CELEX: 62010CJ0585
Prevenzjoni u tnaqqis integrati tat-tniġġis
Direttiva 96/61/KE
Anness I, punt 6.6(ċ)
Installazzjonijiet għat-trobbija intensiva tal-ħnieżer li għandhom iktar minn 750 post għal ħnieżer nisa żgħar
Inkużjoni jew le ta’ postijiet għal ħnieżer nisa żgħar

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 96/61/KE,
tal-24 ta’ Settembru 1996, dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrat tat-tniġġis (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15,
Vol. 3, p. 80), kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta’ Jannar 2006
(ĠU L 33, p. 1, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 96/61”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn N. Møller u l-Haderslev Kommune (Komun ta’ Haderslev, iktar ’il
quddiem il-“Kommune”), dwar deċiżjoni ta’ dan tal-aħħar li ordnatlu jnaqqas il-kapaċità tal-azjenda agrikola tiegħu għal massimu
ta’ 750 post għall-ħnieżer nisa.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni
L-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Kunsill 91/630 /KEE, tad-19 ta’ Novembru 1991, li tniżżel il-livelli minimi għall-protezzjoni
tal-ħnieżer (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 12, p. 149), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2001/88/KE,
tat-23 ta’ Ottubru 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 34, p. 230 iktar ’il quddiem id-“Direttiva 91/630”),
tistabbilixxi:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi standards minimi għall-protezzjoni tal-ħnieżer miżmuma għat-trobbija u għas-simna.”
Skont l-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(1)      ‛majjal’ tfisser annimal ta’ l-ispeċi tal-majjal, ta’ kull età, miżmum għat-trobbija jew għas-simna;
[...]
‛(3)      gilt [qażquża]’ tfisser majjala wara l-pubertà u qabel twelled il-qżieqeż;
‛majjala [ħanżira]’ tfisser majjala wara li twelled l-ewwel qżieqeż”
[...]”
Il-premessi 8 u 27 tad-Direttiva 96/61 jistabbilixxu:
“(8)      Billi l-għan ta’ mod integrat li jwassal għal kontroll ta’ tniġġiż huwa l-prevenzjoni ta’ emissjonijiet fl-arja, fl-ilma u
fil-ħamrija kulfejn dan ikun prattiku, waqt li jitqies l-immaniġġar ta’ l-iskart, u, meta dan ma jkunx il-każ, li jitnaqqsu
biex jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni għall-ambjent kollu kemm hu;
[...]
(27) Billi din id-Direttiva tikkonċerna stallazzjonijiet li l-potenzjal tagħhom għat-tniġġiż, u għalhekk għal tniġġiż bejn il-fruntieri,
huwa sinifikanti [...]”
L-għan u l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva huma ddefiniti fl-Artikolu 1 kif ġej:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li tinkiseb prevenzjoni u kontroll shih ta’ tniġġiż li jinħoloq mill-attivitajiet elenkati
fl-Anness I. Tippreskrivi miżuri maħsuba għall-prevenzjoni jew, meta dan ma jkunx prattiku, għal tnaqqis ta’ emissjonijiet
fl-arja, fil-baħar u fl-art mill-attivitajiet imsemmija hawn fuq, inklużi miżuri dwar skart, sabiex jinkiseb livell għoli
ta’ protezzjoni ta’ l-ambjent kollu kemm hu, bla ħsara għad-Direttiva [tal-Kunsill] 85/337/KEE [, tas-27 ta’ Ġunju 1985, dwar
l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 1,
p. 248), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 97/11/KE, tat-3 ta’ Marzu 1997 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15,
Vol. 3, p. 151),] u għad-dispożizzjonijiet oħra relevanti tal-Komunita.”
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 96/61 huwa fformulat kif ġej:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva,
[...]
