CELEX: 62010CJ0042
Veterinaire en veehouderijsector
Verordening (EG) nr. 998/2003
Veterinairrechtelijke voorschriften voor niet-commercieel verkeer van gezelschapsdieren
Beschikking 2003/803/EG
Modelpaspoort voor intracommunautair verkeer van honden, katten en fretten

De verzoeken om een prejudiciële beslissing betreffen de uitlegging van de artikelen 3, sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea,
van verordening (EG) nr. 998/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 inzake veterinairrechtelijke voorschriften
voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en houdende wijziging van richtlijn 92/65/EEG van de Raad (PB L 146,
blz. 1), van beschikking 2003/803/EG van de Commissie van 26 november 2003 tot vaststelling van een modelpaspoort voor het
intracommunautair verkeer van honden, katten en fretten (PB L 312, blz. 1) en van artikel 1 van richtlijn 98/34/EG van het
Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische
voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PB L 204, blz. 37), zoals gewijzigd door richtlijn
98/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juli 1998 (PB L 217, blz. 18; hierna: „richtlijn 98/34”).
Deze verzoeken zijn ingediend in het kader van drie beroepen, die enerzijds door Vlaamse Dierenartsenvereniging VZW (hierna:
„Vlaamse Dierenartsenvereniging”) en M. Janssens (zaken C‑42/10 en C‑45/10) en anderzijds door de Vlaamse Dierenartsenvereniging
(zaak C‑57/10) tegen de Belgische Staat zijn ingesteld en strekken tot nietigverklaring van respectievelijk het koninklijk
besluit van 21 september 2004 tot wijziging van het koninklijk besluit van 10 februari 1967 houdende reglement van de diergeneeskundige
politie op de hondsdolheid (
Belgisch Staatsblad
van 24 september 2004, blz. 69208; hierna: „besluit van 21 september 2004”) (zaak C‑42/10), het koninklijk besluit van 28 mei
2004 betreffende de identificatie en registratie van honden (
Belgisch Staatsblad
van 7 juni 2004, blz. 43185; hierna: „besluit van 28 mei 2004”) (zaak C‑45/10) en het koninklijk besluit van 5 mei 2004 houdende
het model en de modaliteiten voor de uitgave van het paspoort voor het intracommunautair verkeer van katten en fretten (
Belgisch Staatsblad
van 24 mei 2004, blz. 40130; hierna: „besluit van 5 mei 2004”) (zaak C‑57/10).
Bij beschikking van de president van het Hof van 2 maart 2010 zijn de zaken C‑42/10, C‑45/10 en C‑57/10 overeenkomstig artikel 43
van het Reglement voor de procesvoering van het Hof wegens verknochtheid gevoegd voor de schriftelijke en de mondelinge behandeling
en voor het arrest.

Toepasselijke bepalingen

Unierecht
Verordening nr. 998/2003
Artikel 3 van verordening nr. 998/2003 bepaalt:
„Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
[...]
b)      paspoort: document waarmee het gezelschapsdier duidelijk kan worden geïdentificeerd en dat de overeenkomstig artikel 17, tweede
alinea, op te stellen gegevens bevat waarmee in het kader van deze verordening de toestand van het dier kan worden gecontroleerd;
[...]”
Artikel 4, lid 2, van de verordening luidt als volgt:
„Voor elk systeem ter identificatie van dieren geldt, dat tevens gegevens moeten worden opgenomen aan de hand waarvan de naam
en het adres van de eigenaar van een dier kunnen worden vastgesteld.”
Artikel 5 van de verordening bepaalt:
„1.      Gezelschapsdieren van de in bijlage I, delen A en B, genoemde soorten moeten tijdens het verkeer onverminderd de voorschriften
van artikel 6:
a)      overeenkomstig artikel 4 geïdentificeerd zijn, en
b)      vergezeld gaan van een paspoort dat is afgegeven door een door de bevoegde autoriteit aangewezen dierenarts en waarin wordt
verklaard dat een overeenkomstig de aanbevelingen van het laboratorium van productie geldig vaccin dan wel een nieuw vaccin
tegen rabiës is toegediend aan het betrokken dier met een geïnactiveerd vaccin met ten minste één antigeneenheid per dosis
(WHO-norm).
2.      De lidstaten kunnen toestemming geven voor het verkeer van een in bijlage I, delen A en B, bedoeld gezelschapsdier dat jonger
dan drie maanden en niet gevaccineerd is, indien dat dier vergezeld gaat van een paspoort en vanaf zijn geboorte op zijn geboorteplek
geleefd heeft zonder in contact te komen met wilde dieren die blootgesteld kunnen zijn geweest aan de infectie, dan wel zijn
moeder vergezelt waarvan het nog afhankelijk is.”
Artikel 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 luidt als volgt:
„De modellen van het paspoort dat de dieren van de in bijlage I, delen A en B, genoemde soorten bij verkeer moet vergezellen,
worden volgens de procedure van artikel 24, lid 2, vastgesteld.”
Bijlage I, delen A en B, van de verordening betreft honden, katten en fretten.
Beschikking 2003/803
Overeenkomstig artikel 1 van beschikking 2003/803 wordt bij deze beschikking het modelpaspoort vastgesteld voor het verkeer
tussen lidstaten van honden, katten en fretten.
Bijlage I bij deze beschikking bepaalt overeenkomstig artikel 2 ervan dat de omslag en de eerste tot en met de derde bladzijde
van het modelpaspoort er als volgt moeten uitzien:
Artikel 3 van beschikking 2003/803 bepaalt dat het modelpaspoort moet voldoen aan de aanvullende eisen in bijlage II.
Dienaangaande bepaalt bijlage II, A, punt 1:
„Het modelpaspoort dient een uniform format te hebben.”
Bijlage II, B, punt 2, sub c, luidt als volgt:
„[H]et nummer van het modelpaspoort, bestaande uit de ISO-code van de lidstaat van uitgifte gevolgd door een uniek nummer,
moet op de omslag van het modelpaspoort worden gedrukt.”
Bijlage II, C, punt 4, bepaalt dat de grootte en vorm van de kaders van het in bijlage I opgenomen modelpaspoort indicatief
en niet bindend zijn.
