CELEX: 62007FJ0120
Υπαλληλική υπόθεση
Υπάλληλοι

επί του ζητήματος αυτού σύμφωνα με το άρθρο 73 του ΚΥΚ δεν έχει εκδοθεί ακόμη. Όμως, εν προκειμένω, το Δικαστήριο
ΔΔ δεν μπορεί να αποφανθεί σχετικώς, καθότι, κατά πάγια νομολογία, τα δικαστήρια της Ένωσης δεν είναι αρμόδια να αποφαίνονται
ως προς την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ επαγγελματικής δραστηριότητας και υλικής ζημίας και ηθικής βλάβης σε περίπτωση
που το ζήτημα αυτό αποτελεί παραλλήλως αντικείμενο της διαδικασίας που προβλέπεται σε εκτέλεση του άρθρου 73 του ΚΥΚ ή θα
μπορούσε, κατ’ αρχήν, να αποτελέσει αντικείμενο μιας τέτοιας διαδικασίας (βλ., συναφώς, την απόφαση του Δικαστηρίου ΔΔ της
2ας Μαΐου 2007, F-23/05, Giraudy κατά Επιτροπής, σκέψη 200).
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο προσφεύγων δεν ισχυρίζεται ότι η ασθένειά του προκλήθηκε από γεγονότα επαγγελματικής φύσεως
που εχώρησαν αποκλειστικά κατά το έτος 2004. Αντίθετα, αναφέρει ότι οι λόγοι της ανικανότητάς του για εργασία συνδέονται,
ιδίως, με γεγονότα τα οποία ανατρέχουν στα έτη 2002 και 2003. Όμως, οι ανάγκες της υπηρεσίας κατά την έννοια του άρθρου 4
του παραρτήματος V του ΚΥΚ απαιτείται να εμπίπτουν στο τρέχον ημερολογιακό έτος και να εμπόδισαν τον υπάλληλο να λάβει την
ετήσια άδειά του στη διάρκεια του ιδίου αυτού έτους.
Εξάλλου, στις παρατηρήσεις της της 31ης Μαΐου 2010 σχετικά με την απόφαση Schultz-Hoff, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το άρθρο 4
του παραρτήματος V του ΚΥΚ συνιστά lex specialis [ειδικό κανόνα] ο οποίος κατισχύει του άρθρου 1ε, παράγραφος 2, του ΚΥΚ και
ότι δεν μπορεί, λαμβανομένης υπόψη της οδηγίας 2003/88, να ερμηνευθεί, για λόγους συνέπειας, contra legem. Η έννοια του όρου
«ανάγκες της υπηρεσίας», που περιέχεται στο προαναφερθέν άρθρο 4, δεν μπορεί να συμπεριλαμβάνει την ασθένεια.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι ο προσφεύγων δεν προέβαλε ένσταση έλλειψης νομιμότητας του άρθρου 4 του παραρτήματος V του ΚΥΚ λόγω
συγκρούσεως με το άρθρο 7 της οδηγίας 2003/88 και ότι, κατά συνέπεια, το Δικαστήριο ΔΔ δεν μπορεί να εξετάσει αυτεπαγγέλτως
το ζήτημα αυτό.
