CELEX: 62013CJ0035
Agrikoltura
Prodotti agrikoli u prodotti tal-ikel
Regolament (KEE) Nru 2081/92
Artikolu 2
Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini
Kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae
Protezzjoni fit-territorju nazzjonali
Assenza ta’ reġistrazzjoni Komunitarja
Konsegwenzi
Protezzjoni tad-denominazzjonijiet marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom
Kundizzjonijiet

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92, tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 4), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 20, p. 352, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2081/92”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn l-Assica – Associazione Industriali delle Carni e dei Salumi (iktar ’il quddiem l-“Assica”) u Kraft Foods Italia SpA (iktar ’il quddiem “Kraft Foods”), minn naħa, u l-Associazione fra produttori per la tutela del “Salame Felino” (iktar ’il quddiem l-“Associazione fra produttori”) u min-naħa l-oħra, La Felinese Salumi SpA, Salumificio Monpiù Srl, Salumi Boschi Fratelli SpA, Gualerzi SpA, Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc, Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc, Boschi Cav. Umberto SpA, Fereoli Mario & Figlio Snc, Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini, Fereoli Gino & Figlio Snc, Ronchei Srl u Salumificio B.R.B. Snc, fejn dawn it-tnax-il-kumpannija huma kollha membri tal-Associazione fra produttori, fir-rigward tal-kundizzjonijiet li fihom tista’ tintuża denominazzjoni ġeografika sabiex tirreferi għal prodott magħmul barra miż-żona korrispondenti meta din id-denominazzjoni ma hijiex rikonoxxuta bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew bħala indikazzjoni ġeografika protetta fis-sens tar-Regolament Nru 2081/92.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 2081/92 kien jistipula, fil-premessi seba’, disa’ u tnax tiegħu, dan li ġej:
“Billi, madanakollu, hemm differenzi fil-prassi nazzjonali għall-implementazzjoni tad-denominazzjoni ta’ oriġini jew indikazzjonijiet ġeografiċi; billi għandha tiġi prevista prassi tal-Komunità; billi struttura ta’ regoli tal-Komunità dwar il-protezzjoni tippermetti l-iżvilupp ta’ indikazzjonijiet geografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini; billi minħabba illi tipprovdi metodu iktar uniformi din l-istruttura tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li għandhom dawn l-indikazzjonijiet u b’hekk tittejjeb il-kredibilità tal-prodotti f’għajnejn il-konsumaturi;
[…]
Billi l-iskop [kamp ta’ applikazzjoni] ta’ dan ir-Regolament huwa llimitat għal ċerti prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel fejn hemm konnessjoni bejn il-prodott jew l-ikel u l-oriġini ġeografika; madanakollu dan l-iskop jista’ jiġi mwessa’ sabiex jinkludi prodotti jew prodotti tal-ikel oħrajn;
[...]
Billi sabiex igawdu minn protezzjoni f’kull Stat Membru l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-deskrizzjonijiet ta’ l-oriġini għandhom jiġu reġistrati fuq livell Komunitaju; billi skrizzjoni fir-reġistru għandha wkoll tipprovdi informazzjoni lil dawk involuti fil-kummerċ u lill-konsumaturi”.
L-Artikolu 2(1) u (2) tar-Regolament Nru 2081/92, kien jipprevedi:
“1.   Il-protezzjoni tal-Komunità għad-denominazzjoni ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel għandha tingħata skond dan ir-Regolament.
