CELEX: 62010CJ0503
Οδηγία 2003/30/ΕΚ
Άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄
Έννοια του όρου "βιοαιθανόλη"
Προϊόν παραγόμενο από βιομάζα, με περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από 98,5 %, μη μετουσιωμένο
Σημασία του ζητήματος αν το προϊόν χρησιμοποιείται πράγματι ως βιοκαύσιμο
Κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87
Συνδυασμένη Ονοματολογία
Δασμολογική κατάταξη της βιοαιθανόλης ενόψει της επιβολής ειδικών φόρων κατανάλωσης
Οδηγία 2003/96/ΕΚ
Ενεργειακά προϊόντα
Οδηγία 92/83/ΕΟΚ
Άρθρα 20, πρώτη περίπτωση, και 27, παράγραφος 1, στοιχεία α΄ και β΄
Έννοια του όρου "αιθυλική αλκοόλη"
Απαλλαγή από τον εναρμονισμένο ειδικό φόρο κατανάλωσης
Μετουσίωση

ς που πρόκειται να εκδοθεί, είναι το μόνο αρμόδιο να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της υπόθεσης που
εκκρεμεί ενώπιόν του, τόσο την ανάγκη έκδοσης προδικαστικής απόφασης προς τον σκοπό της έκδοσης της δικής του απόφασης, όσο
και τη λυσιτέλεια των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο (απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2006, C‑217/05, Confederación Española
de Empresarios de Estaciones de Servicio, Συλλογή 2006, σ. I‑11987, σκέψη 16 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Κατά συνέπεια, όταν τα ερωτήματα που υποβάλλονται από τα εθνικά δικαστήρια αφορούν την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης,
το Δικαστήριο οφείλει καταρχήν να αποφαίνεται επ’ αυτών, εκτός αν είναι πρόδηλο ότι με την αίτηση έκδοσης προδικαστικής απόφασης
επιδιώκεται, στην πραγματικότητα, να οδηγηθεί το Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση επ’ ευκαιρία τεχνητής διαφοράς ή να διατυπώσει
συμβουλευτικές γνώμες επί γενικών ή υποθετικών ζητημάτων, ότι η ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης που ζητεί το εθνικό δικαστήριο
δεν έχει καμία σχέση με το υποστατό ή το αντικείμενο της διαφοράς ή ακόμη ότι το Δικαστήριο δεν διαθέτει τα πραγματικά ή νομικά
στοιχεία που είναι αναγκαία προκειμένου να δώσει χρήσιμη απάντηση στα ερωτήματα που του έχουν υποβληθεί (προπαρατεθείσα απόφαση
Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, σκέψη 17 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Αυτό όμως δεν συμβαίνει στην περίπτωση της υπό εξέταση αίτησης για την έκδοση προδικαστικής απόφασης. Από τη διάταξη περί
παραπομπής προκύπτει πράγματι σαφώς ότι το εθνικό δικαστήριο εκτιμά ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα που έχει υποβάλει και
τα οποία αφορούν την ερμηνεία διαφόρων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης θα του είναι απαραίτητες για να εξακριβώσει ποια φορολογική
μεταχείριση θα πρέπει να ισχύσει, κατά το δίκαιο της Ένωσης, για ένα προϊόν όπως το περιγραφόμενο στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα
και για να επιλύσει συνεπώς τη διαφορά που έχει υποβληθεί στην κρίση του.
Δεύτερον, έστω και αν υποτεθεί ότι οι απαντήσεις στα προδικαστικά ερωτήματα είναι σαφείς, αυτό δεν εμποδίζει το εθνικό δικαστήριο
να υποβάλει στο Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα και δεν καθιστά το Δικαστήριο αναρμόδιο να αποφανθεί επί των ερωτημάτων
αυτών (βλ. συναφώς απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2008, C‑428/06 έως C‑434/06, UGT-Rioja κ.λπ., Συλλογή 2008, σ. I‑6747, σκέψεις
42 και 43 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Κατά συνέπεια, πρέπει να δοθεί απάντηση στα υποβαλλόμενα ερωτήματα.