Richtlijn 98/34
Artikel 1 van richtlijn 98/34 bepaalt:
„In de zin van deze richtlijn wordt verstaan onder:
1.      ‚product’: alle producten die industrieel worden vervaardigd, en alle landbouwproducten, met inbegrip van visproducten;
2.      ‚dienst’: elke dienst van de informatiemaatschappij, dat wil zeggen elke dienst die gewoonlijk tegen vergoeding, langs elektronische
weg, op afstand en op individueel verzoek van een afnemer van diensten verricht wordt.
[...]
3.      ‚technische specificatie’: een specificatie die voorkomt in een document ter omschrijving van de vereiste kenmerken van een
product, zoals kwaliteitsniveau, prestaties, veiligheid of afmetingen, met inbegrip van de voor het product geldende voorschriften
inzake verkoopbenaming, terminologie, symbolen, beproeving en beproevingsmethoden, verpakking, het merken of etiketteren,
en de overeenstemmingsbeoordelingsprocedures.
[...]
4.      ‚andere eis’: een eis die, zonder een technische specificatie te zijn, ter bescherming van met name de consument of het milieu
wordt opgelegd en betrekking heeft op de levenscyclus van het product nadat dit in de handel is gebracht, zoals voorwaarden
voor gebruik, recycling, hergebruik of verwijdering van het product, wanneer deze voorwaarden op significante wijze de samenstelling,
de aard of de verhandeling van het product kunnen beïnvloeden;
[...]
11.      ‚technisch voorschrift’: een technische specificatie of andere eis of een regel betreffende diensten, met inbegrip van de
erop toepasselijke bestuursrechtelijke bepalingen die de jure of de facto moeten worden nageleefd voor de verhandeling, de
dienstverrichting, de vestiging van een verrichter van diensten of het gebruik in een lidstaat of in een groot deel van een
lidstaat, alsmede de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, behoudens die bedoeld in artikel 10, van de lidstaten waarbij
de vervaardiging, de invoer, de verhandeling of het gebruik van een product dan wel de verrichting of het gebruik van een
dienst of de vestiging als dienstverlener wordt verboden.
[...]”
Artikel 8 van richtlijn 98/34 bepaalt:
„1.      Onverminderd artikel 10 delen de lidstaten de Commissie onverwijld ieder ontwerp voor een technisch voorschrift mee, tenzij
het een integrale omzetting van een internationale of Europese norm betreft, in welk geval louter met een mededeling van de
betrokken norm kan worden volstaan; zij geven de Commissie tevens kennis van de redenen waarom de vaststelling van dit technisch
voorschrift nodig is, tenzij die redenen reeds uit het ontwerp zelf blijken.
In voorkomend geval delen de lidstaten tegelijkertijd de tekst mee, tenzij deze reeds in samenhang met een eerdere mededeling
is doorgegeven, van de in hoofdzaak en rechtstreeks betrokken wettelijke en bestuursrechtelijke basisbepalingen, indien kennis
van die tekst noodzakelijk is om de reikwijdte van het ontwerp van het technische voorschrift te kunnen beoordelen.
De lidstaten gaan in bovengenoemde omstandigheden tot een nieuwe mededeling over, indien zij in het ontwerp voor een technisch
voorschrift significante wijzigingen aanbrengen die een verandering van het toepassingsgebied, een verkorting van het oorspronkelijk
geplande tijdschema voor de toepassing, een toevoeging van specificaties of eisen of het stringenter maken ervan tot gevolg
hebben.
[...]
De Commissie stelt de overige lidstaten onverwijld van het haar voorgelegde ontwerp voor een technisch voorschrift en van
alle aan haar verstrekte documenten in kennis. Zij kan het ontwerp tevens voor advies voorleggen aan het in artikel 5 bedoelde
comité en in voorkomend geval aan het comité dat op het betrokken gebied bevoegd is.
[...]
3.      De lidstaten delen onverwijld de definitieve tekst van een technisch voorschrift aan de Commissie mee.
[...]”

Nationale regeling
Artikel 3, § 2, van het besluit van 5 mei 2004 bepaalt:
„Elk paspoort moet voorzien zijn van een uniek nummer. Dit nummer bestaat uit 13 karakters, namelijk ‚BE’, de ISO-code voor
België, gevolgd door het erkenningsnummer van de verdeler bestaande uit twee cijfers, en een volgnummer bestaande uit negen
cijfers.”
Artikel 2, § 2, tweede alinea, van het besluit van 28 mei 2004 luidt als volgt:
„Als bewijs van identificatie en registratie van honden die worden geïdentificeerd en geregistreerd na de inwerkingtreding
van dit besluit geldt het paspoort, waarvan het model is vastgelegd in bijlage II bij dit besluit, voorzien van het definitieve
identificatie- en registratiecertificaat bedoeld in artikel 19. Het model van het definitieve identificatie- en registratiecertificaat
is vastgelegd in bijlage III bij dit besluit.”
Bijlage II bij dit besluit legt overeenkomstig artikel 2 ervan het format van het modelpaspoort voor gezelschapsdieren vast,
dat 32 bladzijden telt. De bladzijden 2 en 3 van dit paspoort zien er als volgt uit:
Artikel 20 van het besluit van 28 mei 2004 luidt als volgt:
„Het definitieve identificatie- en registratiecertificaat bestaat uit twee zelfklevende etiketten die op de pagina’s 2 en
3 van het paspoort gekleefd worden.”
Artikel 21 van het besluit bepaalt:
„Na ontvangst van de gele kopie van het voorlopig identificatiecertificaat registreert de beheerder van het centrale register
de gegevens van het dier en zijn verantwoordelijke in het centrale register en zendt aan de verantwoordelijke een definitief
identificatie- en registratiecertificaat samen met een luik getiteld ‚Verandering van verantwoordelijke/Wijziging gegevens/Sterfte’
waarvan het model is opgenomen in bijlage IV bij dit besluit. De verantwoordelijke kleeft het definitieve identificatie- en
registratiecertificaat onmiddellijk na ontvangst in het paspoort.”
