CELEX: 62013CJ0152
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Tassazzjoni
Direttiva 2003/96/KE
Tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku
Eċċezzjonijiet
Prodotti ta’ enerġija miżmuma fit-tankijiet standard tal-vetturi kummerċjali u intenzjonati biex jintużaw bħala karburant minn dawn il-vetturi
Kunċett ta’ ‘tankijiet standard’ fis-sens tal-Artikolu 24(2) ta’ din id-direttiva
Tankijiet installati minn garaxx speċjalizzat jew minn rappreżentant kummerċjali tal-manifattur

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 405).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Holger Forstmann Transporte GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem “Forstmann Transporte”) u l-Hauptzollamt Münster (uffiċċju prinċipali tad-dwana ta’ Münster, iktar ’il quddiem il-“Hauptzollamt”), dwar il-ħlas tat-taxxa fuq l-enerġija relattiva għal xi diżil mixtri fil-Pajjiżi l-Baxxi u li jinsab f’tankijiet ta’ trakk li huwa proprjetà ta’ din il-kumpannija sabiex jintuża fil-Ġermanja bħala karburant għal din il-vettura.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-dsatax-il premessa tad-Direttiva tal-Kunsill 94/74/KE, tat-22 ta’ Diċembru 1994, li temenda d-Direttiva 92/12/KEE dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti suġġetti għat-taxxa tas-sisa u dwar iż-żamma, moviment u sorveljar ta’ dawk il-prodotti, id-Direttiva 92/81/KEE dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq żjut minerali u Direttiva 92/82/KEE dwar l-approssimazzjoni tar-rati tat-taxxi tas-sisa fuq żjut minerali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 264), kienet tipprovdi:
“[...] hu meħtieġ li jkun speċifikat li żjut minerali rilaxxati għall-konsum f’xi Stat Membru, li jkunu jinsabu f’tankijiet tal-
fuel
ta’ vetturi bil-mutur u intenzjonati li jkunu użati bħala
fuel
minn dawk il-vetturi jkunu eżentati mit-taxxa tas-sisa fi Stati Membri oħra sabiex ma jkunx impedit [il]-moviment liberu ta’ individwi u merkanzija u sabiex tkun evitata tassazzjoni doppja”.
Għal dan l-għan, id-Direttiva 94/74 emendat id-Direttiva tal-Kunsill 92/81/KEE, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq iż-żjut minerali (
ĠU L 316, p. 12
), billi daħħlet Artikolu 8a. Dan l-artikolu kien jipprovdi mhux biss tali eżenzjoni għaż-żjut minerali li jkunu jinsabu fit-tankijiet standard tal-vetturi kummerċjali, iżda kien jippreċiża wkoll dak li kellu jinftiehem bil-frażi “tankijiet standard”, fejn dawn dal-aħħar huma, b’mod partikolari, iddefiniti bħala żjut minerali mwaħħla b’mod permanenti mill-manifattur fil-mezzi ta’ trasport kollha tal-istess tip bħall-mezz ta’ trasport inkwistjoni u li t-twaħħil permanenti tagħhom jippermetti karburant biex ikun użat direttament, kemm għall-fini ta’ propulsjoni tal-vetturi kif ukoll, fejn xieraq, għat-tħaddim, waqt il-vjaġġ, ta’ sistemi li jkessħu u ta’ sistemi oħra.
Id-Direttiva 92/81 tħassret bid-Direttiva 2003/96 u l-Artikolu 8a tagħha ġie ssostitwit, bi kliem simili, mill-Artikolu 24 ta’ din tal-aħħar.
L-Artikolu 24 tad-Direttiva 2003/96 jipprovdi:
“1.   Prodotti ta’ enerġija rilaxxati għal konsum f’xi Stat Membru, miżmuma f’tankijiet standard ta’ vetturi kummerċjali u intenzjonati biex jintużaw bħala karburant mill-istess vetturi, kif ukoll dawk f’kontejners speċjali, u intenzjonati biex jintużaw għall-operazzjoni, waqt it-trasport, tas-sistemi li għandhom dawn l-istess kontejners ma għandhomx ikunu suġġett għall-tassazzjoni fi kwalunkwe Stat Membru ieħor.