Επί του πρώτου και του δεύτερου ερωτήματος
Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα, τα οποία πρέπει να συνεξεταστούν, το αιτούν δικαστήριο θέτει κατ’ ουσία το ζήτημα αν ο
ορισμός της βιοαιθανόλης που δίδεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30 έχει την έννοια, πρώτον,
ότι καλύπτει ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο παράγεται από βιομάζα κατ’ εφαρμογή τεχνικής
μεθόδου που διαφέρει από την τεχνική μέθοδο που εφαρμόζεται για την παραγωγή αιθυλικής αλκοόλης γεωργικής προέλευσης, το οποίο
επίσης έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από 98,5 % και περιέχει ουσίες που το καθιστούν ακατάλληλο για κατανάλωση
από τον άνθρωπο, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που προβλέπονται στο σχέδιο ευρωπαϊκού προτύπου pr EN 15376 για τη βιοαιθανόλη
ως καύσιμο και δεν έχει υποστεί μετουσίωση κατ’ εφαρμογή ρητά προβλεπόμενης διαδικασίας μετουσίωσης, και, δεύτερον, ότι απαιτεί
να χρησιμοποιείται πράγματι το προϊόν αυτό ως βιοκαύσιμο.
Ο Direktor, η Βουλγαρική και η Ελληνική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρούν ότι ο ορισμός αυτός καλύπτει το εν λόγω
προϊόν. Ο Direktor και η Βουλγαρική Κυβέρνηση υποστηρίζουν επιπλέον ότι το προϊόν αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται πράγματι
ως καύσιμο, ενώ η Ελληνική Κυβέρνηση φρονεί ότι η έννοια «βιοαιθανόλη», όπως χρησιμοποιείται στην οδηγία 2003/30, δεν επιτρέπεται
να ερμηνευθεί ανεξάρτητα από τον προορισμό του οικείου προϊόντος. Σχετικά με το τελευταίο αυτό σημείο η Επιτροπή ισχυρίστηκε
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι το αποφασιστικό κριτήριο για τον χαρακτηρισμό ενός προϊόντος ως «βιοαιθανόλης» κατά
την έννοια της εν λόγω οδηγίας είναι η χρησιμοποίησή του στην πράξη ως βιοκαυσίμου, ενώ παράλληλα τόνισε, απαντώντας σε σχετικό
ερώτημα, ότι η οδηγία 2003/30 δίνει έμφαση στην καταλληλότητα του προϊόντος να χρησιμοποιηθεί ως βιοκαύσιμο.
Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30, η βιοαιθανόλη είναι αιθανόλη, δηλαδή αιθυλική αλκοόλη, η
οποία παράγεται, μεταξύ άλλων, από βιομάζα για χρήση ως βιοκαύσιμο. Κατά την παράγραφο 1, στοιχείο α΄, του ίδιου αυτού άρθρου,
το βιοκαύσιμο είναι υγρό ή αέριο καύσιμο για τις μεταφορές, το οποίο παράγεται από βιομάζα. Κατά συνέπεια, το προϊόν το οποίο
έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από 98,5 % και παράγεται από βιομάζα καλύπτεται από τον ορισμό που δίδει
στη βιοαιθανόλη το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας αυτής, αν «χρησιμοποιείται ως βιοκαύσιμο».
Όσον αφορά την τελευταία αυτή προϋπόθεση, από τη συγκριτική εξέταση των κειμένων της εν λόγω διάταξης σε διάφορες γλώσσες
προκύπτει, όπως άλλωστε επισήμανε η Βουλγαρική Κυβέρνηση, ότι τα κείμενα σε ορισμένες γλώσσες, π.χ. στα τσεχικά και στα γαλλικά,
φαίνεται να απαιτούν να χρησιμοποιείται πράγματι το προϊόν ως βιοκαύσιμο. Εντούτοις, από τα κείμενα σε ορισμένες άλλες γλώσσες,
π.χ. στα ιταλικά και στα λιθουανικά, συνάγεται εκ πρώτης όψεως ότι αρκεί απλώς το γεγονός ότι το προϊόν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί
ως βιοκαύσιμο. Τα δε κείμενα σε ορισμένες άλλες γλώσσες, π.χ. στα ισπανικά και στα πολωνικά, μπορούν να ερμηνευθούν είτε με
τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο.
