CELEX: 62013CJ0307
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Suq intern
Direttiva 98/34/KE
It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1)
Proċedura dwar l-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u tar-regolamenti tekniċi
Kunċett ta’ ‘regolament tekniku’
Tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd
Tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni oriġinarjament prevista għad-dħul fis-seħħ tar-regolament tekniku
Obbligu ta’ notifika
Kundizzjonijiet
Verżjonijiet lingwistiċi diverġenti

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ġunju 1998, li tistabbilixxi proċedura dwar l-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u r-regolamenti tekniċi u r-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337), kif emendata bid-Direttiva 98/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Lulju 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 21, p. 8, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 98/34”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċedura kriminali miftuħa mill-Åklagarkammaren i Helsingborg (l-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku) kontra erba’ produtturi ta’ bajd, L. Ivansson. C.‑R. Palmgren, K. O. Pehrsson u H. Rosengren, bl-iskop li dawn tal-aħħar jingħataw kundanna kriminali talli qiegħdu, b’mod intenzjonat jew b’negliġenza, tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd f’sistema ta’ trobbija li ma tissodisfax il-ħtiġijiet ta’ dawn l-annimali f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab.
Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 98/34
Il-punti 3, 4 u 11 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34 jinkludu d-definizzjonijiet segwenti:
“[...]
3)
‘speċifikazzjoni teknika’, speċifikazzjoni li tinsab f’dokument li jistabbilixxi l-karatteristiċi meħtieġa ta’ prodott bħalma huma l-livelli ta’ kwalità, ir-riżultat tal-ħidma, is-sigurtà jew id-dimensjonijiet, inklużi l-ħtiġiet li japplikaw għall-prodott rigward l-isem li bih il-prodott jinbiegħ, it-terminoloġija, is-simboli, l-eżaminazzjoni u l-metodi ta’ l-eżaminazzjoni, l-imballaġġ, l-immarkar jew l-ittikkettjar u l-proċeduri ta’ stima tal-konformità.
It-terminu ‘speċifikazzjoni teknika’ jkopri wkoll il-metodi u l-proċessi tal-produzzjoni użati rigward il-prodotti agrikoli li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 38(1) tat-Trattat, il-prodotti maħsuba għall-konsum mill-bniedem jew mill-annimali, u l-prodotti mediċinali ddefiniti fl-Artikolu 1 tad-Direttiva [tal-Kunsill 65/65/KEE, tas-26 ta’ Jannar 1965, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrigwardaw il-prodotti mediċinali (
ĠU 1965, 22, p. 369
), emandata l-aħħar bid-Direttiva tal-Kunsill 93/39/KEE, tal-14 ta’ Ġunju 1993 (
ĠU L 214, p. 22
)], kif ukoll il-metodi u l-proċessi tal-produzzjoni li għandhom x’jaqsmu ma’ prodotti oħra, fejn dawn ikolhom effett fuq il-karatteristiċi tagħhom;
4)
‘ħtiġiet [rekwiżiti] oħra’, ħtieġa [rekwiżit], għajr speċifikazzjoni teknika, imposta fuq prodott bil-għan li tipproteġi, b’mod partikolari, il-konsumatur jew l-ambjent, u li taffettwa ċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu wara li jkun inħareġ fis-suq, bħalma huma l-kondizzjonijiet dwar l-użu, ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid jew ir-rimi, fejn dawn il-kondizzjonijiet jistgħu jinfluwenzaw b’mod sinifikanti l-kompożizzjoni jew in-natura tal-prodott jew il-bejgħ tiegħu fis-suq;
[...]
11)
‘regolament tekniku’, speċifikazzjonijiet tekniċi u ħtiġiet [rekwiżiti] oħra jew regoli dwar servizzi, inklużi d-dispożizzjonijiet amministrattivi rilevanti, li l-osservanza tagħhom hija obbligatorja,
de jure
jew
de facto
, fil-każ tat-tqegħid fis-suq, il-forniment ta’ servizz, l-istabbiliment ta’ operatur tas-servizz jew l-użu fi Stat Membru jew f’parti l-kbira minnu, kif ukoll il-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri, għajr dawk ipprovduti fl-Artikolu 10, li jipprojbixxu l-fabbrikazzjoni, l-importazzjoni, it-tqegħid fis-suq jew l-użu ta’ prodott, jew li jipprojbixxu l-forniment jew l-użu ta’ servizz, jew l-istabbiliment ta’ fornitur tas-servizz.