Επικουρικώς, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το άρθρο 7 της οδηγίας 2003/88 αφορά το δικαίωμα για ετήσια άδεια και όχι τους ειδικούς
όρους μεταφοράς της αδείας αυτής και δεν απαγορεύει την απόσβεση του δικαιώματος ετήσιας αδείας η οποία δεν ελήφθη κατά τη
διάρκεια της περιόδου αναφοράς ή μιας περιόδου μεταφοράς. Ο περιορισμός αυτός εξυπηρετεί τον σκοπό της διατηρήσεως της οικονομικής
ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
Στην απόφαση Schultz-Hoff, το Δικαστήριο δέχθηκε απλώς ότι το να χάνει ο εργαζόμενος ολόκληρη την ετήσια άδειά του κατά τη
λήξη μιας περιόδου μεταφοράς, επειδή βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια καθόλη τη διάρκεια αναφοράς και πέραν της περιόδου μεταφοράς
που προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο, δεν συμβιβαζόταν με την οδηγία 2003/88. Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να εξομοιωθεί με
την κατάσταση που εξετάζεται εν προκειμένω, αφού το άρθρο 4 του παραρτήματος V του ΚΥΚ επιτρέπει, ακριβώς, στις περιπτώσεις
όπου η ετήσια άδεια δεν κατέστη δυνατό να ληφθεί για ιατρικούς λόγους, μεταφορά δώδεκα ημερών αδείας, που αντιστοιχούν στο
ήμισυ της ετήσιας αδείας.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι ο προσφεύγων εισέπραξε, κατά τη λήξη των καθηκόντων του, αποζημίωση αντιστοιχούσα στο ήμισυ της ετήσιας
αδείας του για το έτος 2004 και σε ποσοστό ανάλογο προς την ετήσια άδειά του του έτους 2005. Εξάλλου, δεν ήταν ασθενής καθόλη
τη διάρκεια του έτους 2004 και, συνεπώς, θα μπορούσε να είχε λάβει ορισμένες ημέρες της ετήσιας αδείας του, ιδίως τις ημέρες
αδείας του έτους 2003 οι οποίες είχαν μεταφερθεί.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Υπενθυμίζεται, κατ’ αρχάς, ότι, κατά το άρθρο 1ε, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, «[σ]τους εν ενεργεία υπαλλήλους παρέχονται συνθήκες
εργασίας, οι οποίες πληρούν κατάλληλα πρότυπα υγείας και ασφάλειας, ισοδύναμα τουλάχιστον με τις ελάχιστες απαιτήσεις που
εφαρμόζονται στο πλαίσιο μέτρων που έχουν θεσπισθεί στους τομείς αυτούς σύμφωνα με τις Συνθήκες».
Η οδηγία 2003/88, που θεσπίστηκε με βάση το άρθρο 137, παράγραφος 2, ΕΚ, σκοπεί, όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1,
αυτής, να καθορίσει τις στοιχειώδεις προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας όσον αφορά την οργάνωση του χρόνου εργασίας.
Συνεπώς, χωρίς να είναι αναγκαίο, στη φάση αυτή, να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο θα έπρεπε να επιλυθεί ενδεχόμενη σύγκρουση
μεταξύ μιας νομικής διάταξης και στοιχειωδών προδιαγραφών ασφαλείας και υγείας των εργαζομένων που έχουν θεσπιστεί στο επίπεδο
της Ένωσης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, στην προκειμένη περίπτωση, εναπόκειτο στην Επιτροπή να μεριμνήσει για την τήρηση των
εν λόγω προδιαγραφών έναντι του προσφεύγοντος, κατά την εφαρμογή και την ερμηνεία των νομικών κανόνων που αφορούν ειδικά την
ετήσια άδεια.
Υπό τις συνθήκες αυτές, προτού εξεταστεί, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της εκδικαζομένης υποθέσεως, το νόημα του άρθρου 4,
πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ, την παραβίαση του οποίου επικαλείται ο προσφεύγων, θα πρέπει να εξεταστεί, υπό το
φως της νομολογίας του Δικαστηρίου, το περιεχόμενο των εφαρμοστέων στοιχειωδών προδιαγραφών που προβλέπει η οδηγία 2003/88
και, ιδίως, το άρθρο 7 αυτής.