Artikel 22 van het besluit bepaalt:
„Bij overdracht van een hond vult de overdrager het luik ‚Verandering van verantwoordelijke/Wijziging gegevens/Sterfte’ in
en bezorgt dit binnen de acht dagen aan de beheerder van het centrale register. Het paspoort wordt onmiddellijk overhandigd
aan de nieuwe verantwoordelijke. De beheerder van het centrale register stuurt het bewijs van verandering naar de nieuwe verantwoordelijke,
samen met een luik ‚Verandering van verantwoordelijke/Wijziging gegevens/Sterfte’. Deze kleeft het nieuwe definitieve identificatie-
en registratiecertificaat onmiddellijk na ontvangst in het paspoort.”
Artikel 23 van het besluit luidt als volgt:
„In geval van artikel 6 of 7 stuurt de identificeerder zo snel mogelijk en in ieder geval binnen de acht dagen het luik ‚Verandering
van verantwoordelijke/Wijziging gegevens/Sterfte’, met vermelding van het nieuwe identificatieteken, naar de beheerder van
het centrale register. Deze bezorgt aan de verantwoordelijke als bewijs van registratie onder dit nieuwe identificatieteken
een nieuw definitief identificatie- en registratiecertificaat en een luik ‚Verandering van verantwoordelijke/Wijziging gegevens/Sterfte’.”
Artikel 14 van het koninklijk besluit van 10 februari 1967 houdende reglement van de diergeneeskundige politie op de hondsdolheid
(
Belgisch Staatsblad
van 25 februari 1967, blz. 1966; hierna: „besluit van 10 februari 1967”) is gewijzigd bij artikel 1 van het besluit van 21 september
2004 en luidt thans als volgt:
„§ 1.  Voor elke inenting geeft de erkende dierenarts die de inenting heeft uitgevoerd een certificaat af dat overeenstemt met het
model dat als bijlage bij dit besluit is gevoegd.
§ 2.  Voor een hond, kat of fret die een leesbare tatoeage of microchip draagt of die geïdentificeerd wordt op het moment van de
vaccinatie levert de erkende dierenarts een paspoort af dat, al naargelang het geval, verdeeld werd door een rechtspersoon
erkend overeenkomstig de bepalingen van het [besluit van 5 mei 2004] of door de beheerder van het centrale register voor identificatie
van honden, aangeduid ter uitvoering van artikel 27 van het [besluit van 28 mei 2004]. Na de identificatie of controle van
de identificatie vermeldt de erkende dierenarts de door hem uitgevoerde inenting in hoger bedoeld paspoort.
Echter, indien de hond, kat of fret reeds in het bezit is van een paspoort zoals bedoeld in het eerste lid vervolledigt de
erkende dierenarts die de inenting heeft uitgevoerd dit paspoort met de noodzakelijke gegevens aangaande de uitgevoerde inenting
en dit na controle van de identificatiegegevens.
§ 3.  De eigenaars en houders van dieren die dienen ingeënt te zijn, zijn verplicht al naargelang het geval het inentingscertificaat
of het hoger bedoeld paspoort te tonen bij elke vordering ervan door de autoriteiten in artikel 27 vermeld.”

Hoofdgedingen en prejudiciële vragen

Zaak C‑42/10
Het beroep in het hoofdgeding in zaak C‑42/10, dat op 5 november 2004 door de Vlaamse Dierenartsenvereniging en Janssens is
ingesteld, strekt tot nietigverklaring van het besluit van 21 september 2004, voor zover artikel 14 van het besluit van 10 februari
1967 hierbij in dier voege is gewijzigd dat de inenting tegen hondsdolheid moet worden vermeld in een gezelschapsdierenpaspoort
dat voldoet aan de in het besluit van 5 mei 2004 of in het besluit van 28 mei 2004 gestelde voorwaarden.
In dit verband betogen verzoekers in het hoofdgeding dat het besluit van 21 september 2004 in strijd is met het vrije verkeer
van goederen, diensten en personen en met het beginsel van vrije mededinging, voor zover de Belgische Vereniging voor Identificatie
en Registratie van Honden (hierna: „BVIRH”) een monopoliepositie wordt voorbehouden, alsook met verordening nr. 998/2003 en
beschikking 2003/803.
Op dit laatste punt voeren verzoekers aan dat het besluit van 21 september 2004 verhindert dat vaccinaties worden ingeschreven
in een buitenlands gezelschapsdierenpaspoort of in het gezelschapsdierenpaspoort dat door de Vlaamse Dierenartsenvereniging
wordt verdeeld. Zij stellen ook dat ten onrechte wordt verwezen naar de besluiten van 5 en 28 mei 2004, aangezien deze besluiten
extra eisen stellen aan het gezelschapsdierenpaspoort zoals gedefinieerd in verordening nr. 998/2003. Deze besluiten koppelen
met name een registratie- en traceerbaarheidsplicht aan dit paspoort. Het in bovengenoemde verordening genoemde paspoort is
evenwel een louter sanitair document. Voorts was het nooit de bedoeling van de wetgever van de Unie om daaraan extra plichten
te koppelen, aangezien de identificatie van het dier slechts noodzakelijk is om daaraan de gezondheidsattestatie te koppelen.
Bovendien is het niet toelaatbaar dat derden etiketten aanbrengen op een sanitair document, zoals is vastgelegd in het besluit
van 28 mei 2004. Voor zover het besluit van 5 mei 2004 bepaalt dat in België uitgegeven paspoorten een uniek nummer van 13
cijfers moeten bevatten, stelt dit besluit een vereiste dat niet geldt op het niveau van de Unie.
Volgens verweerder in het hoofdgeding is het paspoort waarvan sprake in verordening (EG) nr. 998/2003 in de eerste plaats
een identificatiedocument en is het volkomen logisch dat hij maatregelen heeft uitgevaardigd met het oog op een coherent en
uniform beleid waarbij één enkel document verplicht wordt gemaakt, dat als identificatie- en registratiedocument geldt in
België en als identificatie- en sanitair document voor het intracommunautaire verkeer. Met betrekking tot de vermeende monopoliepositie
van de BVIRH stelt hij dat deze niet de enige door de staat erkende vereniging is.
