CELEX: 62009CJ0452
Οδηγία 82/76/ΕΟΚ
Ελευθερία εγκαταστάσεως και ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
Ιατροί
Απόκτηση ειδικότητας
Αμοιβή κατά τη διάρκεια της περιόδου ειδικεύσεως
Πενταετής παραγραφή της αξιώσεως για περιοδική καταβολή αποδοχών

Danske Slagterier, σκέψεις 53 έως 56).
Στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προαναφερθείσα απόφαση Emmott, οι ενέργειες των εθνικών αρχών είχαν ως αποτέλεσμα να
αποστερήσουν την αιτούσα της κύριας δίκης από τη δυνατότητα επικλήσεως ενώπιον του δικαστηρίου των δικαιωμάτων τα οποία αντλούσε
από την επίμαχη οδηγία (σκέψεις 10 έως 14· βλ., επίσης, υπ’ αυτή την έννοια, προαναφερθείσες αποφάσεις Steenhorst-Neerings,
σκέψη 20, και Johnson, σκέψη 27).
Από τα ανωτέρω έπεται ότι το δίκαιο της Ένωσης αποκλείει τη δυνατότητα των εθνικών αρχών να προτείνουν ένσταση παραγραφής
εύλογης διαρκείας μόνο στην περίπτωση στην οποία η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου βοηθήματος οφείλεται στις ενέργειες των εν
λόγω αρχών, με συνέπεια να αποστερηθεί ο διάδικος της κύριας δίκης από τη δυνατότητά του να επικαλεστεί ενώπιον των εθνικών
δικαστηρίων τα δικαιώματά του τα οποία απορρέουν από οδηγίες της Ένωσης (βλ., υπ’ αυτή την έννοια, προαναφερθείσα απόφαση
Edis, σκέψη 48, και απόφαση της 17ης Νοεμβρίου 1998, C‑228/96, Aprile, Συλλογή 1998, σ. I‑7141, σκέψη 43· βλ., επίσης, κατ’
αναλογία, αποφάσεις της 27ης Φεβρουαρίου 2003, C‑327/00, Santex, Συλλογή 2003, σ. I‑1877, σκέψεις 57 έως 61, και της 15ης
Απριλίου 2010, C‑542/08, Barth, Συλλογή 2010, σ. Ι‑3189, σκέψεις 33 έως 36).
Πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, ενδεχόμενη διαπίστωση παραβάσεως του δικαίου της Ένωσης εκ μέρους
του Δικαστηρίου είναι, κατ’ αρχήν, άνευ σημασίας όσον αφορά τον χρόνο ενάρξεως της παραγραφής (βλ. υπ’ αυτή την έννοια, προαναφερθείσες
αποφάσεις Edis, σκέψη 20· Recheio – Cash & Carry, σκέψη 23, καθώς και Danske Slagterier, σκέψεις 36 έως 39).
Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο όταν δεν αμφισβητείται η παράβαση του δικαίου της Ένωσης, όπως στην υπό κρίση υπόθεση. Ειδικότερα,
σε αυτή την περίπτωση, η εκ μέρους δικαιοδοτικού οργάνου διαπίστωση της εν λόγω παραβάσεως δεν είναι αναγκαία προκειμένου
οι δικαιούχοι να είναι σε θέση να γνωρίζουν πλήρως το σύνολο των δικαιωμάτων τους. Επομένως, ο καθορισμός του χρόνου ενάρξεως
της παραγραφής, πριν διαπιστωθεί από δικαιοδοτικό όργανο, δεν καθιστά πρακτικώς αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την προστασία
των δικαιωμάτων που απορρέουν από το δίκαιο της Ένωσης.
Κατόπιν των ανωτέρω εκτιμήσεων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το δίκαιο της Ένωσης δεν αποκλείει
τη δυνατότητα κράτους μέλους να προτείνει ένσταση παραγραφής εύλογης χρονικής διάρκειας κατά ενδίκου βοηθήματος που άσκησε
ιδιώτης με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων που του παρέχει μια οδηγία, ακόμη και στην περίπτωση που το κράτος αυτό δεν
τη μετέφερε ορθώς στην εσωτερική έννομη τάξη, υπό την προϋπόθεση ότι η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου βοηθήματος δεν οφείλεται
σε ενέργειες του εν λόγω κράτους. Η εκ μέρους του Δικαστηρίου διαπίστωση παραβάσεως του δικαίου της Ένωσης δεν ασκεί επιρροή
επί του χρόνου ενάρξεως της παραγραφής, εφόσον η ως άνω παράβαση δεν αμφισβητείται.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σε αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το δίκαιο της Ένωσης δεν αποκλείει τη δυνατότητα κράτους μέλους να προτείνει ένσταση παραγραφής εύλογης χρονικής διάρκειας
κατά ενδίκου βοηθήματος που άσκησε ιδιώτης με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων που του παρέχει μια οδηγία, ακόμη και στην
περίπτωση που το κράτος αυτό δεν τη μετέφερε ορθώς στην εσωτερική έννομη τάξη, υπό την προϋπόθεση ότι η εκπρόθεσμη άσκηση
του ενδίκου βοηθήματος δεν οφείλεται σε ενέργειες του εν λόγω κράτους. Η εκ μέρους του Δικαστηρίου διαπίστωση παραβάσεως του
δικαίου της Ένωσης δεν ασκεί επιρροή επί του χρόνου ενάρξεως της παραγραφής, εφόσον η ως άνω παράβαση δεν αμφισβητείται.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.