Συναφώς, προκύπτει από πάγια νομολογία, ότι το δικαίωμα κάθε εργαζομένου για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών πρέπει να θεωρηθεί
ως αρχή του κοινωνικού δικαίου της Ένωσης με ιδιαίτερη σημασία, από την οποία δεν χωρεί παρέκκλιση και της οποίας η εφαρμογή
από τις αρμόδιες εθνικές αρχές μπορεί να γίνεται μόνον εντός των ορίων που προβλέπει ρητώς η ίδια η οδηγία (βλ., σχετικώς,
αποφάσεις του Δικαστηρίου της 26ης Ιουνίου 2001, C-173/99, BECTU, σκέψη 43, της 18ης Μαρτίου 2004, C-342/01, Merino Gómez,
σκέψη 29, καθώς και της 16ης Μαρτίου 2006, C-131/04 και C-257/04, Robinson-Steele κ.λπ., σκέψη 48, και Schultz-Hoff, προπαρατεθείσα,
σκέψη 22). Εξάλλου, το άρθρο 31, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εγγυάται το δικαίωμα
παντός εργαζομένου για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών.
Ειδικότερα, το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/88 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να θεσπίζουν τα αναγκαία
μέτρα ώστε να παρέχεται σε όλους τους εργαζομένους ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων. Το
ίδιο άρθρο ορίζει ότι ο εργαζόμενος πρέπει υπό κανονικές συνθήκες να μπορεί να απολαύει πραγματικής αναπαύσεως, χάριν αποτελεσματικής
προστασίας της ασφάλειας και της υγείας του, δεδομένου ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/88 επιτρέπει την αντικατάσταση
του δικαιώματος ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών από χρηματική αποζημίωση μόνο στην περίπτωση λύσεως της σχέσεως εργασίας (βλ.,
συναφώς, προπαρατεθείσες αποφάσεις BECTU, σκέψη 44, Merino Gómez, σκέψη 30, και Schultz-Hoff, σκέψη 23). Επιπλέον, το άρθρο 7
της οδηγίας 2003/88 δεν καταλέγεται μεταξύ των διατάξεων από τις οποίες η οδηγία επιτρέπει ρητά παρεκκλίσεις.
Δεν αμφισβητείται επίσης ότι ο σκοπός του δικαιώματος ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών είναι να παράσχει στον εργαζόμενο τη δυνατότητα
να αναπαυθεί και να έχει στη διάθεσή του ένα χρονικό διάστημα χαλαρώσεως και ψυχαγωγίας. Ο σκοπός αυτός διαφέρει από τον σκοπό
του δικαιώματος αναρρωτικής αδείας κατά το ότι το τελευταίο αυτό δικαίωμα απονέμεται στον εργαζόμενο για να μπορέσει να αναρρώσει
από ασθένεια (απόφαση Schultz-Hoff, σκέψη 25). Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 4, της Συμβάσεως 132
της Διεθνούς Οργανώσεως Εργασίας, της 24ης Ιουνίου 1970, περί της ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών (αναθεωρηθείσα), η οποία πρέπει
να λαμβάνεται υπόψη κατά την ερμηνεία της οδηγίας 2003/88, σύμφωνα με την έκτη αιτιολογική της σκέψη, «[…] οι απουσίες από
την εργασία για λόγους ανεξάρτητους της θελήσεως του ενδιαφερόμενου εργαζομένου, όπως οι απουσίες λόγω ασθενείας, […] συνυπολογίζονται
στον χρόνο υπηρεσίας».
Από τα ανωτέρω το Δικαστήριο συνήγαγε, στην απόφασή του Schultz-Hoff (σκέψη 41), ότι, όσον αφορά τους εργαζομένους που ευρίσκονται
σε αναρρωτική άδεια η οποία έχει χορηγηθεί δεόντως, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να εξαρτήσει το δικαίωμα ετήσιας αδείας μετ’
αποδοχών, που παρέχεται από την οδηγία 2003/88 σε όλους τους εργαζομένους, από υποχρέωση πραγματικής παροχής εργασίας κατά
τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς που καθορίζει το εν λόγω κράτος. Εθνική διάταξη η οποία προβλέπει περίοδο μεταφοράς για
ετήσιες άδειες που δεν έχουν ληφθεί κατά τη λήξη της περιόδου αναφοράς σκοπεί, καταρχήν, στο να παράσχει στον εργαζόμενο ο
οποίος εμποδίστηκε να λάβει την ετήσια άδειά του μια πρόσθετη δυνατότητα λήψεως της εν λόγω αδείας (απόφαση Schultz-Hoff,
σκέψη 42).
