CELEX: 62012CJ0043
Rikors għal annullament
Direttiva 2011/82/UE
Skambju transkonfinali ta’ informazzjoni fir-rigward ta’ ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq
Għażla tal-bażi legali
Artikolu 87(2)(a) TFUE
Artikolu 91 TFUE
Żamma tal-effetti tad-Direttiva fil-każ ta’ annullament

Bir-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja, minn naħa, tannulla d-Direttiva 2011/82/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Ottubru 2011, li tiffaċilita l-iskambju transkonfinarju ta’ informazzjoni fir-rigward ta’ reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq (
ĠU L 288, p. 1
), u, min-naħa l-oħra, fil-każ li hija tannulla din id-direttiva, tiddikjara li l-effetti tagħha għandhom jitqiesu li huma definittivi.
Il-kuntest ġuridiku
It-Trattat FUE
L-Artikolu 87 TFUE, li jagħmel parti mill-Kapitolu 5, dwar il-“Koperazzjoni tal-Pulizija”, tat-Titolu V, intitolat “L-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja”, tat-tielet parti tat-Trattat FUE, huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-Unjoni għandha tistabbilixxi koperazzjoni tal-pulizija li tinvolvi l-awtoritajiet kompetenti kollha ta’ l-Istati Membri, inkluża l-pulizija, is-servizzi tad-dwana u servizzi oħrajn ta’ l-infurzar tal-liġi speċjalizzati fl-oqsma tal-prevenzjoni, il-kxif u l-investigazzjoni ta’ reati kriminali.
2.   Għall-finijiet tal-paragrafu 1, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, li jaġixxu skond il-proċedura leġislattiva ordinarja, jistgħu jistabbilixxu miżuri dwar:
a)
il-ġabra, il-ħażna, l-ipproċessar, l-analiżi u l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti;
[...]”
L-Artikolu 91(1) TFUE, li jagħmel parti mit-Titolu VI, intitolat “It-Trasport”, tat-tielet parti ta’ dan it-trattat, jipprovdi:
“1.   Għall-finijiet ta’ l-implimentazzjoni ta’ l-Artikolu 90, u filwaqt li jitqiesu l-fatturi partikolari tat-trasport, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, li jaġixxu skond il-proċedura leġislattiva ordinarja u wara li jikkonsultaw mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u mal-Kumitat tar-Reġjuni, għandhom jistabbilixxu:
[...]
c)
miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport;
d)
provvedimenti oħra xierqa.”
Id-Direttiva 2011/82
Il-premessi 1, 6, 7, 8, 22, 23 u 26 tad-Direttiva 2011/82 huma fformulati kif ġej:
“(1)
It-titjib tas-sikurezza fit-toroq huwa għan prinċipali tal-politika tat-trasport tal-Unjoni. L-Unjoni qed issegwi politika għat-titjib tas-sikurezza fit-toroq, bil-għan li jitnaqqsu l-imwiet, il-korrimenti u l-ħsarat materjali. Element importanti ta’ dik il-politika huwa l-infurzar konsistenti tas-sanzjonijiet għal dawk ir-reati tat-traffiku mwettqa fl-Unjoni li jipperikolaw b’mod konsiderevoli s-sikurezza fit-toroq.
[...]
(6)
Sabiex tittejjeb is-sikurezza fit-toroq fl-Unjoni Ewropea kollha u biex jiġi żgurat it-trattament ugwali tas-sewwieqa, jiġifieri min iwettaq reat u jkun resident u min iwettaq reat u ma jkunx resident, l-infurzar għandu jiġi ffaċilitat irrispettivament mill-Istat Membru tar-reġistrazzjoni tal-vettura. Għal dan il-għan, għandha tiġi stabbilita sistema għall-iskambju transkonfinarju ta’ informazzjoni għal ċerti reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq, irrispettivament min-natura amministrattiva jew kriminali tagħhom taħt il-liġi tal-Istat Membru kkonċernat, li tagħti aċċess lill-Istat Membru tar-reat għad-data dwar ir-reġistrazzjoni ta’ vetturi (VRD) tal-Istat Membru tar-reġistrazzjoni tal-vettura.
(7)
Skambju transkonfinarju aktar effiċjenti ta’ VRD, li għandu jiffaċilita l-identifikazzjoni ta’ persuni suspettati li wettqu reat tat-traffiku fir-rigward tas-sikurezza fit-toroq, jista’ jżid l-effett ta’ deterrent u jħajjar imġiba aktar kawta mis-sewwieq ta’ vettura rreġistrata fi Stat Membru ieħor li mhux l-Istat Membru tar-reat u b’hekk ikunu evitati vittmi minħabba inċidenti tat-traffiku fit-triq.
