produzzjoni”.
Id-dritt Belġjan
Skont il-qorti tar-rinviju, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3, l-Artikolu 4 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tad-digriet irjali tat-8 ta’ Ottubru 1976 relatat mal-kontijiet annwali tal-impriżi, fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem id-“digriet irjali”), jikkostitwixxu t-traspożizzjoni fid-dritt nazzjonali tal-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva.
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 tad-digriet irjali, il-kontinijet annwali għandhom jagħtu stampa vera u ġusta tal-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpannija.
L-Artikolu 4 tad-digriet irjali jipprovdi li l-kontijiet annwali għandhom jiġu stabbiliti f’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet u li, jekk l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet ma tkunx suffiċjenti sabiex jiġi sodisfatt l-Artikolu 3 tal-imsemmi digriet, għandha tingħata informazzjoni addizzjonali fl-anness għall-kontijiet annwali.
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tal-imsemmi digriet, fil-każ eċċezzjonali fejn l-applikazzjoni tar-regoli ta’ valutazzjoni previsti fil-kapitolu li jinkludi dan l-Artikolu ma twassalx għall-osservanza tal-Artikolu 3 ta’ dan id-digriet, ikun hemm lok li ssir deroga minnhom b’applikazzjoni tal-imsemmi artikolu 3.
L-Artikolu 20 tad-digriet irjali jipprovdi li mingħajr ħsara għall-applikazzjoni tal-Artikoli 16, 27, 27a u 34 ta’ dan id-digriet, l-elementi tal-attiv għandhom jiġu valutati skont il-valur tal-akkwist tagħhom u għandhom jiddaħħlu fil-karti tal-bilanċ bl-istess valur, bi tnaqqis tar-riduzzjonijiet u tat-telf tal-valur marbuta magħhom, u li l-valur tal-akkwist għandu jinftiehem bħala jew il-prezz tal-akkwist kif iddefinit fl-Artikolu 21, jew l-ispiża tal-produzzjoni kif iddefinita fl-Artikolu 22, jew il-valur tat-trasferiment kif iddefinit fl-Artikolu 23 tal-imsemmi digriet.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Il-fatti, hekk kif jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju, jistgħu jiġu miġbura fil-qosor kif ġej.
GIMLE, kumpannija b’responsabbiltà limitata stabbilita skont id-dritt Belġjan, ġiet ikkostitwita fis-26 ta’ Novembru 1998 minn Sjöwall u Larsson, it-tnejn li huma ta’ ċittadini Żvediżi u residenti fir-Renju Unit. GIMLE għandha bħala l-għan tagħha l-akkwist ta’ azzjonijiet fi kwalunkwe kumpannija u l-ġestjoni tagħha.
Fis-27 ta’ Novembru 1998, GIMLE akkwistat 50 azzjoni ta’ TV-Shop Europe AB, kumpannija stabbilita skont id-dritt Svediż, li kienet ġiet stabbilita minn Sjöwall, għas-somma ta’ SEK 5 000, jiġifieri SEK 100 għal kull azzjoni. Fl-4 ta’ Jannar 1999, jiġifieri 38 ġurnata wara l-akkwist tagħhom, GIMLE biegħet dawn l-azzjonijiet lil Electronic Retailing AB, kumpannija stabbilita skont id-dritt Svediż, bil-prezz ta’ SEK 17 000 000, jiġifieri SEK 340 000 għal kull azzjoni. Wara dan il-bejgħ, GIMLE irreġistrat, fuq livell ta’ kontijiet, qligħ kapitali ta’ BEF 74 776 696 (EUR 1 853 668), li jikkorrispondi għad-differenza bejn il-prezz tal-bejgħ u l-prezz tal-akkwist tal-imsemmija azzjonijiet.
Madankollu, fuq livell fiskali, dan it-tip ta’ qligħ kapitali riżultanti minn bejgħ ta’ azzjonijiet fil-Belġju jibbenefika minn eżenzjoni, b’tali mod li GIMLE ma ddikjaratx dan il-qligħ kapitali bħala dħul taxxabbli fid-dikjarazzjoni tagħha relatata mat-taxxa fuq il-kumpanniji għas-sena fiskali 2000 (dħul tas-sena 1999).