Ir-regolamenti tekniċi
de facto
jinkludu:
—
il-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ Stat Membru li jirreferu jew għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew għal ħtiġiet oħra jew għal regoli dwar is-servizzi, jew għall-kodiċijiet professjonali jew il-kodiċijiet ta’ prattika li, min-naħa tagħhom, jirreferu għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew għal ħtiġiet oħra jew għal regoli dwar is-servizzi, li l-ħarsien tagħhom jagħti preżunzjoni ta’ konformità ma’ l-obbligi imposti mil-liġijiet, mir-regolamenti jew mid-dispożizzjonijiet amministrattivi msemmija iktar ’il fuq,
—
ftehim volontarji li awtorità pubblika tkun parti kontrattanti għalihom u li jipprovdu, fl-interess ġenerali, għal konformità ma’ l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi, għajr speċifikazzjonijiet dwar l-offerti ta’ l-akkwist pubbliku,
—
speċifikazzjonijiet tekniċi jew ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi li huma marbutin ma’ miżuri fiskali jew finanzjarji li jaffettwaw il-konsum ta’ prodotti jew ta’ servizzi billi jinkoraġġixxu l-konformità ma’ dawn l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew il-ħtiġiet l-oħra jew ir-regoli dwar servizzi; speċifikazzjonijiet tekniċi jew ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi marbutin mas-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali mhumiex inklużi.
Dan jinkludi r-regolamenti tekniċi imposti mill-awtoritajiet innominati mill-Istati Membri u li jidhru f’lista li għandha titfassal mill-Kummissjoni [Ewropea] qabel il-5 ta’ Awissu 1999, fil-qafas tal-Kumitat li hemm riferenza għalih fl-Artikolu 5.
Għandha tiġi użata l-istess proċedura biex tiġi emendata din il-lista.”
L-ewwel sat-tielet subparagrafi tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34 huma fformulati kif ġej:
“Soġġetti għall-Artikolu 10, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw fil-pront lill-Kummissjoni kull abbozz ta’ regolament tekniku, għajr fejn dan sempliċiment jittrasponi t-test ta’ standard internazzjonali jew Ewropew, f’liema każ l-informazzjoni li jkollha x’taqsam ma’ l-istandard relevanti tkun biżżejjed; għandhom ukoll iħallu lill-Kummissjoni tagħmel dikjarazzjoni dwar ir-raġunijiet li jagħmlu meħtieġa l-leġislazzjoni ta’ dan ir-regolament tekniku, fejn dawn ma jkunux diġà ġew magħmula ċari fl-abbozz.
Fejn ikun xieraq, u għajr jekk ma jkunux diġà bagħtuh b’komunika minn qabel, l-Istati Membri għandhom simultanjament jikkomunikaw it-test tad-dispożizzjonijiet bażiċi leġislattivi jew regolatorji interessati prinċipalment u direttament, jekk it-tagħrif ta’ dan it-test ikun meħtieġ biex jistma l-implikazzjonijiet ta’ l-abozz ta’ regolament tekniku.
L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw l-abbozz mill-ġdid skond il-kondizzjonijiet ta’ hawn fuq jekk jagħmlu tibdil lill-abbozz li jkollu l-effett li jibdel b’mod sinifikanti l-iskop tiegħu, iqassru l-iskeda imfassla oriġinarjament għall-implimentazzjoni, iżidu l-ispeċifikazzjonijiet jew il-ħtiġiet [ir-rekwiżiti] jew jagħmlu lil dawn ta’ l-aħħar iktar stretti.”
Id-dritt Svediż
Il-punt 2 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 36 tal-Liġi (1988:534) dwar il-protezzjoni tal-annimali [Djurskyddslagen (1988:534)], tat-2 ta’ Ġunju 1988 [SFS 1988, Nru 534, iktar ’il quddiem il-“Liġi (1988:534)”], jipprovdi:
“Għandu jkun punit b’multi jew b’piena ta’ priġunerija ta’ mhux iktar minn sentejn kull min, b’mod intenzjonat jew b’negliġenza
[...]
2.
jikser regolament li jkun ġie adottat fuq il-bażi ta’ din il-liġi [...].”