2.   Għall-għanijiet ta’ dan l-Artikolu,
‘tankijiet standard’ għandhom ifissru:
—
it-tankijiet mwaħħla b’mod permanenti mill-manifattur mal-vetturi kollha ta’ l-istess tip ta’ vettura in kwestjoni u li l-apparat permanenti tagħhom jagħmel possibli li l-karburant jiġi użat direttament, kemm għall-iskop ta’ propulsjoni u, fejn xieraq, għall-operazzjoni, waqt it-trasport, ta’ sistemi li jkessħu u sistemi oħra. Tankijiet tal-gass mwaħħla ma’ vetturi ddisinjati għall-użu dirett tal-gass bħala karburant u tankijiet mwaħħla ma’ sistemi oħra li bihom vettura tista’ tkun armata għandhom ikunu kkonsidrati ukoll bħala tankijiet standard;
—
it-tankijiet mwaħħla b’mod permanenti mal-kontejners kollha ta’ l-istess tip ta’ kontejner in kwestjoni u li l-apparat permanenti tagħhom jagħmel possibli li l-karburant jiġi użat direttament għall-operazzjoni, waqt it-trasport, tas-sistemi li jkessħu u sistemi oħra li bihom huma armati kontejners speċjali.
‘Kontejner speċjali’ għandu jfisser kwalunkwe kontejner armat b’apparat speċifikament ddisinjat għall-sistemi li jkessħu, sistemi li jagħtu l-ossiġenu, sistemi termali ta’ insulazzjoni u sistemi oħra.”
Id-dritt Ġermaniż
L-Artikolu 1 tal-Liġi dwar it-taxxa fuq l-enerġija (Energiesteuergesetz), tal-15 ta’ Lulju 2006 (BGBl. 2006 I, p. 1534), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“EnergieStG”), jipprovdi li l-prodotti ta’ enerġija huma suġġetti, fit-territorju fiskali, għat-taxxa fuq l-enerġija. F’dan ir-rigward, dan l-artikolu jippreċiża li t-territorju fiskali msemmi mill-EnergieStG huwa magħmul mit-territorju Ġermaniż, b’esklużjoni tat-territorju ta’ Büsingen u tal-Gżira ta’ Helgoland.
L-Artikolu 15 tal-EnergieStG, fil-verżjoni tagħha kif kienet fis-seħħ sal-31 ta’ Marzu 2010, kien jipprovdi:
“1.   Jekk prodotti ta’ enerġija fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din il-liġi, rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru, jinxtraw għal skopijiet kummerċjali, it-taxxa tkun dovuta meta x-xerrej
1)
jirċievi l-prodotti ta’ enerġija fit-territorju fiskali jew
2)
idaħħal jew jikkawża li jiddaħħlu fit-territorju fiskali l-prodotti ta’ enerġija riċevuti barra mit-territorju fiskali. [...]
2.   Jekk prodotti ta’ enerġija fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din il-liġi, rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru, jiddaħħlu fit-territorju fiskali f’każijiet oħra li ma humiex dawk imsemmija fil-punti 1 u 2 tal-ewwel sentenza tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, it-taxxa tkun dovuta meta l-prodotti jinżammu jew jintużaw għall-ewwel darba għal skopijiet kummerċjali fit-territorju fiskali. Il-persuna taxxabbli hija l-persuna li żżomm jew tuża dawn il-prodotti. [...]
[...]
4.   Il-paragrafi 1 sa 3 ta’ dan l-artikolu ma japplikawx
1)
għall-karburanti li jinsabu fit-tankijiet standard tal-vetturi, f’kontejners għal użi speċjali, f’makkinarju jew għodda kif ukoll f’sistemi li jkessħu u f’sistemi ta’ arja kkundizzjonata,
2)
għall-karburanti ttrasportati fit-tank ta’ riżerva ta’ vettura sal-ammont ta’ 20 litru,
3)
għall-kombustibbli li jinsabu fit-tank tat-tisħin awżiljari ta’ vettura.
[...]”
