CELEX: 62009CJ0369
Odwołanie
Pomoc państwa
Decyzja Komisji
Stwierdzenie niezgodności pomocy ze wspólnym rynkiem
Nakaz odzyskania pomocy
Zasady pewności prawa i niedziałania prawa wstecz
Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań
Ustalenie "właściwego" charakteru stopy procentowej mającej zastosowanie do odzyskania pomocy

W odwołaniu ISD Polska sp. z o.o., Industrial Union of Donbass Corp. i ISD Polska sp. z o.o. (dawniej Majątek Hutniczy sp.
z o.o.) wnoszą do Trybunału o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawach
połączonych T‑273/06 i T‑297/06 ISD Polska i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑2185 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”),
w którym Sąd oddalił ich skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji 2006/937/WE z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie pomocy
państwa nr C 20/04 (ex NN 25/04) na rzecz Huty Częstochowa SA (Dz.U. 2006, L 366, s. 1, zwanej dalej „sporną decyzją”).

Ramy prawne
Układ europejski, podpisany w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 r., ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi
i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Rzecząpospolitą Polską z drugiej strony (Dz.U. 1993, L 348, s. 2, zwany dalej
„Układem europejskim”) wszedł w życie w dniu 1 lutego 1994 r. Określa on system konkurencji oparty na kryteriach traktatu WE.
Protokół nr 2 dotyczący produktów EWWiS do Układu europejskiego (zwany dalej „protokołem nr 2”) przewiduje zasadniczy zakaz
pomocy publicznej.
Artykuł 8 protokołu nr 2 stanowi:
„1.      Poniższe jest niezgodne z właściwą realizacją Układu, o ile może mieć negatywny wpływ na handel między Polską a Wspólnotą:
[…]
(iii) pomoc publiczna w jakiejkolwiek formie, z wyjątkiem odstępstw przewidzianych w traktacie EWWiS.
[…]
4.      Strony uznają, że w ciągu pierwszych pięciu lat od wejścia w życie niniejszego Układu i na zasadzie wyjątku od postanowień
punktu 1 [ppkt] (iii), [Rzeczpospolita] Polska może w wyjątkowych przypadkach udzielać pomocy publicznej dla wyrobów stalowych
EWWiS w celach restrukturyzacji, pod warunkiem że:
–        program restrukturyzacji jest związany z ogólną racjonalizacją i ograniczaniem zdolności produkcyjnych w Polsce,
–        zapewnia przetrwanie firm korzystających z pomocy w normalnych warunkach rynkowych po zakończeniu okresu restrukturyzacji
oraz
–        wielkość i nasilenie pomocy są ograniczone ściśle do koniecznego minimum dla przetrwania i będą stopniowo znoszone.
Rada Stowarzyszenia, biorąc pod uwagę sytuację gospodarczą [Rzeczypospolitej] Polski[ej], zadecyduje, czy okres pięciu lat
powinien być przedłużony.
[...]”.
Na mocy decyzji Rady Stowarzyszenia UE–Polska nr 3/2002 z dnia 23 października 2002 r. przedłużającej okres przewidziany w art. 8
ust. 4 protokołu nr 2 (Dz.U. 2003, L 186, s. 38, zwanej dalej „decyzją Rady Stowarzyszenia”), podczas którego Rzeczpospolita
Polska mogła wyjątkowo, w odniesieniu do wyrobów stalowych, udzielać pomocy publicznej na restrukturyzację zgodnie z zasadami
przewidzianymi w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2, został przedłużony o osiem kolejnych lat, licząc od dnia 1 stycznia 1997 r.,
lub do daty przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.
Artykuł 2 decyzji Rady Stowarzyszenia przewiduje:
„[Rzeczpospolita] Polska przedkłada Komisji […] program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa, które spełniają wymogi
określone w art. 8 ust. 4 protokołu [nr] 2 i które zostały ocenione i zatwierdzone przez krajowy organ ds. nadzoru nad pomocą
publiczną (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów)”.
Protokół nr 8 w sprawie restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali załączony do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia
Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących
podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, s. 948, zwany dalej „protokołem nr 8”) zezwolił Rzeczypospolitej Polskiej,
w drodze odstępstwa od przepisów ogólnych dotyczących pomocy państwa, na udzielanie pomocy na restrukturyzację sektora hutnictwa
zgodnie z postanowieniami planu restrukturyzacji i na warunkach przewidzianych w tym protokole. Przewiduje on między innymi:
„1.      Nie naruszając postanowień artykułu 87 [WE] i 88 [WE], pomoc państwa udzielaną przez [Rzeczpospolitą] Polsk[ą] dla celów restrukturyzacji
na rzecz określonych części polskiego hutnictwa uznaje się za zgodną ze wspólnym rynkiem, pod warunkiem iż:
–        okres, o którym mowa w artykule 8 ustęp 4 protokołu nr 2 […], został przedłużony do dnia przystąpienia,
–        postanowienia planu restrukturyzacji, na podstawie którego powyższy protokół został przedłużony, są przestrzegane w ciągu
całego okresu 2002–2006,
–        warunki określone w niniejszym protokole są spełnione oraz
–        żadna pomoc państwa dla celów restrukturyzacji nie zostanie wypłacona na rzecz polskiego hutnictwa po dniu przystąpienia.
[…]
3.      Wyłącznie spółki wymienione w załączniku 1 (dalej jako »spółki objęte pomocą«) kwalifikują się do otrzymania pomocy państwa
w ramach programu restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali.
4.      Spółka objęta pomocą nie może:
a)      w przypadku łączenia z inną spółką, niewymienioną w załączniku 1, przenieść korzyści wynikającej z pomocy udzielonej spółce
nią objętej;
b)      w okresie do dnia 31 grudnia 2006 roku przejąć aktywów jakiejkolwiek spółki niewymienionej w załączniku 1, której upadłość
ogłoszono.
[…]
6.      Całkowita pomoc na cele restrukturyzacji, która ma zostać udzielona spółkom objętym pomocą zostanie określona w uzasadnieniach
zawartych w zatwierdzonym planie restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali oraz indywidualnych biznesplanach zatwierdzonych
przez Radę. Jednakże w żadnym przypadku pomoc wypłacona w okresie od 1997 do 2003 roku i jej całkowita wartość nie przekroczy
kwoty 3 387 070 000 PLN.
[…]
[Rzeczpospolita] Polska nie udzieli żadnej dodatkowej pomocy państwa na cele restrukturyzacji na rzecz polskiego hutnictwa.
[…]
10.      Jakiekolwiek późniejsze zmiany w ogólnym planie restrukturyzacji oraz w indywidualnych planach muszą być zatwierdzone przez
Komisję oraz, tam gdzie jest to konieczne, przez Radę.
[…]
18.      Jeżeli proces monitorowania wykaże, iż:
[…]
c)      [Rzeczpospolita] Polska w trakcie okresu restrukturyzacji udzieliła dodatkowej niezgodnej pomocy państwa na rzecz hutnictwa
i spółek objętych pomocą w szczególności,
uzgodnienia przejściowe zawarte w niniejszym protokole nie wywierają skutku.
Komisja podejmie odpowiednie środki, na mocy których każda spółka będzie zobowiązana do zwrotu pomocy otrzymanej z naruszeniem
warunków ustanowionych w niniejszym protokole”.
Decyzja Rady 2003/588/WE z dnia 21 lipca 2003 r. w sprawie przestrzegania wymogów ustanowionych w art. 3 decyzji nr 3/2002
(Dz.U. L 199, s. 17; zwana dalej „decyzją Rady 2003/588”) przewiduje w swym jedynym artykule:
„Program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa przedłożone Komisji przez [Rzeczpospolitą] Polską w dniu 4 kwietnia 2003 r.
zgodnie z art. 2 decyzji nr 3/2002 […] spełniają wymogi określone w art. 8 ust. 4 protokołu [nr] 2” [tłumaczenie nieoficjalne].
Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. [88] WE (Dz.U.
L 83, s. 1) w art. 6 ust. 1 stanowi:
„Decyzja o wszczęciu [formalnego postępowania wyjaśniającego] zawiera podsumowanie odpowiednich kwestii faktycznych i prawnych,
wstępną ocenę Komisji odnośnie do charakteru pomocowego proponowanego środka i określa wątpliwości co do jego zgodności ze
wspólnym rynkiem. Decyzja wzywa zainteresowane państwo członkowskie i inne zainteresowane strony do przedstawienia uwag w wyznaczonym
terminie, który zwykle nie przekracza jednego miesiąca. W należycie uzasadnionych przypadkach Komisja może przedłużyć wyznaczony
termin”.
Artykuł 7 ust. 5 powyższego rozporządzenia stanowi:
„W przypadku gdy Komisja stwierdza, że pomoc będąca przedmiotem zgłoszenia nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem, stwierdza
w drodze decyzji (zwanej dalej »decyzją negatywną«), że pomoc nie zostanie wprowadzona w życie”.
Artykuł 14 rozporządzenia nr 659/1999 stanowi:
„1.      W przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy przyznanej bezprawnie, Komisja podejmuje decyzję, że zainteresowane
państwo członkowskie podejmie wszelkie konieczne środki w celu [odzyskania] pomocy od beneficjenta (zwaną dalej »decyzją o [odzyskaniu]«).
Komisja nie wymaga [odzyskania] pomocy, jeżeli byłoby to sprzeczne z ogólną zasadą prawa wspólnotowego.
2.      Pomoc podlegająca [odzyskaniu] na podstawie decyzji o [odzyskaniu] obejmuje odsetki naliczone według właściwej stopy ustalonej
przez Komisję. Odsetki są płatne od dnia, w którym pomoc przyznana bezprawnie została udostępniona beneficjentowi do daty
jej [odzyskania].
[…]”.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 powyższego rozporządzenia:
„Każda zainteresowana strona może złożyć uwagi na podstawie art. 6 po decyzji Komisji o wszczęciu [formalnego postępowania
wyjaśniającego]. Do każdej z zainteresowanych stron, która złożyła takie uwagi oraz do każdego beneficjenta pomocy indywidualnej
zostaje wysłana kopia decyzji podjętej przez Komisję na podstawie art. 7”.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999
(Dz.U. L 140, s. 1) w swym art. 9 stanowi:
„1.      O ile decyzja szczególna nie stanowi inaczej, stopą procentową zwrotu pomocy państwa udzielonej niezgodnie z art. 88 ust. 3 [WE]
jest roczna stopa procentowa ustalona na każdy rok kalendarzowy.