Id-Digriet (1988:539) dwar il-protezzjoni tal-annimali [Djurskyddsförordning (1988:539)], tat-2 ta’ Ġunju 1988 (SFS 1988, Nru 539), kif emendat bid-digriet tal-20 ta’ Marzu 2003 [SFS 2003, Nru 105, iktar ’il quddiem id-“Digriet (1988:539)”], kien adottat fuq il-bażi tal-Liġi (1988:534). L-Artikolu 9 ta’ dan id-digriet jipprovdi:
“It-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd ma għandhomx jinżammu b’modi ta’ trobbija oħra għajr dawk li jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab. Il-modi ta’ trobbija għandhom ikunu intiżi li jżommu f’livell baxx il-mortalità u l-problemi marbuta mal-aġir fit-tiġieġ.
L-entità responsabbli għall-protezzjoni tal-annimali għandha tikkomunika regoli iktar iddettaljati dwar il-modi tat-trobbija tat-tiġieġ.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Il-konvenuti fil-kawża prinċipali huma produtturi tal-bajd li tressqu quddiem il-qorti tar-rinviju minħabba li ma osservawx id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 36 tal-Liġi (1988:534) u tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539), sa fejn huwa allegat li, b’mod intenzjonat jew b’negliġenza, rabbew tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd f’sistema ta’ trobbija li ma tissodisfax il-ħtiġijiet ta’ dawn l-annimali f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab.
Għalkemm il-konvenuti fil-kawża prinċipali jirrikonoxxu l-veraċità tal-fatti invokati kontrihom, huma qegħdin għall-kuntrarju jikkontestaw it-talba tal-prosekutur pubbliku sabiex dawn il-fatti jitqiesu bħala li jimplikaw ir-responsabbiltà kriminali tagħhom. F’dan ir-rigward, huma jsostnu li t-tressiq ’il quddiem tad-data tad-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539), li kienet iffissata bħala l-15 ta’ April 2003 u mhux l-1 ta’ Mejju 2003 kif kien oriġinarjament previst, ma kienx is-suġġett tal-proċedura ta’ komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni, prevista fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34. Għaldaqstant, il-konvenuti fil-kawża prinċipali sostnew li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tad-digriet ma setgħux jiġu invokati fil-konfront tagħhom.
Min-naħa tiegħu, il-prosekutur pubbliku ammetta li l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) kien jikkostitwixxi regolament tekniku u li għalhekk kien jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 98/34. Minkejja li rrikonoxxa wkoll li ma kienet saret ebda komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni, il-prosekutur pubbliku kkontesta l-fatt li t-tressiq tad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-dispożizzjoni jikkostitwixxi emenda sinjifikattiva fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34 u kkunsidra, għaldaqstant, li l-Gvern Svediż ma kienx suġġett għall-obbligu li jagħmel komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni.
Permezz ta’ sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2009, il-qorti tar-rinviju laqgħet l-argumenti tal-konvenuti fil-kawża prinċipali u ċaħdet l-azzjoni mressqa mill-prosekutur pubbliku.
Wara li l-Högsta domstolen (Qorti suprema) tat digriet fil-21 ta’ Diċembru 2010 fejn ikkonkludiet li ma kienx meħtieġ li titressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Hovrätten över Skåne och Blekinge (Qorti ta’ appell ta’ Skåne u ta’ Blekinge) annullat is-sentenza mogħtija fit-2 ta’ Ottubru 2009 mill-qorti tar-rinviju u bagħtet lura l-kawża quddiem dik il-qorti sabiex tagħti deċiżjoni ġdida fil-mertu.
Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Helsingborgs tingsrätt (Qorti tal-ewwel istanza ta’ Helsingborgs) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
It-tqassir tal-iskeda għall-implimentazzjoni mill-1 ta’ Mejju 2003 sal-15 ta’ April 2003 li seħħ bl-introduzzjoni tal-Artikolu 9 tad-Digriet [(1988:539)] iwassal għall-obbligu li l-Isvezja, bħala Stat Membru, għandha tikkomunika abbozz ġdid, konformament għat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-[Direttiva 98/34]?
2)
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun li kellha sseħħ komunikazzjoni ġdida, liema huma l-konsegwenzi legali tal-fatt li din il-formalità ma ġietx segwita?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk id-data li fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet nazzjonali jagħżlu għad-dħul fis-seħħ ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teżiġi li t-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd jinżammu b’modi ta’ trobbija li jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab u li jkunu intiżi li jżommu f’livell baxx il-mortalità tagħhom u l-problemi marbuta mal-aġir tagħhom, hijiex suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, l-Istati Membri għandhom jagħmlu komunikazzjoni ġdida tal-abbozz ta’ regolament tekniku jekk jintroduċu, b’mod sinjifikattiv, bidliet li jkollhom l-effett li jemendaw il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, li jqassru l-iskeda għall-implementazzjoni oriġinarjament prevista fir-rigward ta’ dan ir-regolament, li jżidu speċifikazzjonijiet jew rekwiżiti jew li jagħmluhom iktar stretti.