Madankollu, permezz ta’ avviż ta’ rettifika tad-19 ta’ Novembru 2002, l-awtorità fiskali qieset li GIMLE kienet irċeviet dħul taxxabbli minħabba l-qligħ kapitali mwettaq fl-okkażjoni tax-xiri tal-azzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri “wara l-ħruġ tal-attiv monetarju sostitwit minn azzjonijiet li l-valur reali tagħhom kien ogħla mill-prezz imħallas”. B’hekk, dik l-awtorità assumiet li l-valur reali tal-azzjonijiet, fil-mument tal-akkwist tagħhom fis-27 ta’ Novembru 1998, ma kienx jikkorrispondi għall-prezz tal-akkwist tagħhom (SEK 100 għal kull azzjoni), iżda għall-ispiża tal-produzzjoni tagħhom fl-4 ta’ Jannar 1999 (SEK 340 000 għal kull azzjoni). Konsegwentement, l-imsemmija awtorità issuġġettat il-qligħ korrispondenti ta’ BEF 74 776 696 (EUR 1 853 668) għat-taxxa fuq id-dħul.
Meta GIMLE ppreżentat quddiemu rikors dirett kontra d-deċiżjoni tat-18 ta’ Lulju 2003, li permezz tagħha l-awtorità fiskali kienet ċaħdet l-ilment tagħha, it-tribunal de première instance de Bruxelles iddikjara dan ir-rikors ammissibbli u fondat. Konsegwentement, dik il-qorti ordnat it-tħassir tat-taxxa kkontestata u kkundannat lill-Istat Belġjan għall-ħlas lura tas-somom li huwa rċieva indebitament, flimkien mal-interessi moratorji.
L-appell ippreżentat quddiem il-cour d’appel de Bruxelles mill-Istat Belġjan kontra s-sentenza mogħtija fl-ewwel istanza ġie miċħud. Din il-qorti ma poġġietx indiskussjoni l-validità tal-evalwazzjoni tal-fatti mwettqa mill-Istat Belġjan, li tistabbilixxi li l-prezz tal-akkwist tal-azzjonijiet inwkistjoni fil-kawża prinċipali kien manifestament inferjuri għall-valur reali tagħhom, li kien jikkorrispondi għall-prezz tal-bejgħ li seħħ 38 ġurnata wara. Madankollu, l-imsemmija qorti kkunsidrat li dik l-evalwazzjoni ma kinitx rilevanti, peress li, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3, l-Artikolu 4 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tad-digriet irjali, GIMLE kellha l-obbligu li tinkludi fil-kontabbiltà tagħha dawk l-azzjonijiet mhux bil-valur reali tagħhom, iżda bil-prezz storiku tal-akkwist. B’mod partikolari, l-istess qorti ikkonstatat li l-Artikolu 16 ta’ dan id-digriet jimponi l-obbligu li jiġi injorat il-prezz storiku tal-akkwist sabiex minfloku jitqies il-valur reali biss fil-każijiet imsejħa “eċċezzjonali”, u li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 4 tal-imsemmi digriet jippermetti lil impriża li tagħti stampa vera u ġusta tal-attiv u tal-passiv tagħha billi tipprovdi fl-anness għall-kontijiet annwali “informazzjoni addizzjonali”, mingħajr madankollu ma ssir deroga mir-regola uniformi ta’ evalwazzjoni skont il-prezz storiku. Konsegwentement, il-cour d’appel de Bruxelles ikkonfermat is-sentenza mogħtija fl-ewwel istanza billi ddeċidiet li l-Istat Belġjan kien żbaljat meta ħa inkunsiderazzjoni il-qligħ kapitali ta’ BEF 74 776 696 għall-kalkolu tat-taxxa dovuta minn GIMLE.
L-Istat Belġjan ippreżenta appell ta’ kassazzjoni kontra s-sentenza mogħtija mill-cour d’appel de Bruxelles, fejn sostna li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3, l-Artikolu 4 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 16 tad-digriet irjali ma kinux jipprevedu biss l-informazzjoni addizzjonali fl-anness għall-kontijiet annwali, iżda jimponu l-obbligu li ssir deroga mill-prinċipju li l-assi jitniżżlu fil-kontijiet bil-prezz tax-xiri, meta, bħal fil-kawża prinċipali, il-prezz imħallas b’mod manifest ma jkunx jikkorrispondi mal-valur reali tal-beni kkonċernati, u b’hekk ikun jagħti stampa falza tal-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpannija.
