CELEX: 62011CJ0245
Regolament (KE) Nru 343/2003
Determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għal ażil ippreżentata fi Stat Membru minn ċittadin ta’ pajjiż terz
Klawżola umanitarja
Artikolu 15 ta’ dan ir-regolament
Persuna li tibbenefika minn ażil fi Stat Membru li tiddependi mill-assistenza tal-applikant għal ażil minħabba l-fatt li tbati minn marda gravi
Artikolu 15(2) tar-regolament
Obbligu ta’ dan l-Istat Membru, li ma huwiex responsabbli fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tal-istess regolament, li jeżamina t-talba għal ażil imressqa mill-imsemmi applikant għal ażil
Kundizzjonijiet

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni, fl-ewwel lok, tal-Artikolu 15 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003, tat-18 ta’ Frar 2003, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex jiġi ddeterminat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 06, p. 1), u, fit-tieni lok, tal-Artikolu 3(2) ta’ dan l-istess regolament.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn K, ċittadina ta’ pajjiż terz, u l-Bundesasylamt (Uffiċċju Federali fil-qasam tal-ażil) dwar iċ-ċaħda minn dan tal-aħħar tat-talba għal ażil imressqa mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali fl-Awstrija, minħabba li r-Repubblika tal-Polonja hija l-Istat Membru responsabbli mill-eżami ta’ din it-talba għal ażil.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament Nru 343/2003
Il-premessi 3 u 4 tar-Regolament Nru 343/2003 huma fformulati kif ġej:
“(3)
Il-konklużjonijiet ta’ Tampere ddikjaraw [...] li [is-sistema ta’ ażil Ewropew komuni] għandha tinkludi, fit-terminu qasir, metodu ċar u li jiffunzjona biex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil.
(4)
Metodu tali għandu jkun ibbażat fuq kriterji oġġettivi, ġusti kemm għall-Istati Membri kif ukoll għall-persuni kkonċernati. Huwa għandu, b’mod partikolari, jagħmel possibbli li jkun iddeterminat bil-ħeffa l-Istat Membru responsabbli, biex ikun iggarantit aċċess effettiv għall-proċeduri li jiddeterminaw l-istatus ta’ refuġjat u ma jkunx kompromess l-għan ta’ l-ipproċessar bil-ħeffa ta’ applikazzjonijiet għall-ażil.”
Il-premesssi 6 u 7 tal-imsemmi regolament jistabbilixxu:
“(6)
L-għaqda tal-familja għandha tkun ippreżervata sakemm dan ikun kompatibbli ma’ l-għanijiet l-oħra segwiti billi jkunu stabbiliti kriterji u mekkaniżmi biex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil.
(7)
Billi l-ipproċessar flimkien ta’ l-applikazzjonijiet għall-ażil tal-membri ta’ familja waħda minn Stat Membru wieħed jagħmel possibbli li jkun żgurat li l-applikazzjonijiet ikunu eżaminati b’mod komplet u li d-deċiżjonijiet meħuda fir-rigward tagħhom ikunu konsistenti. Stati Membri għandhom ikunu jistgħu jidderogaw mill-kriterji ta’ responsibilita, biex jagħmluha possibbli li jġibu flimkien membri tal-familja fejn dan ikun meħtieġ għal raġunijiet umanitarji.”
Kif jirriżulta mill-premessa 15 tar-Regolament Nru 343/2003, moqri fid-dawl tal-Artikolu 6(1) TUE, dan ir-regolament jirrispetta d-drittijiet u l-prinċipji fundamentali li huma rikonoxxuti, b’mod partikolari, fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. B’mod partikolari, abbażi tal-Artikoli 1 u 18 tal-Karta, dan ifittex li jiżgura r-rispett sħiħ għad-dinjità tal-bniedem u għad-dritt ta’ ażil tal-applikanti għal ażil.
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 343/2003 jipprovdi li dan jistabbilixxi “l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz.”