In deze omstandigheden heeft de Raad van State de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen
gesteld:
„1)       Staan de artikelen 3, [sub] b, 4[, lid] 2, 5 en 17, tweede [alinea], van [verordening nr. 998/2003] en de artikelen en bijlagen
van [beschikking 2003/803] eraan in de weg dat een nationale regeling inzake het paspoort voor katten en fretten [...] verwijst
naar het model en de aanvullende eisen vastgesteld bij [...] beschikking [2003/803], doch [...] bijkomend voorschrijft dat
elk paspoort moet voorzien zijn van een uniek nummer, bestaande uit 13 karakters, namelijk ‚BE’, de ISO-code voor België,
gevolgd door het erkenningsnummer van de verdeler bestaande uit twee cijfers, en een volgnummer bestaande uit negen cijfers?
2)       Staan de artikelen 3, [sub] b, 4[, lid] 2, 5 en 17, tweede [alinea], van [verordening nr. 998/2003] en de artikelen en bijlagen
van [beschikking 2003/803] eraan in de weg dat een nationale regeling het model van het Europees gezelschapsdierenpaspoort
eveneens aanwendt als bewijs van identificatie en registratie van honden en daarbij erin voorziet dat derden met identificatieklevers
wijzigingen aanbrengen inzake de identificatie van de eigenaar en het dier in de delen I tot en met III van een door een erkende
dierenarts geattesteerd Europees gezelschapsdierenpaspoort waarbij de vroegere identificatiegegevens worden overkleefd?”

Zaak C‑45/10
Het beroep in het hoofdgeding in zaak C‑45/10, dat op 30 juli 2004 door de Vlaamse Dierenartsenvereniging en Janssens is ingesteld,
strekt tot nietigverklaring van het besluit van 28 mei 2004.
Daartoe stellen verzoekers in het hoofdgeding om te beginnen dat dit besluit een monopoliepositie voor de BVIRH creëert met
betrekking tot de verdeling van de paspoorten voor honden en aldus belet dat dierenartsen hun gezelschapsdierenpaspoorten
laten drukken in een andere lidstaat dan het Koninkrijk België. Ook maakt dit besluit fraude mogelijk en roept het een discriminatie
in het leven door de identificatie van honden in de in het hoofdgeding aan de orde zijnde paspoorten aan een registratie-
en traceerbaarheidsplicht te koppelen, terwijl deze verplichting niet geldt voor katten en fretten, hoewel de regelgeving
van de Unie deze diersoorten op dezelfde wijze behandelt. Bovendien verplicht de rechtstreekse werking van de regelgeving
van de Unie de Vlaamse Dierenartsenvereniging ertoe alles in het werk te stellen opdat haar leden deze regelgeving zouden
kunnen naleven, en sluit zij de toepassing van het besluit van 28 mei 2004 uit. Voorts is het gebruik van zelfklevende etiketten
in strijd met het doel van beschikking 2003/803, een eenvoudige controle door de bevoegde autoriteiten mogelijk te maken.
Ten slotte kan de betrokken lidstaat zich niet op het subsidiariteitsbeginsel beroepen.
Voorts betogen verzoekers in het hoofdgeding dat de voorschriften van het besluit van 28 mei 2004 die bepalen dat het in beschikking
2003/803 vastgestelde modelpaspoort voor gezelschapsdieren kan dienen als bewijs van identificatie en registratie van honden
en dat op het paspoort zelfklevende etiketten moeten worden aangebracht ter identificatie van de eigenaar en het dier, en
die afwijken van het modelpaspoort wat de ruimte betreft waarin gegevens met betrekking tot de nieuwe eigenaar kunnen worden
vermeld, technische voorschriften in de zin van richtlijn 98/34 vormen die ingevolge artikel 8 van deze richtlijn vóór de
vaststelling ervan aan de Commissie hadden moeten worden meegedeeld. In die zin stellen zij dat honden samen met hun Europees
paspoort als goederen dienen te worden beschouwd.
In een arrest van 9 januari 2006 (nr. 153 336) heeft de verwijzende rechter een vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging
van het bestreden besluit verworpen en geoordeeld dat de loutere omstandigheid dat een bepaalde aangelegenheid door rechtstreeks
verbindende bepalingen op het niveau van de Unie geregeld is, niet belet dat de ter zake bevoegde nationale overheid bijkomend,
met het oog op de behartiging van het binnenlands algemeen belang, een eigen regeling opzet ten aanzien van aspecten die niet
in de regeling van de Unie vervat zijn of wanneer deze regeling niet aan een bijkomende nationale regeling in de weg staat.
Volgens de verwijzende rechter kon verweerder in het hoofdgeding dus een internrechtelijke regeling opzetten, voor zover daarmee
geen afbreuk werd gedaan aan de volle werking van de regelgeving van de Unie. Aangezien noch verordening nr. 998/2003, noch
beschikking 2003/803 voorschriften bevat met betrekking tot de aanmaak van paspoorten voor honden en de verdeling ervan onder
dierenartsen, blijft het besluit van 28 mei 2004 binnen het door deze beschikking vastgestelde kader. Voorts heeft de verwijzende
rechter met betrekking tot het aanbrengen van zelfklevende etiketten in de paspoorten geoordeeld dat noch verordening nr. 998/2003
noch beschikking 2003/803 verbiedt dat geïndividualiseerde vermeldingen in het paspoort worden aangebracht door middel van
zelfklevende etiketten, voor zover deze praktijk er niet toe leidt dat wordt afgeweken van het in beschikking 2003/803 vastgestelde
modelpaspoort.
Aangezien verzoekers in het hoofdgeding vasthouden aan hun standpunt dat het besluit van 28 mei 2004 onverenigbaar is met
de regelgeving van de Unie, heeft de Raad van State de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële
vragen gesteld:
„1)      Staan de artikelen 3, [sub] b, 4[, lid] 2, 5 en 17, tweede [alinea], van [verordening nr. 998/2003] en de artikelen en bijlagen
van [beschikking 2003/803] eraan in de weg dat een nationale regeling het model van Europees gezelschapsdierenpaspoort tevens
aanwendt als bewijs van identificatie en registratie van honden en daarbij erin voorziet dat derden met identificatieklevers
wijzigingen aanbrengen inzake de identificatie van de eigenaar en het dier in de delen I tot en met III van een door een erkende
dierenarts geattesteerd Europees gezelschapsdierenpaspoort, waarbij de vroegere identificatiegegevens worden overkleefd?
