CELEX: 62007TJ0112
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq tal-proġetti li jirrigwardaw switchgear insulat bil-gass
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE
Tqassim tas-suq
Drittijiet tad-difiża
Prova tal-ksur
Ksur uniku u kontinwat
Multi
Gravità u tul tal-ksur
Effett dissważiv
Kooperazzjoni

Il-fatti li wasslu għall-kawża
A –
Ir-rikorrenti
Hitachi Ltd u s-sussidjarja tagħha, Hitachi Europe Ltd (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“impriża Hitachi”) huma
kumpanniji attivi f’diversi setturi industrijali, inkluż f’dak tas-switchgear iżolat bil-gass (iktar ’il quddiem “SIG”). Japan
AE Power Systems Corp. (iktar ’il quddiem “JAEPS”) hija kumpannija bi sħab ta’ Hitachi, Fuji Electric Systems Co. Ltd u Meidensha
Corp., li fl-1 ta’ Ottubru 2002 ħadet b’mod partikolari l-attivitajiet fis-settur tas-SIG tal-gruppi li tagħhom huma membri
l-azzjonisti tagħha.
B –
Il-prodotti kkonċernati
Is-SIG jintuża sabiex jiġi kkontrollat il-fluss ta’ enerġija fis-sistemi ta’ distribuzzjoni tal-elettriku. Dan huwa tagħmir
tqil tal-elettriku, li jintuża bħala komponent ewlieni għal substations għall-ġenerazzjoni tal-elettriku (turnkey). Is-SIG
jinbiegħu fid-dinja kollha bħala parti integrali minn substations tal-elettriku (turnkey) jew bħala partijiet individwali
qabel ma jiġu integrati f’tali substations.
C –
Il-proċedura amministrattiva
Fit-3 ta’ Marzu 2004, ABB Ltd indikat lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej l-eżistenza ta’ prattiki antikompetittivi
fis-settur tas-SIG, fil-kuntest ta’ talba orali għal immunità minn multi, skont l-Avviż tal-Kummissjoni, tad-19 ta’ Frar 2002,
dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2,
p. 155, iktar ’il quddiem l-“avviż dwar il-kooperazzjoni”).
It-talba għal immunità minn multi mressqa minn ABB ġiet ikkompletata permezz ta’ osservazzjonijiet orali u provi dokumentarji.
Fl-24 ta’ April 2004, hija waslet għal deċiżjoni tal-Kummissjoni li tat immunità taħt kundizzjonijiet lil ABB.
Abbażi tad-dikjarazzjonijiet ta’ ABB, il-Kummissjoni fetħet investigazzjoni u wettqet, fil-11 u fit-12 ta’ Mejju 2004, spezzjonijiet
fil-bini ta’ diversi kumpanniji attivi fis-settur tas-SIG.
Fl-20 ta’ April 2006, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li ġiet innotifikata lil 20 kumpannija fosthom,
b’mod partikolari, lir-rikorrenti. Il-Kummissjoni pproċediet għas-smigħ tal-kumpanniji li lilhom intbagħtet id-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet, fit-18 u fid-19 ta’ Lulju 2006.
D –
Id-deċiżjoni kkontestata
Fl-24 ta’ Jannar 2007, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2006) 6762 finali, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u
l-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE (Każ COMP/F/38.899 – Switchgear iżolat bil-gass) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
Fil-premessi 113 sa 123 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li d-diversi impriżi li pparteċipaw fl-akkordju
kienu kkoordinaw l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fuq livell dinji, bl-eċċezzjoni ta’ ċerti swieq, skont regoli miftiehma,
bil-għan b’mod partikolari li jżommu kwoti li jirriflettu fil-parti l-kbira l-ishma tas-suq storiċi stmati tagħhom. Hija ppreċiżat
li l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG twettqet abbażi ta’ kwota konġunta “Ġappuniża” u ta’ kwota konġunta “Ewropea” li kellhom
imbagħad jinqasmu bejniethom rispettivament mill-produtturi Ġappuniżi u mill-produtturi Ewropej. Ftehim iffirmat fi Vjenna
fil-15 ta’ April 1988 (iktar ’il quddiem il-“Ftehim GQ”) kien jistabbilixxi regoli li jippermettu l-allokazzjoni tal-proġetti
ta’ SIG kemm lill-produtturi Ġappuniżi, kif ukoll lill-produtturi Ewropej, u li l-valur tagħhom jiġi imputat fuq il-kwota
korrispondenti. Barra minn dan, fil-premessi 124 sa 132 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreċiżat li d-diversi impriżi
li pparteċipaw fl-akkordju kienu kkonkludew arranġament mhux bil-miktub (iktar ’il quddiem l-“arranġament komuni”), li bis-saħħa
tiegħu l-proġetti ta’ SIG fil-Ġappun, minn naħa, u fil-pajjiżi tal-membri tal-akkordju Ewropej, min-naħa l-oħra, indikati
konġuntament bħala l-“pajjiżi kostrutturi” tal-proġetti ta’ SIG, kienu rriżervati rispettivament għall-membri Ġappuniżi u
għall-membri Ewropej tal-kartell. Il-proġetti ta’ SIG fil-“pajjiżi kostrutturi” ma kinux suġġetti għal skambji ta’ informazzjoni
bejn iż-żewġ gruppi u ma kinux imputati fuq il-kwoti rispettivi.
Il-Ftehim GQ kien jinkludi wkoll regoli dwar l-iskambju tal-informazzjoni neċessarja għall-funzjonament tal-kartell bejn iż-żewġ
gruppi ta’ produtturi, li kien żgurat b’mod partikolari mis-segretarji tal-imsemmija gruppi, dwar il-manipulazzjoni tas-sejħiet
għal offerti kkonċernati u dwar l-iffissar tal-prezzijiet għall-proġetti ta’ SIG li ma setgħux jiġu allokati. Skont it-termini
tal-Anness 2 tiegħu, il-Ftehim GQ kien japplika għad-dinja kollha, bl-eċċezzjoni tal-Istati Uniti, tal-Kanada, tal-Ġappun
u ta’ 17-il pajjiż tal-Ewropa tal-Punent. Barra minn dan, bis-saħħa tal-arranġament komuni, il-proġetti ta’ SIG fil-pajjiżi
Ewropej minbarra l-“pajjiżi kostrutturi” kienu wkoll irriżervati għall-grupp Ewropew, peress li l-produtturi Ġappuniżi kienu
impenjaw irwieħhom li ma jressqux offerti għall-proġetti ta’ SIG fl-Ewropa.
Skont il-Kummissjoni, it-tqassim ta’ proġetti ta’ SIG bejn il-produtturi Ewropej kien irregolat minn ftehim iffirmat ukoll
fi Vjenna, fil-15 ta’ April 1988, u intitolat “E-Group Operation Agreement for GQ Agreement” (Ftehim tal-Grupp E għall-implementazzjoni
tal-Ftehim GQ, iktar ’il quddiem il-“Ftehim EQ”). Hija indikat li l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fl-Ewropa kienet issegwi
l-istess regoli u proċeduri bħal dawk li jirregolaw l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG f’pajjiżi oħra. B’mod partikolari,
il-proġetti ta’ SIG fl-Ewropa kellhom ukoll jiġu nnotifikati, elenkati, allokati, irranġati jew kellhom jingħataw limitu minimu
ta’ prezz.
Abbażi tal-konstatazzjonijiet fattwali u tal-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi mwettqa fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni
kkonstatat li l-impriżi implikati kienu kisru l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar
’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”) u imponiet fuqhom multi li l-ammont tagħhom ġie kkalkolat skont il-metodoloġija esposta fil-Linji
ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat
KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171, iktar’il quddiem il-“Linji gwida għall-kalkolu tal-multi”),
kif ukoll fl-avviż dwar il-kooperazzjoni.
Fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat, l-ewwel nett li, Hitachi kienet ipparteċipat fil-ksur
matul il-perijodu mill-15 ta’ April 1988 sal-31 ta’ Diċembru 1999 u mit-2 ta’ Lulju 2002 sal-11 ta’ Mejju 2004, it-tieni nett,
li Hitachi Europe kienet ipparteċipat fil-ksur matul il-perijodu mill-15 ta’ April 1988 sal-31 ta’ Diċembru 1999 u mit-2 ta’
Lulju sat-30 ta’ Settembru 2002 u, it-tielet nett, li JAEPS kienet ipparteċipat fil-ksur matul il-perijodu mill-1 ta’ Ottubru 2002
sal-11 ta’ Mejju 2004.
Għall-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, ġiet imposta fuq Hitachi, fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata,
multa li tammonta għal EUR 50 400 000, li minnhom EUR 48 375 000 għandhom jitħallsu
in solidum
ma’ Hitachi Europe. Bl-istess mod, fl-istess artikolu, fuq JAEPS ġiet imposta multa ta’ EUR 1 350 000 li għandha titħallas
in solidum
ma’ Hitachi, ma’ Fuji Electric Holdings Co. Ltd u ma’ Fuji Electric Systems (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, “Fuji”).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza (li issa saret il-Qorti Ġenerali) fis-17 ta’ April 2007,
ir-rikorrenti ressqu l-kawża preżenti. Ir-risposta u r-replika ġew ippreżentati fit-13 ta’ Awwissu u fil-21 ta’ Novembru 2007.
Il-proċedura bil-miktub ingħalqet fl-10 ta’ Jannar 2008 bil-preżentata tal-kontroreplika.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, fit-22 ta’ Settembru 2009 il-Qorti Ġenerali (It-Tieni Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura
orali. Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti
Ġenerali, hija talbet lill-Kummissjoni sabiex tipproduċi ċerti dokumenti u talbet lill-partijiet biex iressqu l-osservazzjonijiet
tagħhom dwar ir-rilevanza ta’ dawn l-istess dokumenti fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq il-ksur tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl.
Il-Qorti Ġenerali għamlet ukoll mistoqsija bil-miktub lill-Kummissjoni, fejn stednitha tweġibha matul is-seduta.
Bi tweġiba għall-istedina tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni kkomunikat id-dokumenti kkonċernati fis-26 ta’ Ottubru 2009.
Ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dawn id-dokumenti fit-18 ta’ Novembru 2009. Il-Kummissjoni wieġbet
għall-osservazzjonijiet tar-rikorrenti fit-3 ta’ Diċembru 2009.
It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet bil-miktub u orali magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu
matul is-seduta tat-8 ta’ Diċembru 2009.
B’digriet tas-26 ta’ Marzu 2010, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li terġa’ tiftaħ il-proċedura orali. Fid-29 ta’ Marzu 2010, fil-kuntest
tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura, hija stiednet lill-Kummissjoni
biex tipproduċi diversi dokumenti.
Billi l-Kummissjoni sostniet li ċerti dokumenti kkonċernati ma setgħux jiġu kkomunikati minħabba l-protezzjoni mogħtija fil-kuntest
tal-programm ta’ klemenza, il-Qorti Ġenerali, b’digriet tal-11 ta’ Ġunju 2010, ordnat lill-Kummissjoni biex tipproduċihom
fil-kuntest tal-miżuri istruttorji previsti fl-Artikolu 65 tar-Regoli tal-Proċedura u stabbiliet il-modalitajiet biex dawn
jiġu kkonsultati mir-rikorrenti. Il-Kummissjoni ssodisfat din il-miżura istruttorja fit-termini mogħtija.
Il-proċedura orali ngħalqet fis-27 ta’ Lulju 2010.
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn tirrigwardahom u konsegwentement tannulla l-multi li ġew imposti fuqhom;
–        sussidjarjament, tannulla l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jirrigwardahom;
–        iktar sussidjarjament, tannulla jew tnaqqas il-multi li ġew imposti fuqhom;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors bħala infondat;
–        tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt
Insostenn tar-rikors tagħhom, ir-rikorrenti jinvokaw ħames motivi. L-ewwel wieħed huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni
kisret id-drittijiet tad-difiża tagħhom. It-tieni huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza
tal-arranġament komuni jew tal-ksur li rriżulta minnu. It-tielet huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx
l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwat. Ir-raba’ huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni wettqet xi żbalji fil-kalkolu
tal-multi li ġew imposti fuqhom. Il-ħames huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni kkalkolat il-multi tagħhom skont
metodu li jikser il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-motivi mqajma mir-rikorrenti.
Qabel xejn għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ma ppreċiżawx liema mill-motivi tagħhom ġew invokati insostenn tad-diversi
talbiet imressqa minnhom. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat, l-ewwel nett, li l-ewwel, it-tieni u t-tielet motivi ġew
invokati mir-rikorrenti insostenn tat-talba prinċipali tagħhom. Fil-fatt, jekk jintlaqa’ wieħed minn dawn il-motivi, ikun
hemm lok li jiġu annullati kemm l-Artikolu 1 kif ukoll l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jirrigwardaw lir-rikorrenti.
It-tieni nett, għandu jiġi kkunsidrat li r-raba’ u l-ħames motivi ġew invokati mir-rikorrenti insostenn tat-talba sussidjarja
tagħhom, peress li dawn jirrigwardaw id-determinazzjoni tal-ammont tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti. Fl-aħħar nett, għandu
jiġi osservat li r-rikorrenti ma invokaw l-ebda motiv awtonomu insostenn tat-talba iktar sussidjarja tagħhom.
A –
Fuq it-talba prinċipali sabiex id-deċiżjoni kkontestata tiġi annullata sa fejn din tirrigwarda lir-rikorrenti
1.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti
a)     L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tagħhom, peress li hija ma kkomunikatilhomx l-elementi
kollha rilevanti inklużi fil-fajl tagħha.
Fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel motiv, fir-rigward tal-provi inkriminanti, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma
kkomunikatilhomx l-osservazzjonijiet ta’ Fuji li kienu ppreżentati fil-21 ta’ Novembru 2006, li allegatament jikkonfermaw
ir-
ratio
tal-arranġament komuni u r-raġunijiet ekonomiċi speċifiċi għal Fuji li jispjegaw l-assenza tagħha mis-suq Ewropew tal-proġetti
ta’ SIG. Issa, fid-dawl tal-valur probatorju li l-Kummissjoni attribwiet lill-elementi prodotti minn Fuji fir-rigward tal-eżistenza
tal-arranġament komuni, huwa ferm probabbli li l-proċedura amministrattiva seta’ jkollha eżitu differenti li kieku l-osservazzjonijiet
inkwistjoni ġew ikkomunikati.
Fil-kuntest tat-tieni parti tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti jsostnu li d-drittijiet tad-difiża tagħhom inkisru minħabba n-nuqqas
ta’ komunikazzjoni tal-elementi li jiskaġunaw li ġejjin:
–        il-ftehim intitolat “General Rules for GE Agreement” (iktar ’il quddiem il-“Ftehim GE”) kif ukoll l-osservazzjonijiet tal-impriżi
l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju dwar dan il-ftehim; dawn l-elementi huma rilevanti fir-rigward tal-prova tal-eżistenza ta’
akkordju Ewropew, fis-settur tal-proġetti ta’ SIG, preċedenti għall-Ftehim GQ;
–        l-osservazzjonijiet tal-impriżi l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju li jikkontestaw il-kredibbiltà tat-testimonjanza ta’ H.,
ippreżentata lill-Kummissjoni minn Fuji, dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni, li jistgħu jivvizzjaw il-provi l-oħra prodotti
minn Fuji fir-rigward tal-eżistenza tal-arranġament komuni;
–        it-testimonjanzi tal-impriżi l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju dwar l-ineżistenza tal-arranġament komuni u, b’mod partikolari,
it-testimonjanzi ppreżentati minn Siemens AG fis-7 ta’ Awwissu 2006, li jistgħu jikkontestaw il-plawżibbiltà tal-argument
tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza tal-imsemmi arranġament;
–        l-osservazzjonijiet tal-impriżi Ġappuniżi l-oħra dwar il-parteċipazzjoni allegata tagħhom fil-proġetti Ewropej imsemmija fil-premessa 164
tad-deċiżjoni kkontestata, li jistgħu jistabbilixxu li l-impriżi Ġappuniżi qatt ma pparteċipaw fid-diskussjonijiet dwar dawn
il-proġetti;
–        id-dikjarazzjonijiet ta’ S. tal-15 ta’ Settembru 2006, ippreżentati minn Areva, dwar l-isfaxxar tal-akkordju fl-1999 li minnhom
jirriżulta li l-istruttura tal-akkordju stabbilita mill-2002 kienet differenti minn dik tal-akkordju preċedenti.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża jeżiġi li l-persuna kkonċernata, matul il-proċedura amministrattiva, tingħata l-opportunità
li tesponi b’mod utli l-opinjoni tagħha fuq ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti u taċ-ċirkustanzi allegati kif ukoll fuq id-dokumenti
kkonstatati mill-Kummissjoni insostenn tal-allegazzjoni tagħha dwar l-eżistenza ta’ ksur tat-Trattat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 66).
Korollarju tal-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża, id-dritt ta’ aċċess għall-fajl jimplika li l-Kummissjoni għandha
tagħti lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li twettaq eżami tad-dokumenti kollha inklużi fil-fajl tal-investigazzjoni li
jistgħu jkunu rilevanti għad-difiża tagħha. Dawn jinkludu kemm id-dokumenti inkriminanti kif ukoll dawk li jiskaġunaw, ħlief
għas-sigrieti kummerċjali tal-impriżi l-oħra, għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni u għal informazzjoni kunfidenzjali oħra
(sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 30 iktar ’il fuq, punt 68).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li huwa biss fil-bidu tal-fażi amministrattiva kontradittorja li l-impriża kkonċernata
hija informata, permezz tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, bl-elementi essenzjali kollha li l-Kummissjoni tibbaża ruħha
fuqhom f’dan l-istadju tal-proċedura, u li din l-impriża għandha dritt ta’ aċċess għall-fajl sabiex jiġi ggarantit l-eżerċizzju
effettiv tad-drittijiet tad-difiża tagħha. Konsegwentement, it-tweġiba tal-impriżi l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet ma hijiex, bħala prinċipju, inkluża fid-dokumenti kollha tal-fajl tal-investigazzjoni li jistgħu jiġu kkonsultati
mill-partijiet (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il‑Kummissjoni, T‑161/05, Ġabra p. II‑3555,
punt 163).
Madankollu, jekk il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuq silta minn tweġiba għal dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
jew fuq dokument anness ma’ tali tweġiba, sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur fi proċedura skont l-Artikolu 81(1) KE,
l-impriżi l-oħra involuti f’din il-proċedura għandhom jitqiegħdu f’pożizzjoni li jressqu l-argumenti tagħhom fuq din il-prova.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-silta inkwistjoni minn tweġiba għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jew id-dokument anness ma’
din it-tweġiba, fil-fatt tikkostitwixxi element inkriminanti kontra d-diversi impriżi li ħadu sehem fil-ksur (ara s-sentenza
Hoechst vs Il‑Kummissjoni, punt 32 iktar ’il fuq, punt 164 u l‑ġurisprudenza ċċitata). Il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il
fuq hija applikabbli, b’analoġija, għall-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
B’analoġija, jekk silta minn tweġiba għal dikjarazzjoni tal-oġġezzjonjiet, jew dokument anness ma’ tali tweġiba, tista’ tkun
rilevanti għad-difiża ta’ impriża billi tippermetti lil din tal-aħħar tinvoka elementi li jikkontradixxu l-konstatazzjonijiet
magħmula f’dan l-istadju mill-Kummissjoni, din tkun prova li tiskaġuna. F’dan il-każ, l-impriża kkonċernata għandha titqiegħed
f’pożizzjoni li twettaq eżami tas-silta jew tad-dokument inkwistjoni u li tressaq l-argumenti tagħha dwarhom.
Madankollu, is-sempliċi fatt li impriżi oħra invokaw l-istess argumenti bħall-impriża kkonċernata u li, skont il-każ, użaw
iktar riżorsi għad-difiża tagħhom ma huwiex biżżejjed sabiex dawn l-argumenti jiġu kkunsidrati bħala provi li jiskaġunaw (ara,
f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-27 ta’ Settembru 2006, Jungbunzlauer vs Il‑Kummissjoni, T‑43/02, Ġabra
p. II‑3435, punti 353 u 355).
Fir-rigward tal-konsegwenzi ta’ aċċess għal fajl fejn ma jiġux osservati dawn ir-regoli, in-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’
dokument li fuqu bbażat ruħha l-Kummissjoni sabiex tinkrimina impriża jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża biss jekk
l-impriża kkonċernata turi li r-riżultat li waslet għalih il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha kien ikun differenti li kieku
d-dokument li ma ġiex ikkomunikat ma kellux jiġi kkunsidrat bħala prova inkriminanti (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 30 iktar ’il fuq, punti 71 u 73).
Fir-rigward tan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ dokument li jiskaġuna, l-impriża kkonċernata għandha biss tistabbilixxi li n-nuqqas
ta’ żvelar tiegħu seta’ jinfluwenza, għad-dannu tagħha, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni.
Huwa biżżejjed li l-impriża turi li hija setgħet tuża l-imsemmi dokument li jiskaġuna għad-difiża tagħha, fis-sens li, kieku
hija setgħet tagħmel użu minn tali dokument matul il-proċedura amministrattiva, hija kienet tkun tista’ tinvoka provi li ma
kinux jaqblu mal-konstatazzjonijiet magħmula f’dan l-istadju mill-Kummissjoni u għalhekk, b’xi mod, hija kienet tkun tista’
tinfluwenza l-evalwazzjonijiet li għamlet din tal-aħħar fid-deċiżjoni, għall-inqas f’dak li jikkonċerna l-gravità u t-tul
tal-aġir li kienet akkużata bih, u, għalhekk, il-livell tal-multa, (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 30 iktar ’il fuq, punti 74 u 75).
Il-possibbiltà li dokument li ma ġiex żvelat seta’ influwenza l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni
tista’ tiġi stabbilita biss wara eżami provviżorju ta’ ċerti provi li juri li d-dokumenti mhux żvelati seta’ kellhom – fil-konfront
ta’ dawn il-provi – importanza li ma kienx missha ġiet injorata (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 30 iktar ’il fuq, punt 76).
–       Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegat nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-provi inkriminanti
Il-Kummissjoni tammetti li hija ma setgħetx tuża l-osservazzjonijiet ta’ Fuji tal-21 ta’ Novembru 2006 bħala bażi għall-ilmenti
kkontestati lir-rikorrenti fid-deċiżjoni kkontestata, imma tikkontesta li tabilħaqq invokathom bħala provi inkriminanti.
Madankollu, għandu jiġi osservat li, kif isostnu r-rikorrenti, il-Kummissjoni semmiet l-osservazzjonijiet ta’ Fuji tal-21
ta’ Novembru 2006 fil-premessi 125 u 255 tad-deċiżjoni kkontestata biex tikkorrobora l-eżistenza tal-arranġament komuni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżitu ta’ din il-parti jiddependi fuq ir-riżultat tal-eżami tal-argumenti relatati mal-prova tal-eżistenza
tal-arranġament komuni, imressqa mir-rikorrenti fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tieni motiv. Fil-fatt, jekk jiġi kkonstatat
li l-eżistenza tal-imsemmi arranġament ġiet stabbilita kif titlob il-liġi anki wara li l-osservazzjonijiet ta’ Fuji tal-21
ta’ Novembru 2006 ġew skartati bħala prova inkriminanti, ikun hemm lok li din il-parti tiġi miċħuda. Min-naħa l-oħra, jekk
jiġi kkonstatat li l-imsemmija osservazzjonijiet jikkostitwixxu element neċessarju li jsostni l-konstazzjonijiet magħmula
fid-deċiżjoni kkontestata dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni, din il-parti jkollha tintlaqa’.
–       Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegat nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-provi li jiskaġunaw
L-ewwel nett, huwa paċifiku bejn il-partijiet li l-Ftehim GE ġie kkomunikat lir-rikorrenti. Fil-fatt, ir-rikorrenti jillimitaw
irwieħhom li jsostnu li huma kellhom biss terminu ferm qasir sabiex jistudjawh, madankollu mingħajr ma jippreċiżaw sa liema
punt dan il-fatt għamel id-difiża tagħhom iktar diffiċli. Barra minn hekk, fl-osservazzjonijiet tagħhom tat-18 ta’ Novembru 2009,
ir-rikorrenti jammettu li huma kellhom l-okkażjoni li jressqu l-argumenti tagħhom dwar l-imsemmi ftehim u li huma tabilħaqq
ibbenefikaw minn din l-opportunità. Għaldaqstant, l-argument tagħhom dwar dan il-ftehim ma jistax jintlaqa’.
It-tieni nett, fir-rigward tal-osservazzjonijiet dwar il-Ftehim GE tal-impriżi l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju, ir-rikorrenti
jispjegaw, fl-osservazzjonijiet tagħhom tat-18 ta’ Novembru 2009, li Toshiba Corp. u Mitsubishi Electric System Corp. (iktar
’il quddiem “Melco”) irrikonoxxew ukoll il-valur tal-imsemmi ftehim bħala element li jiskaġuna, għall-istess raġunijiet bħal
dawk ippreżentati mir-rikorrenti lill-Kummissjoni. B’hekk, kull ma għamlu r-rikorrenti huwa li affermaw li Toshiba u Melco
invokaw l-istess argumenti bħalhom, li jimplika li l-osservazzjonijiet ta’ Toshiba u ta’ Melco ma jistgħux jiġu kkunsidrati
bħala element li jiskaġuna.
It-tielet nett, l-istess konstatazzjoni tapplika għall-osservazzjonijiet tal-impriżi l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju li
jikkontestaw il-kredibbiltà tat-testimonjanza ta’ H. dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni. Fil-fatt, fl-osservazzjonijiet
tagħhom tat-18 ta’ Novembru 2009, ir-rikorrenti jindikaw li Toshiba u Melco wkoll ikkritikaw il-valur probatorju tal-imsemmija
testimonjanza, għall-istess raġunijiet ippreżentati lill-Kummissjoni.
Ir-raba’ nett, l-osservazzjonijiet u t-testimonjanzi ppreżentati minn Melco u minn Siemens kif ukoll it-testimonjanzi ppreżentati
minn Fuji jsemmu l-eżistenza ta’ barrieri għad-dħul “għoljin” fis-suq Ewropew u l-fatt li dan kien “matur”, li kienu jagħmlu
l-penetrazzjoni tiegħu mill-produtturi Ġappuniżi diffiċli, jekk mhux impossibbli. Barra minn hekk, Siemens u Melco, kif ukoll
l-impjegati tagħhom, ikkontestaw b’mod espliċitu l-eżistenza tal-arranġament komuni jew tad-diskussjonijiet relatati miegħu,
u t-testimonjanza ta’ T. ippreżentata minn Siemens tirreferi għall-fatt li l-akkordju bbażat fuq il-Ftehim GQ kien iffokat
fuq il-Lvant Nofsani u ma kienx japplika għall-Ewropa.