Skont l-Artikolu 2(c), (d), (e) u (i) tal-imsemmi regolament, is-segwenti jfissru hekk:
“(c)
‘applikazzjoni għall-ażil’’ tfisser l-applikazzjoni magħmula minn ċittadin ta’ pajjiż terz li tista’ tiftiehem bħala talba għal protezzjoni internazzjonali minn Stat Membru, taħt il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra [, tat-28 ta’ Lulju 1951, dwar l-istatus tar-refuġjati]. Kull applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali hija preżunta li tkun applikazzjoni għall-ażil, sakemm ċittadin ta’ pajjiż terz ma jitlobx espliċitament għal xorta ta’ protezzjoni oħra li tkun tista’ ssir applikazzjoni għaliha separatament;
(d)
‘applikant’ jew ‘min ifittex l-ażil’ tfisser ċittadin ta’ pajjiż terz li jkun għamel applikazzjoni għall-ażil li dwarha deċiżjoni finali ikun għadha ma tteħditx;
(e)
‘eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil’ tfisser kull eżami ta’, jew deċiżjoni dwar, applikazzjoni għall-ażil mill-awtoritajiet kompetenti skond l-liġi nazzjonali ħlief għal proċeduri li jiddeterminaw l-Istat Membru responsabbli skond dan ir-Regolament;
[...]
(i)
‘membri tal-familja’ tfisser sa fejn il-familja kienet diġa teżisti fil-pajjiż ta’ oriġini, il-membri tal-familja tal-applikant li huma preżenti fit-territorju tal-Istati Membri li ġejjin:
(i)
ir-raġel/il-mara ta’ persuna tfittex l-ażil jew il-partner mhux miżżewweġ/mhux miżżewġa tagħha jew tiegħu f’relazzjoni stabbli, fejn il-leġislazzjoni jew il-prattika tal-Istat Membru kkonċernat titratta koppji mhux miżżewġin b’manjiera komparabbli għal koppji miżżewġa taħt il-liġi tiegħu dwar aljeni;
(ii)
it-tfal minorenni ta’ koppji li jirreferi għalihom il-punt (i) jew tal-applikant, fuq kundizzjoni li huma mhumiex miżżewġin u dipendenti u mingħajr ma jingħata każ jekk twildux fiż-żwieġ jew barra minnu jew adottati kif iddefinit taħt il-liġi nazzjonali;
(iii)
il-missier, l-omm jew it-tutur meta l-applikant jew refuġjat huwa minorenni u mhux miżżewweġ.”
L-Artikolu 3 tal-istess regolament, li jagħmel parti mill-Kapitolu II tiegħu, intitolat “Prinċipji Ġenerali”, jipprovdi fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   L-Istati Membri għandhom jeżaminaw l-applikazzjoni ta’ ċittadin ta’ kull pajjiż terz li japplika fil-konfini jew fit-territorju tagħhom lil kull wieħed minnhom għall-ażil. L-applikazzjoni għandha tkun eżaminata minn Stat Membru wieħed, li għandu jkun dak li l-kriterji ddikjarati fil-Kapitolu III ta’ dan ir-Regolament juru li huwa responsabbli.
2.   Permezz ta’ deroga mill-paragrafu 1, kull Stat Membru jista’ jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata għandu minn ċittadin ta’ pajjiż terz, ukoll jekk eżami tali mhux ir-responsabbilta tiegħu taħt il-kriterji preskritti f’dan ir-Regolament. F’dan il-każ, dak l-Istat Membru għandu jsir l-Istat Membru responsabbli fit-tifsira ta’ dan ir-Regolament u għandu jassumi l-obbligi assoċjati ma’ dik ir-responsabbiltà. Fejn jixraq, huwa għandu jgħarraf lill-Istat Membru li qabel kien responsabbli, l-Istat Membru li jmexxi proċedura biex jiddetermina l-Istat Membru responsabbli jew l-Istat Membru li kien intalab biex jinkariga ruħu jew jieħu lura l-applikant.”
Sabiex jiġi stabbilit l-“Istat Membru responsabbli” fis-sens tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 343/2003, il-Kapitolu III tiegħu, li jinkludi l-Artikoli 6 sa 14, jipprovdi lista ta’ kriterji oġġettivi u ġerarkiċi.