2)      Zijn nationale bepalingen, die het model van Europees gezelschapsdierenpaspoort, zoals opgenomen in [beschikking 2003/803,]
eveneens aanwenden als bewijs van identificatie en registratie van honden en daarbij erin voorzien dat derden met identificatieklevers
wijzigingen aanbrengen inzake de identificatie van de eigenaar en het dier in de delen I tot en met III van dergelijk paspoort,
technische voorschriften in de zin van artikel 1 van [richtlijn 98/34], die ingevolge artikel 8 van die richtlijn voor de
vaststelling ervan aan de Europese Commissie moeten worden meegedeeld?”

Zaak C‑57/10
Het beroep in het hoofdgeding in zaak C‑57/10, dat op 7 juni 2004 door de Vlaamse Dierenartsenvereniging is ingesteld, strekt
tot nietigverklaring van het besluit van 5 mei 2004.
Dienaangaande betoogt verzoekster in het hoofdgeding dat dit besluit in strijd is met de artikelen 3, sub g, EG, 30 EG, 81
EG en 82 EG, met het vrije verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal, met verordening nr. 998/2003, met beschikking
2003/803 en met richtlijn 98/34.
Voor zover het besluit van 5 mei 2004 gedetailleerdere eisen stelt aan de vaststelling van het uniek nummer op het gezelschapsdierenpaspoort
dan de regeling van de Unie, gaat het voorbij aan de rechtstreekse werking die verordeningen en beschikkingen van de Unie
volgens artikel 249 EG hebben, en vormt het een technisch voorschrift dat in strijd met richtlijn 98/34 niet aan de Commissie
is meegedeeld.
Verweerder in het hoofdgeding voert aan dat de nationale autoriteiten voor de vaststelling van dit uniek nummer overeenkomstig
verordening nr. 998/2003 over een beoordelingsmarge beschikken die hen toestaat aanvullende beslissingen te nemen om een correcte
identificatieprocedure op te zetten. Hij is tevens van mening dat het besluit van 5 mei 2004 buiten het toepassingsgebied
van richtlijn 98/34 valt.
In het arrest van 9 januari 2006 (nr. 136 163) heeft de verwijzende rechter een vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging
van dit besluit verworpen en geoordeeld dat de loutere omstandigheid dat een bepaalde aangelegenheid door rechtstreeks verbindende
bepalingen op het niveau van de Unie geregeld is, niet belet dat de ter zake bevoegde nationale overheid bijkomend, met het
oog op de behartiging van het binnenlands algemeen belang, een eigen regeling opzet ten aanzien van aspecten die niet in de
regeling van de Unie vervat zijn of wanneer deze regeling niet aan een bijkomende nationale regeling in de weg staat. Volgens
de verwijzende rechter kon verweerder in het hoofdgeding dus een internrechtelijke regeling opzetten, voor zover daarmee geen
afbreuk werd gedaan aan de volle werking van de regelgeving van de Unie. Aangezien noch verordening nr. 998/2003, noch beschikking
2003/803 voorschriften bevat met betrekking tot de aanmaak van paspoorten voor katten en fretten en de verdeling ervan onder
dierenartsen, blijft het bestreden besluit binnen het door deze beschikking vastgestelde kader.
Aangezien verzoekster in het hoofdgeding vasthoudt aan haar standpunt dat het besluit van 5 mei 2004 onverenigbaar is met
de regelgeving van de Unie, heeft de Raad van State de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële
vragen gesteld:
„1)      Staan de artikelen 3, [sub] b, 4[, lid] 2, 5 en 17, tweede [alinea], van [verordening nr. 998/2003] en de artikelen en bijlagen
van [beschikking 2003/803] eraan in de weg dat een nationale regeling inzake het paspoort voor katten en fretten verwijst
naar het model en de aanvullende eisen vastgesteld bij [...] beschikking [2003/803], doch bijkomend voorschrijft dat elk paspoort
moet voorzien zijn van een uniek nummer, bestaande uit dertien karakters, namelijk ‚BE’, de ISO-code voor België, gevolgd
door het erkenningsnummer van de verdeler bestaande uit twee cijfers, en een volgnummer bestaande uit negen cijfers?
2)       Is een nationale regeling die inzake het paspoort voor katten en fretten verwijst naar het model en de aanvullende eisen vastgesteld
bij [...] beschikking [2003/803], doch bijkomend voorschrijft dat elk paspoort moet voorzien zijn van een uniek nummer, bestaande
uit dertien karakters, namelijk ‚BE’, de ISO-code voor België, gevolgd door het erkenningsnummer van de verdeler bestaande
uit twee cijfers, en een volgnummer bestaande uit negen cijfers, een technisch voorschrift in de zin van artikel 1 van [richtlijn
nr. 98/34], [dat] ingevolge artikel 8 van die richtlijn voor de vaststelling ervan bij de [...] Commissie [moet] worden aangemeld?”

Beantwoording van de prejudiciële vragen

Voorafgaande opmerkingen
In haar opmerkingen heeft de Vlaamse Dierenartsenvereniging, verzoekster in de drie hoofdgedingen, twee extra vragen geformuleerd
waarover het Hof zich volgens haar, gelet op het belang ervan, eveneens dient uit te spreken.
In dit verband zij eraan herinnerd dat het in het kader van de samenwerking tussen het Hof en de nationale rechterlijke instanties
waarin artikel 267 VWEU voorziet, uitsluitend een zaak is van de nationale rechter aan wie het geschil is voorgelegd en die
de verantwoordelijkheid voor de te geven rechterlijke beslissing draagt, om, gelet op de bijzonderheden van de bij hem aanhangige
zaak, zowel de noodzaak van een prejudiciële beslissing voor het wijzen van zijn vonnis te beoordelen, als de relevantie van
de vragen die hij aan het Hof voorlegt (zie in die zin arrest van 15 oktober 2009, Hochtief en Linde-Kca-Dresden, C‑138/08,
Jurispr. blz. I‑9889, punt 20 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
De bevoegdheid om de aan het Hof voor te leggen vragen te bepalen, komt dus alleen aan de nationale rechter toe, en de partijen
kunnen de inhoud daarvan niet wijzigen (arrest Hochtief en Linde-Kca-Dresden, reeds aangehaald, punt 21 en aldaar aangehaalde
rechtspraak).