Madankollu, minn naħa, ir-rikorrenti ma kkontestawx l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li t-testimonjanzi tal-impjegati ta’ Fuji
ġew ikkomunikati lilhom. Konsegwentement, l-ebda ksur tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl ma jista’ jiġi kkonstatat fir-rigward
ta’ dawn l-elementi.
Min-naħa l-oħra, fit-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti invokaw l-istess argumenti bħal
dawk esposti fil-punt 45 iktar ’il fuq, li jimplika li l-osservazzjonijiet ta’ Melco u ta’ Siemens ma jistgħux jiġu kkunsidrati
bħala elementi li jiskaġunaw li l-komunikazzjoni tagħhom setgħet tinfluwenza l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni
kkontestata.
L-istess konklużjoni tista’ tiġi applikata fir-rigward tat-testimonjanzi tal-impjegati ta’ Melco u ta’ dawk tal-impjegati
ta’ Siemens, peress li t-testimonjanzi bil-miktub tal-impjegati ta’ kumpannija, redatti taħt il-kontroll ta’ din tal-aħħar
u ppreżentati minnha għad-difiża tagħha fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva mmexxija mill-Kummissjoni, bħala prinċipju,
ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala elementi differenti u indipendenti mid-dikjarazzjonijiet ta’ din l-istess kumpannija.
Fil-fatt, ġeneralment, il-pożizzjoni ta’ kumpannija fir-rigward tar-realtà tal-fatti li qed tiġi akkużata bihom mill-Kummissjoni
hija bbażata, l-ewwel nett, fuq dak li jkunu jafu u fuq l-opinjonijiet tal-impjegati u tad-diriġenti tagħha.
Sa fejn ir-rikorrenti jsostnu li t-testimonjanzi tal-impjegati ta’ Siemens iqiegħdu f’dubju l-allegazzjoni tal-Kummissjoni
li l-produtturi Ewropej ma kkontestawx l-eżistenza tal-arranġament komuni, għandu jiġi osservat li ma huwiex stabbilit li
l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq tali allegazzjoni ġenerali fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew fi stadju sussegwenti.
F’dan ir-rigward, l-iktar l-iktar, mill-premessa 125 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkonstatat li l-eżistenza
tal-imsemmi arranġament ma ġietx ikkontestata minn Alstom u minn Areva u ma ġietx ikkontestata bil-miftuħ mill-impriża li
tappartjeni lill-grupp li tagħmel parti minnu VA TECH Transmission & Distribution GmbH & Co. KEG (iktar ’il quddiem “VA TECH”).
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma ppreċiżatx x’kienet il-pożizzjoni ta’ Siemens jew dik tal-produtturi Ewropej inġenerali.
Għaldaqstant, l-argument tar-rikorrenti ma huwiex ikkorroborat mill-fatti. Barra minn hekk, il-pożizzjoni tal-produtturi Ewropej
fir-rigward tal-eżistenza tal-arranġament komuni u tar-rilevanza ta’ dan l-element se tiġi diskussa fil-punti 197 sa 203 iktar
’il quddiem.
Il-ħames nett, bi tweġiba għat-talba tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-osservazzjonijiet tal-impriżi Ġappuniżi l-oħra dwar
l-allegata parteċipazzjoni tagħhom fil-proġetti ta’ SIG fiż-Żona Ekonomika Ewropa (ŻEE) imsemmija fil-premessa 164 tad-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni pproduċiet silta mit-tweġiba ta’ Melco għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li minnha jirriżulta
li Melco tikkontesta li pparteċipat fit-tqassim ta’ tali proġetti.
Madankollu, fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, Melco llimitat ruħha li tadotta l-istess pożizzjoni
bħal dik tar-rikorrenti, ħaġa li dawn tal-aħħar jammettu fl-osservazzjonijiet tagħhom tat-18 ta’ Novembru 2009. Konsegwentement,
is-silta mit-tweġiba ta’ Melco għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma tikkostitwixxix element li jiskaġuna li l-komunikazzjoni
tiegħu setgħet tinfluwenza l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata.
Is-sitt nett, mid-dikjarazzjonijiet ta’ S. tal-15 ta’ Settembru 2006 jirriżulta li dan tal-aħħar kien jikkunsidra, minn naħa,
li l-akkordju ġie tterminat wara li Siemens interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fih fl-1999 u, min-naħa l-oħra, li l-akkordju
stabbilit mill-2002 kien fundamentalment differenti minn dak li kien jeżisti sal-1999.
Issa, fit-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti ressqu l-istess argumenti biex jikkontestaw
l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwat. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl ta’ dak li ġie spjegat fil-punt 48 iktar ’il fuq
fir-rigward tal-kwalifika tat-testimonjanzi tal-impjegati ta’ kumpannija, hemm lok li jiġi kkunsidrat li d-dikjarazzjonijiet
ta’ S. lanqas ma jikkostitwixxu element li jiskaġuna li l-komunikazzjoni tiegħu setgħet tinfluwenza l-iżvolġiment tal-proċedura
u l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, it-tieni parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda.
2.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza tal-arranġament komuni jew dik tal-ksur
li rriżulta minnu
Fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tieni motiv, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma stabbilietx kif titlob il-liġi l-eżistenza
tal-arranġament komuni u josservaw li hija ma għamlitx ħilitha sabiex tneħħi kull dubju li kien inqala’ fil-kuntest ta’ investigazzjoni
indipendenti. Huma jikkunsidraw li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni kellha taċċetta l-ispjegazzjoni alternattiva tal-fatti mogħtija
minnhom. Fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni motiv, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma stabbilietx li l-arranġament
komuni kien jikkostitwixxi ftehim restrittiv jew prattika miftiehma.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
a)     Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilietx l-eżistenza tal-arranġament komuni
Skont il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni għandha tipproduċi l-prova tal-ksur li hija tkun ikkonstatat u għandha tistabbilixxi
l-provi li jistgħu juru, kif titlob il-liġi, l-eżistenza tal-fatti li jikkostitwixxu ksur (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali,
tas-27 ta’ Settembru 2006, Dresdner Bank
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑44/02 OP, T‑54/02 OP, T‑56/02 OP, T‑60/02 OP u T‑61/02 OP, Ġabra p. II‑3567, punt 59 u l-ġurisprudenza
ċċitata).
F’dan il-kuntest, l-eżistenza ta’ dubju f’moħħ il-qorti għandha tibbenefika lill-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata
ksur. Għaldaqstant, il-qorti ma tistax tikkonkludi li l-Kummissjoni wriet l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni kif titlob il-liġi
jekk jibqa’ dubju f’moħħ il-qorti dwar din il-kwistjoni, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni
li timponi multa (sentenza Dresdner Bank
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punt 60).
Fil-fatt, f’din l-aħħar sitwazzjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, hekk kif
jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 6(2) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet
Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, li tagħmel parti mid-drittijiet fundamentali li jikkostitwixxu l-prinċipji
ġenerali tad-dritt Komunitarju. Fid-dawl tan-natura tal-ksur inkwistjoni kif ukoll tan-natura u tal-grad ta’ severità tas-sanzjonijiet
konnessi miegħu, il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza japplika b’mod partikolari għall-proċeduri relatati ma’ ksur tar-regoli
ta’ kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi jew għal pagamenti ta’ penalità
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dresdner Bank
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, huwa neċessarju li l-Kummissjoni ssemmi provi preċiżi u li jaqblu sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-ksur.
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li kull prova prodotta mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji
fir-rigward ta’ kull element tal-ksur. Huwa biżżejjed li s-serje ta’ indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwati globalment,
jissodisfaw dan ir-rekwiżit (ara s-sentenza Dresdner Bank
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punti 62 u 63 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, meta jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li huwa magħruf li l-ftehim antikompetittivi huma pprojbiti, ma jistax
jiġi mistenni li l-Kummissjoni tipproduċi dokumenti li juru b’mod espliċitu li sar kuntatt bejn l-operaturi kkonċernati. L-elementi
frammentarji u mhux relatati ma’ xulxin li l-Kummissjoni jista’ jkollha għandhom, f’kull każ, ikunu jistgħu jiġu kkompletati
minn deduzzjonijiet li jippermettu l-kostruzzjoni mill-ġdid taċ-ċirkustanzi rilevanti. L-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim
antikompetittiv tista’ għalhekk tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji li, meta kkunsidrati f’daqqa,
jistgħu jikkostitwixxu, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni oħra koerenti, il-prova ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (ara s-sentenza
Dresdner Bank
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punti 64 u 65, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, meta l-Kummissjoni tibbaża ruħha biss fuq l-aġir tal-impriżi inkwistjoni fis-suq sabiex tikkonstata l-eżistenza
ta’ ksur, huwa biżżejjed li dawn tal-aħħar juru l-eżistenza ta’ ċirkustanzi li jitfgħu dawl differenti fuq il-fatti kif stabbiliti
mill-Kummissjoni u li jippermettu għalhekk li tingħata spjegazzjoni plawżibbli tal-fatti differenti minn dik adottata mill-Kummissjoni
sabiex tikkonkludi li jeżisti ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni Komunitarji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali,
tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 186 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikkorenti, din ir-regola ma hijiex applikabbli għall-każijiet kollha fejn il-ksur ġie stabbilit
biss permezz ta’ provi mhux dokumentarji.
Fil-fatt, fir-rigward tal-provi li jistgħu jiġu invokati biex ikun stabbilit ksur tal-Artikolu 81 KE, il-prinċipju dominanti
fid-dritt Komunitarju huwa dak tal-produzzjoni libera tal-provi (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, Dalmine
vs Il‑Kummissjoni, T‑50/00, Ġabra p. II‑2395, punt 72). Il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq hija applikabbli, b’analoġija
,
għall-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE.
Konsegwentement, għalkemm in-nuqqas ta’ provi dokumentarji jista’ jkun rilevanti fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tas-serje
ta’ indizji invokati mill-Kummissjoni, ikkunsidrat waħdu, dan in-nuqqas ma għandux bħala konsegwenza li jippermetti li l-impriża
kkonċernata tqiegħed f’dubju l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni billi tagħti spjegazzjoni alternattiva tal-fatti. Dan huwa
biss il-każ meta l-provi prodotti mill-Kummissjoni ma jippermettux li l-eżistenza tal-ksur tiġi stabbilita b’mod ċar u mingħajr
ma tkun neċessarja interpretazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-12 ta’ Settembru 2007, Coats
Holdings u Coats vs Il‑Kummissjoni, T‑36/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 74).
Għall-istess raġuni, anki fin-nuqqas ta’ provi dokumentarji, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata twettaq investigazzjonijiet
indipendenti biex tivverifika l-fatti.
Barra minn hekk, l-ebda dispożizzjoni u l-ebda prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju ma jipprojbixxu lill-Kummissjoni milli
tinqeda b’dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħra li huma akkużati li pparteċipaw fl-akkordju sabiex tużahom kontra impriża oħra.
Kieku dan ma kienx il-każ, l-oneru tal-prova ta’ aġir li jmur kontra l-Artikolu 81 KE, li jaqa’ fuq il-Kummissjoni, ikun insostenibbli
u inkompatibbli mal-missjoni tagħha ta’ sorveljanza tal-applikazzjoni tajba ta’ dawn id-dispożizzjonijiet (sentenza JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 192). Il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq hija applikabbli, b’analoġija,
għall-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE.
Madankollu, id-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata li ħadet sehem f’akkordju, li l-eżattezza tagħha hija kkontestata minn diversi
impriżi oħra kkonċernati, ma tistax titqies li tikkostitwixxi prova suffiċjenti tal-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawn
tal-aħħar mingħajr ma tiġi sostnuta minn provi oħra billi l-grad ta’ korroborazzjoni meħtieġ jista’ jkun inqas, minħabba l-affidabbiltà
tad-dikjarazzjonijiet inkwistjoni (sentenza JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punti 219 u 220).
Fir-rigward tal-valur probatorju tad-diversi provi, l-uniku kriterju rilevanti għall-evalwazzjoni tal-provi prodotti jinsab
fil-kredibbiltà tagħhom (sentenza Dalmine vs Il‑Kummissjoni, punt 64 iktar ’il fuq, punt 72).
Skont ir-regoli ġenerali fil-qasam tal-provi, il-kredibbiltà u, b’hekk, il-valur probatorju ta’ dokument jiddependu mill-oriġini
tiegħu, miċ-ċirkustanzi li ġie redatt fihom, mid-destinatarju tiegħu u mill-kontenut tiegħu (sentenza tal-Qorti Ġenerali,
tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95,
T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, Ġabra p. II‑491, punti 1053 u 1838).
Fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet, valur probatorju partikolarment għoli jista’ barra minn hekk jiġi rikonoxxut lil dawk li,
l-ewwel nett, huma affidabbli, it-tieni nett, li jsiru f’isem impriża, it-tielet nett, ikunu ġejjin minn persuna li hija marbuta
bl-obbligu professjonali li taġixxi fl-interess ta’ din l-impriża, ir-raba’ nett, li jmorru kontra l-interessi tad-dikjarant,
il-ħames nett, li ġejjin minn xhud dirett tal-fatti msemmija u, is-sitt nett, ġew ipprovduti bil-miktub, b’mod intenzjonali
u wara riflessjoni fil-fond (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punti 205 sa 210).
Barra minn hekk, għalkemm huwa ġeneralment aċċettabbli li xhieda mogħtija b’mod volontarju mill-parteċipanti prinċipali f’akkordju
illegali tiġi ttrattata b’ċertu suspett, meta titqies il-possibbiltà, invokata mir-rikorrenti, li dawn il-parteċipanti jkollhom
it-tendenza li jnaqqsu l-importanza tal-kontribut tagħhom fil-ksur u li jżidu dak tal-parteċipanti l-oħra, madankollu xorta
jibqa’ l-fatt li l-fatt li persuna titlob biex tibbenefika mill-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni bil-għan li
tikseb immunità jew tnaqqis tal-multa mhux neċessarjament joħloq inċentiv biex jiġu prodotti provi distorti fir-rigward tal-parteċipazzjoni
tal-membri l-oħra tal-akkordju. Fil-fatt, kull tentattiv biex il-Kummissjoni tiġi indotta tagħmel żball jista’ jqajjem dubji
dwar is-sinċerità kif ukoll il-kompletezza tal-kooperazzjoni ta’ min qed jagħmel it-talba u, għaldaqstant, jipperikola l-possibbiltà
li dan jibbenefika b’mod sħiħ mill-avviż dwar il-kooperazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-16
ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il‑Kummissjoni, T‑120/04, Ġabra p. II‑4441, punt 70).
F’dan ir-rigward, għandu wkoll jiġi osservat li l-konsegwenzi potenzjali tal-komunikazzjoni ta’ provi distorti huma iktar
u iktar gravi peress li d-dikjarazzjoni kkontestata ta’ impriża għandha tiġi kkorroborata, kif jirriżulta mill-punt 68 iktar
’il fuq. Fil-fatt, dan il-fatt iżid ir-riskju li dikjarazzjonijiet mhux eżatti jiġu identifikati kemm mill-Kummissjoni kif
ukoll mill-impriżi l-oħra implikati.
Fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli f’dan il-każ, qabelxejn, għandu jitfakkar li, skont il-konstatazzjonijiet
li saru fid-deċiżjoni kkontestata, l-arranġament komuni kien arranġament mhux miktub li kien jinkludi, l-ewwel nett, l-impenn
min-naħa tal-impriżi Ġappuniżi li ma jippenetrawx is-suq tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, it-tieni nett, l-impenn tal-impriżi
Ewropej li ma jippenetrawx is-suq Ġappuniż tal-proġetti ta’ SIG u, it-tielet nett, l-impenn tal-impriżi Ewropej li jinnotifikaw
lill-impriżi Ġappuniżi l-proġetti ta’ SIG f’pajjiżi Ewropej oħra għajr il-pajjiżi kostrutturi u li jattribwixxu dawn l-istess
proġetti fuq il-kwota konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim GQ. Skont il-Kummissjoni, l-għan tal-mekkaniżmu ta’ notifika
u ta’ attribuzzjoni kien li joffri kumpens lill-impriżi Ġappuniżi, ipperċepiti bħala kompetituri potenzjali fis-suq taż-ŻEE
mill-impriżi Ewropej.
F’dan il-kuntest, qabel xejn għandha tiġi miċħuda l-allegazzjoni tar-rikorrenti li l-kontenut tal-kunċett tal-arranġament
komuni ma huwiex kostanti tul id-deċiżjoni kkontestata kollha. Fil-fatt, għalkemm jistgħu jiġu kkonstatati xi differenzi minuri
bejn id-diversi formulazzjonijiet li ntużaw fid-deċiżjoni kkontestata, dawn id-differenzi ma jaffettwawx il-karatteristiċi
fundamentali tal-imsemmi kunċetti kif ġew spjegati fil-punt preċedenti.
Fost id-diversi komponenti tal-arranġament komuni elenkati fil-punt 74 iktar ’il fuq, huwa l-allegat impenn tal-impriżi Ġappuniżi
li ma jippenetrawx is-suq taż-ŻEE li jikkostitwixxi l-bażi tal-ilment li l-Kummissjoni kkontestat lir-rikorrenti. Konsegwentment,
hija l-eżistenza ta’ dan l-impenn li għandha tiġi stabbilita kif titlob il-liġi. Madankollu, il-komponenti l-oħra tal-arranġament
komuni, jekk jiġu pprovati, jistgħu jirriżultaw rilevanti bħala provi indiretti li jippermettu li tiġi dedotta l-eżistenza
tal-impenn korrispondenti tal-impriżi Ġappuniżi.
Ir-rikorrenti jikkontestaw l-eżistenza tal-arranġament komuni, billi jsostnu li l-assenza tagħhom mis-suq Ewropew tal-proġetti
ta’ SIG tista’ tiġi spjegata mill-fatt li l-impriżi Ġappuniżi ma kinux ikkunsidrati bħala kompetituri kredibbli fis-suq Ewropew
għal diversi raġunijiet, b’mod partikolari raġunijiet kummerċjali u tekniċi. Huma jikkontestaw il-valur probatorju tad-diversi
elementi prodotti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u jirreferu għal elementi oħra li, fil-fehma tagħhom, jissuġġerixxu
li l-arranġament komuni ma kienx jeżisti. Barra minn hekk, huma jipproduċu rapport ippreparat minn konsulenti (iktar ’il quddiem
ir-“rapport estern”), li allegatament isostni l-ispjegazzjoni alternattiva tagħhom tal-fatti.
Il-Kummissjoni ssostni li l-eżistenza tal-arranġament komuni u, b’mod partikolari, l-impenn tal-impriżi Ġappuniżi li ma jippenetrawx
is-suq taż-ŻEE, ġiet stabbilita kif titlob il-liġi permezz ta’ diversi provi li jinkludu provi dokumentarji, dikjarazzjonijiet
mill-impriżi, testimonjanzi kif ukoll elementi relatati mal-funzjonament effettiv tal-akkordju.
Għaldaqstant, għandhom jiġu evalwati l-affidabbiltà u l-kontenut tad-diversi elementi inkwistjoni sabiex ikun ivverifikat
jekk, ikkunsidrati b’mod globali, l-elementi invokati mill-Kummissjoni jsostnux konvinzjoni soda, fir-rigward tal-eżistenza
tal-arranġament komuni, li ma huwiex probabbli li titqiegħed f’dubju mill-elementi prodotti mir-rikorrenti.
Fuq il-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu, minn naħa, li l-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ ma fihom l-ebda allużjoni għall-arranġament komuni, u dan minkejja
li dawn l-istess ftehim jistabbilixxu b’mod dettaljat ir-regoli tal-akkordju. F’dan ir-rigward, l-Anness 2 għall-Ftehim GQ
ma jirriflettix l-eżistenza tal-imsemmi arranġament komuni, imma l-esklużjoni tal-pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent mill-kamp
ta’ applikazzjoni tal-ftehim.
Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti jikkontestaw l-eżistenza ta’ relazzjoni mill-qrib bejn il-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ. Fil-fehma
tagħhom, minkejja n-natura dettaljata tiegħu, il-Ftehim GQ ma jagħmilx allużjoni għall-Ftehim EQ. Barra minn hekk, il-produtturi
Ġappuniżi ma kinux partijiet għall-Ftehim EQ u ma kinux jafu l-kontenut tiegħu.
Konsegwentement, ir-rikorrenti jikkunsidraw li l-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ ma jikkostitwux provi dokumentarji tal-eżistenza
tal-arranġament komuni. Sa fejn l-imsemmija ftehim ma jsemmux l-arranġament komuni, minkejja l-allegata importanza fundamentali
tiegħu fl-akkordju dinji, il-kontenut tagħhom saħansitra jipprova li l-imsemmi arranġament ma kienx jeżisti.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Huwa paċifiku bejn il-partijiet li l-Ftehim GQ jipprevedi l-organizzazzjoni ta’ akkordju li jirrigwarda l-proġetti ta’ SIG
fuq il-livell dinji. Madankollu, minn naħa, kif isostnu r-rikorrenti, dan il-ftehim ma jsemmix l-arranġament komuni u, min-naħa
l-oħra, skont il-kliem tal-Anness 2 tiegħu, l-imsemmi ftehim jeskludi mill‑kamp ta’ applikazzjoni tiegħu lill-Ġappun, lit-12-il
Stat Membru tal-Komunità Ewropea ta’ dak iż-żmien kif ukoll ħames pajjiżi oħra tal-Ewropa tal-Punent.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li jiġi kkunsidrat li l-Ftehim GQ jikkostitwixxi prova dokumentarja tal-eżistenza tal-arranġament
komuni. Fil-fatt, l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni, li tgħid li l-esklużjoni tal-pajjiżi Ewropej u tal-Ġappun kienet dovuta
għall-eżistenza tal-imsemmi arranġament, ma hijiex iktar plawżibbli,
a priori
, mill-interpretazzjoni kuntrarja proposta mir-rikorrenti.
Min-naħa tiegħu, il-Ftehim EQ huwa ftehim ta’ eżekuzzjoni tal-Ftehim GQ, li jirrigwarda b’mod partikolari t-tqassim tal-kwota
konġunta “Ewropea” prevista minn dan il-ftehim tal-aħħar. Sa ċertu punt, kienet teżisti ċerta rabta bejn l-imsemmija ftehim.
Madankollu, il-Ftehim EQ ġie konkluż biss mill-impriżi Ewropej. Ir-rikorrenti b’hekk ma kinux partijiet għalih. Barra minn
hekk, dan il-ftehim ma jsemmix b’mod espliċitu l-arranġament komuni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat ukoll li, f’konformità mal-punt 4 tal-parti “E (E-Members)” tal-Anness 2 għall-Ftehim
EQ, il-produtturi Ewropej “jiddeċiedu dwar in-notifika tal-proġetti Ewropej lill-[grupp tal-produtturi Ġappuniżi]”. Mill-kuntest
tal-Anness 2 jirriżulta li l-komunikazzjoni tal-informazzjoni kellha ssir qabel l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG inkwistjoni.
Dan l-element jippermetti li jiġi miċħud, sa ċertu punt, l-argument tar-rikorrenti peress li jissuġġerixxi li l-produtturi
Ewropej kienu jikkunsidraw li l-produtturi Ġappuniżi setgħu kienu interessati, għall-inqas, fil-proċess ta’ allokazzjoni ta’
ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, u li għalhekk kienu kompetituri potenzjali għal dawn il-proġetti.
Madankollu, xejn fil-Ftehim EQ u lanqas fl-elementi l-oħra prodotti mill-Kummissjoni ma jipprova li l-mekkaniżmu inkwistjoni
ġie implementat mill-produtturi Ewropej jew li l-produtturi Ġappuniżi kienu jafu bih.
B’hekk, il-Ftehim EQ ma jikkostitwixxix indikazzjoni li tagħti lil wieħed x’jifhem li l-produtturi Ġappuniżi kienu kkunsidrati
bħala kompetituri kredibbli għall-provvista ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, kif tallega l-Kummissjoni.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-impenn min-naħa ta’ grupp ta’ produtturi li ma jippenetrawx suq irriżervat għall-grupp
l-ieħor, bħall-impenn ikkontestat mill-Kummissjoni lill-produtturi Ġappuniżi, huwa msejjes fuq kunċett sempliċi li jista’
jiġi implementat faċilment. Bl-istess mod, din l-implementazzjoni ma għandhiex bżonn, bħala prinċipju, interazzjoni bejn l-impriżi
kkonċernati. Konsegwentement, tali impenn jista’ faċilment jeżisti bħala arranġament mhux miktub, fatt li jippermetti wkoll
li jitnaqqas ir-riskju li l-arranġament jiġi skopert. F’dan ir-rigward, fil-premessi 170 sa 176 tad-deċiżjoni kkontestata,
il-Kummissjoni indikat li, f’dan il-każ, il-parteċipanti għall-akkordju adottaw numru ta’ prekawzjonijiet mil-lat organizzattiv
u minn dak tekniku sabiex jevitaw li dan jiġi żvelat.
Għalkemm huwa minnu li l-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni implementat wara t-tqassim tal-proġetti ta’ SIG inkwistjoni,
hekk kif ġie invokat mill-Kummissjoni, kien jeħtieġ ċerti miżuri ta’ implementazzjoni, dawn madankollu ma kinux partikolarment
kumplessi, peress li essenzjalment kienu jikkonsistu fil-komunikazzjoni ta’ ċerta data mill-grupp Ewropew lill-grupp Ġappuniż,
li kienet ukoll parallela għal dik implementata abbażi tal-Ftehim GQ fir-rigward tal-proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE. Konsegwentement,
ma jidhirx li tali miżuri bilfors kienu jeħtieġu regoli bil-miktub.
Fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB
–       L-argumenti tal-partijiet
Qabel xejn, ir-rikorrenti jirrepetu li l-elementi prodotti minn ABB fil-kuntest tat-talba tagħha għal immunità minn multi,
u b’mod partikolari d-dikjarazzjonijiet tagħha wara l-għoti ta’ immunità taħt kundizzjonijiet mill-Kummissjoni, għandhom jiġu
evalwati fid-dawl tal-pressjoni li kienet suġġetta għaliha ABB, sa fejn din tal-aħħar xtaqet iżżomm il-benefiċċju tal-immunità
tagħha, filwaqt li tnaqqas kemm tista’ l-gravità tal-aġir tagħha u tkabbar dak tal-impriżi l-oħra implikati. F’dan il-każ,
din il-pressjoni ntweriet b’dikjarazzjonijiet parzjali ppreżentati minn ABB waqt is-smigħ quddiem il-Kummissjoni u fil-kuntest
ta’ proċedura parallela mwettqa mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni Ċeka.
Ir-rikorrenti jżidu li d-dikjarazzjonijiet ta’ ABB ma jmorrux lura għaż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti, ma jintroduċux biżżejjed
preċiżazzjonijiet dwar l-arranġament komuni u evolvew maż-żmien, ħaġa li tnaqqas il-valur probatorju tagħhom.