(8)
Ir-reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq koperti minn din id-Direttiva mhumiex suġġetti għal trattament omoġenju fl-Istati Membri. Xi Stati Membri jikkwalifikaw tali reati bħala reati ‘amministrattivi’ taħt il-liġi nazzjonali filwaqt li oħrajn jikkwalifikawhom bħala reati ‘kriminali’. Din id-Direttiva għandha tapplika irrispettivament minn kif jikkwalifikaw dawk ir-reati taħt il-liġi nazzjonali.
[...]
(22)
Skont l-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll (Nru 21) dwar il-Pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward tal-Ispazju ta’ Libertà, Sigurtà u Ġustizzja, anness għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u għat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u bla ħsara għall-Artikolu 4 ta’ dak il-Protokol, dawk l-Istati Membri mhumiex jieħdu sehem fl-adozzjoni ta’ din id-Direttiva u mhumiex marbutin biha jew suġġetti għall-applikazzjoni tagħha.
(23)
Skont l-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll (Nru 22) dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, id-Danimarka mhix qed tipparteċipa fl-adozzjoni ta’ din id-Direttiva u mhix marbuta biha jew sogġetta għall-applikazzjoni tagħha.
(26)
Ladarba l-għan ta’ din id-Direttiva, jiġifieri li jkun żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-utenti kollha tat-toroq fl-Unjoni bil-faċilitazzjoni tal-iskambju transkonfinarju tal-informazzjoni fir-rigward ta’ reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq, fejn ir-reat ikun seħħ b’vettura rreġistrata fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru fejn seħħ ir-reat, ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri u għaldaqstant jista’ minħabba l-iskala u l-effetti tal-azzjoni jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. […]”
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2011/82, intitolat “Għan”, jipprovdi:
“Din id-Direttiva timmira li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-utenti kollha tat-toroq fl-Unjoni billi tiffaċilita l-iskambju transkonfinarju tal-informazzjoni fir-rigward ta’ reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq u għaldaqstant tal-infurzar ta’ sanzjonijiet, meta dawk ir-reati jitwettqu b’vettura rreġistrata fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru fejn ikun seħħ ir-reat.”
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għar-reati tat-traffiku li ġejjin relatati mas-sikurezza fit-toroq:
a)
l-eċċess ta’ veloċità;
b)
in-nuqqas ta’ użu taċ-ċinturin tas-sikurezza;
c)
il-qbiż tad-dawl l-aħmar tat-traffiku;
d)
is-sewqan taħt l-influwenza tax-xorb;
e)
is-sewqan taħt l-influwenza tad-drogi;
f)
in-nuqqas li jintlibes elmu ta’ sigurtà;
g)
l-użu ta’ karreġġjata pprojbita;
h)
l-użu illegali ta’ telefown ċellulari jew ta’ kwalunkwe tagħmir ieħor ta’ komunikazzjoni waqt is-sewqan.”
L-Artikoli 4 u 5 tal-imsemmija direttiva jirregolaw il-proċedura ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn l-Istati Membri kif ukoll in-notifika tal-ksur ikkonċernat.
Skont l-Artikolu 12(1) tal-istess direttiva, l-Istati Membri kellhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonformaw ruħhom ma’ din id-direttiva sa mhux iktar tard mis-7 ta’ Novembru 2013.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fid-19 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni ppreżentat quddiem il-Parlament u l-Kunsill proposta ta’ direttiva intiża, essenzjalment, sabiex tiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni rigward ċertu ksur tar-regoli tat-traffiku kif ukoll l-infurzar transkonfinali tas-sanzjonijiet marbuta miegħu. Din il-proposta kellha bħala bażi legali l-Artikolu 71(1)(ċ), li d-dispożizzjonijiet tiegħu ġew riprodotti fl-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE.
Fil-25 ta’ Ottubru 2011, il-Parlament u l-Kunsill adottaw id-Direttiva 2011/82 bl-użu, madankollu, tal-Artikolu 87(2) TFUE bħala l-bażi legali tagħha.
Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-bażi legali tal-imsemmija direttiva ġiet ippubblikata wara t-test ta’ din tal-aħħar (
ĠU 2011, L 288, p. 15
). Din id-dikjarazzjoni tgħid dan li ġej:
“Il-Kummissjoni tinnota li kemm il-Kunsill kif ukoll il-Parlament Ewropew jaqblu dwar is-sostituzzjoni tal-bażi legali proposta mill-Kummissjoni, jiġifieri l-Artikolu 91, il-paragrafu 1c, TFUE bl-Artikolu 87, il-paragrafu 2, TFUE. Filwaqt li l-Kummissjoni tikkondividi l-fehma taż-żewġ koleġislaturi dwar l-importanza li jiġu segwiti l-għanijiet tad-Direttiva proposta biex tittejjeb is-sikurezza fit-toroq, madankollu minn perspettiva legali u istituzzjonali tikkunsidra li l-Artikolu 87, il-paragratu 2, TFUE ma jikkostitwix il-bażi legali adatta u għalhekk, tirriżerva d-dritt li tuża l-mezzi legali kollha għad-dispożizzjoni tagħha.”
Billi qieset li l-imsemmija direttiva kienet ġiet adottata fuq bażi legali żbaljata u li hija kellha tiġi adottata abbażi tal-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tannulla d-Direttiva 2011/82;
—
tiddikjara li l-effetti ta’ din id-direttiva għandhom jitqiesu li huma definittivi;
—
tikkundanna lill-Parlament u lill-Kunsill għall-ispejjeż.
Il-Parlament jitlob li r-rikors jiġi miċħud u li l-Kummissjoni tiġi ordnata tbati l-ispejjeż.
Il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
prinċipalment, tiċħad ir-rikors bħala infondat;
—
sussidjarjament, tindika li l-effetti tad-Direttiva 2011/82 għandhom jinżammu għal perijodu ta’ sitt xhur; u
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Ġunju 2012, minn naħa, l-Irlanda, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Slovakka u r-Renju tal-Isvezja ġew awtorizzati jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Parlament u tal-Kunsill u, min-naħa l-oħra, ir-Renju tal-Belġju, l-Ungerija u r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq ġew awtorizzati jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Kunsill.
Fuq ir-rikors
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni titlob l-annullament tad-Direttiva 2011/2 għar-raġuni li din, sa fejn hija bbażata fuq l-Artikolu 87(2) TFUE, ġiet adottata fuq bażi legali żbaljata. Din id-dispożizzjoni, li tirreferi għall-kooperazzjoni tal-pulizija bejn is-servizzi kompetenti fl-oqsma tal-prevenzjoni jew tal-kxif ta’ “reati kriminali” u tal-investigazzjonijiet relatati magħhom, tista’ titqies li hija bażi legali biss għall-miżuri li jirrigwardaw b’mod speċifiku l-prevenzjoni jew il-kxif tar-“reati kriminali”. B’dan il-mod, ma jistax jiġi dedott mis-sempliċi natura punittiva tal-kunċett ta’ “reat” jew mill-għan ta’ tneħħija segwit minnu, li dan il-kunċett jista’ awtomatikament jiġi assimilat għal dak ta’ reat “kriminali”, fis-sens tal-Artikolu 87 TFUE.
Huwa minnu li, fil-kuntest tad-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, b’mod partikolari fl-Artikolu 6 tagħha, il-kunċett ta’ materji “kriminali” għandu neċessarjament “portata materjali”, usa’, li tista’ tkopri ksur ta’ natura differenti, bħalma huwa l-ksur ta’ natura amministrattiva. Min-naħa l-oħra, fil-kuntest speċifiku tal-Kapitoli 4 u 5 tat-Titolu V tat-tielet parti tat-Trattat FUE, dan il-kunċett jiffissa l-limiti fil-qasam ta’ adozzjoni ta’ miżuri leġiżlattivi u għaldaqstant għandu jiġi ddefinit fid-dawl tal-kompetenza li għandha l-Unjoni sabiex taġixxi fil-qasam kriminali. Għaldaqstant, fid-dawl, minn naħa, tal-istruttura tat-Titolu V tat-tielet parti tat-Trattat FUE u, min-naħa l-oħra, tal-implikazzjonijiet istituzzjonali li jirriżultaw mill-għażla tal-Artikolu 87 TFUE bħala bażi legali ta’ att leġiżlattiv, għandu jsir riferiment għal kunċett iktar “formali” minn ksur kriminali.