Bovendien zou een substantiële wijziging van de prejudiciële vragen of een antwoord op de aanvullende, in de opmerkingen van
verzoekster in het hoofdgeding vermelde vragen onverenigbaar zijn met de rol die het Hof bij artikel 267 VWEU is toebedeeld,
alsook met zijn verplichting, de regeringen van de lidstaten en de belanghebbende partijen in staat te stellen opmerkingen
in te dienen overeenkomstig artikel 23 van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, aangezien ingevolge
deze bepaling alleen de verwijzingsbeslissingen ter kennis van de belanghebbende partijen worden gebracht (zie in die zin
arrest Hochtief en Linde-Kca-Dresden, reeds aangehaald, punt 22 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Hieruit volgt dat het Hof de aanvullende vragen van de Vlaamse Dierenartsenvereniging niet kan onderzoeken.

Eerste vraag in de zaken C‑42/10 en C‑57/10
Met zijn eerste vraag in de zaken C‑42/10 en C‑57/10 wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de artikelen 3,
sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 en de artikelen en bijlagen van beschikking 2003/803
aldus moeten worden uitgelegd dat zij in de weg staan aan een nationale regeling, zoals die welke in het hoofdgeding aan de
orde is, die bepaalt dat paspoorten voor gezelschapsdieren voorzien moeten zijn van een uniek nummer dat de – uit twee karakters
bestaande – ISO-code voor het Koninkrijk België, „BE”, omvat, gevolgd door het – uit twee cijfers bestaande – erkenningsnummer
van de erkende verdeler en een volgnummer van negen cijfers.
Dienaangaande zij eraan herinnerd dat de bepalingen van een verordening wegens hun aard en hun functie in het systeem van
de bronnen van het recht van de Unie in het algemeen rechtstreekse werking hebben in de nationale rechtsorden, zonder dat
de nationale instanties uitvoeringsmaatregelen hoeven te treffen of dat de wetgever van de Unie aanvullende regelingen hoeft
vast te stellen (arrest van 28 oktober 2010, SGS Belgium e.a., C‑367/09, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punt 32
en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Voor sommige bepalingen van verordeningen kan het evenwel noodzakelijk zijn dat nationale maatregelen ter uitvoering ervan
worden vastgesteld, ook al worden deze bepalingen door een uitvoeringsbeschikking aangevuld (zie in die zin arrest van 11 januari
2001, Monte Arcosu, C‑403/98, Jurispr. blz. I‑103, punt 26).
Dit is duidelijk het geval voor artikel 5, lid 1, sub b, van verordening nr. 998/2003, gelezen in samenhang met bijlage II,
B, punt 2, sub c, bij beschikking 2003/803.
Behalve de bepaling dat de reeks karakters die het unieke nummer vormen dat op het gezelschapsdierenpaspoort moet worden geplaatst,
met de ISO-code van de lidstaat van uitgifte moet beginnen, bevatten deze voorschriften van verordening nr. 998/2003 en beschikking
2003/803 geen specifieke regels over de wijze waarop dit nummer moet worden vastgesteld. Het is dus aan de lidstaten om te
bepalen hoe dit nummer moet worden vastgesteld.
Vastgesteld moet worden dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde regelgeving voldoet aan de vereisten die in artikel 5,
lid 1, sub b, van verordening nr. 998/2003, gelezen in samenhang met bijlage II, B, punt 2, sub c, bij beschikking 2003/803
aan de nummering van de paspoorten worden gesteld. Deze nationale regeling bepaalt immers dat elk paspoort een uniek nummer
heeft en dat de eerste twee karakters van dit nummer verwijzen naar de ISO-code van het Koninkrijk België, namelijk „BE”.
Door uitvoering te geven aan bovengenoemde bepalingen van het recht van de Unie en voorts de nummeringswijze voor de andere
karakters van het paspoortnummer te preciseren, verzekert de betrokken nationale regeling dat deze bepalingen hun volle werking
ontplooien.
Gelet op het voorgaande moet op de eerste vraag in de zaken C‑42/10 en C‑57/10 worden geantwoord dat de artikelen 3, sub b,
4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 en de artikelen en bijlagen van beschikking 2003/803 aldus
moeten worden uitgelegd dat zij niet in de weg staan aan een nationale regeling die bepaalt dat paspoorten voor gezelschapsdieren
voorzien moeten zijn van een uniek nummer dat de – uit twee karakters bestaande – ISO-code voor de betrokken lidstaat omvat,
gevolgd door het – uit twee cijfers bestaande – erkenningsnummer van de erkende verdeler en een volgnummer van negen cijfers,
voor zover deze regeling garandeert dat dit identificatienummer uniek is.

Tweede vraag in zaak C‑42/10 en eerste vraag in zaak C‑45/10
Met zijn tweede vraag in zaak C‑42/10 en zijn eerste vraag in zaak C‑45/10 wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen
of de artikelen 3, sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 en de artikelen en bijlagen van beschikking
2003/803 in de weg staan aan regelingen zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde zijn, krachtens welke het gezelschapsdierenpaspoort
niet alleen overeenkomstig de regelgeving van de Unie wordt gebruikt als reisdocument, maar ook als bewijs van identificatie
en registratie van honden op nationaal niveau, en de hierop aangebrachte gegevens ter identificatie van de eigenaar en het
dier anders worden voorgesteld dan is vastgelegd in beschikking 2003/803 en wijzigingen hieraan worden aangebracht door het
overplakken van de oude door de nieuwe gegevens.
Wat in de eerste plaats het gebruik van het gezelschapsdierenpaspoort als bewijs van identificatie en registratie van honden
op nationaal niveau betreft, moet worden opgemerkt dat dit niet dezelfde doeleinden dient als die welke worden nagestreefd
door de regelgeving van de Unie, namelijk de harmonisatie van de veterinairrechtelijke voorschriften voor het niet-commerciële
intracommunautaire verkeer van gezelschapsdieren, maar parallelle doeleinden.