3.      ‛stallazzjoni’ għandha tfisser unita teknika stazzjonarja li fiha titwettaq attivita waħda jew aktar minn dawk elenkati fl-Anness
I, u kull attivita oħra direttament assoċjata li jkollha konnessjoni teknika ma’ l-attivitajiet imwettqa fuq dak is-sit u
li jista’ jkollha effett fuq emissjonijiet u tniġġis;
4.      ‛stallazzjoni eżistenti’ għandha tfisser stallazzjoni li titħaddem jew, skond il-leġislazzjoni eżistenti qabel id-data li
fiha tidħol fis-seħħ din id-Direttiva, stallazzjoni awtorizzata jew skond il-fehma ta’ l-awtorita kompetenti s-suġġett ta’
talba sħiħa għal awtorizzazzjoni, iżda li dik l-istallazzjoni tibda titħaddem mhux aktar tard minn sena wara d-data li fiha
tidħol fis-seħħ din id-Direttiva;
[...]
9.      ‛permess’ għandha tfisser dik il-parti minn deċiżjoni bil-miktub jew id-deċiżjoni bil-miktub kollha kemm hi (jew diversi deċiżjonijiet
bħal dawk) li tagħti l-awtorizzazzjoni biex titħaddem stallazzjoni sħiħa jew parti minnha, bla ħsara għal ċerti kundizzjonijiet
li jiggarantixxu li l-istallazzjoni tkun tikkonforma mal-ħtiġijiet ta’ din id-Direttiva.[...]
[...]”
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 96/61, dwar il-ħtiġijiet għall-għoti ta’ permessi għal stallazzjonijiet eżistenti, jistabbilixxi
fil-paragrafu 1:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti josservaw, permezz ta’ permessi
skond l-Artikoli 6 u 8 jew, kif xieraq, billi jikkunsidraw mill-ġdid u, fejn meħtieġ, billi jaġġornaw il-kundizzjonijiet,
li l-istallazzjonijiet eżistenti joperaw skond il-ħtiġijiet ta’ l-Artikoli 3, 7, 9, 10, 13, l-ewwel u t-tieni inċiżi ta’ l-[Artikoli
]14, u 15 (2) mhux aktar tard minn tmien snin wara d-data li fiha din id-Direttiva tidhol fis-seħħ, bla hsara għall-leġislazzjoni
speċifika tal-Komunita.”
L-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva, dwar il-kundizzjonijiet tal-permess, jipprovdi fil-paragrafi 1 u 3:
“1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-permess ikun jinkludi l-miżuri kollha meħtieġa għall-konformita mal-ħtiġijiet ta’ l-Artikoli 3
u 10 għall-għoti ta’ permessi sabiex jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni għall-ambjent kollu kemm hu permess tal-protezzjoni
ta’ l-arja, l-ilma u l-art.
[...]
3.      Il-permess għandu jinkludi l-limiti tal-valuri ta’ emissjoni għal oģģetti li jniģģsu, b’mod partikolari, dawk elenkati fl-Anness
III, li x’aktarx joħorģu mill-istallazzjoni konċernata fi kwantitajiet sinifikanti, wara li tkun ikkunsidrata n-natura u l-potenzjal
tagħhom li jitrasferixxu t-tniġġiż minn mezz għal ieħor(ilma, arja u art). Jekk ikun meħtieġ, il-permess għandu jinkludi ħtiġijiet
adattati li jiżguraw il-protezzjoni tal-ħamrija u l-ilma ta’ taħt l-art u miżuri li jikkonċernaw l-immaniġġar ta’ l-iskart
ġenerat mill-istallazzjoni. Fejn xieraq, il-limiti tal-valuri jistgħu jiġu supplimentati jew mibdula b’parametri ekwivalenti
jew miżuri tekniċi [ekwivalenti].
Għal stallazzjonijiet li jaqgħu taħt is-subintestatura [punt] 6.6 fl-Anness I, il-valuri tal-limiti ta’ emissjoni stabbiliti
skond dan il-paragrafu għandhom jieħdu f’konsiderazzjoni l-prattiċi adattati għal dawn il-kategoriji ta’ stallazzjonijiet.
[...]”
Skont il-punt 6.6 tal-Anness I tad-Direttiva 96/61, li jistabbilixxi l-kategoriji ta’ attivitajiet industrijali msemmija minn
din id-direttiva
“Stallazzjoni għat-trobbija intensiva tat-tjur jew majjali b’iktar minn:
[...]