Fit-talba inizjali tagħha għal immunità minn multi tat-3 ta’ Marzu 2004, ABB ma semmietx l-eżistenza tal-arranġament komuni,
li ssemma biss fl-osservazzjonijiet tagħha tal-11 ta’ Marzu 2004.
Dwar l-osservazzjonijiet ta’ ABB tal-11 ta’ Marzu 2004, ir-rikorrenti josservaw, l-ewwel nett li, meta ABB issemmi l-parteċipazzjoni
tal-impriżi Ġappuniżi fl-arranġament komuni, din donnha talludi għal JAEPS u għal TM T & D Corp., kumpannija bi sħab ta’ Toshiba
u ta’ Melco li bejn Ottubru 2002 u April 2005 operat l-attivitajiet fil-qasam ta’ SIG ta’ dawn tal-aħħar. Issa, fid-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni interpretat id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB mhux biss bħala li jirreferu għall-perijodu kollu tal-ksur
mill-1998, meta la TM T & D u lanqas JAEPS ma kienu jeżistu dak iż-żmien, imma wkoll bħala li jimplikaw, minbarra lil dawn
iż-żewġ kumpanniji, lil Hitachi u lil Hitachi Europe.
It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu li, fl-osservazzjonijiet tagħha tal-11 ta’ Marzu 2004, ABB illimitat ruħha li tagħmel
dikjarazzjonijiet vagi fir-rigward tat-tul tal-akkordju, fejn iffokat fuq il-perijodu ta’ bejn l-1999 u l-2002.
It-tielet nett, ir-rikorrenti jsostnu li n-natura vaga u kontradittorja tal-osservazzjonijiet ta’ ABB tal-11 ta’ Marzu 2004
tagħti lil wieħed x’jifhem li din hija ipoteżi tal-persunal ta’ din tal-aħħar dwar il-kundizzjonijiet tas-suq iktar milli
l-prova ta’ ftehim espliċitu li jinvolvi intenzjoni komuni.
Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti jikkunsidraw li, fl-osservazzjonijiet tagħha tal-11 ta’ Marzu 2004, ABB qabelxejn ikkonfermat
li l-impriżi kkonċernati kienu jikkunsidraw li, minħabba ostakoli ġuridiċi, tekniċi u kummerċjali, id-dħul fis-suq Ewropew
kien diffiċli, jekk mhux impossibbli. Huma jsostnu li, f’ċirkustanzi bħal dawn, kwalunkwe ftehim espliċitu li kien jinkludi
l-impenn li ma jiġix ippenetrat is-suq inkwistjoni kien ikun bla skop.
Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li, fl-osservazzjonijiet tagħha tal-4 ta’ Ottubru 2005 li għamlet wara l-preżentata tal-osservazzjonijiet
tagħhom kif ukoll dawk tal-produtturi Ġappuniżi l-oħra li kienu jispjegaw l-esistenza tal-ostakoli msemmija iktar ’il fuq,
ABB immodifikat id-dikjarazzjonijiet preċedenti tagħha dwar l-arranġament komuni, meta hija ddikjarat b’mod partikolari li
l-barrieri għad-dħul fis-suq Ewropew setgħu jiġu megħluba u li, konsegwentement, id-dħul tal-produtturi Ġappuniżi kien ekonomikament
possibbli. Issa, skont ir-rikorrenti, il-valur probatorju ta’ tali dikjarazzjoni tardiva li timmodifika radikalment id-dikjarazzjonijiet
preċedenti jqajjem xi dubji.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fir-rigward tal-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet ta’ ABB magħmula fil-kuntest tat-talba tagħha għal immunità minn multi,
ġie spjegat fil-punti 72 u 73 iktar ’il fuq li s-sempliċi fatt li ssir talba biex impriża tibbenefika mill-applikazzjoni tal-avviż
dwar il-kooperazzjoni ħalli tikseb l-imsemmija immunità mhux bilfors joħloq inċentiv biex jiġu prodotti provi distorti fir-rigward
tal-parteċipazzjoni ta’ membri oħra tal-akkordju.
Iċ-ċirkustanzi speċifiċi li allegatament juru l-pressjoni li kienet suġġetta għaliha ABB ma humiex tali li jinfluwenzaw din
il-konstatazzjoni. Fil-fatt, waqt is-smigħ quddiem il-Kummissjoni, kulma għamlet ABB kien li tispjega l-kuntest fattwali tal-akkordju
u li tallega li l-punti ta’ fatt li hija kienet issottomettiet lill-Kummissjoni kienu jiġġustifikaw li hija tingħata immunità
minn multi. Fil-kuntest tal-proċedura mwettqa mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni Ċeka, l-intervent ta’ ABB kien jinvolvi, minbarra
dawn iż-żewġ partijiet, parti ddedikata għall-evalwazzjoni ġuridika tal-fatti kif ukoll tal-osservazzjonijiet dwar id-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet. Issa, ma jidhirx li, f’dawn iż-żewġ każijiet, ABB marret lil hinn minn dak li wieħed jista’ jistenna minn
impriża li talbet immunità minn multi u li tixtieq tiżgura ruħha, permezz ta’ kooperazzjoni sħiħa mal-awtorità kkonċernata,
li se żżomm l-immunità taħt kundizzjonijiet li ngħatatilha. Konsegwentement, ma hemmx lok li jiġi kkunsidrat li l-kredibbiltà
tad-dikjarazzjonijiet ta’ ABB tqiegħdet f’dubju mill-fatt li din tal-aħħar talbet li tibbenefika minn immunità minn multi.
L-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-allegazzjoni li d-dikjarazzjonijiet ta’ ABB ma jmorrux lura għaż-żmien meta seħħew
il-fatti lanqas ma jista’ jintlaqa’. Fil-fatt, minn naħa, id-dikjarazzjonijiet ippreżentati lill-Kummissjoni minn impriża
fil-kuntest ta’ talba għal immunità minn multi ma jistgħux, skont id-definizzjoni, ikunu kontemporanji għall-allegat aġir
ta’ ksur kollu, mingħajr ma’ dan il-fatt ineħħilhom kull forza probatorja. Min-naħa l-oħra, f’dan il-każ, ABB allegat li kien
jeżisti arranġament komuni mill-11 ta’ Marzu 2004, jiġifieri qabel ma ġie fi tmiemu l-ksur imsemmi mid-deċiżjoni kkontestata.
Fir-rigward tal-kontenut tad-dikjarazzjonijiet differenti ta’ ABB, l-ewwel nett, ma hemmx lok li tingħata importanza partikolari
lill-fatt li l-arranġament komuni ma jissemmiex fit-talba inizjali, jiġifieri t-talba għal immunità minn multi tat-3 ta’ Marzu 2004.
Fil-fatt, waqt l-ewwel kuntatt mal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ talba għal immunità minn multi, huwa normali li l-impriża inkwistjoni
ma tiddeskrivix b’mod dettaljat l-aspetti kollha tal-ksur li bi ħsiebha tiżvela l-eżistenza tiegħu.
Barra minn hekk, għalkemm, fit-talba inizjali tagħha, ABB ma ssemmix b’mod espliċitu l-arranġament komuni, hija xorta tindika
li JAEPS u TM T & D kienu fost il-parteċipanti fl-akkordju u li dan kien ikopri lill-Istati Membri kollha tal-Unjoni Ewropea.
Issa, din l-affermazzjoni timplika li, fil-fehma ta’ ABB, iż-żewġ kumpanniji kkonċernati pparteċipaw fl-arranġament komuni.
It-tieni nett, fl-osservazzjonijiet tagħha tal-11 ta’ Marzu 2004, jiġifieri qabel ma ngħatat l-immunità taħt kundizzjonijiet,
ABB semmiet b’mod espliċitu l-eżistenza ta’ arranġament komuni li abbażi tiegħu ż-żewġ kumpanniji Ġappuniżi ma kellhomx iressqu
offerti għall-proġetti Ewropej u l-kumpanniji Ewropej ma kellhomx iressqu offerti għall-proġetti Ġappuniżi.
F’dan il-kuntest, huwa naturali li ABB semmiet żewġ kumpanniji Ġappuniżi, jiġifieri JAEPS u TM T & D, peress li, meta ppreżentat
id-dikjarazzjonijiet tagħha, kien fi ħdan dawn il-kumpanniji bi sħab li kienu miġbura l-attivitajiet fil-qasam ta’ SIG tal-impriża
Hitachi, ta’ Fuji, ta’ Toshiba u ta’ Melco. Madankollu, jibqa’ l-fatt li l-Kummissjoni kellha kull dritt li tinterpreta din
id-dikjarazzjoni bħala li tindika li l-imsemmija impriżi kienu huma wkoll parteċipanti fl-arranġament komuni. Fil-fatt, fit-talba
inizjali tagħha, ABB kienet diġà ppreċiżat li, sa fejn kienet taf, il-kartell kien ilu jeżisti iktar minn għaxar snin, li
jimplika li ġie fformat ferm qabel ma nħolqu JAEPS u TM T & D.
Bl-istess mod, il-qari flimkien tal-osservazzjonijiet ta’ ABB tal-11 ta’ Marzu 2004 u t-talba inizjali tagħha jippermetti
li jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li ABB ma pprovdietx preċiżazzjonijiet dwar it-tul tal-akkordju. Fil-fatt, fit-talba
inizjali tagħha, ABB indikat li l-akkordju kien ilu jiffunzjona għall-inqas mill-1994 u l‑osservazzjonijiet tagħha tal-11
ta’ Marzu 2004 ma jikkontradixxux din il-konstatazzjoni.
Barra minn hekk, għalkemm ABB ċertament iddikjarat li l-arranġament komuni kien ibbażat fuq il-fatt li l-produtturi Ġappuniżi
ma kinux aċċettati mill-klijenti Ewropej u kellhom jiffaċċjaw ċerti ostakoli fis-suq Ewropew. Madankollu, mill-osservazzjonijiet
tagħha tal-11 ta’ Marzu 2004 jirriżulta b’mod ċar li, fil-fehma tagħha, l-impriżi Ġappuniżi implikati ma llimitawx irwieħhom
biex jikkonstataw l-eżistenza ta’ dawn l-ostakoli, imma impenjaw irwieħhom, fil-konfront tal-imsieħba Ewropej tagħhom, li
ma jippenetrawx is-suq taż-ŻEE. B’hekk, iktar milli jagħmlu l-eżistenza tal-arranġament komuni bla skop, il-barrieri għad-dħul
fl-imsemmi suq jikkostitwixxu fattur li wassal għall-konklużjoni tal-imsemmi arranġament. Għandu jiġi osservat ukoll li tali
konstatazzjoni ma hijiex paradossali, peress li huwa naturali li produttur, fil-kuntest ta’ tqassim tas-swieq bħal dak allegat
mill-Kummissjoni f’dan il-każ, jabbanduna f’idejn il-kompetituri tiegħu s-swieq fejn il-pożizzjoni tiegħu tkun dgħajfa.
It-tielet nett, għandha tiġi miċħuda l-allegazzjoni tar-rikorrenti li l-osservazzjonijiet ta’ ABB tal-4 ta’ Ottubru 2005 jikkontradixxu
d-dikjarazzjonijiet preċedenti tagħha. Fil-fatt fl-imsemmija osservazzjonijiet, ABB ikkonfermat l-eżistenza tal-arranġament
komuni. Għalkemm hija enfasizzat, f’dik l-okkażjoni, il-fatt li l-ostakoli li kienu ffaċċjati bihom il-prodotturi Ġappuniżi,
li kieku riedu jippenetraw is-suq taż-ŻEE, setgħu jiġu megħluba, madankollu, din il-konstatazzjoni ma tikkontradixxix id-dikjarazzjonijiet
tal-11 ta’ Marzu 2004, li ma rreferewx għall-fatt li l-penetrazzjoni tal-imsemmi suq kienet impossibbli imma biss li kienet
diffiċli.
Għaldaqstant, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, l-osservazzjonijiet ta’ ABB tal-4 ta’ Ottubru 2005 jikkostitwixxu
kjarifika koerenti mad-dikjarazzjonijiet preċedenti tagħha.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li d-dikjarazzjonijiet ta’ ABB jikkostitwixxu element li
jista’ jipprova l-arranġament komuni, inkwantu fihom tissemma l-eżistenza tal-imsemmi arranġament, hemm deskritt il-kontenut
essenzjali ta’ dan l-arranġament u hemm indikazzjonijiet dwar it-tul tiegħu u dwar il-parteċipanti għalih.
Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB huma koerenti, ġew ipprovduti f’isem impriża u mill-kontenut tagħhom jirriżulta
li huma bbażati fuq riċerki interni kif ukoll fuq diskussjonijiet mal-impjegati ta’ dik l-impriża. Għaldaqstant, għandu jiġi
rrikonoxxut li huma għandhom ċertu livell ta’ valur probatorju. Madankollu, abbażi tal-ġurisprudenza esposta fil-punt 68 iktar
’il fuq, il-kontenut tagħhom, ikun xi jkun il-każ, għandu jkun ikkorroborat minn provi oħra.
Fuq it-testimonjanzi tal-impjegati u ta’ ex impjegat ta’ ABB
–       L-argumenti tal-partijiet
Qabel xejn, ir-rikorrenti jirrepetu l-argument tagħhom li l-valur probatorju tal-elementi prodotti minn ABB tnaqqas minħabba
li din tal-aħħar ressqet talba biex tibbenefika minn immunità minn multi.
Ir-rikorrenti jippreċiżaw, f’dan ir-rigward, li t-testimonjanzi tal-impjegati u ta’ ex impjegat ta’ ABB ġew ippreżentati waqt
intervisti li saru f’Settembru 2005, jiġifieri 18-il xahar wara l-ewwel talba għal immunità minn multi, fuq it-talba tal-Kummissjoni
u fil-preżenza tal-persunal tagħha kif ukoll tal-konsulent ġuridiku ta’ ABB, li anki intervjena b’mod attiv waqt l-intervista
ma’ M.
Bl-istess mod, ċerti osservazzjonijiet ippreżentati waqt dawn l-intervisti juru, skont ir-rikorrenti, li qabel kienu saru
xi laqgħat preparatorji u li mill-inqas ġiet redatta nota bil-miktub. B’mod partikolari, id-dikjarazzjonijiet ta’ M. donnhom
kienu r-riżultat ta’ intervista preparatorja mal-konsulent estern ta’ ABB li saret dakinhar tas-smigħ. Minkejja dan il-fatt,
jeżistu xi inkoerenzi fid-diversi testimonjanzi.
Barra minn hekk, ix-xhieda ġew imwissija bl-importanza li kellhom l-intervisti għall-eżitu tat-talba għal immunità minn multi
ta’ ABB. Konsegwentement, skont ir-rikorrenti, dawn ix-xhieda kellhom interess personali li jipproduċu elementi quddiem il-Kummissjoni
li jikkorroboraw l-eżistenza tal-arranġament komuni. B’mod partikolari, l-unika motivazzjoni ta’ M. biex jipparteċipa fil-proċedura
kienet li jżomm il-benefiċċji li ABB ilha tagħtih minn mindu rtira.
Min-naħa l-oħra, skont ir-rikorrenti, ma kienx hemm riskju li t-testimonjanzi jkunu ta’ dannu għal ABB peress li dawn kienu
se jiġu kkunsidrati b’mod favorevoli fil-kuntest tal-evalwazzjoni tat-talba għal immunità minn multi tagħha.
Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet tax-xhieda la ġew redatti bil-miktub u lanqas ma ġew eżaminati mill-ġdid minnhom sabiex
ikun ivverifikat kemm kienu eżatti. B’hekk, dawn ma sarux wara riflessjoni fil-fond. Ix-xhieda tkellmu fil-kwalità tagħhom
ta’ impjegati jew ta’ ex impjegat u mhux fil-kwalità ta’ rappreżentanti uffiċjali ta’ ABB.
Ir-rikorrenti jżidu li, f’għadd ta’ każijiet, il-persuni interrogati ma kinux xhieda diretti tal-avveniment li kienu qed isemmu.
B’mod partikolari, M. la kien xhud dirett tal-oriġini tal-arranġament komuni u lanqas tal-allegata adozzjoni tiegħu fil-15
ta’ April 1988, peress li indika li l-arranġament diġà jeżisti, probabbilment saħansitra sa minn qabel ma twieled.
Barra minn hekk, it-testimonjanza ta’ M. ta’ Settembru 2005 tikkontradixxi diversi drabi l-osservazzjonijiet preċedenti ta’
ABB ibbażati fuq id-dikjarazzjonijiet preċedenti ta’ M u t-termini użati minnu ma kinux preċiżi u ġew issuġġeriti mill-Kummissjoni
jew mill-konsulent estern ta’ ABB. Iktar minn hekk, il-fatt li ma ftakarx fl-eżistenza tal-Ftehim GE qabel Novembru 2006 jqajjem
dubju ieħor dwar l-affidabbiltà tat-testimonjanza tiegħu.
Il-Kummissjoni stess irrikonoxxiet il-valur probatorju dgħajjef tat-testimonjanza ta’ M., inkwantu kienet selettiva fir-rigward
tal-elementi li użat.
Fir-rigward tal-kontenut tat-testimonjanzi, l-ebda wieħed mix-xhieda ma seta’ jikkonferma t-tul tal-arranġament komuni, peress
li M. ikkunsidra li l-mekkaniżmu tal-Ftehim GQ u b’hekk, impliċitament, l-arranġament stess, ma baqax jeżisti fl-2002, filwaqt
li x-xhieda l-oħra jallegaw li l-arranġament kien fis-seħħ f’diversi perijodi bejn l-2002 u l-2004. Bl-istess mod, l-ebda
xhud ma uża t-terminu “arranġament komuni” u l-allużjonijiet għall-eżistenza ta’ akkordju kienu mfittxija mill-Kummissjoni,
u ma sarux b’mod volontarju.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jippreċiżaw li, anki jekk il-Kummissjoni kienet esponiet il-kunċett tal-arranġament komuni
waqt l-intervista ma’ Wi., dan tal-aħħar seta’ biss jippreżenta osservazzjonijiet fir-rigward tal-perijodu ta’ bejn Lulju 2002
u Jannar 2004. L-osservazzjonijiet ta’ P. dwar l-arranġament komuni kienu wkoll vagi, li wassal lill-Kummissjoni biex tipprova
tipperswadih jissostitwixxi t-termini impreċiżi b’formulazzjonijiet iktar espliċiti li kienu jikkonfermaw il-fehma ta’ din
tal-aħħar. V.‑A., min-naħa tiegħu, għall-ewwel informa lill-Kummissjoni, waqt l-intervista tiegħu, bil-fatt li l-Ewropa u
l-Amerka ta’ Fuq kienu esklużi mill-akkordju. L-istess bħal fil-każ ta’ P., il-Kummissjoni introduċiet il-kunċett ta’ arranġament
komuni sussegwentement fil-konverżazzjoni. B’hekk, it-tliet testimonjanzi inkwistjoni la huma preċiżi u lanqas koerenti u
b’hekk ma humiex frott ta’ riflessjoni fil-fond.
Fir-rigward tat-testimonjanza ta’ M., ir-rikorrenti jsostnu li d-dikjarazzjoni inizjali tiegħu dwar il-protezzjoni reċiproka
tas-swieq domestiċi tirrigwarda l-kunċett tal-pajjiżi kostrutturi u mhux l-arranġament komuni kif ġie ddefinit mill-Kummissjoni.
Bl-istess mod, id-dikjarazzjonijiet tiegħu dwar l-arranġament komuni kienu vagi.
Ir-rikorrenti josservaw ukoll li M. ma kkonfermax li l-produtturi Ġappuniżi kienu kapaċi jbigħu prodotti tas-SIG fis-suq Ewropew.
Fil-fatt, anki wara l-intervent tal-konsulent estern ta’ ABB li pprova jiggwida lix-xhud, dan tal-aħħar sostna li l-parteċipazzjoni
tal-produtturi Ġappuniżi fis-suq Ewropew kienet rari ħafna.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Qabel xejn, għandu jiġi osservat li t-testimonjanzi tal-impjegati u tal-ex impjegat ta’ ABB ma humiex elementi distinti u
indipendenti mid-dikjarazzjonijiet ta’ din tal-aħħar, peress li x-xhieda tkellmu quddiem il-Kummissjoni fuq l-inizjattiva
ta’ ABB u fil-kuntest tal-obbligu ta’ kooperazzjoni li għandha din tal-aħħar abbażi tal-avviż dwar il-kooperazzjoni, filwaqt
li bbenefikaw mill-preżenza tal-konsulent estern ta’ ABB. Konsegwentement, it-testimonjanzi kkonċernati ma humiex xierqa sabiex
jikkorroboraw id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 68 iktar ’il fuq. Anzi huma komplementari
għall-imsemmija dikjarazzjonijiet, fejn setgħu jippreċiżaw u jikkonkretizzaw il-kontenut tagħhom. Għaldaqstant, huma wkoll
għandhom jiġu kkorroborati minn provi oħra.
Sa fejn ir-rikorrenti jsemmu l-kwistjoni tal-kredibbiltà tat-testimonjanzi pprovduti mill-impjegati u mill-ex impjegat ta’
impriża li talbet li tibbenefika minn immunità minn multi, mill-punti 72 u 73 iktar ’il fuq jirriżulta li ma hemmx lok li
tali provi jiġu awtomatikament ittrattati b’kawtela. Fir-rigward tal-motivazzjoni individwali tax-xhieda, huwa ċertament possibbli
li l-impjegati ta’ tali impriża, li huma obbligati jaġixxu fl-interess tagħha, jikkondividu l-intenzjoni li jipproduċu l-iktar
elementi inkriminanti possibbli, anki peress li l-kooperazzjoni tagħhom fil-kuntest tal-proċedura tista’ tinfluwenza b’mod
pożittiv il-ġejjieni professjonali tagħhom. Madankollu, jekk dan huwa l-każ, l-impjegati inkwistjoni jafu wkoll bil-konsegwenzi
negattivi potenzjali jekk jipproduċu elementi ineżatti, li jsiru iktar sinjifikattivi minħabba r-rekwiżit tal-korroborazzjoni.
Fir-rigward ta’ M., ex impjegat ta’ ABB, bħala prinċipju, ma huwiex iktar obbligat li jaġixxi fl-interess tal-kumpannija li
kienet tħaddmu qabel fir-rigward tal-kooperazzjoni volontarja fi proċedura amministrattiva. Madankollu, dan il-fatt jimplika
wkoll li, bħala prinċipju, ma għandux interess li jirreferi għal elementi ineżatti f’dan il-kuntest. F’dan ir-rigward, għandu
jiġi osservat li, meta ta t-testimonjanza tiegħu, M. kien diġà rtirat. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jidhirx li n-nuqqas ta’ kooperazzjoni
tiegħu fil-proċedura amministrattiva kien se jkollu xi konsegwenzi sfavorevoli għalih, b’mod partikolari fir-rigward tal-benefiċċji
li kienu allegati mogħtija lilu minn ABB.
Il-fatt li għadda ċertu perijodu bejn meta tressqet it-talba għal immunità minn multi u l-intervisti max-xhieda lanqas ma
jqiegħed f’dubju,
per se
, il-valur probatorju tat-testimonjanzi miġbura. Fil-fatt, huwa ġġustifikat li l-Kummissjoni tikseb provi supplimentari matul
l-investigazzjoni tagħha sabiex ikollha l-elementi kollha rilevanti għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur, b’mod partikolari
fid-dawl tal-osservazzjonijiet tal-impriżi kkonċernati.
Min-naħa l-oħra, il-perijodu li għadda bejn il-preżentazzjoni tat-testimonjanza u l-fatti li huma s-suġġett tagħha jista’
jkun rilevanti fl-evalwazzjoni tal-kredibbiltà tagħha, billi ġeneralment ix-xhieda jistgħu jipprovdu testimonjanza iktar dettaljata
u iktar affidabbli dwar avvenimenti reċenti. Issa, f’dan il-każ, il-perijodu li għadda bejn il-preżentazzjoni tat-testimonjanzi
f’Settembru 2005 u t-tmiem tal-implikazzjoni tad-diversi xhieda fil-kartell, jiġifieri Mejju 2004 għal V.‑A., W. u P. u Ġunju 2002
għal M., ma huwiex biżżejjed twil biex jaffettwa l-kredibbiltà tagħhom.
Il-kredibbiltà tat-testimonjanzi inġenerali lanqas ma hija affettwata mill-preżenza tal-konsulent estern ta’ ABB waqt l-intervisti,
billi t-testimonjanzi kienu ppreżentati fil-kuntest tal-kooperazzjoni ta’ ABB abbażi tal-avviż dwar il-kooperazzjoni u x-xhieda
indikaw b’mod espliċitu, fil-bidu tal-intervisti rispettivi tagħhom, li huma xtaqu jkunu assistiti mill-imsemmi konsulent.
Ċertament, il-konsulent estern ta’ ABB intervjena f’mument preċiż tal-intervista ta’ M. sabiex jissuġġerixxi lil dan tal-aħħar
li seta’ jkun profittabbli għall-produtturi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq Ewropew, għalkemm M. ma deherx wisq konvint b’dan.
Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li M. kellu xi dubji dwar l-interess kummerċjali ta’ approċċ bħal dan u dan il-fatt
għandu jittieħed inkunsiderazzjoni meta jiġi evalwat il-kontenut tat-testimonjanza tiegħu. Madankollu, ir-rikorrenti ma jispjegawx
sa fejn dan l-intervent tal-konsulent estern ta’ ABB jaffettwa l-kredibbiltà tat-testimonjanza ta’ M. f’aspetti oħra.
Fir-rigward tar-redazzjoni minn qabel ta’ nota u l-organizzazzjoni ta’ intervisti preparatorji, ma huwiex sorprendenti li
impriża li talbet li tibbenefika minn immunità minn multi identifikati minn qabel il-punti ta’ fatt rilevanti għat-talba tagħha
kif ukoll ix-xhieda li kienu kapaċi jitkellmu dwar is-suġġett tagħhom u analizzat ma’ dawn tal-aħħar il-portata ta’ x’kienu
jafu.
Barra minn hekk, ma jistax jiġi kkunsidrat li ma kienx probabbli li t-testimonjanzi kkonċernati jipproduċu effetti dannużi
għal ABB. Fil-fatt inkwantu l-intervisti saru qabel ma ntbagħtet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, la ABB, la l-impjegati
tagħha u lanqas l-ex impjegat tagħha ma setgħu jkunu ċerti mill-portata u mill-kontenut eżatt tal-ilmenti li kienu se jiġu
kkontestati lil ABB.
Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ġustament isostnu li t-testimonjanzi kkonċernati ma jidhirx li kienu r-riżultat ta’ riflessjoni
fil-fond u li dawn lanqas ma ġew riveduti wara riflessjoni u verifiki supplimentari. Fil-fatt, it-testimonjanzi ngħataw oralment
u la fadal traċċa tal-mistoqsijiet bil-miktub li l-Kummissjoni għamlet qabel lix-xhieda u lanqas tal-fatt li d-dikjarazzjonijiet
dwar l-arranġament komuni u dwar l-barrieri għad-dħul fis-suq taż-ŻEE ġew ivverifikati u riveduti sussegwentement mill-awturi
tagħhom.