L-Artikolu 15 tal-imsemmi regolament, li jikkostitwixxi l-uniku artikolu tal-Kapitolu IV tiegħu, intitolat, “Klawżola umanitarja”, jipprovdi:
“1.   Kull Stat Membru, ukoll fejn ma jkunx responsabbli taħt il-kriterji ddikjarati f’dan ir-Regolament, jista’ jġib flimkien membri tal-familja, kif ukoll qraba oħra dipendenti, għal raġunijiet umanitarji bbażati b’mod partikulari fuq kunsiderazzjonijiet familjali u kulturali. F’dan il-każ dak l-Istat Membru għandu, wara talba ta’ Stat Membru ieħor, jeżamina l-applikazzjoni għall-ażil tal-persuna kkonċernata. Il-persuni kkonċernati għandhom jaqblu.
2.   F’każijiet li fihom il-persuna kkonċernata hija dipendenti fuq l-assistenza ta’ l-oħra minħabba tqala jew tarbija tat-twelid, mard serju, diżabilita severa jew xjuħija, Stati Membri normalment għandhom iżommu jew iġibu flimkien il-persuna tfittex l-ażil ma’ qarib ieħor preżenti fit-territorju ta’ wieħed mill-Istati Membri, sakemm l-irbit familjali kien jeħisti fil-pajjiż ta’ oriġini.
[...]
4.   Fejn l-Istat Membru lit kun saritlu t-talba hekk avviċinat jilqa’ jaċċetta t-talba, ir-responsabbilta biex jeżamina l-applikazzjoni għandha tkun ittrasferita lilu.
5.   Il-kondizzjonijiet u l-proċeduri biex ikun implimentat dan l-Artikolu inklużi, fejn xieraq, mekkaniżmi ta’ konċiljazzjoni għas-soluzzjoni ta’ nuqqas ta’ qbil bejn Stati Membri dwar il-ħtieġa li jgħaqqdu l-persuni in kwestjoni, jew il-post fejn dan għandu jsir, għandhom ikunu adottati skond il-proċedura li jirreferi għaliha l-Artikolu 27(2).”
Fil-Kapitolu V tar-Regolament Nru 343/2003, intitolat, “Teħid ta’ inkarigu u teħid lura”, jinsab b’mod partikolari l-Artikolu 16 tiegħu, fejn il-paragrafu 1 huwa fformulat kif ġej:
“1. L-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil taħt dan ir-Regolament għandu jkun obbligat:
[...]
ċ)
jieħu lura, taħt il-kondizzjonijiet preskritti fl-Artikolu 20, applikant li l-applikazzjoni tiegħu tkun taħt eżami u li jkun fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor mingħajr permess;
[...]”
Ir-Regolament (KE) Nru 1560/2003
Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1560/2003, tat-2 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 06, p. 200) jipprovdi fl-Artikolu 11 tiegħu, intitolat “Sitwazzjonijiet ta’ dipendenza”:
“1.   L-Artikolu 15(2) tar-[Regolament Nru 343/2003] għandu japplika kemm jekk il-persuna li qed tfittex asil hija dipendenti fuq l-assistenza ta’ qarib li jinsab fi Stat Membru ieħor u kemm jekk qarib li jinsab fi Stat Membru ieħor huwa dipendenti fuq l-assistenza tal-persuna li qed tfittex asil.
2.   Is-sitwazzjonijiet ta’ dipendenza msemmija fl-Artikolu 15(2) tar-[Regolament Nru 343/2003] għandhom jiġu stmati, kemm jista’ jkun, fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi bħal ċertifikati mediċi. Fejn dawn il-provi mhumiex disponibbli jew ma jistgħux jiġu provduti, raġunijiet umanitarji għandhom jittieħdu bħala ppruvati biss fuq il-bażi ta’ informazzjoni konvinċenti provduta mill-persuna konċernata.
[...]
4.   L-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 15(2) tar-[Regolament Nru 343/2003] għandha, f’kull każ, tkun bla ħsara għall-assigurazzjoni li l-persuna li qed tfittex asil jew il-qarib fil-fatt jipprovdu l-assistenza meħtieġa.
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
K daħlet fil-Polonja b’mod irregolari billi ġejja minn pajjiż terz u hemmhekk, matul ix-xahar ta’ Marzu 2008, ressqet l-ewwel talba għal ażil tagħha.
Mingħajr ma stenniet li jintemm l-eżami ta’ din it-talba għal ażil, hija sussegwentement telqet mit-territorju Pollakk u daħlet b’mod irregolari fl-Awstrija, fejn iltaqgħet ma wieħed minn ulieda adulti li diġà jibbenefika minn status ta’ refuġjat flimkien mal-mara tiegħu u t-tlett itfal minuri tagħhom.