Peress li kkunsidrat li l-appell tal-kassazzjoni tal-Istat Belġjan kien jirrikjedi interpretazzjoni tal-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva, il-Cour de cassation ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja id-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 2 [(3) sa (5)] tar-Raba’ Direttiva [...] għandu jkun interpretat fis-sens li ma jipprovdix biss riferiment għal informazzjoni addizzjonali fin-noti dwar il-kontijiet annwali iżda jimponi, meta l-prezz tax-xiri ma jikkorrispondix manifestament mal-valur attwali tal-proprjetà kkonċernata, u li b’hekk jagħti stampa distorta tal-patrimonju, tas-sitwazzjoni finanzjarja, kif ukoll tar-riżultat tal-intrapriża, li ssir deroga mill-prinċipju li l-assi jitniżżlu fil-kontijiet bil-prezz tax‑xiri u li jiġu immedjatament irrikonoxxuti bil-valur tal-bejgħ mill-ġdid [tal‑ispiża tal-produzzjoni] tagħhom, jekk dan ikun jidher li jkun il-valur reali tagħhom?”
Fuq id-domanda preliminari
Osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja
GIMLE, il-Gvern Belġjan, il-gvern Ġermaniż kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub lill-Qorti tal-Ġustizzja. GIMLE, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni jqisu li jeħtieġ li tingħata risposta negattiva għad-domanda magħmula. Huwa biss il-Gvern Belġjan li jsostni pożizzjoni kuntrarja.
GIMLE u l-Gvern Ġermaniż jenfasizzaw li l-metodu ta’ valutazzjoni stabbilit mill-Artikolu 32 tar-raba’ direttiva huwa bbażat fuq il-prezz storiku tal-assi, irrappreżentat mill-prezz tal-akkwist jew mill-ispiża tal-produzzjoni ta’ dawn tal-aħħar. Huwa jżidu li ma tistax issir deroga minn dan il-metodu ħlief fil-każ imsemmi b’mod limitattiv fl-Artikolu 33 ta’ dik id-direttiva.
Il-Kummissjoni, filwaqt li tagħmel riferiment għas-sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 1996, Tomberger (
C-234/94, Ġabra p. I-3133
, punt 17), u tal-14 ta’ Settembru 1999, DE + ES Bauunternehmung (
C-275/97, Ġabra p. I-5331
, punt 26), tfakkar li l-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta, inkluż fl-Artikolu 2(3) tar-raba’ direttiva, jirrappreżenta l-għan oriġinali ta’ din tal-aħħar. Madankollu, il-persuni kkonċernati li ppreżentaw l-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jaqblux fuq il-portata tal-Artikolu 2(5) ta’ din id-direttiva, li jipprevedi obbligu ta’ deroga għal dispożizzjoni tal-imsemmija direttiva jekk, f’każijiet eċċezzjonali, l-applikazzjoni tagħha tirriżulta li tmur kontra l-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta.
GIMLE, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni jsostnu li l-akkwist ta’ assi bi prezz inferjuri għall-valur reali tagħhom ma jistax jikkostitwixxi “każ eċċezzjonali” fis-sens tal-Artikolu 2(5) tar-raba’ direttiva li jiġġustifika deroga mill-prinċipju ta’ valutazzjoni abbażi tal-prezz storiku li tinsab fl-Artikolu 32 ta’ din id-Direttiva. F’dan ir-rigward, GIMLE tenfasizza li l-għażla tal-leġiżlatur tal-Unjoni favur il-metodu bbażat fuq il-prezz storiku timplika li l-kontabbiltà tal-impriżi tippreżenta valutazzjonijiet li rarament jikkorrispondu mal-valur reali tal-assi. Il-Gvern Ġermaniż iżid li dak il-metodu jwassal b’mod inevitabbli għall-eżistenza ta’ riżervi moħbija kultant kbar, peress li l-prezz tal-akkwist ikun inferjuri għall-valur reali tal-assi, iżda li tali riżervi moħbija huma konformi mal-prinċipju ta’ prudenza msemmi fl-Artikolu 31(1)(ċ) tal-imsemmija direttiva.