Dienaangaande zij opgemerkt dat noch uit de letter noch uit de geest van verordening nr. 998/2003 en beschikking 2003/803
kan worden afgeleid dat het gezelschapsdierenpaspoort uitsluitend als functie heeft te voldoen aan de doelstellingen van de
regelgeving van de Unie, en dat het om die reden verboden zou zijn om dit paspoort op nationaal niveau voor andere doeleinden
te gebruiken. Uit de punten 3 en 4 van de considerans van beschikking 2003/803 en het bij deze beschikking gevoegde modelpaspoort
blijkt integendeel dat dit paspoort bladzijden bevat waarop gegevens kunnen worden vermeld die geen verband houden met de
regelgeving van de Unie. Zo wordt in dit paspoort plaats ingeruimd voor vaccinatiebewijzen waarin verordening nr. 998/2003
niet voorziet en voor rubrieken met de naam „klinisch onderzoek” en „legalisatie”, zodat de gezelschapsdierenpaspoorten ook
kunnen worden gebruikt voor het verkeer van dieren buiten de Unie.
In beginsel kan dus niet worden verboden dat dit paspoort wordt gebruikt voor andere doeleinden dan die welke door de regelgeving
van de Unie worden nagestreefd.
Dit gebruik mag wel geen afbreuk doen aan de doeltreffende werking van verordening nr. 998/2003 en beschikking 2003/803 en
aan de door deze verordening en beschikking beoogde doelstellingen. Het is evenwel niet aangetoond en zelfs niet aangevoerd
door de partijen in het hoofdgeding of door de in artikel 23 van het Statuut van het Hof bedoelde belanghebbende partijen
die opmerkingen hebben ingediend, dat het gebruik van dit paspoort als bewijs van identificatie en registratie van honden
op nationaal niveau een dergelijk effect heeft.
Wat in de tweede plaats de vermelding van de gegevens ter identificatie van de eigenaar en het dier betreft, waaraan wijzigingen
worden aangebracht door het overplakken van de oude door de nieuwe gegevens, moet worden vastgesteld dat een regeling zoals
die welke in het hoofdgeding aan de orde is tot gevolg heeft dat het format van het hierin vastgestelde gezelschapsdierenpaspoort
verschilt van dat van het in beschikking 2003/803 vastgestelde modelpaspoort.
Zo bepaalt bijlage I bij beschikking 2003/803 dat de eerste bladzijde van het modelpaspoort drie velden omvat waarin de identiteit
en het adres van drie opeenvolgende eigenaars van het dier kunnen worden vermeld, terwijl de in hoofdgeding aan de orde zijnde
regeling bepaalt dat de eerste bladzijde van het gezelschapsdierenpaspoort slechts één veld bevat, waarop achtereenvolgens
zelfklevers moeten worden aangebracht naarmate er zich wijzigingen voordoen in het adres of de identiteit van de eigenaar
van het dier.
Dienaangaande zij eraan herinnerd dat tot de lidstaten gerichte beschikkingen van de Commissie ingevolge artikel 288, vierde
alinea, VWEU verbindend zijn in al hun onderdelen.
Bovendien blijkt uit het voorwerp zelf van beschikking 2003/803, uit het modelpaspoort in bijlage I bij deze beschikking en
uit bijlage II, A, punt 1, bij deze beschikking, die bepaalt dat „[h]et modelpaspoort [...] een uniform format [dient] te
hebben”, dat deze beschikking tot doel heeft een uniform document vast te stellen, ongeacht de lidstaat van uitgifte, waarvan
de vorm en de inhoud vastliggen voor de lidstaten, onder voorbehoud van geringe aanpassingen, die limitatief zijn vastgesteld
in bijlage II, C, punt 4, van deze beschikking.
Door de eerste bladzijde van het gezelschapsdierenpaspoort zodanig vorm te geven dat deze slechts één veld bevat waarin de
identiteit en het adres van de eerste eigenaar van het dier moeten worden vermeld en waaraan latere wijzigingen worden aangebracht
door middel van zelfklevende etiketten die hierover worden geplakt, voldoet een regeling zoals die welke in het hoofdgeding
aan de orde is niet aan het door het modelpaspoort gestelde vereiste van een uniform format, dat met name inhoudt dat de eerste
bladzijde van het gezelschapsdierenpaspoort zoveel velden en een zodanig format bevat dat de identiteit en het adres van drie
opeenvolgende eigenaars van het dier kunnen worden vermeld.
Voorts maakt het gebruik van zelfklevende etiketten die over elkaar worden geplakt het, zoals de Commissie ter terechtzitting
heeft gesteld, onmogelijk om de opeenvolgende eigenaars van het dier te identificeren, hoewel deze identificatie op veterinairrechtelijk
gebied van beslissend belang is en verordening nr. 998/2003 en beschikking 2003/803 juist op dit gebied zijn vastgesteld.
Het gebruik van zelfklevende etiketten zoals die waarin de in het hoofdgeding aan de orde zijnde regeling voorziet, leidt
niet alleen tot een wijziging van het door het modelpaspoort vereiste format, maar heeft eveneens tot gevolg dat het vervoer
van gezelschapsdieren buiten de lidstaat van oorsprong wordt belemmerd doordat in een dergelijk geval in de lidstaat van bestemming
een nieuw paspoort moet worden uitgegeven.
Gelet op het voorgaande moet op de tweede vraag in zaak C‑42/10 en de eerste vraag in zaak C‑45/10 worden geantwoord dat de
artikelen 3, sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 en de artikelen en bijlagen van beschikking
2003/803 aldus moeten worden uitgelegd dat zij:
–        niet in de weg staan aan een regeling zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, krachtens welke het gezelschapsdierenpaspoort
niet alleen overeenkomstig de regelgeving van de Unie wordt gebruikt als reisdocument, maar ook als bewijs van identificatie
en registratie van honden op nationaal niveau, en
–        in de weg staan aan een nationale wettelijke regeling zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, volgens welke het
gezelschapsdierenpaspoort één veld bevat waarin de identiteit en het adres van de eigenaar van het dier moeten worden vermeld,
en latere wijzigingen hieraan worden aangebracht door middel van zelfklevende etiketten die hierover worden geplakt.