Jest ona obliczana na podstawie średniej stóp pięcioletnich międzybankowych transakcji swap za wrzesień, październik i listopad
roku poprzedniego, plus 75 punktów bazowych. W uzasadnionych przypadkach Komisja może zwiększyć stopę oprocentowania o więcej
niż 75 punktów bazowych w odniesieniu do jednego lub [większej liczby] państw członkowskich.
[…]
4.      W przypadku braku wiarygodnych lub równoważnych danych i w wyjątkowych okolicznościach Komisja może, w ścisłej współpracy
z zainteresowanym państwem członkowskim (lub państwami członkowskimi), ustalić stopę procentową zwrotu pomocy państwa dla
jednego lub [większej liczby] państw członkowskich na podstawie innej metody i w oparciu o dostępne informacje”.
W odniesieniu do zasad stosowania stopy procentowej art. 11 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia wyjaśnia:
„Stopę procentową stosuje się narastająco do dnia zwrotu pomocy [(metoda składana)]. Odsetki narosłe w poprzednim roku podlegają
oprocentowaniu w każdym następnym roku”.

Okoliczności powstania sporu
W latach 2002–2005 przeprowadzona została restrukturyzacja polskiego producenta stali Huty Częstochowa SA (zwanej dalej „HCz”).
W tym celu aktywa HCz zostały przekazane nowym spółkom.
I tak w 2002 r. utworzono Hutę Stali Częstochowa sp. z o.o. (zwaną dalej „HSCz”) – której spółką dominującą było Towarzystwo
Finansowe Silesia sp. z o.o. (zwana dalej „TFS”), zaś 100% udziałów TFS znajdowało się w posiadaniu polskiego Skarbu Państwa
– aby kontynuować produkcję stali HCz. HSCz wydzierżawiła urządzenia HCz do produkcji stali od syndyka i przejęła większość
pracowników.
W 2004 r. zostały założone spółki Majątek Hutniczy sp. z o.o. (zwana dalej „MH”) i Majątek Hutniczy Plus sp. z o.o. (zwana
dalej „MH Plus”). 100% ich udziałów znajdowało się w posiadaniu HCz. MH otrzymała aktywa hutnicze HCz, a MH Plus otrzymała
pewne inne aktywa konieczne do produkcji.
Ponadto aktywa niezwiązane z produkcją (zwane „aktywami niehutniczymi”), a także zakład elektroenergetyczny Elsen zostały
przekazane spółce Operator ARP sp. z o.o., spółce zależnej od Agencji Rozwoju Przemysłu SA będącej własnością polskiego Skarbu
Państwa, w celu zapłaty wierzytelności publicznoprawnych podlegających restrukturyzacji (podatki i składki na ubezpieczenia
społeczne).
Pismem z dnia 19 maja 2004 r. Komisja poinformowała Rzeczpospolitą Polską o swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania
wyjaśniającego w sprawie pomocy na restrukturyzację przyznanej HCz, opublikowanej w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
w dniu 12 sierpnia 2004 r. (Dz.U. C 204, s. 6, zwanej dalej „decyzją o wszczęciu postępowania”) i wezwała wszystkie zainteresowane
strony do przedstawienia uwag dotyczących okoliczności faktycznych i analizy prawnej zamieszczonych w tej decyzji. Otrzymała
ona uwagi od Rzeczypospolitej Polskiej i czterech zainteresowanych stron.
W dokumencie zatytułowanym „Oświadczenie dotyczące pomocy publicznej, która potencjalnie została udzielona [HCz] lub [HSCz]”
z dnia 3 lutego 2005 r. ISD Polska sp. z o.o. (działając wówczas pod firmą ZPD Steel sp. z o.o., zwana dalej „ISD”), będąca
w 100% spółką zależną Industrial Union of Donbass Corp. (zwanej dalej „IUD”) w ramach negocjacji poprzedzających przejęcie
przez nią HSCz, MH, MH Plus i dziesięciu innych spółek zależnych HCz złożyła następujące oświadczenie:
„Na wypadek wydania przez Komisję decyzji nakazującej [HCz], [HSCz] lub podmiotowi, który przejął majątek [HCz], zwrot niedopuszczalnej
pomocy publicznej w zakresie pomocy w ramach programu restrukturyzacji w łącznej wysokości nieprzekraczającej 20 mln [PLN]
oświadczamy, że nie będzie to w żadnym przypadku skutkowało zwolnieniem nas z jakichkolwiek zobowiązań wynikających z Oferty
oraz zobowiązujemy się nie wnosić i nie dochodzić jakichkolwiek roszczeń odszkodowawczych przeciwko a) Skarbowi Państwa Rzeczypospolitej
Polskiej, b) Agencji Rozwoju Przemysłu SA, c) [TFS] oraz d) HCz […], związanych z koniecznością zwrotu pomocy oraz z prowadzeniem
wszelkich postępowań przed Komisją w związku z udzieleniem pomocy publicznej [HCz]. Zobowiązujmy się w takim wypadku spowodować
zwrot przez spółki [MH], [MHPlus] i [HSCz] lub inne spółki, jak również ich następców prawnych (niezależnie od tytułu takiego
następstwa) określonej w decyzji Komisji kwoty niedopuszczalnej pomocy publicznej, nawet jeśli decyzja ta dotyczyć będzie
wyłącznie [HCz]”.
Po przeprowadzeniu postępowania Komisja doszła do wniosku, że wbrew jej początkowym wątpliwościom środki mające na celu restrukturyzację
HCz zgodnie z przepisami ustawy o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy z dnia 30 października
2002 r. (Dz.U. nr 213, poz. 1800, z późn. zm.) nie stanowiły pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE.
Komisja stwierdziła natomiast, że HCz skorzystała na różnych podstawach z pomocy państwa w okresie od 1997 do 2002 r., która
to pomoc była częściowo zgodna ze wspólnym rynkiem. Komisja zażądała zwrotu pomocy w części, którą uznała za niezgodną ze
wspólnym rynkiem, czyli kwoty 19 699 452 PLN (zwanej dalej „sporną pomocą”).
W dniu 5 lipca 2005 r. Komisja wydała sporną decyzję. Jej art. 3 przewiduje:
„1.      Pomoc państwa w wysokości 19 699 452 PLN, jakiej [Rzeczpospolita] Polska udzieliła [HCz] w okresie od 1997 r. do maja 2002 r.
w formie pomocy operacyjnej i pomocy na cele restrukturyzacji zatrudnienia, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem.
2.      [Rzeczpospolita] Polska podejmie wszelkie niezbędne środki, aby odzyskać od [HCz], Regionalnego Funduszu Gospodarczego, [MH]
i [Operatora ARP sp. z o.o.] pomoc, o której mowa w [ust. 1], udzieloną bezprawnie [HCz]. Wszystkie te przedsiębiorstwa ponoszą
solidarną odpowiedzialność za zwrot tej pomocy.
Zwrot pomocy nastąpi bezzwłocznie i zgodnie z procedurami prawa krajowego, pod warunkiem że zezwalają one na natychmiastowe
i skuteczne wykonanie niniejszej decyzji. Do sum podlegających zwrotowi doliczone zostaną odsetki za cały okres od dnia przyznania
pomocy [HCz] do jej faktycznego odzyskania. Odsetki naliczone zostaną zgodnie z przepisami określonymi w rozdziale V rozporządzenia
[…] nr 794/2004.
[…]”.
W art. 4 spornej decyzji Komisja zatwierdza proponowaną zmianę polskiego krajowego planu restrukturyzacji zgodnie z pkt 10
protokołu nr 8 w takim stopniu, w jakim pozwoli to na restrukturyzację HCz bez pomocy państwa i bez zwiększania jej zdolności
produkcyjnych.
Zgodnie z dwoma porozumieniami zawartymi w dniu 30 września 2005 r., które weszły w życie w dniu 7 października 2005 r., ISD
nabyła z jednej strony od HCz wszystkie udziały MH i MH Plus, a także dziesięciu pozostałych spółek zależnych HCz, oraz z drugiej
strony od TFS wszystkie udziały HSCz. W ten sposób ISD stała się właścicielem HSCz, MH, MH Plus i dziesięciu pozostałych spółek
zależnych HCz.
Pismem z dnia 17 lutego 2006 r. Komisja zwróciła się do władz polskich o wskazanie stóp oprocentowania zwrotu spornej pomocy
przez solidarnych dłużników, o których mowa w art. 3 ust. 2 spornej decyzji. W odpowiedzi z dnia 13 marca 2006 r. władze polskie
zaproponowały stopy procentowe mające zastosowanie do odzyskania spornej pomocy i metodę obliczania odsetek. Zaproponowały
między innymi jako podstawę w odniesieniu do okresu od 1997 do 1999 r. stałą stopę oprocentowania pięcioletnich obligacji
Skarbu Państwa wyrażonych w złotych polskich, a w odniesieniu do okresu od 2000 r. do daty przystąpienia Rzeczypospolitej
Polskiej do Unii stopę oprocentowania dziesięcioletnich obligacji Skarbu Państwa wyrażonych w złotych polskich. Poza tym biorąc
pod uwagę sytuację na rynkach kapitałowych w Polsce w tym okresie, która charakteryzowała się bardzo wysokimi, ale szybko
spadającymi stopami, władze polskie zażądały, aby stopy te były corocznie uaktualniane i aby odsetki nie były obliczane według
metody składanej.
W swojej odpowiedzi z dnia 7 czerwca 2006 r. Komisja stwierdziła, że stopą procentową mającą zastosowanie do odzyskania spornej
pomocy powinna być w odniesieniu do całego rozpatrywanego okresu stała stopa oprocentowania pięcioletnich obligacji Skarbu
Państwa wyrażonych w złotych polskich i że zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 794/2004 ta stopa procentowa powinna
być obliczana według metody składanej.
W pismach datowanych, odpowiednio, 7 lipca i 16 sierpnia 2006 r. Komisja przekazała sporną decyzję IUD i MH. W dniu 21 grudnia
2006 r. decyzja ta została opublikowana w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
.
W dniu 15 listopada 2006 r. doszło do połączenia ISD i MH, przy czym ISD przejęła wszelkie prawa i obowiązki MH.