Bl-istess mod, ma jidhirx li x-xhieda tkellmu bħala rappreżentanti uffiċjali ta’ ABB. Fil-fatt, qabelxejn, jidher li dan ir-rwol
kien ġie  essenzjalment assunt mill-konsulenti esterni ta’ ABB, li għamlu d-dikjarazzjonijiet eżaminati fil-punti 102 sa 114
iktar ’il fuq. It-tieni nett, kif ġie osservat fil-punt 131 iktar ’il fuq, meta ta t-testimonjanza tiegħu, M. ma kienx għadu,
a priori
, obbligat li jaġixxi fl-interess tal-ex kumpannija li kienet tħaddmu u lanqas ma hemm indikazzjoni li tagħti lil wieħed x’jifhem
li huwa jew kwalunkwe xhud ieħor ipprepara ruħu sistematikament għall-intervista billi kkonsulta impjegati l-oħra ta’ ABB
u dokumenti miżmuma minnha. Fl-aħħar nett, il-mistoqsijiet magħmula mill-Kummissjoni waqt l-intervisti ma kinux jirrigwardaw
il-pożizzjoni uffiċjali ta’ ABB dwar is-suġġetti diskussi, imma pjuttost dak li kienu jafu personalment id-diversi xhieda.
L-allegazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li l-persuni interrogati ta’ spiss ma kinux xhieda diretti tal-avvenimenti kkonċernati,
min-naħa tagħha, għandha tiġi miċħuda. Fil-fatt, mit-testimonjanzi jirriżulta li l-erba’ xhieda pparteċipaw personalment fl-operazzjonijiet
tal-akkordju. B’mod partikolari, M. kien wieħed mir-rappreżentanti ta’ ABB fi ħdan l-akkordju bejn l-1988 u l-2002, jiġifieri
kważi għall-perijodu kollu kemm dam jiffunzjona l-akkordju, filwaqt li ABB kienet hija stess waħda mill-atturi prinċipali.
B’hekk, M. kien xhud dirett u privileġġjat taċ-ċirkustanzi li spjega.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ammess li, fit-testimonjanza tiegħu, M. ikkonferma li huwa ma kienx preżenti meta ġie konkluż
l-arranġament komuni li, fil-fehma tiegħu, kien jeżisti qabel ma ġew iffirmati l-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ. Bl-istess mod, meta
ġie interrogat dwar il-kwistjoni ta’ jekk is-suġġett tal-arranġament komuni tqajjimx waqt il-laqgħat li attenda għalihom,
M. wieġeb li ma kienx hemm għalfejn jissemma peress li l-arranġament komuni kien ovvju. Madankollu, dawn il-fatti ma jqegħdux
f’dubju l-valur probatorju tat-testimonjanza ta’ M. Fil-fatt, minn naħa, xhud jista’ jipproduċi perfettament il-prova ta’
fenomenu li dam matul iż-żmien anki jekk huwa ma kienx preżenti għall-bidu tiegħu. Min-naħa l-oħra, għalkemm M. iddikjara
li l-kwistjoni tal-arranġament komuni ma ġietx diskussa b’mod espliċitu waqt il-laqgħat li kien ipparteċipa fihom, mit-testimonjanza
tiegħu jirriżulta li, fil-fehma tiegħu, dan kien minħabba li l-kontenut tal-imsemmi arranġament kien mifhum, aċċettat u implementat
mill-parteċipanti għall-akkordju mingħajr ma kien hemm għalfejn ikun hemm diskussjoni espliċita. Sa fejn l-impenn tal-impriżi
Ġappuniżi, invokat mill-Kummissjoni, kien jikkonsisti f’sempliċi nuqqas ta’ azzjoni u mhux f’azzjoni pożittiva, każ ipotetiku
bħal dan huwa, għaldaqstant, possibbli.
Ir-rikorrenti ma jispjegawx fid-dettall l-allegati inkoerenzi li jaffettwaw id-diversi testimonjanzi. Barra minn hekk, il-paragun
tat-testimonjanzi, kemm bejniethom kif ukoll mal-elementi l-oħra prodotti minn ABB, ma jiżvelax inkoerenzi tali li jaffettwaw
il-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni. L-uniku punt ta’ diverġenza li għandu xi importanza
huwa marbut mal-eżistenza tal-interess kummerċjali tal-impriżi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq Ewropew. Issa, kif se jiġi
spjegat fil-punti 156 sa 158 iktar ’l isfel, il-pożizzjoni ta’ ċerti xhieda dwar dan il-punt hija bla ħsara għad-dikjarazzjonijiet
tagħhom dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni.
Fir-rigward tan-natura allegatament inkompleta tat-testimonjanza ta’ M., għandu jiġi osservat li ma huwiex sorprendenti li
xhud ma jkunx f’pożizzjoni li jiftakar, waqt intervista, id-dokumenti kollha relatati ma’ akkordju. Barra minn hekk, għalkemm
M. ma rreferiex b’mod espliċitu għall-Ftehim GE waqt l-intervista, madankollu huwa semma l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG
fiż-ŻEE, li saret abbażi tal-ftehim preċedenti għall-Ftehim GQ li fosthom kien hemm, b’mod partikolari, il-Ftehim GE.
Bl-istess mod, il-fatt li l-Kummissjoni ma sfruttatx l-elementi kollha inklużi f’testimonjanza ma jimplikax li din għandha
valur probatorju dgħajjef. Fil-fatt, huwa normali li ċerti elementi jkunu mingħajr rilevanza jew li ċerti ċirkustanzi jkunu
sostnuti, b’mod iktar konvinċenti, minn provi oħra.
Fir-rigward tal-kontenut tat-testimonjanzi, id-dikjarazzjonijiet dwar it-tul tal-akkordju huma koerenti kemm bejniethom kif
ukoll mal-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti.
Fil-fatt, M. indika b’mod ċar li r-regola tal-osservanza reċiproka tas-swieq domestiċi mill-gruppi ta’ produtturi Ewropej
u Ġappuniżi kienet ilha teżisti żmien twil u kienet saħansitra teżisti qabel il-Ftehim GQ.
Id-dikjarazzjoni ta’ M. li tgħid li l-mekkaniżmu tal-Ftehim GQ ma baqax jeżisti fl-2002 ma jimplikax,
per se
, li lanqas l-arranġament komuni ma baqa’ jeżisti. Minn naħa, matul dan il-perijodu, il-metodi ta’ funzjonament tal-akkordju
evolvew xi ftit prinċipalment minħabba l-fatt li Siemens u l-impriża Hitachi reġgħu bdew jipparteċipaw fl-imsemmi akkordju
u M. b’hekk seta’ jikkunsidra li l-Ftehim GQ, kif ġie ffirmat fl-1988 u kif ġie rivedut sussegwentement, ma baqax jiġi implementat
iktar. Dan il-fatt huwa bla ħsara għall-fatt li l-metodi ta’ funzjonament implementati minn Lulju 2002 setgħu wkoll kienu
bbażati fuq l-arranġament komuni jew fuq arranġament simili. Ix-xhieda l-oħra ta’ ABB, apparti M., jikkonfermaw b’mod espliċitu
li dan kien il-każ hawnhekk, inkwantu mid-dikjarazzjonijiet tagħhom jirriżulta li l-arranġament komuni bejn il-produtturi
Ewropej u Ġappuniżi dwar l-osservanza tas-swieq domestiċi, kien jeżisti waqt il-perijodu li matulu huma kienu implikati fil-funzjonament
tal-akkordju, jiġifieri bejn Lulju 2002 u l-2004.
Min-naħa l-oħra, f’Ġunju 2002, M. ġie mġiegħel jirtira qabel iż-żmien, wara li s-superjur ġerarkiku l-ġdid tiegħu skopra attivitajiet
kollużivi min-naħa tiegħu. Dan il-fatt jispjega kif M. ma kienx jaf fid-dettall il-metodi ta’ funzjonament tal-akkordju li
ġew implementati minn Lulju 2002.
Bl-istess mod, ma jistax jiġi sostnut li r-referenzi tax-xhieda għall-arranġament komuni huma vagi u mhux spontanji. Fil-fatt,
kull wieħed mix-xhieda semma, fi kliemu, l-eżistenza ta’ sitwazzjoni speċifika, fir-rigward tas-swieq Ewropej u Ġappuniżi,
li tikkorrispondi għall-arranġament komuni invokat mill-Kummissjoni.
Bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, Wi. ddikjara li l-assenza tal-impriżi Ġappuniżi mis-suq Ewropew kienet ir-riżultat
ta’ sistema ta’ protezzjoni tas-suq Ġappuniż u ta’ dak Ewropew, immotivata mill-fatt li l-ebda wieħed miż-żewġ gruppi ta’
produtturi ma xtaq li l-grupp l-ieħor jintervjeni fis-suq domestiku tiegħu. Jekk, wara l-intervista, ir-rappreżentant tal-Kummissjoni
reġa’ lura għal dan is-suġġett, billi introduċa tabilħaqq il-kunċett ta’ arranġament komuni, madankollu kull ma għamel kien
li ċċara l-kunċett introdott spontanjament minn Wi.
P. irrefera b’mod spontanju għal ftehim komuni mal-impriżi Ġappuniżi li abbażi tiegħu dawn tal-aħħar ma kellhomx jipparteċipaw
fis-suq Ewropew u l-impriżi Ewropej ma kellhomx jipparteċipaw fis-suq Ġappuniż. F’dan il-każ ukoll, ir-rappreżentant tal-Kummissjoni
sussegwentement reġa’ lura għal din il-kwistjoni, imma kulma għamel kien li vverifika jekk kienx fehem sew id-dikjarazzjonijiet
spontanji preċedenti.
Fil-każ ta’ V.‑A., il-Kummissjoni ma introduċietx il-kunċett tal-arranġament komuni, imma sempliċement staqsiet lix-xhud jekk
kienx jaf b’xi arranġament bejn il-produtturi Ewropej u Ġappuniżi. Bi tweġiba għal din il-mistoqsija, V.‑A. semma l-eżistenza
ta’ ftehim bejn il-produtturi Ġappuniżi u Ewropej li abbażi tiegħu l-impriżi Ewropej ma kellhomx “jattakkaw” lill-impriżi
Ġappuniżi fis-suq Ġappuniż u viċi versa. Barra minn hekk, V.‑A. iddikjara li pparteċipa għal diskussjoni espliċita bejn l-impriżi
Ewropej u r-rappreżentant ta’ impriża Ġappuniża dwar l-osservanza ta’ dan il-ftehim, li kienet ikkawżata mit-tentattivi ta’
impriżi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq Ewropew.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-allegata esklużjoni ta’ ċerti territorji mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-akkordju dinji,
V.‑A., minn naħa, iddikjara li l-Amerka ta’ Fuq kienet eskluża minħabba raġuni speċifika, jiġifieri r-riskju ta’ sanzjonijiet
jekk jiġi skopert il-kartell. Min-naħa l-oħra, huwa spjega li l-esklużjoni tal-pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent kienet tfisser
li l-proġetti ta’ SIG inkwistjoni ma kinux diskussi mill-produtturi Ewropej waqt il-laqgħat li huwa kien preżenti għalihom,
li kienu dawk tal-akkordju dinji rregolat preċedentement mill-Ftehim GQ u mill-Ftehim EQ, imma f’okkażjoni oħra. Issa, dawn
id-dikjarazzjonijiet huma għalkollox kompatibbli, kemm mal-imsemmija ftehim kif ukoll mal-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-testimonjanza ta’ M., huwa ddikjara li kien jeżisti arranġament dwar il-protezzjoni reċiproka
tas-swieq domestiċi, preċedenti għall-Ftehim GQ, bejn il-produtturi Ġappuniżi u Ewropej, li dan l-arranġament kien kundizzjoni
neċessarja għall-konklużjoni ta’ ftehim dwar reġjuni oħra u li l-osservanza tar-regoli tiegħu kienet timplika li l-produtturi
Ġappuniżi ma kellhomx jippenetraw is-suq domestiku tal-produtturi Ewropej, anki jekk huma kienu kapaċi jagħmlu dan mil-lat
tekniku. F’dan il-kuntest, M. spjega wkoll il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni kif ukoll il-fatt li l-proġetti
ta’ SIG fil-pajjiżi kostrutturi ma kinux is-suġġett ta’ diskussjonijiet bejn iż-żewġ gruppi ta’ produtturi u ma kinux attribwiti
fuq il-kwoti previsti mill-Ftehim GQ.
B’hekk, id-dikjarazzjonijiet ta’ M. jikkonfermaw l-eżistenza tal-arranġament komuni invokat mill-Kummissjoni u ma jistgħux
jiġu kkwalifikati bħala vagi, peress li huma jippreċiżaw it-tul tal-imsemmi arranġament, il-kontenut tiegħu u l-parteċipanti
għalih. In-nuqqas ta’ preċiżazzjonijiet dwar l-implementazzjoni ta’ dan l-arranġament ma huwiex daqstant sorprendenti meta
jiġi kkunsidrat li l-impenn essenzjali tal-partijiet kien jikkonsisti f’nuqqas ta’ attività f’ċerti swieq. Barra minn hekk,
M. iddeskriva l-parti tal-arranġament komuni li kienet teħtieġ miżuri ta’ implementazzjoni, jiġifieri l-mekkaniżmu ta’ notifika
u ta’ attribuzzjoni.
Madankollu, kif ġie osservat fil-punt 135 iktar ’il fuq, M. ma kienx konvint mill-interess kummerċjali tal-impriżi Ġappuniżi
li jippenetraw is-suq Ewropew. L-opinjoni tiegħu kienet kondiviża minn P., li kkunsidra li l-produtturi Ġappuniżi probabbilment
ikkunsidraw li l-operazzjoni ma kinitx ġustifikabbli mil-lat kummerċjali. Skont żewġ xhieda oħra, Wi. u V.‑A., kien hemm interess
kummerċjali f’tali approċċ.
Madankollu, il-pożizzjoni ta’ M. u ta’ P. hija bla ħsara għall-fatt li l-erba’ xhieda ddikjaraw li l-impriżi Ġappuniżi impenjaw
irwieħhom li ma jippenetrawx is-suq taż-ŻEE anki jekk huma kienu kapaċi jagħmlu dan mil-lat tekniku, minkejja l-eventwali
nuqqas ta’ ġustifikazzjoni kummerċjali immedjata ta’ tali impenn.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat ukoll li, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, l-eventwali nuqqas ta’ interess
kummerċjali għall-produtturi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq taż-ŻEE f’mument partikolari ma jagħmilx l-eżistenza ta’ arranġament,
bħall-arranġament komuni, bla skop. Fil-fatt, tali arranġament jista’, minn naħa, jelimina r-riskju residwu ta’ penetrazzjoni
futura tas-swieq ikkonċernati fil-każ ta’ bidla fis-sitwazzjoni kompetittiva u b’hekk, jiggarantixxi sigurtà fit-tul liż-żewġ
gruppi ta’ produtturi, billi jistabbilizza l-pożizzjonijiet privileġġjati rispettivi tagħhom. Min-naħa l-oħra, huwa jikkostitwixxi
wkoll il-bażi ta’ fiduċja reċiproka bejn iż-żewġ gruppi. Issa, skont id-dikjarazzjonijiet ta’ M., tali fiduċja kienet neċessarja
sabiex l-akkordju jkun implementat fuq livell dinji.
L-ewwel nett, qabelxejn, id-dikjarazzjonijiet li għamlu l-erba’ xhieda kkonċernati, u b’mod partikolari dawk ta’ M., huma
kredibbli, peress li ġejjin minn xhieda diretti taċ-ċirkustanzi li huma jiddeskrivu u li miċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ ma
jirriżultax li l-imsemmija xhieda kienu motivati sabiex jipproduċu provi distorti.
It-tieni nett, l-erba’ testimonjanzi huma koerenti, kemm bejniethom kif ukoll b’relazzjoni għall-elementi l-oħra prodotti
minn ABB, fir-rigward tal-eżistenza u tal-kontenut fundamentali tal-arranġament komuni. B’hekk, ix-xhieda kkonfermaw l-eżistenza
ta’ arranġament li abbażi tiegħu l-impriżi Ġappuniżi impenjaw irwieħhom li ma jippenetrawx is-suq Ewropew tal-proġetti ta’
SIG u l-impriżi Ewropej impenjaw irwieħhom li ma jippenetrawx is-suq Ġappuniż ta’ dawn l-istess proġetti. L-erba’ xhieda affermaw
ukoll li l-penetrazzjoni tas-suq Ewropew kienet possibbli mil-lat tekniku, minkejja li kien hemm ċerti barrieri għad-dħul.
Jekk l-opinjonijiet tagħhom kienu differenti fir-rigward tal-interess kummerċjali tal-impriżi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq
Ewropew, dan il-fatt ma huwiex rilevanti f’dan il-każ fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni,
kif ġie spjegat fil-punti 156 sa 158 iktar ’il fuq.
Fl-aħħar nett, l-erba’ xhieda jipprovdu stampa preċiża u sħiħa tal-arranġament komuni, meta jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt
li x-xhieda individwali ma kellhomx l-istess livell ta’ għarfien. B’mod partikolari, fit-testimonjanza tiegħu, M. jispjega
fid-dettall il-kontenut tal-imsemmi arranġament, l-iskop tiegħu u kif kien jaħdem.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi kkunsidrat li t-testimonjanzi tal-impjegati u tal-ex impjegat ta’
ABB jikkostitwixxu indikazzjonijiet tal-eżistenza tal-arranġament komuni li għandhom forza probatorja kbira.
Fuq il-provi prodotti minn Fuji
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li t-tweġiba ta’ Fuji għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma hijiex prova biżżejjed preċiża u dettaljata
biex tikkorrobora l-elementi prodotti minn ABB u, għaldaqstant, it-teżi tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni.
L-ewwel nett, Fuji ma ppreċiżatx kif hija ġiet informata bl-eżistenza tal-arranġament komuni u lanqas ma indikat meta dan
ġie konkluż, f’liema forma, min kienu l-parteċipanti jew jekk ġiex implementat.
It-tieni nett, Fuji ma kkonfermatx in-natura reċiproka tal-arranġament komuni u semmiet li l-barrieri għad-dħul fis-suq Ewropew
tal-proġetti ta’ SIG li kienet iffaċċjata bihom biex b’hekk qiegħdet f’dubju l-utilità tal-imsemmi arranġament. F’dan ir-rigward,
skont ir-rikorrenti, in-natura reċiproka tal-arranġament komuni ma jistax jiġi preżunt mill-fatt li l-produtturi Ġappuniżi
ma għandhom l-ebda interess li jaċċettaw arranġament unilaterali. Huma jsostnu li, sa fejn is-suq Ġappuniż ma kienx aċċessibbli
għall-impriżi Ewropej, il-produtturi Ġappuniżi ma kellhomx interess li jikkonkludu ftehim.
It-tielet nett, l-inkoerenzi li hemm bejn it-testimonjanza ta’ H. u t-testimonjanzi l-oħra tal-impjegati u tal-ex impjegati
ta’ Fuji, fir-rigward kemm tal-eżistenza tal-arranġament komuni kif ukoll tal-barrieri tekniċi u kummerċjali għall-penetrazzjoni
tas-suq taż-ŻEE, iqiegħdu f’dubju b’mod ġenerali l-valur probatorju tal-provi prodotti minn Fuji.
Ir-raba’ nett, l-allegazzjonijiet inklużi fit-tweġiba ta’ Fuji għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma humiex kompatibbli
mat-talba sussegwenti tagħha għal klemenza.
Il-ħames nett, ir-rikorrenti josservaw li l-Kummissjoni ma naqqsitx il-multa ta’ Fuji abbażi tal-avviż dwar il-kooperazzjoni,
li jimplika li l-provi prodotti minn Fuji ma jikkorroborawx l-eżistenza tal-arranġament komuni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, Fuji ddikjarat li hija kienet taf bl-arranġament komuni li abbażi
tiegħu l-produtturi Ġappuniżi ma kellhomx jipprovaw jippenetraw is-suq Ewropew, filwaqt li ppreċiżat li r-raġuni prinċipali
għall-assenza ta’ Fuji mis-suq taż-ŻEE kienet li hija ma kinitx fornitriċi sinjifikattiva kredibbli tas-SIG fl-Ewropa.
L-ewwel nett, għandu jiġi ammess li din id-dikjarazzjoni hija relattivament vaga, peress li kulma tagħmel Fuji huwa li ssemmi
l-impenn tal-produtturi Ġappuniżi li ma jippenetrawx is-suq Ewropew. Madankollu, b’dan il-mod, Fuji kkorroborat l-element
essenzjali li jirriżulta mill-elementi prodotti minn ABB u li ġie invokat mill-Kummissjoni kontra l-produtturi Ġappuniżi.
B’hekk, id-dikjarazzjoni kkonċernata ma hijiex mingħajr rilevanza f’dan il-każ. Dan huwa iktar u iktar minnu meta l-portata
limitata tal-għarfien ta’ Fuji tista’ tiġi spjegata bir-rwol sekondarju li kellha fi ħdan il-kartell u, b’mod partikolari,
bil-fatt li, kif jirriżulta mill-premessa 150 tad-deċiżjoni kkontestata, Fuji kienet l-unika impriża Ġappuniża li ma kinitx
membru tal-kumitat tal-grupp ta’ produtturi Ġappuniżi responsabbli b’mod partikolari għall-prattika miftiehma bejn iż-żewġ
gruppi ta’ produtturi fil-kuntest tal-Ftehim GQ.
It-tieni nett, il-fatt li Fuji ma kkonfermatx in-natura reċiproka tal-arranġament komuni ma huwiex rilevanti f’dan il-każ.
Fil-fatt, kif ġie kkonstatat fil-punt 76 iktar ’il fuq, jekk l-eżistenza tal-impenn tal-produtturi Ewropej li ma jippenetrawx
is-suq Ġappuniż tal-proġetti ta’ SIG tista’ tkun prova indiretta tal-parteċipazzjoni tal-impriżi Ġappuniżi fi ksur tal-Artikolu 81 KE
u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE, hija ma tirrappreżentax element neċessarju f’dan il-kuntest.
Barra minn hekk, huwa minnu li, fid-dikjarazzjoni tagħha, Fuji semmiet l-eżistenza ta’ ostakoli tekniċi u kummerċjali għall-penetrazzjoni
tas-suq taż-ŻEE. Madankollu, dawn l-ostakoli ma ssemmewx bħala raġuni unika għall-assenza ta’ Fuji mill-imsemmi suq, imma
biss bħala raġuni prinċipali. Barra minn hekk, meta Fuji semmiet l-ostakoli differenti kkonċernati, hija semmiet is-sehem
tas-suq dinji dgħajjef tagħha li jiżvantaġġjaha meta pparagunata mal-kompetituri iktar importanti tagħha, kemm Ewropej kif
ukoll Ġappuniżi. Għaldaqstant, ma jidhirx li l-argument tagħha dwar dan il-punt jista’ jiġi traspost fir-rigward tal-produtturi
Ġappuniżi l-oħra.
Għandu jitfakkar ukoll li fil-punti 110 u 158 iktar ’il fuq ġie konkluż li l-eżistenza ta’ barrieri għad-dħul fis-suq taż-ŻEE
u l-eventwali konsegwenza ta’ dan il-fatt, jiġifieri l-allegat nuqqas ta’ interess kummerċjali għall-produtturi Ġappuniżi
li jippenetraw is-suq taż-ŻEE, ma jagħmlux l-eżistenza ta’ arranġament, bħall-arranġament komuni, bla skop.
It-tielet nett, ma huwiex ikkontestat li t-testimonjanza bil-miktub ta’ H. ma ġietx inkluża mill-Kummissjoni fost l-elementi
sussegwenti għat-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li fuqhom hija kienet biħsiebha tibbaża ruħha. Għaldaqstant,
dan l-element ma jistax jiġi kkunsidrat bħala element inkriminanti.
Fir-rigward tal-valur tat-testimonanzja ta’ H. bħala element li jiskaġuna, għandu jiġi osservat li ma tista’ tiġi kkonstatata
l-ebda inkoerenza sostanzjali bejn din tal-aħħar u t-testimonjanzi l-oħra tal-impjegati u tal-ex impjegati ta’ Fuji. B’mod
partikolari, la l-impjegati l-oħra ta’ Fuji u lanqas l-ex impjegati tagħha ma kkontestaw l-eżistenza tal-arranġament komuni;
kulma għamlu x-xhieda kien li dwar dan il-punt ma qalu xejn. Bl-istess mod, H. ma kkontestax l-eżistenza ta’ barrieri tekniċi
u kummerċjali għall-penetrazzjoni tas-suq taż-ŻEE mill-impriżi Ġappuniżi.
Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti ma jippreċiżawx liema huma l-allegati inkoerenzi bejn id-dikjarazzjoni ta’ Fuji fit-tweġiba għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet u t-talba għal klemenza tagħha. Għaldaqstant, l-argument tagħhom għandu jiġi miċħud.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, biex il-Kummissjoni tkun tista’ tagħti tnaqqis fil-multa abbażi tal-paragrafu 21
tal-avviż dwar il-kooperazzjoni, il-provi kkonċernati għandhom jirrappreżentaw valur probatorju sinjifikattiv meta pparagunati
mal-elementi li l-Kummissjoni diġà jkollha fil-pussess tagħha.
Konsegwentement, f’talba għal klemenza mressqa wara t-trażmissjoni tat-tweġiba għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, huwa
leġittimu li l-impriża li tixtieq tikseb tnaqqis fil-multa tiffoka fuq l-elementi li, fil-fehma tagħha, sa dak iż-żmien ikunu
għadhom ma ġewx stabbiliti kif titlob il-liġi, sabiex tagħti valur miżjud sinjifikattiv. Issa, dan il-fatt jista’ jispjega
kif l-impriża kkonċernata ma tinkludix l-elementi li hija tikkunsidra li ġew stabbiliti mingħajr ebda dubju permezz ta’ elementi
li ġew ikkomunikati preċedentement.
Il-ħames nett, fid-dawl tad-diċitura tal-paragrafu 21 tal-avviż dwar il-kooperazzjoni, ma jistax jiġi eskluż li l-produzzjoni
ta’ elementi li jkollhom ċertu valur probatorju imma li jikkonċernaw fatti li diġà ġew stabbiliti minn elementi oħra, ma tagħti
lok għall-ebda tnaqqis.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li d-dikjarazzjoni li għamlet Fuji fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet għandha t-tendenza li tikkorrobora d-dikjarazzjonijiet ta’ ABB u t-testimonjanzi tal-impjegati u ta’ ex
impjegat ta’ din tal-aħħar dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni. Madankollu, minħabba n-natura vaga u ġenerali tagħha,
il-valur probatorju tagħha huwa wieħed limitat.