Għall-kuntrarju, il-Gvern Belġjan iqis li l-kunċett ta’ “każ eċċezzjonali”, imsemmi fl-Artikolu 2(5) tar-raba’ direttiva, ikopri l-ipoteżi fejn il-prezz tal-akkwist ta’ ċerti assi jkun, bħal fil-każ ineżami fil-kawża prinċipali, manifestament inferjuri għall-valur reali tagħhom, b’tali mod li l-użu tal-prezz tal-akkwist ikun jagħti stampa falza tas-sitwazzjoni finanzjarja tal-impriża. F’dan ir-rigward, il-Gvern Belġjan jagħmel riferiment, b’analoġija, għall-punt 32 tas‑sentenza DE + ES Bauunternehmung, iċċitata iktar ’il fuq, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-“każijiet eċċezzjonali”, imsemmija fl-Artikolu 31(2) tar-raba’ direttiva, huma dawk li fihom evalwazzjoni separata ma tkunx tagħti stampa kemm jista’ jkun fidila tas-sitwazzjoni finanzjarja reali tal-kumpannija kkonċernata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk il-prinċipju tal-istampa vera u ġusta stabbilit fl-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva jimponix l-obbligu ta’ deroga mill-prinċipju ta’ valutazzjoni tal-assi abbażi tal-prezz tal-akkwist tagħhom jew tal-ispiża tal-produzzjoni tagħhom, li jinsab fl-Artikolu 32 tal-imsemmija direttiva, favur valutazzjoni bbażata fuq il-valur reali tagħhom, meta l-prezz tal-akkwist jew l-ispiża tal-produzzjoni tal-imsemmija assi jkun manifestament inferjuri għall-valur reali tagħhom.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-kawża prinċipali tirrigwarda t-trattament, fuq livell ta’ kontabbiltà, tal-akkwist ta’ azzjonijiet li ġew mibjugħa, xahar wara l-akkwist tagħhom, għal prezz li jammonta għal 3400 darba iktar mill-prezz tal-akkwist tagħhom.
Minn dik id-deċiżjoni jirriżulta wkoll li l-oriġni tal-kawża prinċipali hija ta’ natura fiskali, sa fejn l-inklużjoni fil-kontabbiltà tal-azzjonijiet bil-valur reali tagħhom fil-mument tal-akkwist tagħhom tippermetti lill-awtoritajiet Belġjani li jintaxxaw lill-kumpannija kkonċernata minħabba l-qligħ kapitali riżultanti mid-differenza bejn il-valur reali ta’ dawk l-azzjonijiet u l-prezz tal-akkwist tagħhom.
F’dak ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tippreċiża li r-raba’ direttiva ma għandhiex l-għan li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet li fihom il-kontijiet annwali tal-kumpanniji jistgħu jew għandhom iservu bħala bażi għad-determinazzjoni, mill-awtoritajiet fiskali tal-Istati Membri, tal-bażi jew tal-ammont tat-taxxi, bħat-taxxa fuq il-kumpanniji inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Għall-kuntrarju, bl-ebda mod ma huwa eskluż li l-kontijiet annwali jistgħu jintużaw bħala bażi ta’ riferiment mill-Istati Membri għall-finijiet fiskali (sentenza tas-7 ta’ Jannar 2003, BIAO,
C-306/99, Ġabra p. I-1
, punt 70), u l-ebda dispożizzjoni tar-raba’ direttiva ma tipprekludi lill-Istati Membri milli jikkoreġu, fuq livell fiskali, l-effetti tar-regoli tal-kontabbiltà inklużi f’din id-direttiva, bil-għan li jiġi determinat qligħ taxxabbli eqreb lejn ir-realtà ekonomika.