Skarga do Sądu i zaskarżony wyrok
W skargach wniesionych do Sądu wnoszące odwołanie ISD i IUD wniosły w sprawie T‑273/06, by Sąd między innymi stwierdził nieważność
art. 3 spornej decyzji, i podniosły sześć zarzutów na poparcie swoich żądań.
Zarzut pierwszy dotyczył naruszenia protokołu nr 8. Zarzut czwarty był oparty na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań,
a zarzut szósty odnosił się do naruszenia rozporządzenia nr 794/2004. Zarzuty drugi, trzeci i piąty nie zostały przytoczone
na poparcie odwołania, a zatem nie będą poniżej badane.
W sprawie T‑297/06 ISD przedstawiła identyczne żądania i przytoczyła cztery zarzuty zasadniczo takie same jak zarzuty podniesione
w sprawie T‑273/06, lecz ponadto wniosła o stwierdzenie nieważności art. 4 spornej decyzji.
W zarzucie pierwszym wnoszące odwołanie podważyły zasadniczo możliwość zastosowania ratione temporis i ratione personae wspólnotowych
reguł w dziedzinie pomocy państwa i kompetencję Komisji do kontrolowania ich przestrzegania w okresie poprzedzającym przystąpienie
Rzeczypospolitej Polskiej do Unii.
W tym względzie Sąd potwierdził, że art. 87 WE i 88 WE nie mają co do zasady zastosowania do pomocy udzielonej przed przystąpieniem
państwa członkowskiego, która to pomoc nie jest już przyznawana po przystąpieniu, oraz że Komisja w celu uzasadnienia swej
kompetencji opiera się na protokole nr 8 jako lex specialis.
Zauważając, że ten system pod wieloma względami różni się od ogólnego systemu przewidzianego w traktacie WE i w załączniku IV
do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej,
Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej
oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, s. 797, zwanym dalej „załącznikiem IV
do aktu o przystąpieniu”), Sąd stwierdził w pkt 93 zaskarżonego wyroku, że protokół nr 8 odwołuje się do pomocy przyznanej
w okresie od 1997 do 2003 r., że zatwierdza on ograniczoną kwotę pomocy na restrukturyzację przyznaną w tym okresie określonym
przedsiębiorstwom wymienionym w jego załączniku 1 i że zakazuje w zamian przyznawania jakiejkolwiek innej pomocy państwa na
restrukturyzację hutnictwa.
Stwierdzając w pkt 94 zaskarżonego wyroku, że zastosowanie z mocą wsteczną protokołu nr 8 jest zatem potwierdzone w jego pkt 6,
który dotyczy okresu od 1997 do 2003 r., Sąd oddalił wreszcie w pkt 95 i 96 zaskarżonego wyroku argument wnoszących odwołanie,
zgodnie z którym z uwagi na to, że w momencie publikacji protokołu nr 8 we wrześniu 2003 r. okres ten niemalże upłynął, to
odwołanie do wspomnianego okresu ma jedynie takie znaczenie, że obliczenie przyszłej pomocy powinno nastąpić z uwzględnieniem
wstecz kwot już przyznanej pomocy. Natomiast zdaniem Sądu celem protokołu nr 8 jest „ustanowienie całościowego systemu odnoszącego
się do zatwierdzania pomocy na restrukturyzację polskiego hutnictwa, a nie tylko uniknięcie łączenia pomocy przez przedsiębiorstwa
będące beneficjentami pomocy”.
W pkt 97 zaskarżonego wyroku Sąd doszedł zatem do wniosku, że protokół nr 8 stanowi w stosunku do załącznika IV aktu o przystąpieniu
i art. 87 WE i 88 WE lex specialis, które rozszerza kontrolę pomocy państwa przeprowadzaną przez Komisję na mocy traktatu WE
na pomoc przyznaną na restrukturyzację polskiego hutnictwa w okresie od 1997 do 2003 r.
W odniesieniu do argumentu dotyczącego możliwości zastosowania ratione personae protokołu nr 8, zgodnie z którym protokół
ten nie dotyczy przedsiębiorstw niewymienionych w załączniku 1 do tego protokołu, Sąd stwierdził w pkt 99 zaskarżonego wyroku,
że pkt 3 tegoż protokołu wyraźnie stanowi, że tylko przedsiębiorstwa wymienione w tym załączniku 1 mogą skorzystać z pomocy
państwa w ramach programu restrukturyzacji polskiego hutnictwa. Gdyby można było przyjąć, że przedsiębiorstwo niewymienione
we wspomnianym załączniku 1 może zachować otrzymane przed przystąpieniem nieograniczone kwoty pomocy na restrukturyzację,
bez obniżania w zamian zdolności produkcyjnych, protokół nr 8 byłby pozbawiony jakiegokolwiek sensu.
W odniesieniu do argumentu opartego na pkt 4 lit. b) protokołu nr 8, zgodnie z którym jedynie przedsiębiorstwa będące beneficjentami
pomocy nie mogą przejąć aktywów przedsiębiorstwa niewymienionego w załączniku 1 do protokołu nr 8, którego upadłość ogłoszono,
Sąd stwierdził, że wnoszące odwołanie dokonują błędnej wykładni tego postanowienia. Poza tym nawet założenie, że przewiduje
ono możliwość przejęcia przez osobę trzecią aktywów przedsiębiorstwa w upadłości niewymienionego w załączniku 1 do protokołu
nr 8, w żaden sposób nie oznacza – zdaniem Sądu – że ta osoba trzecia nie jest zobowiązana do zwrotu pomocy przyznanej temu
przedsiębiorstwu bezprawnie. Jako że sytuacja HCz nie może być porównana z sytuacją przedsiębiorstwa w upadłości niewymienionego
w załączniku 1 do protokołu nr 8, zarzut dotyczący podnoszonego naruszenia zasady równego traktowania w odniesieniu do stosowania
tegoż protokołu także został przez Sąd oddalony.
Wobec powyższego uwzględnienie zarzutu dotyczącego naruszenia zasady równego traktowania byłoby co do zasady równoważne z podważeniem
protokołu nr 8, który jako źródło prawa pierwotnego stanowi część traktatu (zob. pkt 100, 101 zaskarżonego wyroku).
W odniesieniu do argumentu, zgodnie z którym Komisja przekroczyła swe uprawienia, Sąd przypomniał w pkt 102 zaskarżonego wyroku,
że protokół nr 8 przewiduje, iż Komisja podejmuje stosowne środki w celu zażądania zwrotu wszelkiej pomocy przyznanej z naruszeniem
warunków ustanowionych w tym protokole, w tym środki kontroli na podstawie art. 88 WE, tak że Komisja jest uprawniona do kontrolowania
przestrzegania postanowień protokołu nr 8.
Sąd oddalił zatem wszystkie argumenty odnoszące się do naruszenia protokołu nr 8.
W zarzucie czwartym wnoszące odwołanie podniosły, że w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie
pomocy na restrukturyzację przyznanej HCz Komisja nie wskazała w szczegółowy sposób pomocy państwa, której zniesienia żąda
w spornej decyzji, co doprowadziło także do nieważności tej decyzji wynikającej z naruszenia zasady ochrony uzasadnionych
oczekiwań. Ich uzasadnione oczekiwania miały dotyczyć faktu, że IUD zakładała, że sporna pomoc zostanie uznana za zwróconą
i że Komisja została należycie powiadomiona o pomocy przyznanej przed 2003 r.
Wnoszące odwołanie twierdziły w tym względzie, że Komisja doprowadziła do powstania u nich przekonania, że pomoc otrzymana
przez HCz nie zostanie zniesiona. Mogły one bowiem zasadnie sądzić, że Komisja nie zażąda odzyskania pomocy otrzymanej przez
HCz, i podniosły, że choć sporna pomoc nie została zgłoszona w rozumieniu art. 87 WE i 88 WE, została ona „należycie ogłoszona”
zgodnie ze stosownymi procedurami przewidzianymi w protokole nr 2.
W powyższej kwestii Sąd stwierdził w pkt 134 zaskarżonego wyroku, że tego rodzaju oczekiwania nie mogą być chronione na podstawie
zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. Wnoszące odwołanie nie zostały bowiem skłonione przez akt wspólnotowy do podjęcia
decyzji, która następnie doprowadziła do negatywnych dla nich konsekwencji, ani nie były beneficjentami korzystnego dla nich
aktu administracyjnego instytucji wspólnotowej, który zostałby z mocą wsteczną przez tę instytucję wycofany. Odwołując się
do wyroku z dnia 20 marca 1997 r. w sprawie C‑24/95 Alcan Deutschland, Rec. s. I‑1591, Sąd przypomniał w pkt 135 zaskarżonego
wyroku, że przedsiębiorstwa będące beneficjentami pomocy mogą mieć uzasadnione oczekiwania co do legalności pomocy w zasadzie
jedynie wtedy, gdy pomoc została przyznana z poszanowaniem procedury przewidzianej w art. 88 WE, i że staranny uczestnik obrotu
gospodarczego powinien być zazwyczaj w stanie upewnić się, że ta procedura została zachowana.
Ponadto Sąd stwierdził w pkt 136 zaskarżonego wyroku, że w niniejszym przypadku sporna pomoc nie została zgłoszona, gdyż została
ona przyznana w momencie, gdy Rzeczpospolita Polska nie była jeszcze członkiem Unii, a zatem zgłoszenie zgodnie z art. 88 WE
nie było możliwe.
Sąd oddalił również w pkt 137 i 138 zaskarżonego wyroku argument wnoszących odwołanie, jakoby sporna pomoc została „należycie
ogłoszona” zgodnie ze stosownymi procedurami przewidzianymi w protokole nr 2. W zakresie, w jakim wnoszące odwołanie odwołały
się bowiem do decyzji Rady 2003/588, w której stwierdziła ona, że program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa przedłożone
Komisji przez Rzeczpospolitą Polską w dniu 4 kwietnia 2003 r. spełniają wymogi zawarte w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2, należy
stwierdzić, że plan przedsiębiorstwa dotyczący HCz nie został przedłożony Komisji i w konsekwencji zatwierdzenie zawarte w decyzji
Rady 2003/588 nie dotyczy tego planu.
W odniesieniu do uzasadnienia propozycji Komisji, zgodnie z którym przedłużenie obowiązywania odstępstwa przewidzianego w art. 8
ust. 4 protokołu nr 2 miałoby skutek w postaci zalegalizowania z mocą wsteczną wszelkiej pomocy, która została przyznana niezgodnie
z prawem od momentu wejścia w życie Układu europejskiego, Sąd pokreślił w pkt 139 zaskarżonego wyroku, że stwierdzenie to
nie znalazło się w decyzji Rady 2003/588. Zwykła propozycja Komisji dotycząca decyzji Rady nie może jednak prowadzić do powstania
u wnoszących odwołanie uzasadnionych oczekiwań.