Madankollu, il-Kummissjoni tqis li kemm l-għan kif ukoll il-kontenut tad-Direttiva 2011/82 jaqgħu taħt il-qasam tal-politika tat-trasport u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 91 TFUE, li kellu, għaldaqstant, jitqies li huwa bażi legali ta’ din id-direttiva.
Fil-fatt, billi stabbilixxiet mekkaniżmu ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn l-Istati Membri f’dak li jirrigwarda l-ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq, irrispettivament minn jekk ikunx ta’ natura amministrattiva jew ta’ natura kriminali, id-Direttiva 2011/82 għandha l-għan li ttejjeb is-sigurtà fit-toroq. Fir-rigward tal-kontenut tagħha, din id-direttiva sempliċement torganizza skambju ta’ informazzjoni dwar ċertu aġir fil-qasam tas-sigurtà fit-toroq, mingħajr ma tarmonizza dan l-aġir u, fuq kollox, mingħajr ma tobbliga lill-Istati Membri jqiegħdu l-imsemmi aġir taħt il-kamp kriminali.
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li tannulla d-Direttiva 2011/82, il-Kummissjoni titlob madankollu li, skont l-Artikolu 264 TFUE, l-effetti tal-imsemmija direttiva, minħabba r-rekwiżiti ta’ ċertezza legali, jinżammu u jitqiesu li huma definittivi.
B’fehma kuntrarja, minkejja li jinvokaw argumenti parzjalment differenti, il-Parlament u l-Kunsill kif ukoll ir-Renju tal-Belġju, l-Irlanda, l-Ungerija, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Slovakka, ir-Renju tal-Isvezja u r-Renju Unit isostnu li l-Artikolu 87(2) TFUE kien fil-fatt jikkostitwixxi l-bażi legali xierqa għall-finijiet tal-adozzjoni tad-Direttiva 2011/82.
Il-Parlament isostni li l-użu tal-Artikolu 87(2) TFUE bħala bażi għall-adozzjoni ta’ att tal-Unjoni ma jistax ikun limitat biss għall-każijiet li jirrigwardaw l-adozzjoni ta’ miżuri li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “materji kriminali”, għaliex il-Kapitolu 5 tat-Titolu V tat-tielet parti tat-Trattat FUE, dwar il-“Koperazzjoni tal-Pulizija”, li tagħmel parti minnu din id-dispożizzjoni, ma jinkludi l-ebda indikazzjoni jew preċiżazzjoni f’dan is-sens. F’kull każ, l-applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ma tistax tiġi eskluża abbażi tal-argument sostnut mill-Kummissjoni, li tibbaża ruħha b’mod żbaljat fuq interpretazzjoni wisq restrittiva ta’ dan il-kunċett.
Madankollu, il-Parlament, sostnut f’dan ir-rigward mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri intervenjenti, iqis li, sa fejn id-Direttiva 2011/82 għandha, prinċipalment, l-għan li tistabbilixxi sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni u biss indirettament għanijiet marbuta mas-sigurtà fit-toroq, din id-direttiva ma setgħetx tiġi bbażata fuq l-Artikolu 91 TFUE.
Il-Kunsill isostni li d-Direttiva 2011/82 tipprevedi regoli dwar l-infurzar ta’ sanzjonijiet marbuta ma’ ċertu ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq. Minkejja li dan il-ksur jista’ jkun ta’ natura amministrattiva jew ta’ natura kriminali, skont is-sistema ġuridika ta’ kull Stat Membru, il-proċedura ta’ infurzar ta’ dawn is-sanzjonijiet għandha titqies, fil-każijiet kollha, li taqa’ taħt il-kategorija tar-regoli ta’ proċedura kriminali. Madankollu, il-kwistjoni dwar x’jaqa’ jew ma jaqax taħt il-“materji kriminali” għandha tiġi interpretata b’mod awtonomu fid-dritt tal-Unjoni, indipendentement mill-organizzazzjoni interna ta’ kull Stat Membru u mit-terminoloġija korrispondenti.
F’dan ir-rigward, il-Kunsill jippreċiża li għandhom jitqiesu li huma “kriminali” fis-sens tat-Trattat FUE, u b’mod partikolari tat-Titolu V tat-tielet parti ta’ dan, in-normi kollha li għandhom l-għan li jipproteġu l-interessi legali tradizzjonalment protetti mid-dritt kriminali, jiġifieri, b’mod partikolari, il-ħajja u l-integrità fiżika kif ukoll l-integrità morali tal-persuni, u l-proprjetà. F’dan il-kuntest, dispożizzjonijiet, bħalma huma dawk tad-Direttiva 2011/82, li għandhom bħala għan it-titjib tas-sigurtà fit-toroq permezz tat-tneħħija tal-aġir meqjus li huwa perikoluż, jaqgħu neċessarjament taħt il-materji “kriminali” u ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala normi intiżi għas-sigurtà fit-toroq, fis-sens tal-Artikolu 91 TFUE.