Fuq il-proposta ta’ Alstom ippreżentata fl-10 ta’ Lulju 2002
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jikkontestaw l-interpretazzjoni li l-Kummissjoni tat tal-proposta li għamlet Alstom waqt il-laqgħa tal-partijiet
għall-akkordju tal-10 ta’ Lulju 2002 u li ġiet miċħuda mir-rappreżentant tal-impriża Hitachi waqt il-laqgħa segwenti tal-15
ta’ Lulju 2002. Skont huma, il-proposta kkonċernata ma kellhiex l-għan li taġġorna l-arranġament komuni billi testendih għall-pajjiżi
tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant fid-dawl tal-eventwali adeżjoni tagħhom mal-Unjoni, kif tallega l-Kummissjoni fil-premessi 127
u 128 tad-deċiżjoni kkontestata, imma kien tentattiv ta’ Alstom li tistabbilixxi, fil-kuntest tal-evoluzzjoni tal-metodi ta’
funzjonament tal-akkordju, arranġament li qabel ma kienx jeżisti biex kull wieħed miż-żewġ gruppi ta’ produtturi jkun obbligat
josserva s-suq tradizzjonali tal-grupp l-ieħor. Madankollu, dan l-arranġament ġie rrifjutat mill-impriżi Ġappuniżi u l-kwistjoni
ma reġgħetx tqajjmet mill-produtturi Ewropej.
Ir-rikorrenti jerġgħu josservaw, f’dan ir-rigward, li l-allegazzjoni tal-Kummissjoni la hija kompatibbli mal-argument tagħha
li l-arranġament komuni jista’ jiġi dedott mill-Anness 2 għall-Ftehim GQ u lanqas mat-testimonjanza ta’ M. li ddikjara li
s-“sistema tal-Ftehim GQ” twaqqfet f’Ġunju 2002.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Mill-premessa 127 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, waqt il-laqgħa tal-10 ta’ Lulju 2002 li matulha ġiet diskussa l-evoluzzjoni
tal-metodi ta’ funzjonament tal-akkordju wara li Siemens u l-impriża Hitachi reġgħu bdew jipparteċipaw f’dan l-akkordju, Alstom
ippreżentat proposta li tgħid li l-produtturi Ewropej kellhom jibqgħu fl-Ewropa u l-produtturi Ġappuniżi kellhom jibqgħu fil-Ġappun
u ma kellhomx jipprovaw jippenetraw is-suq Ewropew. Barra minn hekk, f’din il-premessa ġie ppreċiżat li, waqt il-laqgħa sussegwenti
tal-15 ta’ Lulju 2002, ir-rappreżentant tal-impriża Hitachi kien indika li din tal-aħħar kienet qed tiċħad dik il-proposta,
li l-produtturi Ewropej kienu rreaġixxew billi ddikjaraw li l-Ewropa, inkluża l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, kienet is-suq
tagħhom u li huma kien bi ħsiebhom iżommu l-prezzijiet applikati fl-Ewropa tal-Punent u kienu ħabbru wkoll li l-kwistjoni
kellha terġa’ tiġi diskussa anki jekk dan ma kienx il-każ.
Għandu jiġi ammess li, mal-ewwel daqqa ta’ għajn, dan is-sommarju tal-laqgħat tal-10 u tal-15 ta’ Lulju 2002, ibbażat fuq
elementi prodotti mir-rikorrenti, jagħti lil wieħed x’jifhem li Alstom tabilħaqq ipproponiet li jiġi konkluż arranġament ġdid
li ġie miċħud mill-impriża Hitachi u li ma ġiex diskuss iktar, li jimplika li, mill-inqas minn Lulju 2002, ma kien jeżisti
l-ebda arranġament fir-rigward tal-aġir tal-produtturi Ġappuniżi fis-suq taż-ŻEE.
Madankollu, is-sommarju tal-laqgħa tal-15 ta’ Lulju 2002 jiżvela, minn naħa, li l-impriża Hitachi ma ċaħditx l-idea nnifisha
ta’ tqassim tas-swieq, imma biss il-proposta konkreta ta’ Alstom. Min-naħa l-oħra, f’dan is-sommarju ġie indikat li l-impriża
Hitachi kienet żvelat li l-pretensjonijiet tal-produtturi Ewropej kienu jinkludu l-Ewropa Ċentrali u dik tal-Lvant, li jagħti
lil wieħed x’jifhem li l-oppożizzjoni tagħha kienet marbuta ma’ dan l-aspett speċifiku, imma mhux mas-sitwazzjoni fl-Ewropa
tal-Punent.
Għandu jiġi osservat ukoll li l-interpretazzjoni tar-rikorrenti ma hijiex kompatibbli mal-argument tagħhom fir-rigward tas-sitwazzjoni
kompetittiva fis-suq taż-ŻEE. Fil-fatt, anki jekk jitqies, kif jallegaw ir-rikorrenti, li l-produtturi Ġappuniżi ma kinux
ipperċepiti bħala kompetituri kredibbli fis-suq taż-ŻEE minħabba li kien hemm barrieri insormontabbli għad-dħul, arranġament
li jirrigwarda dan l-istess suq kien ikun tabilħaqq inutli. F’dan il-każ, il-produtturi Ewropej, li kienu jafu b’dan il-fatt
minħabba l-pożizzjoni privileġġjata tagħhom fl-Ewropa, ma kien ikollhom l-ebda raġuni sabiex jipproponu arranġament bħal dan.
Issa, mis-sommarju prodott mir-rikorrenti jirriżulta li l-proposta ta’ Alstom kienet tirrigwarda kemm is-suq taż-ŻEE kif ukoll
dak tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandha tiġi adottata l-interpretazzjoni ppreżentata fil-premessi 127 u 128 tad-deċiżjoni kkontestata,
li tgħid li Alstom ipproponiet l-estensjoni tal-arranġament komuni għall-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, u mhux dik
li ġiet proposta mir-rikorrenti.
Ma huwiex probabbli li l-argumenti l-oħra tar-rikorrenti jaffettwaw din il-konstatazzjoni. Minn naħa, il-proposta ta’ Alstom
ġiet ippreżentata fil-mument meta, minħabba li Siemens u l-impriża Hitachi kienu reġgħu bdew jipparteċipaw fl-akkordju, il-metodi
ta’ funzjonament ta’ dan tal-aħħar kienu evolvew. Issa, l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li dik l-evoluzzjoni kellha
tinkludi l-estensjoni tal-arranġament komuni lil hinn mil-limiti previsti preċedentement mill-Ftehim GQ, bl-ebda mod ma hija
kontradittorja.
Min-naħa l-oħra, kif ġie osservat fil-punt 147 iktar ’il fuq, id-dikjarazzjoni ta’ M., li tgħid li s-“sistema tal-Ftehim GQ”
waqfet tiġi implementata f’Ġunju 2002, ma timplikax li l-arranġament komuni wkoll ma baqax jeżisti jew li l-portata ta’ dan
l-arranġament ma setgħetx tiġi estiża sussegwentement sabiex dan jibda jkopri lill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Barra minn
hekk, M. waqaf jipparteċipa fl-attivitajiet tal-akkordju f’Ġunju 2002 u b’hekk, bħala prinċipju, ma għandux għarfien dirett
dwar il-funzjonament sussegwenti ta’ dan tal-aħħar.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkunsidrat li, matul il-laqgħa tal-10 ta’ Lulju 2002, Alstom ipproponiet l-estensjoni tal-arranġament
komuni invokat mill-Kummissjoni għall-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Dan il-fatt huwa prova li l-imsemmi arranġament
kien jeżisti meta saret il-laqgħa.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-interpretazzjoni tal-proposta ta’ Alstom, iċ-ċaħda ta’ din il-proposta mill-impriża Hitachi
ma hijiex ekwivalenti għal ċaħda tal-arranġament komuni bħala tali, imma tirrappreżenta biss rifjut li dan tal-aħħar jiġi
estiż. Konsegwentement, dan il-fatt ma jikkostitwixxix prova li f’Lulju 2002 l-arranġament komuni ġie abbandunat.
Fuq il-pożizzjoni tad-destinatarji l-oħra tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti josservaw, minn naħa, li l-eżistenza tal-arranġament komuni ġiet ikkontestata minn ħames kumpanniji Ġappuniżi,
jiġifieri Hitachi, JAEPS, Toshiba, Melco u TM T & D.
Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni interpretat b’mod inkorrett il-pożizzjoni ta’ VA TECH meta allegat
li din tal-aħħar ma kkontestatx l-eżistenza tal-arranġament komuni. Bl-istess mod, l-arranġament komuni tqiegħed f’dubju minn
Siemens, li ppreżentat ukoll it-testimonjanza ta’ wieħed mill-impjegati tagħha, T., li kien assoċjat mill-qrib mal-funzjonament
tal-akkordju. Issa, il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni dawn l-elementi, filwaqt li bbażat ruħha b’mod sinjifikattiv
fuq it-testimonjanzi tal-impjegati u ta’ ex impjegat ta’ ABB. Barra minn hekk, il-valur probatorju tal-provi prodotti minn
Siemens huwa ferm ikbar għaliex it-talba għal klemenza tagħha ġiet miċħuda minħabba l-kontestazzjoni tal-fatti sottomessi
mill-Kummissjoni.
Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, l-impriżi Ewropej ġeneralment ma kellhomx interess li jikkontestaw id-dikjarazzjonijiet
dwar l-arranġament komuni, peress li dan tal-aħħar ma kienx rilevanti għall-ilmenti li l-Kummissjoni kkontestatilhom. Bil-kontra
ta’ dan, dawn l-impriżi probabbilment ibbenefikaw mill-fatt li l-Kummissjoni kienet ikkonstatat l-eżistenza tal-arranġament
komuni, peress li dan il-fatt, sa ċertu punt, naqqas l-importanza tal-aġir antikompetittiv tagħhom. Barra minn hekk, kif juri
l-każ ta’ Siemens, in-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti sottomessi mill-Kummissjoni kienet rilevanti għall-eżitu tat-talbiet
għal klemenza tal-impriżi Ewropej.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Qabelxejn, mill-elementi tal-fajl jirriżulta li VA TECH ikkontestat espliċitament l-eżistenza tal-arranġament komuni kif isostnu
r-rikorrenti.
Madankollu, il-Kummissjoni ma wettqitx żball meta kkunsidrat li d-dikjarazzjonijiet u t-testimonjanzi ta’ ABB, id-dikjarazzjonijiet
ta’ Fuji dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni kif ukoll id-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti dwar in-notifika u l-attribuzzjoni
għandhom jiġu kkunsidrati bħala li għandhom forza probatorja iktar sinjifikattiva mill-kontestazzjonijiet tal-eżistenza tal-arranġament
komuni minn Hitachi, JAEPS, Toshiba, Melco, TM T & D, Siemens u VA TECH.
Fil-fatt, b’differenza mill-ewwel grupp ta’ elementi, il-kontestazzjonijiet inkwistjoni ma humiex kuntrarji għall-interessi
tal-impriżi kkonċernati, peress li huma għandhom l-għan li jqiegħdu f’dubju l-eżistenza ta’ kull ksur tal-Artikolu 81 KE u
tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE. Din il-konstatazzjoni tapplika wkoll għat-testimonjanza ta’ T., fejn kulma għamel dan tal-aħħar
kien li spjega l-ġenesi tal-Ftehim GQ, ikkontesta l-eżistenza tal-arranġament komuni u invoka l-barrieri għad-dħul kemm fis-suq
taż-ŻEE kif ukoll fis-suq Ġappuniż. B’mod partikolari, fir-rigward tal-arranġament komuni, it-testimonjanza ta’ T. ma tintroduċix
provi ġodda meta pparagunata ma’ dawk imressqa mid-destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Barra minn hekk, ma jistax jiġi kkunsidrat li l-impriżi Ewropej, inkluża Siemens, ma kellhomx interess li jikkontestaw l-eżistenza
tal-arranġament komuni, peress li fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet dan tal-aħħar kien interpretat mill-Kummissjoni bħala
li kien ftehim kollużiv bejn il-produtturi Ewropej u l-produtturi Ġappuniżi fir-rigward tas-suq taż-ŻEE u, konsegwentement,
kien jikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE. Issa, tali konstatazzjoni kienet dannuża għall-interessi
tal-produtturi Ewropej, għall-inqas potenzjalment, fil-każ fejn l-ilmenti l-oħra li kkontestatilhom il-Kummissjoni ma setgħux
jiġu stabbiliti kif titlob il-liġi.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li hija ma bbażatax ruħha fuq il-pożizzjoni tal-impriżi Ewropej sabiex tikkonkludi
li kien hemm arranġament komuni, imma llimitat ruħha sabiex tikkonstata li kien jeżisti. Għalkemm dik l-interpretazzjoni hija
kkonfermata mid-diċitura tal-premessa 125 tad-deċiżjoni kkontestata, fejn l-ebda forza korroborattiva ma hija rikonoxxuta
lill-pożizzjoni ta’ Alstom, ta’ Areva u ta’ VA TECH, bil-kontra tad-dikjarazzjonijiet ta’ Fuji li jikkonfermaw l-eżistenza
tal-arranġament komuni, hija tqiegħdet f’dubju mill-premessa 255 tal-imsemmija deċiżjoni, fejn il-Kummissjoni ssemmi r-rikonoxximent
impliċitu tal-eżistenza tal-arranġament komuni minn ċerti produtturi Ewropej.
Kien x’kien il-każ, il-pożizzjoni newtrali ta’ Alstom u ta’ Areva ma tistax tiġi interpretata bħala prova tal-eżistenza tal-arranġament
komuni. Fil-fatt, fid-dawl tal-oneru tal-prova li l-Kummissjoni għandha fil-kuntest ta’ proċedura skont l-Artikolu 81 KE u
l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE, in-nuqqas ta’ kontestazzjoni ta’ fatt minn impriża ma jistabbilixxix il-fatt inkwistjoni.
Minn dak kollu li ngħad iktar ’il fuq jirriżulta li l-elementi prodotti mir-rikorrenti ma jippermettux li jinġibdu konklużjonijiet
dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni.
Fuq il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni
–       L-argumenti tal-partijiet
Qabelxejn, ir-rikorrenti jsostnu li l-għan tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni kien li titnaqqas artifiċjalment
il-kwota tal-produtturi Ewropej fir-rigward tal-proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE, minħabba l-pożizzjoni kompetittiva komparattivament
b’saħħitha tal-produtturi Ġappuniżi fi swieq bħall-Asja u l-Lvant Nofsani, koperti prinċipalment mill-akkordju dinji. Fil-fatt,
l-attribuzzjoni kienet soluzzjoni alternattiva proposta mill-produtturi Ewropej minflok tnaqqis b’rata fissa tal-kwota konġunta
tagħhom.
Ir-rikorrenti jaffermaw ukoll li ma hemmx elementi li jagħtu lil wieħed x’jifhem li n-notifika kienet obbligatorja, sistematika
jew regolari, li hija kienet issir qabel l-allokazzjoni tal-proġetti kkonċernati u li hija baqgħet issir wara l-1999.
Issa, skont ir-rikorrenti, mekkaniżmu ta’ attribuzzjoni bbażat fuq notifika diskrezzjonali, u mhux sistematika u obbligatorja,
ma setax jagħti sigurtà jew kumpens lill-produtturi Ġappuniżi. Konsegwentement, it-teorija tal-arranġament komuni, kif difiża
mill-Kummissjoni, ma hijiex kompatibbli, f’dan li-każ, mal-fatti.
Fir-rigward tad-diversi elementi prodotti mill-Kummissjoni, il-fatt li fil-Ftehim EQ jissemma li ġiet ikkomunikata informazzjoni
dwar il-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE lill-produtturi Ġappuniżi ma huwiex rilevanti, peress li l-kontenut tal-imsemmi ftehim ma
kienx magħruf mill-produtturi Ġappuniżi. Barra minn hekk, skont il-Ftehim EQ, il-komunikazzjoni tal-informazzjoni dwar il-proġetti
ta’ SIG fiż-ŻEE kienet sussegwenti għall-allokazzjoni tagħhom u diskrezzjonali.
Bl-istess mod, ir-rikorrenti jsostnu li, fit-talba tagħhom għal klemenza, id-dikjarazzjoni li Siemens kienet tiċċirkola regolarment
it-tabelli b’informazzjoni li tiġbor fil-qosor parti mill-proġetti ta’ SIG allokati lid-diversi membri tal-akkordju tirreferi
b’mod ċar u biss għall-proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti jaffermaw ukoll li, fit-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, id-dikjarazzjoni
bbażata fuq it-testimonjanza ta’ Wa., li tgħid li l-fornituri Ewropej kienu jinnotifikaw lill-fornituri Ġappuniżi d-dettalji
tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE għal finijiet ta’ attribuzzjoni, tirreferi għal notifika okkażjonali, u mhux għal notifika obbligatorja
u sistematika kemm dam fis-seħħ l-akkordju. Ir-rikorrenti jżidu li huma ma kinux jafu kif kien isir eżattament it-tqassim,
imma biss bir-riżultati tal-allokazzjonijiet u li d-data kkomunikata kienet sommarja u b’hekk mhux kunfidenzjali, li jimplika
li ma huwiex probabbli li n-notifika setgħet taffettwa l-kompetizzjoni li seta’ kien hemm bejn il-produtturi Ewropej u Ġappuniżi.
Barra minn hekk, kien x’kien il-każ, kull komunikazzjoni ġiet fi tmiemha fl-1999.
Il-Kummissjoni interpretat ukoll b’mod żbaljat id-dikjarazzjonijiet ta’ Fuji dwar il-komunikazzjoni tal-informazzjoni dwar
il-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE. Fil-fatt, Fuji kkontestat espressament in-natura sistematika tan-notifika u kkonstatat li hija
ma kinitx taf bil-mekkaniżmu ta’ tqassim tal-imsemmija proġetti.
Fl-aħħar nett, fid-dikjarazzjoni tagħha tat-3 ta’ Frar 2005 dwar in-notifika, ABB la kienet indikat jekk il-mekkaniżmu inkwistjoni
kienx obbligatorju u regolari u lanqas ma ppreċiżat it-tul u l-effetti li seta’ kellu fi ħdan is-suq komuni. Min-naħa l-oħra,
ABB ikkonfermat li r-riżultat tal-allokazzjoni tal-proġetti Ewropej biss kien qed jiġi kkomunikat lill-produtturi Ġappuniżi.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Qabelxejn, għandha tiġi miċħuda l-ispjegazzjoni alternattiva tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni proposta mir-rikorrenti.
Fil-fatt, dawn ma identifikawx l-elementi li jikkorroboraw l-allegazzjonijiet tagħhom li jgħidu li, l-ewwel nett, il-produtturi
Ġappuniżi talbu modifikazzjoni tal-kwoti previsti fil-Ftehim GQ, it-tieni nett, tali modifikazzjoni ġiet miċħuda mill-produtturi
Ewropej u li, fl-aħħar nett, il-proċess ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE ġie ssuġġerit
u adottat bħala alternattiva vijabbli. Kien x’kien il-każ, mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ kumpens mhux sistematiku, bħal dak
invokat mir-rikorrenti, huwa ferm iktar kumpless minn adattament sempliċi ta’ kwota, filwaqt li ma joffrix vantaġġi meta pparagunat
ma’ din is-soluzzjoni tal-aħħar.
Fir-rigward tad-diversi elementi relatati man-notifika u mal-attribuzzjoni, mill-punt 4 tal-parti “E (E-Members)” tal-Anness 2
tal-Ftehim EQ jirriżulta li “il-membri Ewropej kienu jiddeċiedu n-notifika tal-proġetti Ewropej lill-grupp tal-produtturi
Ġappuniżi”.
Issa, kif ġie kkonstatat fil-punt 87 iktar ’il fuq, din il-klawżola kienet tirrigwarda l-komunikazzjoni eventwali tal-informazzjoni
ta’ qabel it-tqassim tal-proġetti ta’ SIG ikkonċernati. Min-naħa l-oħra, hija ma kinitx tirrigwarda s-segwitu tal-proġetti
diġà allokati. Konsegwentement, jekk il-kontenut tal-imsemmija klawżola jikkostitwixxi indikazzjoni li jagħti lil wieħed x’jifhem
li l-produtturi Ġappuniżi kienu kkunsidrati bħala kompetitturi kredibbli għall-provvista ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE,
il-miżuri li hija kienet tipprevedi ma jagħmlux parti mill-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni kif ġie allegat mill-Kummissjoni.
Għaldaqstant, l-Anness 2 għall-Ftehim EQ ma huwiex rilevanti biex jiġi pprovat dan l-istess mekkaniżmu.
Fir-rigward tal-elementi prodotti minn ABB, għandu jiġi osservat li, fit-testimonjanza tiegħu, M. afferma b’mod espliċitu
li kien jeżisti l-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni. Huwa ddikjara wkoll li dan il-mekkaniżmu ma kienx jirrigwarda
l-proġetti ta’ SIG fil-pajjiżi kostrutturi, jiġifieri l-Ġappun u ċerti pajjiżi Ewropej.
L-eżistenza ta’ mekkaniżmu li jikkonsisti fl-attribuzzjoni tal-valur tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE fuq il-kwota dinjija prevista
mill-Ftehim GQ ġiet affermata wkoll fit-tweġibiet ta’ ABB, tat-3 ta’ Frar 2005, għal xi mistoqsijiet tal-Kummissjoni. Fil-fatt,
ABB affermat li, waqt l-allokazzjoni tal-proġetti barra mill-Unjoni, ir-riżultati tat-tqassim tal-proġetti fi ħdan l-Unjoni
kienu ttieħdu inkunsiderazzjoni.
Fir-rigward tal-elementi prodotti mir-rikorrenti, għandu jiġi osservat li, moqrija fil-kuntest tas-sentenzi li jiġu eżattament
qabilha, id-dikjarazzjoni inkluża fil-punt 2.10 tat-talba għal klemenza tar-rikorrenti, li tgħid li Siemens kienet tiċċirkola
b’mod regolari t-tabelli b’informazzjoni li tiġbor fil-qosor parti mill-proġetti ta’ SIG allokati lid-diversi membri tal-akkordju,
tirreferi għal proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE. Konsegwentement, din id-dikjarazzjoni ma hijiex rilevanti biex jiġi pprovat
il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni, kif ġie allegat mill-Kummissjoni, li kien jirrigwarda l-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE.
Min-naħa l-oħra, fit-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti ddikjaraw li, qabel mal-impriża
Hitachi interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fl-1999, il-produtturi Ewropej kienu jikkomunikaw lill-produtturi
Ġappuniżi d-dettalji tal-proġetti ta’ SIG li kellhom jipprovdu fl-Ewropa, sabiex jippermettu t-teħid inkunsiderazzjoni ta’
dawn il-proġetti meta tiġi ddeterminata l-kwota tal-proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE allokati liż-żewġ gruppi ta’ produtturi
skont il-Ftehim GQ.
Din id-dikjarazzjoni tikkonferma b’mod espliċitu l-eżistenza tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni invokat mill-Kummissjoni
sal-1999. Barra minn hekk, il-valur probatorju tagħha huwa wieħed kbir għal żewġ raġunijiet. Minn naħa, l-imsemmija dikjarazzjoni
tmur kontra l-interessi tar-rikorrenti, peress li hija timplika li teżisti rabta bejn l-attivitajiet kollużivi fi ħdan iż-ŻEE
u l-produtturi Ġappuniżi, u minħabba f’hekk tikkostitwixxi element inkriminanti. Min-naħa l-oħra, meta tinqara s-silta kkonċernata
tat-tweġiba għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jidher li r-rikorrenti ma kinux jafu bid-deduzzjonijiet li setgħu jsiru
abbażi ta’ din id-dikjarazzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ppreżentaw lill-Kummissjoni tweġiba supplimentari għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet. Madankollu, f’dan id-dokument kulma għamlu huwa li kkontestaw l-interpretazzjoni li l-Kummissjoni tat
lid-dikjarazzjonijiet dwar il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni inklużi fl-ewwel tweġiba tagħhom, b’mod partikolari
fir-rigward tar-rilevanza tal-imsemmija dikjarazzjonijiet bħala prova tal-arranġament komuni u tal-eżistenza ta’ ksur uniku
li jimplika kemm lil dan tal-aħħar kif ukoll lill-Ftehim GQ. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma ressqux argumenti dwar il-kontenut
tad-dikjarazzjonijiet inkwistjoni.
Min-naħa tagħha, Fuji, fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, iddikjarat li l-informazzjoni dwar it-tqassim
tal-proġetti ta’ SIG fil-pajjiżi Ewropej esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim GQ ma kinitx ikkomunikata b’mod sistematiku
lill-produtturi Ġappuniżi u li, konsegwentement, Fuji ma kinitx taf kif kien jiffunzjona l-Ftehim EQ.
Issa, ir-rwol sekondarju ta’ Fuji fi ħdan il-kartell, imfakkar fil-punt 171 iktar ’il fuq, jista’ jispjega l-fatt li Fuji
ma kinitx involuta fl-iskambji kollha tal-informazzjoni li kienet ġejja mill-grupp tal-produtturi Ewropej. Dan il-fatt iqiegħed
ukoll dubju fuq l-affidabbiltà tad-dikjarazzjonijiet ta’ Fuji dwar dan il-punt meta pparagunata ma’ dik tal-elementi prodotti
minn ABB u minn Hitachi, li kienu membri tal-kumitati tal-gruppi rispettivi tagħhom u kienu, għaldaqstant, assoċjati iktar
mill-qrib mal-funzjonament dettaljat tal-allegat akkordju.
Bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, mill-elementi analizzati iktar ’il fuq, evalwati globalment, ma jirriżultax
li l-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni ġie implementat okkażjonalment u b’mod diskrezzjonali. Fil-fatt, għalkemm
id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB, dawk tar-rikorrenti u t-testimonjanza ta’ M. ma jindirizzawx dan is-suġġett espliċitament, mill-formulazzjonijiet
użati fid-dokumenti inkwistjoni jirriżulta b’mod ċar li n-notifika kienet proċedura li kienet issir b’mod regolari u kienet
applikabbli għall-parteċipanti u għall-proġetti kollha kkonċernati. Kif ġie spjegat fil-punt preċedenti, id-dikjarazzjonijiet
ta’ Fuji, min-naħa tagħhom, huma inqas affidabbli dwar dan il-punt mill-provi prodotti minn ABB u mir-rikorrenti. Barra minn
hekk, fil-punt 215 iktar ’il fuq diġà ġie osservat li l-Anness 2 għall-Ftehim EQ ma jirrigwardax in-notifika u l-attribuzzjoni,
kif allegat mill-Kummissjoni, u b’hekk ma huwiex rilevanti f’dan ir-rigward.