Matul April 2008, K ressqet fl-Awstrija t-tieni talba għal ażil.
Skont l-Asylgerichtshof, intwera li ħtint K tinsab f’sitwazzjoni ta’ dipendenza fuq din tal-aħħar minħabba l-preżenza ta’ tarbija ġdida kif ukoll minħabba l-marda gravi u diżabbiltà serja li ssofri minnhom din il-ħtint wara avveniment trawmatiku li seħħ f’pajjiż terz. Jekk dan l-avveniment joħroġ fil-beraħ, il-ħtint tkun f’riskju, minħabba tradizzjonijiet kulturali intiżi sabiex jerġgħu jistabilixxu l-unur tal-familja, li tbati vjolenzi serji min-naħa ta’ membri rġiel tal-familja. Sa minn meta K iltaqgħet ma’ ħtintha fl-Awstrija, hija saret il-konsulenta tagħha u l-iktar ħabiba intima, mhux biss minħabba ir-rabtiet familjari li jagħqduhom, iżda wkoll minħabba l-fatt li hija għandha esperjenza professjonali adattata.
Peress li qiesu li r-Repubblika tal-Polonja hija responsabbli mill-eżami tat-talba għal ażil mressqa minn K, l-awtoritajiet Awstrijaċi talbu lil dan l-Istat Membru jieħu r-responsabbiltà għal din tal-aħħar.
B’risposta għall-imsemmija talba, l-awtoritajiet Pollakki, mingħajr ma talbu lill-awtoritjiaet fid-dawl tat-teħid ta’ responsabbiltà ta’ K abbażi tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003, aċċettaw li jieħdu r-responsabbiltà ta’ din tal-aħħar skont l-Artikolu 16(1)(c) tal-istess regolament.
F’dawn il-kundizzjonijiet, permezz ta’ deċiżjoni tas-16 ta’ Lulju 2008, il-Bundesasylamt ċaħdet it-talba għal ażil imressqa minn K fl-Awstrija minħabba li l-Istat Membru responsabbli sabiex jiddeċiedi dwar din it-talba huwa r-Repubblika tal-Polonja.
K appellat quddiem l-Asylgerichtshof kontra din id-deċiżjoni ta’ ċaħda.
Billi bbażat ruħha fuq il-konstatazjoni li bħala regola hija r-Repubblika tal-Polonja li hija kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar it-talba għal ażil ta’ K, peress li hija l-fruntiera ta’ dan l-Istat Membru li nqasmet b’mod irregolari fl-ewwel lok meta din ġiet minn pajjiż terz, l-imsemmija qorti tqis barra minn hekk li, f’sitwazzjoni bħal dik li għandha quddiemha, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-applikazzjoni tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003, jew tal-Artikolu 3(2) tiegħu. Issa, l-applikazzjoni ta’ waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet twassal għall-kompetenza tar-Repubblika tal-Awstrija sabiex tiddeċiedi dwar din it-talba għal ażil.
L-Asylgerichtshof tikkunsidra barra minn hekk li, bħala
lex specialis
, l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003 għandu supremazija fuq ir-regoli ġenerali stabbiliti fl-Artikoli 6 sa 14 tiegħu.
Skont l-Asylgerichtshof, l-applikazzjoni tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 għandha natura sussidjarja meta mqabbla ma’ dik tal-Artikolu 15 tiegħu, b’mod li r-Repubblika tal-Awstrija jkollha tuża d-dritt tagħha li
ex officio
tieħu r-responsabbiltà tal-eżami tat-talba għal ażil għal raġunijiet umanitarji bħal dawk imsemmija f’dan l-aħħar artikolu.
Fl-aħħar nett, mill-ispjegazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju dwar l-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 15 jirriżulta li hija tikkunsidra li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża li għandha quddiemha, jaqbel li tiġi eżaminata l-kwistjoni ta’ possibbli applikazzjoni tal-Artikolu 15(2), qabel dik dwar jekk il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu jistax japplika b’mod sussidjarju.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Asylgerichtshof iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003 għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru li ma jkunx
prima facie
, bl-applikazzjoni tal-Artikoli 6 sa 14 ta’ dan ir-regolament, responsabbli mill-applikazzjoni ppreżentata minn applikant għal ażil, isir awtomatikament responsabbli meta l-ħtint ta’ dan l-applikant li hija marida serjament, u li minħabba fatturi kulturali, tinsab f’riskju, jew meta l-applikant għandu neputijiet minuri li jeħtieġu kura minħabba l-marda tal-ħtint, u tali applikant huwa lest li jipprovdi s-sostenn tiegħu għall-ħtint u n-neputijiet tiegħu u għandu l-mezzi sabiex jagħmel dan? Din l-interpretazzjoni tapplika wkoll meta ma hemmx talba f’dan is-sens mill-Istat Membru responsabbli, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 343/2003?