Il-punt 15 tal-Artikolu 6 tal-Liġi tal-15 ta’ Lulju 2009 dwar emendi fil-liġijiet dwar id-dazju tas-sisa (BGBl. 2009 I, p. 1870) emenda, sa mill-1 ta’ April 2010, dan l-Artikolu 15(2) li issa huwa fformulat kif ġej:
“Jekk prodotti ta’ enerġija rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din il-liġi jiddaħħlu fit-territorju fiskali fil-każijiet li ma humiex dawk imsemmija fil-punti 1 u 2 tal-ewwel sentenza tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, it-taxxa tkun dovuta meta l-prodotti jinżammu jew jintużaw għall-ewwel darba għal skopijiet kummerċjali fit-territorju fiskali. Din ir-regola ma tapplikax meta l-prodotti ta’ enerġija miżmuma jkunu intiżi li jmorru fi Stat Membru ieħor u ttrasportati minn ġewwa t-territorju fiskali taħt il-kopertura tad-dokument ta’ akkumpanjament imsemmi fl-Artikolu 34 tad-Direttiva [tal-Kunsill 2008/118/KE, tas-16 ta’ Diċembru 2008, dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (
ĠU 2009, L 9, p. 12
)]. Il-persuna taxxabbli hija l-persuna li tibgħat il-prodotti ta’ enerġija jew dik li żżommhom jew tagħmel użu minnhom. [...]”
Ir-regolament ta’ implementazzjoni tal-Liġi dwar it-taxxa fuq l-enerġija (Energiesteuer-Durchführungsverordnung), tal-31 ta’ Lulju 2006 (BGBl. 2006 I, p. 1753), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mill-Artikolu 6 tar-Regolament tal-5 ta’ Ottubru 2009 (BGBl. 2009 I, p. 3262), fl-Artikolu 41 tiegħu jiddefinixxi l-kunċett ta’ “tankijiet standard” kif ġej:
“It-tankijiet normali fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 15(4), il-punt 2 tat-tieni sentenza tal-Artikolu 16(1), il-punt 1 tat-tielet sentenza tal-Artikolu 21(1), u t-tieni sentenza tal-Artikolu 46(1) tal-EnergieStG huma:
1)
it-tankijiet imwaħħla b’mod permanenti mill-manifattur mal-vetturi kollha tal-istess tip tal-vettura inkwistjoni u li l-apparat permanenti tagħhom jagħmel possibbli li l-karburant jiġi użat direttament, kemm għall-iskop ta’ propulsjoni tal-vetturi u, fejn xieraq, għall-operazzjoni, waqt it-trasport, ta’ sistemi li jkessħu u sistemi oħra.
2)
it-tankijiet imwaħħla b’mod permanenti mill-manifattur mal-kontejners kollha tal-istess tip ta’ kontejner inkwistjoni u li l-apparat permanenti tagħhom jagħmel possibbli li l-karburant jiġi użat direttament għall-operazzjoni, waqt it-trasport, tas-sistemi li jkessħu u sistemi oħra li bihom huma armati il-kontejners speċjali.
Jekk kontejner standard ikun magħmul minn iktar minn tank tal-karburant wieħed, l-eżistenza ta’ valv ta’ waqfien [“shut-off valve”] fuq il-pajp li jgħaqqad liż-żewġ tankijiet tal-karburant ma għandha ebda rilevanza.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Forstmann Transporte hija impriża Ġermaniża tat-trasport tal-merkanzija bit-triq li tipprovdi servizzi ta’ twassil tal-merkanzija. Għal dan l-għan, hija akkwistat vettura bil-mutur mingħand Daimler AG, manifattur tat-trakkijiet. Matul il-proċess tal-immanifatturar, Daimler AG għammret din il-vettura b’tank tal-karburant ta’ 780 litru. Billi kellha fi ħsiebha li sussegwentement tagħmel xi bidliet fl-imsemmija vettura, Forstmann Transporte ma ordnatx tank tal-karburant ieħor ma’ Daimler AG u għaldaqstant, l-istess vettura ġiet ikkunsinnata lilha b’tank tal-karburant wieħed biss.