Fir-rigward tal-perijodu ta’ implementazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni, id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB
tat-3 ta’ Frar 2005 ma jirreferux għal perijodu speċifiku u b’hekk jistgħu,
a priori
, jiġu interpretati bħala li jirreferu għall-ksur kollu. Id-dikjarazzjonijiet ta’ M., min-naħa tagħhom, jirreferu għall-perijodu
li matulu huwa pparteċipa fl-attivitajiet tal-akkordju, jiġifieri bejn l-1988 u Ġunju 2002. Madankollu, sa fejn fil-punti 68
u 129 iktar ’il fuq ġie osservat li l-provi prodotti minn ABB għandhom jiġu kkorroborati minn elementi oħra u li tali korroborazzjoni
ma tistax tirriżulta mit-testimonjanza ta’ M., għandu jiġi osservat li d-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti, li jinsabu fit-tweġiba
tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jirrigwardaw il-perijodu ta’ qabel il-mument meta l-impriża Hitachi interrompiet
il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fl-1999. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-eżistenza tal-mekkaniżmu ta’ notifika
u ta’ attribuzzjoni ġiet stabbilita għal dan il-perijodu tal-aħħar.
Fir-rigward tar-rilevanza tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni fil-kuntest tal-prova tal-arranġament komuni, għandu
jiġi kkunsidrat li dan jikkostitwixxi indikazzjoni serja tal-fatt li l-produtturi Ġappuniżi kienu pperċepiti bħala kompetituri
potenzjali kredibbli fis-suq taż-ŻEE mill-produtturi Ewropej. Fil-fatt, jekk tabilħaqq is-suq Ewropew ma setax jiġi ppenetrat
mill-produtturi Ġappuniżi minħabba l-eżistenza ta’ barrieri għad-dħul, il-produtturi Ewropej ma kienx ikollhom raġuni biex
jinnotifikaw ir-riżultati tal-allokazzjoni ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE u,
a fortiori
, li jattribwixxu dawn l-istess proġetti fil-kwota konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim GQ, għaliex din l-attribuzzjoni
kienet se twassal biex iċċaħħadhom minn parti mill-proġetti ta’ SIG fir-reġjuni msemmija fil-Ftehim GQ. Għaldaqstant, l-eżistenza
ta’ tali mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni jimplika li l-impriżi Ġappuniżi setgħu jippenetraw is-suq Ewropew. Jekk
huma ma għamlux hekk, kien għaliex kienu impenjaw irwieħhom li ma jagħmlux dan, inkambju għal parti iktar sinjifikattiva mill-proġetti
ta’ SIG barra miż-ŻEE. B’hekk, il-mekkaniżmu inkwistjoni jikkostitwixxi rabta bejn l-attivitajiet kollużivi fi ħdan iż-ŻEE
u l-produtturi Ġappuniżi u, minħabba f’hekk, prova indiretta tal-eżistenza tal-arranġament komuni.
Il-kwistjoni ta’ jekk il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni kellux effetti fis-suq taż-ŻEE ma hijiex rilevanti f’dan
il-każ. Fil-fatt, kif ġie osservat fil-punt 76 iktar ’il fuq, il-bażi tal-ilment li l-Kummissjoni kkontestat lir-rikorrenti
fid-deċiżjoni kkontestata huwa l-impenn tal-impriżi Ġappuniżi li ma jippenetrawx is-suq taż-ŻEE, li huwa pprovat indirettament
bl-eżistenza tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni. Min-naħa l-oħra, mid-deċiżjoni kkontestata ma jirriżultax li,
fil-fehma tal-Kummissjoni, l-imsemmi mekkaniżmu jikkostitwixxi ksur awtonomu tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim
ŻEE.
Bl-istess mod, ma hemmx għalfejn jiġi stabbilit, minn naħa, li l-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni ma jirrigwardax
il-proġetti ta’ SIG fil-pajjiżi kostrutturi Ewropej u, min-naħa l-oħra, li l-Ġappun huwa pajjiż kostruttur, sabiex l-imsemmi
mekkaniżmu jkun jista’ jiġi kkunsidrat bħala indikazzjoni rilevanti tal-eżistenza tal-arranġament komuni, abbażi tar-raġunament
spjegat fil-punt 226 iktar ’il fuq. Konsegwentement, l-eventwali nuqqas ta’ korroborazzjoni tat-testimonjanza ta’ M. dwar
dan il-punt ma hijiex sinjifikattiva.
Barra minn hekk, sa fejn l-argument tal-Kummissjoni dwar il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni la huwa bbażat fuq
in-natura kunfidenzjali tad-data kkomunikata u lanqas fuq il-fatt li l-komunikazzjoni saret qabel l-allokazzjoni tal-proġetti
ta’ SIG ikkonċernati, dawn il-fatti lanqas ma huma rilevanti għal dan il-każ.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li l-eżistenza tan-notifika regolari lill-grupp ta’ produtturi
Ġappuniżi ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE wara l-allokazzjoni tagħhom u l-attribuzzjoni ta’ dawn l-istess proġetti fil-kwota
konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim GQ ġiet stabblita, fir-rigward tal-perijodu ta’ bejn l-1988 u l-interruzzjoni tal-parteċipazzjoni
fl-akkordju min-naħa tal-impriża Hitachi fl-1999, bid-dikjarazzjonijiet ta’ ABB, b’dawk tar-rikorrenti u bit-testimonjanza
ta’ M.. Barra minn hekk, il-mekkaniżmu inkwistjoni jikkostitwixxi prova indiretta tal-eżistenza tal-arranġament komuni invokat
mill-Kummissjoni.
Fuq l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti josservaw li l-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE kienu mqassma mill-membri Ewropej tal-akkordju, waqt laqgħat distinti
mil-laqgħat tal-Ftehim GQ, mingħajr il-parteċipazzjoni tal-impriżi Ġappuniżi.
F’dan il-kuntest, il-listi ta’ proġetti pprovduti minn ABB ma jikkostitwixxux prova plawżibbli tal-fatt li l-informazzjoni
dwar il-proġetti ta’ SIG ikkonċernati kienet ikkomunikata lill-produtturi Ġappuniżi u kienet eżaminata magħhom qabel l-allokazzjoni
tal-imsemmija proġetti.
L-istess konstatazzjoni hija valida, skont ir-rikorrenti, fir-rigward tal-allegazzjoni li l-impriżi Ġappuniżi kienu qed jipprevedu
li jressqu offerti għal proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, biex b’hekk ħolqu tensjoni fi ħdan l-akkordju. Fil-fatt, f’dan il-każ id-dikjarazzjonijiet
tax-xhieda ta’ ABB dwar dan il-punt ma humiex preċiżi jew huma irrilevanti.
Bl-istess mod, apparti l-allegat interess ta’ Melco għal proġett ta’ SIG fi Spanja, xi produtturi Ewropej biss kienu ddiskutew
il-11-il proġett ta’ SIG fiż-ŻEE msemmija fid-deċiżjoni kkontestata. Issa, huwa possibbli li Melco rċeviet l-informazzjoni
dwar il-proġett ikkonċernat minn sorsi oħra għajr il-listi ta’ proġetti jew il-fornitriċi Ewropej.
Barra minn hekk, ma ġiex stabbilit li l-impriżi Ġappuniżi pparteċipaw fl-iffissar tal-prezzijiet għall-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE,
li ma setgħux jiġu allokati lil fornitur partikolari, għall-implementazzjoni tal-klawżola tal-Ftehim GQ dwar ix-xoljiment
tal-kuntratti ta’ liċenzja mogħtija lil terzi fir-rigward tar-territorju taż-ŻEE jew għal skambji ta’ informazzjoni sensittiva
dwar is-suq Ewropew tal-proġetti ta’ SIG.
Barra minn hekk, il-ftehim preċedenti bejn il-fornituri Ewropej dwar l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, u b’mod
partikolari l-Ftehim GE, jikkostitwixxu provi li jqiegħdu f’dubju l-eżistenza tal-arranġament komuni. Skont ir-rikorrenti,
il-Ftehim GE jirreferi għal akkordju kumpless bejn il-produtturi Ewropej, li kien preċedenti għall-iffirmar tal-Ftehim GQ
u indipendenti minnu. B’hekk, l-akkordju inkwistjoni ġie implementat mingħajr il-protezzjoni li allegatament kien jipprovdi
l-allegat arranġament komuni. Issa, dan il-fatt iqiegħed f’dubju l-argument tal-Kummissjoni fir-rigward tal-importanza tal-arranġament
komuni għall-attivitajiet kollużivi tal-produtturi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-fajl ma jinkludix provi li jagħtu lil wieħed x’jifhem li l-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE ġew diskussi waqt il-laqgħat tal-Ftehim
GQ li għalihom ipparteċipaw il-membri Ġappuniżi tal-akkordju.
Bl-istess mod, mil-listi ta’ proġetti pprovduti minn ABB ma jirriżultax li mal-produtturi Ġappuniżi ġew diskussi xi proġetti
ta’ SIG fiż-ŻEE, ħlief għall-allegat interess ta’ Melco għall-proġett “MSP via GC” fi Spanja. Issa, ma jistax jiġi eskluż
li l-imsemmi interess ta’ Melco għal dan il-proġett tal-aħħar ġej minn żball, minħabba li l-lista ta’ proġetti kkonċernata
hija waħda twila u l-Kummissjoni ma identifikatx każijiet oħra fejn produttur Ġappuniż wera xi interess għal proġett ta’ SIG
fiż-ŻEE. Kien x’kien il-każ, il-kontenut tal-lista ta’ proġetti kkonċernata ma hijiex ikkorroborata minn elementi oħra fir-rigward
tal-proġett “MSP via GC” u b’hekk ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni f’dan ir-rigward.
Barra minn hekk, meta l-Kummissjoni, fil-premessa 125 tad-deċiżjoni kkontestata, tindika li l-produtturi Ġappuniżi xi drabi
kellhom il-ħsieb li jwieġbu għas-sejħiet għal offerti Ewropej, imma ġeneralment irrifjutaw dawn it-talbiet u nnotifikaw il-proġetti
kkonċernati lill-produtturi Ewropej, hija tibbaża ruħha biss fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB u fuq it-testimonjanzi tal-impjegati
tagħha. Għaldaqstant, minħabba li ma ġietx ikkorroborata minn elementi oħra, din l-affermazzjoni ma tistax tittieħed inkunsiderazzjoni.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma takkużax lir-rikorrenti li pparteċipaw fl-iffissar tal-prezzijiet minimi tal-proġetti ta’
SIG fiż-ŻEE jew fix-xoljiment ta’ kuntratti ta’ liċenzja konklużi ma’ impriżi terzi dwar iż-ŻEE. Konsegwentement, l-argumenti
tar-rikorrenti dwar dan il-punt ma humiex rilevanti f’dan il-każ.
Fir-rigward tal-iskambju ta’ data sensittiva dwar il-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, in-notifika kif ġiet stabbilita f’dan il-każ
tmur lil hinn mil-limiti ta’ aġir kompetittiv normali kemm fir-rigward tat-tul u tal-intensità tagħha kif ukoll fir-rigward
tan-natura tad-data kkomunikata. Madankollu, ma huwiex stabbilit li l-għan tan-notifika kien li l-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE
jiġu allokati lill-produtturi Ġappuniżi jew li d-data effettivament ikkomunikata ntużat għal dan l-iskop.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li ma ġiex stabbilit li l-impriżi Ġappuniżi pparteċipaw
fl-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE.
Fir-rigward tal-ftehim Ewropej preċedenti għall-Ftehim GQ, għandu jiġi osservat li, ħlief għall-Ftehim GE, l-allegazzjonijiet
tar-rikorrenti ma humiex biżżejjed preċiżi jew sostnuti. Konsegwentement, dawn għandhom jiġu miċħuda.
Fir-rigward tal-Ftehim GE, ma huwiex ikkontestat li dan ġie ffirmat qabel il-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ. Madankollu, dan il-fatt
ma jimplikax, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, li huwa kien indipendenti mill-Ftehim GQ jew mill-arranġament
komuni.
Fil-fatt, skont l-Artikolu 15 tiegħu, il-Ftehim GE għall-ewwel kellu jkun soluzzjoni intermedja valida sad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim
GQ u, fin-nuqqas ta’ dan, kellu jerġa’ jiġi nnegozjat wara l-31 ta’ Diċembru 1988. B’hekk, jidher li, meta kkonkludew il-Ftehim
GE, il-firmatarji diġà kienu qed jantiċipaw l-istabbiliment tal-akkordju dinji u tal-elementi differenti tiegħu, inkluż, skont
l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni, l-arranġament komuni. Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mit-testimonjanza ta’ M.
li tgħid li l-akkordju dinji kien is-suġġett ta’ negozjati kumplessi li damu għaddejjin diversi snin qabel ma ġie ffirmat
il-Ftehim GQ.
Barra minn hekk, skont M., l-impenn reċiproku taż-żewġ gruppi ta’ produtturi li ma jippenetrawx is-swieq domestiċi tal-grupp
l-ieħor, li huwa l-punt essenzjali tal-arranġament komuni invokat mill-Kummissjoni, kien preċedenti għall-konklużjoni tal-Ftehim
GQ. Konsegwentement, dan l-impenn seta’ jittieħed inkunsiderazzjoni mill-produtturi Ewropej meta ffirmaw il-Ftehim GE.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi kkunsidrat li l-Ftehim GE jqiegħed f’dubju l-eżistenza tal-arranġament komuni invokat
mill-Kummissjoni.
Kunsiderazzjonijiet globali
–       L-argumenti tal-partijiet
Skont ir-rikorrenti, l-elementi invokati mill-Kummissjoni, marbuta mal-eżistenza tal-allegat arranġament komuni, huma selettivi,
nieqsa minn forza probatorja, ma humiex sostnuti u ma jikkorrispondux għar-realtà, peress li l-Kummissjoni żviluppat it-teorija
tagħha qabel ma eżaminat il-fatti.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu li l-elementi prodotti minn ABB ma jistabbilixxux kif titlob il-liġi l-eżistenza tal-arranġament
komuni u, b’mod partikolari, il-fatt li l-produtturi Ġappuniżi kienu jaċċettaw it-tqassim tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE fost
il-produtturi Ewropej, l-importanza tal-arranġament komuni fid-dawl tal-allegat akkordju dinji, l-eżistenza ta’ mekkaniżmu
ta’ notifika obbligatorja u sistematika jew il-fatt li l-impriżi Ġappuniżi kienu jipparteċipaw fl-attivitajiet kollużivi tal-produtturi
Ewropej fi ħdan iż-ŻEE. Bl-istess mod, il-Kummissjoni kienet selettiva, peress li fid-deċiżjoni kkontestata hija ma semmietx
ċerti elementi prodotti minn ABB li ma kinux jaqblu mat-teorija tagħha, u b’mod partikolari l-Ftehim GE.
Ir-rikorrenti jikkunsidraw li, sa fejn il-provi prodotti minn ABB huma, fl-istess ħin, kemm ta’ valur probatorju dgħajjef
kif ukoll ikkontestati minnhom, minn Toshiba, minn Melco, min TM T & D u, f’ċerti aspetti, minn Fuji, dawn kellhom jiġu kkorroborati
minn elementi oħra, billi l-“livell ta’ korroborazzjoni” mitlub kien wieħed għoli. Issa, dan ma kienx il-każ. B’mod partikolari,
il-Kummissjoni ppreżentat allegazzjonijiet dwar il-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ li jikkontradixxu elementi oħra tal-fajl, u interpretat
b’mod żbaljat id-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti u ta’ Fuji dwar il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni.
F’dan il-kuntest, ir-rikorrenti jsostnu li l-produtturi Ġappuniżi ma kinux f’pożizzjoni li jippenetraw is-suq Ewropew tal-proġetti
ta’ SIG minħabba l-eżistenza ta’ barrieri insormontabbli għad-dħul, li kienet tagħmel żejda l-implikazzjoni tagħhom fil-livell
Ewropew u b’hekk l-eżistenza tal-arranġament komuni. Huma jżidu li l-plawżibbiltà ta’ din l-ispjegazzjoni alternattiva ġiet
ikkonfermata mill-impriżi kollha kkonċernati u tirriżulta wkoll minn għadd ta’ elementi tal-fajl, b’mod partikolari l-Ftehim
GE, li ġie konkluż mill-produtturi Ewropej mingħajr ma kien hemm għalfejn jintlaħaq xi arranġament mal-produtturi Ġappuniżi
jew li jiġu informati.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Mill-eżami li sar fil-punti 84 sa 230 iktar ’il fuq jirriżulta, l-ewwel nett, li d-dikjarazzjonijiet ta’ ABB u t-testimonjanzi
tal-impjegati u tal-ex impjegat tagħha jirreferu għall-eżistenza ta’ arranġament li abbażi tiegħu l-produtturi Ewropej u Ġappuniżi
daħlu għall-impenn reċiproku li ma jippenetrawx is-swieq domestiċi tal-grupp l-ieħor. L-imsemmija elementi jippermettu wkoll
li jiġu identifikati l-partijiet għall-arranġament u li jiġi konkluż li, għalkemm dan probbabilment kien preċedenti għall-Ftehim
GQ, dan ġie konkluż mhux iktar tard minn meta ġie konkluż dan il-ftehim tal-aħħar.
It-tieni nett, l-eżistenza tal-arranġament reċiproku msemmi iktar ’il fuq hija kkorroborata mill-proposta ppreżentata minn
Alstom waqt il-laqgħa tal-10 ta’ Lulju 2002. L-eżistenza tal-impenn tal-impriżi Ġappuniżi li ma jippenetrawx is-suq Ewropew
hija wkoll ikkorroborata mid-dikjarazzjonijiet ta’ Fuji.
It-tielet nett, mid-dikjarazzjonijiet u mit-testimonjanza ta’ ABB, ikkorroborati mid-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti, jirriżulta
li l-produtturi Ġappuniżi aċċettaw, għall-inqas fir-rigward tal-perijodu mill-1988 sal-1999, in-notifika regolari tar-riżultati
tal-allokazzjoni ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE u l-attribuzzjoni tagħhom fil-kwota konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim
GQ. Bl-istess mod, skont il-punt 4 tal-parti “E (E-Members)” tal-Anness 2 għall-Ftehim EQ, il-produtturi Ewropej ipprevedew
il-possibbiltà li jikkomunikaw lill-produtturi Ġappuniżi d-dettalji ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE qabel l-allokazzjoni
tagħhom. Dawn iż-żewġ fatti jissuġġerixxu li l-produtturi Ġappuniżi kienu kkunsidrati bħala kompetituri kredibbli għall-provvista
ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, iżda li huma impenjaw irwieħhom li ma jippenetrawx is-suq Ewropew inkambju għal parti
iktar sinjifikattiva mill-proġetti ta’ SIG f’reġjuni oħra. B’hekk, dawn huma provi indiretti tal-eżistenza tal-arranġament
reċiproku bejn il-produtturi Ewropej u l-produtturi Ġappuniżi.
B’hekk, l-elementi prodotti mill-Kummissjoni jsostnu l-affermazzjonijiet tagħha dwar l-eżistenza tal-arranġament komuni, kif
miġbura fil-qosor fil-punt 74 iktar ’il fuq. Min-naħa l-oħra, ma huwiex probabbli li l-elementi invokati mir-rikorrenti jistgħu
jqiegħdu f’dubju l-imsemmija affermazzjonijiet.
Minn naħa, kif ġie spjegat fil-punti 244 sa 247, il-Ftehim GE ma jikkostitwixxix il-prova tal-akkordju Ewropew implementat
mingħajr il-benefiċċju tal-arranġament komuni.
Min-naħa l-oħra, għalkemm ma ġiex stabbilit li l-impriżi Ġappuniżi pparteċipaw, flimkien mal-produtturi Ewropej fl-allokazzjoni
tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, għandu jiġi osservat li, fid-dawl tan-natura tal-allegat impenn tagħhom abbażi tal-arranġament
komuni, il-parteċipazzjoni tagħhom f’dan l-aġir ma kien ikollha l-ebda utilità. Fil-fatt, il-produtturi Ġappuniżi ma kellhom
l-ebda interess li jintervjenu fl-allokazzjoni stess tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, li huma kienu ħadu l-impenn li ma jiħdux.
L-uniku interess tagħhom kien li jkunu jafu l-valur tal-proġetti kkonċernati u l-identità ta’ dawk li ħaduhom, sabiex ikunu
jistgħu jsegwu l-attribuzzjoni fil-kwota konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim GQ. Issa, għall-inqas fir-rigward tal-perijodu
ta’ bejn l-1988 u l-1999, din l-informazzjoni kienet tiġi kkomunikata lill-produtturi Ġappuniżi bil-mekkaniżmu ta’ notifika.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi kkunsidrat li l-eżistenza tal-arranġament komuni kif ġie deskritt
fil-punt 74 iktar ’il fuq ġiet stabbilita kif titlob il-liġi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata li tipprova l-interess
kummerċjali li kellhom l-impriżi kkonċernati biex jikkonkludu l-arranġament komuni. Barra minn hekk, kif ġie spjegat fil-punti 110
u 158 iktar ’il fuq, il-konklużjoni tal-arranġament komuni setgħet tagħti ċerti vantaġġi lill-imsemmija impriżi u b’hekk ma
kinitx bla skop, minkejja l-eżistenza ta’ barrieri għad-dħul fis-suq taż-ŻEE u l-possibbiltà ta’ nuqqas ta’ interess kummerċjali
immedjat li jiġi ppenetrat dan l-istess suq.
Barra minn hekk, peress li l-Kummissjoni ma bbażatx ruħha biss fuq l-aġir fis-suq tal-impriżi inkwistjoni biex tikkonkludi
li kien hemm il-ksur allegat, ma huwiex biżżejjed li r-rikorrenti jissostitwixxu spjegazzjoni plawżibbli oħra tal-fatti għal
dik adottata mill-Kummissjoni. Konsegwentement, l-ispjegazzjoni alternattiva proposta mir-rikorrenti ma hijiex rilevanti fir-rigward
tal-eżistenza tal-imsemmi ksur. Kien x’kien il-każ, l-elementi li fuqhom hija bbażata din l-ispjegazzjoni ġew ukoll invokati
mir-rikorrenti fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet motiv u b’hekk se jiġu eżaminati fil-punti 317 sa 332 iktar ’l isfel.
Għaldaqstant, l-ewwel parti tat-tieni motiv għandha tiġi miċħuda.
Barra minn hekk, skont dak li ġie spjegat fil-punt 41 iktar ’il fuq, peress li l-eżistenza tal-arranġament komuni setgħet
tiġi stabbilita mingħajr it-teħid inkunsiderazzjoni, bħala prova inkriminanti, tal-osservazzjonijiet ta’ Fuji tal-21 ta’ Novembru 2006,
fl-aħħar mill-aħħar, l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq l-allegazzjoni li r-rikorrenti ma kellhomx aċċess għal ċerti
elementi inkriminanti, għandha tiġi miċħuda. Konsegwentement, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
b)     Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx li l-arranġament komuni kien jikkostitwixxi
ftehim restrittiv jew prattika miftiehma
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li, anki jekk jiġi preżunt li l-Kummissjoni stabbiliet l-eżistenza tal-arranġament komuni, hija ma stabbilixxietx,
permezz ta’ elementi preċiżi u plawżibbli, li dan tal-aħħar seta’ jiġi assimilat għall-espressjoni ta’ intenzjoni komuni li
ħadet il-forma ta’ ftehim restrittiv jew ta’ prattika miftiehma. Fil-fehma tagħhom, l-iktar l-iktar, il-fajl tal-Kummissjoni
żvela aġir parallel tal-operaturi, li huwa kompatibbli mal-kundizzjonijiet normali tas-suq. Dan il-fatt intwera mit-testimonjanza
ta’ M., li indika li, waqt il-laqgħat li għalihom kien preżenti, ma kienx hemm għalfejn titqajjem il-kwistjoni tal-arranġament
komuni peress li dan kien evidenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Skont il-ġurisprudenza, hija l-Kummissjoni li għandha tiġbor provi preċiżi u konsistenti biżżejjed sabiex tibbaża l-konvinzjoni
stretta li l-ksur allegat jikkostitwixxi ftehim jew prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE (sentenza tal-Qorti
Ġenerali, tal-21 ta’ Jannar 1999, Riviera Auto Service
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑185/96, T‑189/96 u T‑190/96, Ġabra p. II‑93, punt 47). Il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq hija applikabbli,
b’analoġija, għall-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
F’dan il-każ, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma esprimietx ruħha espliċitament dwar il-kwistjoni ta’ jekk l-aġir
ikkontestat lill-impriżi Ġappuniżi kienx jikkostitwixxi ftehim jew prattika miftiehma. Fil-premessa 248 tad-deċiżjoni kkontestata,
kulma għamlet kien li tosserva li l-ksur kien magħmul minn diversi azzjonijiet li setgħu jiġu kkwalifikati bħala ftehim jew
prattiki miftiehma.
Għaldaqstant, l-ewwel nett għandu jiġi vverifikat jekk l-arranġament komuni jikkostitwixxix ftehim bejn impriżi fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE
u tal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
F’dan ir-rigward, sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq huwa suffiċjenti li l-impriżi
inkwistjoni jkunu esprimew l-intenzjoni komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari (ara, b’analoġija, is-sentenza
Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 70 iktar ’il fuq, punt 928 u l-ġurisprudenza ċċitata). It-teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti konkreti
ta’ ftehim ma huwiex meħtieġ, meta jkun jidher li dan għandu bħala għan ir-restrizzjoni, il-prevenzjoni u d-distorsjoni tal-kompetizzjoni
(ara s-sentenza Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 70 iktar ’il fuq, punt 837 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, f’dan il-każ, mid-diversi elementi prodotti mill-Kummissjoni, u b’mod partikolari mid-dikjarazzjonijiet ta’ ABB u ta’
Fuji kif ukoll mit-testimonjanzi ta’ M. u ta’ V.‑A. jirriżulta li l-produtturi Ewropej u Ġappuniżi kienu daħlu għal impenn
reċiproku li ma jippenetrawx is-swieq domestiċi tal-grupp l-ieħor. L-eżistenza ta’ impenn reċiproku timplika bilfors l-eżistenza
ta’ intenzjoni komuni, anki fin-nuqqas ta’ elementi li jippermettu li jiġi ddeterminat bi preċiżjoni l-mument meta din l-intenzjoni
ġiet espressa jew meta l-espressjoni tagħha ġiet ifformalizzata. Barra minn hekk, mill-punt 141 iktar ’il fuq jirriżulta li
M. kien jikkunsidra li ma kienx hemm għalfejn jissemma l-arranġament komuni waqt id-diskussjonijiet li huwa pparteċipa għalihom,
għaliex il-kontenut tal-imsemmi arranġament kien mifhum, aċċettat u implementat mill-parteċipanti kollha fl-akkordju mingħajr
ma kien hemm għalfejn ikun hemm diskussjoni espliċita. Barra minn hekk, kif ġie spjegat fil-punt 152 iktar ’il fuq, V.‑A.
iddikjara li pparteċipa għal diskussjonijiet espliċiti bejn l-impriżi Ewropej u r-rappreżentant ta’ impriża Ġappuniża dwar
l-osservanza tal-arranġament komuni.