2.   Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament:
(a)
‘denominazzjoni ta’ oriġini’: dan ifisser l-isem ta’ reġjun, post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali, pajjiż, użati sabiex jiddeskrivu prodott agrikolu jew prodott tal-ikel:
—
illi joriġinaw f’dak ir-reġjun, post speċifiku jew pajjiż; u
—
li għandhom kwalitajiet jew karatteristiċi li huma kkawżati essenzjalment jew esklussivament minħabba ambjent ġeografiku partikolari inklużi l-fatturi naturali u umani tiegħu, u li l-produzzjoni, l-ipproċessar u t-tħejjija tagħhom iseħħu fiż-żona ġeografika definita;
(b)
‘indikazzjoni ġeografika’: tfisser l-isem ta’ reġjun, ta’ post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali ta’ pajjiż, użati biex jiddeskrivu prodott agrikolu jew prodott tal-ikel:
—
illi joriġinaw f’dak ir-reġjun, post speċifiku jew pajjiż, u
—
li jippossjedu kwalità, reputazzjoni jew karatteristiċi oħra speċifiċi marbuta ma’ dik l-oriġini ġeografika u li l-produzzjoni u/jew l-ipproċessar u/jew it-tħejjija tagħhom iseħħu fiż-żona ġeografika definita.”
Skont l-Artikolu 13(1), ta’ dan l-istess regolament:
“1.   L-ismijiet irreġistrati għandhom jkunu protetti kontra:
(a)
kull użu kummerċjali dirett jew indirett ta’ isem irreġistrat fir-rigward ta’ prodotti li m’humiex koperti bir-registrazzjoni biss jekk dawk il-prodotti jistgħu jiġu pparagunati mal-prodotti reġistrati taħt dak l-isem jew sakemm l-użu tal-isem jisfrutta r-reputazzjoni tal-isem protett;
(b)
kwalunkwe użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni, anke jekk l-oriġini vera tal-prodott hija ndikata jew jekk l-isem protett huwa tradott jew użat flimkien ma’ xi espressjoni bħal m’huma “stil”, “tip”, “metodu”, “kif prodott fi”, “imitazzjoni”, jew “simili”;
(ċ)
kull indikazzjoni oħra falza jew qarrieqa dwar il-provenjenza, l-oriġini, in-natura jew il-kwalitajiet essenzjali tal-prodott, fuq ġewwa jew fuq barra tal-pakkett, fir-reklamar jew fid-dokumenti dwar il-prodott in kwestjoni, u l-ippakkjar tal-prodott f’reċipjent, li jistgħu jagħtu impressjoni qarrieqa dwar l-oriġini tiegħu;
(d)
kull prattika oħra li tista’ tiżvija lill-pubbliku dwar l-oriġini vera tal-prodott.
Meta isem irreġistrat jkun jinkludi l-isem ta’ prodott agrikolu jew prodott tal-ikel li huwa meqjus bħala ġeneriku, l-użu ta’ dak l-isem ġeneriku u l-prodott agrikolu jew il-prodott tal-ikel m’għandux jitqies li bħala kuntrarju għal (a) jew (b) fl-ewwel subparagrafu.”
Ir-Regolament Nru 2081/92 tħassar permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006, tal-20 ta’ Marzu 2006, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, L 335M, p. 213). Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, din tal-aħħar tibqa’ rregolata bir-Regolament Nru 2081/92.
Id-dritt Taljan
L-Artikolu 31(1) u (2) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 198, li jistabbilixxi regoli għall-adattament għal-leġiżlazzjoni interna fil-qasam tal-proprjetà industrijali għar-rekwiżiti obbligatorji tal-Ftehim dwar l-aspetti tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jirrigwardaw il-kummerċ - Uruguay Round (decreto legislativo n. 198 – Adeguamento della legislazione interna in materia di proprietà industriale alle prescrizioni obbligatorie dell’accordo relativo agli aspetti dei diritti di proprietà intellettuale concernenti il commercio - Uruguay Round), tad-19 ta’ Marzu 1996 (suppliment ordinarju tal-GURI Nru 64), fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996), jipprovdi:
“1.   Indikazzjoni ġeografika tfisser kull terminu li jidentifika pajjiż, reġjun jew lokalità, meta jintuża sabiex jiddeskrivi prodott li joriġina minnhom u li l-kwalità, ir-reputazzjoni jew il-karatteristiċi tiegħu huma dovuti esklużivament jew essenzjalment għall-ambjent ġeografiku tal-oriġini inklużi l-fatturi naturali, umani u tradizzjonali.