Κατά πάγια νομολογία, λόγω της ανάγκης ομοιόμορφης εφαρμογής των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, άρα και ομοιόμορφης ερμηνείας
των κειμένων κάθε διάταξης στις διάφορες γλώσσες, απαιτείται, αν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κειμένων αυτών, η οικεία διάταξη
να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με την όλη οικονομία και τον σκοπό της ρύθμισης στην οποία εντάσσεται (αποφάσεις της 24ης Οκτωβρίου
1996, C‑72/95, Kraaijeveld κ.λπ., Συλλογή 1996, σ. I‑5403, σκέψη 28, και της 19ης Απριλίου 2007, C‑63/06, Profisa, Συλλογή
2007, σ. I‑3239, σκέψη 14).
Από το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/30 προκύπτει συναφώς ότι η βιοαιθανόλη, η οποία περιγράφεται στην εν λόγω παράγραφο
2, και συγκεκριμένα στο στοιχείο α΄, αποτελεί απλώς ένα παράδειγμα προϊόντος που μπορεί να θεωρηθεί βιοκαύσιμο, κατά την έννοια
της οδηγίας αυτής. Όπως τονίστηκε ανωτέρω στη σκέψη 40, η τελευταία αυτή έννοια καλύπτει συγκεκριμένα το καύσιμο που παράγεται
από βιομάζα για χρήση στις μεταφορές. Επιπλέον, από την τέταρτη, την πέμπτη, την έκτη, την έβδομη, τη δέκατη και τη δέκατη
τέταρτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2003/30, όπως και από τον τίτλο της και το άρθρο 1, προκύπτει ότι η οδηγία επιδιώκει
να προαγάγει τη χρήση βιοκαυσίμων ή άλλων ανανεώσιμων καυσίμων στις μεταφορές, προς αντικατάσταση του πετρελαίου ντίζελ ή
της βενζίνης που χρησιμοποιούνται σήμερα.
Η ερμηνεία όμως της έννοιας «βιοαιθανόλη», όπως χρησιμοποιείται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30,
κατά τρόπο ώστε να αρκεί απλώς και μόνο η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί το προϊόν ως βιοκαύσιμο θα αντέβαινε στον παραπάνω
σκοπό. Αν γινόταν πάλι δεκτό ότι ένα προϊόν καλύπτεται από την εν λόγω έννοια μόνο αν χρησιμοποιείται πράγματι ως βιοκαύσιμο,
θα είχε ως συνέπεια να εξαρτάται ο χαρακτηρισμός αυτός από μεταγενέστερες εξακριβώσεις πραγματικών στοιχείων, με αποτέλεσμα
να καθίσταται ο χαρακτηρισμός αυτός πολύ δύσκολος στην πράξη. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι, σύμφωνα με την εικοστή τρίτη
αιτιολογική σκέψη και το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30, η προαγωγή της χρήσης βιοκαυσίμων και άλλων
ανανεώσιμων καυσίμων προς αντικατάσταση των χρησιμοποιούμενων σήμερα καυσίμων στις μεταφορές θα πραγματοποιηθεί κανονικά χάρη
στη διάθεση στο εμπόριο τέτοιων βιοκαυσίμων και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων.
Κατά συνέπεια, η αιθανόλη που παράγεται από βιομάζα δεν αποτελεί βιοαιθανόλη, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 2,
στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30, παρά μόνο αν διατίθεται στην αγορά ως βιοκαύσιμο για τις μεταφορές.
Εξάλλου, αφού η εν λόγω διάταξη δεν προβλέπει καμία άλλη προϋπόθεση σχετική με τη χρησιμοποιούμενη τεχνική μέθοδο παραγωγής,
με τις ουσίες που θα έπρεπε να περιέχει το προϊόν, με τις προδιαγραφές στις οποίες θα έπρεπε να ανταποκρίνεται ή με το ενδεχόμενο
μετουσίωσής του, τα στοιχεία αυτά δεν ασκούν καμία επιρροή επί της δυνατότητας χαρακτηρισμού ορισμένου προϊόντος ως βιοαιθανόλης
κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο ορισμός της βιοαιθανόλης
που δίδεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30 έχει την έννοια ότι καλύπτει ένα προϊόν όπως το επίμαχο
στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο, μεταξύ άλλων, παράγεται από βιομάζα και έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη
από 98,5 %, εφόσον το προϊόν αυτό διατίθεται στην αγορά ως βιοκαύσιμο για τις μεταφορές.