Din id-direttiva taqa’ għaldaqstant kollha kemm hi taħt l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 87(2) TFUE. Fil-fatt, fl-ewwel lok, minkejja li t-titjib tas-sigurtà fit-toroq jaqa’, skont il-Kunsill, taħt il-politika tat-trasport, il-miżura prevista hija intiża konkretament sabiex tiffaċilita l-kxif tal-awturi ta’ ksur transkonfinali relatat mas-sigurtà fit-toroq. Fit-tieni lok, l-imsemmija direttiva għandha sewwasew bħala għan il-ġbir ta’ informazzjoni relatata ma’ ksur bl-għan li tiġi ffaċilitata t-tneħħija tiegħu, miżuri li għalihom l-Unjoni hija kompetenti skont l-Artikolu 87 TFUE. Fit-tielet lok, ir-riferiment għal “l-awtoritajiet kompetenti kollha” magħmul fl-Artikolu 87(1) TFUE, jikkonferma li ma jagħmilx differenza, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-applikabbiltà ta’ dan l-artikolu, jekk is-servizzi involuti humiex, f’kull Stat Membru kkonċernat, ta’ natura amministrattiva jew ta’ natura kriminali.
Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li tannulla d-Direttiva 2011/82, il-Kunsill, sostnut fost l-oħrajn mill-Irlanda, mir-Repubblika Slovakka, mir-Renju tal-Isvezja u mir-Renju Unit, jitlob, sussidjarjament, iż-żamma tal-effetti tagħha matul perijodu ta’ sitt xhur, sabiex jiġi ppreżentat mill-ġdid test għal negozjar abbażi tal-Artikolu 91 TFUE. F’dan ir-rigward, l-Irlanda u r-Renju Unit jippreċiżaw madankollu li l-eventwali żamma tal-effetti ta’ din id-direttiva sal-adozzjoni ta’ test ġdid fuq bażi legali differenti ma għandhiex tikkonċerna lill-Istati Membri li għandhom id-dritt jinvokaw il-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda fir-rigward tal-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, u l-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, annessi mat-Trattat UE u mat-Trattat FUE, iżda għandha tikkonċerna biss lil dawk li huma diġà marbuta bl-imsemmija direttiva.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għażla tal-bażi legali ta’ att tal-Unjoni għandha tkun ibbażata fuq elementi oġġettivi li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju, li fosthom huma inklużi l-għan u l-kontenut ta’ dan l-att (sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Parlament u Il-Kunsill, C‑411/06,
EU:C:2009:518
, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Il-Parlament u Il-Kunsill, C‑130/10,
EU:C:2012:472
, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Jekk l-eżami ta’ att ikkonċernat juri li dan għandu żewġ għanijiet jew li għandu żewġ komponenti u jekk wieħed minn dawn ikun identifikabbli bħala ewlieni jew predominanti, filwaqt li l-ieħor ma jkunx għajr inċidentali, dan l-att għandu jiġi bbażat fuq bażi legali waħda, jiġifieri dik mitluba mill-għan jew mill-komponent ewlieni jew predominanti (sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, C‑137/12,
EU:C:2013:675
, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Sabiex tiġi evalwata l-fondatezza ta’ dan ir-rikors, għandu, għaldaqstant, jiġi eżaminat l-għan kif ukoll il-kontenut tad-Direttiva 2011/82, sabiex jiġi stabbilit jekk din setgħetx tiġi validament adottata, kif isostnu l-Kunsill u l-Parlament, abbażi tal-Artikolu 87(2) TFUE, minflok abbażi tal-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE, invokat mill-Kummissjoni bħala bażi legali xierqa.
F’dan il-każ, fir-rigward tal-għan tad-Direttiva 2011/82, l-Artikolu 1 ta’ din tal-aħħar, intitolat “Għan” u li jirriproduċi l-formulazzjoni tal-premessa 26 ta’ din, jipprevedi b’mod espliċitu li din id-direttiva “timmira li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-utenti kollha tat-toroq fl-Unjoni billi tiffaċilita l-iskambju transkonfinarju tal-informazzjoni fir-rigward ta’ reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq”.