Sąd oddalił zatem wszystkie argumenty oparte na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
W zarzucie szóstym, który dotyczył między innymi ustalenia stopy procentowej mającej zastosowanie do odzyskania spornej pomocy,
wnoszące odwołanie powołały się na naruszenie rozporządzenia nr 794/2004, kwestionując ustalenie przez Komisję właściwej stopy
procentowej, oraz twierdziły, że naruszyła ona cel art. 9 i 11 tegoż rozporządzenia, polegający na przywróceniu sytuacji istniejącej
przed przyznaniem bezprawnej pomocy, żądając zapłaty odsetek od zwrotu odsetek oraz stosując stopę referencyjną niemającą
żadnego związku z rzeczywistą sytuacją istniejącą na polskim rynku w okresie od 1997 do 2004 r.
W odniesieniu do powyższej kwestii wnoszące odwołanie podniosły, że w prawie polskim odsetki są obliczane jedynie od kapitału
zaległości podatkowych, a ustawy podatkowe nie przewidują kapitalizacji odsetek należnych od tych zaległości. Co więcej, twierdziły
one, że w okresie od 1997 do 2004 r. przedsiębiorstwa bardzo rzadko otrzymywały kapitał zewnętrzny długoterminowy z wykorzystaniem
obligacji i pożyczek bankowych wyrażonych w złotych polskich. Chcąc zastosować stopę oprocentowania obligacji polskiego Skarbu
Państwa, Komisja nie użyła stopy, która odzwierciedlałaby prawidłowo korzyść przysporzoną HCz, co doprowadziło do przeszacowania
tej korzyści. Zdaniem wnoszących odwołanie zwrot odsetek postawił zatem przedsiębiorstwa będące beneficjentami pomocy w sytuacji
mniej korzystnej w stosunku do statu quo ante.
W odniesieniu do spornej decyzji Sąd stwierdził w pkt 157 zaskarżonego wyroku, że odsetki są naliczane zgodnie z przepisami
określonymi w rozdziale V rozporządzenia nr 794/2004 i z uwagi na to, że stopa oprocentowania nie jest określona ani w sentencji,
ani w motywach wspomnianej decyzji, zarzut wnoszących odwołanie jest bezprzedmiotowy.
Odnośnie do metody obliczania odsetek Sąd orzekł, że stwierdzenia zawarte w spornej decyzji w tym względzie mają charakter
w pełni deklaratoryjny, ponieważ metoda obliczania odsetek wynika z samego rozporządzenia nr 794/2004. Tymczasem wnoszące
odwołanie nie podniosły zarzutu niezgodności z prawem w odniesieniu do tego rozporządzenia (zob. pkt 159 zaskarżonego wyroku).
W odniesieniu do pisma z dnia 7 czerwca 2006 r., w którym Komisja określiła stopę oprocentowania, którą należy stosować do
odzyskania spornej pomocy, Sąd przypomniał, że art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 794/2004 przewiduje, że ustalenie stopy procentowej
mającej zastosowanie do odzyskania pomocy wymaga „ścisłej współpracy” z danym państwem członkowskim.
Otóż z korespondencji pomiędzy Komisją a władzami polskimi wynika, że ustalenie stopy procentowej zostało dokonane w „ścisłej
współpracy” z Rzecząpospolitą Polską, która rzeczywiście zaproponowała stopy oprocentowania odpowiednio pięcioletnich lub
dziesięcioletnich obligacji Skarbu Państwa oraz zażądała, aby stopy te były corocznie uaktualniane i aby odsetki nie były
obliczane według metody składanej (pkt 163 zaskarżonego wyroku).
Komisja, przyjąwszy w zasadniczej części te propozycje, uznała, że w całym okresie od 1997 do 2004 r. należy zastosować tylko
stopę oprocentowania obligacji pięcioletnich. Komisja dysponowała pewnym zakresem uznania w tym względzie (pkt 164 zaskarżonego
wyroku).
W odniesieniu do metody stosowania odsetek, a w szczególności obliczania odsetek według metody składanej, Sąd stwierdził w pkt 165
zaskarżonego wyroku, że art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 794/2004 wyraźnie wyjaśnia, że stopa procentowa jest stosowana według
metody składanej do dnia zwrotu pomocy i że odsetki narosłe w jednym roku podlegają oprocentowaniu w każdym następnym roku.
Poza tym art. 13 rozporządzenia nr 794/2004 przewiduje, że art. 9 i 11 stosuje się w związku z każdą decyzją o zwrocie pomocy
notyfikowaną po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia. Ponieważ rozporządzenie nr 794/2004 miało zastosowanie w momencie
wydania spornej decyzji, Komisja była zobowiązana do zażądania, aby odsetki zostały obliczone według metody składanej.
Sąd oddalił zatem wszystkie zarzuty oparte na naruszeniu rozporządzenia nr 794/2004.
Uznawszy za bezzasadne wszystkie zarzuty podniesione przez wnoszące odwołanie na poparcie ich skargi, Sąd oddalił skargę w całości.

Żądania stron przed Trybunałem
Wnoszące odwołanie zwracają się do Trybunału o:
–        uchylenie zaskarżonego wyroku;
–        uwzględnienie w całości, ewentualnie w części, żądań przedstawionych przed Sądem w sprawach połączonych T‑273/06 i T‑297/06;
–        obciążenie Komisji całością kosztów postępowania;
–        na wypadek gdyby Trybunał postanowił umorzyć postępowanie – obciążenie Komisji kosztami na podstawie art. 69 § 6 i art. 72
lit. a) regulaminu postępowania przed Trybunałem.
Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i o obciążenie wnoszących odwołania kosztami postępowania.

W przedmiocie odwołania
Wnoszące odwołanie przytaczają na poparcie odwołania trzy zarzuty oparte na naruszeniu, odpowiednio, protokołu nr 8, zasady
ochrony uzasadnionych oczekiwań i rozporządzenia nr 659/1999, a w szczególności jego art. 14 ust. 2, oraz rozporządzenia nr 794/2004.
Komisja kwestionuje, po pierwsze, dopuszczalność całego odwołania, a po drugie, w szczególności dopuszczalność zarzutów pierwszego
i trzeciego oraz zasadność trzech zarzutów przedstawionych przez wnoszące odwołanie

W przedmiocie dopuszczalności całego odwołania
Argumentacja stron
Tytułem wstępu Komisja podnosi niedopuszczalność odwołania z tego względu, że wnoszące odwołanie mylą – jeśli chodzi o formę
odwołania – apelację i odwołanie, jako że pismo procesowe obejmujące odwołanie ogranicza się zasadniczo do powtórzenia tych
argumentów odnoszących się do spornej decyzji, które zostały przedstawione w pierwszej instancji. Wnoszące odwołanie nie precyzują,
które fragmenty rozumowania Sądu są w szczególności kwestionowane, ani naruszeń prawa, których miałby dopuścić się Sąd przy
badaniu tych argumentów w pierwszej instancji.
W tym względzie Komisja twierdzi, że z art. 225 WE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i art. 112 § 1
akapit pierwszy lit. c) regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane
części zaskarżonego wyroku oraz zawierać argumenty prawne, które w konkretny sposób uzasadniają to żądanie. Temu wymogowi
nie czyni zadość odwołanie przedłożone przez wnoszące odwołanie, które to odwołanie, nie zawierając żadnej argumentacji mającej
na celu konkretne wskazanie naruszenia prawa, jakiego miałby dopuścić się Sąd w zaskarżonym wyroku, ogranicza się do powtórzenia
zarzutów i argumentów, które zostały już przedstawione przed Sądem. Zdaniem Komisji takie odwołanie stanowi bowiem w rzeczywistości
żądanie mające na celu zwykłe zbadanie na nowo skargi przedłożonej Sądowi, co nie wchodzi w zakres kompetencji Trybunału.
Ocena Trybunału
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z art. 225 WE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i art. 112 § 1
lit. c) regulaminu postępowania przed Trybunałem wynika, że odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku,
do którego uchylenia zmierza, oraz zawierać argumenty prawne, które w konkretny sposób uzasadniają to żądanie (zob. w szczególności
wyroki: z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie C‑352/98 P Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5291, pkt 34; z dnia 8 stycznia
2002 r. w sprawie C‑248/99 P Francja przeciwko Monsanto i Komisji, Rec. s. I‑1, pkt 68; z dnia 14 października 2010 r. w sprawie
C‑67/09 P Nuova Agricast i Cofra przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 48).
W tym względzie wystarczy stwierdzić, że wprawdzie niektóre fragmenty argumentacji przedstawionej przez wnoszące odwołanie
w ramach ich zarzutów nie są precyzyjne, jednak argumentacja ta, rozpatrywana w całości, jest wystarczająco jasna, by móc
określić z wymaganą dokładnością zakwestionowane części zaskarżonego wyroku oraz argumenty prawne podniesione na poparcie
tej negatywnej oceny, w związku z czym pozwala ona Trybunałowi na dokonanie kontroli jego zgodności z prawem.
Wobec powyższego zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję – w zakresie, w jakim dotyczy całego odwołania – powinien
zostać oddalony.

W przedmiocie zarzutu pierwszego
Argumentacja stron
W zarzucie pierwszym wnoszące odwołanie twierdzą, że Sąd naruszył protokół nr 8, uznając, że w pkt 6 dopuszcza on stosowanie
jego przepisów z mocą wsteczną. Ich zdaniem z treści, celu ani z systematyki tego protokołu nie wynika wyraźnie, że należy
mu przypisać moc wsteczną.
W tym względzie wnoszące odwołanie twierdzą, że w rzeczywistości celem protokołu nr 8 jest to, by przedsiębiorstwa wymienione
w jego załączniku 1 mogły skorzystać z pomocy państwa, w pewnych granicach, między momentem jego podpisania w dniu 16 kwietnia
2003 r. a końcem roku 2003. Jedynym elementem mocy wstecznej, jaki można znaleźć we wspomnianym protokole, jest odniesienie
do okresu 1997–2003, które dotyczy albo całkowitej kwoty pomocy państwa, jaka może być przyznana (pkt 6 protokołu nr 8), albo
obniżki zdolności produkcyjnych netto, jakiej musi dokonać Rzeczpospolita Polska (pkt 7 protokołu nr 8). Oznacza to, że obliczenia
przyszłej pomocy, jaka zostanie przyznana przedsiębiorstwom będącym jej beneficjentami do końca roku 2003, należy dokonywać
z uwzględnieniem wstecz kwot pomocy już przyznanej, a nie uznając z mocą wsteczną pomoc już udzieloną za bezprawną.