Επί του τρίτου και του τέταρτου ερωτήματος
Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων
και του Δικαστηρίου, στο Δικαστήριο εναπόκειται να δώσει στο εθνικό δικαστήριο μια χρήσιμη απάντηση που να του παρέχει τη
δυνατότητα να επιλύσει τη διαφορά της οποίας έχει επιληφθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, το Δικαστήριο μπορεί να αναδιατυπώνει, εφόσον
είναι αναγκαίο, τα ερωτήματα που του έχουν υποβληθεί (αποφάσεις της 17ης Ιουλίου 1997, C‑334/95, Krüger, Συλλογή 1997, σ.
I‑4517, σκέψεις 22 και 23, και της 11ης Μαρτίου 2008, C‑420/06, Jager, Συλλογή 2008, σ. I‑1315, σκέψη 46).
Από την υπό εξέταση απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το εθνικό δικαστήριο θέτει στην πραγματικότητα, με το τρίτο και
το τέταρτο ερώτημά του, το ζήτημα του φορολογικού καθεστώτος στο οποίο υπάγεται ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της
κύριας δίκης, το οποίο ενδέχεται να καλύπτεται από τον ορισμό της βιοαιθανόλης που δίδεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο
α΄, της οδηγίας 2003/30. Από τις οδηγίες 92/83 και 2003/96 προκύπτει πράγματι ότι η φορολογική μεταχείριση του εν λόγω προϊόντος
εξαρτάται από την κατάταξή του στη ΣΟ.
Για να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο αιτούν δικαστήριο, πρέπει συνεπώς να γίνει δεκτό ότι με το τρίτο και το τέταρτο ερώτημα
τίθεται κατ’ ουσία το ζήτημα αν το δίκαιο της Ένωσης έχει την έννοια ότι ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας
δίκης, το οποίο ενδέχεται να καλύπτεται από τον ορισμό της βιοαιθανόλης που δίδεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄,
της οδηγίας 2003/30, το οποίο επίσης παράγεται από βιομάζα κατ’ εφαρμογή τεχνικής μεθόδου που διαφέρει από την τεχνική μέθοδο
που εφαρμόζεται για την παραγωγή αιθυλικής αλκοόλης γεωργικής προέλευσης, έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη
από 98,5 % και περιέχει ουσίες που το καθιστούν ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις
που προβλέπονται στο σχέδιο ευρωπαϊκού προτύπου pr EN 15376 για τη βιοαιθανόλη ως καύσιμο και δεν έχει υποστεί μετουσίωση
κατ’ εφαρμογή μιας ρητά προβλεπόμενης διαδικασίας μετουσίωσης, εμπίπτει, όσον αφορά τον ειδικό φόρο κατανάλωσης που πρέπει
να επιβληθεί, στις διατάξεις της οδηγίας 92/83 ή στις διατάξεις της οδηγίας 2003/96.
Η Evroetil υποστηρίζει ότι το εν λόγω προϊόν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2003/96, με δεδομένο μάλιστα ότι, αφού
είναι ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο, δεν μπορεί να φορολογηθεί ως αλκοόλη κατάλληλη για βρώση ή πόση. Αντίθετα,
ο Direktor, η Βουλγαρική και η Ελληνική Κυβέρνηση και η Επιτροπή θεωρούν ότι το εν λόγω προϊόν εμπίπτει, όσον αφορά τη φορολογική
μεταχείρισή του, στην οδηγία 92/83. Η Επιτροπή παρατηρεί μάλιστα ότι η οδηγία 92/83 εφαρμόζεται κατά προτεραιότητα έναντι
της οδηγίας 2003/96.