Kif jirriżulta mill-premessi 1 u 6 tal-imsemmija direttiva, tali għan ta’ titjib tas-sigurtà fit-toroq fl-Unjoni kollha għandu jiġi segwit preċiżament permezz tal-ħolqien ta’ sistema ta’ skambju transkonfinali ta’ informazzjoni relatata mar-reġistrazzjoni tal-vetturi, sabiex tiġi ffaċilitata l-identifikazzjoni tal-persuni li jkunu wettqu ċertu ksur speċifiku relatat mas-sigurtà fit-toroq, indipendentement jekk dan ikunx ta’ natura amministrattiva jew ta’ natura kriminali fir-rigward tal-liġi tal-Istat Membru kkonċernat.
Kif tindika l-premessa 2 tad-Direttiva 2011/82, din hija bbażata fuq il-konstatazzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni li s-sanzjonijiet finanzjarji marbuta ma’ ċertu ksur ta’ regoli tat-traffiku jibqgħu ta’ spiss mhux applikati meta dan il-ksur jitwettaq fi Stat Membru differenti minn dak fejn ġiet irreġistrata l-vettura.
F’dan il-kuntest, tali sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni, kif tispeċifika l-premessa 7 tad-Direttiva 2011/82, tista’ żżid l-effett dissważiv fil-qasam tal-ksur tar-regoli tat-traffiku u tħajjar imġiba iktar kawta mis-sewwieqa ta’ vetturi rreġistrati fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru fejn twettaq il-ksur, u dan jippermetti li jitnaqqas in-numru ta’ vittmi ta’ inċidenti tat-traffiku.
Jirriżulta biċ-ċar minn dak li ntqal hawn fuq li l-għan prinċipali jew predominanti tad-Direttiva 2011/82 huwa t-titjib tas-sigurtà fit-toroq, li, kif tipprovdi l-premessa 1 ta’ din id-direttiva, jikkostitwixxi għan ċentrali tal-politika tat-trasport tal-Unjoni.
Fil-fatt, minkejja li huwa minnu li l-imsemmija direttiva tistabbilixxi sistema ta’ skambju transkonfinali ta’ informazzjoni dwar ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq, jibqa’ l-fatt li din is-sistema hija stabbilita preċiżament sabiex l-Unjoni tkun tista’ ssegwi l-għan tat-titjib tas-sigurtà fit-toroq.
Fir-rigward tal-kontenut tad-Direttiva 2011/82, għandu, qabel kollox, jiġi osservat li din tistabbilixxi proċedura ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn Stati Membri, rigward tmien tipi ta’ ksur speċifiċi relatati mas-sigurtà fit-toroq, elenkati fl-Artikolu 2 tagħha u ddefiniti fl-Artikolu 3 tagħha, jiġifieri l-eċċess ta’ veloċità, li wieħed ma jilbisx iċ-ċintorin tas-sigurtà, il-qsim ta’ dawl aħmar, is-sewqan fis-sakra, is-sewqan taħt l-influwenza ta’ drogi, li wieħed ma jilbisx l-elmu, is-sewqan f’karreġġjata pprojbita u l-użu illegali ta’ telefon ċellulari jew ta’ tagħmir ieħor ta’ komunikazzjoni waqt is-sewqan ta’ vettura.
Fir-rigward, imbagħad, tal-iżvolġiment tal-proċedura ta’ skambju ta’ informazzjoni, dan huwa rregolat mill-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/82. Il-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu jipprevedi li l-Istati Membri jippermettu lill-punti ta’ kuntatt nazzjonali tal-Istati Membri oħra li jkollhom aċċess għad-data nazzjonali tagħhom dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi u biex iwettqu hemm talbiet awtomatizzati li jikkonċernaw id-data dwar il-vetturi u d-data dwar il-proprjetarji jew id-detenturi tagħhom. Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva, l-Istat Membru fejn twettaq il-ksur juża d-data miksuba sabiex tiġi ddeterminata l-persuna responsabbli għall-ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq imsemmi mill-imsemmija direttiva.