(b)      2 000 post għal majjal ta’ produzzjoni (aktar minn 30 kg); jew
(ċ)      750 post għal qżieqeż nisa.”
Il-punt 2 tal-introduzzjoni ta’ dan l-Anness 1 jippreċiża li limiti massimi msemmija fih ġeneralment jirreferu għal kapaċitajiet
ta’ produzzjoni jew ta’ output.

Id-dritt nazzjonali
L-Artikolu 41(1) u (2) tal-Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent (lov om miljøbeskyttelse), kif ippubblikata bid-Digriet Leġiżlattiv
Nru 1757, tat-22 ta’ Diċembru 2006, jipprovdi:
“1.      Jekk attività suġġetta għal permess tista’ tikkawża tniġġis sinjifikattiv, l-awtorità superviżorja tista’ tordna t-tnaqqis
tat-tniġġis, inkluż permezz ta’ miżuri li hija tispeċifika. L-awtorità superviżorja tista’ wkoll tagħti tali ordnijiet meta
hemm riskju li attività li teħtieġ permess tikkawża tniġġis sinjifikattiv.
2.      Jekk it-tnaqqis tat-tniġġis ikun impossibbli, l-awtorità superviżorja tista’ tipprojbixxi l-azjenda milli tkompli topera u,
jekk ikun il-każ, titlob li tingħalaq.”
Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 1640 dwar il-permessi, tat-13 ta’ Diċembru 2006, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali,
tipprovdi l-Artikolu 1(6):
“Stallazzjonijiet għat-trobbija ta’ bhejjem imsemmija fil-punt I.101 tal-lista li tinsab fl-Anness I għandhom jiġu kkunsidrati
bħala attivitajiet li jeħtieġu permess sakemm ma jsirux modifiki jew estensjonijiet [...]”.
Il-punt I.101 tal-Anness I tal-imsemmi digriet leġiżlattiv jipprovdi:
“Stalazzjonijijet għall-bhejjem ta’ kapaċità ogħla minn:
a)      250 ras, jew minn 270 ras jekk mill-inqas 90 % tal-merħla tikkonsisti fi ħnieżer nisa maż-żgħar tagħhom li jiżnu inqas minn
30 kg, jew 750 post għal ħnieżer nisa.”

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Fit-8 ta’ Novembre 2007, il-Kommune għamel spezzjoni ambjentali fl-azjenda ta’ N. Møller. Matul din l-ispezzjoni, instab li
din l-impriża tikkonsisti minn merħla ta’ 875 ħnieżer nisa ta’ età inqas minn sena. Fis-26 ta’ Novembru ta’ wara, il-Kommune
inġunġa lil N. Møller sabiex inaqqas il-kapaċità tal-impriża agrikola tiegħu għal massimu ta’ 750 post għal ħnieżer nisa,
peress li ma kellux il-permess meħtieġa sabiex opera stallazzjoni ta’ iktar 750 minn dawn il-postijiet. Fl-20 ta’ Diċembru 2007,
il-Kommune ordna lil N. Møller sabiex jagħmel dan it-tnaqqis sal-15 ta’ Ġunju 2008 l-iktar tard. Dan tal-aħħar ikkontesta
din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
Fir-rikors tiegħu quddem il-qorti tar-rinviju, N. Møller sostna li huwa neċessarju li ssir distinzjoni bejn il-postijiet għall-qżieqeż
nisa u l-postijiet għall-ħnieżer nisa. Huwa jemmen li t-terminu “ħanżira” japplika biss għall-ħnieżer nisa adulti li jkunu
welldu, filwaqt li l-terminu “ħanżira żgħira [qażquża]” tfisser il-majjali nisa adulti li kienu diġà mgħammra, iżda li ma
kinux għadhom welldu. N. Møller isostni li l-Kommune b’hekk b’mod żbaljat inkluda n-numru ta’ postijiet għall-qżieqeż nisa
fil-postijiet ta’ ħnieżer nisa. Konsegwentement, id-deċiżjoni kkontestata hija illegali peress li l-kapaċità tal-azjenda tiegħu
ma taqbiżx il-limitu ta’ 750 post għal ħnieżer nisa.