Wnoszące odwołanie powołują się w tym względzie na to, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału (wyroki: z dnia 25 stycznia 1979 r.
w sprawie 98/78 Racke, Rec. s. 69; w sprawie 99/78 Weingut Decker, Rec. s. 101; z dnia 19 maja 1982 r. w sprawie 84/81 Staple
Dairy Products, Rec. s. 1763, a także z dnia 24 września 2002 r. w sprawach połączonych C‑74/00 P i C‑75/00 P Falck i Acciaierie
di Bolzano przeciwko Komisji, Rec. s. I‑7869) zasada pewności sytuacji prawnych sprzeciwia się z reguły temu, by początek
temporalnego zakresu obowiązywania wspólnotowego aktu prawnego przypadał na chwilę poprzedzającą ogłoszenie tego aktu. Inaczej
może być jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy wymaga tego cel, który ma zostać osiągnięty, i gdy odbywa się to z należytym
poszanowaniem uzasadnionych oczekiwań zainteresowanych podmiotów. Oznacza to, że w braku odmiennej wskazówki domniemywa się,
że akt prawa wspólnotowego nie ma skutku wstecznego.
Zdaniem wnoszących odwołanie w niniejszym przypadku nie ulega wątpliwości, że Rada Stowarzyszenia UE–Polska wydała w dniu
23 października 2002 r. decyzję przedłużającą o osiem kolejnych lat, licząc od dnia 1 stycznia 1997 r., okres wyłączenia przewidziany
w protokole nr 2. Decyzja ta uzależniała przedłużenie od dwóch warunków. Z jednej strony Rzeczpospolita Polska miała przedstawić
Komisji program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa, zaś z drugiej strony Komisja miała dokonać ich ostatecznej oceny
(art. 2 i 3 decyzji Rady Stowarzyszenia). Artykuł 3 tej decyzji przewidywał ponadto, że Komisja w imieniu Wspólnoty, zaś polski
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej będą monitorować w regularnych odstępach czasu
wykonanie planów przedsiębiorstwa.
Komisja doszła do wniosku, że program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa przedstawione przez Rzeczpospolitą Polską
spełniały wymogi zawarte w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2 i warunki ustalone w protokole nr 8 i w konsekwencji, w drodze swej
propozycji, zatwierdziła swoją ostateczną ocenę i przestrzeganie zobowiązania zaciągniętego przez Rzeczpospolitą Polską w protokole
nr 8. Decyzja Rady 2003/588 została ostatecznie wydana w tym sensie. Według wnoszących odwołanie w spornej decyzji Komisja
zmieniła kompletnie zdanie w przedmiocie pomocy państwa przyznanej między 1997 a 2002 r. pod rządami systemu wyłączenia, który
został przedłużony na mocy decyzji Rady 2003/588 wydanej po podpisaniu protokołu nr 8 i zawierającej odesłanie do tego protokołu.
Ponadto wnoszące odwołanie utrzymują, iż pkt 6 protokołu nr 8 przewidywał jedynie przyszłą pomoc na restrukturyzację, która
może być wypłacana przedsiębiorstwom będącym jej beneficjentami, i nie zawiera żadnej wyraźnej wzmianki o ewentualnym skutku
wstecznym. Z treści, celu bądź z systematyki tego protokołu nie wynika jednoznacznie, że należy mu przypisać moc wsteczną.
Co więcej, wnoszące odwołanie twierdzą, iż bezsprzeczne jest, że władze polskie przewidziały włączenie HCz do listy przedsiębiorstw
będących beneficjentami pomocy wymienionych w załączniku 1 do protokołu nr 8 mogących skorzystać z pomocy państwa w ramach
programu restrukturyzacji polskiego hutnictwa. Zrezygnowały one z tego w ostatniej chwili, gdyż HCz znalazła się w upadłości
i w tej sytuacji jej przetrwanie było postrzegane jako mało prawdopodobne nawet w przypadku przyznania jej nowej pomocy. Przetrwanie
HCz w momencie, w którym treść protokołu nr 8 została ustalona, stanowiło zatem – ich zdaniem – jedyny punkt odróżniający
ją od ośmiu przedsiębiorstw będących beneficjentami pomocy.
Tymczasem od kwietnia 2003 r. władze polskie zamierzały przeprowadzić restrukturyzację HCz w inny sposób niż w drodze postępowania
upadłościowego. Wnoszące odwołanie twierdzą, że Komisja nie uwzględniła tego w spornej decyzji, mimo że te okoliczności faktyczne
były jej znane, a zatem potraktowała w sposób znacząco odmienny dwie kategorie osób, których sytuacje prawne i faktyczne nie
różniły się istotnie – z jednej strony przedsiębiorstwa wymienione w załączniku 1 do protokołu nr 8, a z drugiej strony podmiot
gospodarczy będący następcą HCz. To zróżnicowane potraktowanie dwóch zasadniczo takich samych sytuacji stanowi zatem w ich
opinii dodatkowe naruszenie protokołu nr 8.
W takich okolicznościach wykładnia protokołu nr 8 dokonana przez Komisję w spornej decyzji stanowi – zdaniem wnoszących odwołanie
– oczywiste naruszenie aktu wspólnotowego. Sąd, nie karając tego naruszenia, naruszył ze swej strony prawo wspólnotowe.
Komisja twierdzi najpierw, że zarzut pierwszy jest częściowo niedopuszczalny z dwóch powodów. Z jednej strony wnoszące odwołanie
powołały się na propozycję Komisji i decyzję Rady 2003/588 w kontekście tegoż zarzutu, podczas gdy powyższa kwestia została
zbadana przez Sąd w ramach zarzutu opartego na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. Wobec tego wnoszące odwołanie
podnoszą po raz pierwszy przed Trybunałem zarzut i argumenty, których nie wysunęły przed Sądem, tak że ta część zarzutu powinna
zostać uznana za niedopuszczalną.
Z drugiej strony, jeśli chodzi o argument dotyczący różnego potraktowania dwóch zasadniczo takich samych sytuacji i powodujący
w konsekwencji naruszenie protokołu nr 8, zarzut ten jest nowy w tym znaczeniu, że nie został on przytoczony przez wnoszącą
odwołanie w sprawie T‑297/06 w ramach zarzutu opartego na podnoszonym naruszeniu protokołu nr 8. Jedynie wnoszące odwołanie
w sprawie T‑273/06 powołały się na rzekome naruszenie zasady równego traktowania przy stosowaniu protokołu nr 8. W związku
z tym ta część zarzutu pierwszego powinna również zostać uznana za niedopuszczalną.
W odniesieniu do istoty sprawy Komisja twierdzi następnie, że podziela interpretację dokonaną przez Sąd, zgodnie z którą celem
protokołu nr 8 jest ustanowienie całościowego systemu odnoszącego się do kontrolowania pomocy przeznaczonej na restrukturyzację
polskiego hutnictwa. Jej zdaniem samo brzmienie pkt 6 wspomnianego protokołu wskazuje na skutek wsteczny, jako że całość rozpatrywanego
okresu, to jest lata 1997–2003, mieści się przed datą przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii.
Ponadto Komisja kwestionuje argument wnoszących odwołanie, jakoby odwołanie do wspomnianego okresu oznaczało w rzeczywistości,
że kontrola pomocy przyznanej przed przystąpieniem będzie się ograniczać do pomocy udzielonej między wrześniem a grudniem
2003 r. Komisja stoi zatem na stanowisku, że w ramach rozumowania przedstawionego w pkt 93–97 zaskarżonego wyroku Sąd prawidłowo
uwzględnił treść, cel i systematykę protokołu nr 8 i słusznie posłużył się tymi elementami do poparcia swojego wniosku co
do skutku wstecznego.
Wreszcie Komisja uważa, że argumenty przedstawione przez wnoszące odwołanie są w każdym wypadku bezzasadne, jako że argumenty
te zdają się kwestionować w rzeczywistości wykluczenie HCz z listy przedsiębiorstw będących beneficjentami pomocy wymienionych
w załączniku 1 do protokołu nr 8, a nie jakiekolwiek naruszenie wspomnianego protokołu. Tymczasem oczywiste jest, że ramy
skargi o stwierdzenie nieważności, którą miał rozpoznać Sąd, ograniczały się do kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji
i nie umożliwiały podważenia zgodności z prawem przepisów prawa pierwotnego, takich jak postanowienia protokołu nr 8.
Ocena Trybunału
–       W przedmiocie dopuszczalności
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję, który opiera się na nowym charakterze wysuniętego
zarzutu, należy stwierdzić, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że umożliwienie stronie przedstawienia po raz pierwszy przed
Trybunałem zarzutu, którego nie przedstawiła ona przed Sądem, byłoby równoznaczne z umożliwieniem jej wniesienia do Trybunału
– a jego kompetencje w postępowaniu odwoławczym są ograniczone – sprawy o szerszym zakresie niż sprawa rozpoznawana uprzednio
przez Sąd. W postępowaniu odwoławczym kompetencje Trybunału są zatem ograniczone do oceny prawnego rozstrzygnięcia zarzutów,
które były rozpatrywane w pierwszej instancji (zob. w szczególności wyroki: z dnia 11 listopada 2004 r. w sprawach połączonych
C‑186/02 P i C‑188/02 P Ramondín i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑10653, pkt 60; a także z dnia 26 października 2006 r.
w sprawie C‑68/05 P Koninklijke Coöperatie Cosun przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑10367, pkt 96).
W tym względzie należy jednak stwierdzić, że wbrew twierdzeniom Komisji wnoszące odwołanie nie podnoszą nowego zarzutu przed
Trybunałem, lecz jedynie zwykły argument wpisujący się w ramy zarzutu opartego na naruszeniu protokołu nr 8 i już roztrząsanego
przed Sądem. Odwołują się one bowiem do dokumentów przytoczonych przez Komisję w celu uzasadnienia naruszenia protokołu nr 8,
lecz nie wysuwają żadnego nowego zastrzeżenia z prawnego punktu widzenia. Wobec tego zarzut niedopuszczalności podniesiony
przez Komisję oparty na nowym charakterze zarzutu wysuniętego przez wnoszące odwołanie nie może zostać uwzględniony.