Bl-istess mod, il-fatt, muri mid-dikjarazzjonijiet u testimonjanzi ta’ ABB u mid-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti, li l-produtturi
Ġappuniżi aċċettaw, matul għadd ta’ snin, in-notifika tar-riżultati tal-allokazzjoni ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE u
li segwew l-attribuzzjoni tagħhom fuq il-kwota konġunta “Ewropea” prevista mill-Ftehim GQ, ma huwiex kompatibbli ma sempliċi
aġir parallel ta’ kompetituri mingħajr kwalunkwe qbil tal-intenzjonijiet.
Barra minn hekk, l-arranġament komuni kellu l-għan li jiddetermina l-aġir tal-impriżi Ġappuniżi fir-rigward tas-suq taż-ŻEE,
peress li huma kienu impenjaw irwieħhom li ma jippenetrawx dan is-suq. B’hekk, l-imsemmi arranġament kien tabilħaqq jikkostitwixxi
riżervazzjoni tas-suq taż-ŻEE għall-produtturi Ewropej.
Konsegwentement, il-Kummissjoni ġustament ikkonstatat li l-arranġament komuni kien jikkostitwixxi ftehim bejn impriżi fis-sens
tal-Artikolu 81(1) KE u tal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx għalfejn jiġi eżaminat ukoll jekk l-arranġament komuni kienx jikkostitwixxi prattika miftiehma
abbażi tal-imsemmija dispożizzjonijiet.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, it-tieni parti tat-tieni motiv, u għaldaqstant, it-tieni motiv kollu kemm hu
għandhom jiġu miċħuda.
3.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwat
Fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet motiv, ir-rikorrenti jsostnu li, sa fejn jikkonċerna lilhom, il-Kummissjoni la stabbilixxiet
l-aspetti essenzjali tal-miżuri implementati mill-parteċipanti fl-akkordju u lanqas il-fatt li dawn il-miżuri kellhom għan
uniku. Fil-kuntest tat-tieni parti, huma jikkontestaw in-natura kontinwata tal-akkordju kkontestat u b’mod partikolari l-kontinwità
tal-għan tiegħu.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
a)     Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx l-eżistenza ta’ ksur uniku li jinkludi l-arranġament
komuni, l-akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ u l-attivitajiet kollużivi tal-produtturi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE
L-argumenti tal-partijiet
F’dan il-każ, ir-rikorrenti jsostnu li l-prodotti, is-swieq ġeografiċi u l-impriżi kkonċernati, minn naħa, mill-akkordju previst
mill-Ftehim GQ u, min-naħa l-oħra, mill-ftehim li jirrigwardaw il-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE huma differenti, li jimplika, fil-fehma
tagħhom, li l-Ftehim GQ huwa distint mill-ftehim Ewropej u li b’hekk ma hemmx lok li jiġi kkunsidrat li l-attivitajiet tal-akkordju
barra miż-ŻEE u l-attività tal-impriżi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE huma ksur uniku.
Ir-rikorrenti jżidu li l-punti ta’ fatt spjegati fid-deċiżjoni kkontestata ma jistabbilixxux, lil hinn minn kull dubju raġonevoli,
li kien hemm ksur uniku.
Skont ir-rikorrenti, l-arranġament komuni ma ġiex stabbilit, peress li l-elementi prodotti minn ABB ma għandhomx forza probatorja
u ma humiex ikkorroborati minn provi oħra.
Bl-istess mod, il-Kummissjoni lanqas ma stabbilixxiet l-importanza tal-arranġament komuni fid-dawl tal-allegat akkordju dinji,
peress li mill-elementi tal-fajl ma jirriżultax li tali arranġament kien neċessarju jew biex tiġi stabbilita fiduċja reċiproka,
jew inkella biex ikunu inkoraġġuti l-attivitajiet tal-membri Ewropej tal-akkordju fir-rigward tat-territorju taż-ŻEE. Barra
minn hekk, il-Kummissjoni ma pproduċietx provi tal-allegazzjoni li l-produtturi Ġappuniżi kienu jafu u kienu aċċettaw il-kunċett
tar-riżerva reċiproka tal-pajjiżi kostrutturi. Fil-fatt, il-kunċett ta’ pajjiżi kostrutturi kien kunċett li ġie applikat biss
fil-kuntest tal-ftehim bejn il-produtturi Ewropej u b’hekk ma kienx magħruf mill-impriżi Ġappuniżi.
Skont ir-rikorrenti, in-natura indipendenti tal-parteċipazzjoni tal-impriżi Ġappuniżi fil-Ftehim GQ b’relazzjoni għall-aġir
kollużiv tal-impriżi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE tirriżulta mill-fatt li l-produtturi Ġappuniżi ma kinux f’pożizzjoni li jippenetraw
is-suq Ewropew tal-proġetti ta’ SIG, minħabba barrieri insormontabbli għad-dħul.
L-eżistenza ta’ żewġ akkordji indipendenti hija wkoll ikkonfermata minn għadd ta’ elementi tal-fajl. Ir-rikorrenti jsemmu,
f’dan ir-rigward, l-eżistenza tal-Ftehim GE u ta’ ftehim preċedenti oħra li ġew konklużi bejn il-fornituri Ewropej, il-fatt
li l-arranġament komuni ma jissemmiex fil-ftehim miktubin, in-nuqqas ta’ kull allużjoni għall-aġir tal-produtturi Ewropej
fi ħdan iż-ŻEE fil-Ftehim GQ, kif ukoll il-ftehim ta’ nuqqas ta’ żvelar li ġie konkluż minn ABB, Areva, Siemens u VA TECH
u li kien intiż biex jiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva bejn il-firmatarji tiegħu, minn wara dahar l-impriżi
l-oħra li pparteċipaw fl-akkordju.
Min-naħa l-oħra, ma hemmx elementi li jagħtu lil wieħed x’jifhem li l-impriżi Ġappuniżi kienu jipparteċipaw fit-tqassim tal-proġetti
ta’ SIG fiż-ŻEE u fl-attivitajiet kollużivi relatati tal-produtturi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE, jew li huma kienu jafu bihom.
Fir-rigward tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni, ir-rikorrenti jirreferu, qabelxejn, għall-ispjegazzjoni alternattiva
tal-fatti esposta fil-punt 204 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, huma jirrepetu li n-notifika ma kinitx sistematika, kienet
sussegwenti għall-allokazzjoni tal-proġetti kkonċernati, li waqfet issir fl-1999, u li kienet tirrigwarda data mhux kunfidenzjali.
B’mod partikolari, ir-rikorrenti jikkontestaw li s-sempliċi fatt li kienu jafu bl-eżistenza fl-imgħoddi ta’ arranġamenti bejn
impriżi oħra u l-iskambju ta’ informazzjoni sommarja storika jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim
ŻEE.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-ftehim u l-prattiki miftiehma msemmija fl-Artikolu 81(1) KE neċessarjament jirriżultaw mill-kollaborazzjoni ta’ diversi
impriżi, li huma lkoll koawturi tal-ksur, iżda li l-parteċipazzjoni tagħhom tista’ tieħu għamliet differenti, b’mod partikolari,
skont il-karatteristiċi tas-suq ikkonċernat u l-pożizzjoni ta’ kull impriża f’dan is-suq, l-għanijiet imfittxija u l-metodi
ta’ implementazzjoni magħżula jew maħsuba. Madankollu, is-sempliċi fatt li kull impriża tipparteċipa fil-ksur f’modi partikolari
għaliha ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi eskluża r-responsabbiltà tagħha għall-ksur kollu, inkluż l-aġir li jiġi implementat
minn impriżi parteċipanti oħra li madankollu jkollu l-istess għan jew l-istess effett antikompetittiv (sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tat-8 ta’ Lulju 1999, Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, Ġabra p. I‑4125, punti 79 u 80). Il-ġurisprudenza
ċċitata iktar ’il fuq hija applikabbli, b’analoġija, għall-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
B’hekk, impriża li pparteċipat fi ksur permezz ta’ aġir attribwibbli lilha, li jaqa’ taħt il-kunċetti ta’ ftehim jew ta’ prattika
miftiehma b’għan antikompetittiv skont l-Artikolu 81(1) KE u li kien intiż sabiex jikkontribwixxi għat-twettiq tal-ksur kollu
kemm hu, hija wkoll responsabbli, għall-perijodu kollu tal-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmi ksur, għall-aġir implementat
minn impriżi oħra fil-kuntest tal-istess ksur, meta jkun stabbilit li l-impriża inkwistjoni kienet taf bl-aġir li jikkostitwixxi
ksur tal-parteċipanti l-oħra, jew li setgħet raġonevolment tipprevedih u kienet lesta li taċċetta r-riskju (sentenza Il‑Kummissjoni
vs Anic Partecipazioni, punt 287 iktar ’il fuq, punt 83). Il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq hija applikabbli, b’analoġija,
għall-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE.
F’dan il-każ, l-ewwel nett, mill-eżami tat-tieni motiv jirriżulta li l-impriżi Ġappuniżi pparteċipaw, flimkien mal-impriżi
Ewropej, fl-arranġament komuni, li kien ftehim bejn impriżi fis-sens tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE fir-rigward
tas-suq Ewropew tal-proġetti ta’ SIG. Il-parteċipazzjoni fl-arranġament komuni timplika li l-impriżi Ġappuniżi kienu jafu
bil-fatt li l-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE kienu rriżervati għall-produtturi Ewropej.
F’dan ir-rigward, il-fatt li r-rikorrenti ma pparteċipawx f’miżuri kollużivi speċifiċi fiż-ŻEE ma huwiex rilevanti. Fil-fatt,
kif ġie spjegat fil-punt 258 iktar ’il fuq, meta tiġi kkunsidrata n-natura tal-impenn tagħhom abbażi tal-arranġament komuni,
il-parteċipazzjoni tal-impriżi Ġappuniżi fl-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fis-suq taż-ŻEE ma kinitx utli. B’hekk, ir-rwol
passiv tal-produtturi Ġappuniżi ma kienx dovut għal għażla volontarja min-naħa tagħhom, imma għall-forma tal-parteċipazzjoni
tagħhom fil-ftehim dwar is-suq taż-ŻEE. Min-naħa l-oħra, din l-istess parteċipazzjoni kienet prerekwiżit biex il-proġetti
ta’ SIG fiż-ŻEE jkunu jistgħu jiġu allokati bejn il-produtturi Ewropej jew abbażi tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-pajjiżi
kostrutturi jew abbażi tal-Ftehim GE.
It-tieni nett, id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB u t-testimonjanza ta’ M. jissuġġerixxu li, għalkemm l-arranġament komuni ma ssemmiex
b’mod espliċitu fil-Ftehim GQ, huwa kien jikkostitwixxi l-bażi tal-funzjonament ta’ dan tal-aħħar, peress li kien jippermetti
li tiġi stabbilita l-fiduċja neċessarja għall-funzjonament tal-akkordju dinji. L-eżistenza ta’ rabta bejn l-arranġament komuni
u l-Ftehim GQ hija kkonfermata mit-testimonjanza ta’ V.‑A. li semma kif, waqt laqgħa tal-Ftehim GQ, l-impriżi Ewropej u rappreżentant
tal-impriżi Ġappuniżi ddiskutew in-neċessità li jiġi osservat l-arranġament komuni.
It-tielet nett, il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni jikkostitwixxi rabta bejn l-attivitajiet kollużivi tal-impriżi
Ewropej fi ħdan iż-ŻEE u l-akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ. Fil-fatt, permezz ta’ dan il-mekkaniżmu, ir-riżultati tal-allokazzjoni
ta’ ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE ttieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG f’reġjuni oħra,
abbażi tal-Ftehim GQ. L-eżistenza tal-mekkaniżmu kkonċernat hija stabbilita mid-dikjarazzjonijiet u mit-testimonjanzi ta’
ABB u mid-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti, minkejja l-fatt li dan ma ssemmiex b’mod espliċitu fil-Ftehim GQ.
F’dan il-kuntest, l-ispjegazzjoni alternattiva tal-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni proposta mir-rikorrenti ġiet
miċħuda fil-punt 213 iktar ’il fuq. Bl-istess mod, mill-punti 243 sa 247 iktar ’il fuq jirriżulta, minn naħa, li l-argumenti
tar-rikorrenti dwar ftehim Ewropej oħra għajr il-Ftehim GE ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali u,
min-naħa l-oħra, li dan il-ftehim tal-aħħar ma jikkostitwixxix prova tal-allegazzjoni li l-attivitajiet kollużivi tal-produtturi
Ewropej fi ħdan iż-ŻEE kienu indipendenti mill-akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ. Barra minn hekk, mill-elementi prodotti
mir-rikorrenti la jirriżulta li l-ftehim ta’ nuqqas ta’ żvelar bejn il-produtturi Ewropej ġie tabilħaqq konkluż u lanqas,
a fortiori
, li l-iskambju ta’ informazzjoni bejn iż-żewġ gruppi ta’ produtturi kien affetwat minn dan il-fatt.
Ir-raba’ nett, għandu jiġi kkunsidrat li, minħabba n-notifika regolari tar-riżultati tas-sejħiet għal offerti li kienu jirrigwardaw
ċerti proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, li kienet saret, minn tal-inqas, bejn l-1988 u l-1999, l-impriżi Ġappuniżi setgħu raġonevolment
jipprevedu li l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE bejn il-produtturi Ewropej kienet ir-riżultat ta’ aġir kollużiv.
Fil-fatt, il-fatt li matul diversi snin grupp ta’ produtturi kien jirċievi komunikazzjoni regolari bir-riżultati tas-sejħiet
għal offerti li għalihom ikunu pparteċipaw il-membri ta’ grupp ieħor ta’ produtturi tal-istess settur industrijali, mingħajr
raġuni leġittima apparenti, imur lil hinn mil-limiti ta’ aġir kompetittiv normali. In-notifika b’hekk missha qajjmet dubji
dwar il-kundizzjonijiet li fihom ġew allokati l-proġetti ta’ SIG ikkonċernati. Dan huwa iktar u iktar il-każ meta r-riżultati
ta’ sejħa għal offerti mhux bilfors ikunu data pubblika, b’mod partikolari fir-rigward ta’ sejħiet għal offerti mnedija minn
impriżi privati u f’dak li jikkonċerna d-dettalji tal-offerta magħżula.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni, fil-premessa 277 tad-deċiżjoni kkontestata, ġustament indikat li l-fatt li l-impriżi Ġappuniżi
saru jafu bin-natura kollużiva tal-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE, permezz tal-mekkaniżmu ta’ notifika bejn l-1988
u l-1999, ma huwiex probabbli li jiġi affettwat minn interruzzjoni sussegwenti tan-notifika li seta’ kien hemm. Dan japplika
wkoll fir-rigward ta’ JAEPS, minkejja l-fatt li hija nħolqot biss fl-2001. Fil-fatt, JAEPS kompliet bl-attivitajiet fil-qasam
ta’ SIG tal-azzjonisti tagħha, fosthom Hitachi u Fuji. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jista’ jiġi kkunsidrat li hija kienet taf l-istess
affarijiet li kienu jafu l-imsemmija azzjonisti fir-rigward tal-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE.
Il-ħames nett, l-arranġament komuni, l-akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ u l-attivitajiet kollużivi tal-produtturi Ewropej
fi ħdan iż-ŻEE ġew implementati simultanjament, kienu jirrigwardaw l-istess prodotti u kienu jimplikaw lill-istess produtturi
Ewropej u, fir-rigward tal-arranġament komuni u tal-Ftehim GQ, lill-istess produtturi Ġappuniżi. Bl-istess mod, id-diversi
miżuri kellhom l-istess għan komuni, jiġifieri l-istabbiliment ta’ sistema ta’ tqassim tas-suq dinji tal-proġetti ta’ SIG
u ta’ allokazzjoni ta’ dawn il-proġetti bejn id-diversi parteċipanti.
Fid-dawl ta’ dak li kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ma wettqitx żball meta kkonstatat li
l-arranġament komuni, l‑akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ u l-attivitajiet kollużivi tal-produtturi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE
kienu ksur uniku li kellu għan komuni. Konsegwentement, l-ewwel parti tat-tielet motiv għandha tiġi miċħuda.
b)     Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx in-natura kontinwata tal-akkordju
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li, wara l-laqgħa tal-10 ta’ Lulju 2002, l-akkordju ma kellux iktar l-istess għan ekonomiku, peress
li dan l-akkordju beda jiffoka fuq il-Lvant Nofsani u x-Xlokk tal-Asja u li l-għan il-ġdid tiegħu kien li jostakola t-tnaqqis
tal-prezzijiet f’dawn ir-reġjuni.
Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni l-modifikazzjonijiet fl-istruttura u fil-funzjonament
tal-akkordju, li ġew introdotti fl-istess mument, li kienu jinkludu semplifikazzjoni tal-metodi ta’ ħidma, l-introduzzjoni
ta’ sistema ta’ lottijiet ta’ proġetti allokati direttament u l-modifikazzjoni tal-kodiċijiet ta’ isem tal-parteċipanti fl-akkordju.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Mill-elementi tal-fajl ma jirriżultax li l-laqgħa tal-10 ta’ Lulju 2002 immodifikat l-għan ekonomiku tal-akkordju dinji. Fil-fatt,
kemm qabel din id-data kif ukoll warajha, l-għan essenzjali ta’ dan l-akkordju kien it-tqassim tas-swieq tal-proġetti ta’
SIG u l-koordinazzjoni tal-allokazzjoni ta’ dawn l-istess proġetti bejn l-impriżi implikati fuq il-livell dinji. F’dan il-kuntest,
jidher li l-intenzjoni tal-impriżi kkonċernati li jostakolaw l-inflazzjoni tal-prezzijiet fil-Lvant Nofsani u fix-Xlokk tal-Asja
ma kinitx ir-riżultat tal-modifika tal-għanijiet essenzjali tagħhom, imma pjuttost tal-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni kompetittiva
fuq l-imsemmija swieq.
Barra minn hekk, l-evoluzzjoni strutturali u operattiva invokata mir-rikorrenti tikkonsisti f’bidliet
ad hoc
li kienu limitati għal ċerti aspetti tal-funzjonament tal-akkordju, imma li ma jaffettwawx l-għan essenzjali tiegħu. Fil-fatt,
kif issostni l-Kummissjoni, jidher li d-diversi modifikazzjonijiet kienu marbuta mal-evoluzzjoni fl-għadd ta’ parteċipanti
fl-akkordji u ma’ żviluppi teknoloġiċi. Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma jsostnux il-kontestazzjoni tagħhom dwar in-natura
progressiva tal-bidliet li saru, li ġiet spjegata mill-Kummissjoni fil-premessa 280 tad-deċiżjoni kkontestata.
Minn dan isegwi li l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti dwar il-kontinwità tal-akkordju u tal-għan tiegħu ma humiex ikkorroborati
mill-fatti. B’hekk, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni ma wettqitx żball meta kkonstatat li kien hemm ksur kontinwat
li kellu l-istess għan ekonomiku u li kien jeżisti bejn il-15 ta’ April 1988 u l-11 ta’ Mejju 2004.
Għaldaqstant, it-tieni parti tat-tielet motiv u, konsegwentement, it-tielet motiv kollu kemm hu, għandhom jiġu miċħuda.
Billi l-ebda motiv invokat insostenn tat-talba prinċipali ma jista’ jintlaqa’, din għandha tiġi miċħuda.
B –
Fuq l-ewwel talba sussidjarja, intiża għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jirrigwarda lir-rikorrenti
1.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni wettqet żbalji fil-kalkolu tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żbalji fil-kalkolu tal-multi li ġew imposti fuqhom. Fil-kuntest tal-ewwel parti,
huma jilmentaw li l-Kummissjoni ma osservatx l-obbligu li tevalwa l-importanza relattiva tal-ksur imwettaq minn kull impriża.
Fil-kuntest tat-tieni parti, huma jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żball manifest fl-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni.
Fil-kuntest tat-tielet parti, huma jaffermaw li l-Kummissjoni wettqet żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatturi relatati
mat-tul tal-akkordju.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
a)     Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq allegat żball fl-evalwazzjoni tal-importanza relattiva tal-ksur imwettaq minn kull impriża
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni r-rwol sekondarju li huma kellhom fi ħdan l-akkordju,
kemm fir-rigward tal-gravità relattiva tal-aġir tagħhom kif ukoll tal-effett li dan tal-aħħar kellu fuq is-suq taż-ŻEE.
Minn naħa, ir-rikorrenti jaffermaw li huma ma pparteċipawx fl-akkordju fi ħdan iż-ŻEE u għal-laqgħat organizzati fil-kuntest
tal-Ftehim EQ, imma implementaw biss il-Ftehim GQ. Konsegwentement, l-eventwali parteċipazzjoni tagħhom fl-akkordju Ewropew
setgħet biss tkun passiva u l-aġir tagħhom b’hekk ma kellux effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri, anki fid-dawl tal-eżistenza
tal-akkordju Ewropew preċedenti rregolat mill-Ftehim GE.
Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti jsostnu li l-allegata parteċipazzjoni tagħhom fl-arranġament komuni ma setax ikollha effett
fuq is-suq taż-ŻEE u b’hekk ma kienx probabbli li setgħet tkun ta’ dannu għall-kompetizzjoni f’dan l-istess suq. F’dan ir-rigward
huma jirreferu għall-elementi li pproduċew quddiem il-Kummissjoni u b’mod partikolari għar-rapport estern, għad-dikjarazzjonijiet
ta’ parteċipanti oħra fl-akkordju u għall-fatt li huma ma biegħux SIG fl-Ewropa la bejn l-2000 u l-2002, jiġifieri waqt il-perijodu
li matulu huma ma pparteċipawx fl-akkordju, u lanqas wara t-terminazzjoni ta’ dan tal-aħħar. Ir-rikorrenti jżidu jgħidu li
l-fatt li huma ma setgħux għamlu dannu lill-kompetizzjoni fiż-ŻEE missu ttieħed inkunsiderazzjoni bħala ċirkustanza attenwanti.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Skont il-ġurisprudenza, sakemm ksur twettaq minn diversi impriżi, hemm lok li l-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni ta’
kull waħda minnhom tiġi eżaminata (ara s-sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 287 iktar ’il fuq, punt 150,
u l-ġurisprudenza ċċitata). B’hekk, il-fatt li impriża ma pparteċipatax fl-elementi kollha li jikkostitwixxu akkordju jew
li hija kellha rwol minuri fl-aspetti li hija pparteċipat fihom għandu jittieħed inkunsiderazzjoni meta tiġi evalwata l-gravità
tal-ksur u meta tiġi ddeterminata l-multa (sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 287 iktar ’il fuq, punt 90).
F’dan ir-rigward, qabelxejn, għandu jiġi ppreċiżat li d-deċiżjoni kkontestata ma tissanzjonax il-parteċipazzjoni tad-destinatarji
tagħha fil-Ftehim GQ, li ma kienx jirrigwarda t-territorju taż-ŻEE. Fil-fatt, l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata jiddikjara
b’mod ċar li l-ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE jirrigwarda s-settur tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE.
Mill-eżami tat-tieni motiv jirriżulta li l-parteċipazzjoni tal-produtturi Ġappuniżi u tal-produtturi Ewropej fi ftehim u fi
prattiki miftiehma fir-rigward taż-ŻEE ma kinitx tal-istess natura. Fil-fatt, l-impriżi Ġappuniżi impenjaw irwieħhom, fil-kuntest
tal-arranġament komuni, li ma jippenetrawx is-suq taż-ŻEE u l-parteċipazzjoni tagħhom b’hekk kienet tikkonsisti f’nuqqas ta’
azzjoni. L-impriżi Ewropej, min-naħa tagħhom, qassmu bejniethom id-diversi proġetti ta’ SIG f’dan l-istess suq, permezz ta’
atti kollużivi pożittivi.
Madankollu, ma hemmx differenza kbira fir-rigward tal-gravità ta’ dawn iż-żewġ tipi ta’ aġir. Fil-fatt, kif ġie kkonstatat
fil-punti 258 u 290 iktar ’il fuq, fid-dawl tan-natura tal-impenn tar-rikorrenti abbażi tal-arranġament komuni, il-fatt li
huma ma pparteċipawx fl-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE ma huwiex rilevanti, peress li l-intervent tagħhom ma kienx
utli. B’hekk, il-fatt invokat mir-rikorrent ma kienx ir-riżultat tal-għażla tagħhom imma s-sempliċi konsegwenza tan-natura
tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ftehim dwar is-suq taż-ŻEE. Min-naħa l-oħra, din l-istess parteċipazzjoni kienet prerekwiżit
biex il-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE setgħu jiġu allokati bejn il-produtturi Ewropej skont ir-regoli miftiehma għal dan il-għan.
Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li l-gravità tal-aġir tal-impriżi Ġappuniżi hija paragunabbli għal dik tal-aġir tal-impriżi
Ewropej.
Fir-rigward tal-allegat nuqqas ta’ kapaċità tar-rikorrenti li jikkawżaw dannu lill-kompetizzjoni fiż-ŻEE, mill-punt 1 A tal-Linji
gwida għall-kalkolu tal-multi jirriżulta li, meta tiġi ddeterminata l-multa, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-kapaċità
ekonomika effettiva tal-awturi tal-ksur li joħolqu dannu sinjifikattiv lill-operaturi l-oħra, b’mod partikolari lill-konsumaturi.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu, minn naħa, li produttur Ġappuniż li jixtieq jippenetra s-suq tal-proġetti ta’ SIG
fiż-ŻEE jkun iffaċċjat b’barrieri għad-dħul “għoljin”, ta’ tip tekniku, kummerċjali, kulturali u ekonomiku. Min-naħa l-oħra,
dan l-istess suq huwa suq “matur”, li jimplika li, matul il-perijodu tal-ksur, huwa kellu biss rata ċkejkna ta’ tkabbir u
li kien moqdi b’mod adegwat mill-produtturi Ewropej.
L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-eżistenza tal-arranġament komuni u, b’mod partikolari tal-mekkaniżmu ta’ notifika
u ta’ attribuzzjoni, timplika li l-produtturi Ġappuniżi kienu pperċepiti bħala kompetituri potenzjali kredibbli mill-produtturi
Ewropej minkejja ċerti barrieri għad-dħul oġġettivi, li l-eżistenza tagħhom, inċidentalment, ma hijiex ikkontestata mill-Kummissjoni.