2)
L-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003 għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ deskritt fl-ewwel domanda, ikun hemm obbligu ta’ trasferiment tar-responsabbiltà lil Stat Membru li ma huwiex
prima facie
responsabbli meta r-responsabbiltà tal-Istat stabbilita fid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 343/2003 tikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 3 jew tal-Artikolu 8 tal-[Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-‘KEDB’)] (Artikolu 4 jew Artikolu 7 tal-[Karta]? F’tali każ u fil-każ ta’ interpretazzjoni u applikazzjoni aċċessorji tal-Artikolu 3 jew tal-Artikolu 8 tal-KEDB (Artikolu 4 jew Artikolu 7 tal-[Karta], il-kunċetti ta’ ‘trattament inuman’ jew ta’ ‘familja’ jistgħu japplikaw f’sens differenti, jiġifieri, f’sens iktar wiesa’ minn dak stabbilit mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex, essenzjalment, li ssir taf jekk l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003 għandux jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, fejn ħtint l-applikant għal ażil hija dipendenti fuq l-assistenza ta’ din minħabba l-preżenza ta’ tarbija ġdida u minħabba l-fatt li din tal-aħħar tbati minn marda serja u minn diżabbiltà serja, Stat Membru li ma huwiex dak li l-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament jistabbilixxu bħala responsabbli għall-eżami tat-talba mressqa minn applikant għal ażil jista’ jsir dan obbligatorjament għal raġunijiet umanitarji. F’każ ta’ risposta pożittiva, l-imsemmija qorti tixtieq tkun taf jekk din l-interpretazzjoni tibqax valida meta l-Istat Membru li huwa responsabbli skont l-imsemmija kriterji ma jkunx ippreżenta talba skont it-tieni sentenza tal-paragrafu 1 tal-istess Artikolu 15.
F’dawn ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, għalkemm l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 343/2003 huwa dispożizzjoni fakultattiva li tagħti setgħa ta’ diskrezzjoni wiesgħa lill-Istati Membri sabiex jiddeċiedu li “iġibu flimkien” membri tal-istess familja kif ukoll qraba oħra li huma responsabbli għalihom għal raġunijiet umanitarji bbażati, b’mod partikolari, fuq raġunijiet familjari jew kulturali, il-paragrafu 2 tal-istess artikolu jillimita din is-setgħa b’tali mod li, meta l-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni jiġu sodisfatti, l-Istati Membri “normalment għandhom iżommu jew iġibu flimkien” l-applikant għal ażil u membru ieħor tal-familja tiegħu.
L-ewwel domanda tfittex għalhekk, fl-ewwel lok, li tikseb interpretazzjoni tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003.
Jaqbel, minn naħa, li jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li sostnew il-Gvern Awstrijak u dak Ċek, is-sempliċi fatt li l-applikant għal ażil ma għadux jinsab fuq it-territorju tal-“Istat Membru responsabbli”, iżda huwa diġà preżenti fuq it-territorju tal-Istat Membru fejn huwa qiegħed jipprova jikseb “riunifikazzjoni tal-familja” filwaqt li jinvoka raġunijiet umanitarji, ma jistax ikollu l-effett li jeskludi minnu nnifsu applikazzjoni tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003.
Fil-fatt, l-imsemmi paragrafu 2 jinludi mhux biss sitwazzjonijiet fejn l-Istati Membri “iġibu flimkien” lill-applikant għal ażil u membri oħra tal-familja tiegħu, iżda wkoll dawk fejn “iħalluhom” flimkien, peress li l-persuni kkonċernati jkunu diġà jinsabu fuq it-territorju ta’ Stat Membru ieħor differenti minn dak li huwa responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 343/2003.