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję i opartego na okoliczności, że argument dotyczący
różnego potraktowania dwóch zasadniczo takich samych sytuacji przytoczony przez wnoszącą odwołanie w sprawie T‑297/06 jest
nowy w tym znaczeniu, że w pierwszej instancji nie został on przytoczony przez nią, lecz jedynie przez wnoszące odwołanie
w sprawie T‑273/06, wystarczy stwierdzić, że z uwagi na to, iż strona musi móc zakwestionować wszystkie motywy niekorzystnego
dla niej wyroku, w przypadku gdy Sąd połączył dwie sprawy i wydał jeden wyrok, który odpowiada na wszystkie zarzuty przedstawione
przez strony postępowania przed Sądem, każda z nich może krytykować również wywody odnoszące się do zarzutów, które zostały
podniesione przed Sądem tylko przez skarżącą w drugiej sprawie połączonej (zob. wyrok z dnia 29 listopada 2007 r. w sprawie
C‑176/06 P Stadtwerke Schwäbisch Hall i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑170, pkt 17; a także analogicznie wyrok z dnia
21 lutego 2008 r. w sprawie C‑348/06 P Komisja przeciwko Girardot, Zb.Orz. s. I‑833, pkt 50).
Wobec powyższego zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję i oparty na nowym charakterze zarzutu wysuniętego przez
wnoszące odwołanie nie może zostać uwzględniony.
Z powyższych rozważań wynika, że pierwszy zarzut odwołania jest dopuszczalny.
–       Co do istoty
Jeśli chodzi o zasadność powyższego zarzutu, należy zbadać, czy Sąd naruszył protokół nr 8, uznając w zaskarżonym wyroku,
że kompetencja Komisji do kontrolowania przestrzegania reguł wspólnotowych w dziedzinie pomocy państwa w okresie poprzedzającym
przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Unii opiera się na tym protokole i odnosi się do pomocy przyznanej w całym okresie
przewidzianym w pkt 6 tegoż protokołu, to jest od 1997 do 2003 r., a nie – jak twierdzą wnoszące odwołanie – wyłącznie między
momentem jego publikacji w dniu 23 września 2003 r. a dniem 31 grudnia 2003 r., ponieważ podważają one skutek wsteczny protokołu
nr 8.
Należy przypomnieć w tym względzie, że Sąd doszedł do powyższego wniosku po zbadaniu w pkt 89–97 zaskarżonego wyroku zakresu
protokołu nr 8.
W ramach wspomnianej analizy Sąd podkreślił najpierw w pkt 90 zaskarżonego wyroku, że jeśli chodzi o możliwość zastosowania
ratione temporis wspólnotowych reguł w dziedzinie pomocy państwa, bezsporne jest, że co do zasady art. 87 WE i 88 WE nie mają
zastosowania do pomocy przyznanej przed przystąpieniem, która nie jest już stosowana po przystąpieniu.
Następnie w pkt 91 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że system przewidziany w protokole nr 8 pod wieloma względami różni
się od ogólnego systemu przewidzianego w traktacie i w załączniku IV do aktu o przystąpieniu. Sąd przyjął w tym względzie,
że zgodnie z pkt 1 protokołu nr 8 niektóre środki pomocowe przyznane przez Rzeczpospolitą Polską na restrukturyzację poszczególnych
sektorów polskiego hutnictwa, które normalnie nie byłyby dopuszczalne na mocy art. 87 WE i 88 WE, należy postrzegać jako zgodne
ze wspólnym rynkiem. Poza tym Sąd zwrócił uwagę na to, że mechanizm przejściowy zawarty w załączniku IV do aktu o przystąpieniu
dotyczy jedynie pomocy państwa przyznanej przed przystąpieniem, która nadal jest stosowana po dacie przystąpienia.
Sąd przypomniał także w pkt 93 i 94 zaskarżonego wyroku, że protokół nr 8 odwołuje się do pomocy przyznanej w okresie od 1997
do 2003 r., a zatem w okresie przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii. Protokół ten zatwierdza ograniczoną
kwotę pomocy na restrukturyzację (3 387 070 000 PLN) przyznaną we wspomnianym okresie określonym przedsiębiorstwom wymienionym
w załączniku 1 do tegoż protokołu i przewiduje, że Rzeczpospolita Polska nie może przyznać żadnej innej pomocy na restrukturyzację
polskiego hutnictwa. Z tego wynika, zdaniem Sądu, że zastosowanie z mocą wsteczną protokołu nr 8 jest potwierdzone w jego
pkt 6, który dotyczy okresu od 1997 do 2003 r.
Wreszcie Sąd oddalił w pkt 95 zaskarżonego wyroku argument wnoszących odwołanie, jakoby z uwagi na to, że w momencie publikacji
protokołu nr 8 we wrześniu 2003 r. wspomniany okres niemalże upłynął, zawarte w protokole nr 8 odwołanie do okresu od 1997
do 2003 r. miało jedynie takie znaczenie, że obliczenie przyszłej pomocy powinno nastąpić z uwzględnieniem wstecz kwot już
przyznanej pomocy, ale nie z uznaniem z mocą wsteczną pomocy już udzielonej za bezprawną.
Ponadto Sąd podkreślił, że celem protokołu nr 8 jest, wręcz przeciwnie, ustanowienie całościowego systemu odnoszącego się
do zatwierdzania pomocy na restrukturyzację polskiego hutnictwa, a nie tylko uniknięcie łączenia pomocy przez przedsiębiorstwa
będące beneficjentami pomocy (zob. pkt 96 zaskarżonego wyroku).
W świetle powyższych rozważań Sąd wykluczył w pkt 97 i 104 zaskarżonego wyroku jakiekolwiek naruszenie protokołu nr 8, stwierdzając,
że protokół ten stanowi w stosunku do załącznika IV do aktu o przystąpieniu i art. 87 WE i 88 WE lex specialis, które rozszerza
kontrolę pomocy państwa przeprowadzaną przez Komisję na mocy traktatu na pomoc przyznaną na restrukturyzację polskiego hutnictwa
w okresie od 1997 do 2003 r., i tym samym oddalił omawiany zarzut.
Wbrew temu, co twierdzą wnoszące odwołanie, Sąd nie naruszył wspomnianego protokołu, dochodząc do takiego wniosku.
Należy bowiem stwierdzić, że Sąd słusznie uznał w pkt 93 i 94 zaskarżonego wyroku, że sam protokół nr 8 przewiduje w pkt 6,
że ma zastosowanie do okresu obejmującego lata 1997–2003, to jest okresu poprzedzającego datę przystąpienia.
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w celu zapewnienia poszanowania zasady pewności prawa i zasady ochrony uzasadnionych
oczekiwań materialnoprawne przepisy wspólnotowe należy interpretować jako dotyczące sytuacji zaistniałych przed ich wejściem
w życie jedynie w wypadku, gdy z ich treści, celu lub systematyki jasno wynika, że należy im przypisać taki skutek (zob. w szczególności
wyroki: z dnia 10 lutego 1982 r. w sprawie 21/81 Bout, Rec. s. 381, pkt 13; z dnia 15 lipca 1993 r. w sprawie C‑34/92 GruSa
Fleisch, Rec. s. I‑4147, pkt 22; z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie C‑162/00 Pokrzeptowicz-Meyer, Rec. s. I‑1049, pkt 49;
z dnia 12 listopada 2009 r. w sprawie C‑441/08 Elektrownia Pątnów II, Zb.Orz. s. I‑10799, pkt 33).
Tymczasem zważywszy na to, że protokół nr 8 wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 r. – odmiennie od stanu faktycznego i prawnego
w sprawach przytoczonych na poparcie argumentu przedstawionego przez wnoszące odwołanie – należy stwierdzić, że z treści protokołu
nr 8 jasno wynika, że przewiduje on skutek wsteczny, odnosząc się wyraźnie do okresu, który upłynął w całości w momencie jego
wejścia w życie.
Wbrew temu, co twierdzą wnoszące odwołanie, w odniesieniu do celu i systematyki protokołu nr 8 należy stwierdzić, że z uwagi
na to, iż art. 87 WE i 88 WE nie mają zastosowania do pomocy przyznanej przed przystąpieniem, która nie jest już stosowana
po przystąpieniu i aby realizować cel polegający na zasadniczym zakazie pomocy państwa z wyjątkiem wyraźnie przewidzianych
odstępstw, który to cel został już zdefiniowany w protokole nr 2, ustanowienie systemu upoważniającego Komisję do przeprowadzania
kontroli pomocy państwa na podstawie traktatu w odniesieniu do wszelkiej pomocy przyznanej na restrukturyzację polskiego hutnictwa
w latach 1997–2006 było logiczną konsekwencją materialnej ciągłości Układu europejskiego i traktatu w zakresie pomocy państwa,
a ponadto dawało wyraz celowi, by stosować jeden system kontroli przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii i po
tym przystąpieniu.
Celem protokołu nr 8 było zatem – jak słusznie stwierdził Sąd – ustanowienie całościowego systemu odnoszącego się do zatwierdzania
pomocy na restrukturyzację polskiego hutnictwa, a nie tylko uniknięcie łączenia pomocy przez przedsiębiorstwa będące beneficjentami
pomocy.
W konsekwencji Sąd słusznie oddalił argument wnoszących odwołanie, zgodnie z którym protokół nr 8 powinien być interpretowany
w ten sposób, że dotyczy on jedynie okresu mieszczącego się między datą jego publikacji, to jest wrześniem 2003 r., a końcem
roku 2003 i że obliczenia przyszłej pomocy, jaka zostanie przyznana przedsiębiorstwom będącym jej beneficjentami do końca
roku 2003, należy dokonywać z uwzględnieniem wstecz kwot pomocy już przyznanej, a nie uznając z mocą wsteczną pomoc już udzieloną
za bezprawną.
Z powyższego wynika zatem, że Sąd słusznie stwierdził, że protokół nr 8 stanowi lex specialis, które rozszerzyło kompetencję
Komisji do kontrolowania pomocy przyznanej na restrukturyzację polskiego hutnictwa w okresie od 1997 do 2003 r.