Συνεπώς, καίτοι το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/88 δεν απαγορεύει, καταρχήν, εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει την
απώλεια του δικαιώματος για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών κατά τη λήξη μιας περιόδου αναφοράς ή μιας περιόδου μεταφοράς, πρέπει,
ωστόσο, ο εργαζόμενος του οποίου το δικαίωμα ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών αποσβέστηκε να είχε πράγματι τη δυνατότητα να ασκήσει
το δικαίωμα που του απονέμει η οδηγία κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής. Προφανώς, αυτό δεν ισχύει στην περίπτωση που ο
εργαζόμενος βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια κατά τη διάρκεια ολόκληρης ή μέρους της περιόδου μεταφοράς που προβλέπει το εθνικό
δίκαιο.
Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έκρινε, στην απόφασή του Schultz-Hoff (σκέψεις 45 και 50), ότι το να γίνει δεκτό ότι, υπό τις
συγκεκριμένες περιστάσεις ανικανότητας προς εργασία, οι σχετικές εθνικές διατάξεις, και ιδίως αυτές που καθορίζουν την περίοδο
μεταφοράς, μπορούν να προβλέψουν την απόσβεση του δικαιώματος του εργαζομένου για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών, το οποίο δικαίωμα
εγγυάται το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/88, χωρίς να έχει δοθεί πραγματικά στον εργαζόμενο η δυνατότητα να ασκήσει
το δικαίωμά του για ετήσια άδεια άνευ αποδοχών, θα έθιγε το κοινωνικό δικαίωμα που το άρθρο 7 της εν λόγω οδηγίας απονέμει
ευθέως σε κάθε εργαζόμενο.
Τέλος, όταν η λήψη της ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών δεν είναι πλέον δυνατή για λόγους ανεξάρτητους της θελήσεως του εργαζομένου,
το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/88 προβλέπει ότι ο εργαζόμενος δικαιούται χρηματικής αποζημιώσεως. Κατά τη νομολογία
του Δικαστηρίου, η χρηματική αποζημίωση που δικαιούται ο εργαζόμενος πρέπει να υπολογίζεται κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται
στον εν λόγω εργαζόμενο κατάσταση παρόμοια με εκείνη στην οποία θα ήταν αν είχε ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα κατά τη διάρκεια
της σχέσεως εργασίας. Ως εκ τούτου, οι κανονικές αποδοχές του εργαζομένου, οι οποίες πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλονται
κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαύσεως που αντιστοιχεί στην ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών, έχουν καθοριστική σημασία και σε
ό,τι αφορά τον υπολογισμό της χρηματικής αποζημιώσεως για ετήσια άδεια η οποία δεν έχει ληφθεί κατά τη λήξη της σχέσεως εργασίας
(απόφαση Schultz-Hoff, σκέψη 61).
Θα πρέπει τώρα, σε σχέση με την εξεταζόμενη εν προκειμένω υπόθεση, να χρησιμοποιηθούν τα προβλεπόμενα στην οδηγία 2003/88,
όπως αυτή έχει ερμηνευθεί από το Δικαστήριο, για τις ανάγκες εφαρμογής και ερμηνείας των κανόνων του κανονισμού που αφορούν
την ετήσια άδεια, και ιδίως του άρθρου 4, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ.
Από τη δικογραφία και, ιδίως από ένα έγγραφο της ιατρικής υπηρεσίας της Επιτροπής, της 14ης Απριλίου 2005, που απευθύνεται
στο προσφεύγοντα, προκύπτει ότι αυτός βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια χωρίς διακοπή από τη 2α Μαρτίου 2004 μέχρι τη θέση του
σε αναπηρία, την 1η Απριλίου 2005.