2.   Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-[Artikolu] 2598.2 tal-Kodiċi Ċivili u tad-dispożizzjonijiet speċjali, u bla ħsara għad-drittijiet tat-trade mark miksuba preċedentement
in bona fide
, l-użu ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u l-użu ta’ kull denominazzjoni, meta dawn jindikaw jew jippreżentaw prodott, li jindika jew jissuġġerixxi li l-prodott ġej minn post ieħor differenti mill-post reali tal-oriġini, jew li l-prodott għandu l-kwalitajiet li huma speċifiċi għal dawk li ġejjin minn post deskritt permezz ta’ indikazzjoni ġeografika, jikkostitwixxu att ta’ kompetizzjoni żleali meta dan ikun ta’ natura li jqarrqu lill-pubbliku.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Is-“Salame Felino” huwa salami magħmul unikament mil-laħam tal-majjal. Ismu ġej mill-belt ta’ Felino, agglomerazzjoni li tinsab fil-provinċja ta’ Parma (l-Italja).
Fit-30 ta’ Jannar 1998, l-Associazioni fra produttori ressqet proċeduri kontra Kraft Jacobs Suchard SpA (iktar ’il quddiem “Kraft Jacobs Suchard”) quddiem it-Tribunale di Parma għal kompetizzjoni żleali minħabba li din il-kumpannija kienet offriet għall-bejgħ salami imsemmi “Salame Felino”, meta dan kien ġie mmanifatturat barra mit-territorju tar-reġjun ta’ Parma, jiġifieri fil-Lombardija, fi Cremona (l-Italja).
La Felinese Salumi SpA, Salumificio Monpiù Srl, Salumi Boschi Fratelli SpA, Gualerzi SpA, Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc, Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc, Boschi Cav. Umberto SpA, Fereoli Mario & Figlio Snc, Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini, Fereoli Gino & Figlio Snc, Ronchei Srl, Salumificio B.R.B. Snc intervenew insostenn ta’ din l-assoċjazzjoni.
L-Assica, li tagħha hija membru Kraft Jacobs Suchard, interveniet fil-proċedura insostenn ta’ din tal-aħħar.
Permezz tas-sentenza tad-9 ta’ Frar 2001, it-Tribunale di Parma qies li l-Associazione fra produttori ma setgħatx tinvoka r-Regolament Nru 2081/92, peress li d-denominazzjoni “Salame Felino” la kienet tikkostitwixxi denominazzjoni ta’ oriġini protetta u lanqas ma kienet indikazzjoni ġeografika protetta fis-sens tal-imsemmi regolament. It-Tribunale di Parma madankollu sostna li l-Associazione fra produttori setgħat tinvoka d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996. B’konsegwenza ta’ dan, sa fejn ikkonstatat li l-prodotti kkummerċjalizzati minn Kraft Jacobs Suchard ma kinux ġejjin mit-territorju ta’ Parma filwaqt li s-“Salame Felino” kien kiseb reputazzjoni fost l-konsumaturi fid-dawl tal-karatteristiċi tiegħu, li kienu jirriżultaw minn partikolarità marbuta mall-ambjent ġeografiku, it-Tribunale di Parma kkundanna lil Kraft Jacobs Suchard għal att ta’ kompetizzjoni żleali.
Kraft Jacobs Suchard, li saret Kraft Foods, u l-Assica appellaw minn din is-sentenza.
Permezz tas-sentenza tat-12 ta’ Jannar 2006, il-Corte d’Appello di Bologna ċaħdet dan l-appell minħabba li, b’mod partikolari, il-protezzjoni pprovduta mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996 ma kinitx tmur kontra r-Regolament Nru 2081/92 u li r-reġistrazzjoni ta’ denominazzjoni bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew bħala indikazzjoni ġeografika protetta kienet biss neċessarja sabiex tibbenefika mill-protezzjoni mogħtija minn dan ir-regolament.