W odniesieniu do argumentu wnoszących odwołanie, zgodnie z którym zarówno z propozycji Komisji, jak i z decyzji Rady 2003/588
wynika, że zdaniem tych instytucji zobowiązania zaciągnięte w protokole nr 8 były przestrzegane, wystarczy stwierdzić, że
akt prawa wtórnego Unii, nawet jeżeli został on wydany później, nie może odbiegać od aktu prawa pierwotnego lub go zmieniać.
Wreszcie w odniesieniu do argumentu wnoszących odwołanie dotyczącego różnego potraktowania w zakresie, w jakim twierdzą one,
że HCz powinna była zostać wpisana na listę przedsiębiorstw będących beneficjentami pomocy wymienionych w załączniku 1 do
protokołu nr 8, wystarczy stwierdzić, że wnoszące odwołanie, kwestionując w rzeczywistości wykluczenie HCz z tej listy, podważają
protokół nr 8, który stanowi integralną część traktatu, a zatem ma status prawa pierwotnego. Jednakże w ramach postępowania
odwoławczego Trybunał ogranicza się do kontroli zgodności z prawem wyroku wydanego przez Sąd, co nie pozwala na rozważanie
zgodności z prawem przepisu prawa pierwotnego.
W świetle powyższych rozważań Sąd był uprawniony do uznania, że nie doszło do naruszenia protokołu nr 8, w związku z czym
zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.

W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja stron
W tym zarzucie wnoszące odwołanie podnoszą, że procedury przewidziane w protokole nr 2, w drodze których zarówno Komisja,
jak i Rada zostały powiadomione o spornej pomocy, spowodowały powstanie u nich uzasadnionych oczekiwań.
W tym względzie wnoszące odwołanie przypominają, że bezsporne jest, iż Komisja dowiedziała się o tym, że HCz otrzymała pomoc
państwa, gdy oceniała kolejne wersje polskiego programu restrukturyzacji. Propozycja Komisji została opublikowana w dniu 26 maja
2003 r. Nawet przyznając, że uzasadnienie tej propozycji nie może prowadzić do powstania u wnoszących odwołanie uzasadnionych
oczekiwań, podkreślają one, że Komisja była jednak poinformowana o spornej pomocy.
Ponadto wnoszące odwołanie twierdzą, że z uwagi na to, że decyzja Rady 2003/588 została wydana na podstawie propozycji Komisji
i że w decyzji tej stwierdzono, że rozpatrywana pomoc spełnia warunki wyłączenia przewidziane w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2,
oraz w braku formalnych procedur wskazanych w art. 88 WE, które nie miały zastosowania do Rzeczypospolitej Polskiej w tamtym
czasie, procedura zastosowana przez Komisję i Radę w niniejszym przypadku czyni zadość wymogom ustanowionym w orzecznictwie
w zakresie ochrony uzasadnionych oczekiwań.
Wnoszące odwołanie, powołując się w tym względzie na wyroki Sądu z dnia 27 marca 1990 r. w sprawie T‑123/89 Chomel przeciwko
Komisji, Rec. s. II‑131, i z dnia 31 marca 1998 r. w sprawie T‑129/96 Preussag Stahl przeciwko Komisji, Rec. s. II‑609, podkreślają,
że ochrona uzasadnionych oczekiwań rozciąga się na każdą jednostkę znajdującą się w sytuacji, z której wynika, że administracja
wspólnotowa wzbudziła u niej uzasadnione nadzieje.
Co więcej, wnoszące odwołanie przypominają, że prawo do żądania ochrony uzasadnionych oczekiwań wymaga spełnienia trzech przesłanek,
to jest udzielenia przez administrację wspólnotową zainteresowanej osobie dokładnych zapewnień, które mogą spowodować powstanie
po stronie ich adresata uzasadnionych oczekiwań i które są zgodne z obowiązującymi normami.
Sąd uściślił, że dokładne zapewnienia stanowią – bez względu na formę, w jakiej zostały one udzielone – dokładne, bezwarunkowe
i spójne informacje pochodzące z uprawnionych i wiarygodnych źródeł (wyroki: z dnia 6 lipca 1999 r. w sprawie T‑203/97 Forvass
przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A 129, II‑705, pkt 70, 71; a także z dnia 19 marca 2003 r. w sprawie T‑273/01 Innova Privat-Akademie
przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1093, pkt 26, 28, 29, 32).
Stosując powyższe orzecznictwo do propozycji Komisji, wnoszące odwołanie dochodzą do wniosku, że w pkt 6 uzasadnienia propozycji
instytucja ta udzieliła im dokładnych zapewnień, że te zapewnienia mogły spowodować powstanie po ich stronie uzasadnionych
oczekiwań i że były one zgodne z obowiązującymi normami. Trzy przesłanki wymagane do tego, by wnoszące odwołanie mogły powoływać
się na uzasadnione oczekiwania co do tego, że otrzymana pomoc nie jest bezprawna ani nie podlega zwrotowi, są zatem – w ich
przekonaniu – spełnione. Co więcej, zdaniem wnoszących odwołanie jedyny artykuł decyzji Rady 2003/588 mógł spowodować powstanie
u nich pewności, że program restrukturyzacji jest zgodny z Układem europejskiego, a tym samym że pomoc objęta tym programem
jest zgodna z prawem.
Komisja, odwołując się do ww. wyroku w sprawie Alcan Deutschland, podkreśla, że jej propozycja, tak jak decyzja Rady 2003/588,
przyjmuje za punkt wyjścia program restrukturyzacji i plany przedsiębiorstwa przedstawione przez Rzeczpospolitą Polską. Była
tam przewidziana likwidacja HCz i wspomniana dokumentacja nie zawierała dla niej żadnego planu przedsiębiorstwa. W związku
z tym ani Komisja, ani Rada nie mogły udzielić dokładnych zapewnień odnoszących się konkretnie do pomocy wypłaconej HCz, ponieważ
wspomniane powyżej akty tych instytucji nie odnosiły się do tego przedsiębiorstwa.
Ponadto Komisja twierdzi, że wnoszące odwołanie nie kwestionują ustaleń dokonanych przez Sąd w pkt 138 zaskarżonego wyroku,
zgodnie z którymi plan przedsiębiorstwa dotyczący HCz nie został przedłożony Komisji, i że w związku z tym zatwierdzenie zawarte
w decyzji Rady 2003/588 nie może dotyczyć tego planu. Tymczasem Sąd oparł się na tym ustaleniu. Chodzi tu o ustalenie faktyczne,
którego wnoszące odwołanie nie kwestionują i którego nie mogą one zresztą kwestionować w ramach odwołania.
Wobec powyższego zdaniem Komisji zarzut oparty na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań powinien zostać oddalony.
Ani sentencja propozycji Komisji, ani sentencja decyzji Rady 2003/588, ani też motyw trzynasty uzasadnienia propozycji Komisji
nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek uzasadnionych oczekiwań co do zgodności z protokołem nr 8 planów przedsiębiorstwa,
które nie zostały przedstawione Komisji i których powyższe akty nie mogą w konsekwencji dotyczyć.
Wreszcie Komisja przypomina, że Sąd orzekł w pkt 139 zaskarżonego wyroku, iż z uwagi na to, że w decyzji Rady 2003/588 nie
zostały powtórzone rozważania poczynione przez Komisję w jej propozycji, zgodnie z którymi przedłużenie obowiązywania odstępstwa
przewidzianego w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2 miałoby skutek w postaci zalegalizowania z mocą wsteczną wszelkich środków pomocowych,
które od momentu wejścia w życie Układu europejskiego zostały przyznane niezgodnie z prawem, należy stwierdzić, że stwierdzenie
to nie znalazło się w akcie przyjętym ostatecznie przez Radę. Wobec tego zwykła propozycja Komisji nie może prowadzić do powstania
uzasadnionych oczekiwań u wnoszących odwołanie.
Ponadto Komisja podkreśla, że kwestia ta jest w każdym wypadku czysto akademicka, gdyż wnoszące odwołanie nie podnoszą krytyki
wobec pkt 139 zaskarżonego wyroku.
Ocena Trybunału
W zarzucie drugim wnoszące odwołanie twierdzą zasadniczo, że Sąd naruszył zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań, gdyż nie
stwierdził, że zarówno Komisja, jak i Rada zostały powiadomione o spornej pomocy w ramach procedur przewidzianych w protokole
nr 2, co doprowadziło do powstania uzasadnionych oczekiwań u wnoszących odwołanie. Co więcej, uzasadnienie propozycji Komisji
dotyczące decyzji Rady 2003/588 i jedyny artykuł tej decyzji mogły spowodować powstanie po stronie wnoszących odwołanie uzasadnionych
oczekiwań, że rozpatrywana pomoc została zalegalizowana i że program restrukturyzacji jest zgodny z prawem.
W tym względzie należy zauważyć, że Sąd doszedł do swego wniosku po tym, jak prześledził w pkt 135–139 zaskarżonego wyroku
genezę różnych aktów dotyczących bezpośrednio lub pośrednio spornej pomocy. Sąd stwierdził następnie, że po pierwsze, plan
przedsiębiorstwa dotyczący HCz nie został przedłożony Komisji, a zatem decyzja Rady 2003/588 go nie dotyczy, oraz że po drugie,
ta decyzja – w przeciwieństwie do uzasadnienia propozycji Komisji – nie stanowi, że przedłużenie obowiązywania odstępstwa
przewidzianego w art. 8 ust. 4 protokołu nr 2 ma skutek w postaci zalegalizowania z mocą wsteczną wszelkiej pomocy, która
została przyznana niezgodnie z prawem od momentu wejścia w życie Układu europejskiego.
W tym względzie należy w pierwszej kolejności podkreślić, że argument wnoszących odwołanie, zgodnie z którym Komisja została
poinformowana o istnieniu spornej pomocy, jest pozbawiony wszelkiego znaczenia dla sprawy. Zważywszy, że plan przedsiębiorstwa
dotyczący HCz nie został przedłożony Komisji w ramach procedur przewidzianych wyraźnie w tym celu, to jest programu restrukturyzacji
polskiego hutnictwa, które to stwierdzenie Sądu nie było zresztą kwestionowane przez wnoszące odwołanie, oraz z uwagi na to,
że likwidacja HCz była wyraźnie przewidziana we wspomnianym programie, decyzja Rady 2003/588 nie mogła odnosić się zgodnie
z prawem do HCz.
W drugiej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań zalicza
się do podstawowych zasad Unii (zob. w szczególności wyrok z dnia 5 maja 1981 r. w sprawie 112/80 Dürbeck, Rec. s. 1095, pkt 48).