Sabiex il-vettura mmanifatturata minn Daimler AG tkun tista’ tittrasporta kontejners standard u kontejners fuq ix-chassis, kien neċessarju li jiġu mmuntati appoġġi għal “swap body” li dan il-manifattur ma setax jipprovdi fil-forma mixtieqa. Għaldaqstant, Forstmann Transporte inkarigat lil R&S Fahrzeugbau, garaxx speċjalizzat, sabiex jimmonta dawn l-appoġġi fuq din il-vettura. Matul dan l-immuntar, R&S Fahrzeugbau kellha tressaq it-tank tal-karburant installat minn Daimler AG (iktar ’il quddiem it-“tank 1”), peress li, mingħajr tali ċaqliq, dawn l-appoġġi ma setgħux jiġu mmuntati.
Barra minn hekk, waqt din il-modifika tal-vettura, R&S Fahrzeugbau installat tank tal-karburat ta’ 780 litru ieħor (iktar ’il quddiem it-“tank 2”), liema tank inxtara minn qabel mingħand Hoppe Truck-Tanks GmbH & Co. KG. Forstmann Transporte setgħet tafda l-immuntar tat-tank 2 direttament lil Daimler AG, iżda tali soluzzjoni ma kinitx vijabbli ekonomikament, peress li anki t-tank 2 kellu jitressaq minħabba l-imsemmija modifika. It-Technischer Überwachungsverein (assoċjazzjoni ta’ ispezzjoni teknika) ivverifikat li t-tankijiet 1 u 2 kienu konformi mar-regoli dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi tat-triq bil-mutur u ma qajmet ebda oġġezzjoni.
Il-vetturi ta’ Forstmann Transporte kienu jimtlew bil-karburant b’mod regolari fil-Pajjiżi l-Baxxi minħabba l-prezzijiet vantaġġużi li jinsabu f’dan il-pajjiż. Il-vettura fil-kawża prinċipali wkoll imtliet bid-diżil f’Oldenzaal (Il-Pajjiżi l-Baxxi) fit-2 ta’ Diċembru 2009 (495.03 litru għat-tank 2) u fl-14 ta’ Frar 2011 (618.92 litru għat-tank 1 u 570.50 litru għat-tank 2). Wara li mela bil-karburant, is-sewwieq immedjatament qasam il-fruntiera bejn il-Ġermanja u l-Pajjiżi l-Baxxi qabel ma kompla bi triqtu għall-Ġermanja. Dan il-karburant kien użat esklużivament għall-propulsjoni tal-vettura.
Fit-28 ta’ Ġunju 2012, Forstmann Transporte iddikjarat, b’mod preventiv, quddiem il-Hauptzollamt il-mili bid-diżil tat-tank 2, jiġifieri 495.03 litru u 570.50 litru.
Wara din id-dikjarazzjoni fiskali, il-Hauptzollamt, permezz ta’ avviż tat-3 ta’ Lulju 2012, talab il-ħlas ta’ EUR 501.22, li minnhom EUR 232.86 kienu għall-mili tat-2 ta’ Diċembru 2009 u EUR 268.36 għal dak tal-14 ta’ Frar 2011, bħala taxxa fuq l-enerġija għall-karburant fit-tank 2. Skont interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali li tirriżulta minn ġurisprudenza tal-Bundesfinanzhof (Qorti Federali tal-Finanzi), il-Hauptzollamt qies li t-taxxa fuq l-enerġija kienet dovuta minħabba l-introduzzjoni, fil-Ġermanja, tad-diżil fit-tank 2, karburant li ma kienx eżentat mit-taxxa fuq l-enerġija, peress li dan it-tank, installat fil-vettura wara l-manifatturazzjoni tagħha, ma kienx standard peress li dan ma twaħħalx b’mod permanenti mill-manifattur tax-chassis.
Barra minn hekk, il-Hauptzollamt, permezz ta’ avviż tad-19 ta’ Settembru 2012, talab il-ħlas tal-ammont ta’ EUR 291.14 bħala taxxa fuq l-enerġija għall-karburant tat-tank 1. Skont l-imsemmija interpretazzjoni, il-Hauptzollamt qies li d-diżil fit-tank 1 lanqas ma kien eżentat mit-taxxa fuq l-enerġija, peress li dan it-tank li oriġinarjament ġie installat minn Daimler AG lanqas ma kien twaħħal b’mod permanenti, wara li dan ġie żmuntat u mmuntat mill-ġdid mill-manifattur tax-chassis u għaldaqstant ma setax jitqies bħala normali.