Din l-interpretazzjoniji ma hijiex biss koerenti mal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 343/2003, li jipprovdi li kull Stat Membru “jista’” jeżamina talba għal ażil imressqa quddiemu minn ċittadin ta’ pajjiż terz, anke jekk dan l-eżami ma huwiex ir-responsabbilta tiegħu taħt il-kriterji preskritti f’dan ir-regolament, iżda hija wkoll l-interpretazzjoni l-iktar kapaċi tiżgura l-effettività tal-Artikolu 15(2) ta’ dan ir-regolament.
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi vverfikat, fl-ewwel lok, jekk l-imsemmi Artikolu 15(2), jistax japplika f’sitwazzjoni ta’ dipendenza bħal dik fil-kawża prinċipali, fejn ma huwiex l-applikant għal ażil stess li huwa dipendenti mill-assistenza tal-membru tal-familja tiegħu preżenti fi Stat Membru ieħor differenti minn dak identifikat bħala responsabbli fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 343/2003, iżda l-membru tal-familja preżenti f’dan l-Istat Membru l-ieħor li huwa dipendenti mill-assitenza tal-applikant għal ażil.
F’dan ir-rigward, huwa importanti li jiġi rrelevat li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 ma jirreferix espressament għas-sitwazzjoni ta’ applikant għal ażil li huwa dipendenti mill-assistenza ta’ persuna oħra. Min-naħa l-oħra, billi ntużaw, f’din id-dispożizzjoni, termini ġeneriċi bħal “il-persuna kkonċernata” sabiex tindika li din hija dipendenti mill-assistenza tal-“oħra” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni ta x’jifhem li kemm il-kunċett tal-“persuna kkonċernata” kif ukoll l-“oħra” jistgħu jirreferu għall-applikant għal ażil.
Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata bis-sempliċi fatt li, fit-tieni sentenza tal-Artikolu 15(1), dan l-istess leġiżlatur, billi uża t-termini “l-applikazzjoni għall-ażil tal-persuna kkonċernata” stabbilixxa, f’din id-dispożizzjoni speċifika, rabta bejn l-applikant għal ażil u t-termini “il-persuna kkonċernata”. Fil-fatt, huwa importanti li jiġi rrelevat f’dan ir-rigward li, fis-sentenza segwenti tal-istess paragrafu, l-applikant għal ażil u l-persuna l-oħra huma kkwalifikati bħala “persuni kkonċernati”.
L-imsemmija interpretazzjoni hija, min-naħa l-oħra, konformi mal-għan tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 343/2003, li jfittex, kif tistabbilixxi l-premessa 7 tiegħu, li jippermetti lill-Istati Membri li jgħaqqdu “membri ta’ familja” meta dan isir neċessarju għal raġunijiet umanitarji.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li l-għan tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 jintlaħaq kemm meta jkun l-applikant għal ażil li huwa dipendenti minn membru tal-familja tiegħu li jinsab fi Stat Membru differenti minn dak responsabbli fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, kif ukoll, kuntrarjament, meta jkun dan il-membru tal-familja li huwa dipendenti mill-assistenza tal-applikant.
Fl-istess sens, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 1560/2003, fil-limiti tal-kompetenzi ta’ implementazzjoni li jagħti r-Regolament Nru 343/2003, jippreċiża li t-termini “persuna kkonċernata” li jinsabu fl-Artikolu 15(2) ta’ dan l-aħħar regolament għandhom jinftiehmu li jinkludu wkoll sitwazzjoni ta’ dipendenza bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Fit-tieni lok, għandu jiġi ppreċiżat li, minkejja l-fatt li l-kunċett ta’ “membri tal-familja” fis-sens tal-Artikolu 2(i) tar-Regolament Nru 343/2003 ma jsemmix il-ħtint jew in-neputijiet tal-applikant għal ażil, l-Artikolu 15 tal-istess regolament għandu madankollu jiġi interpretat fis-sens li tali persuni huma koperti bit-termini “qarib ieħor” użati fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 15.
F’dan ir-rigward, qabelxejn għandu jiġi osservat li teżisti differenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-imsemmija termini tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 u li wħud minnhom, bħal pereżempju l-verżjoni Ingliża, jużaw termini oħra u iktar wiesgħa minn dawk użati fl-Artikolu 2(i) tal-istess regolament.