Jeħtieġ li jitfakkar li r-raba’ direttiva hija intiża sabiex tiżgura il-koordinazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jikkonċernaw l-istruttura u l-kontenut tal-kontijiet annwali kif ukoll tar-rapport ta’ ġestjoni u l-metodi ta’ valutazzjoni bil-għan li jiġu protetti il-persuni assoċjati u t-terzi. Għal dan l-għan, skont it-tielet premessa tagħha, hija intiża biss sabiex tistabbilixxi kundizzjonijiet minimi dwar il-portata tal-informazzjoni finanzjarja li għandha tingħata lill-pubbliku (sentenza BIAO, iċċitata iktar ’il fuq, punt 69).
Ir-raba’ direttiva tibbaża din il-koordinazzjoni tal-kontenut tal-kontijiet annwali fuq il-prinċipju ta’ “stampa vera u ġusta”, li l-osservanza tiegħu tikkostitwixxi l-għan oriġinali tagħha (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Tomberger, punt 17; DE + ES Bauunternehmung, punt 26, u BIAO, punt 72). Skont dan il-prinċipju, li jinsab fl-Artikolu 2(3) sa (5) ta’ din id-direttiva, il-kontijiet annwali għandhom jagħtu stampa vera tal-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpannija.
L-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva, li jistabbilixxi l-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta, jinsab fi ħdan it-taqsima 1 ta’ din id-direttiva intitolata “Dispożizzjonijiet ġenerali”. It-taqsima 7 tad-direttiva msemmija, intitolata “Regoli ta’ valutazzjoni”, tiddefinixxi r-regoli ta’ valutazzjoni tal-entrati inklużi fil-kontijiet annwali, li fosthom hemm il-prinċipji ġenerali msemmija fl-Artikolu 31 tal-istess direttiva.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tippreċiża li l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta għandu jkun iggwidat, sa fejn dan ikun possibbli, mill-prinċipji ġenerali inklużi fl-Artikoli 31 tar-raba’ direttiva, fosthom il-prinċipju ta’ prudenza stabbilit fl-Artikolu 31(1)(ċ) ta’ din id-direttiva li huwa ta’ importanza partikolari (sentenza Tomberger, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18).
Skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31(1)(ċ) tar-raba’ direttiva, li jistabbilixxu l-prinċipju ta’ prudenza, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-elementi kollha – profitti magħmula, spejjeż, dħul, riskji u telf – li huma realment marbuta mas-sena inkwistjoni jippermetti li tiġi żgurata l-osservanza tal-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Tomberger, punt 22, u BIAO, punt 123). B’mod partikolari, l-imsemmi paragrafu 1(ċ)(aa) jipprovdi li huma biss il-profitti magħmula fid-data tal-karta tal-bilanċ li jistgħu jiġu magħduda.
Il-prinċipju tal-istampa vera u ġusta għandu jiftiehem ukoll fid-dawl tal-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 32 tar-raba’ direttiva, li jistabbilixxi li l-valutazzjoni tal-entrati inklużi fil-kontijiet annwali għandha tkun ibbażata fuq il-prezz tal-akkwist jew fuq l-ispiża tal-produzzjoni tal-assi.
Skont din id-dispożizzjoni, l-istampa vera u ġusta li għandhom jagħtu l-kontijiet annwali ta’ kumpannija għandha tkun ibbażata fuq valutazzjoni tal-assi, mhux abbażi tal-valur reali tagħhom, iżda fuq dak tal-prezz storiku tagħhom.
Huwa veru li l-Artikolu 2(5) tar-raba’ direttiva jipprevedi li jekk, f’każijiet eċċezzjonali, jirriżulta li l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni ta’ din id-direttiva tmur kontra l-obbligu previst fil-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu 2, hemm lok li ssir deroga mid-dispożizzjoni inkwistjoni, bil-għan li tingħata stampa vera u ġusta fis-sens tal-imsemmi paragrafu 3.