Meta l-proprjetarju jew id-detentur tal-vettura jew kwalunkwe persuna suspettata li wettqet tali ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq tkun ġiet identifikata, huwa l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu twettaq dan il-ksur li għandu jiddeċiedi jibdiex jew le prosekuzzjoni. Għal dan l-għan, l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2011/82 jiddefinixxi l-modalitajiet li bihom il-ksur osservat għandu jiġi nnotifikat lill-persuna kkonċernata u jipprevedi li tintbagħat ittra, miktuba preferibbilment bil-lingwa użata fid-dokument ta’ reġistrazzjoni, li tinkludi l-informazzjoni rilevanti kollha, fost l-oħrajn, in-natura tal-ksur relatat mas-sigurtà fit-toroq, il-post, id-data u l-ħin tal-ksur, it-titolu tat-testi tad-dritt nazzjonali li nkisru u s-sanzjoni kif ukoll, fejn xieraq, informazzjoni dwar l-apparat użat sabiex jinstab il-ksur.
Fl-aħħar nett, l-Artikolu 11 tad-Direttiva 2011/82 jipprevedi li, sa mhux iktar tard mis-7 ta’ Novembru 2016, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament u lill-Kunsill, għal eventwali reviżjoni, rapport dwar l-applikazzjoni ta’ din id-direttiva mill-Istati Membri. Dan ir-rapport għandu fost l-oħrajn jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-effikaċja tal-imsemmija direttiva f’dak li għandu x’jaqsam mat-tnaqqis tan-numru ta’ vittmi fit-toroq tal-Unjoni, il-possibbiltà għall-Kummissjoni li tħejji linji gwida fil-qasam tas-sigurtà fit-toroq fuq il-livell tal-Unjoni, fil-kuntest tal-politika komuni tat-trasport, sabiex tiġi żgurata konverġenza ikbar fuq il-livell tal-applikazzjoni tar-regoli tat-traffiku fit-toroq mill-Istati Membri, u l-possibbiltà li jiġu armonizzati, fejn xieraq, ir-regoli tat-traffiku fit-toroq.
L-eżami tal-kontenut tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2011/82 hawn fuq jikkonferma li s-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, stabbilita b’din id-direttiva, tikkostitwixxi l-istrument li permezz tiegħu din issegwi l-għan ta’ titjib tas-sigurtà fit-toroq imsemmi fil-punti 32 sa 43 ta’ din is-sentenza u tippermetti lill-Unjoni tilħaq dan l-għan.
Hawnhekk għandu jiġi ppreċiżat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li miżuri intiżi għat-titjib tas-sigurtà fit-toroq jaqgħu taħt il-politika tat-trasport u jistgħu għaldaqstant jiġu adottati abbażi tal-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE, sa fejn jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni (ara s-sentenza Spanja u Il-Finlandja vs Il-Parlament u Il-Kunsill, C‑184/02 u C‑223/02,
EU:C:2004:497
, punt 30).
Għaldaqstant għandu jiġi konkluż li, ladarba, bl-għanijiet u bil-kontenut tagħha, id-Direttiva 2011/82 tikkostitwixxi miżura li tippermetti t-titjib tas-sigurtà tat-trasport, fis-sens tal-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE, hija kellha tiġi adottata abbażi ta’ din id-dispożizzjoni.
L-analiżi preċedenti ma hijiex invalidata bl-argument tal-Kunsill u tal-Parlament li l-Artikolu 87(2) TFUE seta’ jkun validament il-bażi għall-adozzjoni tad-Direttiva 2011/82.
Fil-fatt, din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fil-kuntest li hija tagħmel parti minnu, jiġifieri, fl-ewwel lok, il-Kapitolu 5, intitolat “Koperazzjoni tal-Pulizija”, tat-Titolu V tat-tielet parti tat-Trattat FUE.
Minkejja li huwa minnu li sa mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, il-kooperazzjoni tal-pulizija għandha kamp ta’ applikazzjoni usa’ minn dak li kien jirriżulta mill-Artikolu 30 UE, jibqa’ l-fatt li, kif jipprevedi l-Artikolu 87(1) TFUE, din il-kooperazzjoni tkompli tikkonċerna, bħalma kien jipprevedi l-Artikolu 30(1)(a) UE, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, inklużi s-servizzi ta’ pulizija, is-servizzi tad-dwana u servizzi oħra ta’ infurzar tal-liġi speċjalizzati “fl-oqsma tal-prevenzjoni, il-kxif u l-investigazzjoni ta’ reati kriminali”.