Wara li ppreżentat, kontra dawn l-avviżi, rikorsi amministrattivi li l-Hauptzollamt ċaħad, Forstmann Transporte ippreżentat quddiem il-Finanzgericht Düsseldorf rikors intiż għall-annullament tal-imsemmija avviżi.
Fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-ġurisprudenza attwali tal-Bundesfinanzhof segwita, f’dan il-każ, mill-Hauptzollamt, ir-rikors għandu jinċaħad. Fil-fatt, skont din il-ġurisprudenza, l-eżenzjoni msemmija fil-punt 1 tal-Artikolu 15(4) tal-EnergieStG ma tistax tiġi applikata fil-kawża prinċipali, peress li l-kunċett ta’ “tankijiet standard”, iddefinit fil-punt 1 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 41 tar-Regolament ta’ Implementazzjoni tal-31 ta’ Lulju 2006 tal-Liġi dwar it-taxxa fuq l-enerġija, li tittrasponi l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96, ma jkoprix it-tankijiet tal-karburat li jkunu ġew immuntati minn rappreżentanti kummerċjali tal-manifattur jew minn garaxxijiet speċjalizzati, inkluż meta x-xogħol ta’ muntaġġ jinqasam bejn il-manifattur u l-garaxx speċjalizzat. Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li, f’dan ir-rigward, il-Bundesfinanzhof qieset li din l-aħħar dispożizzjoni, li tispira ruħha mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam doganali, bħall-Artikolu 112(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 918/83, tat-28 ta’ Marzu 1983, li jwaqqaf sistema Komunitarja ta’ eżenzjoniiet minn dazju doganali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 1, p. 419), kif emendata bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1315/88, tat-3 ta’ Mejju 1988 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 3, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 918/83”), setgħet tiġi interpretata b’riferiment għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Schoonbroodt (C‑247/97,
EU:C:1998:586
) dwar il-kunċett ta’ “tankijiet standard” fil-qasam doganali, li jgħid li l-eżenzjoni prevista f’dan l-Artikolu 112(1), li għandha tiġi interpretata b’mod strett, ma tistax tapplika għat-tankijiet immuntati mir-rappreżentanti kummerċjali tal-manifattur u mill-garaxxijiet speċjalizzati.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju għandha dubji f’dak li jikkonċerna din l-interpretazzjoni tal-Bundesfinanzhof u tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “manifattur”, li jinsab fl-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96, għandux ikun suġġett għal tali interpretazzjoni restrittiva jew inkella jkunx preferibbli li tiġi adottata interpretazzjoni wiesgħa li permezz tagħha dan il-kunċett ikun ikopri wkoll lill-garaxxijiet speċjalizzati u lir-rappreżentanti kummerċjali tal-manifattur. Hija tqis li din l-aħħar interpretazzjoni tista’ tkun iġġustifikata mill-għan tal-Artikolu 24(2) tad-direttiva, kif kien jirriżulta mid-dsatax-il premessa tad-Direttiva 94/74. Hija tirrileva, f’dan ir-rigward, li din il-premessa tirrigwarda l-Artikolu 8a tad-Direttiva 92/81 li ġie ssostitwit mill-imsemmi Artikolu 24 u li l-Qorti tal-Ġustizzja interpretatu b’mod wiesa’ fis-sentenza tagħha Meiland Azewijn (C‑292/02,
EU:C:2004:499
). Għall-kuntrarju, skont il-qorti tar-rinviju, l-interpretazzjoni restrittiva mogħtija mill-Bundesfinanzhof hija bbażata fuq is-sentenza Schoonbroodt (
EU:C:1998:586
) li kienet tirrigwarda r-Regolament Nru 918/83, li, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza Meiland Azewijn (
EU:C:2004:499
), kellu, madankollu, għan differenti minn dak sottostanti d-dispożizzjonijiet dwar id-dazju tas-sisa rilevanti fil-kawża prinċipali. Il-qorti tar-rinviju barra minn hekk tenfasizza li interpretazzjoni wiesgħa tal-imsemmi kunċett tista’ wkoll tkun ġustifikata b’teħid inkunsiderazzjoni tal-kundizzjonijiet reali tal-produzzjoni tat-trakkijiet li jipparteċipaw fiha diversi impriżi sabiex ikun jistgħu jarmaw il-vetturi skont ir-rekwiżiti tekniċi u/jew ekonomiċi partikolari għal kull waħda minn dawn il-vetturi.
Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, jekk il-kunċett ta’ “manifattur” kellu jiġi interpretat b’mod wiesa’, għandu jiġi ddeterminat f’liema sens għandha tiġi interpretata l-kundizzjoni li skontha, l-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96 jkopri l-vetturi bil-mutur “ta’ l-istess tip”. Fil-fatt, skont din il-qorti, proċess ta’ manifatturar f’diversi stadji, li huwa intiż li jissodisfa rekwiżiti tekniċi u/jew ekonomiċi partikolari għal kull waħda mill-vetturi, jeskludi loġikament l-immanifatturar tal-massa ta’ ċerti tipi ta’ vetturi.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Finanzgericht Düsseldorf iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Il-kunċett ta’ manifattur fis-sens tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva [2003/96], għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri wkoll garaxxijiet speċjalizzati jew ir-rappreżentanti kummerċjali tal-manifattur tal-vetturi meta, fil-kuntest tal-proċess tal-manifattura tal-vettura bil-mutur ikunu inkorporaw it-tank tal-karburant u meta, minħabba raġunijiet tekniċi u/jew ekonomiċi, il-proċess tal-manifattura jitwettaq minn diversi impriża indipendenti?
2)
Fil-każ li l-ewwel domanda tingħata risposta fl-affermattiv: f’dawn il-każijiet, kif għandu jiġi interpretat l-kriterju stabbilit fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva [2003/96], meta jkollu jiġi applikat għal vetturi bil-mutur “ta’ l-istess tip”?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “tankijiet standard”, imsemmi fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96, għandux jiġi interpretat fis-sens li dan jeskludi t-tankijiet installati b’mod permanenti fuq il-vetturi kummerċjali intiżi għall-provvista diretta tal-karburant ta’ dawn il-vetturi, meta dawn it-tankijiet ġew installati minn persuna li ma hijiex il-manifattur.
Preliminarjament, hekk kif l-Avukat Ġenerali osserva fil-punt 41 tal-konklużjonijiet tiegħu, għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest ekonomiku u tekniku attwali, huwa komuni li l-immanifatturar tal-vetturi kummerċjali sseħħ f’diversi stadji, billi l-manifattur jipproduċi biss ix-chassis u l-kabina, u l-bqija jiġi armat minn impriżi speċjalizzati. L-istess prinċipju japplika għat-tankijiet tal-karburant. Għalhekk, il-manifatturi ma jipproponux tip wieħed ta’ tank għal kull tip ta’ vettura, iżda tankijiet differenti skont l-użu previst tal-vettura, is-suq li għalih il-vettura hija intiża jew ix-xewqat tal-klijent. Jista’ jkun ukoll, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali, li t-tank ma jkunx installat mill-manifattur, iżda minn terzi fi stadju ulterjuri tal-immanifatturar tal-vettura.
F’dawn il-kundizzjonijiet, isir diffiċli ħafna, u saħansitra impossibbli, li wieħed jiddetermina jekk tank partikolari jagħmilx effettivament parti mill-kategorija ta’ tankijiet “mwaħħla b’mod permanenti mill-manifattur mal-vetturi kollha tal-istess tip ta’ vettura inkwistjoni” hekk kif dan jirriżulta mill-formulazzjoni tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “tankijiet standard” imsemmi fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96. Jista’ jkun ukoll li, għal tip partikolari ta’ vettura, ebda tank ma jkun jissodisfa din id-definizzjoni u li, konsegwentement, l-utenti ta’ dik il-vettura jiġu esklużi mill-benefiċċju tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 24 ta’ din id-direttiva.
Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, hemm lok, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li jiġi kkunsidrat mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni li hija tagħmel parti minnha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Feltgen u Bacino Charter Company, C‑116/10,
EU:C:2010:824
, punt 12 u l-ġurisprudenza ċċitata). Bl-istess mod, meta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tkun tista’ tkun suġġetta għal diversi interpretazzjonijiet, għandha tingħata preferenza dik li hija ta’ natura li tissalvagwardja l-effett utli tagħha (ara s-sentenza Lassal, C‑162/09,
EU:C:2010:592
, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-għanijiet segwiti mid-dispożizzjoni inkwistjoni huma msemmija fid-dsatax-il premessa tad-Direttiva 94/74, li tgħid li l-eżenzjoni mid-dazju tas-sisa, fi Stat Membru, tal-karburant rilaxxat għall-konsum fi Stat Membru ieħor u li jinsab fit-tankijiet tal-vetturi kummerċjali tingħata “sabiex ma jkunx impedit [il]-moviment liberu ta’ individwi u merkanzija u sabiex tkun evitata tassazzjoni doppja”.
Għal dan l-għan, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda li, b’eċċezzjoni għar-regola ġenerali msemmija fl-Artikolu 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 179), li tgħid li prodott suġġett għas-sisa rilaxxat għall-konsum fi Stat Membru u miżmum għal skopijiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor għandu jiġi intaxxat f’dan l-Istat Membru l-ieħor, il-prodotti ta’ enerġija fil-forma ta’ karburant li jinsab fit-tankijiet tal-vetturi kummerċjali huma suġġetti għat-tassazzjoni fl-Istat Membru fejn l-imsemmi karburant ġie rilaxxat għall-konsum. Fil-fatt, l-obbligu li tiġi ddikjarata, ma kull mogħdija minn fruntiera interna, il-kwantità ta’ karburant li tkun tinsab fit-tankijiet tal-vettura u n-neċessità li sussegwentement jintalab, sabiex tiġi evitata taxxa doppja, ir-rimbors tad-dazju tas-sisa fl-Istat Membru ta’ xiri tal-karburant ikunu jikkostitwixxu ostakolu importanti għat-trasport bit-triq bejn l-Istati Membri u, għaldaqstant, xkiel għall-kummerċ fi ħdan is-suq intern. L-Artikolu 24 tad-Direttiva 2003/96 għaldaqstant huwa intiż li jirrimedja għal dan ix-xkiel u li jiżgura l-moviment liberu, filwaqt li jipproteġi l-interessi fiskali leġittimi tal-Istati Membri.
Sabiex jiġi ggarantit dan l-għan, ma huwiex neċessarju li jkun magħruf jekk it-tank tal-karburant twaħħalx b’mod permanenti fuq il-vettura kkonċernata mill-manifattur jew minn terzi. Għall-kuntrarju, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 32 u 47 tal-konklużjonijiet tiegħu, għandu jkun magħruf jekk dan it-tank iservix għall-provvista diretta tal-vettura bil-karburant għall-propulsjoni tagħha u, jekk ikun il-każ, għall-funzjonament tas-sistemi li jkessħu jew ta’ sistemi oħra.
Din l-analiżi hija kkorroborata mill-ewwel inċiż tat-tieni sentenza tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96, li tgħid li “[t]ankijiet tal-gass mwaħħla ma’ vetturi [...] għandhom ikunu kkonsidrati ukoll bħala tankijiet standard”. Fil-fatt, dawn it-tankijiet tal-gass normalment ma jitwaħħlux mill-manifatturi, u huma inqas u inqas immuntati “mal-vetturi kollha ta’ l-istess tip ta’ vettura”, peress li l-vetturi bil-mutur huma, oriġinarjament, normalment, intiżi għall-propulsjoni mhux permezz tal-gass, iżda permezz ta’ karburant idderivat mill-pitrolju. Għaldaqstant, it-tankijiet tal-gass ġeneralment huma installati minn impriżi speċjalizzati, indipendenti mill-manifatturi.
Din il-preċiżazzjoni li tirriżulta mit-tieni sentenza tirrifletti r-rieda tal-leġiżlatur li jagħti definizzjoni wiesgħa lill-kunċett ta’ “tankijiet standard” sabiex l-utenti ta’ vetturi mgħammra b’tankijiet tal-gass ma jiġux esklużi b’mod inġust mill-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 24 tad-Direttiva 2003/96. Minkejja li huwa minnu, hekk kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 49 tal-konklużjonijiet tiegħu, li din il-flessibbiltà setgħet tillimita ruħha għat-tankijiet tal-gass fi żmien fejn it-tankijiet għall-petrol jew id-diżil kienu normalment immuntati b’mod standard, xorta waħda jibqa’ l-fatt li din ma tkunx biżżejjed fil-kuntest ekonomiku u tekniku attwali tal-immanifatturar tal-vetturi fi stadji. Għaldaqstant, jekk l-imsemmija direttiva tipprevedi li l-gass li jinsab f’tankijiet imwaħħla minn terzi taqa’ taħt l-eżenzjoni kkunsidrata, għall-istess raġunijiet il-petrol jew id-diżil li jinsabu f’tali tankijiet għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw minn tali eżenzjoni.