L-Assica u Kraft Foods appellaw fil-kassazzjoni.
Insostenn tal-appell tagħhom, l-Assica u Kraft Foods iqisu li s-sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini prevista mir-Regolament 2081/92 tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali milli tagħti dritt esklużiv sabiex tintuża denominazzjoni ta’ oriġini nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja. Fi kwalunkwe każ, huma jqisu li l-eżistenza ta’ protezzjoni mogħtija lil denominazzjoni ta’ oriġini tippreżumi l-eżistenza ta’ leġiżlazzjoni speċifika, li ma hijiex preżenti fil-kawża prinċipali.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-Corte suprema di cassazione ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2081/92 għandu jiġi interpretat bħala li jeskludi li assoċjazzjoni ta’ produtturi tista’ tipprevalixxi ruħha mid-dritt esklużiv li tuża, [fl-Unjoni], denominazzjoni ta’ oriġini ġeografika wżata fit-territorju ta’ Stat Membru sabiex isir riferiment għal tip speċifiku ta’ salami, mingħajr ma tkun kisbet preliminarjament minn tali Stat Membru, att ġuridikament vinkolanti, li fih ikunu stabbiliti l-konfini taż-żona ġeografika ta’ produzzjoni, ir-regoli tal-produzzjoni u l-kundizzjonijiet eventwali li l-produtturi għandhom jissodisfaw sabiex jibbenefikaw mid-dritt li jużaw id-denominazzjoni inkwistjoni?
2)
Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2081/92, liema reġim għandu japplika fis-suq [tal-Unjoni] u, barra minn hekk, fis-suq ta’ Stat Membru, fir-rigward ta’ denominazzjoni ġeografika li ma tkunx ġiet irreġistrata kif previst f’dan ir-regolament?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
L-Associazioni fra produttori ssostni li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli, sa fejn id-domandi magħmula ma humiex oġġettivament neċessarji għas-soluzzjoni tal-kwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, fil-kawża prinċipali, din l-assoċjazzjoni qatt ma kkunsidrat li hija detentur ta’ dritt esklużiv tad-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”, iżda talbet biss li Kraft Foods tiġi kkundannata abbażi tad-dispożizzjonijiet li jissanzjonaw il-kompetizzjoni żleali.
F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal‑funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq it-tilwima u li jkollha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja eventwali, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza Aziz, C‑415/11,
EU:C:2013:164
, punt 34).
F’dan is-sens, meta talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni jew il-validità tad-dritt tal-Unjoni, iċ-ċaħda mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ tali domanda hija possibbli biss meta jidher b’mod evidenti li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda konnessjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza Aziz,
EU:C:2013:164
, punt 35).
Issa, dan ma huwiex il-każ fil-kawża ineżami. Fil-fatt, sabiex issostni li Kraft Foods wettqet att ta’ kompetizzjoni żleali meta użat id-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”, l-Associazione fra produttori tibbaża ruħha fuq il-premessa li tgħid li huma biss il-produtturi tas-salami li jinsabu fir-reġjun ta’ Parma, li hija tirrappreżenta, li għandhom id-dritt esklużiv li jinvokaw din id-denominazzjoni. Barra minn hekk, għall-finijiet tal-verifika tal-fondatezza tar-rikors ippreżentat mill-Associazione fra produttori, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika li din l-assoċjazzjoni tista’ tinvoka l-eżistenza ta’ dritt esklużiv, għall-produtturi li jissodisfaw ċerti rekwiżiti, għad-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala li huwa evidenti li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda rabta mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali.