Fit-tieni lok, l-Artikolu 87(2) TFUE għandu jinftiehem fid-dawl tad-“Dispożizzjonijiet ġenerali” li huma s-suġġett tal-Kapitolu 1 tat-Titolu V tat-tielet parti tat-Trattat FUE u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 67 TFUE, li jibda dan il-kapitolu billi jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu, li l-Unjoni “għandha tassigura li ma jkunx hemm kontrolli fuq il-persuni fil-fruntieri interni u għandha tiżviluppa politika komuni dwar l-asil, l-immigrazzjoni u l-kontroll fil-fruntieri esterni” u, fil-paragrafu 3 tiegħu, li hija “għandha tagħmel ħilitha sabiex tassigura livell għoli ta’ sigurtà permezz ta’ miżuri ta’ prevenzjoni u ta’ ġlieda kontra l-kriminalità, ir-razziżmu u l-ksenofobija, permezz ta’ miżuri ta’ koordinazzjoni u koperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-pulizija u ġudizzjarji u awtoritajiet kompetenti oħrajn, kif ukoll permezz tar-rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali u, jekk meħtieġ, permezz ta’ l-approssimazzjoni ta’ liġijiet kriminali”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li miżura bħalma hija d-Direttiva 2011/82, fid-dawl tal-għan u tal-kontenut tagħha, deskritti fil-punti 32 sa 43 ta’ din is-sentenza, ma hijiex marbuta direttament mal-għanijiet imsemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, għandu jitqies li d-Direttiva 2011/82 ma setgħetx tiġi adottata validament abbażi tal-Artikolu 87(2) TFUE.
Għaldaqstant, peress li r-rikors huwa fondat, hemm lok li tiġi annullata d-Direttiva 2011/82.
Fuq il-limitazzjoni tal-effetti tal-annullament
Il-Kummissjoni u l-Kunsill jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja żżomm, jekk hija tannulla d-direttiva kkontestata, l-effetti ta’ din tal-aħħar. F’dan ir-rigward, minkejja li l-Kunsill iqis li terminu ta’ sitt xhur għandu jkun biżżejjed għall-adozzjoni ta’ direttiva ġdida, il-Kummissjoni talbet, waqt is-smigħ tas-sottomissjonijiet orali, li l-effetti tal-att annullat jinżammu għal perijodu itwal.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 264 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, jekk tqis li huwa neċessarju, tindika liema mill-effetti tal-att annullat għandhom jitqiesu li huma definittivi.
F’dan il-każ, għandu jingħad li, fid-dawl tal-importanza li għandu s-segwiment tal-għanijiet imsemmija mid-Direttiva 2011/82 fil-qasam tat-titjib tas-sigurtà fit-toroq, l-annullament tagħha mingħajr ma jinżammu l-effetti tagħha għandu mnejn ikollu konsegwenzi negattivi fuq it-twettiq tal-politika tal-Unjoni fil-qasam tat-trasport.
Minbarra dan, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li t-terminu previst fl-Artikolu 12(1) ta’ din id-direttiva, għat-tqegħid fis-seħħ, mill-Istati Membri, tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonformaw magħha, skada fis-7 ta’ Novembru 2013.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, motivi importanti ta’ ċertezza legali jiġġustifikaw il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja żżomm l-effetti tal-imsemmija direttiva sad-dħul fis-seħħ, f’terminu raġonevoli li ma jistax jaqbeż tnax-il xahar mid-data tal-għoti ta’ din is-sentenza, ta’ direttiva ġdida bbażata fuq il-bażi legali xierqa, jiġifieri l-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Parlament u l-Kunsill tilfu l-kawża, hemm lok li jiġu kkundannati jbatu l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni. Skont l-Artikolu 140(1) tal-imsemmija regoli, ir-Renju tal-Belġju, l-Irlanda, l-Ungerija, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Slovakka, ir-Renju tal-Isvezja kif ukoll ir-Renju Unit għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Direttiva 2011/82/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Ottubru 2011, li tiffaċilita l-iskambju transkonfinarju ta’ informazzjoni fir-rigward ta’ reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq, hija annullata.

2)
L-effetti tad-Direttiva 2011/82 għandhom jinżammu sad-dħul fis-seħħ, f’terminu raġonevoli li ma jistax jaqbeż tnax-il xahar mid-data tal-għoti ta’ din is-sentenza, ta’ direttiva ġdida bbażata fuq il-bażi legali xierqa, jiġifieri l-Artikolu 91(1)(ċ) TFUE.

3)
Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea huma kkundannati għall-ispejjeż.

4)
Ir-Renju tal-Belġju, l-Irlanda, l-Ungerija, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika Slovakka, ir-Renju tal-Isvezja kif ukoll ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.