Διαπιστώνεται, έτσι, ότι ο προσφεύγων δεν είχε τη δυνατότητα, καθόλη σχεδόν τη διάρκεια του έτους 2004, να ασκήσει το δικαίωμά
του για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών. Το ότι θα μπορούσε να εξαντλήσει το δικαίωμα αυτό τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του
2004 δεν μπορεί προφανώς να ληφθεί υπόψη αφού θα είχε ως αποτέλεσμα να καταστήσει εντελώς θεωρητική την προστασία του δικαιώματος
για ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών, όπως αυτή προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου. Άλλωστε, στην απόφασή του Schultz-Hoff
(σκέψεις 50 και 51), το Δικαστήριο αναφέρθηκε ρητά στην περίπτωση εργαζομένου ο οποίος εργάστηκε κατά τη διάρκεια μέρους μόνο
της περιόδου αναφοράς προτού εισέλθει σε μακροχρόνια αναρρωτική άδεια, και εξομοίωσε την κατάσταση αυτή με την κατάσταση του
εργαζομένου ο οποίος παρέμεινε σε αναρρωτική άδεια καθόλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και πέραν της περιόδου μεταφοράς
που ορίζεται από το εθνικό δίκαιο.
Επομένως, από το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/88 συνάγεται ότι ο προσφεύγων, η για ιατρικούς λόγους ανικανότητα
προς εργασία του οποίου διήρκεσε μέχρι την υπαγωγή του σε καθεστώς αναπηρίας, την 1η Απριλίου 2005, δεν μπορεί να στερηθεί
της δυνατότητας να λάβει χρηματική αποζημίωση έναντι της μη ληφθείσας ετήσιας αδείας.
Απομένει να εξεταστεί το ζήτημα της έκτασης της χρηματικής αυτής αποζημιώσεως και το ζήτημα αν, όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή,
το ίδιο το γράμμα του άρθρου 4, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ αντίκειται, στην προκειμένη περίπτωση, στην καταβολή
χρηματικής αποζημιώσεως για τις μη ληφθείσες ημέρες ετήσιας αδείας πέραν αυτών για τις οποίες προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς.
Κατά την Επιτροπή, μόνο λόγοι αναγόμενοι στις ανάγκες της υπηρεσίας μπορούν να δικαιολογήσουν μεταφορά περισσοτέρων των δώδεκα
ημερών της ετήσιας αδείας στο επόμενο έτος.
Επ’ αυτού αρκεί να σημειωθεί ότι το άρθρο 4 του παραρτήματος V του ΚΥΚ δεν ρυθμίζει το ζήτημα που ανακύπτει εν προκειμένω,
ήτοι το αν πρέπει να μεταφερθούν ημέρες ετήσιας αδείας μετ’ αποδοχών στην περίπτωση που, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς,
ο υπάλληλος δεν ήταν σε θέση να λάβει τις ημέρες ετήσιας αδείας του για λόγους ανεξάρτητους της θελήσεώς του, όπως είναι οι
λόγοι υγείας.
Η διαπίστωση αυτή δεν προσκρούει στην απόφαση της 29ης Μαρτίου 2007, T-368/04, Verheyden κατά Επιτροπής (σκέψεις 61 έως 63),
στην οποία το Πρωτοδικείο έκρινε ότι οι λέξεις «ανάγκες της υπηρεσίας», που χρησιμοποιούνται στο άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, του
παραρτήματος V, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καλύπτουν την μη άσκηση των καθηκόντων του εργαζομένου που δικαιολογείται από αναρρωτική
άδεια και τούτο ακόμη και σε περίπτωση παρατεταμένης ασθενείας (βλ., επίσης, στην ίδια κατεύθυνση, προπαρατεθείσα απόφαση
Castets κατά Επιτροπής, σκέψη 33). Πράγματι, εκτός του ότι η τοποθέτηση του Πρωτοδικείου δεν βασίζεται σε οποιαδήποτε εξομοίωση
της αναρρωτικής αδείας με απουσία δικαιολογούμενη από τις ανάγκες της υπηρεσίας, οι πραγματικές περιστάσεις της υποθέσεως
επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Verheyden κατά Επιτροπής, δεν αντιστοιχούν σε αυτές της παρούσας υποθέσεως,
όπου ο προσφεύγων αδυνατούσε, καθόλη σχεδόν τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, να ασκήσει το δικαίωμά του για ετήσια άδεια
μετ’ αποδοχών.