Z orzecznictwa wynika również, że prawo do powoływania się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań przysługuje każdej jednostce
znajdującej się w sytuacji, z której wynika, że administracja wspólnotowa, udzielając jej dokładnych zapewnień, wzbudziła
u niej uzasadnione nadzieje (wyroki: z dnia 16 grudnia 1987 r. w sprawie 111/86 Delauche przeciwko Komisji, Rec. s. 5345,
pkt 24; z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie C‑82/98 P Kögler przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, Rec. s. I‑3855, pkt 33; z dnia
22 czerwca 2006 r. w sprawach połączonych C‑182/03 i C‑217/03 Belgia i Forum 187 przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑5479, pkt 147).
Udzielone zapewnienia muszą być ponadto zgodne z obowiązującymi normami (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 czerwca 1985 r. w sprawie
228/84 Pauvert przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. s. 1969, pkt 14, 15; a także z dnia 6 lutego 1986 r. w sprawie 162/84
Vlachou przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. s. 481, pkt 6).
W odniesieniu do przesłanki udzielenia dokładnych zapewnień – wbrew temu, co twierdzą wnoszące odwołanie – wystarczy stwierdzić,
że propozycja decyzji Komisji przedłożona Radzie nie może stanowić podstawy jakichkolwiek uzasadnionych oczekiwań co do zgodności
spornej pomocy z przepisami prawa Unii.
Decyzja Rady 2003/588, w której nie została powtórzona treść uzasadnienia propozycji Komisji, nie może bowiem prowadzić do
powstania uzasadnionych oczekiwań co do zgodności z prawem pomocy przyznanej spółce, której plan przedsiębiorstwa nie został
przedłożony Komisji i do której nie mogła się zatem odnosić wspomniana decyzja. Mając na uwadze rezygnację z powtórzenia treści
uzasadnienia, o którym mowa, wnoszące odwołanie powinny były uświadomić sobie zmianę stanowiska prawodawcy Unii wobec takiego
zalegalizowania pomocy.
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie przesłanka udzielenia dokładnych zapewnień wymagana do tego, aby uznać istnienie
naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, nie została spełniona. W związku z tym nie ma potrzeby badania pozostałych
przesłanek, które są kumulatywne.
W konsekwencji Sąd nie naruszył prawa, uznając, że sporna decyzja nie naruszyła uzasadnionych oczekiwań wnoszących odwołanie.
Mając na uwadze całość powyższych rozważań, należy oddalić zarzut drugi.

W przedmiocie zarzutu trzeciego
Argumentacja stron
W tym zarzucie wnoszące odwołanie kwestionują zaaprobowanie przez Sąd stopy procentowej mającej zastosowanie w momencie odzyskania
pomocy.
Wnoszące odwołanie twierdzą, iż Sąd poprzestał na stwierdzeniu, że Komisja przestrzegała procedury ustanowionej w art. 9 ust. 4
rozporządzenia nr 794/2004. Tymczasem Sąd powinien był zbadać, czy Komisja ustaliła „właściwą” stopę zgodnie z art. 14 ust. 2
rozporządzenia nr 659/1999, gdyż stwierdzenie, że stopa procentowa została ustalona we współpracy z zainteresowanym państwem
członkowskim, nie wyczerpuje oceny właściwości tej stopy.
Wnoszące odwołanie uważają, że właściwy charakter jest pojęciem materialnym, niezależnym od procedury, zgodnie z którą musi
postępować Komisja w wyjątkowych przypadkach, gdy ustala ona stopę procentową w ścisłej współpracy z państwem członkowskim.
To autonomiczne pojęcie – które jest ściśle związane z faktem, że Komisja dysponuje pewnym polem działania i że ostatecznie
to ona ustala określoną stopę – wymaga dokonania wykładni, czego Sąd nie uczynił.
Wnoszące odwołanie przypominają, że przy dokonywaniu wykładni wspomnianego pojęcia należy uwzględnić wyrok Sądu z dnia 8 czerwca
1995 r. w sprawie T‑459/93 Siemens przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1675, który przewiduje, że odzyskanie pomocy ma na celu przywrócenie
sytuacji, jaka istniała przed przyznaniem bezprawnej pomocy. W celu zapewnienia równego traktowania, należy – ich zdaniem
– zmierzyć obiektywnie korzyść wynikającą z pomocy od momentu, w którym pomoc ta została oddana do dyspozycji przedsiębiorstwa
będącego jej beneficjentem.
Jako że Komisja jest zobowiązana przywrócić sytuację, jaka istniała przed bezprawnym przyznaniem pomocy, wnoszące odwołanie
utrzymują, że żądanie zapłaty odsetek może mieć jedynie na celu wyrównanie korzyści finansowych wynikających rzeczywiście
z oddania do dyspozycji beneficjenta pomocy i musi być ono proporcjonalne do tych korzyści.
Zdaniem wnoszących odwołanie, nie respektując zasady przywrócenia istniejącej uprzednio sytuacji i stosując stopę referencyjną
niemającą żadnego związku z rzeczywistą sytuacją panującą na polskim rynku w okresie od 1997 do 2004 r., Komisja, jak i Sąd,
który uznał, że zakres art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999 wyczerpuje się w zakresie art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 794/2004
w tej kwestii, naruszyły te dwa przepisy wspólnotowe.
Według Komisji powyższy zarzut jest niedopuszczalny. Wnoszące odwołanie domagają się bowiem w postępowaniu odwoławczym zbadania
zarzutu, który nie został przedłożony Sądowi. Zarzut trzeci, który jest oparty głównie na podnoszonym naruszeniu art. 14 ust. 2
rozporządzenia nr 659/1999, nie został przedłożony Sądowi, jako że jedynym zarzutem przytoczonym w pierwszej instancji w odniesieniu
do stopy procentowej był zarzut wywiedziony z naruszenia rozporządzenia nr 794/2004. W związku z tym wnoszące odwołanie nie
mogą zarzucać Sądowi, że w zaskarżonym wyroku dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia „właściwa stopa procentowa”, ponieważ
w podniesionych zarzutach nieważności Sąd nie był proszony o dokonanie wykładni tego pojęcia.
Posiłkowo Komisja podkreśla, że wnoszące odwołanie wychodzą z błędnego założenia, twierdząc, iż Sąd uznał, że zakres art. 14
ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999 wyczerpuje się w zakresie art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 794/2004, to znaczy, że Sąd orzekł,
iż stopa procentowa określona przez Komisję jest właściwa z tego tylko powodu, że została ustalona „w ścisłej współpracy z państwem
członkowskim”.
Tymczasem Sąd – wbrew twierdzeniom wnoszących odwołanie – nie ograniczył się do stwierdzenia, że Komisja przestrzegała obowiązującej
procedury ścisłej współpracy z państwem członkowskim, ale wypowiedział się w kwestii zasadności przyjętej stopy, przypominając
o zakresie uznania przysługującym Komisji i badając powody, dla których instytucja ta odrzuciła pewne propozycje. Ponadto
Sąd wyciągnął stąd wniosek, że „oczywisty błąd w ocenie” nie został stwierdzony i że obliczenie odsetek według metody składanej
wynika obligatoryjnie z rozporządzenia nr 794/2004 (pkt 159–167 zaskarżonego wyroku).
Z uwagi na to, że odwołanie nie zawiera żadnego argumentu mogącego podważyć rozumowanie Sądu oraz żadnego zasadnego zarzutu
wobec Sądu, Komisja jest zdania, że Sąd prawidłowo zbadał argumenty wnoszących odwołanie, nie przekraczając przy tym granic
zarzutu nieważności, który został podniesiony w pierwszej instancji i w którym Sądowi nie została przedłożona kwestia „właściwego”
charakteru stopy procentowej w świetle art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999.
Ocena Trybunału
–       W przedmiocie dopuszczalności
W odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w związku z tym, że zarzut trzeci, który opiera się
głównie na rzekomym naruszeniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999, nie został wysunięty w postępowaniu przed Sądem,
należy przypomnieć, że z orzecznictwa przytoczonego w pkt 83 niniejszego wyroku wynika, że faktycznie zarzut przedstawiony
po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym przed Trybunałem powinien co do zasady zostać odrzucony jako niedopuszczalny.
Należy zatem stwierdzić, że wnoszące odwołanie domagają się, by Trybunał zbadał zgodność z prawem stopy procentowej ustalonej
przez Komisję pod względem właściwości tej stopy w świetle art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999. Niemniej jednak zarzut
ten nie został przedłożony Sądowi, jako że jedynym zarzutem przytoczonym przed Sądem w odniesieniu do stopy procentowej był
zarzut wywiedziony z naruszenia rozporządzenia nr 794/2004. Wobec tego należy uwzględnić podniesiony przez Komisję zarzut
niedopuszczalności, który opiera się na nowym charakterze zarzutu wysuniętego przez wnoszące odwołanie.
Z powyższego wynika, że zarzut trzeci w części, w której opiera się na rzekomym naruszeniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999,
należy uznać za niedopuszczalny. Natomiast w części odnoszącej się do rozporządzenia nr 794/2004 zarzut trzeci jest dopuszczalny.
–       Co do istoty
W odniesieniu do zasadności omawianego zarzutu wystarczy stwierdzić, że z uwagi na to, że zarzut trzeci jest niedopuszczalny
w części, w której opiera się na podnoszonym naruszeniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999, w swej części opartej na
podnoszonym naruszeniu art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 794/2004 w związku z ustaleniem właściwej stopy okazuje się on pozbawiony
treści, jak słusznie zauważyła Komisja. Niemożliwe jest bowiem wyróżnienie w argumentacji wnoszących odwołanie zarzutu podnoszonego
wobec Sądu, który opiera się wyłącznie na podnoszonym naruszeniu art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 794/2004, a nie na pojęciu
„właściwej stopy” w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999.
Wobec powyższego zarzut trzeci należy oddalić jako bezzasadny.
Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych w odwołaniu nie został uwzględniony, należy je oddalić w całości.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 122 akapit pierwszy regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga
o kosztach. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu,
kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie
wnoszących odwołanie kosztami postępowania, a te ostatnie przegrały sprawę, należy obciążyć je kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
ISD Polska sp. z o.o. i Industrial Union of Donbass Corp. zostają obciążone kosztami postępowania.
Podpisy
*
Język postępowania: francuski.