Peress li mill-proċess lanqas ma jirriżulta li l-problema hija ta’ natura ipotetika jew inkella li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi magħmula lilha, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tistax tiġi kkunsidrata bħala inammissibbli.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, li jixraq li tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk ir-Regolament Nru 2081/92 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprovdi sistema ta’ protezzjoni, lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja.
Għal dak li jirrigwarda qabel kollox is-sistema li għandha tiġi applikata fis-suq tal-Unjoni, fir-rigward ta’ denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni, għandu jiġi nnotat li, fid-data ta’ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, l-unika sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi prevista mid-dritt tal-Unjoni kienet dik stabbilita mir-Regolament Nru 2081/92.
Issa, kif jirriżulta mit-tnax-il premessa u mill-Artikolu 13(1) ta’ dan ir-regolament, sabiex jingħata l-benefiċċju ta’ sistema ta’ protezzjoni prevista minnu, l-imsemmi regolament stabbilixxa obbligu ta’ reġistrazzjoni Komunitarja tad-denominazzjonijiet ġeografiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Chiciak u Fol, C‑129/97 u C‑130/97,
EU:C:1998:274
, punti 25 u 26).
Minn dan isegwi li, fis-suq Komunitarju, meta denominazzjoni ġeografika ma tkunx irreġistrata, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2081/92, din ma tistax tibbenifika minn sistema ta’ protezzjoni prevista minn dan tal-aħħar.
Għal dak li jirrigwarda, sussegwentement, is-sistema li għandha tiġi applikata fis-suq ta’ Stat Membru, mill-ġurisprudenza jirriżulta li għalkemm ir-Regolament Nru 2081/92 għandu l-għan li jipprevedi sistema ta’ protezzjoni uniformi u eżawrjenti (ara s-sentenza Budějovický Budvar, C‑478/07,
EU:C:2009:521
, punt 114), din l-esklużività ma tipprekludix, madankollu, li tiġi applikata sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi li ma hijiex koperta mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei, C‑312/98,
EU:C:2000:599
, punt 54).
F’dan ir-rigward, mid-disa’ premessa u mill-Artikolu 2(2)(b) tar-Regolament Nru 2081/92 jirriżulta li s-sistema ta’ protezzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni hija limitata għad-denominazzjonijiet marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom teżisti rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar, C‑216/01,
EU:C:2003:618
, punt 76).
Minn dan isegwi li, id-denominazzjonijiet dwar il-provenjenza ġeografika li jservu unikament sabiex jippromwovu l-oriġini ġeografika ta’ prodott, indipendentement mill-karatteristiċi partikolari tiegħu, ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2081/92 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei,
EU:C:2000:599
, punt 44).
Għaldaqstant, is-sistema ta’ protezzjoni li tista’ tiġi applikata, f’dan il-każ, fis-suq ta’ Stat Membru, għad-denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja hija dik prevista għad-denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom.
Fil-każ ineżami, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk is-sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi stabbilita mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996 tissodisfax dan ir-rekwiżit.
Għalkemm il-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li l-imsemmija sistema għandha l-għan li tipproteġi d-denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, għandu jitfakkar li, sabiex tali sistema tkun tista’ tiġi applikata, din għandha tissodisfa r-rekwiżiti imposti fuqha mid-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, żewġ kundizzjonijiet għandhom jiġu ssodisfatti jiġifieri, minn naħa, l-applikazzjoni tagħha ma tistax tippreġudika l-għanijiet tar-Regolament Nru 2081/92 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei,
EU:C:2000:599
, punt 49) u, min-naħa l-oħra, din ma tistax tfixkel il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE (ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar,
EU:C:2003:618
, punti 95 sa 97).
Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, fid-dawl tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2081/92, sabiex l-għanijiet ta’ dan tal-aħħar ma jiġux ippreġudikati, il-protezzjoni mogħtija minn sistema nazzjonali ma għandux ikollha l-effett li tiggarantixxi lill-konsumaturi li l-prodotti li jibbenefikaw minn din il-protezzjoni għandhom kwalità jew karatteristika partikolari, iżda unikament li dawn il-prodotti ġejjin tabilħaqq miż-żona ġeografika msemmija.