Il-Kommune sostna, quddiem il-qorti tar-rinviju, li huwa kien ġustifikat li jinkludi l-postijiet għall-qżieqeż nisa fin-numru
ta’ postijiet għall-ħnieżer nisa. Huwa jsostni li l-għan tad-Direttiva 96/61 huwa li jipproteġi l-ambjent u ma hemm l-ebda
raġuni sabiex jiġi kkunsidrat li qażquża tniġġes inqas jew b’mod differenti minn ħanżira huwa fl-oriġini ta’ tniġġis differenti.
Huwa jikkonkludi minn dan li l-postijiet għall-qżieqeż huma inklużi fl-espressjoni “post għal qżieqeż [ħnieżer] nisa” Skont
huwa, il-leġiżlazzjoni dwar il-benesseri tal-annimali ma hijiex rilevanti f’dan ir-rigward.
Fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-Vestre Landsret tindika, minn naħa, li n-numru ta’ postijiet għall-ħnieżer nisa tal-azjenda
agrikola ta’ N. Møller jaqbeż il-limitu ta’ 750 biss jekk il-postijiet għall-qżieqeż nisa jittieħdu inkunsiderazzjoni, u,
min-naħa l-oħra, jekk il-postijiet iddestinati għall-ħnieżer nisa, li huma majjali nisa li jkunu welldu, u dawk assenjati
għall-qżieqeż nisa, li huma majjali nisa li għadhom ma welldux, huma mfassla bl-istess mod.
Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tirrileva li għalkemm jekk l-frażi “post għal qżieqeż [ħnieżer] nisa” ma hijiex definita
fid-Direttiva 96/61, id-Direttiva 91/630, min-naħa tagħha, tiddistingwi l-ħnieżar nisa mill-qżieqeż nisa. F’dan ir-rigward,
hija tenfasizza li l-ċżieqeż nisa jirrappreżentaw bejn 12 u 20 % ta’ merħla ta’ ħnieżer nisa. Għaldaqstant, il-kwistjoni dwar
jekk il-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva 96/61 għandux jiġi interpretat bħala li jinkludi l-postijiet għall-qżieqeż
nisa fost dawk iddestinati għall-ħnieżer nisa jaffettwa l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva u, konsegwentement,
is-soluzzjoni tal-kawża quddiemha.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Vestre Landsret iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domanda preliminari li ġejja:
“Id-dispożizzjonijiet tal-punt 6.6(c) tal-Anness I tad-Direttiva [96/61/KE] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-postijiet
għal ħnieżer nisa żgħar [qżieqeż nisa] li għadhom ma welldux huma koperti minn dawn id-dispożizzjonijiet?”

Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-frażi “post għal qżieqeż [ħnieżer] nisa”,
li tinsab fil-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva 96/61 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tinkludi l-postijiet
għall-qżieqeż nisa.
N. Møller u l-Irlanda jqisu li din id-domanda għandha tingħata risposta negattiva, b’mod partikolari fir-rigward tal-leġiżlazzjoni
dwar il-benesseri tal-annimali, li tiddistingwi l-qżieqeż nisa mill-ħnieżer nisa. N. Møller jsostni wkoll li, skont il-ġurisprudenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-tniġġis iġġenerat minn dawn l-annimali ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-interpretazzjoni
mitluba, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ċaħdet il-possibbiltà ta’ kalkolu tal-limiti għal permess ta’ stalazzjonijiet
ta’ trobbija intensiva skont il-metodu ta’ “annimali-ekwivalenti”.