Sa fejn il-Gvern Pollakk ikkontesta, fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-fatt li l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) jista’ jiġi kklassifikat bħala “regolament tekniku” fis-sens tal-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34, u sabiex il-qorti tar-rinviju tingħata risposta utli, għandu jiġi vverifikat, preliminarjament, jekk din il-leġiżlazzjoni nazzjonali tistax effettivament tiġi kklassifikata bħala “regolament tekniku”.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, mill-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34 jirriżulta li l-kunċett ta’ “regolament tekniku” jkopri tliet kategoriji, jiġifieri, l-ewwel nett, l-“ispeċifikazzjoni teknika”, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, it-tieni nett, il-“ħtiġijiet [rekwiżiti] oħra”, kif iddefiniti fil-punt 4 tal-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva u, it-tielet nett, il-kategorija msemmija fil-punt 11 tal-Artikolu 1 tal-istess direttiva, li tikkonċerna l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jipprojbixxu l-fabbrikazzjoni, l-importazzjoni, it-tqegħid fis-suq jew l-użu ta’ prodott jew li jipprojbixxu l-provvista jew l-użu ta’ servizz jew l-istabbiliment bħala fornitur ta’ servizzi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Fortuna
et
, C‑213/11, C‑214/11 u C‑217/11,
EU:C:2012:495
, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi osservat qabel kollox li l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ma jaqax fit-tielet kategorija ta’ regolamenti tekniċi msemmija fil-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34, sa fejn l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ma fih ebda projbizzjoni, fis-sens ta’ din id-direttiva, la fir-rigward tal-fabbrikazzjoni, la fir-rigward tal-importazzjoni, la fir-rigward tat-tqegħid fis-suq, la fir-rigward tal-użu ta’ prodott, la fir-rigward tal-provvista jew tal-użu ta’ servizz u lanqas fir-rigward tal-istabbiliment bħala fornitur ta’ servizzi.
It-tieni nett, għandu jiġi ddeterminat jekk il-miżura nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqax fl-ewwel kategorija ta’ regolamenti tekniċi msemmija fil-punt 3 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34, jiġifieri jekk hijiex koperta mill-kunċett ta’ “speċifikazzjoni teknika”.
Għandu jiġi speċifikat li, skont il-ġurisprudenza, dan il-kunċett jeħtieġ li l-miżura nazzjonali tirreferi neċessarjament għall-prodott jew għall-imballaġġ tiegħu bħala tali u jistabbilixxi, għalhekk, waħda mill-karatteristiċi meħtieġa ta’ prodott (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Fortuna
et
,
EU:C:2012:495
, punt 28).
Barra minn hekk, fir-rigward tal-prodotti agrikoli, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li l-kunċett ta’ “speċifikazzjoni teknika” jidentifika l-ispeċifikazzjoni li tinsab f’dokument li jiddefinixxi l-karatteristiċi tal-prodott jew tal-metodi u tal-proċessi tal-produzzjoni tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Donkersteeg, C‑37/99,
EU:C:2000:636
, punt 30).