Li kieku dan ma kienx il-każ, l-arranġament komuni ma kienx jiġi konkluż u osservat mill-produtturi Ewropej, li minħabba fih
ġarrbu t-telf ta’ parti mill-proġetti ta’ SIG barra miż-ŻEE. Sa fejn il-produtturi Ewropej kienu f’pożizzjoni partikolarment
tajba biex jevalwaw is-sitwazzjoni fiż-ŻEE, minħabba l-pożizzjoni privileġġjata tagħhom fl-Ewropa, l-aċċettazzjoni tagħhom
tal-arranġament komuni tikkostitwixxi argument li jqiegħed serjament f’dubju l-plawżibbiltà tat-teżi difiża mir-rikorrenti.
It-tieni nett, għandu jiġi osservat li r-rapport estern prodott mir-rikorrenti ġie redatt
ex post
, għall-bżonnijiet speċifiċi tad-difiża tal-partijiet fil-kuntest tal-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Kif issostni l-Kummissjoni, ir-rapport huwa redatt f’termini ġenerali u ma jirreferix għall-fatt li l-fattibbiltà jew l-adegwatezza
kummerċjali tal-penetrazzjoni tas-suq taż-ŻEE ġiet diskussa mir-rikorrenti. Bl-istess mod, fir-rigward b’mod partikolari tal-barrieri
tekniċi, ir-rapport estern jirreferi fil-parti l-kbira għad-dikjarazzjonijiet ta’ JAEPS u ta’ destinatarji oħra tad-deċiżjoni
kkontestata, li jimplika li, minn dan il-lat ukoll, ma huwiex sors indipendenti.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-barrieri tekniċi, jidher tabilħaqq li produttur Ġappuniż li jixtieq jippenetra s-suq taż-ŻEE
għandu jadatta l-prodott ikkonċernat għan-normi fis-seħħ, li jirriżultaw mill-istandards iddefiniti mill-Kummissjoni Elettroteknika
Internazzjonali, għandu jwettaq ċertu numru ta’ testijiet ta’ konformità u għandu jikseb iċ-ċertifikati korrispondenti. Madankollu,
ir-rikorrenti ma jikkontestawx li l-produtturi Ġappuniżi wettqu bejgħ sporadiku ta’ prodotti tas-SIG fiż-ŻEE kif ukoll bejgħ
iktar kunsiderevoli f’territorji oħra fejn l-istandards iddefiniti mill-Kummissjoni Elettroteknika Internazzjonali jiġu applikati
wkoll.
Ir-rikorrenti jirreferu wkoll għal rekwiżiti u għal użi tekniċi supplimentari applikabbli f’ċerti pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent.
Issa, għall-inqas fir-rigward ta’ pajjiżi oħra għajr il-pajjiżi kostrutturi, dawn ir-rekwiżiti japplikaw għall-fornituri potenzjali,
Ewropej jew Ġappuniżi, kollha.
L-istess japplika fir-rigward tal-allegata preferenza għall-produtturi nazzjonali, peress li mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta
li l-pajjiżi taż-ŻEE l-oħra għajr il-pajjiżi kostrutturi kienu ġustament dawk fejn ma kienx hemm fornituri nazzjonali kredibbli.
Raġunament bħal dan huwa applikabbli,
a fortiori
, għall-allegata preferenza għall-fornitur tat-tagħmir diġà installat. Fil-fatt, relazzjoni preċedenti sodisfaċenti ma’ fornitur
għandha t-tendenza li tiżvantaġġja lill-fornituri l-oħra kollha, irrispettivament mill-fatt jekk ikunux Ewropej jew Ġappuniżi.
Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li d-Direttiva tal-Kunsill 93/38/KEE, tal-14 ta’ Ġunju 1993, li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwist
pubbliku għal entitajiet li joperaw [ta’ għoti ta’ kuntratti] fis-setturi [tal]-ilma, [tal]-enerġija, tat-trasport u tat-telekomunikazzjoni
(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2 p. 194), timponi li fl-għoti ta’ kuntratti pubbliċi tingħata preferenza
lill-fornituri Ewropej. Issa, kif jirrikonoxxu r-rikorrenti stess, minn naħa, mill-1 ta’ Jannar 1996 din ir-regola ma għadhiex
iktar applikabbli għall-produtturi Ġappuniżi. Min-naħa l-oħra, ir-regola tal-preferenza ma hijiex assoluta, peress li, abbażi
tal-Artikolu 36(3) tal-imsemmija direttiva, hija tapplika biss meta l-offerti inkwistjoni jkunu ekwivalenti fid-dawl tal-kriterji
tal-għoti, li jimplika b’mod partikolari li d-differenza fil-prezzijiet ma taqbiżx it-3 %.
Fir-rigward tal-argumenti tar-rikorrenti bbażati, minn naħa, fuq in-neċessità li tkun stabbilita preżenza fl-Ewropa sabiex
ikun żgurat il-bejgħ kif ukoll is-servizzi u l-infrastrutturi ta’ manutenzjoni u, min-naħa l-oħra, fuq l-effett tad-distanza
bejn il-Ġappun u l-Ewropa fuq l-ispejjeż tat-trasport u tal-assigurazzjoni u fuq it-termini ta’ kunsinna, ma jistgħux jintlaqgħu,
meta jittieħed inkunsiderazzjoni l-bejgħ tas-SIG li l-produtturi Ġappuniżi kellhom fiż-ŻEE kif ukoll fil-bqija tal-Ewropa
u fir-reġjun tal-Mediterran, jiġifieri f’territorji mbiegħda ġeografikament mill-Ġappun.
Fir-rigward tal-allegati barrieri tariffarji, ir-rikorrenti ma pprovdewx dettalji dwar ir-rati tad-dazji doganali li huma
applikabbli għall-importazzjoni tas-SIG fiż-ŻEE mill-Ġappun. Konsegwentement, dan l-argument għandu jiġi miċħud.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li l-eżistenza estiża tal-arranġament komuni u, għaldaqstant, l-assenza tal-produtturi
Ġappuniżi mis-suq taż-ŻEE setgħet issaħħaħ b’mod artifiċjali uħud mill-barrieri għad-dħul, imsemmija mir-rikorrenti, b’mod
partikolari dawk marbuta mal-aċċettazzjoni mill-klijenti Ewropej ta’ fornituri Ġappuniżi. Issa, ma jistax jiġi aċċettat li
r-rikorrenti jinvokaw il-konsegwenzi tal-funzjonament tal-ksur li huma pparteċipaw għalih biex jitolbu tnaqqis fil-multa li
ġiet imposta fuqhom għal dan l-istess ksur. Barra minn hekk, l-effetti msemmija iktar ’il fuq tal-eżistenza fit-tul tal-arranġament
komuni jistgħu jispjegaw il-fatt li r-rikorrenti ma biegħux SIG fiż-ŻEE bejn l-1999 u l-2002 u bejn l-2004 u l-2006, jiġifieri
matul perijodi relattivament qosra meta pparagunati mal-perijodu tal-ksur.
It-tielet nett, għandu jiġi osservat li d-dikjarazzjonjiet ippreżentati minn parteċipanti oħra ma jirreferux għal barrieri
għad-dħul oħra ħlief dawk imsemmija mir-rikorrenti. Konsegwentement, l-argument spjegat fil-punti 321 sa 327 iktar ’il fuq
huwa applikabbli anki f’dan ir-rigward.
Ir-raba’ nett, għandu jiġi osservat li l-elementi relatati mal-istat tas-suq taż-ŻEE prodotti fir-rapport estern ma humiex
biżżejjed dettaljati, peress li huma jkopru biss ċerti partijiet mill-perijodu tal-ksur. Barra minn hekk, parti mill-elementi
jirrigwardaw ir-rata ta’ tkabbir tas-suq taż-ŻEE, imma ma jippreċiżawx id-daqs ta’ dan it-tkabbir. Issa, suq importanti f’termini
assoluti jista’ jippreżenta opportunitajiet ta’ dħul anki jekk ir-rata ta’ tkabbir ma tkunx waħda kbira.
Bl-istess mod, il-preżenza ta’ kompetituri oħra hija fattur inerenti għall-eżerċizzju tal-attività ekonomika f’ekonomija tas-suq
u b’hekk, fiha nnifisha, ma hijiex ċirkustanza partikolari li missha ttieħdet inkunsiderazzjoni. Sa fejn l-argument tar-rikorrenti
jenfasizza r-relazzjoni allegatament privileġġjata bejn il-klijenti Ewropej u l-produtturi Ewropej, għandha ssir referenza
għall-punti 323 u 327 iktar ’il fuq.
Barra minn hekk, l-għan tal-analiżi tal-kapaċità tal-produtturi Ġappuniżi li jippenetraw is-suq taż-ŻEE ma kienx li jsir magħruf
jekk dħul f’dan is-suq kienx l-alternattiva l-iktar attraenti li kellhom il-produtturi Ġappuniżi, iżda li jsir magħruf jekk
din kinitx possibbiltà realistika li, fin-nuqqas tal-arranġament komuni, setgħet teżerċita pressjoni fuq l-aġir tal-produtturi
preżenti fis-suq taż-ŻEE. Konsegwentement, il-fatt li l-produtturi Ġappuniżi seta’ kellhom opportunitajiet fi swieq oħra ma
huwiex rilevanti fih innifsu.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li r-rikorrenti ma sostnewx kif titlob il-liġi l-allegazzjoni
tagħhom li tgħid li l-karatteristiċi partikolari tas-suq taż-ŻEE kellhom bħala konsegwenza li l-aġir tal-produtturi Ġappuniżi,
partijiet għall-arranġament komuni, ma kienx kapaċi, f’dan il-każ, li jikkawża dannu lill-kompetizzjoni f’dan l-istess suq.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma ħaditx din l-allegazzjoni inkunsiderazzjoni, kemm jekk
waqt l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur imwettaq mir-rikorrenti jew waqt l-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti.
Għaldaqstant, l-ewwel parti tar-raba’ motiv għandha tiġi miċħuda.
b)     Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq allegat żball fl-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li, biex tikkonkludi li huma kienu pparteċipaw fl-arranġament komuni u, b’mod iktar ġenerali, fi ksur
uniku u kontinwat, il-Kummissjoni invokat żewġ elementi prodotti mir-rikorrenti, jiġifieri, minn naħa, id-dikjarazzjonijiet
dwar l-eżistenza ta’ mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni u, min-naħa l-oħra, l-espożizzjoni taċ-ċaħda tal-proposta
ta’ Alstom, li ġiet ippreżentata fl-10 ta’ Lulju 2002 u li kienet tikkonċerna l-arranġament komuni fir-rigward tas-suq Ewropew.
F’dak iż-żmien il-Kummissjoni ma kinitx taf b’dawn il-provi u dawn kellhom effett dirett fuq id-dimostrazzjoni tal-eżistenza
ta’ ksur uniku u kontinwat.
Konsegwentement, ir-rikorrenti jikkunsidraw li l-Kummissjoni wettqet żball meta kkonstatat li l-provi msemmija iktar ’il fuq
ma jirrappreżentawx valur miżjud li jiġġustifika tnaqqis tal-multa abbażi tal-avviż dwar il-kooperazzjoni. B’referenza għall-paragrafu 23
tal-imsemmi avviż, huma jsostnu wkoll li ma kellha tiġi imposta fuqhom l-ebda multa.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-paragrafi 4, 20, 21 u 23 tal-avviż dwar il-kooperazzjoni jipprovdu dan li ġej:
“4. Il-Kummissjoni kkunsidrat li huwa fl-interess Komunitarju li jingħata trattament favorevoli lil impriżi li jikkooperaw
magħha. L-interessi tal-konsumatur u ċ-ċittadini biex jiġi żgurat li kartelli sigrieti jiġu mikxufa u kkastigati huma akbar
mill-interess li jiġu mmultati dawk l-impriżi li jippermettu lill-Kummissjoni biex tiskopri u tipprojbixxi dawn il-prattiċi.
[…]
20. Impriżi li ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet [previsti biex tinkiseb l-immunità minn multi] jistgħu jkunu eliġibbli biex
jibbenefikaw minn tnaqqis ta’ kull multa li kieku kienet tkun imposta.
21. Biex tikkwalifika, impriża għandha tipprovdi l-Kummissjoni bi provi tal-ksur tal-liġi ssospettat li jirrappreżentaw valur
miżjud b’rispett għall-evidenza li diġà tinstab fil-pussess tal-Kummissjoni u għandha twaqqaf l-involviment tagħha fil-ksur
tal-liġi ssuspettat mhux aktar tard miż-żmien li fih tressaq il-provi.
[…]
23. […] Barra dan, jekk impriża tipprovdi provi rrelatati ma’ fatti li qabel ma kinux magħrufa lill-Kummissjoni li għandhom
rilevanza diretta fuq il-gravità u t-tul tal-kartell issuspettat, il-Kummissjoni mhijiex ser tieħu kont ta’ dawn l-elementi
meta tordna li tiġi imposta multa fuq l-impriża li tipprovdi dawn il-provi.”
Evalwati abbażi ta’ dawn il-kriterji, l-argumenti tar-rikorrenti ma jistgħux jintlaqgħu.
Fil-fatt, kif ġie osservat fil-punti 192 u 230 iktar ’il fuq, id-dikjarazzjonijiet dwar il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni
u dwar il-proposta ta’ Alstom ta’ Lulju 2002 jikkostitwixxu elementi rilevanti biex tiġi pprovata l-eżistenza tal-arranġament
komuni. Madankollu, matul il-proċedura amministrattiva, ir-rikorrenti allegaw, minn naħa, li l-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’
attribuzzjoni ma kienx rilevanti biex tiġi pprovata l-eżistenza tal-imsemmi arranġament u, min-naħa l-oħra, li l-proposta
ta’ Alstom u r-reazzjoni tagħhom għal din il-proposta kienu jippermettu li titqiegħed f’dubju l-eżistenza ta’ dan l-arranġament.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikorrenti ma jistgħux isostnu li huma kkooperaw mal-Kummissjoni dwar dan il-punt, f’konformità
mal-paragrafu 4 tal-avviż dwar il-kooperazzjoni. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma wettqitx żball meta rrifjutat li tapplika
l-paragrafi 20 u 21 tal-imsemmi avviż fir-rigward tar-rikorrenti.
Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-paragrafu 23 tal-avviż dwar il-kooperazzjoni, għandu jiġi osservat li fid-9 ta’ Settembru 2004,
jiġifieri meta tressqet it-talba għal klemenza tar-rikorrenti li magħha kienet mehmuża l-espożizzjoni tal-proposta ta’ Alstom
tal-10 ta’ Lulju 2002, il-Kummissjoni diġà kienet taf bl-eżistenza u bin-natura tal-arranġament komuni, kif ukoll bil-fatt
li dan kien ikopri speċifikatament il-perijodu ta’ bejn Lulju 2002 u l-2004. Fil-fatt, dawn il-fatti ġew żvelati fid-dikjarazzjonijiet
ta’ ABB tal-11 ta’ Marzu 2004. Bl-istess mod, meta ntbagħtet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jiġifieri qabel ma r-rikorrenti
kienu ppreżentaw id-dikjarazzjonijiet tagħhom dwar il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni, il-Kummissjoni kienet taf
li dan l-istess mekkaniżmu kien implementat bejn il-parteċipanti għall-akkordju bejn l-1988 u l-2002, billi dawn l-elementi
ġew deskritti kemm fid-dikjarazzjonijiet ta’ ABB kif ukoll fit-testimonjanza ta’ M. Konsegwentement, ma jistax jiġi kkunsidrat
li d-dikjarazzjonijiet ikkonċernati tar-rikorrenti kienu jirrigwardaw fatti li qabel il-Kummissjoni ma kinitx taf bihom jew,
a fortiori
, li dawn seta’ jkollhom effett fuq il-gravità jew fuq it-tul tal-ksur. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma wettqitx żball meta
rrifjutat li tapplika fil-konfront tagħhom il-paragrafu 23 tal-avviż dwar il-kooperazzjoni.
Għaldaqstant, it-tieni parti tar-raba’ motiv għandha tiġi miċħuda.
c)     Fuq it-tielet parti, ibbażata fuq allegat żball fl-evalwazzjoni tal-fatturi relatati mat-tul tal-ksur
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jerġgħu jaffermaw, minn naħa, il-pożizzjoni tagħhom li tgħid li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx il-kontinwità
tal-għan tal-ksur matul il-perijodu ta’ bejn il-15 ta’ April 1988 u l-11 ta’ Mejju 2004. Min-naħa l-oħra, huma jsostnu li
l-konstatazzjoni tal-parteċipazzjoni tagħhom fi ksur wara Lulju 2002 hija kkontestata mill-modifikazzjonijiet li saru fl-istruttura
u fin-natura tal-ftehim f’dak iż-żmien, u b’mod partikolari biċ-ċaħda tagħhom tal-proposta ta’ Alstom tal-10 ta’ Lulju 2002
biex jiġi konkluż arranġament dwar is-suq Ewropew.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
L-argumenti tar-rikorrenti mqajjma fil-kuntest ta’ din il-parti huma l-istess bħal dawk li diġà ġew indirizzati fil-kuntest
tat-tieni u tat-tielet motiv. Fil-fatt, l-argumenti dwar il-kontinwità tal-għan tal-akkordju u dwar il-modifikazzjonijiet
li sarulu ġew eżaminati fil-punti 301 sa 303 iktar ’il fuq. Bl-istess mod, ir-rilevanza taċ-ċaħda, mill-impriża Hitachi, tal-proposta
li saret minn Alstom fl-10 ta’ Lulju 2002, ġiet, min-naħa tagħha, eżaminata fil-punti 185 sa 193 iktar ’il fuq.
Mis-siltiet inkwistjoni jirriżulta li l-elementi invokati mir-rikorrenti ma jippermettux li jiġi konkluż li l-Kummissjoni
wettqet żball, minn naħa, meta kkonstatat l-eżistenza ta’ ksur kontinwat li kellu l-istess għan ekonomiku bejn il-15 ta’ April 1988
u l-11 ta’ Mejju 2004 u, min-naħa l-oħra, meta kkunsidrat li l-arranġament komuni u, għaldaqstant, il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti
fil-ksur, komplew lil hinn mix-xahar ta’ Lulju 2002.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tielet parti tar-raba’ motiv u, għaldaqstant, ir-raba’ motiv kollu kemm hu, għandhom jiġu miċħuda.
2.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni kkalkolat il-multi tar-rikorrenti skont metodu li jikser il-prinċipji
ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità
a)     L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità meta applikat
fattur ta’ dissważjoni ta’ 2.5 fir-rigward tal-impriża Hitachi, filwaqt li applikat koeffiċjent iktar baxx fir-rigward ta’
ABB, jiġifieri 1.25. Fil-fehma tagħhom, filwaqt li l-impriża Hitachi hija operatriċi minuri fis-settur tal-proġetti ta’ SIG
u l-aġir tagħha ma kienx probabbli li jikkawża dannu sinjifikattiv lill-kompetizzjoni fis-suq komuni, ABB hija l-ikbar fornitriċi
fl-istess settur fil-livell dinji u hija stabbilita fl-Ewropa. Barra minn hekk, b’differenza għal ABB, l-impriża Hitachi ma
kinitx reċidiva. Issa, sa fejn dan il-fatt huwa rilevanti fil-kuntest tal-prevenzjoni ta’ aġiri antikompetittivi futuri, dan
messu ttieħed inkunsiderazzjoni meta ġew iddeterminati l-fatturi ta’ dissważjoni applikabbli. Barra minn hekk, l-applikazzjoni
tal-fatturi ta’ dissważjoni marret ferm lil hinn mill-effett ta’ teħid inkunsiderazzjoni tas-sehem tas-suq żgħir tar-rikorrenti.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-fondatezza tal-argumenti tar-rikorrenti.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Mill-premessa 491 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat li kien neċessarju li jiġi applikat fattur
ta’ dissważjoni fir-rigward tal-impriżi bi dħul mill-bejgħ totali partikolarment għoli. Abbażi tad-dħul mill-bejgħ dinji tal-impriżi
kkonċernati, il-Kummissjoni applikat b’mod partikolari l-fatturi ta’ dissważjoni ta’ 1.25 fir-rigward ta’ ABB u ta’ 2.5 fir-rigward
tal-impriża Hitachi.
Ir-rikorrenti jilmentaw li dan il-kalkolu la jirrifletti s-saħħa ta’ ABB fis-suq dinji u f’dak Ewropew tal-proġetti ta’ SIG
u lanqas il-fatt li ABB ġiet issanzjonata, fl-imgħoddi, għall-ksur tal-Artikolu 81 KE. Issa, mill-premessa 491 tad-deċiżjoni
kkontestata jirriżulta li l-għan tal-applikazzjoni ta’ fattur ta’ dissważjoni ma kienx li jittieħdu inkunsiderazzjoni dawn
iż-żewġ fatturi, imma li tkun riflessa d-differenza fid-daqsijiet bejn id-diversi impriżi li pparteċipaw fl-akkordju. It-teħid
inkunsiderazzjoni ta’ dan l-element tal-aħħar huwa konformi kemm mal-punt 1 A tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi kif
ukoll mal-ġurisprudenza li tipprovdi li meta l-Kummissjoni tikkalkola l-ammont tal-multa, hija tista’ tieħu inkunsiderazzjoni,
b’mod partikolari, id-daqs u s-saħħa ekonomika tal-impriża kkonċernata (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-7 ta’ Ġunju 1983,
Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punti 119 sa 121).
Il-proporzjonalità tal-fatturi ta’ dissważjoni applikati fir-rigward ta’ ABB u tal-impriża Hitachi meta pparagunati mad-daqs
tagħhom tista’ faċilment tiġi vverifikata billi jiġi redatt graff tal-fatturi ta’ dissważjoni kollha li ġew applikati b’relazzjoni
għad-dħul mill-bejgħ rispettiv tal-impriżi kkonċernati. Issa, fuq dan il-graff, il-koeffiċjenti tal-impriżi kollha kkonċernati,
ħlief ta’ Siemens, jinsabu fuq linja dritta. Dan il-fatt jimplika li l-fattur ta’ dissważjoni applikat fir-rigward tal-impriża
Hitachi huwa proporzjonat għal dak applikat fir-rigward ta’ ABB u li, konsegwentement, l-impriża Hitachi ma kinitx suġġetta
għal trattament mhux ugwali meta pparagunata ma’ ABB.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-fatturi l-oħra invokati mir-rikorrenti, għandu jiġi osservat li s-saħħa ta’ ABB fis-suq tal-proġetti
ta’ SIG ċertament tikkostitwixxi element rilevanti, peress li hija indikatur dirett tal-kapaċità ta’ din l-istess impriża
li tikkawża dannu lill-kompetizzjoni. Issa, f’dan il-każ, dan l-element ittieħed inkunsiderazzjoni meta ġie ddeterminat l-ammont
inizjali, billi ABB ġiet ikklassifikata, flimkien ma’ Siemens, fl-ewwel grupp abbażi tas-sehem tagħhom mill-bejgħ dinji totali.
B’hekk, l-ammont inizjali ta’ ABB kien ħames darbiet ikbar minn dak tal-impriża Hitachi u ta’ JAEPS.
Fir-rigward tar-reċidiva, għandu jitfakkar li l-iskop tad-dissważjoni huwa għan tal-multa u li n-neċessità li jiġi żgurat
tikkostitwixxi rekwiżit ġenerali li għandu jiggwida lill-Kummissjoni matul il-kalkolu tal-ammont tal-multa u ma titlobx neċessarjament
li dan il-kalkolu jkun ikkaratterizzat b’fażi speċifika intiża għal evalwazzjoni globali taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha
sabiex jintlaħaq dan l-iskop (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Marzu 2006, BASF vs Il‑Kummissjoni, T‑15/02, Ġabra p. II‑497,
punt 226). Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żball, tieħu dan l-element inkunsiderazzjoni, mhux meta
ddeterminat il-fatturi ta’ dissważjoni, imma fil-kuntest tal-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti. Fil-premessa 510 tad-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni b’hekk żiedet b’50 % il-multa ta’ ABB abbażi tal-punt 2 tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi,
filwaqt li ebda waħda mir-rikorrenti ma kienet suġġetta għal tali żieda minħabba din ir-raġuni.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ngħad iktar ’il fuq, il-ħames motiv għandu jiġi miċħud, l-istess bħall-ewwel talba sussidjarja tar-rikorrenti,
intiża għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jirrigwardahom.
Billi ma tqajjem l-ebda motiv awtonomu insostenn tat-tieni talba sussidjarja tar-rikorrenti, għat-tħassir jew għal tnaqqis
tal-multi li ġew imposti fuqhom, ir-rikors għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress li r-rikorrenti tilfu, hemm lok li jiġu kkundannati għall-ispejjeż, skont kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Ir-rikorrenti huma kkundannati għall-ispejjeż.
Pelikánová
Jürimäe
Soldevila Fragoso
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-12 ta’ Lulju 2011
Firem
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża
A –  Ir-rikorrenti
B –  Il-prodotti kkonċernati
C –  Il-proċedura amministrattiva
D –  Id-deċiżjoni kkontestata
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
A –  Fuq it-talba prinċipali sabiex id-deċiżjoni kkontestata tiġi annullata sa fejn din tirrigwarda lir-rikorrenti
1.  Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
–  Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegat nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-provi inkriminanti
–  Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegat nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-provi li jiskaġunaw
2.  Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza tal-arranġament komuni jew dik
tal-ksur li rriżulta minnu
a)  Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilietx l-eżistenza tal-arranġament komuni
Fuq il-Ftehim GQ u l-Ftehim EQ
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ ABB
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq it-testimonjanzi tal-impjegati u ta’ ex impjegat ta’ ABB
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq il-provi prodotti minn Fuji
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq il-proposta ta’ Alstom ippreżentata fl-10 ta’ Lulju 2002
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq il-pożizzjoni tad-destinatarji l-oħra tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq il-mekkaniżmu ta’ notifika u ta’ attribuzzjoni
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq l-allokazzjoni tal-proġetti ta’ SIG fiż-ŻEE
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Kunsiderazzjonijiet globali
–  L-argumenti tal-partijiet
–  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
b)  Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilietx li l-arranġament komuni kien jikkostitwixxi
ftehim restrittiv jew prattika miftiehma
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
3.  Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwat
a)  Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilietx l-eżistenza ta’ ksur uniku li jinkludi
l-arranġament komuni, l-akkordju dinji rregolat mill-Ftehim GQ u l-attivitajiet kollużivi tal-produtturi Ewropej fi ħdan iż-ŻEE
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
b)  Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilietx in-natura kontinwata tal-akkordju
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
B –  Fuq l-ewwel talba sussidjarja, intiża għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jirrigwarda
lir-rikorrenti
1.  Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni wettqet żbalji fil-kalkolu tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti
a)  Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq allegat żball fl-evalwazzjoni tal-importanza relattiva tal-ksur imwettaq minn kull impriża
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
b)  Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq allegat żball fl-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
c)  Fuq it-tielet parti, ibbażata fuq allegat żball fl-evalwazzjoni tal-fatturi relatati mat-tul tal-ksur
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
2.  Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni kkalkolat il-multi tar-rikorrenti skont metodu li jikser
il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalitŕ
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.