Υπενθυμίζεται συναφώς, πρώτον, ότι οι διατάξεις της οδηγίας 2003/30 δεν επιβάλλουν στα κράτη μέλη την υποχρέωση θέσπισης ή
διατήρησης σε ισχύ συστήματος φορολογικής απαλλαγής υπέρ των βιοκαυσίμων. Κατά συνέπεια, από τις διατάξεις της προαναφερθείσας
οδηγίας δεν μπορεί να συναχθεί κανένα δικαίωμα για φορολογική απαλλαγή (βλ. επ’ αυτού απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2009, C‑201/08,
Plantanol, Συλλογή 2009, σ. I‑8343, σκέψεις 33 έως 38). Επομένως, αντίθετα από ό,τι φαίνεται να δέχονται η Evroetil και το
αιτούν δικαστήριο, ο χαρακτηρισμός ενός προϊόντος όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης ως «βιοαιθανόλης», κατά την
έννοια της οδηγίας 2003/30, δεν ασκεί καμία επιρροή επί της φορολογικής μεταχείρισης που πρέπει να ισχύσει για το προϊόν αυτό
δυνάμει του δικαίου της Ένωσης.
Δεύτερον, πρέπει να τονιστεί ότι, κατά την εικοστή έβδομη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2003/96, η οδηγία αυτή δεν θίγει την
εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της οδηγίας 92/83, όταν το προϊόν που προορίζεται για χρήση ή πώληση προκειμένου να χρησιμοποιηθεί
ως καύσιμο κινητήρα ή πρόσθετο καυσίμου κινητήρα είναι αιθυλική αλκοόλη όπως ορίζεται από την οδηγία 92/83. Επομένως, όπως
ορθά τόνισε η Επιτροπή, η εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 2003/96 είναι επικουρική, όταν πρόκειται για αιθυλική αλκοόλη
κατά την έννοια της οδηγίας 92/83, έναντι της εφαρμογής των διατάξεων της οδηγίας 92/83. Κατά συνέπεια, μόνο αν ένα προϊόν
που έχει χαρακτηριστεί ως «αιθυλική αλκοόλη», κατά την έννοια της τελευταίας αυτής οδηγίας, απαλλάσσεται από τον ειδικό φόρο
κατανάλωσης δυνάμει της ίδιας αυτής οδηγίας θα μπορούν ενδεχομένως να εφαρμοστούν οι διατάξεις της οδηγίας 2003/96.
Κατά το άρθρο 20, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 92/83, ως «αιθυλική αλκοόλη» νοούνται, μεταξύ άλλων, «όλα τα προϊόντα με αποκτημένο
ογκομετρικό αλκοολικό τίτλο άνω του 1,2 % vol, τα οποία υπάγονται στους κωδικούς ΣΟ 2207 και 2208». Ο κωδικός 2207 της ΣΟ
καλύπτει ειδικότερα τη μη μετουσιωμένη αιθυλική αλκοόλη, με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο 80 % vol ή περισσότερο, καθώς και τη
μετουσιωμένη αιθυλική αλκοόλη οποιουδήποτε τίτλου.
Επομένως, το προϊόν που, όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, είναι αιθυλική αλκοόλη με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο
μεγαλύτερο από 80 % vol υπάγεται στον κωδικό 2207 της ΣΟ.
Το γεγονός ότι ο όρος «βιοαιθανόλη» δεν απαντά στο κείμενο της εν λόγω κλάσης της ΣΟ δεν έχει συναφώς καμία σημασία. Χάριν
δηλαδή της ασφάλειας δικαίου και για τη διευκόλυνση των ελέγχων, το καθοριστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων
πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται
από το γράμμα της κλάσης της ΣΟ και των σημειώσεων του οικείου τμήματος ή κεφαλαίου (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 18ης Ιουλίου
2007, C‑142/06, Olicom, Συλλογή 2007, σ. I‑6675, σκέψη 16 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ένα προϊόν όμως όπως το επίμαχο
στην υπόθεση της κύριας δίκης, μολονότι παρουσιάζει ορισμένα ιδιαίτερα στοιχεία, οφειλόμενα κυρίως στη μέθοδο παραγωγής του,
δεν παύει εντούτοις να είναι, αν ληφθούν υπόψη τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του και οι αντικειμενικές ιδιότητές του, αιθυλική
αλκοόλη με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο μεγαλύτερο από 80 % vol.