Il-Kommune, il-Gvern Daniż u dak Ċek u l-Kummissjoni Ewropea jikkunsidraw, madankollu, li t-terminu “post għal qżieqeż [ħnieżer]
nisa” jinkludi l-postijiet għal qżieqeż nisa, b’mod partikolari minħabba l-fatt li, skont huma, għall-finijiet tal-interpretazzjoni
tad-Direttiva 96/61, il-kunsiderazzjonijiet ambjentali għandhom jipprevalu. Issa, il-qżieqeż nisa jiġġeneraw tniġġis li huma
mill-inqas ekwivalenti għat-tniġġis iġġenerat mill-ħnieżar nisa.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li mid-deċiżjoni tar-rinviju jiriżulta li t-terminu “gilt [qażquża]” ifisser,
f’dan il-każ, il-majjali nisa li, għalkemm kienu ġà tgħammru, għadhom ma welldux. Min-naħa l-oħra, id-Direttiva 96/61, li
fiha t-terminu ma jinsabx, ma tiddefinixxix it-terminu “qażquż mara [ħanżira]”.
Skont ġurisprudenza stabbilita, id‑determinazzjoni tat‑tifsira u tal‑portata tat‑termini, li ma jingħataw ebda definizzjoni
fid‑dritt tal‑Unjoni, għandha tiġi stabbilita skont it‑tifsira komuni tagħhom fil‑lingwaġġ ta’ kuljum, filwaqt li fl‑istess
ħin jittieħed inkunsiderazzjoni l‑kuntest li fih jintużaw u l‑għanijiet tal‑leġiżlazzjoni li minnha jifformaw parti (ara b’mod
partikolari, is-sentenzi tal-24 ta’ Ottubru 1996, Kraaijeveld
et
, C‑72/95, Ġabra p. I‑5403, punt 38; tat-22 ta’ Diċembru 2008, Wallentin-Hermann, C‑549/07, Ġabra p. I‑11061, punt 17, kif
ukoll tat-22 ta’ Jannar 2009, Association nationale pour la protection des eaux et rivières u OABA, C‑473/07, Ġabra p. I‑319,
punti 23 u 24).
Bl-istess mod, il-ħtieġa ta’ interpretazzjoni uniformi ta’ verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ dispożizzjoni tad-dritt
tal-unjoni tirrikjedi wkoll, fil-każ ta’ diverġenza bejniethom, li d-dispożizzjoni inkwistjoni tiġi interpretata skont l-istruttura
ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tagħha tagħmel parti (sentenzi Kraaijeveld
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 28, kif ukoll tad-19 ta’ April 2007, Profisa, C‑63/06, Ġabra p. I‑3239, punt 14).
Rigward is-sens abitwali tat-terminu “qażquż mara [ħanżira]”, għandu jiġi rrilevat li dan ġeneralment jirreferi għall-majjala.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li d-Direttiva 91/630 tippreċiża, fl-Artikolu 2, li d-definizzjonijiet li jinsabu
fiha huma pprovduti “għall-għanijiet” ta’ din id-direttiva, jiġifieri li huma speċifiċi għaliha. Għaldaqstant, kuntrarjament
għal dak li sostniet l-Irlanda waqt is-seduta, ma jistax jiġi kkunsidrat li d-definizzjoni tat-terminu “qażquż mara [ħanżira]”
li jinsab f’dan l-artikolu tista’ jiddetermina t-tifsira ordinarja ta’ dan it-terminu. Madankollu, kif dan l-Istat Membru
rrileva, it-terminu “qażquż mara [ħanżira]” ma għandux l-istess tifsira waħda fil-lingwi uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Fil-fatt,
dan it-terminu jista’ wkoll, b’mod partikolari bil-lingwa Ġermaniża u dik Ingliża, jinftiehem bħala li jirreferi biss għall-majjali
nisa li diġà welldu għall-ewwel darba.
Għaldaqstant għandha tiġi eżaminata wkoll l-istruttura ġenerali tad-Direttiva 96/61 u l-għanijiet segwiti minnha.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-għan tad-Direttiva 96/61, kif iddefinit mill-Artikolu 1 tagħha, huwa li tinkiseb
prevenzjoni u kontroll sħiħ ta’ tniġġis permezz tal-implementazzjoni ta’ miżuri intiżi sabiex jiġu evitati jew jitnaqqsu l-emissjonijiet
li jinħolqu mill-attivitajiet elenkati fl-Anness I tagħha fl-arja, fl-ilma u fl-art, sabiex jintlaħaq livell għoli ta’ protezzjoni
tal-ambjent (sentenza Association nationale pour la protection des eaux et rivières u OABA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25).
