CELEX: 62007TJ0138
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq tal-installazzjoni u tal-manutenzjoni ta’ liftijiet u ta’ eskalejters
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE
Manipulazzjoni tas-sejħiet għal offerti
Tqassim tas-swieq
Iffissar ta’ prezzijiet

Din il-kawża għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 512 (finali), tal-21 ta’
Frar 2007, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/E-1/38.823 – Liftijiet u eskalejters) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni
kkontestata”) li sommarju tagħha huwa ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tas-26 ta’ Marzu 2008 (ĠU C 75, p. 19),
jew, sussidjarjament, għal tnaqqis tal-ammont tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ikkunsidrat illi l-kumpanniji segwenti kisru l-Artikolu 81 KE:
–        Kone Belgium SA (iktar ’il quddiem “Kone Belġju”), Kone GmbH (iktar ’il quddiem “Kone Ġermanja”), Kone Luxembourg Sàrl (iktar
’il quddiem “Kone Lussemburgu”), Kone BV Liften en Roltrappen (iktar ’il quddiem “Kone il-Pajjiżi l-Baxxi”) u Kone Oyj (iktar
il-quddiem “KC”) (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien jew separatament, “Kone”);
–        Otis SA (iktar ’il quddiem “Otis Belġju”), Otis GmbH & Co. OHG (iktar ’il quddiem “Otis Ġermanja”), General Technic-Otis Sàrl
(iktar ’il quddiem “GTO”), General Technic Sàrl (iktar ’il quddiem “GT”), Otis BV (iktar ’il quddiem “Otis il-Pajjiżi l-Baxxi”),
Otis Elevator Company (iktar ’il quddiem “OEC”) u United Technologies Corporation (iktar ’il quddiem “UTC”) (iktar ’il quddiem,
meħuda flimkien jew separatament, “Otis”);
–        Schindler SA (iktar ’il quddiem “Schindler Belġju”), Schindler Deutschland Holding GmbH (iktar ’il quddiem “Schindler Ġermanja”),
Schindler Sàrl (iktar ’il quddiem “Schindler Lussemburgu”, Schindler Liften BV (iktar ’il quddiem “Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi”)
u Schindler Holding Ltd (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien jew separatament, “Schindler”);
–        ThyssenKrupp Liften Liftijiet NV (iktar ’il quddiem “TKLA”), ThyssenKrupp Aufzüge GmbH (iktar ’il quddiem “TKA”), ThyssenKrupp
Fahrtreppen GmbH (iktar ’il quddiem “TKF”), ThyssenKrupp Elevator AG (iktar ’il quddiem “TKE”), ThyssenKrupp AG (iktar ’il
quddiem “TKAG”), ThyssenKrupp Liftijiet Luxembourg Sàrl (iktar ’il quddiem “TKAL”) u ThyssenKrupp Liften BV (iktar ’il quddiem
“TKL”) (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien jew separatament, “ThyssenKrupp”); u
–        Mitsubishi Elevator Europe BV (iktar ’il quddiem “MEE”).
Schindler huwa wieħed mill-gruppi ewlenin fid-dinja li jipprovdu liftijiet u eskalejters. Il-kumpannija parent hija Schindler
Holding, stabbilita fl-Isvizzera (premessa 27 tad-deċiżjoni kkontestata ). Schindler teżerċità l-attivitajiet tagħha fil-qasam
tal-liftijiet u tal-eskalejters permezz ta’ sussidjarji nazzjonali. Dawn jinsabu, fost l-oħrajn, fil-Belġju, Schindler Belġju,
fil-Ġermanja, Schindler Ġermanja, fil-Lussemburgu, Schindler Lussemburgu u, fil-Pajjiżi l-Baxxi, Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi
(premessi 28 sa 32 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-proċedura amministrattiva
1.
L-investigazzjoni tal-Kummissjoni
Matul is-sajf tal-2003, il-Kummissjoni rċeviet informazzjoni dwar il-possibbiltà tal-eżistenza ta’ akkordju bejn l-erba’ produtturi
prinċipali Ewropej tal-liftijiet u tal-eskalejters li kienu jeżerċitaw attivitajiet kummerċjali fl-Unjoni, jiġifieri Kone,
Otis, Schindler u ThyssenKrupp (premessi 3 u 91 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-Belġju
Mit-28 ta’ Jannar 2004 u matul ix-xahar ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 14(2) u (3) tar-Regolament tal-Kunsill
Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), għamlet spezzjonijiet, b’mod partikolari fl-istabbilimenti tas-sussidjarji ta’ Kone, ta’ Otis,
ta’ Schindler u ta’ ThyssenKrupp fil-Belġju (premessi 92, 93, 95 u 97 tad-deċiżjoni kkontestata).
Sussegwentement, Kone, Otis, ThyssenKrupp u Schindler ippreżentaw talbiet skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn
multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155) (iktar ’il quddiem
l-“Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002”). Dawn it-talbiet ġew ikkompletati mill-impriżi kkonċernati (premessi 94, 96, 98
u 103 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-29 ta’ Ġunju 2004, Kone ngħatat immunità kkundizzjonata skont il-paragrafu 8(b) ta’ dan l-Avviż (premessa 99 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Bejn Settembru u Diċembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet ukoll talbiet għal informazzjoni, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament
tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81[KE]
u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), lill-impriżi li pparteċipaw fil-ksur fil-Belġju,
lil diversi klijenti f’dan l-Istat Membru u lill-assoċjazzjoni Belġjana Agoria (premessi 101 u 102 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-Ġermanja
Mit-28 ta’ Jannar 2004 u matul ix-xahar ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17, għamlet
spezzjonijiet, b’mod partikolari fl-istabbilimenti tas-sussidjarji ta’ Otis u ta’ ThyssenKrupp fil-Ġermanja (premessi 104
u 106 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fit-12 u fit-18 ta’ Frar 2004, Kone ffinalizzat it-talba tagħha tat-2 ta’ Frar 2004, skont l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002,
fir-rigward tal-Belġju permezz ta’ informazzjoni dwar il-Ġermanja. Bl-istess mod, bejn Marzu 2004 u Frar 2005, Otis iffinalizzat
it-talba tagħha fir-rigward tal-Belġju permezz ta’ informazzjoni dwar il-Ġermanja. Fil-25 ta’ Novembru 2004 Schindler ippreżentat
talba skont l-imsemmi Avviż li kellha informazzjoni dwar il-Ġermanja, li ġiet iffinalizzata bejn Diċembru 2004 u Frar 2005.
Fl-aħħar nett, f’Diċembru 2005, ThyssenKrupp ippreżentat talba lill-Kummissjoni, fir-rigward tal-Ġermanja, skont l-imsemmi
Avviż (premessi 105, 107, 112 u 114 tad-deċiżjoni kkontestata).
Bejn Settembru u Novembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet ukoll talbiet għal informazzjoni, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament
Nru 1/2003, lill-impriżi li pparteċipaw fil-ksur fil-Ġermanja, lil diversi klijenti f’dan l-Istat Membru u lill-assoċjazzjonijiet
VDMA, VFA u VMA (premessi 110, 111 u 113 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-Lussemburgu
Fil-5 ta’ Frar 2004, Kone ffinalizzat it-talba tagħha tat-2 ta’ Frar 2004, fir-rigward tal-Belġju, permezz ta’ informazzjoni
dwar il-Lussemburgu. Otis u ThyssenKrupp għamlu talba verbali fir-rigward tal-Lussemburgu, skont l-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002. Schindler ippreżentat talba fir-rigward tal-Lussemburgu skont l-istess Avviż (premessi 115, 118, 119 u 124 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Mid-9 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17, għamlet spezzjonijiet, b’mod partikolari
fl-istabbilimenti tas-sussidjarji ta’ Schindler u ta’ ThyssenKrupp fil-Lussemburgu (premessa 116 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-29 ta’ Ġunju 2004, Kone ngħatat immunità kkundizzjonata skont il-paragrafu 8(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
għall-parti tat-talba tagħha li tirrigwarda l-Lussemburgu (premessa 120 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’Settembru u f’Ottubru 2004, il-Kummissjoni bagħtet talbiet għal informazzjoni, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003,
lill-impriżi li pparteċipaw fil-ksur fil-Lussemburgu, lil diversi klijenti f’dan l-Istat Membru u lill-Federazzjoni Lussemburgiża
tal-kumpanniji tal-liftijiet (premessi 122 u 123 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-Pajjiżi l-Baxxi
F’Marzu 2004, Otis għamlet talba skont l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fir-rigward tal-Pajjiżi l-Baxxi, talba li ġiet
iffinalizzata sussegwentement. F’April 2004, saret talba skont dan l-Avviż minn ThyssenKrupp, li ġiet ukoll sussegwentement
iffinalizzata f’diversi drabi. Fl-aħħar nett, fid-19 ta’ Lulju 2004, Kone ffinalizzat it-talba tagħha fir-rigward tal-Belġju
tat-2 ta’ Frar 2004, permezz ta’ informazzjoni dwar il-Pajjiżi l-Baxxi (premessi 127, 129 u 130 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fis-27 ta’ Lulju 2004, Otis ingħatat immunità kkundizzjonata skont il-paragrafu 8(a) tal-imsemmi Avviż (premessa 131 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Mit-28 ta’ April 2004, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17, għamlet spezzjonijiet, b’mod partikolari
fl-istabbilimenti tas-sussidjarji ta’ Kone, ta’ Schindler, ta’ ThyssenKrupp u ta’ MEE fil-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll fl-istabbilimenti
tal-assoċjazzjoni Boschduin (premessa 128 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’Settembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet ukoll talbiet għal informazzjoni, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003,
lill-impriżi li pparteċipaw fil-ksur fil-Pajjiżi l-Baxxi, lil diversi klijenti f’dan l-Istat Membru u lill-assoċjazzjonijiet
VLR u Boschduin (premessi 133 u 134 tad-deċiżjoni kkontestata).
2.
Dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
Fis-7 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li kienet indirizzata b’mod partikolari lill-kumpanniji
msemmija fil-punt 2 iktar ’il fuq. Id-destinatarji kollha tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet bagħtu osservazzjonijiet bil-miktub
bħala risposta għall-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni (premessi 135 u 137 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ma saret l-ebda seduta peress illi l-ebda destinatarju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma għamel talba f’dan is-sens
(premessa 138 tad-deċiżjoni kkontestata).
3.
Id-deċiżjoni kkontestata
Fil-21 ta’ Frar 2007, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata, li fiha hija kkonstatat illi l-kumpanniji destinatarji
ta’ din id-deċiżjoni kienu pparteċipaw f’erba’ ksur uniċi, kumplessi u kontinwi tal-Artikolu 81(1) KE f’erba’ Stati Membri,
u dan billi qasmu bejniethom swieq permezz ta’ ftehim u qbil bejniethom dwar l-għoti ta’ sejħiet għal offerti u ta’ kuntratti
marbuta mal-bejgħ, l-installazzjoni, il-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni ta’ liftijiet u ta’ eskalejters (premessa 2 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Fir-rigward tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat illi, minbarra s-sussidjarji tal-impriżi
kkonċernati fil-Belġju, fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-kumpanniji parent tal-imsemmija sussidjarji
għandhom jinżammu responsabbli
in solidum
għall-ksur tal-Artikolu 81 KE mwettaq mis-sussidjarji rispettivi tagħhom, minħabba l-fatt illi huma setgħu jeżerċitaw influwenza
deċiżiva fuq il-politika kummerċjali tagħhom matul it-tul tal-ksur u peress li seta’ jiġi preżunt illi huma użaw dan il-poter
(premessi 608, 615, 622, 627 u 634 sa 641 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-kumpanniji parent ta’ MEE ma nżammux responsabbli
in solidum
għall-aġir tas-sussidjarja tagħhom, minħabba l-fatt illi ma setax jiġi stabbilit jekk kinux eżerċitaw influwenza deċiżiva
fuq l-aġir tas-sussidjarja (premessa 643 tad-deċiżjoni kkontestata).
Sabiex jiġi kkalkolat l-ammont tal-multi, il-Kummissjoni applikat, fid-deċiżjoni kkontestata, il-metodu spjegat fil-Linji
ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat
KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida tal-1998”). Hija evalwat
ukoll jekk, u sa liema punt, l-impriżi kkonċernati kienu jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002.
Il-Kummissjoni kklassifikat il-ksur bħala “serju ħafna” fid-dawl tan-natura tagħhom u tal-fatt li kull wieħed minnhom kien
ikopri t-territorju kollu ta’ Stat Membru (il-Belġju, il-Ġermanja, il-Lussemburgu jew il-Pajjiżi l-Baxxi), anki jekk l-impatt
reali tagħhom ma setax jitkejjel (premessa 671 tad-deċiżjoni kkontestata).
Sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika effettiva tal-impriżi kkonċernati li jikkawżaw preġudizzju sinjifikattiv
lill-kompetizzjoni, il-Kummissjoni, għal kull pajjiż, qasmet lil dawn l-impriżi f’diversi kategoriji skont id-dħul mill-bejgħ
magħmul fis-suq tal-liftijiet u/jew tal-eskalejters, inkluż, jekk ikun il-każ, fis-servizzi tal-manutenzjoni u tal-modernizzazzjoni
(premessi 672 u 673 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-akkordju fil-Belġju, Kone u Schindler tpoġġew fl-ewwel kategorija, b’ammont inizjali tal-multa, stabbilit
skont il-gravità tal-ksur, ta’ EUR 40 000 000. Otis tpoġġiet fit-tieni kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 27 000 000.
ThyssenKrupp tpoġġiet fit-tielet kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 16 500 000 (premessi 674 u 675 tad-deċiżjoni
kkontestata). Ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 1.7 fuq l-ammont inizjali tal-multa li kellha tiġi imposta fuq Otis u
ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 2 fuq l-ammont inzijali tal-multa ta’ ThyssenKrupp, sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni
d-daqs u r-riżorsi globali tagħhom, b’tali mod li l-ammont inizjali tal-multi tagħhom żdied għal EUR 45 900 000 u għal EUR 33 000 000
rispettivament (premessi 690 u 691 tad-deċiżjoni kkontestata). Peress li l-ksur dam seba’ snin u tmien xhur (mid-9 ta’ Mejju 1996
sad-29 ta’ Jannar 2004), il-Kummissjoni żiedet l-ammont inizjali tal-multa għall-impriżi kkonċernati b’75 %. B’hekk l-ammont
bażiku tal-multa sar EUR 70 000 000 għal Kone, EUR 80 325 000 għal Otis, EUR 70 000 000 għal Schindler u EUR 57 750 000 għal
ThyssenKrupp (premessi 692 u 696 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni qieset li ThyssenKrupp kellha tiġi kkunsidrata
bħala reċediva u żiedet l-ammont tal-multa tagħha b’50 % minħabba din iċ-ċirkustanza aggravanti (premessi 697, 698 u 708 sa 710
tad-deċiżjoni kkontestata). L-ebda ċirkustanza attenwanti ma ġiet applikata favur l-impriżi kkonċernati (premessi 733, 734,
749, 750 u 753 sa 755 tad-deċiżjoni kkontestata). Bis-saħħa tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, Kone bbenefikat minn
immunità totali mill-multi. Otis ibbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 40 % tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata
fl-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-imsemmi Avviż, u min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont
tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. ThyssenKrupp ibbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 20 %
tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-imsemmi Avviż u, min-naħa
l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. Schindler ibbenefikat minn
tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti (premessi 760 sa 777 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-akkordju fil-Ġermanja, Kone, Otis u ThyssenKrupp tpoġġew fl-ewwel kategorija, b’ammont inizjali tal-multa
ta’ EUR 70 000 000. Schindler tpoġġiet fit-tieni kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 17 000 000 (premessi 676
sa 679 tad-deċiżjoni kkontestata). Ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 1.7 fuq l-ammont inizjali tal-multa li kellha tiġi
imposta fuq Otis u ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 2 fuq l-ammont inizjali tal-multa ta’ ThyssenKrupp, sabiex jittieħdu
inkunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali tagħhom, b’tali mod li l-ammont inizjali tal-multi tagħhom żdied għal EUR 119 000 000
u għal EUR 140 000 000 rispettivament (premessi 690 u 691 tad-deċiżjoni kkontestata). Peress li l-ksur imwettaq minn Kone,
Otis u ThyssenKrupp dam tmien snin u erba’ xhur (mill-1 ta’ Awwissu 1995 sal-5 ta’ Diċembru 2003), il-Kummissjoni żiedet l-ammont
inizjali tal-multa għal dawn l-impriżi b’80 %. Peress li l-ksur imwettaq minn Schindler dam ħames snin u erba’ xhur (mill-1 ta’
Awwissu 1995 sas-6 ta’ Diċembru 2000), il-Kummissjoni żiedet l-ammont inizjali tal-multa għal din l-impriża b’50 %. B’hekk
l-ammont bażiku tal-multa sar EUR 126 000 000 għal Kone, EUR 214 200 000 għal Otis, EUR 25 500 000 għal Schindler u EUR 252 000 000
għal ThyssenKrupp (premessi 693 u 696 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni qieset li ThyssenKrupp kellha tiġi kkunsidrata
bħala reċediva u żiedet l-ammont tal-multa tagħha b’50 % minħabba din iċ-ċirkustanza aggravanti (premessi 697 sa 707 tad-deċiżjoni
kkontestata). L-ebda ċirkustanza attenwanti ma ġiet applikata favur l-impriżi kkonċernati (premessi 727 sa 729, 735, 736,
742 sa 744, 749, 750 u 753 sa 755 tad-deċiżjoni kkontestata). Kone bbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis massimu ta’ 50 %
tal-ammont tal-multa stipulat fl-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
u, min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. Otis ibbenefikat,
minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 25 % tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata fit-tieni inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b)
tal-imsemmi Avviż u, min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti.
Schindler ibbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 15 % tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata fit-tielet inċiż tal-ewwel
subparagrafu tal-punt 23(b) tal-imsemmi Avviż u, min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas
ta’ kontestazzjoni tal-fatti. ThyssenKrupp ibbenefikat minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni
tal-fatti (premessi 778 sa 813 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-akkordju fil-Lussemburgu, Otis u Schindler tpoġġew fl-ewwel kategorija, b’ammont inizjali tal-multa
ta’ EUR 10 000 000. Kone u ThyssenKrupp tpoġġew fit-tieni kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 2 500 000 (premessi 680
sa 683 tad-deċiżjoni kkontestata). Ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 1.7 fuq l-ammont inizjali tal-multa li kellha tiġi
imposta fuq Otis u ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 2 fuq l-ammont inizjali tal-multa ta’ ThyssenKrupp, sabiex jittieħdu
inkunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali tagħhom, b’tali mod li l-ammont inizjali tal-multi tagħhom żdied għal EUR 17 000 000
u għal EUR 5 000 000 rispettivament (premessi 690 u 691 tad-deċiżjoni kkontestata). Peress li l-ksur dam tmien snin u tliet
xhur (mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-9 ta’ Marzu 2004), il-Kummissjoni żiedet l-ammont inizjali tal-multa għall-impriżi kkonċernati
b’80 %. B’hekk l-ammont bażiku tal-multa sar EUR 4 500 000 għal Kone, EUR 30 600 000 għal Otis, EUR 18 000 000 għal Schindler
u EUR 9 000 000 għal ThyssenKrupp (premessi 694 u 696 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni qieset li ThyssenKrupp kellha
tiġi kkunsidrata bħala reċediva u żiedet l-ammont tal-multa tagħha b’50 % minħabba din iċ-ċirkustanza aggravanti (premessi 697,
698 u 711 sa 714 tad-deċiżjoni kkontestata). L-ebda ċirkustanza attenwanti ma ġiet applikata favur l-impriżi kkonċernati (premessi 730,
749, 750 u 753 sa 755 tad-deċiżjoni kkontestata). Bis-saħħa tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, Kone bbenefikat minn
immunità totali tal-multi. Otis ibbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 40 % tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata
fl-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-imsemmi Avviż u, min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont
tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. Schindler u ThyssenKrupp ibbenefikaw biss minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont
tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti (premessi 814 sa 835 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-akkordju fil-Pajjiżi l-Baxxi, Kone tpoġġiet fl-ewwel kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 55 000 000.
Otis tpoġġiet fit-tieni kategorija, b’ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 41 000 00. Schindler tpoġġiet fit-tielet kategorija,
b’ammont inizjali tal-ammont tal-multa ta’ EUR 24 500 000. ThyssenKrupp u MEE tpoġġew fir-raba’ kategorija, b’ammont inizjali
tal-multa ta’ EUR 8 500 000 (premessi 684 u 685 tad-deċiżjoni kkontestata). Ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 1.7 fuq
l-ammont inizjali tal-multa li kellha tiġi imposta fuq Otis u ġie applikat fattur multiplikatur ta’ 2 fuq l-ammont inizjali
tal-multa ta’ ThyssenKrupp, sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali tagħhom, b’tali mod li l-ammont
inizjali tal-multi tagħhom żdied għal EUR 69 700 000 u għal EUR 17 000 000 rispettivament (premessi 690 u 691 tad-deċiżjoni
kkontestata). Peress li l-ksur imwettaq minn Otis u ThyssenKrupp dam ħames snin u għaxar xhur (mill-15 ta’ April 1998 sal-5
ta’ Marzu 2004), il-Kummissjoni żiedet l-ammont inizjali tal-multa għal dawn l-impriżi b’55 %. Peress li l-ksur imwettaq minn
Kone u Schindler dam erba’ snin u disa’ xhur (mill-1

ta’ Ġunju 1999 sal-5 ta’ Marzu 2004), il-Kummissjoni żiedet l-ammont inizjali tal-multa għal dawn l-impriżi b’45 %. Peress
li l-ksur imwettaq minn MEE dam erba’ snin u xahar (mill-11 ta’ Jannar 2000 sal-5 ta’ Marzu 2004), il-Kummissjoni żiedet l-ammont
inizjali tal-multa għal din l-impriża b’40 %. B’hekk, l-ammont bażiku tal-multa sar EUR 79 750 000 għal Kone, EUR 108 035 000
għal Otis, EUR 35 525 000 għal Schindler, EUR 26 350 000 għal ThyssenKrupp u EUR 11 900 000 għal MEE (premessi 695 u 696 tad-deċiżjoni
kkontestata). Il-Kummissjoni qieset li ThyssenKrupp kellha tiġi kkunsidrata bħala reċediva u żiedet l-ammont tal-multa tagħha
b’50 % minħabba din iċ-ċirkustanza aggravanti (premessi 697, 698 u 715 sa 720 tad-deċiżjoni kkontestata). L-ebda ċirkustanza
attenwanti ma ġiet applikata favur l-impriżi kkonċernati (premessi 724 sa 726, 731, 732, 737, 739 sa 741, 745 sa 748 u 751
sa 755 tad-deċiżjoni kkontestata). Bis-saħħa tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, Otis bbenefikat minn immunità totali
mill-multi. ThyssenKrupp ibbenefikat, minn naħa waħda, minn tnaqqis ta’ 40 % tal-ammont tal-multa fil-faxxa stipulata fl-ewwel
inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-imsemmi Avviż u, min-naħa l-oħra, minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa
minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. Schindler
et
MEE bbenefikaw minn tnaqqis ta’ 1 % tal-ammont tal-multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti (premessi 836 sa 855
tad-deċiżjoni kkontestata).
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi:
“Artikolu 1
1.      Fir-rigward tal-Belġju, l-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 [KE], billi ftehmu, b’mod regolari u kollettivament, matul
il-perijodi indikati, fil-kuntest ta’ ftehim u prattiki miftiehma fil-livell nazzjonali relatati mal-liftijiet u mal-eskalejters,
sabiex jaqsmu s-swieq bejniethom, jaqsmu s-sejħiet għal offerti pubbliċi u privati u kuntratti oħra skont l-ishma miftiehma
minn qabel għall-bejgħ u għall-installazzjoni, u sabiex ma jikkompetux kontra xulxin għall-kuntratti ta’ manutenzjoni u ta’
modernizzazzjoni:
–        Kone: [KC] u [Kone Belġju]: mid-9 ta’ Mejju 1996 sad-29 ta’ Jannar 2004;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis Belġju]: mid-9 ta’ Mejju 1996 sad-29 ta’ Jannar 2004;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Belġju]: mid-9 ta’ Mejju 1996 sad-29 ta’ Jannar 2004; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE] u [TKLA]: mid-9 ta’ Mejju 1996 sad-29 ta’ Jannar 2004.
2.      Fir-rigward tal-Ġermanja, l-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 [KE], billi ftehmu, b’mod regolari u kollettivament, matul
il-perijodi indikati, fil-kuntest ta’ ftehim u prattiki miftiehma fil-livell nazzjonali relatati mal-liftijiet u mal-eskalejters,
sabiex jaqsmu s-swieq bejniethom, jaqsmu s-sejħiet għal offerti pubbliċi u privati u kuntratti oħra skont l-ishma miftiehma
minn qabel għall-bejgħ u għall-installazzjoni:
–        Kone: [KC] u [Kone Ġermanja]: mill-1 ta’ Awwissu 1995 sal-5 ta’ Diċembru 2003;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis Ġermanja]: mill-1 ta’ Awwissu 1995 sal-5 ta’ Diċembru 2003;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Ġermanja]: mill-1 ta’ Awwissu 1995 sas-6 ta’ Diċembru 2000; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE], [TKA] u [TKF] mill-1 ta’ Awwissu 1995 sal-5 ta’ Diċembru 2003.
3.      Fir-rigward tal-Lussemburgu, l-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 [KE], billi ftehmu, b’mod regolari u kollettivament, matul
il-perijodi indikati, fil-kuntest ta’ ftehim u prattiki miftiehma fil-livell nazzjonali relatati mal-liftijiet u mal-eskalejters,
sabiex jaqsmu s-swieq bejniethom, jaqsmu s-sejħiet għal offerti pubbliċi u privati u kuntratti oħra skont l-ishma miftiehma
minn qabel għall-bejgħ u għall-installazzjoni, u sabiex ma jikkompetux kontra xulxin għall-kuntratti ta’ manutenzjoni u ta’
modernizzazzjoni:
–        Kone: [KC] u [Kone Lussemburgu]: mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-29 ta’ Jannar 2004;
–        Otis: [UTC], [OEC], [Otis Belġju], [GTO] u [GT]: mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-9 ta’ Marzu 2004;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Lussemburgu]: mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-9 ta’ Marzu 2004; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE] u [TKAL]: mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-9 ta’ Marzu 2004.
4.      Fir-rigward tal-Pajjiżi l-Baxxi, l-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 [KE], billi ftehmu, b’mod regolari u kollettivament,
matul il-perijodi indikati, fil-kuntest ta’ ftehim u prattiki miftiehma fil-livell nazzjonali relatati mal-liftijiet u mal-eskalejters,
sabiex jaqsmu s-swieq bejniethom, jaqsmu s-sejħiet għal offerti pubbliċi u privati u kuntratti oħra skont l-ishma miftiehma
minn qabel għall-bejgħ u għall-installazzjoni, u sabiex ma jikkompetux kontra xulxin għall-kuntratti ta’ manutenzjoni u ta’
modernizzazzjoni:
–        Kone: [KC] u [Kone il-Pajjiżi l-Baxxi]: mill-1 ta’ Ġunju 1999 sal-5 ta’ Marzu 2004;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis il-Pajjiżi l-Baxxi]: mill-15 ta’ April 1998 sal-5 ta’ Marzu 2004;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi]: mill-1 ta’ Ġunju 1999 sal-5 ta’ Marzu 2004;
–        ThyssenKrupp: [TKAG] u [TKL]: mill-15 ta’ April 1998 sal-5 ta’ Marzu 2004; u
–        [MEE]: mill-11 ta’ Jannar 2000 sal-5 ta’ Marzu 2004.
Artikolu 2
1.      Għall-ksur fil-Belġju msemmi fl-Artikolu 1(1), is-segwenti multi huma imposti:
–        Kone: [KC] u [Kone Belġju],
in solidum
: EUR 0;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis Belġju],
in solidum
: EUR 47 713 050;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Belġju],
in solidum
: EUR 69 300 000; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE] u [TKLA],
in

solidum
: EUR 68 607 000.
2. Għall-ksur fil-Ġermanja msemmi fl-Artikolu 1(2), is-segwenti multi huma imposti:
–        Kone: [KC] u [Kone Ġermanja],
in solidum
: EUR 62 370 000;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis Ġermanja],
in solidum
: EUR 159 043 500;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Ġermanja],
in solidum
: EUR 21 458 250; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE], [TKA] u [TKF],
in solidum
: EUR 374 220 000.
3. Għall-ksur fil-Lussemburgu msemmi fl-Artikolu 1(3), is-segwenti multi huma imposti:
–        Kone: [KC] u [Kone Lussemburgu],
in solidum
: EUR 0;
–        Otis: [UTC], [OEC], [Otis Belġju], [GTO] u [GT],
in solidum
: EUR 18 176 400;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler Luxembourg],
in solidum
: EUR 17 820 000; u
–        ThyssenKrupp: [TKAG], [TKE] u [TKAL],
in solidum
: EUR 13 365 000.
4. Għall-ksur fil-Pajjiżi l-Baxxi msemmi fl-Artikolu 1(4), is-segwenti multi huma imposti:
–        Kone: [KC] u [Kone il-Pajjiżi l-Baxxi],
in solidum
: EUR 79 750 000;
–        Otis: [UTC], [OEC] u [Otis il-Pajjiżi l-Baxxi],
in solidum
: EUR 0;
–        Schindler: Schindler Holding […] u [Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi],
in solidum
: EUR 35 169 750;
–        ThyssenKrupp: [TKAG] u [TKL],
in solidum
: EUR 23 477 850; u
–        [MEE]: EUR 1 841 400.
[…] [traduzzjoni mhux uffiċjali]”

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-4 ta’ Mejju 2007, ir-rikorrenti Schindler Holding, Schindler
Management AG, Schindler Belġju, Schindler Ġermanja, Schindler Lussemburgu u Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi ressqu dan ir-rikors.
B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-25 ta’ Lulju 2007, il-Kunsill tal-Unjoni talab biex jiġi awtorizzat
jintervjeni insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni. B’digriet tat-8 ta’ Ottubru 2007, il-President tat-Tmien Awla tal-Qorti
Ġenerali laqgħa din it-talba għal intervent.
Fis-26 ta’ Novembru 2007, il-Kunsill issottometta n-nota ta’ intervent tiegħu. Il-partijiet prinċipali ssottomettew l-osservazzjonijiet
tagħhom fir-rigward tal-imsemmija nota.
Fid-dawl tar-rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest
tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, għamlet xi domandi bil-miktub
lir-rikorrenti u talbet lill-Kummissjoni tipproduċi dokument. Il-partijiet ikkonformaw ruħhom ma’ dawn il-miżuri fit-terminu
mogħti.
It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet orali tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tas-17
ta’ Settembru 2009.
Ir-rikorrenti jitolbu sabiex il-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–        sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multi imposti;
–        tiddikjara, skont l-Artikolu 114 tar-Regoli tal-Proċedura, li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni f’dak li jirrigwarda Schindler
Management;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż, inklużi dawk relatati mad-dikjarazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni
f’dak li jirrigwarda r-rikors sa fejn dan ġie ppreżentat minn Schindler Management.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors;
–        tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Il-Kunsill jitlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors;
–        tiddeċiedi kif jixraq fuq l-ispejjeż.

Fuq it-talba għal dikjarazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni f’dak li jirrigwarda Schindler Management
Fil-verżjoni tiegħu preċedenti għall-preżentazzjoni tar-rikors, l-Artikolu 4 tad-deċiżjoni kkontestata kien isemmi lil Schindler
Management bħala waħda mid-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Settembru 2007, li ġiet innotifikata lill-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Ġunju 2009, il-Kummissjoni
rrettifikat l-Artikolu 4 tad-deċiżjoni kkontestata u nnotifikat din ir-rettifika lil Schindler Holding u lil Schindler Management.
L-Artikolu 4 tad-deċiżjoni kkontestata, kif irrettifikat, ma għadux isemmi lil Schindler Management.
Skont ir-rikorrenti, fid-dawl ta’ din ir-rettifika tad-deċiżjoni kkontestata r-rikors ma għadx għandu skop sa fejn dan ġie
ppreżentat minn Schindler Management.
Għandu jiġi osservat, b’mod konformi mat-talbiet tar-rikorrenti, li dan ir-rikors, fid-dawl tar-rettifika tad-deċiżjoni kkontestata,
ma għadx għandu skop sa fejn dan jikkonċerna lil Schindler Management.
Għalhekk, ma għadx hemm lok li tingħata deċiżjoni fuq ir-rikors sa fejn dan ġie ppreżentat minn Schindler Management.