Ομοίως, το γεγονός ότι το προϊόν αυτό είναι ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο δεν ασκεί καμία επιρροή επί της κατάταξής
του στην κλάση 2207 της ΣΟ. Όπως προκύπτει από τον ίδιο τον τίτλο της οδηγίας 92/83, σκοπός της είναι η εναρμόνιση των διαρθρώσεων
των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται αφενός στα οινοπνευματώδη ποτά και αφετέρου στην αλκοόλη γενικότερα (απόφαση
της 9ης Δεκεμβρίου 2010, C‑163/09, Repertoire Culinaire, που δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 27 και 29).
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο υπάγεται στον κωδικό 2207
της ΣΟ και έχει αποκτημένο ογκομετρικό αλκοολικό τίτλο άνω του 1,2 % vol, καλύπτεται από τον ορισμό που δίδει στην αιθυλική
αλκοόλη το άρθρο 20, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 92/83. Κατά συνέπεια, στο προϊόν αυτό επιβάλλεται, δυνάμει του άρθρου 19,
παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, ο προβλεπόμενος από την ίδια αυτή οδηγία ειδικός φόρος κατανάλωσης, εκτός αν συντρέχει περίπτωση
απαλλαγής κατά το άρθρο 27, παράγραφος 1, στοιχεία α΄ και β΄, της οδηγίας αυτής.
Από το γράμμα της εν λόγω διάταξης προκύπτει ότι η χορήγηση ή η μη χορήγηση απαλλαγής από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης εξαρτάται
από τη μέθοδο μετουσίωσης. Αν η μέθοδος αυτή έχει εγκριθεί στο πλαίσιο της Ένωσης, στην αλκοόλη δεν επιβάλλεται ειδικός φόρος
καταναλώσεως κατ’ εφαρμογή του στοιχείου α΄ της εν λόγω διάταξης. Αν, αντίθετα, η αλκοόλη η οποία περιέχεται σε ένα προϊόν
μη προοριζόμενο για κατανάλωση από τον άνθρωπο έχει μετουσιωθεί σύμφωνα με μέθοδο εγκεκριμένη σε κράτος μέλος, επιβάλλεται
η χορήγηση της απαλλαγής που προβλέπει το στοιχείο β΄ της ίδιας αυτής διάταξης. Εξάλλου, αν η μέθοδος μετουσίωσης δεν συμπίπτει
με καμία από εκείνες που έχουν εγκριθεί με κανόνες της Ένωσης ή των εθνικών νομικών συστημάτων, δεν μπορεί να χορηγηθεί απαλλαγή
για το συγκεκριμένο προϊόν (απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2000, C‑482/98, Ιταλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I‑10861, σκέψεις
40 και 41).
Στο σημείο αυτό πρέπει επίσης να υπενθυμιστεί ότι η μετουσίωση είναι μια διαδικασία προσθήκης ορισμένων ουσιών στην αλκοόλη
με σκοπό τη μετατροπή της σε τοξικό προϊόν, ώστε να είναι αδύνατη η εκ νέου μετατροπή της για χρήση της ως τροφίμου [βλ. επ’
αυτού προπαρατεθείσα απόφαση Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψεις 21 και 22· βλ. επίσης, πληροφοριακά, τις επεξηγηματικές σημειώσεις
του ΕΣ σχετικά με την κλάση 2207 του ΕΣ, τις οποίες κατάρτισε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων και στις οποίες παραπέμπουν
οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με τον κωδικό 2207 της ΣΟ, τις οποίες εξέδωσε η Επιτροπή δυνάμει των άρθρων 9,
παράγραφος 1, στοιχείο α΄, δεύτερη περίπτωση, και 10 του κανονισμού 2658/87, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 254/2000
του Συμβουλίου, της 31ης Ιανουαρίου 2000 (ΕΕ L 28, σ. 16), όπως τα άρθρα αυτά ίσχυαν την 1η Ιανουαρίου 2007 (ΕΕ 2006, C 50,
σ. 1)].