Minn dan isegwi li, bħalma l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fil-punt 41 tas-sentenza Meiland Azewijn (
EU:C:2004:499
) f’dak li jikkonċerna l-Artikolu 8a tad-Direttiva 92/81, l-Artikolu 24 tad-Direttiva 2003/96 għandu jiġi interpretat b’mod estensiv. Il-kunċett ta’ “tankijiet standard” imsemmi f’dan l-Artikolu 24(2) ma jistax, b’mod partikolari, jiġi interpretat b’mod li t-tankijiet imwaħħla b’mod permanenti fuq il-vetturi kummerċjali intiżi għall-provvista diretta tal-karburant ta’ dawn il-vetturi jiġu esklużi minnu meta dawn it-tankijiet ikunu ġew installati minn persuna li ma hijiex il-manifattur.
Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Hauptzollamt, din il-konklużjoni ma hijiex kuntrarja għas-sentenza Schoonbroodt (
EU:C:1998:586
). Fil-fatt, f’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, fil-kawża li wasslet għal din l-aħħar sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat mhux dispożizzjoni ta’ direttiva relattiva għat-tassazzjoni tal-prodotti ta’ enerġija fi ħdan is-suq intern, bħalma huwa l-Artikolu 24 tad-Direttiva 2003/96, iżda, permezz tal-leġiżlazzjoni Belġjana inkwistjoni, dispożizzjoni tar-Regolament Nru 918/83 fil-qasam doganali. Issa, dawn it-testi għandhom għanijiet differenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Meiland Azewijn,
EU:C:2004:499
, punt 40).
Barra minn hekk, minkejja li huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja sostniet, fil-punt 20 tas-sentenza Schoonbroodt (
EU:C:1998:586
), li “id-definizzjonijiet tal-kunċett ta’ ‘tankijiet standard’ mogħtija fid-diversi disopożizzjonijiet li jistgħu jirriżultaw rilevanti ma għandhomx diverġenza sinjifikattiva fil-kuntest tal-kawża prinċipali” [traduzzjoni mhux uffiċjali], xorta waħda jibqa’ l-fatt li l-argument milqugħ mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din l-aħħar sentenza huwa bbażat fuq il-ġurisprudenza tagħha fil-qasam doganali, u mhux fuq l-għan ta’ dispożizzjoni adottata fil-kuntest tas-suq intern.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domandi preliminari għandha tkun li l-kunċett ta’ “tankijiet standard”, imsemmi fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2003/96/KE, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ma jeskludix it-tankijiet imwaħħla b’mod permanenti fuq il-vetturi kummerċjali intiżi għall-provvista diretta tal-karburant ta’ dawn il-vetturi, meta dawn it-tankijiet ikunu ġew installati minn persuna li ma hijiex il-manifattur, sakemm l-imsemmija tankijiet jippermettu l-użu dirett tal-karburant kemm għall-propulsjoni tal-imsemmija vetturi kif ukoll, jekk ikun il-każ, għall-funzjonament, matul it-trasport, tas-sistemi li jkessħu u ta’ sistemi oħra.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Il-kunċett ta’ “tankijiet standard”, imsemmi fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 24(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ma jeskludix it-tankijiet imwaħħla b’mod permanenti fuq il-vetturi kummerċjali intiżi għall-provvista diretta tal-karburant ta’ dawn il-vetturi, meta dawn it-tankijiet ikunu ġew installati minn persuna li ma hijiex il-manifattur, sakemm l-imsemmija tankijiet jippermettu l-użu dirett tal-karburant kemm għall-propulsjoni tal-imsemmija vetturi kif ukoll, jekk ikun il-każ, għall-funzjonament, matul it-trasport, tas-sistemi li jkessħu u ta’ sistemi oħra.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.