Sussegwentement, għandu jiġi rrelevat li, peress li r-Regolament Nru 343/2003 jinkludi, fl-Artikoli 6 sa 8 tiegħu, dispożizzjonijiet ta’ natura vinkolanti intiżi sabiex jippreżervaw l-unità tal-familji skont il-premessa 6 tiegħu, il-klawżola umanitarja, li tinsab fl-Artikolu 15, peress li għandha l-għan li tippermetti lill-Istati Membri li jidderogaw mill-kriterji ta’ tqassim tal-kompetenzi bejn l-Istati Membri sabiex jitħaffef il-proċess ta’ unifikazzjoni tal-membri ta’ familja meta dan ikun neċessarju għal raġunijiet umanitarji, għandha tkun tista’ tapplika għal sitwazzjonijiet li jmorru lil hinn minn dawk li huma s-suġġett tal-Artikoli 6 sa 8, anki meta dawn jikkonċernaw persuni li ma jaqgħux taħt id-definizzjoni ta’ “membri tal-familja” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 2(i).
Fid-dawl tal-għan umanitarju tiegħu, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 jiddelimita, abbażi ta’ kriterji ta’ dipendenza minħabba b’mod partikolari marda gravi jew diżabbiltà gravi, ċirku ta’ membri tal-familja tal-applikant għal ażil li huwa neċessarjament iktar wiesa’ minn dak stabbilit fl-Artikolu 2(i) ta’ dan l-istess regolament.
Meta r-rabtiet familjari jkunu eżistew fil-pajjiż ta’ oriġni, għandu jiġi vverifikat li l-applikant għal ażil jew il-persuna li jkollha rabtiet familjari miegħu effettivament ikollha bżonn ta’ assistenza u, skont il-każ, li dik il-persuna li għandha tiżgura l-assistenza lill-persuna l-oħra tkun f’pożizzjoni li tagħmel dan.
F’dawn il-kundizzjonijiet, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 huwa applikabbli meta r-raġunijiet umanitarji msemmija fih ikunu sodisfatti fil-konfront ta’ persuna dipendenti fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni li, mingħajr ma tkun membru tal-familja fis-sens tal-Artikolu 2(i) ta’ dan ir-regolament, ikollha rabtiet familjari mal-applikant għal ażil, li effettivament ikun f’pożizzjoni li joffrilha l-assistenza neċessarja skont l-Artikolu 11(4) tar-Regolament Nru 1560/2003.
Fit-tielet lok, għandu jiġi enfasizzat li, meta jkun hemm sitwazzjoni ta’ dipendenza suxxettibbli li tkun koperta mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003, kif interpretat fil-punti 33 sa 43 ta’ din is-sentenza, fejn il-persuni kkonċernati jinsabu fuq it-territorju ta’ Stat Membru differenti minn dak li huwa responsabbli fir-rigward tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tal-istess regolament, dan l-Istat Membru huwa, sakemm ir-rabtiet familjari jkunu eżistew fil-pajjiż ta’ oriġni, “normalment” obbligat iħalli lil dawn il-persuni flimkien.
Fir-rigward ta’ din l-aħħar kundizzjoni, huwa biżżejjed li jiġi ppreċiżat li mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fil-kawża prinċipali, ir-rabtiet familjari bejn l-applikant għal ażil u ħtintha kienu diġà jeżistu fil-pajjiż ta’ oriġni.
Fir-rigward b’mod iktar preċiż tal-obbligu li jitħallew “normalment” flimkien l-applikant għal ażil u l-membru tal-familja tiegħu l-“ieħor” fis-sens tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003, dan għandu jiġi mifhum fis-sens li Stat Membru ma jistax jidderoga minn dan l-obbligu li jħalli flimkien il-persuni kkonċernati ħlief jekk tali deroga hija ġġustifikata minħabba l-eżistenza ta’ sitwazzjoni eċċezzjonali. Issa, jaqbel li jiġi ppreċiżat li, fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju ma semmietx l-eżistenza ta’ tali sitwazzjoni eċċezzjonali.
Meta l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-imsemmi Artikolu 15(2) ikunu sodisfatti, l-Istat Membru li, għar-raġunijiet umanitarji msemmija, ikun obligat jieħu r-responsabbiltà ta’ applikant għal ażil, isir l-Istat Membru responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għal ażil.