Dan l-approċċ integrat iseħħ permezz ta’ koordinazzjoni xierqa tal-proċedura u tal-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-installazzjonijiet
industrijali li l-potenzjal ta’ tniġġis tagħhom huwa kbir, li tippermetti li jinkiseb l-ogħla livell ta’ protezzjoni tal-ambjent
kollu kemm hu, fejn dawn il-kundizzjonijiet għandhom, f’kull każ, jinkludu dispożizzjonijiet dwar it-tnaqqis ta’ tniġġis fuq
distanzi twal jew bejn il-fruntieri u jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent kollu kemm hu (sentenza Association
nationale pour la protection des eaux et rivières u OABA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 26).
Peress li l-għan tad-Direttiva 96/61 ġie ddefinit b’mod wiesa’, ma jistax jitqies, kif jissuġġerixxu N. Møller u l-Irlanda,
li l-punt 6.6(a) tal-Anness I tagħha jista’ jiġi interpretat b’mod restrittiv li ma jinkludix il-postijiet iddestinati għall-qżieqeż
nisa (ara, b’analoġija, is-sentenza Association nationale pour la protection des eaux et rivières u OABA, iċċitata iktar ’il
fuq, punt 27).
L-interpretazzjoni li biha l-qżieqeż nisa jkunu ekwivalenti għall-ħnieżer nisa msemmija fil-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva 96/61
hija sostnuta, fl-ewwel lok, mill-kuntest li fih jinsab l-użu tat-terminu “qażquż mara [ħanżira]” f’din id-dispożizzjoni.
Fil-fatt, dan il-punt jiddistingwi, fir-rigward tal-trobbija intensiva tal-majjali, bejn il-majjali ta’ produzzjoni ta’ iktar
minn 30 kg, imsemmija fl-imsemmi fil-punt 6.6(b), u l-ħnieżer nisa, imsemmija fil-punt 6.6(ċ). Għaldaqstant, għall-finijiet
tad-Direttiva 96/61, għandha ssir distinzjoni bejn it-trobbija intensiva tal-majjali ta’ produzzjoni, irġiel jew nisa, ta’
iktar minn 30 kg, iddestinati għat-tismin, u t-trobbija intensiva tal-majjali nisa ddestinati għar-riproduzzjoni. Issa, meta
majjala tkun mgħammra l-ewwel darba, hija taqa’, min-natura ta' affarijiet, fil-kategorija ta’ majjali nisa ddestinati għar-riproduzzjoni
u għandha, għaldaqstant, taqa’ taħt il-kunċett ta’ “qażquż mara [ħanżira]”, fis-sens tal-imsemmi punt 6.6(ċ) bl-istess mod
bħal majjala li diġà welldet.
Din l-interpretazzjoni hija sostnuta, fit-tieni lok, mill-fatt, invokat mill-Gvern Daniż u dak Ċek kif ukoll mill-Kummissjoni,
u li ma ġiex serjament ikkontestata minn N. Møller, li majjala li kienet mgħammra l-ewwel darba tikkawża tniġġis li għandu
l-istess impatt fuq l-ambjent bħal dak iġġenerat minn ħanżira li diġà welldet. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li,
l-għan tad-Direttiva 96/61 huwa, kif jirriżulta mill-punti 29 u 30 ta’ din is-sentenza, li jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni
tal-ambjent billi jissuġġetta għal permess u għal ċerti kundizzjonijiet l-installazzjonijiet industrijali li għandhom potenzjal
għal tniġġis sinjifikattiv, peress li t-tniġġis li jirriżulta minn attività speċifika għandu, kuntrarjament għal dak li sostna
N. Møller, ċerta rilevanza għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-punt 6.6(ċ) tal-Anness I ta’ din id-direttiva.