Tweede vraag in de zaken C‑45/10 en C 57/10
Met zijn tweede vraag in de zaken C‑45/10 en C‑57/10 wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of nationale bepalingen
zoals die welke vervat zijn in de Belgische regeling inzake het gezelschapsdierenpaspoort en die betrekking hebben op het
gebruik ervan als bewijs van identificatie en registratie van honden en op het gebruik van zelfklevende etiketten om de identiteitsgegevens
van de eigenaar en het dier te wijzigen, enerzijds, en op de vaststelling van een uniek nummer voor katten en fretten, anderzijds,
moeten worden beschouwd als technische voorschriften in de zin van richtlijn 98/34.
Zoals blijkt uit de rechtsgrondslag van richtlijn 98/34, namelijk artikel 100 A EG-Verdrag (na wijziging artikel 95 EG), en
de punten 2 en 4 van de considerans van deze richtlijn, draagt de regelgeving van de Unie die in een informatieprocedure op
het gebied van normen en technische voorschriften voorziet en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij
vaststelt, bij tot de goede werking van de interne markt door met name het vrije verkeer van goederen te waarborgen.
Voorts heeft het Hof gepreciseerd dat het vrije verkeer van goederen enkel geldt voor waren die in geld waardeerbaar zijn
en als zodanig het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen (zie in die zin met name arresten van 10 december 1968, Commissie/Italië,
7/68, Jurispr. blz. 617, 626, en 26 oktober 2006, Commissie/Griekenland, C‑65/05, Jurispr. blz. I‑10341, punten 23‑25).
Vaststaat dat gezelschapsdierenpaspoorten als zodanig niet het voorwerp van handelstransacties kunnen vormen, aangezien zij
een uniek nummer dragen en een specifiek dier identificeren.
Het is dus uitgesloten dat deze paspoorten als „goederen” in de zin van de rechtspraak van het Hof worden gekwalificeerd en
dat richtlijn 98/34 hierop van toepassing is. Bijgevolg kunnen specificaties zoals die welke zijn vastgesteld in de Belgische
regeling die in het hoofdgeding aan de orde is, niet worden gekwalificeerd als technische specificaties die overeenkomstig
artikel 8 van deze richtlijn vooraf aan de Commissie moeten worden meegedeeld en bij gebreke daarvan door de nationale rechter
buiten toepassing moeten worden gelaten (zie in die zin arrest van 8 november 2007, Schwibbert, C‑20/05, Jurispr. blz. I‑9447,
punten 33 en 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Gelet op het voorgaande moet op de tweede vraag in de zaken C‑45/10 en C‑57/10 worden geantwoord dat nationale bepalingen
zoals die welke vervat zijn in de in het hoofdgeding aan de orde zijnde regeling inzake het gezelschapsdierenpaspoort en die
betrekking hebben op het gebruik ervan als bewijs van identificatie en registratie van honden en op het gebruik van zelfklevende
etiketten om de identiteitsgegevens van de eigenaar en het dier te wijzigen, enerzijds, en op de vaststelling van een uniek
nummer voor katten en fretten, anderzijds, geen technische voorschriften in de zin van artikel 1 van richtlijn 98/34 vormen
die overeenkomstig artikel 8 van deze richtlijn vooraf aan de Commissie moeten worden meegedeeld.

Kosten
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Derde kamer) verklaart voor recht:
1)
De artikelen 3, sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening (EG) nr. 998/2003 van het Europees Parlement en de
Raad van 26 mei 2003 inzake veterinairrechtelijke voorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en
houdende wijziging van richtlijn 92/65/EEG van de Raad, en de artikelen en bijlagen van beschikking 2003/803/EG van de Commissie
van 26 november 2003 tot vaststelling van een modelpaspoort voor het intracommunautair verkeer van honden, katten en fretten,
moeten aldus worden uitgelegd dat zij niet in de weg staan aan een nationale regeling die bepaalt dat paspoorten voor gezelschapsdieren
voorzien moeten zijn van een uniek nummer dat de – uit twee karakters bestaande – ISO-code voor de betrokken lidstaat omvat,
gevolgd door het – uit twee cijfers bestaande – erkenningsnummer van de erkende verdeler en een volgnummer van negen cijfers,
voor zover deze regeling garandeert dat dit identificatienummer uniek is.
2)
De artikelen 3, sub b, 4, lid 2, 5 en 17, tweede alinea, van verordening nr. 998/2003 en de artikelen en bijlagen van beschikking
2003/803 moeten aldus worden uitgelegd dat zij:
–
niet in de weg staan aan een regeling zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, krachtens welke het gezelschapsdierenpaspoort
niet alleen overeenkomstig de regelgeving van de Unie wordt gebruikt als reisdocument, maar ook als bewijs van identificatie
en registratie van honden op nationaal niveau, en
–
in de weg staan aan een nationale wettelijke regeling zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, volgens welke het
gezelschapsdierenpaspoort één veld bevat waarin de identiteit en het adres van de eigenaar van het dier moeten worden vermeld,
en latere wijzigingen hieraan worden aangebracht door middel van zelfklevende etiketten die hierover worden geplakt.
3)
Nationale bepalingen zoals die welke vervat zijn in de in het hoofdgeding aan de orde zijnde regeling inzake het gezelschapsdierenpaspoort
en die betrekking hebben op het gebruik ervan als bewijs van identificatie en registratie van honden en op het gebruik van
zelfklevende etiketten om de identiteitsgegevens van de eigenaar en het dier te wijzigen, enerzijds, en op de vaststelling
van een uniek nummer voor katten en fretten, anderzijds, vormen geen technische voorschriften in de zin van artikel 1 van
richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied
van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, zoals gewijzigd door
richtlijn 98/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juli 1998, die overeenkomstig artikel 8 van deze richtlijn
vooraf aan de Europese Commissie moeten worden meegedeeld.
ondertekeningen
*
Procestaal: Nederlands.