Fuq il-mertu
1.
Osservazzjonijiet preliminari
Insostenn tar-rikors tagħhom, fl-osservazzjonijiet bil-miktub, ir-rikorrenti ressqu l-argumenti tagħhom fil-kuntest ta’ tlettax
il-motiv, li huma ppreżentaw kif ġej. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ legalità tal-pieni, minħabba l-fatt
li l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jagħti lill-Kummissjoni setgħa diskrezzjonali limitata f’dak li jirrigwarda
l-kalkolu tal-multi. It-tieni motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività fl-applikazzjoni tal-Linji
gwida tal-1998 u tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. It-tielet motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ legalità
tal-pieni u fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma għandhiex kompetenza sabiex tadotta l-Linji gwida tal-1998. Ir-raba’ motiv huwa
bbażat fuq l-illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, minħabba l-ksur tal-prinċipju
nemo tenetur se ipsum accusare, nemo tenetur se ipsum prodere
(iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, il-“prinċipju
nemo tenetur
”), tal-prinċipju
in dubio pro reo
u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Il-ħames motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ separazzjoni tal-poteri u fuq ir-rekwiżiti
ta’ proċedura bbażata fuq ir-rispett tal-prinċipji tal-istat ta’ dritt. Is-sitt motiv huwa bbażat fuq in-natura konfiskatorja
tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti. Is-seba’ u t-tmien motivi huma bbażati fuq ksur tal-Linji gwida tal-1998 fir-rigward
tal-iffissar tal-ammont inizjali tal-multi u fl-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti. Id-disa’ motiv huwa bbażat fuq ksur
tal-Linji gwida tal-1998 u tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 f’dak li jirrigwarda d-determinazzjoni tal-ammont tal-multi
għall-ksur imwettaq fil-Belġju, fil-Ġermanja u fil-Lussemburgu. L-għaxar motiv huwa bbażat fuq in-natura sproporzjonata tal-ammont
tal-multi, il-ħdax-il motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas li d-deċiżjoni kkontestata tiġi nnotifikata b’mod validu lil Schindler
Holding. It-tnax-il motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ responsabbiltà ta’ Schindler Holding. Fl-aħħar nett, it-tlettax-il
motiv huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Għalkemm ir-rikors imressaq mir-rikorrenti għandu għan doppju, jiġifieri, prinċipalment, talba għall-annullament tad-deċiżjoni
kkontestata, u sussidjarjament, talba għat-tnaqqis tal-ammont tal-multi, madankollu fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom
ir-rikorrenti ma speċifikawx it-talbiet sostnuti fl-ilmenti differenti li qajjmu. Matul is-seduta, għal mistoqsija tal-Qorti
Ġenerali, ir-rikorrenti essenzjalment indikaw li l-ewwel għaxar motivi u t-tlettax-il motiv huma intiżi għall-annullament
tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ħdax-il motiv huwa intiż għall-annullament totali tad-deċiżjoni kkontestata,
sa fejn din kienet indirizzata lill-Schindler Holding, u li t-tnax-il motiv huwa intiż għall-annullament tal-Artikoli 1, 2
u 3 tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din kienet indirizzata lill-Schindler Holding.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat li diversi lmenti tar-rikorrenti jirrigwardaw il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata
fit-totalità tagħha u għalhekk dawn ser jiġu eżaminati l-ewwel. Dan jgħodd ukoll għall-ilment li r-rikorrenti jagħmlu fil-kuntest
tal-ħames motiv tagħhom, li huwa essenzjalment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni
tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”).
Fost l-ilmenti li jirrigwardaw il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata fit-totalità tagħha hemm ukoll dawk li tqajjmu fil-kuntest
tal-ħdax u t-tnax-il motiv, ibbażati rispettivament fuq l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din kienet indirizzata
lill-Schindler Holding minħabba nuqqas ta’ notifika valida u fuq l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din invokat
ir-responsabbiltà
in solidum
ta’ Schindler Holding.
L-ilmenti li jirrigwardaw il-legalità tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, magħmulin fil-kuntest tal-motivi l-oħra tar-rikors,
ser jiġu eżaminati sussegwentement. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tqis li jkun xieraq li l-ilmenti tar-rikorrenti jiġu
eżaminati kif ġej. L-ewwel nett ser jiġu eżaminati l-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba’ motivi, li fil-kuntest tagħhom ir-rikorrenti
jqajjmu diversi eċċezzjonijiet ta’ illegalità fir-rigward tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, tal-Linji gwida tal-1998
u tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. Wara dan il-Qorti Ġenerali ser teżamina s-sitt motiv, li jgħid li d-deċiżjoni
kkontestata hija ta’ natura konfiskatorja. Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali ser teżamina s-seba’, it-tmien, id-disa’, l-għaxar
u t-tlettax-il motiv, li fil-kuntest tagħhom ir-rikorrenti invokaw diversi lmenti fir-rigward tad-determinazzjoni tal-ammont
tal-multi.
2.
Fuq it-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata fit-totalità tagħha

Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 6(1) tal-KEDB
Ir-rikorrenti jsostnu li peress li l-ksur tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE li jirrigwardaw id-dritt tal-kompetizzjoni
huwa rregolat mid-dritt kriminali, il-proċedura quddiem il-Kummissjoni kellha tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1) tal-KEDB.
Issa, awtoritajiet amministrattivi jistgħu jimponu sanzjonijiet kriminali biss jekk ikun hemm il-possibbiltà ta’ stħarriġ
ġudizzjarju, li ma huwiex il-każ fil-kawża preżenti. Fil-fatt, rikors għall-annullament quddiem il-qrati tal-Unjoni hija biss
proċedura amministrattiva ta’ appell fuq punt ta’ liġi, li hija limitata għall-motivi mqajjma b’mod konkret mir-rikorrenti,
u dan ma jissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-“Qorti EDB”),
b’mod partikolari fil-kuntest tas-sentenza Öztürk vs Il-Ġermanja, tal-21 ta’ Frar 1984 (serje A Nru 73). Barra minn hekk,
peress li l-proċedura quddiem il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkwalifikata bħala proċedura quddiem qorti indipendenti u imparzjali,
il-produzzjoni tal-prova mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, li tikkonsisti f’li l-Kummissjoni
tibbaża ruħha fuq deskrizzjonijiet ta’ fatti miksuba fil-kuntest ta’ “awto inkriminazzjoni”, tikser ir-rekwiżiti ta’ proċedura
ta’ stat ta’ dritt, u dan peress li l-impriżi ma jkollhom ebda possibbiltà li jivverifikaw ir-rilevanza tal-ilmenti billi
jagħmlu, pereżempju, mistoqsijiet lix-xhieda kontra.
L-Artikolu 6(1) tal-KEDB jipprovdi:
“Fid-deċiżjoni tad-drittijiet ċivili u ta’ l-obbligi tiegħu jew ta’ xi akkuża kriminali kontra tiegħu, kulħadd huwa ntitolat
għal smigħ imparzjali u pubbliku fi żmien raġonevoli minn tribunal indipendenti u imparzjali mwaqqaf b’liġi. […]”
Għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet il-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li kull persuna għandha
dritt għal smigħ xieraq (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Jannar 2007, Salzgitter Mannesmann vs Il-Kummissjoni,
C‑411/04 P, Ġabra p. I‑959, punt 40, u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, dan il-prinċipju huwa kkonfermat bl-Artikolu 47
tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni, stabbilita fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU C 364, p. 1) (iktar ’il quddiem
il-“Karta”), huwa ispirat mid-drittijiet fundamentali li jagħmlu parti integrali mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni
li tagħhom il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiggarantixxi l-osservanza billi tispira ruħha mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali
komuni għall-Istati Membri kif ukoll mill-indikazzjonijiet pprovduti b’mod partikolari mill-Qorti EDB (sentenza Salzgitter
Mannesmann vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
L-ewwel nett, fir-rigward tal-argument li jgħid li l-proċedura quddiem il-Kummissjoni ma tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1)
tal-KEDB, għandu jiġi osservat li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti EDB, sabiex l-Artikolu 6 tal-KEDB ikun applikabbli, huwa
biżżejjed li l-ksur inkwistjoni jkun ta’ natura kriminali jew ikun espona lill-persuna kkonċernata għal sanzjoni li, min-natura
u mill-livell ta’ gravità tagħha, tkun ġeneralment taqa’ taħt il-qasam kriminali (ara s-sentenza tal-Qorti EDB, Jussila vs
Il-Finlandja, tat-23 ta’ Novembru 2006,
Ġabra ta’ sentenzi u deċiżjonijiet,
2006‑XIII, § 31, u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan ir-rigward, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti EDB, billi adottaw
interpretazzjoni awtonoma mill-kunċett ta’ “akkuża f’qasam kriminali”, il-korpi tal-KEDB fasslu l-pedamenti għal estensjoni
progressiva tal-applikazzjoni tal-aspett kriminali tal-Artikolu 6 għal oqsma li tradizzjonalment ma jifformawx parti mill-kategoriji
tad-dritt kriminali, bħas-sanzjonijiet pekunjarji imposti minħabba ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni. Madankollu, fir-rigward
tal-kategoriji li ma jifformawx parti mill-qalba tad-dritt penali, il-Qorti EDB speċifikat li l-garanziji offruti mill-aspett
kriminali tal-Artikolu 6 ma għandhomx neċessarjament jiġu applikati bl-iktar mod riġoruż possibbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
tal-Qorti EDB Jussila vs Il-Finlandja, iċċitata iktar ’il fuq, § 43, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni, u kif iddikjarat espliċitament fl-Artikolu 23(5) tar-Regolament
Nru 1/2003, id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jimponu multi minħabba ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni ma humiex ta’ natura
kriminali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Ottubru 1994, Tetra Pak vs Il-Kummissjoni, T‑83/91,
Ġabra p. II‑755, punt 235; tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95,
T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, Ġabra p. II‑491, punt 717, u tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 390).
Bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, għandu jiġi kkunsidrat li proċedura li fil-kuntest tagħha l-Kummissjoni tadotta
deċiżjoni li tikkonstata ksur u li timponi multi u li tista’ sussegwentement tkun suġġetta għall-istħarriġ tal-qrati tal-Unjoni
tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1) tal-KEDB. Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Kummissjoni ma hijiex qorti fis-sens
tal-Artikolu 6 tal-KEDB (ara, f’dan is-sens is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tad-29 ta’ Ottubru 1980, van Landewyck
et
vs Il‑Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 81, u tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 7). Madankollu, il-Kummissjoni hija obbligata li tirrispetta l-prinċipji
ġenerali tad-dritt tal-Unjoni matul il-proċedura amministrattiva (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-10 ta’ Marzu 1992, Shell
vs Il‑Kummissjoni, T‑11/89, Ġabra p. II‑757, punt 39; Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 53 iktar ’il fuq, punt 718, u HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 53 iktar ’il fuq, punt 391).
Barra minn hekk, l-istħarriġ imwettaq mill-qorti tal-Unjoni fuq id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni jiggarantixxi li jiġu osservati
r-rekwiżiti ta’ smigħ xieraq, kif stabbiliti fl-Artikolu 6(1) tal-KEDB (ara l-punt 50 iktar ’il fuq).
F’dan ir-rigward, skont il-Qorti EDB, huwa neċessarju li l-impriża tkun tista’ tressaq kull deċiżjoni meħuda fil-konfront
tagħha quddiem qorti li għandha ġurisdizzjoni sħiħa, li b’mod partikolari jkollha s-setgħa li tbiddel fuq kull punt, kemm
ta’ fatt kif ukoll ta’ liġi, id-deċiżjoni meħuda (ara b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti EDB, Janosevic vs L-Isvezja, tat-23
ta’ Lulju 2002,
Ġabra ta’ sentenzi u deċiżjonijiet
2002‑VII, § 81, u l-ġurisprudenza ċċitata). Issa, meta l-Qorti Ġenerali tistħarreġ il-legalità ta’ deċiżjoni li tikkonstata
ksur tal-Artikolu 81 KE, ir-rikorrenti jistgħu jitolbuha tagħmel eżami eżawrjenti kemm tal-konstatazzjoni materjali tal-fatti
kif ukoll tal-evalwazzjoni legali tagħhom magħmula mill-Kummissjoni. Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda l-multi, hija għandha
ġurisdizzjoni sħiħa skont l-Artikolu 229 KE u skont l-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 53 iktar ’il fuq, punt 719).
Fit-tieni lok, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-impriżi kkonċernati ma kellhomx il-possibbiltà li
jivverifikaw ir-rilevanza tal-ilmenti magħmula mill-Kummissjoni, pereżempju billi jagħmlu mistoqsijiet lill-eventwali xhieda
kontra. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza, ebda dispożizzjoni u ebda prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludi
lill-Kummissjoni milli tuża, kontra impriża, dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħra. Li kieku dan ma kienx hekk, l-oneru li l-Kummissjoni
għandha li tipprova l-aġir li jmur kontra l-Artikoli 81 KE u 82 KE jkun insostenibbli u inkompatibbli mal-missjoni ta’ sorveljanza
tal-applikazzjoni korretta ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mogħtija lilha mit-Trattat KE. Madankollu d-dikjarazzjoni ta’ impriża
investigata talli ħadet sehem f’akkordju, li l-eżattezza tagħha hija kkontestata minn diversi impriżi investigati, ma tistax
titqies bħala li tikkostitwixxi prova suffiċjenti tal-fatti inkwistjoni jekk ma tkunx sostnuta minn provi oħra (ara s-sentenza
tal-Qorti Ġenerali, tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra p. II‑4407, punt 285, u l-ġurisprudenza
ċċitata). Barra minn hekk, f’kull każ, għandu bilfors jiġi kkonstatat li fil-kawża preżenti r-rikorrenti espliċitament ammettew
il-fatti kif esposti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
It-tielet nett, mill-kumplament, għal dak li jirrigwarda l-produzzjoni tal-prova mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-Avviż dwar
il-kooperazzjoni tal-2002, l-ilment tar-rikorrenti ma jiddistingwixxix ruħu mill-ilment tagħhom ibbażat fuq l-illegalità tal-imsemmi
Avviż minħabba ksur tal-principji
nemo tenetur
u
in dubio pro reo
, li għandu jiġi miċħud għar-raġunijiet esposti fil-punti 146 sa 164 iktar ’il quddiem.
Għaldaqstant il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 6(1) tal-KEDB għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motiv ibbażat fuq l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din hija indirizzata lill-Schindler Holding, minħabba
n-nuqqas ta’ notifikazzjoni valida
Ir-rikorrenti jammettu li d-deċiżjoni kkontestata ġiet ikkomunikata lill-Schindler Holding, stabbilita fl-Isvizzera. Madankollu,
din ma ġietx innotifikata skont l-Artikolu 254(3) KE. Il-mod ta’ kif taġixxi l-Kummissjoni jikser id-dritt kriminali Svizzeru
u jmur kontra d-dritt internazzjonali. Fil-fatt, in-notifika fl-Isvizzera tippreżupponi l-eżistenza ta’ konvenzjoni mal-Isvizzera
rregolata mid-dritt internazzjonali, konvenzjoni li ma teżistix, b’tali mod li, fin-nuqqas ta’ notifika, id-deċiżjoni kkontestata,
sa fejn hija indirizzata lill-Schindler Holding, ma hijiex valida u, għaldaqstant, hija ġuridikament ineżistenti.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-irregolaritajiet fil-proċedura ta’ notifika
ta’ deċiżjoni huma distinti mill-att u għaldaqstant ma jistgħux jivvizzjawh (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-14 ta’
Lulju 1972, Imperial Chemical Industries vs Il‑Kummissjoni, 48/69, Ġabra p. 619, punt 39). Tali irregolaritajiet jistgħu biss,
f’ċerti ċirkustanzi, jipprekludu milli jibda jiddekorri t-terminu, previst fil-ħames paragrafu tal-Artikolu 230 KE, għall-preżentata
ta’ rikors. Fil-kawża preżenti, huwa paċifiku li Schindler Holding kienet saret taf bil-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata
u użat id-dritt għal rikors tagħha fit-terminu previst fil-ħames paragrafu tal-Artikolu 230 KE.
Għaldaqstant, il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motiv ibbażat fuq l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din żammet lil Schindler Holding responsabbli in solidum
Permezz ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti jikkontestaw ir-responsabbiltà
in solidum
ta’ Schindler Holding, il-kumpannija parent tal-grupp Schindler, għall-aġir antikompetittiv tas-sussidjarji tagħha fil-Belġju,
fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Fir-rigward tar-responsabbiltà
in solidum
ta’ kumpannija parent għall-aġir tas-sussidjarja tagħha, għandu jitfakkar li l-fatt li sussidjarja għandha personalità ġuridika
distinta ma huwiex biżżejjed sabiex titwarrab il-possibbiltà li l-aġir tagħha jiġi imputat lill-kumpannija parent (sentenza
Imperial Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, punt 61 iktar ’il fuq, punt 132).
Fil-fatt, id-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jikkonċerna l-attivitajiet tal-impriżi u l-kunċett ta’ impriża jinkludi kull
entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku ta’ dik l-entità u mill-mod li bih tiġi ffinanzjata
(ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-10 ta’ Settembru 2009, Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑97/08 P, Ġabra p. I‑8237, punt 54, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-qrati tal-Unjoni spjegaw ukoll illi l-kunċett ta’ impriża, meta jitqiegħed f’dan il‑kuntest, għandu jinftiehem bħala li
jkopri unità ekonomika anki jekk, mill-perspettiva ġuridika, din l-unità ekonomika hija magħmula minn diversi persuni fiżiċi
jew ġuridiċi (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-12 ta’ Lulju 1984, Hydrotherm Gerätebau, 170/83, Ġabra p. 2999,
punt 11, u Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 55, u l-ġurisprudenza ċċitata; ara ukoll, f’dan is-sens is-sentenza tal-Qorti
Ġenerali, tad-29 ta’ Ġunju 2000, DSG vs Il‑Kummissjoni, T‑234/95, Ġabra p. II‑2603, punt 124). Huma b’hekk enfasizzaw li,
għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni, is-separazzjoni formali bejn żewġ kumpanniji, li tirriżulta
mill-personalità ġuridika distinta tagħhom, ma hijiex determinanti, peress li dak li huwa deċiżiv huwa l-unità jew le tal-aġir
tagħhom fis-suq. Għalhekk jista’ jkun neċessarju li jiġi stabbilit jekk żewġ kumpanniji li għandhom personalitajiet ġuridiċi
distinti jiffurmawx jew jaqgħux taħt l-istess impriża jew entità ekonomika waħda li għandha aġir uniku fis-suq (sentenza Imperial
Chemical Industries vs Il-Kummissjoni, punt 61 iktar ’il fuq, punt 140, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Settembru 2005,
DaimlerChrysler vs Il-Kummissjoni, T‑325/01, Ġabra p. II‑3319, punt 85).
Meta tali entità ekonomika tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali,
tirrispondi għal dan il-ksur (ara s-sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 56, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni għandu inekwivokament jiġi imputat fuq persuna ġuridika li fil-konfront tagħha
jkunu jistgħu jiġu imposti multi u d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha tkun indirizzata lil din il-persuna. Id-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet għandha wkoll tindika taħt liema kwalità l-persuna ġuridika tkun qegħdha tiġi akkużata bil-fatti allegati
(ara s-sentenza Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 57, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-aġir ta’ sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija parent b’mod partikolari
meta, għalkemm ikollha personalità ġuridika distinta, din is-sussidjarja ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq,
iżda tapplika essenzjalment l-istruzzjonijiet li jingħatawlha mill-kumpannija parent, b’mod partikolari fid-dawl tar-rabtiet
ekonomiċi, organizzazzjonali u ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawn iż-żewġ entitajiet ġuridiċi (ara s-sentenza Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 58, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, f’tali sitwazzjoni, il-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha jiffurmaw parti mill-istess unità ekonomika u, għaldaqstant,
jiffurmaw impriża waħda fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 65 u 66 iktar ’il fuq. Għaldaqstant, il-fatt li kumpannija
parent u s-sussidjarja tagħha jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE jippermetti li l-Kummissjoni tindirizza
deċiżjoni li timponi multi lill-kumpannija parent, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi stabbit l-involviment personali ta’ din
tal-aħħar fil-ksur (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 59).
Fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent ikollha 100 % tal-kapital tas-sussidjarja tagħha li wettqet ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni
tal-Unjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din is-sussidjarja,
u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni konfutabbli li l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita influwenza determinanti
fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha (ara s-sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 60, u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tipprova li l-kapital kollu tas-sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija
parent tagħha sabiex tippreżumi li din tal-aħħar teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din is-sussidjarja.
Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha, sakemm din il-kumpannija parent, li għandha l-oneru li taqleb din
il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq (ara
s-sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 61, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li fil-punti 28 u 29 tas-sentenza tagħha tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs
Bergslags vs Il-Kummissjoni (C‑286/98 P, Ġabra p. I‑9925), il-Qorti tal-Ġustizzja semmiet, minbarra l-fatt li l-kumpannija
parent ikollha 100 % tal-kapital tas-sussidjarja, ċirkustanzi oħra, bħan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-influwenza li l-kumpannija
parent teżerċita fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha u r-rappreżentazzjoni komuni taż-żewġ kumpanniji matul
il-proċedura amministrattiva, madankollu xorta jibqa’ l-fatt li l-imsemmija ċirkustanzi ssemmew biss bil-għan li jiġu esposti
l-elementi kollha li fuqhom il-Qorti Ġenerali kienet ibbażat ir-raġunament tagħha u mhux sabiex l-implementazzjoni tal-preżunzjoni
msemmija fil-punt 71 iktar ’il fuq tiġi suġġetta għall-produzzjoni ta’ indizji addizzjonali fir-rigward tal-eżerċizzju effettiv
ta’ influwenza tal-kumpannija parent (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 65 iktar ’il fuq, punt 62).
Il-motiv preżenti għandu jiġi eżaminat fid-dawl tal-prinċipji mfakkra iktar ’il fuq.
Fil-premessa 627 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li Schindler Holding kellha tinżamm responsabbli
in solidum
għall-aġir li jikkostitwixxi ksur tas-sussidjarji tagħha Schindler Belġju, Schindler Ġermanja u Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi,
minħabba li “inkwantu proprjetarja unika u kumpannija parent aħħarija, [hija] setgħet teżerċita influwenza deċiżiva fuq il-politika
kummerċjali ta’ kull waħda mis-sussidjarji tagħha matul il-perijodu tal-ksur u seta’ jiġi preżunt li hija kienet użat din
is-setgħa”.
Fil-premessi 628 u 629 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-argument ta’ Schindler Holding li jgħid li
l-imsemmija sussidjarji kienu jwettqu l-attivitajiet tagħhom fis-suq bħala entitajiet ġuridiċi indipendenti li kienu jiddeterminaw
waħedhom il-parti l-kbira tal-politika kummerċjali tagħhom, kif ukoll l-argument li jgħid li hija ma kellha ebda influwenza
fuq l-attivitajiet kompetittivi tal-imsemmija sussidjarji kienu “insuffiċjenti sabiex tinqaleb il-preżunzjoni li tgħid li
s-sussidjarji ta’ Schindler Holding ma kinux jiddeterminaw l-aġir tagħhom fis-suq b’mod kompletament awtonomu”.
Il-Kummissjoni osservat ukoll, fil-premessa 630 tad-deċiżjoni kkontestata, li “matul il-proċedura amministrattiva [Schindler
Holding] setgħet ipproduċiet provi li juru li hija ma kinitx eżerċitat influwenza deċiżiva fuq is-sussidjarji tagħha […]”.
Skont il-Kummissjoni, “[Schindler Holding] u s-sussidjarji tagħha madankollu ma [pprovdewlha] ebda prova li titfa dawl fuq
ir-relazzjonijiet bejn il-kumpanniji, l-istruttura ġerarkika u l-obbligi ta’ rappurtar sabiex tkun tista’ tinqaleb il-preżunzjoni
[li tgħid li] [Schindler Holding], inkwantu proprjetarja unika tas-sussidjarji tagħha, destinatarji tad-deċiżjoni [kkontestata],
kienet eżerċitat id-drittijiet ta’ kontroll tagħha u użat il-mezzi l-oħra kollha sabiex teżerċita l-influwenza deċiżiva li
kien jistħoqilha.”
Fil-premessa 631 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li “il-fatt biss li jeżisti programm ta’ konformizzazzjoni
mar-regoli tal-kompetizzjoni fi ħdan Schindler ma [kienx] jippermetti li jiġi ddeterminat jekk [Schindler Holding] [kinitx]
jew le tagħat istruzzjonijiet dwar il-ksur”. Għalhekk, skont il-Kummissjoni, “[i]l-preżunzjoni tibqa li s-sussidjarja 100 %
ta’ [Schindler Holding] ma kinitx tiddetermina b’mod awtonomu l-politika kummerċjali tagħha fis-suq”.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, fil-premessa 632 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni kkonkludiet li “[Schindler
Holding] u s-sussidjarji 100 % tagħha ma [kinux] qalbu l-preżunzjoni ta’ responsabbiltà għall ksur imwettaq fil-Belġju, fil-Ġermanja,
fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi [u li], [k]onsegwentement, [Schindler Holding] [kellha] tinżamm responsabbli
in solidum
mas-sussidjarji kkonċernati għall-ksur tal-Artikolu 81 KE li huwa s-suġġett tad-deċiżjoni [kkontestata]”.
Fl-ewwel lok, huwa paċifiku li, matul il-perijodu tal-ksur, Schindler Holding kellha direttament 100 % tal-kapital ta’ Schindler
Belġju, Schindler Ġermanja u Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi u, indirettament, permezz ta’ Schindler Belġju, 100 % tal-kapital
ta’ Schindler Lussemburgu. Għalhekk kienet teżisti preżunzjoni li tgħid li Schindler Holding kienet teżerċita influwenza determinanti
fuq l-aġir tas-sussidjarji tagħha (ara l-punt 72 iktar ’il fuq).
Schindler ma tistax tippretendi li l-Kummissjoni kellha tipprova li l-attivitajiet operazzjonali tal-imsemmija sussidjarji,
inkluż l-aġir tagħhom li jmur kontra l-Artikolu 81 KE, kienu realment ġew influwenzati minn Schindler Holding u li din tal-aħħar
kienet l-oriġini jew kienet sostniet il-ksur.
Fil-fatt, sabiex l-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ sussidjarja jkun jista’ jiġi imputat fuq il-kumpannija parent ma huwiex
meħtieġ li tiġi prodotta l-prova li l-kumpannija parent tinfluwenza l-politika tas-sussidjarja tagħha fil-qasam speċifiku
li kien is-suġġett tal-ksur. Min-naħa l-oħra, ir-rabtiet organizzazzjonali, ekonomiċi u ġuridiċi li jeżistu bejn il-kumpannija
parent u s-sussidjarja tagħha jistgħu jistabbilixxu l-eżistenza ta’ influwenza min-naħa ta’ din tal-ewwel fuq l-istrateġija
tat-tieni u, għaldaqstant, jiġġustifikaw li dawn jiġu meqjusa bħala entità ekonomika waħda (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12
ta’ Diċembru 2007, Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑112/05, Ġabra p. II‑5049, punt 83). Għalhekk, jekk il-Kummissjoni tipprova li l-kapital kollu ta’ sussidjarja
huwa miżmum minn kumpannija parent hija tkun f’pożizzjoni li żżomm lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha, ħlief jekk il-kumpannija parent tipprova li s-sussidjarja tagħha taġixxi
b’mod awtonomu fis-suq (ara l-punt 72 iktar ’il fuq). Għandu wkoll jiġi osservat li la hija r-relazzjoni ta’ instigazzjoni
għall-ksur bejn il-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha u lanqas, iktar u iktar, l-implikazzjoni ta’ din tal-ewwel fl-imsemmi
ksur, iżda l-fatt li huma jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE li jawtorizza lill-Kummissjoni tindirizza
d-deċiżjoni li timponi multi lill-kumpannija parent ta’ grupp ta’ kumpanniji (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2007, Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 58).
Ir-rikorrenti lanqas ma jistgħu jibbażaw ruħhom fuq allegat ksur tal-prinċipju
nulla poena sine culpa
(Schuldprinzip) jew fuq l-esklużjoni tal-prinċipju ta’ konfutazzjoni tar-responsabbiltà tal-azzjonist ta’ kumpannija b’responsabbiltà
limitata għad-dejn tal-kumpannija u għall-atti tal-management tagħha. F’dan ir-rigward huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li
tali argumentazzjoni hija bbażata fuq il-premessa żbaljata li tgħid li ma ġie kkonstatat ebda ksur fir-rigward tal-kumpannija
parent, li ma huwiex il-każ fil-kawża preżenti għaliex mill-premessa 632 u mill-Artikoli 1 u 2 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta
li Schindler Holding ġiet personalment ikkundannata għal ksur li hija ġiet ikkunsidrata li wettqet hija nnifisha minħabba
r-rabtiet ekonomiċi u ġuridiċi stretti li kienu jgħaqqduha mas-sussidjarji tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tas-16 ta’ Novembru 2000, Metsä-Serla
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑294/98 P, Ġabra p. I‑10065, punti 28 u 34, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Ottubru 2008, Schunk
u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, T‑69/04, Ġabra p. II‑2567, punt 74).
Fit-tieni lok, għandhom jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti, intiżi sabiex tiġi maqluba l-preżunzjoni esposta fil-punt 71
iktar ’il fuq, li jgħidu li s-sussidjarji ta’ Schindler Holding kienu jiddeterminaw il-politika kummerċjali tagħhom b’mod
awtonomu.
L-ewwel nett, il-fatt, invokat mir-rikorrenti, li Schindler Holding ma kinitx tat istruzzjonijiet lis-sussidjarji tagħha li
kienu, fil-kawża preżenti, ippermettew jew inkoraġġixxew kuntatti li jmorru kontra l-Artikolu 81 KE u li, anki jekk jitqies
li dawn il-kuntatti seħħew, hija ma kinitx taf dwarhom, ma jikkostitwixxix element li jista’ juri l-awtonomija tas-sussidjarji.
Kif tfakkar fil-punt 82 iktar ’il fuq, sabiex l-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ sussidjarja jkun jista’ jiġi imputat fuq il-kumpannija
parent ma huwiex effettivament meħtieġ li l-kumpannija parent tinfluwenza l-politika tas-sussidjarja tagħha fil-qasam speċifiku
li kien is-suġġett tal-ksur.
It-tieni nett, l-argument li jgħid li s-sussidjarji ta’ Schindler Holding kienu dejjem joperaw b’mod awtonomu fil-pajjiżi
rispettivi tagħhom, mingħajr ma kienu suġġetti għall-influwenza ta’ Schindler Holding fir-rigward tal-attivitajiet ta’ kuljum
tagħhom, tal-“ksib ta’ kuntratti”, tal-konklużjoni ta’ kuntratti jew tal-politika tal-prezzijiet tagħhom, u li Schindler Holding
kienet tiġi informata biss bil-kuntratti li jistgħu jikkawżaw telf, għandu wkoll jiġi miċħud. Fil-fatt, minn naħa, ir-rikorrenti
kkonċernati ma pproduċewx provi insostenn ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, f’kull każ, anki li kieku tali
dikjarazzjonijiet jitqiesu bħala pprovati, xorta jibqa l-fatt li ma humiex biżżejjed sabiex tiġi maqluba l-preżunzjoni esposta
fil-punt 71 iktar ’il fuq, peress li mill-ġurisprudenza jirriżulta li għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE
fir-rigward tal-kumpannija parent hemm elementi oħra apparti dawk imsemmijin mir-rikorrenti li wkoll jifformaw parti mill-kunċett
ta’ politika kummerċjali ta’ sussidjarja. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fil-kuntest tal-analiżi tal-eżistenza
ta’ entità ekonomika unika komposta minn diversi kumpanniji li jiffurmaw parti minn grupp, il-qorti tal-Unjoni eżaminat jekk
kumpannija parent setgħetx tinfluwenza l-politika tal-prezzijiet, l-attivitajiet ta’ produzzjoni u ta’ distribuzzjoni, l-għanijiet
tal-bejgħ, il-marġni gross, l-ispejjeż tal-bejgħ, il-“cash flow”, l-istoks u l-kummerċjalizzazzjoni. Madankollu, minn dan
ma jistax jiġi dedott li huma biss dawn l-aspetti li jaqgħu taħt il-kunċett tal-politika kummerċjali ta’ sussidjarja għall-finijiet
tal-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha (ara s-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2007,
Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 82 iktar ’il fuq, punt 64, u l-ġurisprudenza ċċitata).
It-tielet nett, lanqas il-fatt li s-sussidjarji ta’ Schindler Holding kienu ħadu sehem, fl-erba’ pajjiżi kkonċernati mill-ksur,
fi ksur distinti u ta’ natura differenti, ħaġa li tixhed kontra l-eżistenza ta’ influwenza effettiva ta’ din tal-aħħar fuq
l-attivitajiet operazzjonali tas-sussidjarji tagħha, ma jista’ jaqleb il-preżunzjoni ta’ responsabbiltà. Fil-fatt, mill-premessi 627
sa 632 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni ma bbażatx ruħha fuq eventwali parallelliżmu bejn il-ksur ikkonstatat
fl-erba’ pajjiżi kkonċernati sabiex timputa fuq Schindler Holding ir-responsabbiltà għall-aġir tas-sussidjarji tagħha. Barra
minn hekk, id-dikjarazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li l-ksur kienu ta’ natura differenti hija żbaljata peress li s-sussidjarji
ta’ Schindler Holding kienu, fl-erba’ pajjiżi kkonċernati u matul perijodi li fil-parti l-kbira jikkoinċidu (mid-9 ta’ Mejju 1996
sad-29 ta’ Jannar 2004 fil-Belġju, mill-1 ta’ Awwissu 1995 sas-6 ta’ Diċembru 2000 fil-Ġermanja, mis-7 ta’ Diċembru 1995 sad-9
ta’ Marzu 2004 fil-Lussemburgu u mill-1 ta’ Ġunju 1999 sal-5 ta’ Marzu 2004 fil-Pajjiżi l-Baxxi), ħadu sehem fi ksur li kellhom
għan simili, li kienu jikkonsistu fi “ftehim sigriet bejn kompetituri sabiex jaqsmu bejniethom is-swieq jew jiffriżaw l-ishma
tas-suq billi jaqsmu bejniethom il-proġetti ta’ bejgħ u ta’ installazzjoni ta’ liftijiet u/jew ta’ eskalejters ġodda, u sabiex
ma jikkompetux kontra xulxin f’dak li jirrigwarda l-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni ta’ liftijiet u ta’ eskalejters (ħlief
fil-Ġermanaja, fejn l-attività ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni ma kinitx is-suġġett ta’ diskussjonijiet bejn il-membri
tal-akkordju)” (premessa 658 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-raba’ nett, il-fatt li Schindler Holding għamlet dak kollu li kien possibbli sabiex tipprevjeni aġir min-naħa tas-sussidjarji
tagħha li jmur kontra l-Artikolu 81 KE, b’mod partikolari permezz tal-adozzjoni ta’ kodiċi ta’ kondotta intiż sabiex jipprevjeni
lill-dawn tal-aħħar milli jiksru d-dritt tal-kompetizzjoni u tal-linji gwida relatati miegħu, minn naħa, ma jbiddel xejn mir-relatà
tal-ksur ikkonstatat fir-rigward tagħha (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk
Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, Ġabra p. I‑5425, punt 373) u, min-naħa l-oħra,
ma jippermettix li jintwera li l-imsemmija sussidjarji kienu jiddeterminaw il-politika kummerċjali tagħhom b’mod awtonomu.
Bil-kontra ta’ dan, l-implementazzjoni, fi ħdan is-sussidjarji ta’ Schindler Holding, tal-imsemmi kodiċi ta’ kondotta donnha
iktar turi li l-kumpannija parent kellha kontroll effettiv fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarji tagħha, sa fejn ir-rikorrenti
nnifishom iddikjaraw li l-osservanza tal-kodiċi ta’ kondotta kienet ikkontrollata permezz ta’ verifiki regolari u ta’ miżuri
oħra meħuda mill-compliance officer ta’ Schindler Holding.
Il-ħames nett, f’dak li jirrigwarda r-relazzjonijiet fi ħdan il-grupp, l-istruttura ta’ amministrazzjoni u l-linji gwida dwar
ir-rapporti li għandhom jintbgħatu fi ħdan Schindler Holding, il-Kummissjoni tiddikjara, fil-premessa 630 tad-deċiżjoni kkontestata,
li Schindler Holding u s-sussidjarji tagħha ma pproduċewx informazzjoni li tiċċara r-relazzjonijiet bejn il-kumpanniji. Għalkemm
huwa ċertament minnu li mill-fajl jirriżulta li matul il-proċedura amministrattiva r-rikorrenti kienu effettivament ipproduċew
ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni fuq ir-relazzjonijiet fi ħdan il-grupp, fuq l-istruttura ta’ amministrazzjoni u fuq il-linji
gwida dwar ir-rapporti li għandhom jintbgħatu (reporting lines).
Madankollu, din l-informazzjoni ma kinitx tippermetti li jiġi konkluż li s-sussidjarji ta’ Schindler kienu jaġixxu b’mod awtonomu.
Fil-fatt, l-informazzjoni pprovduta, li apparti kollox ma hijiex akkompanjata minn provi, tibqa’ mimlija b’lakuni li essenzjalment
jikkonċernaw ir-responsabbiltajiet u l-obbligi ta’ rappurtar (reporting obligations) ta’ wħud mid-diretturi ta’ Schindler
Lussemburgu u ta’ Schindler Belġju kif ukoll ir-responsabbiltajiet ta’ impjegat ta’ Schindler Ġermanja, u dan mingħajr ma
tikkjarifika iktar fil-fond ir-relazzjonijiet bejn Schindler Holding u s-sussidjarji tagħha attivi fil-pajjiżi kkonċernati
jew saħansitra l-influwenza ta’ Schindler Holding fuq dawn tal-aħħar.
Fir-rigward tal-preżunzjoni ta’ responsabbiltà esposta fil-punt 72 iktar ’il fuq u tal-fatt li, kif jirriżulta mill-punti 84
sa 90 iktar ’il fuq, din il-preżunzjoni ma ġietx maqluba mir-rikorrenti, il-Kummissjoni kienet iġġustifikata li timputa l-ksur
imwettaq mis-sussidjarji ta’ Schindler Holding fuq din tal-aħħar.
Għaldaqstant il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud.
3.
Fuq it-talba għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata

Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità fir-rigward tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, ibbażata fuq ksur tal-prinċipju
nulla poena sine lege
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jagħti lill-Kummissjoni setgħa diskrezzjonali limitata
f’dak li jirrigwarda l-iffissar tal-ammont tal-multi, ħaġa li tmur kontra l-prinċipju
nulla poena sine lege
, iddefinit fl-Artikolu 7(1) tal-KEDB, li jirriżulta wkoll mill-prinċipji ġenerali tad-dritt li fuqhom huma bbażati t-tradizzjonijiet
kostituzzjonali komuni tal-Istati Membri.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar il-kliem tal-Artikolu 7(1) tal-KEDB:
“Ħadd ma għandu jitqies li jkun ħati ta’ reat kriminali minħabba f’xi att jew ommissjoni li ma kinux jikkostitwixxu reat kriminali
skont liġi nazzjonali jew internazzjonali fil-ħin meta jkun sar. Lanqas ma għandha tingħata piena akbar minn dik li kienet
applikabbli fiż-żmien meta r-reat kriminali jkun sar.”
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-prinċipju
nulla poena sine lege
huwa korollarju tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u jeżiġi, b’mod
partikolari, li kull leġiżlazzjoni tal-Unjoni, b’mod partikolari meta timponi jew tippermetti l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet,
għandha tkun ċara u preċiża, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu isiru jafu mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi
li jirriżultaw minnha u jkunu jistgħu jaġixxu skont il-każ (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-5 ta’ April 2006, Degussa
vs Il‑Kummissjoni, T‑279/02, Ġabra p. II‑897, punt 66, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Jungbunzlauer vs Il‑Kummissjoni, T‑43/02,
Ġabra p. II‑3435, punt 71, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-prinċipju
nulla poena sine lege
, li jifforma parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li fuqhom huma bbażati t-tradizzjonijiet kostituzzjonali
komuni tal-Istati Membri, ġie wkoll ikkonfermat permezz ta’ diversi trattati internazzjonali, u b’mod partikolari l-Artikolu 7
tal-KEDB. Dan il-prinċipju jeżiġi li l-liġi tiddefinixxi b’mod ċar il-ksur u l-pieni li jikkastigaw dan il-ksur. Dan ir-rekwiżit
ikun sodisfatt meta l-individwu jista’ jkun jaf, mill-kliem tad-dispożizzjoni rilevanti u jekk meħtieġ bl-għajnuna tal-interpretazzjoni
li l-qrati taw ta’ din id-dispożizzjoni, liema atti jew ommissjonijiet jagħtu lok għar-responsabbiltà kriminali tiegħu. Barra
minn hekk, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti EDB, il-livell ta’ ċarezza tal-liġi għandu jiġi evalwat mhux biss fid-dawl tal-kliem
tad-dispożizzjoni rilevanti iżda wkoll fid-dawl tal-preċiżazzjonijiet magħmula minn ġurisprudenza stabbilita u ppubblikata
(ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-22 ta’ Mejju 2008, Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, C‑266/06 P,
mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 38 sa 40, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Dan il-prinċipju japplika kemm fir-rigward tar-regoli ta’ natura kriminali kif ukoll fir-rigward ta’ strumenti amministrattivi
speċifiċi li jimponu jew jippermettu l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet amministrattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tat-18 ta’ Novembru 1987, Maizena
et
, 137/85, Ġabra p. 4587, punt 15, u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan japplika mhux biss għar-regoli li jistabbilixxu l-elementi
kostituttivi ta’ ksur, iżda wkoll għal dawk li jiddefinixxu l-konsegwenzi li jirriżultaw mill-ksur ta’ dawn tal-ewwel (ara
s-sentenzi Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 67, u Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni,
punt 83 iktar ’il fuq, punt 29, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk hija ġurisprudenza stabbilita li d-drittijiet fundamentali jifformaw parti integrali mill-prinċipji ġenerali
tad-dritt li tagħhom il-qorti Komunitarja għandha tiggarantixxi l-osservanza (opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja 2/94, tat-28
ta’ Marzu 1996, Ġabra p. I‑1759, punt 33, u s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Mejju 1997, Kremzow, C‑299/95, Ġabra
p. I‑2629, punt 14). Għal dan il-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali jispiraw ruħhom mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali
komuni għall-Istati Membri kif ukoll mill-indikazzjonijiet mogħtija mill-istrumenti internazzjonali rigward il-protezzjoni
tad-drittijiet tal-bniedem li kkooperaw għalihom u aderew magħhom l-Istati Membri. F’dan ir-rigward, il-KEDB tassumi rwol
sinjifikanti (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Ottubru 2002, Roquette Frères, C‑94/00, Ġabra p. I‑9011, punti 23,
u Kremzow, iċċitata iktar ’il fuq, punt 14). Barra minn hekk, skont l-Artikolu 6(2) UE, “[l]-Unjoni għandha tirrispetta l-prinċipji
fundamentali, kif garantiti mill-[KEDB] u kif jirriżultaw mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri,
bħala prinċipji ġenerali tal-liġi tal-[Unjoni]”.
Kif diġà fakkret il-Qorti Ġenerali (sentenza Degussa vs Il-Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 71), l-Artikolu 7(1) tal-KEDB
ma jeżiġix li t-termini tad-dispożizzjonijiet li permezz tagħhom huma imposti dawn is-sanzjonijiet ikunu preċiżi sal-punt
li l-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw mill-ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijet ikunu prevedibbli b’ċertezza assoluta. Fil-fatt,
skont il-ġurisprudenza tal-Qorti EDB, il-fatt li d-dritt jikkonferixxi setgħa diskrezzjonali ma jipprekludix fih innifsu l-eżiġenza
tal-prevedibbiltà, sakemm il-portata u l-modalitajiet tal-eżerċizzju ta’ din is-setgħa jkunu ddefiniti suffiċjentement b’mod
ċar, fid-dawl tal-għan leġittimu inkwistjoni, sabiex l-individwu jingħata protezzjoni xierqa kontra deċiżjonijiet arbitrarji
(ara l-Qorti EDB, is-sentenza Margareta u Roger Andersson vs L-Iżvezja, tal-25 ta’ Frar 1992, serje A Nru 226, punt 75). F’dan
ir-rigward, minbarra t-test innifsu tal-liġi, il-Qorti EDB tieħu inkunsiderazzjoni l-kwistjoni ta’ jekk il-kunċetti ġeneriċi
użati kinux ippreċiżati minn ġurisprudenza stabbilita u ppubblikata (ara l-Qorti EDB, is-sentenza G vs Franza, tas-27 ta’
Settembru 1995, serje A Nru 325-B, punt 25).
It-teħid inkunsiderazzjoni tat-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri ma jwassalx sabiex il-prinċipju
nulla poena sine lege
, li huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jingħata interpretazzjoni differenti minn dik li tirriżulta mill-argumenti
esposti iktar ’il fuq (sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 73). Għalhekk, l-argument tar-rikorrenti
li jgħid li, fuq livell nazzjonali, ma teżisti ebda awtorizzazzjoni paragunabbli li tippermetti lill-awtorità li timponi multi
b’mod “kważi mingħajr limiti”, għandu jiġi miċħud.
Fil-kawża preżenti, fir-rigward tal-legalità tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 fid-dawl tal-prinċipju
nulla poena sine lege
, għandu jiġi kkonstatat, l-ewwel nett, li bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma tax lill-Kummissjoni
setgħa diskrezzjonali eċċessiva jew arbitrarja għall-iffissar tal-multi għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenza Degussa
vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 74).
Fil-fatt, qabel kollox, għandu jiġi osservat li, għalkemm l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jagħti lill-Kummissjoni
setgħa diskrezzjonali wiesgħa, madankollu dan jillimita l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa billi jistabbilixxi kriterji oġġettivi
li għandhom jiġu osservati mill-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, minn naħa, għandu jitfakkar li l-ammont tal-multa li tista’
tiġi imposta huwa suġġett għal limitu ċifrat u assolut, ikkalkolat skont kull impriża, għal kull każ ta’ ksur, b’tali mod
li l-ammont massimu tal-multa li tista’ tiġi imposta fuq impriża partikolari jista’ jiġi ddeterminat minn qabel. Min-naħa
l-oħra, din id-dispożizzjoni timponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li f’kull każ individwali hija tiffissa l-multa billi tieħu
inkunsiderazzjoni kemm il-gravità tal-ksur u kif ukoll it-tul tiegħu (sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill,
punt 96 iktar ’il fuq, punt 50, u sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 75).
Ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw li s-sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq (punti 66 sa 88), jew is-sentenza
Jungbunzlauer vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq (punti 69 sa 92), fejn l-interpretazzjoni tal-prinċipju
nulla poena sine lege
li ġiet adottata tikkorrispondi għal dik adottata fis-sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni (punt 95 iktar ’il fuq), huma bbażati
fuq “preżunzjoni legali żbaljata”. Fil-fatt, fis-sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96 iktar ’il
fuq (punti 36 sa 63), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat fl-appell l-interpretazzjoni li l-Qorti Ġenerali tat tal-prinċipju
nulla poena sine lege
fis-sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq.
Huwa ċertament minnu li s-sentenzi msemmija fil-punt preċedenti jirrigwardaw l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 filwaqt
li l-bażi legali tal-multi imposti fid-deċiżjoni kkontestata hija l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Madankollu,
peress li l-kriterji u l-limitu għall-impożizzjoni tal-multi huma identiċi f’dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet, il-ġurisprudenza
ċċitata fil-punt preċedenti tista’ tiġi trasposta għall-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
It-tieni nett, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha f’dak li jirrigwarda l-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)
tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni għandha tirrispetta l-prinċipji ġenerali tad-dritt, b’mod partikolari l-prinċipji
ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità, kif żviluppati fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti
Ġenerali (sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96 iktar ’il fuq, punt 51, u sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni,
punt 95 iktar ’il fuq, punt 77).
It-tielet nett, sabiex tiġi żgurata l-prevedibbiltà u t-trasparenza tal-azzjoni tagħha, l-eżerċizzju min-naħa tal-Kummissjoni
tas-setgħa diskrezzjonali tagħha huwa wkoll limitat mir-regoli ta’ kondotta li hija stabbiliet għaliha stess fl-Avviż dwar
il-kooperazzjoni tal-2002 u fil-Linji gwida tal-1998. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-imsemmi avviż u l-imsemmija
linji gwida, minn naħa, jistabbilixxu regoli ta’ kondotta li ma jistgħux jiġu injorati mill-Kummissjoni mingħajr din ma tiġi
ssanzjonata għal ksur tal-prinċipji ġenerali tad-dritt, bħalma huma l-ugwaljanza fit-trattament u l-protezzjoni tal-aspettattivi
leġittimi, u, min-naħa l-oħra, jiggarantixxu ċ-ċertezza legali tal-impriżi kkonċernati billi jiddeterminaw il-metodoloġija
li l-Kummissjoni imponiet fuqha nnifisha għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96
iktar ’il fuq, punti 52 u 53, u tad-19 ta’ Marzu 2009, Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni, C‑510/06 P, Ġabra p. I‑1843,
punt 60; sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punti 78 u 82). Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li
jallegaw ir-rikorrenti, l-adozzjoni min-naħa tal-Kummissjoni tal-Linji gwida tal-1998, u sussegwentement fl-2006 l-adozzjoni
tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU C 210, p. 2), sa fejn
dawn jiffurmaw parti mill-kuntest legali impost mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003, ikkontribwiet biss sabiex jiġu speċifikati l-limiti tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni li
diġà tirriżulta minn dawn id-dispożizzjonijiet, mingħajr ma minn dan jista’ jiġi dedott li inizjalment il-leġiżlatur tal-Unjoni
ma kienx iddetermina b’mod suffiċjenti l-kompetenzi tal-Kummissjoni fil-qasam inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, punt 83 iktar ’il fuq, punt 44).
Ir-raba’ nett, għandu jingħad ukoll li, skont l-Artikolu 229 KE u l-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Qorti tal-Ġustizzja
u l-Qorti Ġenerali jiddeċiedu b’ġurisdizzjoni sħiħa r-rikorsi ppreżentati kontra deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jiffissaw
multa u għalhekk jistgħu kemm jannullaw dawn id-deċiżjonijiet kif ukoll ineħħu, inaqqsu jew iżidu l-multa imposta. Għalhekk,
il-prassi amministrattiva magħrufa u aċċessibbli tal-Kummissjoni hija suġġetta għall-istħarriġ sħiħ tal-qrati tal-Unjoni.
Dan l-istħarriġ ippermetta, permezz ta’ ġurisprudenza stabbilita u ppubblikata, li jiġu speċifikati l-kunċetti mhux stabbiliti
li setgħu kienu jinsabu fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u sussegwentement fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96 iktar ’il fuq, punt 54, u s-sentenza
Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 79).
Għalhekk, fid-dawl tad-diversi elementi esposti iktar ’il fuq, operatur informat jista’, jekk ikun hemm bżonn bl-għajnuna
ta’ konsulent legali, jipprevedi b’mod suffiċjentement preċiż il-metodu ta’ kalkolu u d-daqs tal-multi li jistgħu jiġu imposti
kontrih minħabba aġir partikolari. Il-fatt li dan l-operatur ma jistax, minn qabel, ikun jaf bi preċiżjoni l-livell tal-multi
li l-Kummissjoni ser timponi f’kull każ individwali ma jistax jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju
nulla poena sine lege
(sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96 iktar ’il fuq, punt 55, u s-sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni,
punt 95 iktar ’il fuq, punt 83).
Għalhekk ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw li t-test tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jiggarantix il-livell
ta’ prevedibbiltà meħtieġ mill-prinċipji fundamentali tad-dritt kriminali u mill-istat tad-dritt. Fil-fatt, l-imsemmija dispożizzjoni
tippermetti li jiġi previst, b’mod suffiċjentement preċiż, il-metodu ta’ kalkolu u l-livell tal-multi imposti (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza Evonik Degussa vs Il‑Kummissjoni u Il-Kunsill, punt 96 iktar ’il fuq, punt 58).
It-tieni nett, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni fil-qasam tal-multi ma
żviluppatx b’mod imprevedibbli u inċert.
L-ewwel nett, waqt il-perijodu li matulu ġew ikkonstatati l-erba’ ksur fid-deċiżjoni kkontestata, kien hemm biss riorganizzazzjoni
tal-metodu ta’ determinazzjoni tal-multi, permezz tal-pubblikazzjoni tal-Linji gwida tal-1998, li ġiet meqjusa raġonevolment
prevedibbli mill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 231).
It-tieni nett, fir-rigward taż-żieda fil-livell tal-multi wara l-adozzjoni tal-Linji gwida tal-1998, hija ġurisprudenza stabbilita
li l-Kummissjoni tista’, f’kull waqt, tadatta l-livell tal-multi jekk dan ikun meħtieġ fid-dawl tal-applikazzjoni effikaċi
tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni (sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punt 109, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs
Il-Kummissjoni, T‑23/99, Ġabra p. II‑1705, punt 237), peress li tali bidla fi prassi amministrattiva tista’ titqies li hija
oġġettivament iġġustifikata mill-għan tal-prevenzjoni ġenerali tal-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni. Għalhekk,
iż-żieda riċenti tal-livell tal-multi li hija allegata u kkontestata mir-rikorrenti ma tistax, fiha nnfisha, titqies bħala
illegali fid-dawl tal-prinċipju
nulla poena sine lege
, peress li hija tibqa’ fil-kuntest legali kif iddefinit fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003, kif interpretati mill-qrati tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar
’il fuq, punt 81, u Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, punt 83 iktar ’il fuq, punt 43).
It-tielet nett, fir-rigward tal-argument li jgħid li, billi adotta d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17
u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kunsill naqas mill-obbligu tiegħu li jindika b’mod ċar il-limiti tas-setgħa
mogħtija lill-Kummissjoni u, fil-fatt, huwa ttrasferixxa lill-Kummissjoni kompetenza li huwa għandu skont it-Trattat KE, bi
ksur tal-Artikolu 83 KE, dan għandu jitqies bħala infondat.
Min-naħa l-oħra, kif ġie espost iktar ’il fuq, għalkemm l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003, jagħtu lill-Kummissjoni marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa, madankollu huma jillimitaw l-eżerċizzju ta’ din id-diskrezzjoni
billi jistabbilixxu kriterji oġġettivi li l-Kummissjoni għandha tosserva. Min-naħa l-oħra, għandu jitfakkar li r-Regolament
Nru 17 u r-Regolament Nru 1/2003 ġew adottati abbażi tal-Artikolu 83(1) KE li jipprovdi li “[r]-regolamenti jew id-direttivi
xierqa għall-applikazzjoni tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 81 [KE] u 82 [KE] għandhom jiġu stabbiliti mill-Kunsill, […]
fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew.” Dawn ir-regolamenti jew direttivi, skont l-Artikolu 83(2)(a)
u (d) KE, huma maħsuba, b’mod partikolari, sabiex “jassiguraw l-osservanza tal-projbizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1
ta’ l-Artikolu 81(1)[KE] u fl-Artikolu 82[KE], bl-istituzzjoni ta’ multi jew penali perjodiċi”, u sabiex “jispeċifikaw il-kompiti
rispettivi tal-Kummissjoni u tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija f’dan il-paragrafu”.
Għandu jitfakkar ukoll li, skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 211 KE, il-Kummissjoni “tissorvelja l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet
ta’ dan it-Trattat u tal-miżuri adottati mill-istituzzjonijiet tal-Komunità bis-saħħa tagħhom” u li, skont it-tielet inċiż
ta’ dan l-istess artikolu, hija tgawdi minn “kompetenza indipendenti ta’ deċiżjoni” (sentenzi Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95
iktar ’il fuq, punt 86, u Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, punt 83 iktar ’il fuq, punt 48).
Isegwi li s-setgħa li jiġu imposti multi f’każ ta’ ksur tal-Artikoli 81 KE u 82 KE ma tistax titqies li, oriġinarjament, hija
setgħa tal-Kunsill, u li sussegwentement ittrasferieha jew iddelega l-eżekuzzjoni tagħha lill-Kummissjoni, fis-sens tat-tielet
inċiż tal-Artikolu 202 KE. Skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE ċċitati iktar ’il fuq, effettivament din is-setgħa taqa’
taħt il-kompitu li l-Kummissjoni għandha li tiżgura l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni; peress li dan il-kompitu ġie ppreċiżat,
imqiegħed f’kuntest u fformalizzat, f’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, mir-Regolamenti Nru 17
u 1/2003. Għalhekk, is-setgħa li timponi multi mogħtija lill-Kummissjoni minn dawn ir-regolamenti tirriżulta mid-dispożizzjonijiet
tat-Trattat KE stess u hija intiża sabiex tippermetti l-applikazzjoni effettiva tal-projbizzjonijiet pprovduti fl-imsemmija
Artikoli (sentenzi Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 87, u Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni,
punt 83 iktar ’il fuq, punt 49).
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-eċċezzjoni ta’ illegalità mqajjma kontra l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003, ibbażata fuq ksur tal-prinċipju
nulla poena sine lege
, għandha tiġi miċħuda.

Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Linji gwida tal-1998, ibbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività
Ir-rikorrenti jfakkru li att tal-Unjoni ma jistax jibda jiġi applikat qabel ma jiġi ppubblikat u li t-tieni sentenza tal-Artikolu 49(1)
tal-Karta jipprovdi li ma għandha tiġi applikata ebda sanzjoni li tkun iktar ħarxa minn dik li kienet applikabbli meta twettaq
il-ksur. Fil-kawżi preżenti l-Linji gwida tal-1998 jiksru l-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività minħabba li dawn imorru
lil hinn mil-limiti tal-prevedibbiltà. F’dan ir-rigward ir-rikorrenti jenfasizzaw li kienet il-Kummissjoni u mhux il-leġiżlatur
li ħarrxet il-politika deċiżjonali fil-qasam tal-multi.
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività tal-liġijiet kriminali, li jinsab fl-Artikolu 7
tal-KEDB, jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li għandu jiġi osservat meta jiġu imposti multi għal ksur
tar-regoli tal-kompetizzjoni u li dan il-prinċipju jeżiġi li s-sanzjonijiet imposti jkunu jikkorrispondu għal dawk li kienu
stabbiliti fiż-żmien meta twettaq il-ksur (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 202; is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali LR AF 1998 vs Il‑Kummissjoni, punt 112
iktar ’il fuq, punti 218 sa 221, u tad-9 ta’ Lulju 2003, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il‑Kummissjoni,
T‑224/00, Ġabra p. II‑2597, punti 39 sa 41).
Diġà ġie deċiż ukoll li l-adozzjoni ta’ linji gwida li jistgħu jbiddlu l-politika ġenerali tal-kompetizzjoni tal-Kummissjoni
fir-rigward tal-multi tista’, bħala prinċipju, taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività
(sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 222).
Fil-fatt, minn naħa, il-Linji gwida tal-1998 jista’ jkollhom effetti legali. Dawn l-effetti legali jirriżultaw mhux minn natura
legali tal-Linji gwida tal-1998, iżda mill-adozzjoni u mill-pubblikazzjoni tagħhom mill-Kummissjoni. Din l-adozzjoni u din
il-pubblikazzjoni tal-Linji gwida tal-1998 twassal għal awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni, li ma
tistax tinjorahom mingħajr ma tiġi ssanzjonata, skont il-każ, għal ksur ta’ prinċipji ġenerali tad-dritt, bħall-ugwaljanza
fit-trattament, il-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ċ-ċertezza legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punti 209 sa 212).
Min-naħa l-oħra, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti EDB dwar l-Artikolu 7(1) tal-KEDB, din id-dispożizzjoni tipprekludi l-applikazzjoni
retroattiva, kontra l-akkużat, ta’ interpretazzjoni ġdida ta’ regola li tistabbilixxi ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi
tal-Qorti EDB, S.W. vs Ir‑Renju Unit, tat-22 ta’ Novembru 1995, serje A Nru 335 B, § 34 sa 36; C.R. vs Ir-Renju Unit, tat-22
ta’ Novembru 1995, serje A Nru 335 C, § 32 sa 34; Cantoni vs Franza, tal-15 ta’ Novembru 1996, Ġabra tas-sentenzi u deċiżjonijiet,
1996 V, § 29 sa 32, u Coëme
et
vs Il-Belġju, tat-22 ta’ Ġunju 2000, Ġabra tas-sentenzi u deċiżjonijiet, 2000 VII, § 145). Skont din il-ġurisprudenza, dan
huwa partikolarment il-każ meta jirrigwarda l-interpretazzjoni ġurisprudenzjali fejn ir-riżultat ma huwiex raġonevolment prevedibbli
fil-mument meta jitwettaq il-ksur, b’mod partikolari fid-dawl tal-interpretazzjoni mogħtija fiż-żmien meta seħħew il-fatti
tal-kawża fil-ġurisprudenza relattiva għad-dispożizzjoni legali inkwistjoni. Madankollu għandu jiġi speċifikat li minn din
l-istess ġurisprudenza jirriżulta li l-portata tal-kunċett ta’ prevedibbiltà tiddependi ħafna mill-kontenut tat-test inkwistjoni,
tal-qasam li hija tkopri kif ukoll in-numru u l-kwalità tad-destinatarji tagħha. Għalhekk, il-prevedibbiltà tal-liġi ma tipprekludix
li l-persuna inkwistjoni jkollha tirrikorri għal parir ta’ kjarifika biex tevalwa, sa grad raġonevoli skont iċ-ċirkustanzi
tal-każ, il-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw minn att partikolari. B’mod partikolari, skont is-sentenza Cantoni vs Franża,
iċċitata iktar ’il fuq (§ 35), dan jgħodd b’mod partikolari għall-professjonisti, li huma mdorrijin jagħtu prova li jimxu
bi prudenza kbira fl-eżerċizzju tas-sengħa tagħhom. F’dan ir-rigward huma mistennija jagħtu attenzjoni partikolari biex jevalwaw
ir-riskji li jista’ jkun hemm.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, sabiex tiġi kkontrollata l-osservanza tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività,
għandu jiġi vverifikat jekk il-modifika inkwistjoni, li tikkostitwixxi l-adozzjoni tal-Linji gwida tal-1998, kinitx raġonevolment
prevedibbli fil-mument meta twettaq il-ksur inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 224).
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jiġi kkonstatat li l-allegata żieda fil-livell tal-multi minħabba l-applikazzjoni tal-Linji
gwida tal-1998 tibqa’ fil-kuntest legali stabbilita mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003 sa fejn fil-punt 5(a) il-linji gwida jipprovdu espliċitament li l-multi imposti ma għandhom fl-ebda każ jaqbżu
l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ previst mill-imsemmija dispożizzjonijiet.
Wara dan għandu jiġi kkonstatat li l-element ġdid prinċipali fil-Linji gwida tal-1998 jikkonsisti fit-teħid bħala punt inizjali
għall-kalkolu ammont bażiku li jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta’ faxxex previsti f’dan ir-rigward mill-imsemmija Linji gwida;
dawn il-faxxex jirriflettu d-diversi gradi ta’ gravità tal-ksur, iżda, bħala tali, ma għandhomx x’jaqsmu mad-dħul mill-bejgħ
rilevanti. Dan il-metodu huwa essenzjalment ibbażat fuq bażi tariffarja għall-multi, li madankollu hija relattiva u flessibbli
(sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 225 u Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni, punt 106 iktar ’il fuq, punt 61).
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li l-fatt li fl-imgħoddi l-Kummissjoni applikat multi ta’ ċertu livell għal ċerti tipi ta’
ksur ma jistax iċaħħadha mill-possibbiltà li tgħolli dan il-livell fil-limiti indikati fir-Regolamenti Nru 17 u Nru 1/2003,
jekk jirriżulta li dan huwa neċessarju sabiex tiġi żgurata l-implementazzjoni tal-politika tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, iżda
li, bil-kontra ta’ dan, l-applikazzjoni effikaċi tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni tirrikjedi li l-Kummissjoni tkun
tista’ f’kull mument tadatta l-livell tal-multi għall-bżonnijiet ta’ din il-politika (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti
tal-Ġustizzja Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punt 109; tat-2 ta’ Ottubru 2003, Aristrain vs Il‑Kummissjoni, C‑196/99 P, Ġabra
p. I‑11005, punt 81, u Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 227; is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-10 ta’ Marzu 1992, Solvay vs Il‑Kummissjoni,
T‑12/89, Ġabra p. II‑907, punt 309, u tal-14 ta’ Mejju 1998, Europa Carton vs Il‑Kummissjoni, T‑304/94, Ġabra p. II‑869, punt 89 ).
Minn dan jirriżulta li l-impriżi involuti fi proċedura amministrattiva li tista’ twassal għal multa la jistgħu jiksbu aspettattivi
leġittimi fil-fatt li l-Kummissjoni ma hijiex ser tmur lil hinn mil-livell ta’ multi li kien jiġi applikat preċedentement
u lanqas f’metodu ta’ kalkolu ta’ dawn tal-aħħar (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 228).
Konsegwentement, l-imsemmija impriżi għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-possibiltà li, f’kull mument, il-Kummissjoni tiddeċiedi
li tgħolli l-livell tal-ammont tal-multi meta mqabbel ma’ dak applikat fl-imgħoddi. Dan ma jgħoddx biss meta l-Kummissjoni
tgħolli l-livell tal-ammont tal-multi billi tħabbar multi f’deċiżjonijiet individwali, iżda wkoll jekk din iż-żieda ssir permezz
tal-applikazzjoni, għal każijiet speċifiċi, ta’ regoli ta’ kondotta li għandhom portata ġenerali bħalma huma l-Linji gwida
tal-1998 (sentenzi Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punti 229 u 230, u Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni, punt 106 iktar ’il
fuq, punt 59).
Minn dan isegwi li r-rikorrenti ma humiex iġġustifikati meta jqisu li l-Linji gwida tal-1998 jiksru l-prinċipju ta’ nuqqas
ta’ retroattività sa fejn dawn wasslu għall-impożizzjoni ta’ multi ogħla minn dawk imposti fl-imgħoddi jew li f’din il-kawża
nqabżu l-limiti ta’ prevedibbiltà. Il-Linji gwida u, b’mod partikolari, il-metodu l-ġdid għall-kalkolu tal-multi li dawn jipprovdu,
jekk jitqies li dan tal-aħħar għandu effett aggravanti fuq il-livell ta’ multi imposti, kienu effettivament raġonevolment
prevedibbli minn impriżi bħalma huma r-rikorrenti fiż-żmien ta’ meta twettaq il-ksur ikkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 231). Għall-istess raġunijiet, il-Kummissjoni kienet obbligata biss li tesponi,
fil-Linji gwida tal-1998, li ż-żieda tal-livell tal-multi kien neċessarju sabiex tiġi żgurata l-impelmentazzjoni tal-politika
tal-kompetizzjoni Komunitarja.
Fir-rigward tal-argument li jgħid li kienet il-Kummissjoni u mhux il-leġiżlatur li ħarrxet il-politika deċiżjonali fil-qasam
tal-multi, dan ma huwiex differenti mill-argument invokat fil-kuntest tal-eċċezzjoni ta’ illegalità bbażat fuq in-nuqqas ta’
kompetenza tal-Kummissjoni u huwa eżaminat fil-punti 131 sa 137 iktar ’l isfel.
Min dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li anki din l-eċċezzjoni ta’ illegalità għandha tiġi miċħuda.

Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Linji gwida tal-1998, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni u, sussidjarjament,
fuq in-nuqqas ta’ trasparenza u previdibbiltà tagħhom.
Ir-rikorrenti jsostnu li s-setgħa diskrezzjonali kunsiderevoli li l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jagħti lill-Kummissjoni
tirrikjedi konkretizzazzjoni astratta u ġenerali, jiġifieri regola sostantiva tad-dritt. Issa, kuntrarjament għall-Kunsill,
il-Kummissjoni ma hijiex kompetenti sabiex tadotta tali regola. Barra minn hekk, anki jekk il-konkretizzazzjoni tal-“kuntest
tal-multa” mill-Kummissjoni kien legali, il-Linji gwida tal-1998 huma f’kull każ ineffettivi, ladarba dawn ma jistgħux jiggarantixxu
l-livell minimu ta’ trasparenza u ta’ prevedibbiltà meħtieġa fil-kuntest tal-iffissar tal-ammont tal-multa.
L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, ir-rikorrenti ma ppreċiżawx id-dispożizzjoni
li allegatament inkisret mill-Kummissjoni matul l-adozzjoni tal-Linji gwida tal-1998. Mistoqsija dwar dan matul is-seduta,
ir-rikorrenti indikaw li, skont il-prinċipju
nulla poena sine lege
kien il-Kunsill li kellu jadotta r-regoli astratti għall-kalkolu tal-multi.
Issa, l-adozzjoni tal-Linji gwida tal-1998 min-naħa tal-Kummissjoni, sa fejn din kienet taqa’ taħt il-kuntest legali impost
mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, u sussegwentement mill-Artikolu23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, kull ma għamlet
kien li kkontribwiet sabiex jiġu ppreċiżati l-limiti tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni li kienet diġà
tirriżulta minn dawn id-dispożizzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni,
punt 83 iktar ’il fuq, punt 44). F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument ibbażat fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni biex
tadotta l-Linji gwida għandu jiġi miċħud.
Fit-tieni lok, anki l-argumenti bbażati fuq nuqqas ta’ trasparenza u ta’ prevedibbiltà tal-Linji gwida tal-1998 għandhom jiġu
miċħuda.
Fil-fatt, minn naħa, kien bil-għan li żżid it-transparenza u sabiex tkattar iċ-ċertezza legali tal-impriżi kkonċernati li
l-Kummissjoni ppubblikat l-imsemmija Linji gwida u li fihom ħabbret il-metodu ta’ kalkolu li hija imponiet fuqa nnifisha f’kull
każ individwali. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja min-naħa l-oħra kkunsidrat li, billi adottat tali regoli ta’ kondotta
u billi fihom ħabbret, permezz tal-pubblikazzjoni tagħhom, li minn issa l-quddiem kienet ser tapplikhom għall-każijiet ikkonċernati
minnhom, il-Kummissjoni llimitat lilha nnifisha fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha u ma tistax tinjora dawn ir-regoli
mingħajr ma tiġi ssanzjonata, jekk ikun il-każ, minħabba ksur tal-prinċipji ġenerali tad-dritt, bħalma huma l-ugwaljanza fit-trattament
u l-protezzjoni tal-aspettativi leġittimi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-Linji gwida jiddeterminaw, b’mod ġenerali
u astratt, il-metodoloġija li l-Kummissjoni imponiet fuqa nnifisha għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multi u konsegwentement
dawn jiżguraw iċ-ċertezza legali tal-impriżi (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punti 211 u 213; ara wkoll, is-sentenza Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni,
punt 106 iktar ’il fuq, punt 60).
Min-naħa l-oħra, operatur avżat jista’, jekk ikun meħtieġ bl-għajnuna ta’ konsulent legali, jipprevedi b’mod suffiċjentement
preċiż il-metodu ta’ kalkolu u d-daqs tal-multi li huwa jista’ jaffaċja għal aġir partikolari (sentenza Evonik Degussa vs
Il‑Kummissjoni u Il-Kusill, punt 96 iktar ’il fuq, punt 55). Huwa ċertament minnu li operatur ma jistax jipprevedi, fid-dawl
tal-Linji gwida tal-1998, l-ammont preċiż tal-multa li l-Kummissjoni ser timponi f’kull każ individwali. Madankollu, minħabba
l-gravità tal-ksur li l-Kummissjoni hija msejjħa tissanzjona, l-għanijiet ta’ repressjoni u ta’ dissważjoni jiġġustifikaw
li jiġi evitat li l-impriżi jkunu f’pożizzjoni li jevalwaw il-benefiċċji li jistgħu jiksbu mill-parteċipazzjoni tagħhom fi
ksur billi jieħdu inkunsiderazzjoni, minn qabel, l-ammont tal-multa li tista’ tiġi imposta fuqhom minħabba dan l-aġir illegali
(sentenza Degussa vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 83).
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Linji gwida tal-1998, ibbażata fuq in-nuqqas
ta’ kompetenza tal-Kummissjoni u, sussidjarjament, fuq in-nuqqas ta’ trasparenza u ta’ prevedibbiltà tagħhom, ma hijiex fondata.

Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’
retroattività u tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
Ir-rikorrenti jsostnu li l-applikazzjoni, fil-kawża preżenti, tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, filwaqt li l-parti
l-kbira tal-fatti kkonċernati mid-deċiżjoni kkontestata seħħew qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu, tikser il-prinċipju ta’ nuqqas
ta’ retroattività. Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni messha applikat l-Avviż dwar in-nuqqas ta’ impożizzjonijiet ta’ multi
u ta’ tnaqqis tal-ammont tagħhom f’kawżi li jirrigwardaw akkordji (ĠU 1996 C 207, p. 4) (iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-1996), applikazzjoni li kienet tippermettilhom li jibbenefikaw minn tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ bejn 10 % u 50 %
abbażi tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti minflok it-tnaqqis simboliku ta’ 1 % li huma bbenefikaw minnu fid-deċiżjoni
kkontestata (premessi 777, 806, 835 u 854 tad-deċiżjoni kkontestata ). Barra minn hekk, billi applikat l-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002, il-Kummissjoni kisret ukoll il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Għandu jitfakkar li fil-punt D l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-1996 jipprovdi li impriża setgħet tibbenefika “minn tnaqqis
ta’ bejn 10 u 50 % tal-ammont tal-multa li kieku kienet tiġi imposta fuqha fin-nuqqas ta’ kooperazzjoni [...] jekk [...] wara
li tkun irċeviet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, [hija] tinforma lill-Kummissjoni li ma kinitx qed tikkontesta l-materjalità
tal-fatti li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża l-akkużi tagħha” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. L-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002,
min-naħa tiegħu, ma jsemmix dan in-nuqqas ta’ kontestazzjoni bħala raġuni għal tnaqqis tal-ammont tal-multa.
Fir-rigward tal-allegata retroattività tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, għandu jiġi kkonstatat li l-paragrafu 28
tal-imsemmi Avviż jipprovdi li, “[m]ill-14 ta’ Frar 2002, dan l-Avviż għandu jieħu post l-Avviż [dwar il-kooperazzjoni] tal-1996
għall-kawżi kollha fejn ebda impriża ma tkun għamlet użu minn din tal-aħħar”. Fir-rigward tal-fatt li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 ġie ppubblikat fid-19 ta’ Frar 2002, huwa paċifiku li l-imsemmi Avviż jipprevedi li d-dispożizzjonijiet tiegħu għandhom
ikollhom applikazzjoni retroattiva, li madankollu għandha tkun limitata għall-perijodu ta’ bejn l-14 ta’ Frar 2002 u t-18
ta’ Frar 2002 inklużi. Peress li ebda waħda mill-parteċipanti fl-akkordju ma għamlet talba abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 qabel it-2 ta’ Frar 2004 (premessi 94, 105, 115 u 127 tad-deċiżjoni kkontestata ), l-illegalità eventwali li tirriżulta
mill-imsemmija retroattività tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma setgħetx taffettwa l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata.
Madankollu, fil-kawża preżenti, ir-rikorrenti jikkontestaw l-applikazzjoni immedjata tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
għall-finijiet tal-kalkolu tal-multi għal fatti li seħħew, parzjalment, qabel is-sena 2002.
L-ewwel nett, kif jirriżulta mill-fajl, għandu jiġi kkonstatat li, minn tal-inqas sitt darbiet matul il-proċedura amministrattiva,
ir-rikorrenti espliċitament talbu l-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
It-tieni nett, f’kull każ, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività ma jipprekludix l-applikazzjoni
tal-linji gwida li għandhom, b’mod ipotetiku, effett aggravanti fir-rigward tal-livell tal-multi imposti għal ksur imwettaq
qabel l-adozzjoni tagħhom, bil-kundizzjoni li l-politika li dawn jimplementaw tkun raġonevolment prevedibbli fiż-żmien meta
twettaq il-ksur inkwistjoni (sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punti 202 sa 232; sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Diċembru 2007, BASF u UCB
vs Il‑Kummissjoni, T‑101/05 u T‑111/05, Ġabra p. II‑4949, punt 233; ara wkoll is-sentenza Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni,
punt 106 iktar ’il fuq, punt 66). Issa, ir-rikorrenti ma jallegawx li l-bidla li seħħet bl-adozzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 ma kinitx prevedibbli.
Fir-rigward tal-allegat ksur tal-aspettattivi leġittimi tar-rikorrenti li jirriżulta mill-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 għal-ksur li twettaq, parzjalment, qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, skont ġurisprudenza
stabbilita, l-operaturi ekonomiċi ma jistgħux ikollhom aspettativi leġittimi fir-rigward taż-żamma tas-sitwazzjoni eżistenti
li tista’ tinbidel mill-istituzzjonijiet fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali tagħhom (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja,
tal-5 ta’ Ottubru 1994, Il-Ġermanja vs Il-Kunsill, C‑280/93, Ġabra p. I‑4973, punt 80, u tat-30 ta’ Ġunju 2005, Alessandrini
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑295/03 P, Ġabra p. I‑5673, punt 89, u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, f’kull każ, l-applikazzjoni
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-1996 setgħet tinbeda f’kull mument mir-rikorrenti billi jippreżentaw talba abbażi ta’
din il-komunikazzjoni quddiem il-Kummissjoni qabel id-dħul fis-seħħ tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. Minn dan isegwi
li dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
Konsegwentement, l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ibbażata fuq ksur tal-prinċipju ta’
nuqqas ta’ retroattività, u l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettativi leġittimi għandhom jiġu
miċħuda.

Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ibbażata fuq ksur tal-prinċipji ġenerali tad-dritt
nemo tenetur, in dubio pro reo u ta’ proporzjonalità kif ukoll fuq użu abbużiv tas-setgħa diskrezzjonali
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 huwa illegali minħabba l-fatt li jikser il-prinċipji ġenerali
tad-dritt u jmur lil hinn mis-setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Kummissjoni. Għalhekk, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
jikser il-prinċipju
nemo tenetur
, il-prinċipju
in dubio pro reo
u l-prinċipju ta’ proporzjonalità. L-adozzjoni tiegħu tikkostitwixxi abbuż tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni u għaldaqstant
ma huwiex applikabbli għall-kawża preżenti, b’tali mod li l-provi prodotti fil-kuntest tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
ma jistgħux jintużaw peress li l-użu ta’ provi miksubin b’mod illegali huwa pprojbit.
Hemm lok li d-diversi lmenti mqajjma fil-kuntest ta’ din l-eċċezzjoni jiġu eżaminati separatament.
Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju
nemo tenetur
Ir-rikorrenti jfakkru li, skont il-prinċipju
nemo tenetur
, ħadd ma jista’ jiġi mġiegħel jakkuża lilu nnifsu jew jixhed kontrih stess. L-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jikser
dan il-prinċipju peress li, fil-prattika, huwa jġiegħel lill-impriżi jikkooperaw mal-Kummissjoni u jagħmlu ammissjonijiet.
Fil-fatt, minn naħa, hija biss l-ewwel impriża li tipproduċi provi li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 8(a) jew (b)
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 li tista’ tippretendi n-nuqqas ta’ impożizzjoni ta’ multa, b’tali mod li l-impriżi
kollha, fit-“tiġrija għall-ewwel post”, jipproduċu ammissjonijiet kompleti (u xi kultant eżaġerati) lill-Kummissjoni, mingħajr
ma jkunu jistgħu jqabblu l-utilità ta’ kooperazzjoni li għandha l-forma ta’ tnaqqis tal-multa mal-iżvantaġġi li tali kooperazzjoni
timplika. Min-naħa l-oħra, billi tikkoopera fil-kuntest tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, impriża ċċaħħad lilha nnifisha
mill-possibbiltà li tikkontesta ċerti fatti, anki jekk żbaljati, ippreżentati minn impriżi oħra, għaliex il-Kummissjoni tikkunsidra
kull kontestazzjoni ta’ fatti bħala nuqqas ta’ kooperazzjoni fis-sens tal-paragrafi 11 u 23 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002, u dan jimplika riskju serju li ma tibbenefikax minn tnaqqis tal-multa abbażi ta’ dan l-Avviż.
Mill-ġurisprudenza jirriżulta, minn naħa, li abbażi tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, li jinkludu d-drittijiet
fundamentali u li fid-dawl tagħhom għandhom jiġu interpretati t-testi kollha tad-dritt tal-Unjoni, l-impriżi għandhom id-dritt
li ma jiġux mġiegħla mill-Kummissjoni li jammettu l-parteċipazzjoni tagħhom fi ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tat-18 ta’ Ottubru 1989, Orkem vs Il‑Kummissjoni, 374/87, Ġabra p. 3283, punt 35, u tal-15 ta’ Ottubru 2002,
Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P sa C‑252/99 P u C‑254/99 P, Ġabra p. I‑8375,
punt 273).
Min-naħa l-oħra, għalkemm il-Kummissjoni ma tistax iġġiegħel impriża tammetti l-parteċipazzjoni tagħha fi ksur, hija ma hijiex,
b’dan, prekluża milli tieħu inkunsiderazjoni, meta tiffissa l-ammont tal-multa, l-għajnuna li din l-impriża, minn jeddha,
tkun tatha sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-ksur (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-14 ta’ Lulju 2005, Acerinox vs
Il‑Kummissjoni, C‑57/02 P, Ġabra p. I‑6689, punt 87, u ThyssenKrupp vs Il‑Kummissjoni, C‑65/02 P u C‑73/02 P, Ġabra p. I‑6773,
punt 50).
Ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw li l-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 149 u 150 iktar ’il fuq hija “skaduta”. Bil-kontra
ta’ dan il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat espliċitament, wara li ħadet konjizzjoni tal-iżviluppi li seħħew fil-ġurisprudenza
tal-Qorti EDB, b’mod partikolari s-sentenza Funke vs Franza, tal-25 ta’ Frar 1993 (Serje A Nru 256 A) u s-sentenza Saunders
vs Ir-Renju Unit, tas-17 ta’ Diċembru 1996 (
Ġabra ta’ sentenzi u deċiżjonijiet
, 1996-VI), li għalihom jirreferu r-rikorrenti (sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 149 iktar ’il fuq, punti 273 sa 280).
Għalhekk, il-legalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fir-rigward tal-prinċipju
nemo tenetur
għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-prinċipji stabbiliti fil-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 149 u 150 iktar ’il fuq.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-kooperazzjoni abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 hija ta’ natura
purament volontarja min-naħa tal-impriża kkonċernata. Fil-fatt l-imsemmija impriża bl-ebda mod ma hija mġiegħla tipproduċi
provi dwar l-allegat akkordju. Għalhekk, il-livell ta’ kooperazzjoni li l-impriża tixtieq toffri matul il-proċedura amministrattiva
jiddependi esklużivament fuq l-għażla libera tagħha u ma hija, fl-ebda każ, imposta mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza ThyssenKrupp vs Il‑Kummissjoni, punt 150 iktar ’il fuq, punt 52, u l-konklużjonijiet tal-Avukat
Ġenerali M. Léger għal din is-sentenza, Ġabra p. I‑6777, punt 140).
L-argument li jgħid li, billi tikkoopera, impriża ċċaħħad lilha nnifisha mill-possibbiltà li tikkontesta l-fatti, anki jekk
żbaljati, ippreżentati minn impriżi oħra, huwa bbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
Minn naħa, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, la l-paragrafu 11 ta’ dan l-Avviż, li jeżiġi mingħand l-impriża kkonċernata
“kooperazzjoni totali, permanenti u malajr matul il-proċedura amministrattiva kollha [traduzzjoni mhux uffiċjali]”, u lanqas
il-punt 23 tiegħu, li jipprovdi li l-Kummissjoni “tista’ [...] tieħu inkunsiderazzjoni l-portata u l-kontinwità tal-kooperazzjoni
pprovduta mill-impriża sa mid-data tal-kontribuzzjoni tagħha [traduzzjoni mhux uffiċjali]”, ma jeżiġu li l-impriża kkonċernata
tastjeni ruħha milli tikkontesta jew tikkoreġi fatti żbaljati ppreżentati minn impriża oħra. Barra minn hekk, id-dikjarazzjoni
tar-rikorrenti hija bbażata fuq il-premessa żbaljata li tgħid li dikjarazzjonijiet unilaterali żbaljati ta’ impriża waħda
li pparteċipat f’akkordju, mhux ikkonfermati minn provi, huma biżżejjed sabiex jiġi stabbilit ksur.
Min-naħa l-oħra, bil-kontra tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-1996, l-Avviż tal-2002 ma jipprevedi ebda tnaqqis tal-multa
abbażi tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti. Għalhekk, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jistax jiġi kkunsidrat
bħala li “jobbliga” lill-impriżi li jixtiequ jibbenefikaw mill-applikazzjoni tiegħu sabiex ma jikkontestawx il-fatti ppreżentati
minn impriżi oħra.
F’kull każ, l-allegat obbligu li impriża għandha li ma tikkontestax fatti li ma joriġinawx mingħandha huwa bbażat fuq l-ipoteżi
purament teoretika ta’ impriża li takkuża lilha nnifisha bi ksur li hija ma wettqitx, bl-isperanza li tibbenefika minn tnaqqis
tal-multa li hija tibża’ li ser tiġi madankollu imposta fuqha. Tali kunsiderazzjonijiet ma jistgħux iservu ta’ bażi għal argument
ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju
nemo tenetur
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-16 ta’ Novembru 2000, Finnboard vs Il‑Kummissjoni, C‑298/98 P,
Ġabra p. I‑10157, punt 58).
Minn dan isegwi li l-ewwel ilment imqajjem fil-kuntest tal-eċċezzjoni tal-illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju
in dubio pro reo
Ir-rikorrenti jsostnu li, skont il-prinċipju
in dubio pro reo
jew skont il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, hija l-Kummissjoni li għandha l-oneru li tipprova l-aġir li jikkostitwixxi
ksur u l-ħtija tal-impriża. L-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jikser il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza sa fejn
dan fil-prattika jwassal sabiex ikunu l-impriżi li jipproduċu l-prova tal-ksur li huma stess wettqu u tal-ħtija tagħhom kif
ukoll il-prova tal-ksur imwettaq mill-impriżi l-oħra u tal-ħtija ta’ dawn tal-aħħar.
Għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 6(2) tal-KEDB,
jifforma parti mid-drittijiet fundamentali li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li hija wkoll ikkonfermata
mill-Artikolu 6(2) UE kif ukoll mill-Artikolu 47 tal-Karta, huma rikonoxxuti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. Fid-dawl tan-natura
tal-ksur inkwistjoni kif ukoll tan-natura u tal-livell ta’ severità tas-sanzjonijiet li huma marbutin magħhom, il-prinċipju
ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza huwa applikabbli b’mod partikolari għall-proċeduri li jirrigwardaw ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni
applikabbli għall-impriżi li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi jew ta’ pagamenti ta’ penalita (ara s-sentenza Degussa
vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 115, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jiksirx il-prinċipju ta’ preżunzjoni
ta’ innoċenza.
L-ewwel nett, kif tfakkar fil-punt 153 iktar ’il fuq, il-kooperazjoni abbażi ta’ din il-komunikazzjoni hija ta’ natura purament
volontarja min-naħa tal-impriża kkonċernata. Din bl-ebda mod ma tobbliga lil impriża tipproduċi provi tal-ksur li għalih hija
allegatament ipparteċipat.
It-tieni nett, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jaffettwax l-obbligu tal-Kummissjoni, li għandha l-oneru li tipprova
l-ksur li hija tikkonstata, li tipproduċi provi li jistgħu jistabbilixxu, suffiċjentement skont il-liġi, l-eżistenza ta’ fatti
li jikkostitwixxu ksur. Madankollu, sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha fuq kull
element utli li hija għandha. Għalhekk, mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, hija tista’ tibbaża
ruħha mhux biss fuq dokumenti li hija ġabret matul l-ispezzjonijiet abbażi tar-Regolamenti Nri 17 u 1/2003 jew li hija rċeviet
b’risposta għal talbiet għall-informazzjoni abbażi tal-imsemmija regolamenti, iżda wkoll fuq provi li impriża tkun ipproduċiet
volontarjament abbażi ta’ dan l-Avviż.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li lanqas l-ilment ibbażat fuq l-illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002, sa fejn dan jikser il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, ma jista’ jiġi milqugħ.
Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 la huwa neċessarju u lanqas ma huwa xieraq u, għaldaqstant,
jikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità. Dan ma huwiex neċessarju peress li r-Regolament Nru 1/2003, b’mod partikolari l-Artikoli 18
sa 21 tiegħu, jipprovdu lill-Kummissjoni b’mezzi suffiċjenti sabiex tinvestiga l-akkordji. Dan lanqas ma huwa xieraq jew proporzjonat.
Fil-fatt, anki li kieku l-imsemmi Avviż kellu jippermetti li tiġi stabbilita aħjar l-eżistenza ta’ akkordji, ħaġa li tippromwovi
l-interess Komunitarju, dan jikkumpensa lill-impriżi li kisru l-Artikolu 81 KE u jiżvantaġġa lill-impriżi onesti, għaliex
hija tipprekludi li jiġu imposti multi fuq impriżi li pparteċipaw f’akkordju u li ħadu vantaġġ minnu. L-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 jaffettwa wkoll l-interess Komunitarju li jikkonsisti f’li jiġu ssanzjonati l-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.
Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jifforma parti mill-prinċipji ġenerali
tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jmorrux lil hinn mil-limiti ta’ dak li huwa xieraq
u neċessarju għat-twettieq tal-għanijiet leġittimi mfittxa mil-leġizlazzjoni inkwistjoni, fejn huwa sottointiż li meta jkun
hemm għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tingħażel l-inqas miżura stretta, u li l-inkonvenjenti kkawżati ma għandhomx
ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxa (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-12 ta’ Lulju 2001, Jippes
et
, C‑189/01, Ġabra p. I‑5689, punt 81, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu wkoll jitfakkar li skont ġurisprudenza stabbilita l-Kummissjoni għandha, fil-kuntest tar-Regolament Nru 17, marġini
ta’ diskrezzjoni fl-iffissar tal-ammont tal-multi sabiex torjenta l-komportament tal-impriżi lejn l-osservanza tar-regoli
tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens is-sentenza Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punt 134, u l-ġurisprudenza
ċċitata). Peress li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jifforma parti mill-politika tal-Kummissjoni dwar l-iffissar ta’
multi għall-akkordji orizzontali li jiksru l-Artikolu 81 KE, dan il-marġni ta’ diskrezzjoni għandu jittieħed inkunsiderazzjoni
fil-kuntest tal-eżami tal-ilment ibbażat fuq il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Issa, għandu bilfors jiġi kkonstatat li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 donnu huwa strument xieraq u indispensabbli
sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza tal-akkordji orizzontali sigrieti u, għaldaqstant, sabiex jorjenta l-aġir tal-impriżi lejn
l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni.
Fil-fatt, anki jekk l-instrumenti previsti fl-Artikoli 18 sa 21 tar-Regolament Nru 1/2003, jiġifieri t-talbiet għall-informazzjoni
u l-ispezzjonijiet, jikkostitwixxu miżuri indispensabbli fil-kuntest ta’ teħid ta’ miżuri kontra ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni,
għandu jiġi osservat li ta’ spiss ikun diffiċli li l-akkordji sigrieti jiġu skoperti u investigati mingħajr il-kooperazzjoni
tal-impriżi kkonċernati. Għalkemm għal parti f’akkordju dejjem hemm ir-riskju li xi darba tinqabad, b’mod partikolari wara
li jiġi ppreżentat ilment mal-Kummissjoni jew ma’ awtorità nazzjonali, madankollu, parti li tkun tixtieq ittemm il-parteċipazzjoni
tagħha tista’ tiġi dissważa milli tinforma lill-Kummissjoni minħabba l-multa għolja li tista’ tiġi imposta fil-konfront tagħha.
Billi jipprevedi l-għoti ta’ immunità mill-multi jew tnaqqis sinjifikattiv tal-multi favur dawk l-impriżi li jipprovdu lill-Kummissjoni
bi provi tal-eżistenza ta’ akkordju orizzontali, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 huwa intiż sabiex jevita li tali parti
tirrinunċja milli tinforma lill-Kummissjoni bl-eżistenza ta’ akkordju.
L-argument li jgħid li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jippermetti li jiġu kkumpensati ċerti impriżi li pparteċipaw
f’akkordji pprojbiti bl-Artikolu 81 KE għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, kif tenfasizza l-Kummissjoni fil-paragrafu 4 tal-imsemmi
Avviż “[i]l-benefiċċju li l-konsumaturi u ċ-ċittadini jiksbu mill-garanzija li l-akkordji sigrieti jinkixfu u jkunu pprojbiti
huwa ikbar mill-interess li jista’ jkun hemm li jiġu ssanzjonati pekunjarjament impriżi li jippermettulha tiskopri u tissanzjona
tali prattiki [traduzzjoni mhux uffiċjali]”.
Għalhekk, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jmurx lil hinn b’mod manifest mil-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju
għat-twettieq tal-għan leġittimu mfittex minnu.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq l-illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002,
sa fejn dan jikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità, huwa infondat.
Fuq ir-raba’ ilment, ibbażat fuq abbuż tas-setgħa diskrezzjonali
Skont ir-rikorrenti, billi adottat l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, il-Kummissjoni marret lil hinn mis-setgħa diskrezzjonali
mogħtija lilha mill-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003. Din id-dispożizzjoni timponi fuq il-Kummissjoni, fil-kuntest
tal-iffissar tal-ammont tal-multa, l-obbligu li tieħu inkunsiderazzjoni l-gravità u t-tul tal-ksur, ħaġa li ma tkunx possibbli
fil-każ ta’ “maħfra totali mill-pieni”. Għaldaqstant, it-Titolu A tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 huwa illegali u
għaldaqstant iġib miegħu l-illegalità ta’ dan l-Avviż.
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, “[i]l-Kummissjoni tista’ b’deċiżjoni timponi multi
fuq l-impriża […] meta, jew b’intenżjoni jew b’negligenza[,] […] jiksru l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]”. Isegwi
li mill-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-Kummissjoni tista’, iżda ma hijiex obbligata, timponi multa fuq
impriża awtriċi ta’ ksur tal-Artikolu 81 KE.
Barra minn hekk, l-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jelenkax b’mod eżawrjenti l-kriterji li l-Kummissjoni
tista’ tieħu inkunsiderazzjoni sabiex tiffissa l-ammont tal-multa. L-aġir tal-impriża matul il-proċedura amministrattiva jista’
għalhekk jifforma parti mill-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni matul dan l-iffissar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Finnboard vs Il‑Kummissjoni, punt 157 iktar ’il fuq, punt 56, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għalhekk, il-Kummissjoni ma marritx lil hinn mis-setgħa mogħtija lilha mir-Regolament Nru 1/2003 meta stabbiliet ir-regoli
ta’ kondotta, previsti fl-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, intiżi sabiex iservuha ta’ gwida fl-eżerċizzju tas-setgħa
diskrezzjonali tagħha fil-qasam tal-iffissar tal-multi, sabiex tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-aġir tal-impriżi
matul il-proċedura amministrattiva u għalhekk sabiex tiggarantixxi aħjar l-ugwaljanza fit-trattament bejn l-impriżi kkonċernati
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Finnboard vs Il‑Kummissjoni, punt 157 iktar ’il fuq, punt 57).
Minn dan isegwi li lanqas dan l-ilment ma huwa fondat.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 għandha
tiġi miċħuda kollha kemm hi.