Għal dak li jirrigwarda t-tieni kundizzjoni, għandu jiġi nnotat li sistema nazzjonali ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, anki meta applikata kemm għall-prodotti nazzjonali kif ukoll għal dawk importati fit-territorju tal-Istat ikkonċernat, tista’ tiffavorixxi il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti ta’ oriġini nazzjonali b’dannu għal prodotti importati (sentenza Pistre
et
, C‑321/94 sa C‑324/94,
EU:C:1997:229
, punt 45).
Konsegwentement, tali leġiżlazzjoni għandha tiġi meqjusa bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq il-moviment liberu tal-merkanzija, imsemmija fl-Artikolu 28 KE.
Għalkemm tali restrizzjoni tista’ tiġi ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali ta’ protezzjoni tal-kompetizzjoni ġusta jew mill-protezzjoni tal-konsumaturi (ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar,
EU:C:2003:618
, punt 109), leġiżlazzjoni nazzjonali partikolari, sabiex tkun kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, għandha tkun applikabbli b’mod li ma huwiex diskriminatorju, tkun adattata sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li tfittex li tilħaq u ma teċċedix dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq tali għan (sentenza Corporación Dermoestética, C‑500/06,
EU:C:2008:421
, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, minn naħa, li l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma għandhiex l-għan jew l-effett li tiggarantixxi lill-konsumaturi li l-prodotti li huma kkummerċjalizzati taħt denominazzjoni ġeografika speċifika għandhom kwalità jew karatteristika partikolari u, min-naħa l-oħra, li l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni issir għal raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, li ssir b’mod li ma huwiex diskriminatorju, li hija adattata sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li tfittex li tilħaq u li ma teċċedix dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq tali għan.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li r-Regolament Nru 2081/92 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprovdix sistema ta’ protezzjoni lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja, iżda li din tista’ tiġi protetta, jekk ikun il-każ, bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrigwarda denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, sakemm, madankollu, minn naħa, l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni ma tippreġudikax l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2081/92, u min-naħa l-oħra, ma tfixkilx il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE, ċirkustanzi li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti nazzjonali.
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2081/92 għandux jiġi interpretat bħala li jeskludi l-fatt li assoċjazzjoni ta’ produtturi, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tista’ tinvoka dritt esklużiv li tuża, fl-Unjoni kollha, denominazzjoni ġeografika użata fit-territorju ta’ Stat Membru sabiex isir riferiment għal tip speċifiku ta’ salami, mingħajr ma tkun kisbet preliminarjament minn tali Stat Membru, att ġuridikament vinkolanti, li fih ikunu stabbiliti l-kundizzjonijiet u l-limiti marbuta mal-protezzjoni ta’ tali denominazzjoni.
F’dan ir-rigward, peress li huwa paċifiku li d-denominazzjoni ġeografika inkwistjoni ma bbenefikatx minn reġistrazzjoni Komunitarja fid-data ta’ meta seħħew il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, u fid-dawl tar-risposta mogħtija lit-tieni domanda, għandu jiġi kkonstatat li l-assoċjazzjoni ta’ produtturi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tistax, fi kwalunkwe każ, tinvoka, abbażi tar-Regolament Nru 2081/92, id-dritt esklużiv li tuża, fl-Unjoni kollha, tali denominazzjoni ġeografika.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal‑prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprovdix sistema ta’ protezzjoni lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja, iżda li din tista’ tiġi protetta, jekk ikun il-każ, bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrigwarda denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, sakemm, madankollu, minn naħa, l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni ma tippreġudikax l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2081/92, kif emendat bir-Regolament Nru 535/97, u min-naħa l-oħra, ma tiksirx il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE, ċirkustanzi li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti nazzjonali.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.