Issa, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li għalkemm l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) jikkonċerna l-kumdità u l-kwalità tal-infrastrutturi li fihom jinżammu t-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd, jiġifieri l-gaġeġ b’ċerti faċilitajiet, din id-dispożizzjoni ma tiddefinixxix madankollu, kif osserva l-Gvern Pollakk, il-karatteristiċi li għandu jkollhom il-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Min-naħa l-oħra, anki jekk jitqies li din id-dispożizzjoni tista’ titqies li tikkonċerna metodu ta’ produzzjoni sa fejn tikkonċerna, kif indikat fil-punt preċedenti, it-trobbija tat-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd f’gaġeġ b’ċerti faċilitajiet, xorta waħda jkollu jiġi osservat li l-imsemmija dispożizzjoni sempliċement issemmi b’mod ġenerali r-rekwiżit li jkun hemm bejtiet, passiġġieri u banjijiet bit-trab f’dawn l-infrastrutturi mingħajr madankollu ma tiddetermina speċifikament id-diversi aspetti ta’ dan il-mod ta’ trobbija. Fil-fatt, l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ma jinkludi ebda indikazzjoni dwar, pereżempju, id-daqs, in-numru, it-temperatura, il-manutenzjoni, il-funzjonament tal-imsemmija faċilitajiet f’termini ta’ espożizzjoni għad-dawl tat-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd jew dwar it-tagħmir għall-ikel u għax-xorb. Fl-assenza ta’ kull preċiżazzjoni li tinsab fl-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539), dan għaldaqstant ma jistax jitqies li jiddefinixxi metodu jew proċess ta’ produzzjoni.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, meta jindika li l-“modi ta’ trobbija għandhom ikunu intiżi li jżommu f’livell baxx il-mortalità u l-problemi marbuta mal-aġir fit-tiġieġ” mingħajr ebda indikazzjoni oħra, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) sempliċement jistabbilixxi għan ġenerali fir-rigward tal-benesseri tat-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd, mingħajr ma jispeċifika b’mod konkret l-implementazzjoni tiegħu u mingħajr ma jirreferi neċessarjament għall-prodott ikkonċernat u, għaldaqstant, mingħajr ma jistabbilixxi l-karatteristiċi ta’ dan tal-aħħar (ara, b’analoġija, is-sentenza Intercommunale Intermosane et Fédération de l’industrie et du gaz, C‑361/10,
EU:C:2011:382
, punt 17).
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ma fihx “speċifikazzjonijiet tekniċi”, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34.
Fit-tielet lok, għandu jiġi vverifikat jekk l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) jaqax fit-tieni kategorija ta’ regolamenti tekniċi, imsemmija fil-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34, jiġifieri l-kunċett ta’ “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, sabiex ikunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, fis-sens tal-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34, il-miżuri nazzjonali kkonċernati għandhom jikkostitwixxu “kundizzjonijiet” li jistgħu jinfluwenzaw b’mod sinjifikattiv il-kompożizzjoni, in-natura jew it-tqegħid fis-suq tal-prodott ikkonċernat (ara s-sentenza Fortuna
et
,
EU:C:2012:495
, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat ukoll li, meta r-rekwiżiti li jkunu jinsabu f’miżura nazzjonali jkunu ta’ natura ġenerali, dawn ir-rekwiżiti ma jistgħux jikkostitwixxu tali kundizzjonijiet u lanqas għaldaqstant ma jistgħu jiġu kklassifikati bħala “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, fis-sens tal-imsemmi punt 4 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Intercommunale Intermosane et Fédération de l’industrie et du gaz,
EU:C:2011:382
, punt 21).
Il-formulazzjoni ġenerali ħafna li tinsab fl-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539), kif indikat fil-punti 22 u 23 ta’ din is-sentenza, teskludi għalhekk li din id-dispożizzjoni tista’ titqies li tikkundizzjona l-kompożizzjoni, in-natura jew it-tqegħid fis-suq tal-prodotti kkonċernati.
Għaldaqstant, l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ma jistax jiġi kklassifikat bħala “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, fis-sens tal-punt 4 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li, għalkemm l-imsemmi Artikolu 9 ma jikkostitwixxix fih innifsu regolament tekniku, fit-tieni paragrafu tiegħu huwa jagħmel riferiment għal regoli iktar iddettaljati dwar il-modi tat-trobbija tat-tiġieġ li kellhom jiġu sussegwentement ikkomunikati mill-entità responsabbli għall-protezzjoni tal-annimali.
Tali riferiment għal regoli amministrattivi iktar iddettaljati jista’, bil-kundizzjoni li l-imsemmija regoli jkunu jistgħu jitqiesu bħala li jikkostitwixxu huma stess “speċifikazzjonijiet tekniċi” jew “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, jagħti lill-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) il-kwalità ta’ “regolament tekniku
de facto
”, inkonformità mal-ewwel inċiż tal-punt 11 tal-Artikolu 11 tad-Direttiva 98/34.
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li l-Gvern Svediż indika, matul is-seduta, li l-imsemmija regoli kienu jinsabu fil-linji gwida ġenerali tad-dipartimenti tal-agrikoltura SJVFS 2010:15, li kienu ġew adottati fis-6 ta’ Mejju 2010, filwaqt li jindika madankollu li tali regoli kienu diġà jeżistu fl-2003.
Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika, l-ewwel nett, jekk dawn ir-regoli iktar iddettaljati li għalihom jirreferi l-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) kinux ġew effettivament adottati fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali. Jekk jitqies li dawn ir-regoli huma applikabbli
rationae temporis
għat-tilwima fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju għandha, it-tieni nett, tiżgura li dawn ir-regoli jistgħu jiġu kklassifikati bħala “speċifikazzjonijiet tekniċi” jew bħala “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, inkonformità mal-ewwel inċiż tal-punt 11 tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34. Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju għandha tiddetermina jekk l-imsemmija regoli kinux ukoll ikkonċernati mit-tressiq ’il quddiem tad-data tad-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539).
B’hekk, fil-każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li dawn ir-regoli iktar iddettaljati jikkostitwixxu “speċifikazzjonijiet tekniċi” jew “ħtiġiet [rekwiżiti] oħra”, u għalhekk jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “regolament tekniku”, u jekk it-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni kien japplika għalihom ukoll, għandu jiġi ddeterminat jekk it-tressiq ’il quddiem tad-data tad-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) mill-1 ta’ Mejju 2003 għall-15 ta’ April tal-istess sena kienx suġġett għall-obbligu ta’ komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tal-imsemmija direttiva.
Issa, f’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, matul is-seduta, il-Gvern Svediż u l-Kummissjoni sostnew li n-notifika tal-abbozz oriġinali tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) lil din l-istituzzjoni ma kinitx tindika li l-imsemmija dispożizzjoni kellha tapplika b’effett mid-data tal-1 ta’ Mejju 2003 iżda kienet issemmi biss li din id-dispożizzjoni kellha tidħol fis-seħħ matul is-sena 2003, punt dan li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Għaldaqstant, jekk jitqies li n-notifika tal-abbozz oriġinali tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) indirizzata lill-Kummissjoni kienet effettivament tindika li dan l-artikolu kellu jidħol fis-seħħ matul is-sena 2003, għandu jiġi kkonstatat li d-data tal-15 ta’ April 2003, li fl-aħħar mill-aħħar intgħażlet mill-awtoritajiet nazzjonali għad-dħul fis-seħħ ta’ din id-dispożizzjoni, ma tikkostitwixxix bidla fir-rigward ta’ data preċiża — li barra minn hekk ma hijiex meħtieġa mid-Direttiva 98/34 — li kienet oriġinarjament ikkomunikata lill-Kummissjoni u, għaldaqstant, ma kinitx tikkostitwixxi bidla fl-iskeda, fis-sens tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 8(1) tal-imsemmija direttiva.
Minn dan isegwi li l-awtoritajiet nazzjonali ma kinux suġġetti, f’dawn iċ-ċirkustanzi, għall-obbligu li jagħmlu notifika ġdida kif previst f’din id-dispożizzjoni tad-Direttiva 98/34.
Għall-kuntrarju, fil-każ li n-notifika oriġinali tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) lill-Kummissjoni kienet tinkludi d-data preċiża tal-1 ta’ Mejju 2003 għad-dħul fis-seħħ tiegħu, il-fatt li fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet Svediżi għażlu d-data tal-15 ta’ April 2003 jammonta għal bidla fl-iskeda, u għalhekk tqum il-kwistjoni ta’ jekk dan it-tressiq ’il quddiem tad-data għall-applikazzjoni tal-imsemmija miżura nazzjonali kienx suġġett għall-obbligu ta’ komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34.