Għandu jiġi enfasizzat ukoll f’dan ir-rigward li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 40 tas-sentenza Association nationale pour
la protection des eaux et rivières u OABA, iċċitata iktar ’il fuq, ma eskludietx kull possibbiltà li tiddetermina l-limitu
ta’ permess minn qabel tal-istallazzjonijiet ta’ trobbija intensiva skont metodu ta’ annimali-ekwivalenti li jieħu inkunsiderazzjoni
t-tniġġis realment iġġenerat minn annimal speċifiku. Hija sempliċiment ikkunsidrat li, minn naħa, l-użu ta’ dan il-metodu
għandu jiġi aċċettat biss jekk jiżgura l-osservanza sħiħa tal-għan ta’ prevenzjoni u ta’ tnaqqis ta’ tniġġis li ġej minn ċerti
attivitajiet, segwit mid-Direttiva 96/61, u li, min-naħa l-oħra, l-użu ta’ dan il-metodu ma jistax ikollu l-effett li jneħħi
mis-sistema stabbilita minn din id-direttiva installazzjonijiet li jaqgħu taħtha minħabba n-numru ta’ postijiet li għandhom
(sentenza Association nationale pour la protection des eaux et rivières u OABA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40).
Il-fatt li d-Direttiva 91/630 tiddistingwi b’mod partikolari l-ħnieżer nisa mill-qżieqeż fih innifsu ma huwiex tali li jikkontesta
l-interpretazzjoni stabbilita fil-punt 32 ta’ din is-sentenza.
Fil-fatt, mill-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/630 jirriżulta li din id-direttiva tistabbilixxi standards minimi għall-protezzjoni
tal-majjali li jinżammu għat-trobbija u għas-simna, liema standards huma intiżi, skont it-tieni premessa tad-direttiva, sabiex
jiżguraw il-benesseri tal-annimali tat-trobbija. Għal dan il-għan, hija tipprovdi regoli varji bil-għan, b’mod partikolari,
li tiżgura li l-ħnieżer inġenerali jkollhom ambjent xieraq għall-ħtieġa tagħhom għall-eżerċizzju kif ukoll għan-natura tagħhom
ta’ annimali kurjużi li jippermettilhom, jekk ikun il-każ, li jinteraġixxu soċjalment ma’ ħnieżer oħra (ara l-premessi 4 u
5 tad-Direttiva 2001/88).
Id-Direttiva 91/630 issegwi għaldaqstant għan manifestament differenti minn dak mogħti lid-Direttiva 96/61 u, konsegwentement,
id-dispożizzjonijiet tagħha ma jistgħux jintużaw għall-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-kunċett ta’ “qażquż mara
[ħanżira]”, li jinsab fl-Artikolu 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva 96/61.
Barra minn hekk, huwa importanti, minn naħa, li jiġi kkonstatat li d-Direttiva 96/61 ma fiha ebda riferiment għad-Direttiva 91/630
fir-rigward tad-definizzjoni tal-attivitajiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha u, min-naħa l-oħra, li jitfakkar
li, kif diġà ġie kkonstatat fil-punt 27 ta’ din is-sentenza, id-Direttiva 91/630 tispeċifika, fl-Artikolu 2 tagħha, li d-definizzjonijiet
li jinsabu fiha huma speċifiċi.
Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li r-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-frażi “post għal qżieqeż
nisa [ħnieżar nisa]” fil-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva 96/61 għandha tiġi interpretata fis-sens li tinkludi postijiet
għal qżieqeż nisa (majjali nisa li diġà tgħammru, iżda li għadhom ma welldux).

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-frażi “post għal qżieqeż [ħżnieżer] nisa” fil-punt 6.6(ċ) tal-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 96/61 dwar il-prevenzjoni
u l-kontroll integrat tat-tniġġis, kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18
ta’ Jannar 2006, għandha tiġi interpretata fis-sens li tinkludi postijiet għal qżieqeż nisa (majjali nisa li diġà tgħammru,
iżda li għadhom ma welldux).
Firem
*
Lingwa tal-kawża: id-Daniż.