Κατά τα λοιπά, προκύπτει από το άρθρο 3 του παραρτήματος V του ΚΥΚ, το οποίο ρυθμίζει μια άλλη πτυχή της σχέσεως μεταξύ της
αναρρωτικής και της ετήσιας αδείας, ήτοι την περίπτωση όπου ένας υπάλληλος προσβάλλεται από ασθένεια κατά τη διάρκεια της
ετήσιας άδειάς του, ότι ο νομοθέτης θέλησε να κάνει σαφή διάκριση μεταξύ της αναρρωτικής αδείας και της ετήσιας αδείας, οι
οποίες εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς, όπως προκύπτει από τη σκέψη 61 ανωτέρω.
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι στοιχειώδεις προδιαγραφές ασφαλείας και υγείας στις οποίες αναφέρεται το
άρθρο 1ε του ΚΥΚ και ιδίως οι διατάξεις του άρθρου 7 της οδηγίας 2003/88, συμπληρώνουν τις νομικές διατάξεις υπό στενή έννοια
που αφορούν τις άδειες.
Βεβαίως, το άρθρο 7 της οδηγίας 2003/88 εγγυάται ελάχιστη ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών διαρκείας τεσσάρων εβδομάδων, ενώ η ετήσια
άδεια την οποία δικαιούνται οι υπάλληλοι της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 57, πρώτο εδάφιο, του ΚΥΚ, ανέρχεται σε 24 ημέρες
τουλάχιστον. Στην προκειμένη περίπτωση, το αρχικό αίτημα του προσφεύγοντος για μεταφορά στο έτος 2005 των ημερών ετήσιας αδείας
που δεν είχε λάβει κατά το 2004 αφορούσε 38,5 ημέρες, λαμβανομένης υπόψη της μεταφοράς των ημερών ετήσιας αδείας που δεν είχε
λάβει κατά το 2003 (βλ. σκέψη 16 ανωτέρω).
Ωστόσο, δεδομένου ότι ο νομοθέτης της Ένωσης όρισε τη διάρκεια της ετήσιας αδείας για τους υπαλλήλους σε 24 ημέρες, η ερμηνεία
του άρθρου 7 της οδηγίας 2003/88 που δόθηκε από το Δικαστήριο, στην απόφαση Schultz-Hoff, για την περίπτωση όπου ένας εργαζόμενος
δεν έχει τη δυνατότητα να λάβει την ετήσια άδειά του λόγω μακροχρόνιας απουσίας οφειλομένης σε ασθένεια, παραμένει καθόλα
εφαρμοστέα για το σύνολο της ετήσιας αδείας που προβλέπει ο ΚΥΚ, διά της εφαρμογής του συνδυασμού των άρθρων 1ε και 57 του
ΚΥΚ, παρά τους περιορισμούς που περιέχονται στο άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ σχετικά με τις δυνατότητες
μεταφοράς της μη ληφθείσας ετήσιας αδείας στο επόμενο έτος.
Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Επιτροπής περί ανάγκης διατηρήσεως της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, αρκεί
να διαπιστωθεί ότι ουδόλως θεμελιώθηκε και δεν μπορεί να ευδοκιμήσει ως έχει.
Με βάση όλα τα προεκτεθέντα, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή, αρνούμενη, υπό τις περιστάσεις της εξεταζόμενης διαφοράς,
διά της εφαρμογής του άρθρου 4, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ, τη μεταφορά των ημερών ετήσιας αδείας που δεν ελήφθησαν
από τον προσφεύγοντα λόγω μακράς διαρκείας αναρρωτικής αδείας, πέραν των δώδεκα αυτοδικαίως μεταφερομένων ημερών, εφάρμοσε
εσφαλμένως την εν λόγω διάταξη. Κατά συνέπεια, η απόφαση της 15ης Μαρτίου 2007 πρέπει να ακυρωθεί.