Issa, f’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-partijiet kollha invokaw l-eżistenza ta’ diverġenzi lingwistiċi bejn id-diversi verżjonijiet tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34. Fil-fatt, mhux mill-verżjonijiet lingwistiċi kollha jirriżulta b’mod ċar li r-rekwiżit tan-natura sinjifikattiva ma japplikax biss għall-ewwel każ partikolari kopert mill-imsemmi artikolu, jiġifieri l-emendi introdotti fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament tekniku, iżda wkoll għaż-żewġ każijiet partikolari l-oħra li jissemmew f’dan l-artikolu, jiġifieri t-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni tar-regolament tekniku u ż-żieda ta’ speċifikazzjonijiet jew ta’ rekwiżiti jew il-fatt li dawn ikunu magħmula iktar stretti. Huma biss uħud mill-verżjonijiet lingwistiċi li jindikaw b’mod ċar li l-kriterju tan-natura sinjifikattiva japplika għat-tliet tipi ta’ emendi kkunsidrati. B’hekk, bħala indikazzjoni, il-verżjoni Franċiża tindika li “[l]es États membres procèdent à une nouvelle communication [...] s’ils apportent au projet de règle technique, d’une manière significative, des changements qui auront pour effet de modifier le champ d’application, d’en raccourcir le calendrier d’application initialement prévu, d’ajouter des spécifications ou des exigences ou de rendre celles-ci plus strictes”. Il-verżjoni Taljana tipprovdi li “Gli Stati membri procedono ad una nuova comunicazione [...] qualora essi apportino al progetto di regola tecnica modifiche importanti che ne alterino il campo di applicazione, ne abbrevino il calendario di applicazione inizialmente previsto, aggiungano o rendano più rigorosi le specificazioni o i requisiti” u l-verżjoni Portugiża, min-naħa tagħha, hija fformulata b’dan il-mod: “Os Estados-membros farão uma nova comunicação [...], caso introduzam alterações significativas no projecto de regra técnica que tenham por efeito modificar o âmbito de aplicação, reduzir o calendário de aplicação inicialmente previsto, aditar especificações ou exigências ou torná-las mais rigorosas”.
Għaldaqstant, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-formulazzjoni użata f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u lanqas ma tista’ tingħata prijorità fuq il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi, fid-dawl tal-verżjonijiet redatti fil-lingwi kollha tal-Unjoni. Fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-istruttura ġenerali u tal-finalità tal-leġiżlazzjoni li tagħha tikkostitwixxi element (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Kurcums Metal, C‑558/11,
EU:C:2012:721
, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu jiġi kkonstatat li d-Direttiva 98/34 hija intiża, permezz ta’ kontroll preventiv, li tipproteġi l-moviment liberu tal-merkanzija, li huwa wieħed mill-aspetti fundamentali tal-Unjoni, u li dan il-kontroll huwa utli sa fejn regolamenti tekniċi li jaqgħu taħt din id-direttiva jistgħu jikkostitwixxu ostakoli għall-kummerċ ta’ merkanzija bejn l-Istati Membri, ostakoli li jistgħu jiġu aċċettati biss jekk ikunu neċessarji sabiex jiġu ssodisfatti rekwiżiti imperattivi li jkollhom għan ta’ interess ġenerali (ara s-sentenza Fortuna
et
,
EU:C:2012:495
, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-premessa 13 tad-Direttiva 98/34 tipprovdi li “l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom wkoll jingħataw żmien biżżejjed li fih jipproponu emendi għal miżura kkontemplata” u li l-premessa 16 tagħha tispeċifika li “l-Istati Membri [...] għandhom [...] iħallu għal iktar tard l-implimentazzjoni tal-miżura kkontemplata għal perjodu biżżejjed taż-żmien biex jagħtu permess jew għal eżami konġunt ta’ l-emendi proposti jew għat-tħejjija ta’ proposta għall-att li jorbot tal-Kunsill jew l-adozzjoni ta’ att li jorbot mill-Kummissjoni”.
B’hekk, mill-istruttura ġenerali u mill-finalità tad-Direttiva 98/34 jirriżulta, minn naħa, li t-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni tar-regolament tekniku ma jistax jiġi suġġett għal rekwiżit iktar strett — fis-sens li kull tressiq ’il quddiem tad-data tad-dħul fis-seħħ tal-imsemmi regolament għandu jiġi nnotifikat lill-Kummissjoni — minn dak impost fir-rigward ta’ emenda li taffettwa l-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament tekniku, u dan sa fejn il-bidliet kollha introdotti f’abbozz ta’ regolament tekniku bħal dawk imsemmija fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tal-imsemmija direttiva għandhom jiġu evalwati, bl-istess mod, fid-dawl tal-għan tal-moviment liberu tal-merkanzija. Min-naħa l-oħra, huwa meħtieġ li titħares l-effikaċja tal-proċedura ta’ eżami tal-abbozz ta’ regolament tekniku mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri kif ukoll li titħares l-effikaċja tal-proċess leġiżlattiv nazzjonali.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-kriterju tan-natura sinjifikattiva japplika għall-każijiet partikolari kollha msemmija fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, inkluż għat-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni tar-regolament tekniku.