Skont l-Artikolu 2(5) tal-imsemmija direttiva, huwa għaldaqstant prevedibbli li jkun hemm lok li ssir deroga, f’każijiet eċċezzjonali, mill-Artikolu 32 tal-istess direttiva, li jimponi valutazzjoni tal-assi abbażi tal-prezz tal-akkwist jew tal-ispiża tal-produzzjoni, meta l-applikazzjoni ta’ dan il-metodu twassal sabiex tingħata stampa falza tal-attiv, tal-passiv, tal-pożizzjoni finanzjarja u tal-qligħ jew telf tal-kumpannija.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, kif enfasizzat GIMLE, l-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni, is-sottodikjarar ta’ assi fil-kontijiet tal-kumpanniji ma jistax, fih inniffsu, jikkostitwixxi “każ eċċezzjonali” fis-sens tal-Artikolu 2(5) tar-raba’ direttiva.
Fil-fatt, il-possibbiltà li ċerti assi jiġu sottodikjarati fil-kontijiet tal-kumpanniji, f’każ li l-valur tal-akkwist tagħhom ikun inferjuri għall-valur reali, hija biss ir-riżultat neċessarju tal-għażla tal-leġiżlatur tal-Unjoni, fl-Artikolu 32 tar-raba’ direttiva, favur metodu ta’ valutazzjoni bbażat mhux fuq il-valur reali tal-assi iżda fuq il-prezz storiku ta’ dawn tal-aħħar.
Barra minn hekk, kif enfasizza l-Gvern Ġermaniż, is-sottodikjarar ta’ ċerti assi, bħall-azzjonijiet, fil-kontijiet ta’ kumpannija, minħabba l-valutazzjoni tagħhom abbażi tal-prezz tal-akkwist jew tal-ispiża tal-produzzjoni, huwa konformi mal-prinċipju ta’ prudenza stabbilit fl-Artikolu 31(1)(ċ) tar-raba’ direttiva. B’mod partikolari, il-valutazzjoni ta’ tali assi fil-valur reali tagħhom tkun turi qligħ kapitali fil-kontijiet tal-kumpannija, li jikkorrispondi għad-differenza bejn il-valur reali u l-valur tal-akkwist ta’ dawn l-assi, b’kontradizzjoni mal-Artikolu 31(1)(ċ)(aa) tad-direttiva msemmija li jipprovdi li huma biss il-profitti magħmula fid-data tal-karta tal-bilanċ li jistgħu jiġu magħduda.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni rrilevat ġustament li l-Istat Belġjan, fil-mument tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma kienx adotta dispożizzjonijiet fakultattivi abbażi tal-Artikoli 2(5) jew 33 tar-raba’ direttiva. Il-Kummissjoni enfasizzat ukoll ġustament li kumpannija li jkollha ċ-ċertezza li twettaq profitt sostanzjali permezz ta’ impenji meħuda dwar il-bejgħ mill-ġdid futur ta’ ċerti assi, hija obbligata, skont l-Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva li tipprovdi informazzjoni addizzjonali fuq dan is-suġġett.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, jeħtieġ li tingħata risposta għad-domanda magħmula li l-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta stabbilit fl-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ direttiva ma jippermettix li ssir deroga mill-prinċipju ta’ valutazzjoni tal-assi abbażi tal-prezz tal-akkwist tagħhom jew tal-ispiża tal-produzzjoni tagħhom, inkluż fl-Artikolu 32 tal-imsemmija direttiva, favur valutazzjoni abbażi tal-valur reali tagħhom, meta l-prezz tal-akkwist jew l-ispiża tal-produzzjoni tal-imsemmija assi tkun manifestament inferjuri għall-valur reali.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Il-prinċipju ta’ stampa vera u ġusta stabbilit fl-Artikolu 2(3) sa (5) tar-raba’ Direttiva tal-Kunsill Nru 78/660/CEE, tal-25 ta’ Lulju tal-1978, ibbażata fuq l-Artikolu [44(2)(ġ) KE] dwar il-kontijiet annwali ta’ ċerti tipi ta’ kumpanniji ma jippermettix li ssir deroga mill-prinċipju ta’ valutazzjoni tal-assi abbażi tal-prezz tal-akkwist tagħhom jew tal-ispiża tal-produzzjoni tagħhom, inkluż fl-Artikolu 32 tal-imsemmija direttiva, favur valutazzjoni abbażi tal-valur reali tagħhom, meta l-prezz tal-akkwist jew l-ispiża tal-produzzjoni tal-imsemmija assi tkun manifestament inferjuri għall-valur reali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.