Επί του αιτήματος για αποζημίωση
Επιχειρήματα των διαδίκων
Ο προσφεύγων εκτιμά ότι το παραδεκτό του αιτήματός του για αποζημίωση απορρέει, σύμφωνα με πάγια νομολογία, από τον παρεπόμενο
χαρακτήρα του αιτήματος αυτού σε σχέση με την προσφυγή ακυρώσεως.
Επί της ουσίας, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το πταίσμα της υπηρεσίας έγκειται, στην προκειμένη περίπτωση, στον παράνομο χαρακτήρα
των επιδίκων αποφάσεων. Η ζημία την οποία υπέστη αντιστοιχεί στο μη καταβληθέν σ’ αυτόν ποσό της χρηματικής αποζημιώσεως του
άρθρου 4, δεύτερο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ για τις 26,5 επίδικες ημέρες, καθώς και στους έκτοτε μη εισπραχθέντες
επί του ποσού αυτού τόκους. Η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου προκύπτει από το γεγονός ότι, αν δεν είχαν εκδοθεί οι βαλλόμενες
αποφάσεις, η καθής θα είχε καταβάλει το οφειλόμενο ποσό.
Για την περίπτωση που το Δικαστήριο ΔΔ θα έκρινε ότι οι επίμαχες αποφάσεις είναι νόμιμες, ο προσφεύγων ζητεί αποκατάσταση
της ζημίας που υπέστη συνεπεία πολλών άλλων πταισμάτων της υπηρεσίας που διέπραξε η Επιτροπή, «όπως είναι, μεταξύ άλλων, οι
παράνομες ενέργειες των υπαλλήλων της Επιτροπής και η ηθική παρενόχληση που υπέστη στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων, τα λάθη που διεπράχθησαν στο πλαίσιο της διαδικασίας έρευνας που διεξήχθη από το [Ευρωπαϊκό Γραφείο για την Καταπολέμηση
της Απάτης], ιδίως η παράνομη απουσία πληροφόρησης του προσφεύγοντος που κατήγγειλε από την αρχή ο [Ευρωπαίος] [Δ]ιαμεσολαβητής,
η παράτυπη βαθμολόγηση του προσφεύγοντος και η μη προαγωγή του, ο διορισμός του σε θέση εντός της [Υπηρεσίας Εκδόσεων των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων] ο οποίος ήταν δυσμενής για τον προσφεύγοντα καθώς και οι παράνομες ενέργειες της καθής οι οποίες εκτίθενται
εξαντλητικά στην διοικητική ένσταση». Ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των πταισμάτων αυτών της υπηρεσίας και της ασθενείας του
προσφεύγοντος αποδεικνύεται με βάση τις ιατρικές εκθέσεις και τις αποφάσεις της καθής. Η εν λόγω δε ασθένεια αποτελεί ακριβώς
την αιτία λόγω της οποίας ο προσφεύγων δεν μπόρεσε να λάβει την ετήσια άδειά του κατά το έτος 2004. Επομένως, πρέπει να αποκατασταθεί
η προκληθείσα σ’ αυτόν ζημία η οποία συνίσταται ιδίως στη στέρηση της δυνατότητας να διάγει φυσιολογικό ενεργό βίο συνεπεία
του γεγονότος ότι κατά τη διάρκεια της ετήσιας αδείας βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια αντί να μπορεί να χαλαρώσει και να αναπαυθεί,
καθώς και στην αδυναμία να απομακρυνθεί από τον τόπο εργασίας του. Η προκληθείσα κατά τα ανωτέρω ζημία μπορεί να αποκατασταθεί
με αποζημίωση κατ’ αποκοπήν με βάση το άρθρο 4, δεύτερο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ.