Għaldaqstant, in-natura sinjifikattiva tat-tressiq ’il quddiem tad-data tad-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) għall-15 ta’ April 2003 għandha tiġi evalwata mill-qorti tar-rinviju, fuq il-bażi tal-elementi kollha li ġew ippreżentati quddiemha, fid-dawl kemm tat-tul oġġettiv tat-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni tar-regolament tekniku u kemm tal-karatteristiċi speċifiċi tal-qasam ta’ attività inkwistjoni, u b’mod partikolari tad-diversi stadji u tar-restrizzjonijiet involuti fil-produzzjoni u fit-tqegħid fis-suq tal-prodotti kkonċernati.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-data li fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet nazzjonali jagħżlu għad-dħul fis-seħħ ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teżiġi li t-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd jinżammu b’modi ta’ trobbija li jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab u li jkunu intiżi li jżommu f’livell baxx il-mortalità tagħhom u l-problemi marbuta mal-aġir tagħhom, hija suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, meta jkun hemm fil-fatt bidla fl-iskeda għall-implementazzjoni tal-imsemmija miżura nazzjonali u meta din il-bidla tkun ta’ natura sinjifikattiva, kundizzjonijiet dawn li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti tar-rinviju.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi, fil-każ li t-tqassir tal-iskeda għad-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) ikun suġġett għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, dwar il-konsegwenzi legali tal-fatt li ma tkunx saret tali notifika.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ notifika lill-Kummissjoni jikkostitwixxi difett proċedurali fl-adozzjoni tar-regolamenti tekniċi kkonċernati u jimplika l-inapplikabbiltà ta’ dawn ir-regolamenti tekniċi, b’tali mod li ma jkunux jistgħu jiġu invokati fil-konfront tal-individwi (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi CIA Security International, C‑194/94,
EU:C:1996:172
, punt 54, u Schwibbert, C‑20/05,
EU:C:2007:652
, punt 44). L-individwi jistgħu jinvokaw din l-inapplikabbiltà quddiem il-qorti nazzjonali, li għandha tirrifjuta li tapplika regolament tekniku nazzjonali li ma jkunx ġie nnotifikat skont id-Direttiva 98/34 (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Schwibbert,
EU:C:2007:652
, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li, fil-każ li n-notifika lill-Kummissjoni tal-Artikolu 9 tad-Digriet (1988:539) kienet tinkludi effettivament id-data tal-1 ta’ Mejju 2003 bħala data tad-dħul fis-seħħ u fil-każ li t-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni tiegħu għall-15 ta’ April tal-istess sena kien ta’ natura sinjifikattiva, il-fatt li ma saritx komunikazzjoni ġdida tal-imsemmija dispożizzjoni nazzjonali lill-Kummissjoni jfisser li din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi invokata fil-konfront tal-konvenuti fil-kawża prinċipali.
Għaldaqstant, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li, fil-każ li t-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni ta’ regolament tekniku nazzjonali jkun suġġett għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, il-fatt li ma tkunx saret tali notifika jimplika l-inapplikabbiltà tal-imsemmija miżura nazzjonali, b’tali mod li din ma tkunx tista’ tiġi invokata fil-konfront tal-individwi.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-data li fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet nazzjonali jagħżlu għad-dħul fis-seħħ ta’ miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teżiġi li t-tiġieġ imrobbija għall-produzzjoni tal-bajd jinżammu b’modi ta’ trobbija li jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom f’termini ta’ bejtiet, ta’ passiġġieri u ta’ banjijiet bit-trab u li jkunu intiżi li jżommu f’livell baxx il-mortalità tagħhom u l-problemi marbuta mal-aġir tagħhom, hija suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ġunju 1998, li tistabbilixxi proċedura dwar l-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u r-regolamenti tekniċi u r-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika, kif emendata bid-Direttiva 98/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Lulju 1998, meta jkun hemm fil-fatt bidla fl-iskeda għall-implementazzjoni tal-imsemmija miżura nazzjonali u meta din il-bidla tkun ta’ natura sinjifikattiva, kundizzjonijiet dawn li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti tar-rinviju.

2)
Fil-każ li t-tqassir tal-iskeda għall-implementazzjoni ta’ regolament tekniku nazzjonali jkun suġġett għall-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, kif previst fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 98/34, kif emendata bid-Direttiva 98/48, il-fatt li ma tkunx saret tali notifika jimplika l-inapplikabbiltà tal-imsemmija miżura nazzjonali, b’tali mod li din ma tkunx tista’ tiġi invokata fil-konfront tal-individwi.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.