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει εν προκειμένω ότι καμία μετουσιωτική ουσία δεν προστέθηκε στο επίμαχο στην υπόθεση
της κύριας δίκης προϊόν με σκοπό τη μη αναστρέψιμη μετατροπή του σε προϊόν ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Κατά
συνέπεια, αρκεί η διαπίστωση ότι το εν λόγω προϊόν δεν έχει υποστεί μετουσίωση, κατά την έννοια του άρθρου 27, παράγραφος
1, στοιχείο α΄ ή β΄, της οδηγίας 92/83, οπότε δεν χρειάζεται να εξεταστεί κατά πόσον η εφαρμοσθείσα μέθοδος μετουσίωσης συμπίπτει
με κάποια από τις μεθόδους που έχουν εγκριθεί με κανόνες της Ένωσης ή του βουλγαρικού νομικού συστήματος.
Συνεπώς δεν έχουν καμία σημασία ούτε το γεγονός ότι, όσον αφορά τη Δημοκρατία της Βουλγαρίας, η περιγραφή των μετουσιωτικών
ουσιών που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για την πλήρη μετουσίωση της αλκοόλης σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 1, στοιχείο
α΄, της οδηγίας 92/83 προστέθηκε στον κανονισμό 3199/93 με τον κανονισμό 67/2008 ούτε το γεγονός ότι, όπως ισχυρίστηκε η Evroetil
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και εφόσον υποτεθεί ότι έχει αποδειχθεί το βάσιμο του ισχυρισμού αυτού, δεν είχαν θεσπιστεί
στη βουλγαρική νομοθεσία ειδικές διατάξεις σχετικά με τη μετουσίωση της βιοαιθανόλης πριν από το 2011. Κατά τα λοιπά, από
την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι κατά τον κρίσιμο για τα προδικαστικά ερωτήματα χρόνο το άρθρο 4 του νόμου για τους
φόρους κατανάλωσης πρόβλεπε ήδη, στο σημείο 12, ότι «“μετουσίωση” είναι η επεξεργασία κατά την οποία προστίθενται στην αιθυλική
αλκοόλη δηλητηριώδεις ή δυσάρεστες στη γεύση ή στην όσφρηση ουσίες (πρόσθετες ουσίες), οι οποίες την καθιστούν επικίνδυνη
για την υγεία ή ακατάλληλη προς πόση».
Εξάλλου, το γεγονός ότι ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι καθαυτό ακατάλληλο για κατανάλωση από
τον άνθρωπο δεν αρκεί για να γίνει δεκτό ότι έχει υποστεί μετουσίωση κατά την έννοια του άρθρου 27, παράγραφος 1, στοιχείο
α΄ ή β΄, της οδηγίας 92/83. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τη σκέψη 60 της παρούσας απόφασης, η μετουσίωση συνίσταται στην
προσθήκη ορισμένων ουσιών στην αλκοόλη με σκοπό να καταστεί, κατά τρόπο μη αναστρέψιμο, ακατάλληλη για κατανάλωση από τον
άνθρωπο. Εντούτοις, το γεγονός και μόνο ότι η αλκοόλη αυτή είναι τοξική δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να μπορεί στη συνέχεια
να υποστεί επεξεργασία με σκοπό την αποβολή της τοξικότητας αυτής. Με δεδομένο ότι η απαίτηση να είναι η μετουσίωση μη αναστρέψιμη
αποσκοπεί στην πρόληψη κάθε φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής ή κατάχρησης στο πεδίο των απαλλαγών από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης,
το κόστος και μόνο της επεξεργασίας αυτής, ακόμη και αν είναι πολύ μεγάλο, δεν αρκεί, παρά τα υποστηριζόμενα από την Evroetil,
για την εξάλειψη του ενδεχομένου αυτού.