Ο προσφεύγων διευκρινίζει ότι το αίτημα αυτό, που προβάλλεται επικουρικώς, υποβλήθηκε στο στάδιο της προ της ασκήσεως της
προσφυγής διοικητικής διαδικασίας, οπότε έχουν τηρηθεί οι απαιτήσεις των άρθρων 90 επ. του ΚΥΚ.
Η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει ότι ο προσφεύγων υπέβαλε αίτημα για αποζημίωση δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 1, του ΚΥΚ για
τις ημέρες αδείας που απώλεσε συνεπεία της υποτιθέμενης υπαίτιας συμπεριφοράς της Επιτροπής, την οποία, άλλωστε περιέγραψε
με συνοπτικό τρόπο και η οποία υποτίθεται ότι προκάλεσε την σωματική του ασθένεια.
Σε κάθε περίπτωση, η αγωγή αποζημιώσεως πρέπει να απορριφθεί λόγω εκκρεμοδικίας, αφού οι υποτιθέμενοι λόγοι της ασθενείας
του προσφεύγοντος καλύπτονται ολοσχερώς από την προσφυγή που έχει καταχωριστεί με τον αριθμό F-118/07, Strack κατά Επιτροπής.
Τέλος, η αγωγή αποζημιώσεως θα έπρεπε επίσης να απορριφθεί λόγω προτεραιότητας της διαδικασίας του άρθρου 73 του ΚΥΚ.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Από τα αιτήματα του προσφεύγοντος για αποζημίωση προκύπτει ότι αυτός ζητεί, κυρίως, να εφαρμοστεί στην περίπτωσή του το άρθρο 4,
δεύτερο εδάφιο, του παραρτήματος V του ΚΥΚ για 26,5 ημέρες ετήσιας αδείας τις οποίες δεν έλαβε κατά το έτος 2004.
Αρκεί να επισημανθεί συναφώς ότι το αίτημα αυτό συμπίπτει με τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν από την Επιτροπή εις εκτέλεσιν
της παρούσας αποφάσεως που θα διατάξει ακύρωση της επίμαχης πράξεώς της.
Εξάλλου, παρέλκει η έκδοση αποφάσεως επί του αιτήματος για αποζημίωση που υποβλήθηκε από τον προσφεύγοντα επικουρικώς, για
την περίπτωση που το Δικαστήριο ΔΔ θα απέρριπτε τις αιτιάσεις του κατά της αποφάσεως της 15ης Μαρτίου 2007.
Επομένως, τα αιτήματα για καταβολή αποζημιώσεως πρέπει να απορριφθούν ως στερούμενα αντικειμένου.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δυνάμει του άρθρου 122 του Κανονισμού Διαδικασίας, οι διατάξεις του όγδοου κεφαλαίου του δεύτερου τίτλου του εν λόγω Κανονισμού
σχετικά με τις δικαστικές δαπάνες και τα έξοδα, εφαρμόζονται μόνον επί των υποθέσεων που εισήχθησαν ενώπιον του Δικαστηρίου
ΔΔ από της ενάρξεως της ισχύος αυτού του Κανονισμού Διαδικασίας, ήτοι από 1ης Νοεμβρίου 2007. Οι διατάξεις του Κανονισμού
Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ζητήματα αυτά εξακολουθούν να εφαρμόζονται mutatis mutandis
στις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου ΔΔ πριν από την ημερομηνία αυτή.
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ηττηθείς διάδικος
καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε κατά το ουσιώδες
μέρος των ισχυρισμών της, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του προσφεύγοντος.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 15ης Μαρτίου 2007, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του G. Strack για μεταφορά
του υπολοίπου της αδείας του του έτους 2004.
2)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή-αγωγή.
3)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει τα δικαστικά της έξοδα και καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα του G. Strack.
Ταγαράς
Van Raepenbusch
Rofes i Pujol
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 15 Μαρτίου 2011.
Η Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
W. Hakenberg

Χ. Ταγαράς
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.