F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom l-obbligu li jiżguraw li l-implementazzjoni tar-Regolament Nru 343/2003 hija effettwata b’mod li jiġi ggarantit aċċess effettiv għall-proċeduri ta’ determinazzjoni tal-kwalità ta’ refuġjat u li ma jiġix kompromess l-għan ta’ ħeffa fl-ipproċessar ta’ applikazzjoni għal ażil.
L-imsemmi għan ta’ ħeffa, li jirriżulta mill-premessa 4 tar-Regolament Nru 343/2003, għandu wkoll jiġi enfasizzat peress li jaqbel, fl-aħħar lok, li jiġi stabbiliti b’mod espliċitu, fir-rigward tat-tieni parti tal-ewwel domanda, ir-raġunijiet għalfejn, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, applikazzjoni tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 hija ġustifikata anki jekk l-“Istat Membru responsabbli” ma jkunx ippreżent rikors f’dan is-sens skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 15(1) ta’ dan l-istess regolament.
Sussegwentement, fir-rigward tal-argument ta’ diversi gvernijiet li ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom lill-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża, li jgħid li rikors tal-“Istat Membru responsabbli” huwa, f’kull każ, kundizzjoni
sine qua non
tal-applikazzjoni tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003, għandu jiġi ppreċiżat li din id-dispożizzjoni ma tinkludi, kuntrarjament għat-tieni sentenza tal-paragrafu 1 tal-istess artikolu, l-ebda riferiment għal “talba” li toriġina minn Stat Membru ieħor.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, meta l-applikant għal ażil u membru ieħor tal-familja tiegħu li jkunu flimkien fuq it-territorju ta’ Stat Membru ieħor differenti minn dak li huwa responsabbli fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 343/2003 ikunu wrew debitament l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza fis-sens tal-Artikolu 15(2) ta’ dan ir-regolament, l-awtoritajiet kompetenti ta’ dan l-Istat Membru ma jistgħux jinjoraw l-eżistenza ta’ din is-sitwazzjoni partikolari u l-preżentazzjoni ta’ talba bħal dik prevista fit-tieni sentenza tal-paragrafu 1 ta’ dan l-istess artikolu ssir mingħajr skop. F’dawn il-kundizzjonijiet, tali eżiġenza jkollha natura purament formali.
F’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, li huwa każ fejn il-membri tal-istess familja mhux iridu “[jinġabu] flimkien” fis-sens tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003, iżda għandhom “jitħallew” flimkien fl-Istat Membru fejn jinsabu, l-eżiġenza ta’ talba li toriġina mill-“Istat Membru responsabbli” tmur kontra l-obbligu ta’ ħeffa, peress li testendi inutilment il-proċedura ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli.
Konsegwentement, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 jista’ japplika anki jekk l-Istat Membru fejn l-applikazzjoni għal ażil tressqet ma jiġix mitlub f’dan is-sens mill-“Istat Membru responsabbli”.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003 għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, Stat Membru li ma huwiex responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għal ażil fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament isir responsabbli. Huwa l-Istat Membru li jsir l-Istat Membru responsabbli fis-sens tal-istess regolament li għandu jassumi l-obbligi li huma marbuta ma’ din ir-responsabbiltà. Huwa għandu jinforma lill-Istat Membru li qabel kien responsabbli. Din l-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 15(2) tapplika wkoll meta l-Istat Membru li kien responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-regolament ma jkunx ippreżenta talba skont it-tieni sentenza tal-paragrafu 1 tal-istess artikolu.
Fuq it-tieni domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok, fil-kuntest ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, li tingħata risposta għat-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 343/2003, tat-18 ta’ Frar 2003, li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex jiġi ddeterminat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, Stat Membru li ma huwiex responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għal ażil fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament isir responsabbli. Huwa l-Istat Membru li jsir l-Istat Membru responsabbli fis-sens tal-istess regolament li għandu jassumi l-obbligi li huma marbuta ma’ din ir-responsabbiltà. Huwa għandu jinforma lill-Istat Membru li qabel kien responsabbli. Din l-interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 15(2) tapplika wkoll meta l-Istat Membru li kien responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III tar-regolament ma jkunx ippreżenta talba skont it-tieni sentenza tal-paragrafu 1 tal-istess artikolu.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.