Τέλος, όπως ορθά ανέφερε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το σχέδιο ευρωπαϊκού προτύπου pr EN 15376, που έχει
αντικατασταθεί πλέον από το πρότυπο EN 15376:2001, το οποίο επιγράφεται «Καύσιμα αυτοκινήτων – Αιθανόλη ως βάση μίγματος βενζίνης
– Απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών» και εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης στις 24 Δεκεμβρίου 2010, απαριθμεί
στο σημείο 4.3 τις συνιστώμενες μετουσιωτικές ουσίες που δεν είναι επιβλαβείς για τα οχήματα. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί
ο ισχυρισμός της Evroetil ότι δεν μπορεί να επιβληθεί υποχρέωση μετουσίωσης του επίμαχου στην υπόθεση της κύριας δίκης προϊόντος,
καθόσον ο ισχυρισμός αυτός στηρίζεται στο επιχείρημα ότι η μετουσίωση αυτή θα το καθιστούσε ακατάλληλο για χρήση ως βιοκαύσιμο.
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο ανταποκρίνεται στον ορισμό
που δίδει στην αιθυλική αλκοόλη το άρθρο 20, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 92/83 και το οποίο δεν έχει υποστεί μετουσίωση σύμφωνα
με το άρθρο 27, παράγραφος 1, στοιχεία α΄ και β΄, της ίδιας αυτής οδηγίας, δεν απαλλάσσεται από τον εναρμονισμένο ειδικό φόρο
κατανάλωσης τον οποίο προβλέπει η εν λόγω οδηγία. Όπως προκύπτει από τη σκέψη 53 της παρούσας απόφασης, η διαπίστωση αυτή
αποκλείει τη δυνατότητα υπαγωγής του προϊόντος αυτού στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2003/96.
Κατόπιν των παραπάνω σκέψεων, στο τρίτο και στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το δίκαιο της Ένωσης έχει την
έννοια ότι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/83 πρέπει να επιβάλλεται
σε ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από
98,5 % και δεν έχει υποστεί μετουσίωση κατ’ εφαρμογή μιας ρητά προβλεπόμενης διαδικασίας μετουσίωσης, έστω και αν παράγεται
από βιομάζα κατ’ εφαρμογή τεχνικής μεθόδου που διαφέρει από την τεχνική μέθοδο που εφαρμόζεται για την παραγωγή αιθυλικής
αλκοόλης γεωργικής προέλευσης, περιέχει ουσίες που το καθιστούν ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο, ανταποκρίνεται
στις απαιτήσεις που προβλέπονται στο σχέδιο ευρωπαϊκού προτύπου pr EN 15376 για τη βιοαιθανόλη ως καύσιμο και ανταποκρίνεται
ενδεχομένως στον ορισμό που δίδει στη βιοαιθανόλη το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Ο ορισμός της βιοαιθανόλης που δίδεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
και του Συµβουλίου, της 8ης Μαΐου 2003, σχετικά µε την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίµων ή άλλων ανανεώσιµων καυσίµων για τις
µεταφορές, έχει την έννοια ότι καλύπτει ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το οποίο, μεταξύ άλλων,
παράγεται από βιομάζα και έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από 98,5 %, εφόσον το προϊόν αυτό διατίθεται
στην αγορά ως βιοκαύσιμο για τις μεταφορές.
2)
Το δίκαιο της Ένωσης έχει την έννοια ότι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, της οδηγίας
92/83/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται
στην αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά, πρέπει να επιβάλλεται σε ένα προϊόν όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης, το
οποίο έχει περιεκτικότητα σε αιθυλική αλκοόλη μεγαλύτερη από 98,5 % και δεν έχει υποστεί μετουσίωση κατ’ εφαρμογή μιας ρητά
προβλεπόμενης διαδικασίας μετουσίωσης, έστω και αν παράγεται από βιομάζα κατ’ εφαρμογή τεχνικής μεθόδου που διαφέρει από την
τεχνική μέθοδο που εφαρμόζεται για την παραγωγή αιθυλικής αλκοόλης γεωργικής προέλευσης, περιέχει ουσίες που το καθιστούν
ακατάλληλο για κατανάλωση από τον άνθρωπο, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που προβλέπονται στο σχέδιο ευρωπαϊκού προτύπου
pr EN 15376 για τη βιοαιθανόλη ως καύσιμο και ανταποκρίνεται ενδεχομένως στον ορισμό που δίδει στη βιοαιθανόλη το άρθρο 2,
παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2003/30.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.