Fuq il-motiv ibbażat fuq in-natura konfiskatorja, bi ksur tad-dritt internazzjonali, tad-deċiżjoni kkontestata.
Fuq l-ammissibbiltà
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-motiv ibbażat fuq in-natura konfiskatorja, bi ksur tad-dritt internazzjonali, tad-deċiżjoni
kkontestata ma jissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 44(1)(c) tar-Regoli tal-Proċedura u huwa konsegwentement inammissibbli.
Mill-perspettiva fattwali, ir-rikors huwa sieket fir-rigward ta’ kif il-multi imposti għandhom effettivament riperkussjonijiet
drammatiċi fuq il-kapaċità tas-sussidjarji ta’ Schindler Holding li jkomplu jeżistu ekonomikament. Mill-perspettiva legali,
ir-rikorrenti ma jindikawx it-trattati applikabbli jew ir-regoli li nkisru.
Għandu jitfakkar li, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċeduri
quddiem il-Qorti Ġenerali skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-istess Statut, kif ukoll skont l-Artikolu 44(1)(c) tar-Regoli
tal-Proċedura, kull rikors għandu b’mod partikolari jkun jinkludi espożizzjoni sommarja tal-motivi invokati. Dawn l-indikazzjonijiet
għandhom ikunu ċari u preċiżi biżżejjed sabiex il-konvenuta tkun tista’ tipprepara d-difiża tagħha u sabiex il-Qorti Ġenerali
tkun tista’ tiddeċiedi fuq ir-rikors, jekk ikun il-każ, mingħajr informazzjoni oħra insostenn. Sabiex tiġi ggarantita ċ-ċertezza
legali u l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja huwa neċessarju, sabiex rikors ikun ammissibbli, li l-punti essenzjali ta’
fatt u ta’ liġi li fuqhom huwa bbażat jirriżultaw, minn tal-inqas sommarjament, iżda b’mod koerenti u li jinftihem, mill-kliem
tar-rikors innifsu (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Mejju 1997, Guérin automobiles vs Il‑Kummissjoni, T‑195/95, Ġabra
p. II‑679, punt 20; tal-25 ta’ Mejju 2004, Distilleria Palma vs Il‑Kummissjoni, T‑154/01, Ġabra p. II‑1493, punt 58, u tat-12
ta’ Marzu 2008, European Service Network vs Il‑Kummissjoni, T‑332/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 229).
Fil-kawża preżenti, fir-rikors tagħhom ir-rikorrenti esponew b’mod suffiċjentement ċar u preċiż li l-impożizzjoni tal-multi
fuq Schindler permezz tad-deċiżjoni kkontestata hija konfiskatorja u tikser id-dritt internazzjonali.
Il-Kummissjoni ma tistax tikkritika l-fatt li r-rikors ma jidentifikax it-trattati applikabbli. Fil-fatt, fir-rikors tagħhom
ir-rikorrenti ma invokaw ebda ksur ta’ ftehim bilaterali jew multilaterali dwar il-protezzjoni tal-investiment. Huma sempliċement
jirreferu għall-eżistenza ta’ tali ftehim sabiex juru l-eżistenza ta’ regola tad-dritt konswetudinarju internazzjonali li
nkisret fil-kawża preżenti. Għalhekk, fir-rikors tagħhom ir-rikorrenti jispjegaw li għalkemm huwa minnu li ma teżisti ebda
konvenzjoni ġenerali ta’ protezzjoni tal-investiment bejn il-Komunità Ewropea u l-Isvizzera, madankollu ma jistax serjament
jiġi kkontestat il-fatt li fid-dritt konswetudinarju internazzjonali teżisti projbizzjoni ta’ esproprjazzjoni mingħajr kumpens
ta’ investituri barranin. Bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, ir-regola miksura, jiġifieri regola tad-dritt konswetudinarju
internazzjonali, hija għalhekk indikata b’mod ċar fir-rikors.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti jispjegaw li n-natura konfiskatorja tal-multi imposti tirrigwarda l-iżvalutazzjoni kunsiderevoli
tal-investimenti ta’ Schindler fil-Belġju, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi. Skont ir-rikorrenti, il-gravità tal-ħsara
għall-valuri patrimonjali ta’ Schindler Holding tirriżulta meta l-multi jiġu mqabbla mal-fondi propji, mad-dħul mill-bejgħ
annwali u mar-riżultat tal-operat ta’ Schindler Belġju, ta’ Schindler Lussemburgu u ta’ Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li dan il-motiv jissodisfa l-kriterji tad-dispożizzjonijiet iċċitati fil-punt 180
iktar ’il fuq. Għaldaqstant il-motiv preżenti huwa ammissibbli.
Fuq il-mertu
Ir-rikorrenti josservaw li l-protezzjoni tal-investimenti barranin hija stabbilita f’diversi ftehim bilaterali u multilaterali
ta’ protezzjoni tal-investiment. Abbażi ta’ dawn il-konvenzjonijiet, iż-żamma transkonfinali ta’ ishma f’impriża ta’ Stat
ieħor hija inkluża fil-kunċett ta’ investiment u tibbenefika minn protezzjoni li, minn naħa, tippermetti esproprjazzjoni biss
permezz tal-osservanza ta’ rekwiżiti stretti ħafna u, min-naħa l-oħra, teżiġi li l-investituri barranin jiġu trattati b’mod
leali u ekwu fl-Istat fejn huma jwettqu investimenti. Tali protezzjoni hija rikonoxxuta wkoll mid-dritt konswetudinarju internazzjonali.
Il-multi imposti fuq Schindler Holding, kumpannija rregolata mid-dritt Svizzeru, huma ekwivalenti, mill-perspettiva tal-effett
ekonomiku tagħhom, għal esproprjazzjoni, li tmur kontra d-dritt internazzjonali, tal-investimenti ta’ Schindler Holding fil-Belġju,
fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi. Għalkemm il-kundanna għal ħlas ta’ multa ma tikkostitwixxix esproprjazzjoni formali,
din madankollu tikkostitwixxi esproprjazzjoni materjali, sa fejn l-investimenti ta’ Schindler Holding fil-Belġju, fil-Lussemburgu
u fil-Pajjiżi l-Baxxi jsofru minn żvalutazzjoni kunsiderevoli. Il-gravità tal-ħsara għall-valuri patrimonjali ta’ Schindler
Holding tirriżulta partikolarment meta l-multi jiġu mqabbla mal-fondi propji, mad-dħul mill-bejgħ annwali u mar-riżultat tal-operat
ta’ Schindler Belġju, ta’ Schindler Lussemburgu u ta’ Schindler il-Pajjiżi l-Baxxi.
Għandu jitfakkar li l-kompetenzi tal-Kummissjoni għandhom jiġu eżerċitati fl-osservanza tad-dritt internazzjonali (ara s-sentenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-3 ta’ Settembru 2008, Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il‑Kunsill u Il-Kummissjoni,
C‑402/05 P u C‑415/05 P, Ġabra p. I‑6351, punt 291, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Id-dritt ta’ proprjetà ma huwiex protett biss mid-dritt internazzjonali, iżda jifforma wkoll parti mill-prinċipji ġenerali
tad-dritt tal-Unjoni (ara s-sentenza Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 187
iktar ’il fuq, punt 355, u l-ġurisprudenza ċċitata). Madankollu, peress li t-teħid ta’ preċedenza tad-dritt internazzjonali
fuq id-dritt tal-Unjoni ma jestendix għad-dritt primarju u, b’mod partikolari, għall-prinċipji ġenerali li minnhom jiffurmaw
parti d-drittijiet fundamentali (sentenza Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 187
iktar ’il fuq, punt 308), hemm lok li fil-kuntest tal-preżenti motiv jiġi eżaminat jekk il-multi imposti fuq Schindler Holding
humiex ta’ ħsara għad-dritt fundamentali tar-rispett tal-proprjetà.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li ma jidhirx li d-dritt ta’ proprjetà huwa prerogattiva assoluta, iżda għandu jittieħed
inkunsiderazzjoni meta mqabbel mal-funzjoni tiegħu fis-soċjetà. Konsegwentement, jista’ jkun hemm restrizzjonijiet fuq l-użu
tad-dritt ta’ proprjetà, sakemm dawn ir-restrizzjonijiet ikunu effettivament jirrispondu għal għanijiet ta’ interess ġenerali
mfittxija mill-Komunità u ma jikkostitwixxux, fid-dawl tal-għan imfittex, intervent żmiżurat u intollerabbli li jikkawża ħsara
għas-sustanza nnifisha tad-dritt hekk iggarantit (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-11 ta’ Lulju 1989, Schräder HS Kraftfutter,
265/87, Ġabra p. 2237, punt 15; Il-Ġermanja vs Il-Kunsill, punt 144 iktar ’il fuq, punt 78, u Kadi u Al Barakaat International
Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 187 iktar ’il fuq, punt 355).
L-Artikolu 3(1)(g) KE jipprovdi li, sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-Komunità, l-azzjoni tagħha tinkludi “sistema li tiggarantixxi
li l-kompetizzjoni fis-suq intern ma tkunx deformata”. Minn dan isegwi li l-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE tikkostitwixxi
wieħed mill-aspetti ta’ interess pubbliku Komunitarju. Konsegwentement, jistgħu jiġu imposti restrizzjonijiet, skont dawn
l-artikoli, għall-użu tad-dritt tal-proprjetà, sakemm dawn ma jkunux żmiżurati u ma jkunux ta’ ħsara għas-sustanza nnifisha
ta’ dan id-dritt (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-23 ta’ Ottubru 2003, Van den Bergh Foods vs Il‑Kummissjoni, T‑65/98, Ġabra
p. II‑4653, punt 170).
Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk il-multi imposti fuq Schindler Holding jikkostitwixxux intervent żmiżurat u intollerabbli
li jikkawża ħsara għas-sustanza nnifisha tad-dritt fundamentali għar-rispett tal-proprjetà.
L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata ma taffettwax l-istruttura ta’ proprjetà fi ħdan Schindler.
It-tieni nett, għalkemm huwa ċertament minnu li l-ħlas tal-multa jaffettwa l-valur patrimonjali tal-kumpannija debitriċi,
ma jistax jiġi kkunsidrat li fil-kawża preżenti l-multi imposti fuq Schindler Holding u s-sussidjarji tagħha eżawrew il-valur
kollu ta’ dawn il-kumpanniji. Fil-fatt, mill-proċess jirriżulta li l-multi kollha imposti fuq il-kumpanniji tal-grupp Schindler
fid-deċiżjoni kkontestata ma jilħqux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ konsolidat li Schindler Holding għamlet matul
is-sena finanzjarja ta’ qabel id-data tal-addozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Issa l-limitu ta’ 10 % previst fl-Artikolu 23(2)
tar-Regolament Nru 1/2003 huwa b’mod partikolari intiż sabiex jipproteġi lill-impriżi kontra livell eċċessiv ta’ multi li
jistgħu jeqirdu s-sustanza ekonomika tagħhom (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑71/03, T‑74/03, T‑87/03 u T‑91/03, mhux ippubblikata fil-ġabra, punt 389).
It-tielet nett, sa fejn ir-rikorrenti jikkritikaw l-impożizzjoni ta’ multa eċċessiva fuq is-sussidjarji fl-erba’ pajjiżi kkonċernati,
għandu jiġi osservat li, fid-deċiżjoni kkontestata Schindler Holding ġiet ikkundannata, għal kull ksur,
in solidum
mas-sussidjarja kkonċernata għall-ħlas tal-multa (ara wkoll il-punti 63 sa 91 iktar ’il fuq). Kif tenfasizza l-Kummissjoni,
huma l-kumpanniji li jiffurmaw parti mill-istess grupp, li nżammew responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-istess multa li għandhom jiddeterminaw il-kontribuzzjonijiet rispettivi tagħhom. Għalhekk, id-deċiżjoni kkontestata
mhux neċessarjament taffettwa l-valur tal-investimenti li Schindler Holding għandha fis-sussidjarji tagħha.
Ir-raba’ nett, sa fejn ir-rikorrenti jikkritikaw l-impożizzjoni ta’ multi għal ksur li huma eċċessivi meta dawn jitqabblu
mad-dħul mill-bejgħ u mal-profitt annwali tas-sussidjarji kkonċernati, tali argument ma jiddistingwix ruħu mill-motiv ibbażat
fuq il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din żammet lil Schindler Holding responsabbli
in solidum
. Fil-fatt, huwa biss jekk jirriżulta li s-sussidjarji nazzjonali ma jikkostitwixxux, flimkien ma Schindler Holding, impriża
fis-sens ta’ entità ekonomika responsabbli mill-ksur issanzjonat, li l-multi imposti fil-kawża preżenti jistgħu jkunu ta’
ħsara għad-dritt ta’ proprjetà. Tali multi jkunu, f’kull każ, illegali peress li jkunu jiksru l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003. Issa, mill-punti 63 sa 91 iktar ’il fuq jirriżulta li l-Kummissjoni kienet iġġustifikata li timputa l-ksur tas-sussidjarji
nazzjonali kkonċernati fuq Schindler Holding.
Għaldaqstant il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Linji gwida tal-1998 u tal-obbligu ta’ motivazzjoni fl-iffissar tal-ammont inizjali tal-multi
Osservazzjonijiet preliminari
Preliminarjament, għandu jitfakkar li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali
wiesgħa għal dak li jirrigwarda l-metodu ta’ kalkolu tal-multi. Dan il-metodu, hekk kif spjegat mil-Linji gwida tal-1998,
fih diversi elementi ta’ flessibbiltà li jippermettu lill-Kummissjoni teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha skont id-dispożizzjonijiet
tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-3 ta’ Settembru 2009,
Papierfabrik August Koehler
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑322/07 P, C‑327/07 P u C‑338/07 P, Ġabra p. I‑7191, punt 112, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-gravità tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni għandha tiġi stabbilita abbażi ta’ għadd kbir ta’ elementi bħal,
b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-effett dissważiv tal-multi, u dan mingħajr
ma ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti ta’ kriterji li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni b’mod obbligatorju
(sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tad-19 ta’ Marzu 2009, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, C‑510/06 P, Ġabra p. I‑1843,
punt 72, u tat-3 ta’ Settembru 2009, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, C‑534/07 P, Ġabra p. I‑7415, punt 54).
Kif ġie espost fil-punt 24 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni, f’din il-kawża, iddeterminat l-ammont tal-multa billi applikat il-metodu
stabbilit fil-Linji gwida tal-1998.
Għalkemm il-Linji gwida tal-1998 ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala regola ta’ dritt li l-amministrazzjoni hija obbligata
tosserva f’kull każ, dawn madankollu jikkostitwixxu regola ta’ kondotta indikattiva tal-prassi li għandha tiġi segwita u li,
f’każ partikolari, l-amministrazzjoni ma tistax titbiegħed minnha mingħajr ma tagħti raġunijiet li jkunu kompatibbli mal-prinċipju
ta’ ugwaljanza fit-trattament (ara s-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 94 iktar ’il fuq, punt 209, u l-ġurisprudenza ċċitata; sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Ottubru 2008,
Carbone‑Lorraine vs Il-Kummissjoni, T-73/04, Ġabra p. II‑2661, punt 70).
Kif ġie indikat fil-punt 135 iktar ’il fuq, billi tadotta tali regoli ta’ kondotta u billi tħabbar, permezz tal-pubblikazzjoni
tagħhom, li hija kienet ser tapplikahom minn hemm ’il quddiem għall-każijiet li jaqgħu taħthom, il-Kummissjoni tillimita ruħha
fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha u ma tistax tmur kontra dawn ir-regoli mingħajr ma twettaq ksur, skont il-każ,
tal-prinċipji ġenerali tad-dritt, bħal dawk tal-ugwaljanza fit-trattament jew tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara
s-sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 211, u l-ġurisprudenza ċċitata; sentenza Carbone‑Lorraine vs Il‑Kummissjoni,
punt 200 iktar ’il fuq, punt 71).
Barra minn hekk, il-Linji gwida tal-1998 jistabbilixxu, b’mod ġenerali u fl-astratt, il-metodoloġija li l-Kummissjoni imponiet
fuqha nnifisha għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multi u jiżguraw, konsegwentement, iċ-ċertezza legali tal-impriżi
(sentenza Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punti 211 u 213).
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li l-Linji gwida tal-1998 jipprovdu, l-ewwel nett, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur bħala
tali, li abbażi tagħha jista’ jiġi stabbilit ammont inizjali ġenerali (it-tieni paragrafu tal-punt 1 A). It-tieni nett, il-gravità
hija analizzata abbażi tan-natura tal-ksur imwettaq u tal-karatteristiċi tal-impriża kkonċernata, b’mod partikolari, id-daqs
tagħha u l-pożizzjoni tagħha fis-suq rilevanti, li tista’ tagħti lok għall-kalkolu tal-ammont inizjali, għall-klassifikazzjoni
tal-impriżi f’kategoriji u għall-iffissar ta’ ammont inizjali speċifiku (it-tielet u s-seba’ paragrafi tal-punt 1 A).
Id-deċiżjoni kkontestata
Fl-ewwel lok, fit-taqsima tad-deċiżjoni kkontestata ddedikata għall-gravità tal-ksur (taqsima 13.6.1), il-Kummissjoni teżamina
b’mod parallel l-erba’ ksur ikkonstatati fl-Artikolu 1 tagħha, minħabba li “jippreżentaw karatteristiċi komuni” (premessa
657 tad-deċiżjoni kkontestata). Din it-taqsima hija maqsuma fi tliet sotto-taqsimiet, l-ewwel waħda intitolata “Natura tal-ksur”
(sotto-taqsima 13.6.1.1), it-tieni waħda intitolata “Portata tas-suq ġeografiku kkonċernat” (sotto-taqsima 13.6.1.2) u t-tielet
waħda intitolata “Konklużjoni dwar il-gravità tal-ksur” (sotto-taqsima 13.6.1.3).
Fis-sotto-taqsima intitolata “Natura tal-ksur”, il-Kummissjoni tispjega, fil-premessi 658 u 659 tad-deċiżjoni kkontestata,
dan li ġej:
“658      Il-ksur suġġett ta’ din id-deċiżjoni kien jikkonsisti prinċipalent f’kollużjoni sigrieta bejn kompetituri sabiex jaqsmu bejniethom
is-swieq jew jiffriżaw l-ishma tas-suq billi jaqsmu bejniethom il-proġetti ta’ bejgħ u ta’ installazzjoni ta’ liftijiet u/jew
ta’ eskalejters ġodda, u sabiex ma jikkompetux bejniethom f’dak li jirrigwarda l-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni ta’ liftijiet
u ta’ eskalejters (ħlief fil-Ġermanja, fejn l-attività ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni ma kinitx is-suġġett ta’ diskussjonijiet
bejn il-membri tal-akkordju). Tali restrizzjonijiet orizzontali huma, min-natura tagħhom, fost il-ksur l-iktar serju tal-Artikolu 81 [KE].
Il-ksur f’din il-kawża artifiċjalment ipprivaw lill-klijenti mill-vantaġġi li huma setgħu jittamaw li jiksbu bi proċess ta’
offerta kompetittiva. Huwa interessanti wkoll li jingħad li wħud mill-proġetti magħmula bil-qerq kienu kuntratti pubbliċi
ffinanzjati mit-taxxi u magħmula proprju bil-għan li jintlaqgħu offerti kompetittivi, u b’mod partikolari, li jippreżentaw
relazzjoni tajba ta’ kwalità mal-prezz.
659      Sabiex tiġi evalwata l-gravità ta’ ksur, l-elementi relatati mal-għan tiegħu huma ġeneralment iktar sinjifikattivi minn dawk
relatati mal-effetti tiegħu, b’mod partikolari meta ftehim, bħal f’din il-kawża, jirrigwardaw ksur serji ħafna, bħall-iffissar
tal-prezzijiet u t-tqassim tas-suq. L-effetti ta’ ftehim huma ġeneralment kriterju mhux konklużiv sabiex tiġi evalwata l-gravità
tal-ksur”.
Il-Kummissjoni tiddikjara li “hija ma pprovatx turi l-effetti speċifi[ċ]i tal-ksur, għaliex [kien] impossibbli li tistabbilixxi
b’ċertezza suffiċjenti l-parametri kompetittivi applikabbli (prezz, kundizzjonijiet kummerċjali, kwalità, innovazzjoni u oħra)
fin-nuqqas ta’ ksur” (premessa 660 tad-deċiżjoni kkontestata). Madankollu, hija tqis li “[h]uwa [...] evidenti li l-ksur kellhom
impatt reali” u għal dan il-għan tispjega li “[i]l-fatt li diversi arranġamenti antikompetittivi ġew implementati minn membri
tal-akkordju jissuġġerixxi fih innifsu impatt fuq is-suq, anki jekk l-effett reali huwa diffiċli li jitkejjel, għaliex ma
huwiex magħruf, b’mod partikolari, jekk u kemm proġetti oħra kienu s-suġġett ta’ qerq fl-offerti, u lanqas kemm proġetti kienu
s-suġġett ta’ tqassim bejn il-membri tal-akkordju mingħajr ma kienu meħtieġa kuntatti bejniethom” (premessa 660 tad-deċiżjoni
kkontestata). Fl-istess premessa, il-Kummissjoni żżid li “[l]-ishma konġunti għoljin fis-suq tal-kompetituri juru effetti
antikompetittivi probabbli u [li] l-istabbilità relattiva ta’ dawn l-ishma tas-suq matul it-tul tal-ksur kollu tikkonferma
dawn l-effetti”.
Fil-premessi 661 sa 669 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tirrispondi l-argumenti mressqa mir-rikorrenti matul il-proċedura
amministrattiva intiżi sabiex juru l-impatt imnaqqas tal-ksur fuq is-suq.
Fis-sub-taqsima intitolata “Portata tas-suq ġeografiku kkonċernat”, il-Kummissjoni ssostni, fil-premessa 670 tad-deċiżjoni
kkontestata, li “[l]-akkordji suġġett tad-deċiżjoni [kkontestata] jkopru t-territorji kollha tal-Belġju, tal-Ġermanja, tal-Lussemburgu
u tal-Pajjiżi l-Baxxi, rispettivament”, u li “[m]ill-ġurisprudenza jirriżulta b’mod ċar li suq ġeografiku nazzjonali li jkopri
Stat Membru sħiħ diġà jirrappreżenta fih innifsu parti sostanzjali tas-suq komuni”.
Fis-sub-taqsima intitolata “Konklużjoni dwar il-gravità tal-ksur”, il-Kummissjoni tindika, fil-premessa 671 tad-deċiżjoni
kkontestata, li kull destinatarju wettaq ksur wieħed jew diversi ksur serji ħafna tal‑Artikolu 81 KE, “[f]id-dawl tan-natura
tal-ksur u tal-fatt li kull ksur kien ikopri t-territorju kollu ta’ Stat Membru (il-Belġju, il-Ġermanja, il-Lussemburgu jew
il-Pajjiżi l-Baxxi)”. Hija tikkonkludi li “dawn il-fatturi huma tali li l-ksur għandu jiġi kkunsidrat bħala serju ħafna anki
jekk l-impatt reali tagħhom ma jistax jitkejjel”.
Fit-tieni lok, fit-taqsima tad-deċiżjoni kkontestata intitolata “Trattament divrenzjat” (taqsima 13.6.2), il-Kummissjoni tiffissa
ammont inizjali tal-multa għal kull impriża li pparteċipat fid-diversi akkordji (ara l-punti 27 sa 30 iktar ’il fuq) li jieħu
inkunsiderazzjoni, skont il-premessa 672 tad-deċiżjoni kkontestata, “il-kapaċità ekonomika effettiva ta’ min jikkometti l-ksur
li jikkawża dannu sinjifikattiv lill-kompetizzjoni”. Il-Kummissjoni tispjega, fil-premessa 673 tad-deċiżjoni kkontestata,
li, “[g]ħal dan il-għan, l-impriżi [tqassmu] f’diversi kategoriji skont id-dħul mill-bejgħ magħmul mil-liftijiet u/jew l-eskalejters,
inkluż, jekk ikun il-każ, fis-servizzi ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni”.
Fuq il-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serju ħafna”
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-evalwazzjoni li l-Kummissjoni għamlet tal-gravità tal-ksur hija żbaljata. Skont ir-rikorrenti,
il-Kummissjoni adottat approċċ globali fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serju ħafna”, mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni,
minn naħa, il-fatt li l-ftehim fl-Istati Membri kkonċernati kienu strutturati b’mod tabilħaqq varjat u, min-naħa l-oħra, l-impatt
konkret tal-ksur. Issa, dan l-impatt kien minimu.
Għalhekk, ir-rikorrenti jirreferu għat-tnaqqis fil-prezzijiet li kien hemm fis-swieq tal-Ġermanja u tal-Lussemburgu, għall-varjazzjonijiet
fl-ishma tas-suq fil-Ġermanja, fil-Belġju u fil-Lussemburgu, għan-nuqqas ta’ effettività jew għan-nuqqas ta’ osservanza tal-ftehim
fis-swieq tal-Ġermanja, tal-Belġju, tal-Lussemburgu u tal-Pajjiżi l-Baxxi jew saħansitra għall-fatt li l-akkordji fil-Lussemburgu
u fil-Pajjiżi l-Baxxi kienu jikkonċernaw biss ċerti proġetti. Barra minn hekk, ir-rikorrenti jsostnu li fil-Ġermanja Schindler
kienet l-unika waħda attiva fil-qasam tal-eskalejters. Fl-aħħar nett, l-akkordju fil-Lussemburgu għandu, skont il-prassi deċiżjonali
tal-Kummissjoni, jiġi kklassifikat bħala “serju” fid-dawl tal-fatt li dan kien jikkonċerna biss Stat Membru ta’ daqs żgħir.
Għandu jitfakkar li, fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, il-Linji gwida tal-1998 jindikaw, fl-ewwel u fit-tieni
paragrafi tal-punt 1 A, dan li ġej:
“L-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għandha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura stess tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq
is-suq meta dan jista’ jitkejjel u l-portata tas-suq ġeografiku kkonċernat.
Il-ksur se jinqasam għalhekk fi tliet kategoriji: ksur ftit serju, ksur serju u ksur serju ħafna.”
Skont l-ewwel paragrafu tal-punt 1 A tal-Linji gwida tal-1998, il-Kummissjoni għandha għalhekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni
tal-gravità tal-ksur, teżamina l-impatt konkret fuq is-suq biss meta jidher li dan l-impatt jista’ jitkejjel (ara, f’dan is-sens,
is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 198 iktar ’il fuq, punt 74, u l-ġurisprudenza ċċitata; is-sentenzi
Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punt 143, u Degussa
vs Il-Kummissjoni, punt 112 iktar ’il fuq, punt 216).
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jiġi evalwat l-impatt konkret ta’ ksur fuq is-suq, hija l-Kummissjoni li għandha tirreferi
għall-kompetizzjoni li kieku normalment kienet teżisti fin-nuqqas ta’ ksur (ara s-sentenza Carbone‑Lorraine vs Il-Kummissjoni,
punt 200 iktar ’il fuq, punt 83, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-kawża preżenti l-Kummissjoni, fil-premessa 660 tad-deċiżjoni kkontestata, tiddikjara li “[hija] ma pprovatx turi l-effetti
speċifiċi tal-ksur, għaliex [kien] impossibbli li jiġu stabbiliti b’ċertezza suffiċjenti l-parametri kompetittivi applikabbli
(prezz, kundizzjonijiet kummerċjali, kwalità, innovazzjoni u oħra) fin-nuqqas tal-ksur”. Anki jekk fil-premessa 660 tad-deċiżjoni
kkontestata, il-Kummissjoni tqis li huwa evidenti li l-akkordji kellhom impatt reali, minn meta ġew implementati, li fih innifsu
jissuġġerixxi impatt fuq is-suq u anki jekk, fil-premessi 661 sa 669, il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti tal-impriżi kkonċernati
li kienu intiżi li juru l-effetti mnaqqsa tal-akkordji, għandu jiġi kkonstatat illi, fid-deċiżjoni kkontestata, l-evalwazzjoni
tal-gravità tal-ksur ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-impatt eventwali tagħhom fuq is-suq.
Huwa b’hekk li l-Kummissjoni, fil-premessa 671 tad-deċiżjoni kkontestata, tibbaża l-konklużjoni tagħha dwar l-evalwazzjoni
tal-gravità tal-ksur biss fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tan-natura tal-imsemmija ksur u tal-portata ġeografika tagħhom. Fil-fatt,
il-Kummissjoni, fl-imsemmija premessa, tikkonkludi li “fid-dawl tan-natura tal-ksur u tal-fatt li kull ksur kien ikopri t-territorju
kollu ta’ Stat Membru (il-Belġju, il-Ġermanja, il-Lussemburgu jew il-Pajjiżi l-Baxxi) għandu jiġi kkunsidrat li kull destinatarju
wettaq ksur wieħed jew diversi ksur serji ħafna tal-Artikolu 81 KE.”
Għandu bilfors jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma jurux li l-impatt konkret tal-akkordji seta’ jitkejjel f’dan il-każ, huma
jillimitaw ruħhom li jenfasizzaw, fir-replika tagħhom, li jeżistu diversi metodi xjentifiċi li jippermettu li jiġi kkalkolat
l-impatt ekonomiku ta’ akkordju, iżda jillimitaw ruħhom li jiddikjaraw li l-effetti kienu neċessarjament imnaqqsa. F’dan ir-rigward,
anki jekk jitqies li ċ-ċirkustanzi invokati mir-rikorrenti, relatati mat-tnaqqis tal-prezzijiet, mal-varjazzjonijiet fl-ishma
tas-suq jew man-nuqqas ta’ effettivita jew man-nuqqas ta’ osservanza tal-ftehim (ara l-punt 212 iktar ’il fuq), tabilħaqq
seħħew, madankollu dawn ma jippermettux li jiġi konkluż li l-effetti tal-akkordji setgħu jitkejjlu fis-swieq ikkonċernati,
peress li r-rikorrenti ma jikkontestawx d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni li jgħidu li ma kienx possibbli, fil-kawża preżenti,
li jiġu determinati b’ċertezza suffiċjenti l-parametri kompetittivi applikabbli fin-nuqqas tal-ksur.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikorrenti ma wrewx li, fil-kawża preżenti, il-Kummissjoni kienet obbligata, skont il-Linji gwida
tal-1998 u l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 214 iktar ’il fuq, li tieħu inkunsiderazzjoni l-impatt konkret tal-ksur għall-finijiet
tal-evalwazzjoni tal-gravità tagħhom.
Barra minn hekk, anki jekk jitqies li l-impatt konkret tal-ksur seta’ jitkejjel u li l-argumenti tar-rikorrenti esposti fil-punti 211
u 212 iktar ’il fuq huma fondati sa fejn dawn juru li l-akkordji kellhom impatt imnaqqas fuq is-swieq ikkonċernati, xorta
jibqa’ l-fatt li għandu jiġi kkonstatat li l-klassifikazzjoni tal-preżenti ksur bħala “serji ħafna” xorta waħda tibqa’ valida.
L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li, indipendentement mill-istruttura allegatament varjata tal-akkordji, min-natura tagħhom
stess, il-ksur ikkonstatati fid-deċiżjoni kkontestata huma fost il-ksur l-iktar serju tal-Artikolu 81 KE peress li dawn kellhom
bħala għan “ftehim sigriet bejn kompetituri sabiex jaqsmu bejniethom is-swieq jew jiffriżaw l-ishma tas-suq billi jaqsmu bejniethom
il-proġetti ta’ bejgħ u ta’ installazzjoni ta’ liftijiet u/jew ta’ eskalejters ġodda, u sabiex ma jikkompetux kontra xulxin
f’dak li jirrigwarda l-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni ta’ liftijiet u ta’ eskalejters (ħlief fil-Ġermanaja, fejn l-attività
ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni ma kinitx is-suġġett ta’ diskussjonijiet bejn il-membri tal-akkordju)” (premessa 658
tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, il-Linji gwida tal-1998 jesponu li l-ksur “serju ħafna” jikkonsisti essenzjalment
f’restrizzjonijiet orizzontali tat-tip ta’ kartelli fuq il-prezzijiet u fuq kwoti ta’ tqassim tas-swieq jew prattiċi oħra
li jippreġudikaw il-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Dawn il-ksur jidhru wkoll fost l-eżempji ta’ akkordji li huma ddikjarati
espressament bħala inkompatibbli mas-suq komuni fl-Artikolu 81(1)(c) KE. Minbarra li dawn ibiddlu b’mod gravi l-kundizzjonijiet
tal-kompetizzjoni, dawn l-akkordji, billi jobbligaw lill-partijiet sabiex jirrispettaw swieq distinti, ta’ spiss delimitati
mill-fruntieri nazzjonali, jagħtu lok għal iżolament ta’ dawn is-swieq u għaldaqstant jikkontrobattu l-għan prinċipali tat-Trattat
KE li huwa l-integrazzjoni tas-suq Komunitarju. Barra minn hekk, il-ksur ta’ dan it-tip, b’mod partikolari meta jkun jikkonsisti
f’akkordji orizzontali, huwa kklassifikat mill-ġurisprudenza bħala “partikolarment serji” jew bħala “ksur manifest” (ara,
f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion vs Il-Kummissjoni, T‑148/89, Ġabra p. II‑1063,
punt 109; tal-15 ta’ Settembru 1998, European Night Services
et
vs Il-Kummissjoni, T‑374/94, T‑375/94, T‑384/94 u T‑388/94, Ġabra p. II‑3141, punt 136, u tat-18 ta’ Lulju 2005, Scandinavian
Airlines System vs Il‑Kummissjoni, T‑241/01, Ġabra p. II‑2917, punt 85).
It-tieni nett, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-effett ta’ prattika antikompetittiva ma huwiex kriterju determinanti
fl-evalwazzjoni tal-gravità ta’ ksur. Elementi li jifformaw parti mill-aspett intenzjonali jistgħu jkunu iktar importanti
minn dawk relatati mal-imsemmija effetti, speċjalment meta l-ksur ikunu intrinsikament gravi bħat-tqassim tas-swieq (sentenzi
tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-2 ta’ Ottubru 2003, Thyssen Stahl vs Il‑Kummissjoni, C‑194/99 P, Ġabra p. I‑10821, punt 118,
u Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni, punt 198 iktar ’il fuq, punt 96; is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tat‑13 ta’ Diċembru 2001,
Krupp Thyssen Stainless u Acciai speciali Terni vs Il‑Kummissjoni, T‑45/98 u T‑47/98, Ġabra p. II‑3757, punt 199, u Degussa
vs Il‑Kummissjoni, punt 95 iktar ’il fuq, punt 251).
Huwa għalhekk li n-natura tal-ksur għandha rwol ewlieni, b’mod partikolari, sabiex il-ksur jiġi kkwalifikat bħala “serju ħafna”.
F’dan ir-rigward, mid-deskrizzjoni tal-ksur serju ħafna fil-Linji gwida tal-1998 jirriżulta li ftehim jew prattiċi miftiehma
li, bħal f’dan il-każ, ikunu b’mod partikolari intiżi sabiex ikun hemm tqassim tas-swieq jistgħu jiġu kkwalifikati, abbażi
tan-natura tagħhom stess, bħala “serji ħafna” mingħajr ma jkun neċessarju li tali mġiba tkun ikkaratterizzata minn impatt
partikolari jew portata ġeografika partikolari (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni, punt 198
iktar ’il fuq, punt 75). Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-fatt li, filwaqt li d-deskrizzjoni tal-ksur serju tirreferi
espliċitament għall-impatt fuq is-suq u għall-effetti fuq żoni wiesgħa tas-suq komuni, dik ta’ ksur serju ħafna, min-naħa
tagħha, ma ssemmi l-ebda rekwiżit la ta’ impatt konkret fuq is-suq u lanqas tal-effetti fuq żona ġeografika partikolari (ara,
f’dan is-sens, is-sentenza Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, punt 83 iktar ’il fuq, punt 171, u l-ġurisprudenza
ċċitata). F’dan il-kuntest, l-argument tar-rikorrenti li jgħid li f’dan il-każ ma kienx hemm tqassim tas-swieq iżda “prinċipalment
ftehim fuq il-kwoti” għandu jiġi miċħud peress li ffriżar tal-ishma tas-suq neċessarjament jimplika tqassim minn qabel tas-swieq
ikkonċernati.
Għaldaqstant, fid-dawl tal-għan tagħhom, il-ksur ikkonċernat mid-deċiżjoni kkontestata huma, min-natura tagħhom stess, serji
ħafna, anki jekk ikollu jiġi stabbilit li l-akkordji ma kinux jikkonċernaw is-suq kollu tal-prodotti kkonċernati u ma kinux
ipproduċew l-effetti mixtieqa.
Barra minn hekk, peress li prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni ma tistax isservi bħala qafas legali għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni
(ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-21 ta’ Settembru 2006, JCB Service vs Il‑Kummissjoni, C‑167/04 P,
Ġabra p. I‑8935, punti 201 u 205, u tas-7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il‑Kummissjoni, C‑76/06 P, Ġabra
p. I‑4405, punt 60; sentenza Carbone-Lorraine vs Il‑Kummissjoni, punt 200 iktar ’il fuq, punt 92) u, f’kull każ, fid-dawl
tal-eżami mwettaq fil-punti 221 sa 224 iktar ’il fuq, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni,
li jgħid li l-ksur fil-Lussemburgu kellu jiġi kklassifikat bħala “serju” fid-dawl tad-daqs żgħir ta’ dan l-Istat Membru, għandu
jiġi miċħud. F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat, barra minn hekk, li huwa b’mod partikolari t-teħid inkunsiderazzjoni tad-“[d]aqs
tas-suq Lussemburgiż meta mqabbel ma dak ta’ Stati Membri oħra” (premessa 666 tad-deċiżjoni kkontestata ) li wassal sabiex
il-Kummissjoni tiffissa ammont inizjali ġenerali għal dan il-ksur li jirrapreżenta nofs il-livell minimu ta’ EUR 20 miljun
li huwa normalment previst mil-linji gwida għal dan it-tip ta’ ksur serju ħafna (ara t-tielet inċiż tat-tieni paragrafu tal-punt 1 A
tal-Linji gwida tal-1998).
Fl-aħħar nett, anki jekk jitqies li l-Kummissjoni riedet tieħu inkunsiderazzjoni dan l-element fakultattiv kostitwit mill-impatt
tal-ksur fuq is-suq u li għalhekk fid-deċiżjoni kkontestata hija kellha tipprovdi indikazzjonijiet konkreti, kredibbli u suffiċjenti
li jippermettu li tiġi evalwata l-influwenza effettiva li l-ksur seta’ kellu fir-rigward tal-kompetizzjoni fis-suq (sentenza
Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni, punt 198 iktar ’il fuq, punt 82), għandu jiġi kkunsidrat li hija, f’kull każ, issodisfat
dan l-obbligu.
Fil-fatt, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, fir-rigward tal-ksur fil-Belġju, il-Kummissjoni b’mod partikolari kkonstatat
li l-ftehim antikompetittivi kienu jirrigwardaw it-taqsimiet kollha tas-suq tal-liftijiet u tal-eskalejters, indipendentement
mill-ammont tal-proġett, u li fid-dawl tas-sehem tas-suq globali għoli tal-impriżi kkonċernati (premessa 50 tad-deċiżjoni
kkontestata), ma kienx hemm wisq riskju li dawn jiltaqgħu ma’ restrizzjonijiet kompetittivi min-naħa ta’ impriżi ta’ liftijiet
u ta’ eskalejters iżgħar, li kienu jostakolawhom milli jiffissaw prezzijiet kompetittivi ħafna li jkollhom impatt fuq is-suq
(premessa 662 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk hija osservat li rappreżentanti tal-erba’ impriżi kienu jiltaqgħu
regolarment (premessi 153 u 160 tad-deċiżjoni kkontestata), kienu regolarment iċemplu lill-xulxin fir-rigward ta’ proġetti
speċifiċi (premessa 153 tad-deċiżjoni kkontestata) u kienu fasslu mekkaniżmu ta’ kumpens fil-każ ta’ differenzi bejn l-ishma
tas-suq miftiehma u l-ishma tas-suq reali (premessi 162 u 175 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, ġew stabbiliti
listi ta’ proġetti, li kienu jippermettu li l-impriżi kkonċernati jivverifikaw u jiżguraw ruħhom b’mod permananti li kull
wieħed kien qed jirrispetta l-impenji tiegħu u li jwettqu l-bidliet neċessarji meta dak li kien ġie miftiehem minn qabel ma
kienx ġie osservat b’mod sħiħ (premessa 166 tad-deċiżjoni kkontestata). Kienu ttieħdu wkoll miżuri partikolarment elaborati
sabiex il-ftehim jibqgħu moħbija (premessa 153 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-ksur fil-Ġermanja, il-Kummissjoni b’mod partikolari osservat li l-parteċipanti fl-akkordju kellhom,
bħala valur, iktar minn 60 % tal-liftijiet u madwar 100 % tas-suq tal-eskalejters (premessi 51 u 232 tad-deċiżjoni kkontestata)
u li l-għan tal-akkordju kien li l-ishma tas-suq rispettivi tal-impriżi kkonċernati jiġu ffriżati (premessi 236
et seq
tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni enfasizzat ukoll il-frekwenza tal-laqgħat (premessi 217 u 218 tad-deċiżjoni kkontestata)
u l-prekawzjonijiet li l-parteċipanti ħadu sabiex jaħbu l-kuntatti tagħhom (premessi 219 sa 221 tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dak li jirrigwarda l-ksur fil-Lussemburgu, il-Kummissjoni kkonstatat li fl-2003 l-impriżi kkonċernati mill-akkordji kienu
wettqu madwar 100 % tal-bejgħ globali ta’ liftijiet u ta’ eskalejters, filwaqt li osservat li s-sussidjarji lokali ta’ Kone,
ta’ Otis, ta’ Schindler u ta’ ThyssenKrupp kienu l-uniċi fornituri stabbiliti fil-Lussemburgu li kienu joffru l-eskalejters
(premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija enfasizzat ukoll il-frekwenza tal-laqgħat (premessa 302 tad-deċiżjoni kkontestata),
il-prekawzjonijiet li l-parteċipanti ħadu sabiex jaħbu l-laqgħat u l-kuntatti (premessi 304 sa 307 tad-deċiżjoni kkontestata )
u l-eżistenza ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens (premessi 317 u 336 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-ksur fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Kummissjoni osservat is-sehem tas-suq għoli li l-parteċipanti
għall-akkordju kellhom (premessa 53 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija enfasizzat ukoll il-frekwenza tal-laqgħat bejn il-parteċipanti
(premessi 383 u 397 sa 401 tad-deċiżjoni kkontestata), il-proċess ta’ tqassim imfassal mill-parteċipanti (premessi 411
et seq
tad-deċiżjoni kkontestata), il-prekawzjonijiet meħuda sabiex jaħbu l-kuntatti bejn il-parteċipanti (premessa 391 tad-deċiżjoni
kkontestata) kif ukoll l-eżistenza
de facto
ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens (premessa 434 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għalhekk, fil-premessa 660 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni kkonkludiet li l-fatt li d-diversi arranġamenti antikompetittivi
kienu ġew implementati jissuġġerixxi, fih innifsu, effett fuq is-suq, anki jekk l-effett reali kien diffiċli li jitkejjel
għaliex la kien possibbli li jiġi stabbilit, b’mod partikolari, jekk u kemm-il proġett ieħor kienu s-suġġett ta’ offerti mittiefsa,
u lanqas kemm-il proġett setgħu kienu s-suġġett ta’ tqassim bejn il-membri tal-akkordju mingħajr ma kien meħtieġ kuntatt bejniethom.
Hija kompliet tgħid li l-ishma tas-suq globali għolja tal-kompetituri kienu jindikaw effetti antikompetittivi probabbli u
li l-istabbiltà relattiva ta’ dawn l-ishma tas-suq matul it-tul kollu tal-ksur tikkonferma dawn l-effetti.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-argumenti tar-rikorrenti esposti fil-punti 211 u 212 iktar ’il fuq ma
humiex tali li jaffettwaw il-legalità tal-klassifikazzjoni “serju ħafna” mogħtija lill-ksur ikkonstatati fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni
kkontestata u għandhom għalhekk jiġu miċħuda.
It-tieni nett, ir-rikorrenti jqisu li l-Kummissjoni tinjora l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza billi tpoġġi fuq l-impriżi
kkonċernati l-oneru li jippruvaw in-nuqqas ta’ effett tal-akkordju tagħhom.
Għandu bilfors jiġi kkonstatat li, skont il-punt 1 A tal-Linji gwida tal-1998, hija l-Kummissjoni li għandha turi l-effett
konkret ta’ akkordju meta dan jista’ jitkejjel. Madankollu, fil-kawża preżenti, il-Kummissjoni qieset, fil-premessa 660 tad-deċiżjoni
kkontestata, li l-effett konkret ma setax jitkejjel, u dan mingħajr ma r-rikorrenti kkontestaw b’mod validu din l-evalwazzjoni
(ara punti 211 sa 232 iktar ’il fuq).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-effett konkret tal-ksur ma setax jammonta għal ksur tal-prinċipju
ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, peress li, fil-kawża preżenti, il-gravità tal-ksur setgħet, skont il-punt 1 A tal-Linji gwida
tal-1998, tiġi ddeterminata mingħajr il-ħtieġa li tali effett jiġi stabbilit.
Għalhekk, lanqas l-argument ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza ma jista’ jiġi milqugħ.
Għaldaqstant, l-ilmenti kollha relatati mal-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serji ħafna” għandhom jiġu miċħuda.
Fuq l-allegata illegalità tal-ammonti inizjali tal-multi
Ir-rikorrenti jenfasizzaw li l-Kummissjoni kisret il-punt 1 A tal-Linji gwida tal-1998, peress li fid-deċiżjoni kkontestata
hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni d-daqs tas-suq ikkontrollat mill-impriżi inkwistjoni u kkonċernati mill-ftehim għall-finijiet
tal-iffissar tal-ammonti bażiċi tal-multi. Ir-rikorrenti jinvokaw, barra minn hekk, in-nuqqas ta’ proporzjonalità u ta’ koerenza
tal-ammonti bażiċi tal-multi meta mqabbla mad-dħul mill-bejgħ tas-sussidjarji ta’ Schindler. Fir-replika tagħhom, ir-rikorrenti
sostnew ukoll li, indipendentement mill-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serji ħafna”, l-argumenti ppreżentati fil-punti 211
u 212 iktar ’il fuq jiġġustifikaw tnaqqis tal-ammont inizjali tal-multi. Huma jqisu wkoll li l-Kummissjoni ma għamlitx differenzjazzjoni
suffiċjenti bejn l-impriżi kkonċernati. Mistoqsija waqt is-seduta dwar il-portata tal-motiv tagħhom, ir-rikorrenti speċifikaw
li, bil-kontra ta’ dak li kienu indikaw fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, l-ilmenti tagħhom ma kinux jikkonċernaw l-ammonti
bażiċi tal-multi iżda l-ammonti iniżjali ta’ dawn il-multi.
B’mod partikolari, fir-rigward tal-ksur fil-Lussemburgu, ir-rikorrenti jqisu li l-ammont inizjali tal-multa ta’ EUR 10 miljun
huwa sproporzjonat, peress li dan jirrappreżenta madwar terz tal-volum tas-suq Lussemburgiż ikkonċernat mill-akkordju. Ir-rikorrenti
jkomplu jgħidu li dan l-ammont [kunfidenzjali] (
). Fir-rigward tal-akkordju fil-Ġermanja, l-ammont inizjali speċifiku kien [kunfidenzjali]. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-akkordju
fil-Pajjiżi l-Baxxi, ir-rikorrenti jenfasizzaw l-ammont eċċessiv tal-ammont inizjali speċifiku tal-multa, li jirrappreżenta
[kunfidenzjali], filwaqt li Schindler kellha biss parti żgħira tas-suq fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Kif imfakkar fil-punt 203 iktar ’il fuq, il-Linji gwida tal-1998 jipprovdu, l-ewwel nett, l-evawazzjoni tal-gravità tal-ksur
bħala tali, li abbażi tagħha jista’ jiġi stabbilit “ammont inizjali ġenerali” (it-tieni paragrafu tal-punt 1 A). It-tieni
nett, il-gravità hija analizzata abbażi tal-karatteristiċi tal-impriża kkonċernata, b’mod partikolari, id-daqs tagħha u l-pożizzjoni
tagħha fis-suq rilevanti, li tista’ tagħti lok għall-kalkolu tal-ammont inizjali, għall-klassifikazzjoni tal-impiżi f’kategoriji
u għall-iffissar ta’ “ammont inizjali speċifiku” (it-tielet u s-seba’ paragrafu tal-punt 1 A) (sentenza Carbone-Lorraine vs
Il‑Kummissjoni, punt 200 iktar ’il fuq, punt 73).
F’dan ir-rigward, għandu l-ewwel nett jiġi kkunsidrat li l-ilmenti tar-rikorrenti bbażati fuq il-ksur tal-Linji gwida tal-1998
jew tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, fir-rigward tan-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs tas-swieq ikkonċernati
mill-ftehim, u fuq in-nuqqas ta’ koerenza tal-ammonti inizjali tal-multi fir-rigward tad-daqs tas-swieq inkwistjoni fir-rigward
tal-ammonti inizjali ġenerali tal-multi, peress li dawn jikkonċernaw il-gravità intrinsika tal-ksur. Dan jgħodd ukoll għall-ilmenti
bbażati fuq l-istruttura tal-ftehim u tal-impatt limitat tagħhom, li, għalkemm imqajma sabiex jikkontestaw il-klassifikazzjoni
bħala “serji ħafna” tal-ksur, jiġġustifikaw, skont ir-rikorrenti, tnaqqis tal-ammonti inizjali tal-multi. Wara dan, l-ilmenti
tar-rikorrenti bbażati fuq in-nuqqas ta’ proporzjonalità tal-ammonti inizjali tal-multi u tan-nuqqas ta’ koerenza tagħhom
fir-rigward tad-dħul mill-bejgħ tas-sussidjarji ta’ Schindler jew fuq in-nuqqas ta’ differenzjazzjoni suffiċjenti bejn l-impriżi
kkonċernati jirrigwardaw id-determinazzjoni tal-ammonti inizjali speċifiċi tal-multi, għaliex dawn jikkonċernaw il-klassifikazzjoni
tal-impriżi f’kategoriji. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jressqu motiv ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni
kkontestata fir-rigward tad-determinazzjoni tal-ammonti inizjali tal-multi.
–       Fuq l-allegat nuqqas ta’ motivazzjoni
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom ir-rikorrenti sostnew li l-ammonti bażiċi tal-multi li ġew deċiżi fid-deċiżjoni kkontestata
ma humiex motivati. Madankollu, kif ġie indikat fil-punt 238 iktar ’il fuq, mill-ispjegazzjonijiet li huma taw matul is-seduta
jirriżulta li l-iment tagħhom jirrigwarda n-nuqqas ta’ motivazzjoni tal-ammonti inizjali tal-multi. Ir-rikorrenti ma kinux
f’pożizzjoni li jivverifikaw abbażi ta’ liema prinċipji u bażijiet sostantivi ġew iddeterminati dawn l-ammonti inizjali. Peress
li l-ammonti inizjali tal-multi jikkostitwixxu l-punt tat-tluq tal-kalkoli sussegwenti, il-metikolożità li biha l-Kummissjoni
tikkalkola ż-żidiet u t-tnaqqis tal-ammont inizjali titlef kull utilità jekk dan l-ammont jiġi ffissat b’mod arbitrarju.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-obbligu ta’ motivazzjoni, li huwa wieħed mir-rekwiżiti proċedurali sostanzjali,
huwa sodisfatt meta fid-deċiżjoni l-Kummissjoni tindika l-elementi ta’ evalwazzjoni li ppermettewlha tkejjel il-gravità u
t-tul tal-ksur, mingħajr ma hija obbligata li tipprovdi, fl-istess deċiżjoni, raġunijiet iktar fid-dettall jew iċ-ċifri relatati
mal-metodu tal-kalkolu tal-multa (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-16 ta’ Novembru 2000, Cascades vs Il‑Kummissjoni,
C‑279/98 P, Ġabra p. I‑9693, punt 44, u Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 149 iktar ’il fuq, punti 463 u 464; sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Marzu 2006, BASF vs Il‑Kummissjoni,
T‑15/02, Ġabra p. II‑497, punt 131).
Issa, fil-premessi 657 sa 671 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni qabel kollox esponiet li l-ammonti inizjali tal-multi
ġew iddeterminati billi ttieħdu inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur u l-portata tas-suq ġeografiku kkonċernat. Barra minn
hekk, mill-premessi 672 sa 685 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni analizzat il-gravità tal-ksur fir-rigward
tal-karatteristiċi tal-parteċipanti billi għamlet, għall kull ksur, differenzjazzjoni tal-impriżi kkonċernati skont id-dħul
mill-bejgħ tagħhom għall-prodotti li huma s-suġġett tal-akkordju fil-pajjiżi kkonċernati mill-ksur.
Għalhekk, l-elementi ta’ evalwazzjoni li ppermettew lill-Kummissjoni tkejjel il-gravità tal-ksur ikkonstatati ġew suffiċjentement
esposti fid-deċiżjoni kkontestata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 253 KE għandu jiġi miċħud.
–       Fuq l-ammonti inizjali ġenerali tal-multi
L-ewwel nett, għandu jiġi enfasizzat li r-rikorrenti ma jikkontestawx il-legalità tal-metodoloġija spjegata fil-punt 1 A tal-Linji
gwida tal-1998 dwar l-iffissar tal-ammonti inizjali ġenerali tal-multi. L-imsemmija metodoloġija tissodisfa loġika stabbilita,
li tgħid li l-ammont inizjali ġenerali tal-multa, stabbilit skont il-gravità tal-ksur, huwa kkalkolat skont in-natura u l-portata
ġeografika tal-ksur kif ukoll skont l-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq meta jkun jista’ jitkejjel (sentenzi tal-Qorti Ġenerali
BASF vs Il‑Kummissjoni, punt 243 iktar ’il fuq, punt 134, u tas-6 ta’ Mejju 2009, Wieland-Werke vs Il‑Kummissjoni, T‑116/04,
Ġabra p. II‑1087, punt 62).
Barra minn hekk, id-daqs tas-suq ikkonċernat ma huwiex, bħala prinċipju, element obbligatorju, iżda sempliċement element rilevanti
fost oħrajn, għall-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, peress li l-Kummissjoni, barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, ma
hijiex obbligata tiddelimita s-suq ikkonċernat jew tevalwa d-daqs tiegħu meta l-ksur inkwistjoni jkollu għan antikompetittiv
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 198 iktar ’il fuq, punti 55 u 64). Għalhekk
sabiex jiġi ffissat l-ammont inizjali ġenerali tal-multa, il-Kummissjoni tista’, mingħajr madankollu ma tkun obbligata tagħmel
dan, tieħu inkunsiderazzjoni l-valur tas-suq li huwa s-suġġett tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi BASF vs Il-Kummissjoni,
punt 243 iktar ’il fuq, punt 134, u Wieland‑Werke vs Il-Kummissjoni, punt 246 iktar ’il fuq, punt 63). Fil-fatt, il-Linji
gwida tal-1998 ma jipprovdux li l-ammont tal-multi għandu jiġi kkalkolat skont id-dħul mill-bejgħ globali jew skont id-dħul
mill-bejgħ li l-impriżi għamlu fis-suq ikkonċernat. Madankollu huma lanqas ma jipprekludu li tali dħul mill-bejgħ jittieħed
inkunsiderazzjoni għall-iffissar tal-ammont tal-multa sabiex jiġu osservati l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u meta
ċ-ċirkustanzi hekk jitolbu (sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 118
iktar ’il fuq, punt 187).
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq l-argumenti tar-rikorrenti għandhom jiġu miċħuda sa fejn dawn jinvokaw l-allegat karattru
eċċessiv tal-ammonti inizjali tal-multi li ġew iffissati għall-ksur fil-Lussemburgu. Fil-fatt, id-dħul mill-bejgħ magħmul
fuq il-livell ta’ dan l-Istat Membru ttieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-impriżi kkonċernati
f’kategoriji u, għaldaqstant, għall-finijiet tal-iffissar tal-ammonti inizjali speċifiċi għall-imsemmija impriżi (premessi 680
u 684 tad-deċiżjoni kkontestata). F’kull każ, kif indikat fil-punt 225 iktar ’il fuq, huwa b’mod partikolari t-teħid inkunsiderazzjoni
tad-“[d]aqs tas-suq Lussemburgiż meta mqabbel ma’ dak ta’ Stati Membri oħra” (premessa 666 tad-deċiżjoni kkontestata) li wassal
sabiex il-Kummissjoni tiffissa ammont inizjali ġenerali għal dan il-ksur li jirrapreżenta nofs il-livell minimu ta’ EUR 20
miljun li huwa normalment previst mil-linji gwida għal dan it-tip ta’ ksur serju ħafna (ara t-tielet inċiż tat-tieni paragrafu
tal-punt 1 A tal-Linji gwida tal-1998).
It-tieni nett, ir-rikorrenti josservaw li l-iffissar tal-ammonti inizjali ġenerali għad-diversi akkordji ma huwiex koerenti
u jispeċifikaw li l-ammont inizjali huwa sproporzjonat meta mqabbel mal-volum tas-suq fil-Lussemburgu.
Bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, dan l-argument jissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 44(1)(c) tar-Regoli tal-Proċedura.
Fil-fatt, permezz ta’ dan l-argument ir-rikorrenti jenfasizzaw li, jekk jitqies li d-diversi ksur għandhom jiġu kkunsidrati
bħala li jixxiebħu, il-Kummissjoni kellha tapplika, b’mod partikolari fir-rigward tal-ksur fil-Lussemburgu, ammont inizjali
simili, espress f’perċentwali tad-daqs tas-suq, għall-ammonti inizjali użati għall-ksur l-oħra.
Għandu jitfakkar li, fid-dawl tal-loġika fissa li fuqha huwa bbażat il-metodu espost fil-punt 1 A tal-Linji gwida tal-1998,
meta tiffissa l-ammont inizjali ġenerali tal-multa, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tieħu inkunsiderazzjoni d-daqs tas-suq
afettwat (ara l-punti 246 u 247 iktar ’il fuq).
Anki jekk jitqies li l-Kummissjoni, meta tikkonstata diversi ksur serji ħafna f’deċiżjoni waħda, għandha tirrispetta ċerta
koerenza bejn l-ammonti inizjali ġenerali u d-daqs tad-diversi swieq affettwati, madankollu, fil-kawża preżenti xejn ma jindika
li l-ammonti inizjali ġenerali ffissati għall-ksur fil-Belġju, fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi huma neqsin
minn koerenza.
Għalhekk, il-Kummissjoni ffissat ammonti inizjali ġenerali ikbar skont kemm kien ikbar is-suq, madankollu hija għamlet dan
mingħajr ma użat formola matematika preċiża, ħaġa li hija ma kinitx, f’kull każ, obbligata li tagħmel. Fir-rigward tal-ikbar
suq, dak Ġermaniż, li jirrapprezenta EUR 576 miljun, l-ammont inizjali ġenerali ġie ffissat għal EUR 70 miljun; għaż-żewġt
iswieq li jiġu t-tieni mid-daqs, dawk tal-Pajjiżi l-Baxxi u tal-Belġju, li jirrappreżentaw rispettivament EUR 363 miljun u
EUR 254 miljun, l-ammont inizjali ġenerali ġie ffissat, rispettivament, għal EUR 55 miljun u EUR 40 miljun; fl-aħħar nett,
fir-rigward tas-suq Lussemburgiż, ta’ daqs manifestament iżgħar, li jirrappreżenta EUR 32 miljun, il-Kummissjoni, għalkemm
il-Linji gwida tal-1998 jipprevedu, għal ksur serju ħafna, l-iffissar ta’ ammont abbażi tal-gravità li jkun “ta’ iktar minn
EUR 20 miljun”, qieset li kien jixraq li dan l-ammont jiġi limitat għal EUR 10 miljun.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti sostnew li l-impatt minimu tal-ksur kien jiġġustifika l-iffissar ta’ ammont inizjali iżgħar.
Anki dan l-argument għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, kif tfakkar fil-punti 213 sa 219 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha għalhekk,
fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, teżamina l-impatt konkret fuq is-suq biss meta jidher li dan l-impatt jista’
jitkejjel, li ma kienx il-każ fil-kawża preżenti. Barra minn hekk kif ġie osservat fil-punti 220 sa 224 iktar ’il fuq, anki
jekk jitqies li l-impatt konkret tal-ksur seta’ jitkejjel fil-kawża preżenti, il-klassifikazzjoni tal-preżenti ksur bħala
“serju ħafna” xorta waħda tibqa xierqa. Issa, ir-rikorrenti ma jressqux argumenti oħra li jippermettu li jiġi ġġustifikat,
minkejja l-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serju ħafna”, tnaqqis tal-ammont inizjali ġenerali tal-multi imposti mill-Kummissjoni.
–       Fuq l-ammonti inizjali speċifiċi tal-multi
Għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003,
trattament differenzjat bejn l-impriżi kkonċernati huwa inerenti għall-eżerċizzju tas-setgħat li l-Kummissjoni għandha skont
din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha, il-Kummissjoni hija msejħa tindividwalizza
s-sanzjoni skont l-aġir u l-karatteristiċi partikolari għall-impriżi kkonċernati sabiex tiggarantixxi, f’kull każ, l-effikaċja
sħiħa tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni (ara f’dan is-sens, is-sentenzi Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punt 109, u Britannia Alloys & Chemicals vs Il‑Kummissjoni, punt 225 iktar ’il fuq,
punt 44).
Huwa għalhekk li l-Linji gwida tal-1998 jipprovdu li, għal ksur ta’ gravità speċifika, jista’ jkun xieraq, f’każijiet li jinvolvu
diversi impriżi bħal kartelli, li l-ammont inizjali ġenerali jiġi ppiżat sabiex jiġi stabbilit ammont inizjali speċifiku li
jieħu inkunsiderazzjoni l-piż, u għalhekk l-impatt reali, tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ kull impriża fuq il-kompetizzjoni,
b’mod partikolari meta ikun hemm differenza kbira fid-daqs tal-impriżi awturi ta’ ksur tal-istess natura (is-sitt paragrafu
tal-punt 1 A). B’mod partikolari, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika effettiva tal-awturi tal-ksur li
jikkawżaw dannu kunsiderevoli lill-operaturi l-oħra, b’mod partikolari lill-konsumaturi (ir-raba paragrafu tal-punt 1 A).
Il-Linji gwida tal-1998 jispeċifikaw ukoll li l-prinċipju ta’ ugwaljanza tal-pieni għall-istess aġir jista’ jwassal, meta
ċ-ċirkustanzi jeżiġu dan, għall-applikazzjoni ta’ ammonti differenzjati għall-impriżi kkonċernati mingħajr ma dan id-differenzjar
ma jkun ir-riżultat ta’ kalkolu aritmetiku (is-seba’ paragrafu tal-punt 1 A).
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-Linji gwida tal-1998 ma jipprevedux li l-ammont tal-multi jiġi kkalkolat skont id-dħul
mill-bejgħ li l-impriżi għamlu fis-suq ikkonċernat. Madankollu, dawn lanqas ma jopponu li tali dħul mill-bejgħ jittieħed inkunsiderazzjoni
fl-iffissar tal-ammont tal-multa sabiex jiġu rrispettati l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u meta ċ-ċirkustanzi jeżiġu
dan (sentenzi tal-Qorti Ġenerali LR AF 1998 vs Il‑Kummissjoni, punt 112 iktar ’il fuq, punt 283; tad-9 ta’ Lulju 2003, Cheil
Jedang vs Il‑Kummissjoni, T-220/00, Ġabra p. II‑2473, punt 82, u Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punt 157).
Barra minn hekk il-Qorti Ġenerali diġà ddeċidiet li ma għandux ikun hemm relazzjoni strettament proporzjonali bejn id-daqs
ta’ kull impriża u l-ammont tal-multa li tiġi imposta fuqha (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 534).
Fil-kawża preżenti, mill-premessi 672 sa 685 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni applikat, għal kull ksur
ikkonstatat fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, “trattament divrenzjat għall-impriżi sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-kapaċita
ekonomika effettiva tal-awturi tal-ksur li jikkawżaw dannu sinjifikattiv għall-kompetizzjoni” (premessa 672 tad-deċiżjoni
kkontestata). Għall kull ksur hija wettqet tqassim f’kategoriji tal-impriżi għall-finijiet tal-iffissar tal-ammonti inizjali
speċifiċi tal-multi, skont id-dħul mill-bejgħ li huma għamlu f’kull suq nazzjonali tal-prodotti kkonċernati (premessi 673
sa 685 tad-deċiżjoni kkontestata). Ħlief għad-determinazzjoni tal-ammont inizjali speċifiku għal Schindler minħabba l-parteċipazzjoni
tagħha fil-ksur fil-Ġermanja, il-Kummissjoni bbażat ruħa, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammonti inizjali speċifiċi
tal-impriżi l-oħra, għal kull ksur, fuq id-dħul mill-bejgħ tal-2003, li hija, skont il-Kummissjoni, l-iktar sena reċenti li
matulha l-imsemmija impriżi kienu membri attivi tal-akkordji kkonċernati (premessi 674, 676, 680 u 684 tad-deċiżjoni kkontestata).
Madankollu, ir-rikorrenti jsostnu li, f’dak li jirrigwarda l-ksur fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi, id-determinazzjoni
tal-ammont inizjali speċifiku tal-multi għall-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkonċernat hija msejsa fuq applikazzjoni żbaljata
tal-Linji gwida tal-1998 u hija sproporzjonata. Huma jsostnu wkoll li ma kienx hemm differenzjar suffiċjenti bejn l-impriżi
kkonċernati.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-ksur fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi, ir-rikorrenti jinvokaw ksur tal-Linji
gwida tal-1998 u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità [kunfidenzjali].
Issa, minn naħa, kif jirriżulta mill-punt 244 iktar ’il fuq, l-ammont inizjali ġenerali tal-multi ġie ddeterminat fid-dawl
tan-natura tal-ksur u tal-portata tas-suq ġeografiku kkonċernat. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni d-dħul
mill-bejgħ li l-impriżi inkwistjoni għamlu fis-suq Ġermaniż biss fil-kuntest tal-applikazzjoni ta’ trattament differenzjat
fir-rigward tal-impriżi kkonċernati, sabiex tieħu inkunsiderazzjoni d-daqs relattiv tagħhom fis-suq ikkonċernat u l-kapaċità
ekonomika effettiva tagħhom li jikkawżaw dannu sinjifikattiv għall-kompetizzjoni (premessa 672 tad-deċiżjoni kkontestata),
u dan huwa, barra minn hekk, ikkonfermat mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 255 u 258 iktar ’il fuq. Il-paragun magħmul
mir-rikorrenti bejn id-dħul mill-bejgħ li huma għamlu fis-swieq ikkonċernati u l-ammont inizjali tal-multi ma jistax, għalhekk,
jiġi aċċettat.
Għaldaqstant, u peress li, f’kull każ, id-dritt tal-Unjoni ma jinkludix prinċipju ta’ applikazzjoni ġenerali li jipprovdi
li s-sanzjoni għandha tkun proporzjonata mad-daqs tal-impriża fis-suq tal-prodotti li huma s-suġġett tal-ksur (sentenza Archer
Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il‑Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq , punt 75), l-argument ibbażat
fuq in-natura eċċessiva tal-ammonti inizjali speċifiċi imposti fuq Schindler għall-ksur fil-Ġermanja, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi
l-Baxxi għandu jiġi miċħud.
It-tieni nett, fir-rigward tal-ksur fil-Lussemburgu, ir-rikorrenti jenfasizzaw li Schindler ġiet ikklassifikata fl-istess
kategorija bħal Otis, filwaqt li, bi dħul mill-bejgħ ta’ EUR 9 sa EUR 13-il miljun magħmul fil-Lussemburgu u b’sehem tas-suq
ta’ 35 % sa 40 %, din tal-aħħar kellha saħħa ekonomika ferm ikbar.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, sabiex tivverifika jekk it-tqassim tal-membri ta’ akkordju f’kategoriji huwiex konformi
mal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità, il-Qorti Ġenerali, fil-kuntest tal-istħarriġ tagħha tal-legalità
tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali li l-Kummissjoni għandha f’dan il-qasam, għandha madankollu tillimita ruħha li tistħarreġ
jekk dan it-tqassim huwiex koerenti u oġġettivament iġġustifikat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tad-19
ta’ Marzu 2003, CMA CGM
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑213/00, Ġabra p. II‑913, punti 406 u 416; BASF vs Il‑Kummissjoni, punt 243 iktar ’il fuq, punt 157, u
Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il‑Kummissjoni, punt 83 iktar ’il fuq, punt 184). Barra minn hekk, kif tfakkar fil-punt 257
iktar ’il fuq, skont il-Linji gwida tal-1998, il-prinċipju ta’ ugwaljanza tal-pieni għall-istess aġir jista’ jwassal għall-applikazzjoni
ta’ ammonti differenzjati għall-impriżi kkonċernati mingħajr ma dan id-differenzjar ma jkun ir-riżultat ta’ kalkolu aritmetiku
(is-seba’ paragrafu tal-punt 1 A). F’dan ir-rigward, kif jirriżulta mill-punt 258 iktar ’il fuq, ma għandux ikun hemm relazzjoni
strettament proporzjonali bejn id-daqs ta’ kull impriża u l-ammont tal-multa li tiġi imposta fuqha.
Fil-kawża preżenti, għandu jiġi kkonstatat li, kif jirriżulta mill-premessa 680 tad-deċiżjoni kkontestata, fl-2003, id-dħul
mill-bejgħ ta’ Schindler u ta’ Otis fis-suq Lussemburgiż kien relattivament simili u kienu, it-tnejn li huma, tliet jew erba’
darbiet ikbar mid-dħul mill-bejgħ ta’ Kone jew ta’ ThyssenKrupp f’dan is-suq. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma marritx lil
hinn b’mod manifest mill-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta kklassifikat lil Schindler u lil Otis fl-ewwel kategorija u lil
Kone u lil ThyssenKrupp fit-tieni kategorija, peress li jidher li din il-klassifikazzjoni hija koerenti u oġġettivament iġġustifikata.
It-tielet nett, fir-rigward tal-ksur fil-Pajjiżi l-Baxxi, ir-rikorrenti jiddikjaraw li s-sehem żgħir tas-suq li huma kellhom
f’dan l-Istat Membru “ma tteħidx inkunsiderazzjoni b’mod evidenti”. L-ammont inizjali kien jirrappreżenta [kunfidenzjali],
minkejja s-sehem tagħha tas-suq [kunfidenzjali].
Għandu bilfors jiġi kkonstatat li, fid-dawl tad-differenza kbira li teżisti bejn id-dħul mill-bejgħ li l-parteċipanti fl-akkordju
għamlu fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Kummissjoni ma marritx lil hinn b’mod manifest mill-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta qassmet
lil dawn tal-aħħar f’erba kategoriji għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammonti inizjali speċifiċi tal-multi u meta kklassifikat
lil Schindler, inkwantu t-tielet l-ikbar operatur fis-suq Olandiż tal-prodotti kkonċernati, fit-tielet kategorija.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ilmenti kollha li jikkonċernaw id-determinazzjoni tal-ammonti inizjali
speċifiċi tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti għandhom jiġu miċħuda.
Għaldaqstant, il-motiv preżenti għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.

Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Linji gwida tal-1998, tal-prinċipju ta’ bbilanċjar bejn l-aġir skorrett u l-piena, tal-prinċipju
ta’ proporzjonalità u tal-obbligu ta’ motivazzjoni fit-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti
Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret il-Linji gwida tal-1998, il-prinċipji ta’ bbilanċjar bejn l-aġir skorrett u
l-piena u dak ta’ proporzjonalità kif ukoll l-obbligu ta’ motivazzjoni billi rrifjutat, żbaljatament, li tieħu inkunsiderazzjoni
bħala ċirkustanzi attenwanti, l-ewwel nett, it-tmiem volontarju antiċipat tal-ksur fil-Ġermanja fl-2000, u t-tieni nett, l-isforzi
intensivi ta’ Schindler sabiex tevita kull ksur tal-Artikolu 81 KE.
L-ewwel nett, fir-rigward tat-tmiem volontarju antiċipat tal-ksur, fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni kkonstatat li “Schindler
temmet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju Ġermaniż fis-sena 2000” [traduzzjoni mhux uffiċjali], iżda kkunsidrat li “[i]l-fatt
li impriża volontarjament ittemm il-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur qabel ma l-Kummissjoni tiftaħ l-investigazzjoni tagħha
huwa meħud inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti fil-kalkolu tat-tul tal-ksur u ma jikkostitwixxix ċirkustanza attenwanti” (premessa 742
tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti jfakkru li l-punt 3 tal-Linji gwida tal-1998 jipprovdi għat-tnaqqis tal-ammont bażiku meta jkun hemm ċirkustanzi
attenwanti partikolari bħal, b’mod partikolari, it-tmiem tal-ksur sa mill-ewwel interventi tal-Kummissjoni. Din iċ-ċirkustanza
attenwanti għandha,
a fortiori
, tapplika meta t-tmiem tal-ksur illegali jseħħ qabel l-imsemmija interventi, bħal fil-kawża preżenti.
Dan ir-raġunament ma jistax jiġi aċċettat. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ikkonfermat li ma jistax jingħata
l-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti skont it-tielet inċiż tal-punt 3 tal-Linji gwida tal-1998 fil-każ fejn il-ksur diġà
ntemm qabel id-data tal-ewwel interventi tal-Kummissjoni (sentenza Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni, punt 198 iktar
’il fuq, punt 105). Fil-fatt jista’ loġikament ikun hemm ċirkustanza attenwanti, fis-sens tal-punt 3 tal-Linji gwida tal-1998,
biss jekk l-impriżi inkwistjoni kienu mħeġġa jtemmu l-imġiba antikompetittiva tagħhom permezz tal-interventi tal-Kummissjoni.
L-għan ta’ din id-dispożizzjoni huwa li l-impriżi jitħeġġu jtemmu l-imġiba antikompetittiva tagħhom immedjatament hekk kif
il-Kummissjoni tibda investigazzjoni f’dan ir-rigward, b’tali mod li ma jistax jingħata tnaqqis tal-multa, abbażi ta’ dan,
fis-sitwazzjoni fejn il-ksur ikun intemm qabel id-data ta’ meta l-Kummissjoni tintervjeni għall-ewwel darba. Fil-fatt, l-applikazzjoni
ta’ tnaqqis f’sitwazzjonijiet bħal dawn tkun tammonta għal teħid inkunsiderazzjoni doppju tat-tnaqqis tat-tul għall-finijiet
tal-kalkolu tal-multa (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, Dalmine vs Il‑Kummissjoni, T‑50/00, Ġabra p. II‑2395,
punti 328 sa 330, u Carbone‑Lorraine vs Il‑Kummissjoni, punt 200 iktar ’il fuq, punt 227).
Fil-fatt, għandu jitfakkar li l-għoti ta’ tali tnaqqis tal-ammont bażiku tal-multa huwa neċessarjament marbut maċ-ċirkustanzi
tal-każ, li jistgħu jwasslu lill-Kummissjoni sabiex tiddeċiedi li impriża li tipparteċipa fi ftehim illegali ma għandhiex
tibbenefika minnu (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tad-9 ta’ Lulju 2009, Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni, C‑511/06 P,
Ġabra p. I‑5843, punt 104). F’dan ir-rigward, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tal-Linji gwida favur impriża tkun
partikolarment xierqa f’sitwazzjoni fejn in-natura antikompetittiva tal-aġir inkwistjoni ma hijiex manifesta. Min-naħa l-oħra,
l-applikazzjoni tagħha tkun inqas xierqa, bħala prinċipju, f’sitwazzjoni fejn din hija ċertament antikompetittiva, jekk din
tiġi stabbilita (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmanröhren-Werke vs Il-Kummissjoni, T-44/00, Ġabra
p. II-2223, punt 281; tal-14 ta’ Diċembru 2006, Raiffeisen Zentralbank Österreich
et
vs Il-Kummissjoni, T‑259/02 sa T‑264/02 u T‑271/02, Ġabra p. II‑5169, punt 497, u Carbone-Lorraine vs Il‑Kummissjoni, punt 200
iktar ’il fuq, punt 228). Għalhekk, jekk jiġi rikonoxxut il-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti f’sitwazzjonijiet fejn impriża
hija parti minn ftehim manifestament illegali, li hija kienet taf bih jew li ma setgħetx ma tkunx taf li kien jikkostitwixxi
ksur, dan jista’ jħeġġeġ lill-impriżi sabiex jidħlu fi ftehim sigriet għall-itwal żmien possibbli, bit-tama li l-aġir tagħhom
ma jinkixef qatt, filwaqt li jkunu jafu li jekk l-imġiba tagħhom tinkixef, huma jistgħu jkollhom il-multa mnaqqsa billi jwaqqfu
l-ksur. Tali rikonoxximent ineħħi kull effett dissważiv tal-multa imposta u jkun ta’ ħsara għall-effett utli tal-Artikolu 81(1) KE
(ara sentenza tad-9 ta’ Lulju 2009, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 1105, u l-ġurisprudenza
ċċitata). Fil-kawża preżenti, fid-deċiżjoni kkontestata, lanqas it-tmiem immedjat tal-ksur minn impriża oħra, jiġifieri Kone,
wara l-intervent tal-Kummissjoni, ma ġie kkunsidrat bħala ċirkustanza attenwanti, fid-dawl tan-natura manifesta u intenzjonali
tal-ksur tal-Artikolu 81 KE (premessa 744 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għalhekk, anki jekk jitqies li l-Linji gwida tal-1998 jipprovdu li t-tmiem volontarju tal-ksur qabel kull intervent tal-Kummissjoni
jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, xorta jibqa’ l-fatt li kien permissibbli li jiġi kkunsidrat li anki n-natura manifesta
u intenzjonali tal-ksur, li ma ġietx ikkontestata mir-rikorrenti, u l-fatt li skont il-fajl Schindler ma baqgħetx tipparteċipa
fl-akkordju biss minħabba nuqqas ta’ qbil mal-parteċipanti l-oħra minħabba li dawn kienu qed jirrifjutaw li jatuha sehem ikbar
tas-suq, jipprekludu li jingħata tnaqqis tal-ammont bażiku għal din ir-raġuni. Għalhekk, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti
u f’kull każ, ma hemmx lok li l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 274 iktar ’il fuq tiġi kkonfutata.
Fil-fatt, ir-rikorrenti jirreferu għall-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni, li fil-kuntest tagħha hija kienet ikkunsidrat
li t-tmiem volontarju ta’ ksur qabel kull intervent tagħha kien jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti.
F’dan ir-rigward, kif tfakkar fil-punt 225 iktar ’il fuq, id-deċiżjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni invokati mir-rikorrenti
ma humiex rilevanti, peress li l-politika deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma tistax isservi bħala bażi legali għall-multi
fil-qasam tal-kompetizzjoni.
L-ewwel ilment imqajjem fil-kuntest tal-motiv preżenti għandu għalhekk jiġi miċħud.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni, u lanqas ma eżaminat, il-programm ta’ konformizzazzjoni
mar-regoli tal-kompetizzjoni ta’ Schindler bħala ċirkustanza attenwanti, u dan jikkostitwixxi nuqqas ta’ motivazzjoni. Barra
minn hekk, ir-rikorrenti jqisu li miżuri ta’ konformizzazzjoni għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-multi,
għaliex, minn naħa, billi ħadu miżuri interni r-rikorrenti għamlu dak kollu possibbli għalihom sabiex jevitaw ksur u, min-naħa
l-oħra, tali miżuri kellhom l-effett sekondarju li jkun iktar diffiċli li l-ksur ikun magħruf internament, għaliex il-kollaboraturi
kienu jirriskjaw li jiġu ssanzjonati. Ir-rikorrenti jerġgħu jirreferu għal ċerti deċiżjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni,
fejn l-eżistenza ta’ programm ta’ konformizzazzjoni mar-regoli tal-kompetizzjoni kienet ittieħdet inkunsiderazzjoni bħala
ċirkustanza attenwanti.
Fir-rigward tal-allegat ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, għandu jiġi kkonstatat li fil-premessa 754 tad-deċiżjoni kkontestata
hemm espost li, “[g]ħalkemm il-Kummissjoni tilqa’ favorevolment il-miżuri adottati mill-impriżi sabiex jevitaw ksur sussegwenti
marbut mal-akkordji, tali miżuri ma jistgħux ibiddlu r-realtà tal-ksur u l-ħtieġa li jiġu ssanzjonati f’din id-deċiżjoni”,
u li “[i]s-sempliċi fatt li, f’uħud mid-deċiżjonijiet preċedenti tagħha l-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni tali miżuri
bħala ċirkustanzi attenwanti ma jfissirx li hija hija obbligata tagħmel l-istess f’kull każ”. Għalkemm il-premessa 754 tad-deċiżjoni
kkontestata hija tweġiba għal argument ta’ Otis espost fil-premessa 753, madankollu dan jippermetti wkoll li r-rikorrenti
jkunu jafu r-raġunijiet għaliex il-programm ta’ konformizzazzjoni ta’ Schindler, l-istess bħal dak ta’ Otis, ma setax jiġi
kkunsidrat bħala ċirkustanza attenwanti u jippermetti lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-istħarriġ tagħha tal-legalità tal-multi
imposti fuq il-kumpanniji tal-grupp Schindler. Għaldaqstant, l-argument ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni għandu jiġi miċħud
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France,
C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 63).
Fir-rigward tal-fondatezza tal-approċċ tal-Kummissjoni, diġà ġie deċiż li l-adozzjoni ta’ programm ta’ konformizzazzjoni min-naħa
tal-impriża kkonċernata ma jobbligax lill-Kummissjoni tagħti tnaqqis tal-multa minħabba din iċ-ċirkustanza (sentenza BASF
u UCB vs Il‑Kummissjoni, punt 143 iktar ’il fuq, punt 52). Barra minn hekk, għalkemm huwa ċertament importanti li impriża
tadotta miżuri sabiex tipprevjeni lill-membri tal-persunal tagħha milli jwettqu, fil-ġejjieni, ksur ġdid tad-dritt tal-kompetizzjoni
tal-Unjoni, madankollu, it-teħid ta’ tali miżuri ma jbiddel xejn mir-realtà tal-ksur ikkonstatat. Għalhekk il-Kummissjoni
ma hijiex obbligata li tieħu inkunsiderazzjoni tali element bħala ċirkustanza attenwanti, iktar u iktar meta l-ksur ikkonstatati
fid-deċiżjoni kkonstatata jikkostitwixxu, bħal fil-kawża preżenti, ksur manifest tal-Artikolu 81 KE (sentenzi Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 373, u Carbone-Lorraine vs Il‑Kummissjoni, punt 200 iktar ’il fuq, punt 231).
Minn dan jirriżulta li l-argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni injorat in-neċessita li l-ammont tal-multa
jiġi ddeterminat individwalment billi ma tatx tnaqqis tal-multi lil Schindler fid-dawl tal-eżistenza tal-programm tagħha ta’
konformizzazzjoni, ma jistax jiġi milqugħ.
Fl-aħħar nett, l-argument ibbażat fuq il-prassi preċedenti tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud għar-raġunijiet esposti fil-punt 278
iktar ’il fuq.
Għaldaqstant, lanqas it-tieni lment mqajjem fil-kuntest ta’ dan il-motiv ma jista’ jiġi milqugħ.
Peress li r-rikorrenti qajmu l-ilmenti bbażati fuq l-ibbilanċjar bejn l-aġir skorrett u l-piena u fuq il-ksur tal-prinċipju
ta’ proporzjonalità biss minħabba n-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti kollha, dawn l-ilmenti għandhom,
fid-dawl tar-raġunamenti esposti fil-punti 272 sa 284 iktar ’il fuq, jiġu miċħudin.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-motiv preżenti għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.

Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u tal-obbligu
ta’ motivazzjoni fl-għoti tat-tnaqqis tal-ammont tal-multi
Ir-rikorrenti jfakkru li huma għamlu talbiet sabiex jibbenefikaw mill-immunità mill-multi jew minn tnaqqis mill-ammont tagħhom
abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fir-rigward tal-Belġju, tal-Ġermanja u tal-Lussemburgu. Madankollu l-Kummissjoni
kisret id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi Avviż meta evalwat il-kwalità u l-utilità tal-kooperazzjoni tagħhom. Ir-rikorrenti
jsostnu wkoll li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fl-evalwazzjoni tat-tnaqqis tal-multa applikabbli
abbażi ta’ dan l-Avviż. Ir-rikorrenti jinvokaw ukoll nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Fuq l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
Għandu jiġi rrilevat li fl-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, il-Kummissjoni ddefinixxiet il-kundizzjonijiet li taħthom
l-impriżi li jikkooperaw magħha sabiex jiġi stabbilit akkordju jistgħu jiġu eżentati mill-multa jew jibbenefikaw minn tnaqqis
tal-ammont tal-multa li kieku kien ikollhom iħallsu.
L-ewwel nett, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi, fil-paragrafu 8 tiegħu, taħt it-Titolu A:
“Il-Kummissjoni ser tagħti lil impriża immunità minn kull multa li kieku kienet tkun imposta jekk:
a)      l-impriża hija l-ewwel waħda li tressaq provi li fl-opinjoni tal-Kummissjoni jistgħu jippermettulha tieħu deċiżjoni biex twettaq
investigazzjoni fis-sens tal-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17, b’konnessjoni ma’ kartell allegat li qiegħed jaffetwa l-Komunità;
b)      l-impriża hija l-ewwel waħda li tressaq provi li fl-opinjoni tal-Kummissjoni jistgħu jippermettuha ssib ksur ta’ l-Artikolu 81 KE
b’konnessjoni ma’ kartell allegat li jaffettwa l-Komunità.”
Sussegwentement, l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi, fil-paragrafu 20 tiegħu, taħt it-Titolu B, li “[i]mpriżi
li ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet [għal eżenzjoni mill-multi] taħt is-sezzjoni A hawn fuq jistgħu jkunu eliġibbli biex
jibbenefikaw minn tnaqqis ta’ kull multa li kieku kienet tkun imposta” u, fil-paragrafu 21 tiegħu li, “[b]iex tikkwalifika,
impriża għandha tipprovdi l-Kummissjoni bi provi tal-ksur tal-liġi ssospettat li jirrappreżentaw valur miżjud b’rispett għall-evidenza
li diġà tinstab fil-pussess tal-Kummissjoni u għanda twaqqaf l-involviment tagħha fil-ksur tal-liġi ssuspettat mhux aktar
tard miż-żmien li fih tressaq il-provi”.
Fir-rigward tal-kunċett tal-valur miżjud, fil-paragrafu 22 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 huwa spjegat li:
“Il-kunċett ta’ ‘valur miżjud’ jirreferi għall-punt sa fejn il-provi pprovduti jinforzaw, bin-natura tagħhom u/jew bil-livell
ta’ detall, l-abilità tal-Kummissjoni li tipprova l-fatti msemmija. F’din l-istima, il-Kummissjoni ġeneralment tikkunsidra
l-provi bil-miktub li joriġinaw mill-perjodu ta’ żmien li miegħu jirrelataw il-fatti biex ikollhom valur ikbar mill-provi
stabbiliti wara. Bl-istess mod, provi li huma direttament rilevanti għall-fatti msemmija ġeneralment jiġu kkunsidrati li għandhom
valur akbar minn dawk b’rilevanza indiretta biss”.
L-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi klassifikazzjoni fi tliet kategoriji
għat-tnaqqis tal-multi:
“ –      [l]-ewwel impriża li tissodisfa l-p[aragrafu] 21: tnaqqis ta’ 30-50 %;
–      [i]t-tieni impriża li tissodisfa l-p[aragrafu] 21: tnaqqis ta’ 20-30 %;
–      [i]mpriżi oħra li jissodisfaw il-p[aragrafu] 21: tnaqqis sa 20 %.”
It-tieni subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi:
“Biex jiġi ddeterminat il-livell ta’ tnaqqis f’kull waħda minn dawn il-faxex, il-Kummissjoni ser tieħu kont taż-żmien li fih
ġew mressqin il-provi li jissodisfaw il-p[aragrafua] 21 u l-punt sa fejn jirrappreżentaw valur miżjud. Tista’ wkoll tieħu
kont tal-miżura u tal-kontinwità ta’ kull kooperazzjoni pprovduta mill-impriża wara d-data tas-sottomissjoni tagħha.”
Fl-aħħar nett, l-aħħar subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi:
“[B]arra dan, jekk impriża tipprovdi provi rrelatati ma’ fatti li qabel ma kienux magħrufa lill-Kummissjoni li għandhom rilevanza
diretta fuq il-gravità u t-tul tal-kartell issuspettat, il-Kummissjoni ma hijiex ser tieħu kont ta’ dawn l-elementi meta tordna
li tiġi imposta multa fuq l-impriża li tipprovdi dawn il-provi.”
Fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni u l-istħarriġ tal-qrati tal-Unjoni
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, li jikkostitwixxi l-bażi legali għall-impożizzjoni tal-multi
fil-każ ta’ ksur tar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, jagħti lill-Kummissjoni marġni ta’ diskrezzjoni fl-iffissar
tal-multi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-21 ta’ Ottubru 1997, Deutsche Bahn vs Il-Kummissjoni, T‑229/94,
Ġabra p. II‑1689, punt 127) li huwa, b’mod partikolari, funzjoni tal-politika ġenerali tagħha fil-qasam tal-kompetizzjoni
(sentenza Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punti 105 u 109). Huwa f’dan il-kuntest li, biex tiżgura t-trasparenza u n-natura
oġġettiva tad-deċiżjonijiet tagħha fil-qasam tal-multi, il-Kummissjoni adottat u ppubblikat l-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002. Dan huwa strument intiż li jippreċiża, fl-osservanza tad-dritt ta’ livell superjuri, il-kriterji li l-Kummissjoni
tixtieq tapplika fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. Minnu tirriżulta awtolimitazzjoni ta’ din is-setgħa
(ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-30 ta’ April 1998, Vlaams Gewest vs Il-Kummissjoni, T‑214/95, Ġabra
p. II‑717, punt 89), sa fejn hija l-Kummissjoni li għandha tikkonforma ruħha mar-regoli indikattivi li hija imponiet fuqha
nnifisha (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-12 ta’ Diċembru 1996, AIUFFASS u AKT vs Il-Kummissjoni, T‑380/94,
Ġabra p. II‑2169, punt 57).
L-awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni li tirriżulta bl-adozzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
madankollu ma hijiex inkompatibbli maż-żamma ta’ marġni ta’ diskrezzjoni sostanzjali mill-Kummissjoni (ara, f’dan is-sens,
is-sentenza Raiffeisen Zentralbank Österreich
et
vs Il-Kummissjoni, punt 275 iktar ’il fuq, punt 224).
L-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fih, fil-fatt, diversi elementi ta’ flessibbiltà li jippermettu lill-Kummissjoni teżerċita
s-setgħa diskrezzjonali tagħha b’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003, kif interpretati
mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’analoġija, is-sentenza Raiffeisen Zentralbank Österreich
et
vs Il-Kummissjoni, punt 275 iktar ’il fuq, punt 224).
Għalhekk, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ meta hija msejħa tevalwa jekk provi
prodotti minn impriża li esprimiet ix-xewqa tagħha li tibbenefika mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 għandhomx valur
miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-paragrafu 21 tal-imsemmi Avviż (ara, f’dan is-sens, is-sentenza SGL Carbon vs Il‑Kummissjoni,
punt 296 iktar ’il fuq, punt 88). Fir-rigward tal-paragrafu 8(a) u (b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, għandu jiġi
kkonstatat li dan il-marġni ta’ diskrezzjoni sostanzjali jirriżulta mill-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni, li tirreferi
espressament għall-produzzjoni ta’ provi li “fl-opinjoni tal-Kummissjoni”, huma ta’ natura li jippermettulha tadotta deċiżjoni
li tordna investigazzjonijiet jew li jippermettulha tikkonstata ksur rispettivament. L-evalwazzjoni tal-kwalità jew tal-utilità
tal-kooperazzjoni mogħtija minn impriża fil-fatt timplika evalwazzjonijiet fattwali kumplessi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi
SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, punt 296 iktar ’il fuq, punt 81, u Carbone‑Lorraine vs Il-Kummissjoni, punt 200 iktar ’il fuq,
punt 271).
Bl-istess mod, il-Kummissjoni, wara li tkun ikkonstatat li xi provi għandhom valur miżjud sinjifikattiv skont il-paragrafu 21
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, għandha marġni ta’ diskrezzjoni meta hija msejħa tistabbilixxi l-livell eżatt tat-tnaqqis
tal-ammont tal-multa li għandu jingħata lill-impriża kkonċernata. Fil-fatt, l-ewwel subparagrafu tal-punt 23(b) tal-Avviż
dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jipprovdi faxex għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa għad-diversi kategoriji ta’ impriżi msemmija
filwaqt li t-tieni subparagrafu tal-punt 23(b) tal-istess Avviż jistabbilixxi l-kriterji li l-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni
sabiex tiddefinixxi l-livell ta’ tnaqqis fil-limiti ta’ dawn il-faxxex.
Fid-dawl tal-marġni ta’ diskrezzjoni li l-Kummissjoni għandha sabiex tevalwa l-kooperazzjoni ta’ impriża bis-saħħa tal-Avviż
dwar il-kooperazzjoni tal-2002, huwa biss eċċess manifest ta’ dan il-marġni li jista’ jiġi kkundannat mill-Qorti Ġenerali
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, punt 296 iktar ’il fuq, punti 81, 88 u 89).
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Belġju
Schindler, li kienet ir-raba’ impriża li ppreżentat talba abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 għall-parteċipazzjoni
tagħha fil-ksur fil-Belġju (premessa 775 tad-deċiżjoni kkontestata), ma bbenefikatx minn tnaqqis tal-ammont tal-multa fir-rigward
tal-imsemmi ksur (premessa 776 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, fil-premessa 776, il-Kummissjoni tispjega dan
li ġej:
“776               Għalkemm Schindler ipproduċiet provi kontemporanji fil-forma ta’ listi tal-akkordju mis-sena 2000 sas-sena 2003, dawn ma kinux
jippermettu li jiġi sostnut il-fajl tal-Kummissjoni peress li hija diġà kellha listi tal-akkordju għall-dan l-istess perijodu.
Schindler ippreżentat it-talba tagħha [abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002] fil-21 ta’ Jannar 2005, jiġifieri
sena wara li seħħet l-ewwel spezzjoni fil-Belġju, fi żmien meta l-Kummissjoni kienet diġà wettqet żewġ serje ta’ investigazzjonijiet
fil-Belġju u kienet irċeviet tliet talbiet korroboranti (abbażi tal-imsemmi Avviż]. Barra minn hekk, in-natura tal-informazzjoni
limitata ħafna pprovduta minn Schindler għall-parti l-kbira tal-listi tal-akkordju fis-snin 2000-2003 ma saħħaħx, b’mod sinjifikattiv,
il-kapaċità tal-Kummissjoni li tipprova l-fatti inkwistjoni. Konsegwentement, ir-rekwiżiti tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar
il-kooperazzjoni ma humiex sodisfatti. Wara t-talba tagħha […] Schindler kompliet tikkoopera mall-Kummissjoni, madankollu
mingħajr ma kkontribwiet ebda valur miżjud sinjifikattiv.”
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jallegaw li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tinjora l-fatt li l-listi ta’ proġetti prodotti
minn Schindler matul il-proċedura amministrattiva kellhom effettivament valur miżjud fis-sens tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002. L-ewwel nett, l-imsemmija listi ma għandhomx l-istess dati bħal dawk ikkomunikati minn Kone u minn Otis. It-tieni
nett, il-listi ta’ Schindler jsemmu diversi proġetti li ma jissemmewx fuq il-listi kkomunikati minn Kone u minn Otis. It-tielet
nett, fil-premessa 164 (nota ta’ qiegħ il-paġna 176) tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tirreferi espliċitament għal-listi
ta’ proġetti kkomunikati minn Kone, minn Otis u minn Schindler. Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni tibbaża konklużjonijiet fuq
paragun bejn il-listi ta’ proġetti li allegatament ġew ikkomunikati mid-diversi impriżi, li juri, minn naħa, li l-listi kollha
ta’ proġetti kkomunikati jikkostitwixxu provi importanti fil-livell tal-istabbiliment tal-ksur u, min-naħa l-oħra, li kien
biss bis-saħħa tal-listi ta’ proġetti ta’ Kone, ta’ Otis u ta’ Schindler li hija kienet f’pożizzjoni li tipprova l-eżistenza
tal-akkordju. Issa, skont l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, Schindler kellha,
inkwantu r-raba’ impriża li kkooperat, dritt għal tnaqqis tal-multa li seta’ jammonta għal mhux iktar minn 20 %.
Għalhekk, għandu jiġi eżaminat, fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 300 iktar ’il fuq, jekk il-Kummissjoni marritx
manifestament lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta kkonstatat li l-provi prodotti minn Schindler ma kellhomx
valur miżjud sinjifikattiv meta mqabbla mal-provi li hija diġà kellha meta l-imsemmija impriża għamlet it-talba tagħha abbażi
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jiġi osservat li r-rikorrenti, li ma jikkritikawx l-għoti ta’ immunità mill-multi lil
Kone, ma jikkontestawx il-konstatazzjoni, magħmula fil-premessa 761 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li “l-informazzjoni
diġà pprovduta minn Kone ppermettew lill-Kummissjoni tikkonstata ksur fil-Belġju”. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet diġà rċeviet
provi suffiċjenti sabiex tikkonstata ksur fil-Belġju meta Schindler għamlet it-talba tagħha abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002.
Wara dan, għandu jiġi kkonstatat li sabiex juru l-valur miżjud sinjifikattiv tal-kooperazzjoni ta’ Schindler ir-rikorrenti
jirreferu biss għal-listi ta’ proġetti għall-perijodu ta’ bejn is-sena 2000 u s-sena 2003 li din l-impriża bagħtet lill-Kummissjoni
fil-kuntest tat-talba tagħha abbażi tal-imsemmi Avviż.
Madankollu, għalkemm il-listi prodotti minn Schindler kellhom dati differenti minn ta’ dawk prodotti minn Kone u minn Otis
u għalkemm dawn jirreferu wkoll għal xi proġetti li ma kinux inklużi fil-listi prodotti minn Kone u minn Otis, madankollu
dawn ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala li saħħew b’mod sinjifikattiv il-kapaċità tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur fil-Belġju.
Fil-fatt, għandu l-ewwel nett jiġi enfasizzat li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni stabbiliet l-implementazzjoni tal-akkordju
fir-rigward tal-liftijiet u tal-eskalejters ġodda fil-Belġju mhux biss billi rreferiet għal-listi ta’ proġetti prodotti minn
Kone, minn Otis u minn Schindler, iżda wkoll billi bbażat ruħha fuq l-osservazzjonijiet tal-parteċipanti fl-akkordju fil-Belġju
fil-kuntest tat-talbiet tagħhom abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 u fuq ir-risposti ta’ impriżi għal talbiet
għal informazzjoni magħmula mill-kummissjoni (ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna relatati mal-premessi 163 sa 168 tad-deċiżjoni
kkontestata). Għalhekk, il-listi ta’ proġetti jikkostitwixxu biss prova fost provi oħra fil-kuntest tal-istabbiliment tal-implementazzjoni
tal-akkordju fil-Belġju.
It-tieni nett, huwa paċifiku li, meta Schindler bagħtet lill-Kummissjoni l-listi ta’ proġetti għas-snin 2000 sa 2003, din
tal-aħħar diġà kellha listi ta’ proġetti tal-istess perijodu, li kienu ntbgħatu preċedentement minn Kone u minn Otis (premessi 164
u 776 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, dikjarazzjoni li sempliċement tikkonferma, sa ċertu punt, dikjarazzjoni li l-Kummissjoni diġà kellha ma tiffaċilitax
b’mod sinjifikattiv ix-xogħol ta’ din tal-aħħar u hija, għaldaqstant, insuffiċjenti sabiex tiġġustifika tnaqqis tal-ammont
tal-multa abbażi tal-kooperazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq,
punt 455).
Fid-dawl kemm ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punt preċedenti kif ukoll tal-fatt li r-rikorrenti ma jikkontestawx li l-kooperazzjoni
ta’ Kone kienet diġà tippermetti lill-Kummissjoni tikkonstata l-ksur fil-Belġju, ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw li kien
biss bis-saħħa tal-listi ta’ proġetti kollha msemmija fid-deċiżjoni kkontestata, inklużi dawk prodotti minn Schindler, li
l-Kummissjoni setgħet tipprova l-eżistenza tal-akkordju fil-Belġju.
Barra minn hekk il-Kummissjoni ma kisritx b’mod manifest il-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta kkunsidrat li l-provi prodotti
minn Schindler ma kellhomx valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
Għalhekk, l-ilment ibbażat fuq il-valur miżjud sinjifikattiv tal-listi ta’ proġetti li Schindler bagħtet lill-Kummissjoni
fil-kuntest tat-talba tagħha abbażi tal-imsemmi Avviż, għandu jiġi miċħud.
It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu li minn paragun bejn it-trattament ta’ Otis u dak ta’ ThyssenKrupp jirriżulta li l-Kummissjoni
kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament meta rrifjutat li tagħti tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi tal-Avviż dwar
il-kooperazzjoni tal-2002 lill-Schindler. F’dan ir-rigward hija tispjega li Kone pproduċiet biżżejjed provi li jippermettu
lill-Kummissjoni tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE. Otis ipproduċiet provi li kien fihom biss ftit informazzjoni ġdida u
bbenefikat minn tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ 40 %. ThyssenKrupp ipprovdiet biss informazzjoni addizzjonali fir-rigward
ta’ numru żgħir ta’ proġetti ta’ manutenzjoni u l-Kummissjoni kkonstatat li ebda waħda mill-provi prodotti ma kienet tikkonċerna
fatti li hija ma kinitx taf dwarhom preċedentement u li l-informazzjoni mibgħuta ma kinitx taż-żmien ta’ meta seħħ l-akkordju.
ThyssenKrupp ibbenefikat minn tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ 20 %. Min-naħa tagħha Schindler ikkomunikat listi dwar il-perijodu
ta’ bejn is-sena 2000 u s-sena 2003, li l-Kummissjoni ma kinitx taf dwarhom preċedentement u li kienu taż-żmien ta’ meta seħħ
il-ksur. Għaldaqstant, Schindler għandha dritt għal tnaqqis tal-ammont tal-multa li għandu jilħaq l-20 %.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-kooperazzjoni
pprovduta mill-membri ta’ akkordju l-Kummissjoni ma tistax tikser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (ara s-sentenza
tal-Qorti Ġenerali, tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑236/01, T‑239/01, T‑244/01 sa T‑246/01, T‑251/01 u T‑252/01, Ġabra p. II‑1181, punt 394, u l-ġurisprudenza
ċċitata).
Fil-kawża preżenti, għandu jiġi kkonstatat li l-kooperazzjoni pprovduta minn Otis u minn ThyssenKrupp kienet differenti ħafna
minn dik ipprovduta minn Schindler.
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li l-evalwazzjoni tal-valur miżjud ta’ kooperazzjoni ssir abbażi tal-provi li l-Kummissjoni
diġà għandha. Issa, peress li l-kooperazzjoni ta’ Otis u dik ta’ ThyssenKrupp ġew qabel dik ta’ Schindler (premessi 96, 98
u 103 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni iktar kellha provi meta Schindler għamlet it-talba tagħha abbażi tal-Avviż
dwar il-kooperazzjoni tal-2002 milli hija kellha meta saru t-talbiet ta’ Otis u ta’ ThyssenKrupp.
It-tieni nett, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-kooperazzjoni ta’ ThyssenKrupp u ta’ Otis kellha valur miżjud sinjifikattiv
fis-sens tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
Fil-fatt, fir-rigward tal-kooperazzjoni ta’ Otis, din l-impriża pprovdiet lill-Kummissjoni bi “provi dokumentarji kontemporanji”
(premessa 766 tad-deċiżjoni kkontestata) u dawn il-provi kienu jipprovdu informazzjoni, għalkemm limitata, “fuq fatti li ma
kinux magħrufa preċedentement” (premessa 766 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dak li jirrigwarda l-kooperazzjoni ta’ ThyssenKrupp,
din ukoll kellha valur miżjud sinjifikattiv, “għaliex din [kienet] tipprovdi informazzjoni addizzjonali fuq proġetti ta’ manutenzjoni
u ta’ modernizzazzjoni kif ukoll spjegazzjonijiet fid-dettall fuq is-sistema użata għall-iffissar tal-prezzijiet tal-kuntratti
ta’ manutenzjoni” (premessa 771 tad-deċiżjoni kkontestata).
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-kooperazzjoni ta’ Schindler, mill-analiżi magħmula fil-punti 303 sa 311 iktar ’il fuq jirriżulta
li l-Kummissjoni setgħet ġustament tikkunsidra li din ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li s-sitwazzjonijiet tad-diversi impriżi ma kinux paragunabbli, il-Kummissjoni ma wettqitx ksur
tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament meta tat tnaqqis tal-ammont tal-multi lil Otis (40 %) u lil ThyssenKrupp (20 %)
u meta rrifjutat li tagħti lil Schindler il-benefiċċju ta’ tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ilmenti kollha ta’ Schindler dwar l-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 għall-kooperazzjoni tagħha għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Belġju għandhom jiġu miċħuda.
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Ġermanja
Fil-premessa 805 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni ddeċidiet li “tagħti lil Schindler tnaqqis tal-multa ta’ 15 % fil-faxxa
prevista [fit-tielet inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 23(b)] tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni [tal-2002]” abbażi
tal-kooperazzjoni tagħha fl-istabbiliment tal-ksur fil-Ġermanja.
Fil-premessa 803 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tispjega li l-għoti ta’ immunità mill-multi abbażi tal-paragrafu 8(b)
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 jew tnaqqis 100 % tal-ammont tal-multa abbażi tal-aħħar subparagrafu tal-paragrafu 23(b),
tal-imsemmi Avviż kienet eskluża peress li meta Schindler għamlet it-talba tagħha abbażi ta’ dan l-Avviż, “[i]l-Kummissjoni
diġà kellha serje ta’ provi li jippermettulha tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 [KE], b’mod partikolari għall-perijodu ta’
bejn is-sena 1995 u s-sena 2000”.
Fil-premessa 804 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tkompli tgħid:
“Sa fejn kien biss wara l-25 ta’ Novembru 2004 li Schindler issodisfat kompletament ir-rekwiżit previst fil-punt 21, jiġifieri
tmien xhur wara l-ewwel talbiet [abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002], dan id-dewmien għandu jittieħed inkunsiderazzjoni
għall-kalkolu tat-tnaqqis, fil-kuntest tal-faxxa prevista. Min-naħa l-oħra, id-dikjarazzjonijiet ta’ Schindler kellhom valur
miżjud sinjifikattiv li saħħaħ il-kapaċità tal-Kummissjoni li tipprova l-ksur. Madankollu l-valur miżjud tat-talba ta’ Schindler
[abbażi tal-imsemmi Avviż] jibqa limitat sa fejn hija essenzjalment irripetiet d-dikjarazzjonijiet tagħha stess, ma kienet
tinkludi ebda prova dokumentarja u kienet prinċipalment tikkonferma l-provi li l-Kummissjoni diġà kellha.”
Preliminarjament ir-rikorrenti jfakkru li Schindler ipparteċipat biss f’akkordji dwar installazzjonijiet ta’ eskalejters bejn
is-sena 1995 u s-sena 2000, b’tali mod li huma biss l-akkordji li kien hemm matul l-imsemmi perijodu li huma determinanti
fl-evalwazzjoni tal-kooperazzjoni ta’ Schindler. Dan il-ksur jikkostitwixxi ksur awtonomu, li għandu jiġi kkunsidrat b’mod
distint mill-ksur li jikkonċernaw l-eskalejters u l-liftijiet mwettqa minn impriżi oħra wara s-sena 2000. Schindler la kienet
ipparteċipat f’dawn il-ksur u lanqas ma kienet taf dwarhom.
L-ewwel nett, Schindler issostni li hija għandha tiġi kkunsidrata bħala l-ewwel impriża li pprovdiet, skont il-paragrafu 8(b)
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, provi li jistgħu jippermettu lill-Kummissjoni tikkonstata ksur u għalhekk tibbenefika
minn maħfra totali mill-multa tagħha.
Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Kummissjoni kienet irċeviet talbiet abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fir-rigward
tal-akkordji fil-Ġermanja mingħand Kone u mingħand Otis qabel ma hija rċeviet dik ta’ Schindler. Madankollu, dawn it-talbiet
ma kinux ta’ natura li jipprovaw l-eżistenza tal-ksur tal-Artikolu 81 KE li għalih kienet ipparteċipat Schindler, jiġifieri
ftehim dwar l-eskalejters konklużi bejn is-sena 1995 u s-sena 2000. Fin-nuqqas tal-provi prodotti minn Schindler, il-Kummissjoni
ma kinitx tkun f’pożizzjoni li tikkonstata l-ksur tal-Artikolu 81 KE. Fit-talba tagħha u fid-dokumenti annessi magħha Schindler
stabbiliet l-eżistenza ta’ 33 laqgħa li nżammew fil-Ġermanja bejn id-29 ta’ April 1994 u s-6 ta’ Diċembru 2000. Otis kienet
żvelat biss tliet laqgħat fis-sena 1999 (fl-20 ta’ Jannar, fit-28 ta’ Ottubru u fit-22 ta’ Diċembru 1999) u ħames laqgħat
fis-sena 2000 (fl-20 ta’ Jannar, fit-18 ta’ Frar, fit-3 ta’ April, fis-6 ta’ Ġunju u fis-6 ta’ Diċembru 2000). Lanqas id-dikjarazzjonijiet
ta’ Kone ma kienu jippermettu li jiġu stabbiliti l-laqgħat sistematiċi dwar il-proġetti marbutin mal-eskalejters fil-Ġermanja
matul il-perijodu ta’ bejn is-sena 1995 u s-sena 2000.
It-tieni nett, sussidjarjament, ir-rikorrenti jsostnu li Schindler ma kellhiex, f’kull każ, tiġi suġġetta għal multa, skont
l-aħħar subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, peress li hija kienet l-unika waħda li
pprovdiet biżżejjed provi sabiex jiġi stabbilit il-ksur fil-Ġermanja matul il-perijodu ta’ bejn is-sena 1995 u s-sena 2000.
Il-provi prodotti minn Kone u minn Otis jkopru l-perijodu ta’ wara s-sena 2000. Barra minn hekk, sa fejn fil-premessa 803
tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tiddikjara li hija diġà kellha provi qabel it-talba ta’ Schindler, madankollu mingħajr
ma tispeċifika l-provi inkwistjoni, ir-rikorrenti jinvokaw nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Għandu qabel kollox jiġi osservat li bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, il-fatt li r-rikorrenti ma jikkontestawx
il-klassifikazzjoni tal-akkordju fil-Ġermanja bħala ksur uniku, ma jaffetwax l-ammissibbiltà tal-argument tagħhom.
Fil-fatt, il-Kummissjoni nnifisha tiddistingwi, fid-deċiżjoni kkontestata, żewġ partijiet fir-rigward tal-ksur fil-Ġermanja,
waħda li kienet tkopri l-perijodu ta’ bejn Awwissu 1995 u Diċembru 2000 u li kienet tirrigwarda biss l-eskalejters u l-oħra
li kienet tkopri l-perijodu ta’ bejn Diċembru 2000 u Diċembru 2003 u li kienet tikkonċerna simultanjament kemm l-eskalejters
kif ukoll il-liftijiet (premessi 213, 277 u 278 tad-deċiżjoni kkontestata), mingħajr ma din id-distinzjoni ma taffetwa l-klassifikazzjoni
ta’ dan l-akkordju bħala ksur uniku, peress li l-arranġamenti kollha kellhom l-istess għanijiet u kienu jwasslu għall-istess
riżultat (premessa 568 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk huwa paċifiku li Schindler ipparteċipat biss għal dik il-parti
tal-ksur, ikkonstatat fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kkontestata, li tikkonċerna l-eskalejters peress li Schindler ħarġet
mill-akkordju fis-sena 2000 (premessa 213 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, jekk kif jallegaw ir-rikorrenti, Schindler kienet l-ewwel impriża li pproduċiet provi determinanti li jippermettu lill-Kummissjoni
tikkonstata l-eżistenza tal-akkordju fil-Ġermanja għall-perijodu ta’ bejn Awwissu 1995 u Diċembru 2000, hija tkun intitolata,
skont l-aħħar subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 u indipendentement minn eventwali
applikazzjoni tal-paragrafu 8(b) tal-imsemmi Avviż, għal tnaqqis ta’ 100 % tal-ammont tal-multa, peress li l-kooperazzjoni
tagħha kellha effett dirett fuq it-tul tal-akkordju preżunt, ekwivalenti għat-tul kollu tal-parteċipazzjoni ta’ Schindler
għal dan il-ksur.
Madankollu, mill-premessi 214 u 803 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kellha, meta Schindler għamlet it-talba
tagħha fil-25 ta’ Novembru 2004, biżżejjed provi li jippermettulha li tikkonstata l-ksur fil-Ġermanja għall-perijodu ta’ bejn
is-sena 1995 u s-sena 2000.
Għalhekk, fit-talba tagħha abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, tat-12 ta’ Frar 2004, Kone pproduċiet data konkreta
fuq l-akkordju fil-Ġermanja, kemm għall-perijodu ta’ qabel kif ukoll għal dak ta’ wara t-tluq ta’ Schindler mill-akkordju.
Fir-rigward tal-ewwel parti tal-ksur, id-dikjarazzjoni ta’ Kone b’hekk infurmat lill-Kummissjoni li akkordju dwar it-tqassim
tas-suq tal-eskalejters diġà kien jeżisti fl-1 ta’ Awwissu 1995, dwar il-lista tal-parteċipanti għall-akkordju, dwar il-prinċipji
li kienu jirregolaw l-għoti tal-proġetti u dwar elementi oħra dwar l-implementazzjoni tal-akkordju. Fit-talba tagħha Kone
kienet indikat ukoll b’mod ċar li Schindler kienet telqet mill-akkordju “fi tmiem is-sena 2000”.
Fl-osservazzjonijiet tagħha ta’ April 2004, li jikkompletaw t-talba tagħha ta’ Marzu 2004, Otis ikkonfermat l-eżistenza ta’
akkordju fil-Ġermanja fuq it-tqassim tas-suq tal-eskalejters, il-lista tal-parteċipanti fl-akkordju, il-prinċipji li jirregolaw
l-għoti tal-proġetti u informazzjoni oħra dwar l-implementazzjoni tal-akkordju kif ukoll it-tluq ta’ Schindler mill-akkordju
fis-sena 2000. Fl-osservazzjonijiet addizzjonali tagħha ta’ April 2004, Otis barra minn hekk indikat li l-akkordju fis-suq
tal-eskalejters kien ilu jeżisti sa mis-snin 80.
Għaldaqstant, meta Schindler għamlet it-talba tagħha abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, fil-25 ta’ Novembru 2004,
il-Kummissjoni diġà kellha żewġ dikjarazzjonijiet konkordanti li kienu jippermettulha tikkonstata l-parti tal-akkordju fil-Ġermanja
li għalih kienet ipparteċipat Schindler.
Għalkemm huwa ċertament minnu li fit-talba tagħha tal-25 ta’ Novembru 2004 u fid-dokumenti addizzjonali tas-7 ta’ Diċembru 2004,
Schindler ipprovdiet lill-Kummissjoni informazzjoni li ma kinitx magħrufa minn din tal-aħħar, b’mod partikolari d-dati ta’
ċerti laqgħat bejn il-parteċipanti fl-akkordju li seħħew bejn id-29 ta’ April 1994 u s-6 ta’ Diċembru 2000. Madankollu, fid-dawl
ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punt 334 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni setgħet ġustament tikkunsidra li dawn kienu provi li
kellhom valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, li jagħtu dritt għal
tnaqqis tal-multa, u mhux għal immunità totali mill-multa abbażi tal-paragrafu 8(b), jew għal tnaqqis totali tal-ammont tal-multa
abbażi tal-aħħar subparagrafu tal-paragrafu 23(b) tal-imsemmi Avviż. Fil-fatt, il-provi kkonċernati ma kinux determinanti
sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza tal-akkordju fil-Ġermanja matul it-tul kollu tal-parteċipazzjoni ta’ Schindler għal dan
l-akkordju iżda kienu jsaħħu l-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi l-ksur billi tikkonferma l-provi li hija diġà kellha.
Wara dan, fid-dawl tal-fatt li Schindler kienet it-tielet impriża li għamlet talba abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002, it-tnaqqis tal-multa applikabbli kien dak previst fit-tielet inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 23(b) ta’
dan l-Avviż. Issa, peress li l-provi li għandhom valur miżjud sinjifikattiv ġew ikkomunikati lill-Kummissjoni biss tmien xhur
wara l-ewwel żewġ talbiet abbażi tal-imsemmi Avviż u peress li huwa paċifiku li Schindler ma pproduċietx provi dokumentarji
kontemporanji, il-Kummissjoni ma marritx manifestament lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta ffissat it-tnaqqis
tal-ammont tal-multa għal Schindler għal 15 %.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 253 KE, għandu jiġi kkonstatat li l-premessa 803 tad-deċiżjoni
kkontestata tesponi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni qieset li l-provi prodotti minn Schindler
fit-talba tagħha abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jagħtux dritt għal immunità mill-multa. F’dan ir-rigward
il-Kummissjoni tirreferi għall-fatt li, “meta saru l-osservazzjonijiet ta’ Schindler, [hija] diġà kellha serje ta’ provi li
jippermettulha tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 [KE]” (premessa 803 tad-deċiżjoni kkontestata). Imqegħdin fil-kuntest tagħhom,
dawn il-motivi jirreferu neċċesarjament għas-serje ta’ provi li jinsabu fit-talbiet ta’ Kone u ta’ Otis, li l-valur miżjud
tagħhom ġie ddeterminat fil-premessi 792 u 799 tad-deċiżjoni kkontestata. Għalhekk, il-premessi msemmija iktar ’il fuq jippermettu
li l-persuni kkonċernati jsiru jafu l-ġustifikazzjonijiet għar-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti lill-Schindler immunità mill-multi
għall-kooperazzjoni tagħha fl-istabbiliment tal-ksur fil-Ġermanja u lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-istħarriġ tagħha tal-legalità.
Għaldaqstant l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 253 KE għandu jiġi miċħud.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ilmenti kollha ta’ Schindler dwar l-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 għall-kooperazzjoni taħgha għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Ġermanja għandhom jiġu miċħuda.
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Lussemburgu
Schindler, li kienet ir-raba’ impriża li ressqet talba abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 fir-rigward tal-akkordju
fil-Lussemburgu (premessa 830 tad-deċiżjoni kkontestata), ma bbenefikatx minn tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi tal-Avviż
dwar il-kooperazzjoni tal-2002 f’dak li jikkonċerna l-imsemmi ksur (premessa 834 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward,
fil-premessi 831 sa 833 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tispjega:
“831      It-talba [abbazi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002] ta’ Schindler hija prinċipalment komposta minn dikjarazzjoni bil-miktub
tal-impriża u dokumenti interni li jmorru lura għas-sena 2002 li, skont Schindler, tfasslu fil-kuntest tal-attività normali
tal-impriża. It-talba […] ta’ Schindler ma pprovdiet lill-Kummissjoni ebda element ġdid li għandu valur miżjud qawwi. L-informazzjonijiet
il-ġodda fil-verità jkopru deskrizzjonijiet tas-settur fiż-żmien ta’ meta seħħ il-ksur u dettalji oħra ta’ importanza iżgħar.
Apparti din l-informazzjoni, it-talba […] ta’ Schindler essenzjalment tikkonferma l-informazzjoni diġà magħrufa mill-Kummissjoni.
832      Barra minn hekk, Schindler tiddikjara li l-ftehim dwar il-proġetti l-ġodda ta’ installazzjoni, ta’ modernizzazzjoni, ta’ tiswija
u ta’ manutenzjoni ta’ liftijiet u ta’ eskalejters kienu diġà stabbiliti fis-sena 1993, u li hija kienet telqet mill-akkordju
fis-sena 1994 u kienet ġiet lura biss fis-sena 1999. Il-Kummissjoni ma siebet ebda indikazzjoni li ssostni din id-dikjarazzjoni.
Il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha fuq id-dikjarazzjoni unilaterali u mhux sostnuta ta’ waħda mill-partijiet fir-rigward
ta’ kwistjoni kruċjali, li tista’ twassal għal konsegwenzi ġuridiċi serji għall-parteċipanti l-oħra.
833      Minn dan il-Kummissjoni tikkonkludi li l-osservazzjonijiet ta’ Schindler ma fihom ebda element ġdid li għandu valur sinjifikattiv
iżda li dawn essenzjalment jikkonfermaw il-fatti li kienu diġà magħrufa minnha. L-informazzjoni pprovduta minn Schindler,
mqabbla mal-provi li l-Kummissjoni kellha meta saret it-talba […] ta’ Schindler, ma saħħitx b’mod kunsiderevoli l-kapaċità
tal-Kummissjoni li tipprova l-fatti inkwistjoni. Konsegwentement, ir-rekwiżiti tal-[paragrafu] 21 tal-Avviż dwar il-Kooperazzjoni
[tal-2002] ma humiex sodisfatti. Wara li għamelt it-talba tagħha […], Schindler ma pproduċiet ebda dokument addizzjonali ħlief
għall-informazzjoni mibgħuta fuq talba tal-Kummissjoni.”
Ir-rikorrenti jsostnu li Schindler hija intitolata li tibbenefika minn tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ bejn 20 % u 30 %,
abbażi tal-paragrafi 21 u 23 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. Fil-fatt, Schindler ipproduċiet provi ta’ valur miżjud
kunsiderevoli fir-rigward ta’ ftehim fil-qasam tal-attivitajiet ta’ manutenzjoni. Fin-nuqqas tat-talba ta’ Schindler, tal-4
ta’ Novembru 2004, il-Kummissjoni ma kinitx tkun f’pożizzjoni li tistabbilixi l-eżistenza ta’ ftehim fl-imsemmi qasam, ftehim
li fir-rigward tagħhom ftit li xejn hemm informazzjoni fit-talbiet ta’ Kone u ta’ ThyssenKrupp. Barra minn hekk, Otis ma ammettietx
espliċitament il-parteċipazzjoni tagħha għal ftehim f’dan il-qasam.
L-importanza tat-talba ta’ Schindler, abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova
min-naħa tal-Kummissjoni tirriżulta wkoll mill-frekwenza tar-riferimenti għal din it-talba li jsiru fid-deċiżjoni kkontestata,
meta mqabbla mar-riferimenti għat-talbiet ta’ Kone u ta’ ThyssenKrupp. Għaldaqstant, fil-premessa 831 tad-deċiżjoni kkontestata
l-Kummissjoni ċaħdet l-argument ta’ Schindler mingħajr madankollu ma rrispondiet għall-argumenti tagħha esposti fir-risposta
għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u dan jikkostitwixxi motivazzjoni insuffiċjenti fis-sens tal-Artikolu 253 KE.
Fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 300 iktar ’il fuq, għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni marritx manifestament
lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha meta kkonstatat li l-provi prodotti minn Schindler ma kellhomx valur miżjud sinjifikattiv
meta mqabbel mal-provi li hija diġà kellha meta l-imsemmija impriża għamlet it-talba tagħha abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002.
F’dan ir-rigward, għandu l-ewwel nett jiġi osservat li r-rikorrenti, li ma jikkritikawx l-għoti ta’ immunità mill-multi lill-Kone
abbażi tal-paragrafu 8(b) tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ma jikkontestawx li l-informazzjoni pprovduta minn Kone
kienet diġà tippermetti lill-Kummissjoni tikkonstata ksur fil-Lussemburgu (premessa 816 tad-deċiżjoni kkontestata). Għalhekk
meta Schindler għamlet it-talba tagħha abbażi ta’ dan l-Avviż, il-Kummissjoni diġà kellha provi suffiċjenti sabiex tikkonstata
ksur fil-Lussemburgu. Barra minn hekk, preċedentement għat-talba ta’ Schindler, il-Kummissjoni kienet diġà rċeviet, f’Marzu 2004,
talba abbażi tal-imsemmi Avviż min-naħa ta’ Otis, li wasslet għal tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ 40 % (premessi 118 u 823
tad-deċiżjoni kkontestata).
It-tieni nett, fir-rigward tal-kwistjoni ta’ jekk, skont il-paragrafi 21 u 22 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, il-provi
prodotti minn Schindler kellhomx valur miżjud sinjifikattiv sa fejn dawn saħħew ħafna l-kapaċità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi
l-ksur fil-Lussemburgu, għandu jiġi kkonstatat li l-provi li, skont ir-rikorrenti, kellhom valur miżjud sinjifikattiv jikkonċernaw
biss waħda miż-żewġ partijiet tal-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1(3) tad-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri t-tqassim tas-swieq
li jikkonċernaw il-kuntratti ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni (ara wkoll il-premessi 293 u 830 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, mit-talba ta’ Kone tal-5 ta’ Frar 2004, kif ikkompletata bl-informazzjoni tad-19 ta’ Frar 2004, jirriżulta li din diġà
kienet tinkludi deskrizzjoni ċara tal-parti tal-akkordju li ġiet sussegwentement deskritta minn Schindler.
It-tielet nett, ir-rikorrenti ma jistgħux jibbażaw argument fuq in-numru ta’ riferimenti li jsiru fid-deċiżjoni kkontestata
għat-talba tagħhom abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. Fil-fatt, il-fatt li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni
użat il-provi kollha li hija kellha, u għalhekk anki l-informazzjoni prodotta minn Schindler fit-talba tagħha tal-4 ta’ Novembru 2004,
ma jurix li din l-informazzjoni tal-aħħar kellha valur miżjud sinjifikattiv meta mqabbla mal-provi li l-Kummissjoni kellha
f’din id-data.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-Kummissjoni ma marritx manifestament lil hinn mill-marġni ta’ diskrezzjoni
tagħha meta kkunsidrat li l-provi pprovduti minn Schindler ma kellhomx valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-paragrafu 21
tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 253 KE, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma hijiex obbligata tieħu
pożizzjoni fuq l-argumenti kollha li l-persuni kkonċernati jqajmu quddiemha, iżda li huwa biżżejjed li hija tesponi l-fatti
u l-kunsiderazzjonijiet legali li jkollhom importanza essenzjali fil-kuntest tad-deċiżjoni (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali,
tal-15 ta’ Ġunju 2005, Corsica Ferries France vs Il‑Kummissjoni, T‑349/03, Ġabra p. II‑2197, punt 64, u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fil-premessi 831 sa 833 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni esponiet b’mod
suffiċjenti r-raġunijiet li għalihom hija qieset li l-provi prodotti minn Schindler fit-talba tagħha tal-4 ta’ Novembru 2004
ma kellhomx valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-paragrafu 21 tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002. Dawn il-premessi
jippermettu li l-persuni kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet għar-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti lil Schindler
tnaqqis tal-ammont tal-multa għall-kooperazzjoni tagħha fl-istabbiliment tal-ksur fil-Lussemburgu u lill-Qorti Ġenerali teżerċita
l-istħarriġ tagħha tal-legalità. Għaldaqstant l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 253 KE għandu jiġi miċħud.
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-ilmenti kollha ta’ Schindler dwar l-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-2002 għall-kooperazzjoni tagħha għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Lussemburgu għandhom jiġu miċħuda.

Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 u tal-Linji gwida tal-1998, minħabba tnaqqis insuffiċjenti
tal-ammont tal-multi abbażi tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti
Fil-punt 614 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni kienet ħabbret li hija kien “bi ħsiebha tagħti tnaqqis [tal-multa]
minħabba l-kooperazzjoni barra mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni [tal-2002], b’mod partikolari meta kumpannija ma tikkontestax
jew meta din tagħti għajnuna addizzjonali li tippermetti li jiġu kkjarifikati jew ikkompletati l-fatti kkonstatati mill-Kummissjoni.”
Fil-premessa 758 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tispjega li, “sa fejn il-punt 614 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
kien joħloq aspettattivi f’din il-kawża, [hija] ddeċidiet li tinterpreta dan il-punt favur l-impriżi li, fuq din il-bażi,
ikkontribwixxew sabiex jiġu stabbiliti l-fatti tal-ksur imsemmija fid-deċiżjoni [kkontestata], billi ma jikkontestawx il-fatti
jew billi jagħtu informazzjoni oħra jew dettalji addizzjonali”.
Il-Kummissjoni għalhekk tat lill-parteċipanti kollha tal-erba’ ksur, bl-eċċezzjoni, minn naħa, tal-impriżi li bbenefikaw minn
immunità mill-multi (premessi 762, 817 u 839 tad-deċiżjoni kkontestata) u, min-naħa l-oħra, ta’ Kone fil-kuntest tal-akkordju
fil-Pajjiżi l-Baxxi (premessa 851 tad-deċiżjoni kkontestata), tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ 1 % għall-kooperazzjoni tagħhom
barra mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti esposti fid-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet (premessi 768, 774, 777, 794, 801, 806, 813, 824, 829, 835, 845, 854, 855 u 856 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti jqisu, l-ewwel nett, li huma setgħu jippretendu tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ mill-inqas 10 % minflok tal-1 %
mogħti abbażi tal-kooperazzjoni tagħhom lil hinn mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, u dan huwa kkonfermat mill-prassi
deċiżjonali tal-Kummissjoni f’kawżi oħra. It-tieni nett, minkejja talba f’dan is-sens, il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni
l-fatt li r-rikorrenti kienu kkooperaw magħha f’livell li jmur bil-ħafna lil hinn mis-sempliċi nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti,
u dan jintitolahom għal tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ mill-inqas 10 %, abbażi tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002,
jew għal tnaqqis abbażi tas-sitt inċiż tat-Titolu 3 tal-Linji gwida tal-1998.
Preliminarjament, hemm lok li jitfakkar li tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi tal-kooperazzjoni matul il-proċedura amministrattiva
huwa ġġustifikat biss jekk l-aġir tal-impriża inkwistjoni ppermetta lill-Kummissjoni tikkonstata l-ksur b’inqas diffikultà
u, jekk huwa l-każ, li ttemmu (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-14 ta’ Mejju 1998, SCA Holding vs Il-Kummissjoni, T‑327/94,
Ġabra p. II‑1373, punt 156; u Krupp Thyssen Stainless u Acciai speciali Terni vs Il-Kummissjoni, punt 222 iktar ’il fuq, punt
270 u Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, punt 57 iktar ’il fuq, punt 449).
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li impriża li tiddikjara espliċitament li ma hijiex qed tikkontesta l-allegazzjonijiet
ta’ fatt li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża l-ilmenti tagħha tista’ tiġi kkunsidrata bħala li kkontribwiet sabiex tiffaċilita
x-xogħol tal-Kummissjoni li jikkonsisti fil-konstatazzjoni u r-repressjoni tal-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni
(sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal-14 ta’ Mejju 1998, Mo och Domsjö vs Il‑Kummissjoni, T‑352/94, Ġabra p. II‑1989, punt 395,
u SCA Holding vs Il‑Kummissjoni, punt 354 iktar ’il fuq, punt 157).
Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma jipprovdi, bil-kontra tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni
tal-1996, għal ebda tnaqqis tal-ammont tal-multa favur impriżi li ma jikkontestawx il-materjalità tal-fatti li fuqhom il-Kummissjoni
tibbaża l-akkużi tagħha fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Madankollu, fil-premessa 758 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni
tammetti li l-punt 614 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ħoloq fi ħdan l-impriżi l-aspettattivi leġittimi li n-nuqqas ta’
kontestazzjoni tal-fatti għandu jwassal għal tnaqqis tal-ammont tal-multa lil hinn mill-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
Fl-istess premessa, hija osservat ukoll li “[i]l-portata tat-tnaqqis għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-kooperazzjoni
offerta wara d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, meta l-Kummissjoni tkun diġà stabbiliet l-elementi kollha tal-ksur, f’mument
meta l-impriża tkun diġà taf l-elementi kollha tal-investigazzjoni u kellha aċċess għall-fajl tal-investigazzjoni, tista’
biss, fl-aħjar ipoteżi, tgħin lill-Kummissjoni b’mod marġinali fl-investigazzjoni tagħha”. Il-Kummissjoni speċifikat ukoll
li “[ġ]eneralment, l-ammissjoni tal-fatti f’dawn iċ-ċirkustanzi huwa l-iktar l-iktar prova li tikkonferma fatt li l-Kummissjoni
normalment tikkunsidra bħala suffiċjentement ippruvati minn provi oħra li jinsabu fil-fajl”.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-Kummissjoni dderogat mill-prassi preċedenti tagħha,
fejn impriża li ma kinitx tikkontesta l-materjalità tal-fatti allegati fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kienet tibbenefika
minn tnaqqis ta’ 10 % tal-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqha, skont l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-1996.
Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-1996 kien jipprovdi, fit-tieni inċiż tal-punt D(2), li
impriża setgħet tibbenefika “[…] minn tnaqqis ta’ bejn 10 % u 50 % tal-ammont tal-multa li kieku kienet tiġi imposta fuqha
fin-nuqqas ta’ kooperazzji […] jekk […] wara li tirċievi d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, [hija] tinforma lill-Kummissjoni
li ma kinitx qed tikkontesta l-materjalità tal-fatti li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża l-akkużi tagħha”, madankollu l-Avviż
dwar il-kooperazzjoni tal-2002 ma għadux jipprovdi tnaqqis tal-ammont tal-multa għal din ir-raġuni. Issa, kif diġà jirriżulta
mill-punti 142 u 143 iktar ’il fuq, huwa biss l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 li japplika għat-talbiet tar-rikorrenti
peress li dawn, barra minn hekk, saru abbażi ta’ dan l-Avviż.
F’kull każ, kif tfakkar fil-punt 225 iktar ’il fuq, il-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma tistax isservi bħala
kuntest ġuridiku għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni.
It-tieni nett, fir-rigward tal-argumenti tar-rikorrenti li jgħidu li Schindler kienet, matul il-proċedura kollha, pprovdiet
lill-Kummissjoni informazzjoni dwar il-ksur, li ġiet iċċitata fis-siltiet ewlenin tad-deċiżjoni kkontestata, huwa biżżejjed
li jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma jallegawx li din il-kollaborazzjoni marret lil hinn minn dak li huwa meħtieġ fil-kuntest
tal-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, b’tali mod li l-ilment tagħhom għandu jiġi miċħud. Dan jgħodd
ukoll għall-motiv tagħhom, imqajjem fir-replika, li jgħid li l-imsemmija kooperazzjoni tiġġustifika li Schindler tibbenefika
minn ċirkustanza attenwanti abbażi tal-Linji gwida tal-1998.
Minn dan isegwi li l-motiv għandu jiġi miċħuda kollu kemm hu.

Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
Ir-rikorrenti jsostnu li l-multi imposti fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata għal kull ksur jiksru l-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003 inkwantu l-Kummissjoni bbażat ruħha, sabiex tiddetermina l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-impriżi inkwistjoni,
fuq id-dħul mill-bejgħ tal-kumpanniji parent tal-gruppi ta’ kumpanniji kkonċernati, pjuttost milli fuq id-dħul mill-bejgħ
tas-sussidjarji li pparteċipaw direttament fil-ksur.
Ir-rikorrenti jsostnu li ma huwiex possibbli li l-ksur imwettaq mis-sussidjarji jiġi imputat fuq il-kumpanniji parent u li,
għaldaqstant, il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ previst fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 għandu jiġi kkalkolat
abbażi tad-dħul mill-bejgħ tal-imsemmija sussidjarji.
Madankollu, fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti ma jallegawx li l-multi imposti fid-deċiżjoni kkontestata jaqbżu l-limitu ta’
10 % tad-dħul mill-bejgħ li Schindler Holding għamlet matul is-sena finanzjarja preċedenti, għandu bilfors jiġi kkonstatat
li dan l-ilment ma jiddistingwixxix ruħu mill-ilmenti eżaminati fil-punti 63 sa 91 iktar ’il fuq, li jirrigwardaw l-imputazzjoni
tal-aġir tas-sussidjarji tagħha fuq Schindler Holding. Issa, mill-argumenti żviluppati f’dan ir-rigward jirriżulta li l-Kummissjoni
kienet iġġustifikata li timputa fuq Schindler Holding l-aġir tas-sussidjarji tagħha, li magħhom hija tifforma unità ekonomika.
Għalhekk dan il-motiv għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-kalkolu tal-ammont finali tal-multi
Ir-rikorrenti jsostnu li l-ammont finali tal-multi li ġew imposti fuqhom huwa sproporzjonat, sa fejn dan la huwa neċessarju
u lanqas ma huwa xieraq sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija, jiġifieri r-repressjoni tal-aġiri illegali u l-prevenzjoni
tar-reċidiva. Fil-kawża preżenti, inkwistjoni hemm erba’ ksur iżolati mwettqa minn erba’ kumpanniji differenti, b’tali mod
li l-multi imposti ma għandhomx jaqbżu l-10 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ kull kumpannija. Ir-rikorrenti jqisu wkoll li, jekk
jiġi aċċettat l-argument tal-Kummissjoni li jgħid li multa ma hijiex sproporzjonata meta ma taqbiżx il-limitu ta’ 10 % tad-dħul
mill-bejgħ tal-impriża kkonċernata, dan ikun prattikament ifisser l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fil-kawża preżenti, fuq Schindler Belġju u Schindler Lussemburgu ġew imposti multi li jikkorrispondu għal [kunfidenzjali] %
tad-dħul mill-bejgħ medju kkonsolidat ta’ Schindler Belġju u ta’ Schindler Lussemburgu [kunfidenzjali]. Fir-rigward ta’ Schindler
il-Pajjiżi l-Baxxi, il-multa tikkorrispondi [kunfidenzjali].
F’dan ir-rigward għandu preliminarjament jitfakkar li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jirrikjedi li l-atti tal-istituzzjonijiet
tal-Unjoni ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimament imfittxa mil-leġiżlazzjoni
inkwistjoni, filwaqt li huwa mifhum li, meta teżisti għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel dik li hija l-inqas
oneruża u l-iżvantaġġi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta pparagunati mal-għanijiet imfittxa (sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tal-5 ta’ Mejju 1998, Ir-Renju Unit vs Il‑Kummissjoni, C‑180/96, Ġabra p. I‑2265, punt 96, u s-sentenza tal-Qorti
Ġenerali, tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni, T‑30/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 223).
Minn dan isegwi li l-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxa, jiġifieri meta mqabbla mal-osservanza
tar-regoli tal-kompetizzjoni, u li l-ammont tal-multa imposta fuq impriża minħabba ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu
jkun proporzjonat mal-ksur, ikkunsidrat globalment, billi tittieħed inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-gravità tiegħu
(sentenza tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 366 iktar ’il fuq, punt 224). Barra minn
hekk, fl-iffissar tal-ammont tal-multi, il-Kummissjoni hija korretta li tieħu inkunsiderazzjoni l-ħtieġa li tiggarantixxi
li l-multi jkollhom effett suffiċjentement dissważiv (ara, f’dan is‑sens, is-sentenza Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punt 108, u s-sentenza Europa Carton vs Il‑Kummissjoni, punt 125 iktar ’il fuq,
punt 89).
L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-akkordji f’din il-kawża kienu jikkonsistu prinċipalment f’kollużjoni sigrieta bejn
kompetituri sabiex jaqsmu s-swieq jew jiffriżaw l-ishma tas-suq billi jaqsmu bejniethom il-proġetti ta’ bejgħ u ta’ installazzjoni
ta’ liftijiet u/jew ta’ eskalejters ġodda, u sabiex ma jikkompetux bejniethom fir-rigward tal-manutenzjoni u tal-modernizzazzjoni
ta’ liftijiet u ta’ eskalejters (ħlief fil-Ġermanja, fejn l-attività ta’ manutenzjoni u ta’ modernizzazzjoni ma kinitx is-suġġett
ta’ diskussjonijiet bejn il-membri tal-akkordju). Tali ksur jaqgħu, min-natura tagħhom stess, fost il-ksur l-iktar serju tal-Artikolu 81 KE
(premessa 658 tad-deċiżjoni kkontestata).
It-tieni nett, il-Kummissjoni, matul il-kalkolu tal-ammont tal-multi, tista’ tieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, id-daqs
u s-saħħa ekonomika tal-unità ekonomika li taġixxi bħala impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE. Madankollu, bil-kontra ta’ dak
li jsostnu r-rikorrenti, l-impriża rilevanti li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fil-kawża preżenti ma hijiex kull sussidjarja
li pparteċipat fil-ksur ikkonstatati fl-Artikolu 1(1), (3) u (4) tad-deċiżjoni kkontestata. Bil-kontra ta’ dan, mill-analiżi
preċedenti jirriżulta li l-ksur allegati fil-konfront ta’ Schindler twettqu minn Schindler Holding u s-sussidjarji tagħha.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argumenti tar-rikorrenti li jillimitaw ruħhom li jistabbilixxu sproporzjon bejn l-ammont tal-multi
imposti mill-Kummissjoni u d-dħul mill-bejgħ magħmul mill-imsemmija sussidjarji, bl-esklużjoni tal-kumpannija parent tagħhom,
għandhom jiġu miċħuda.
It-tielet nett, fir-rigward tal-proporzjonalità tal-multi meta mqabbla mad-daqs u s-saħħa ekonomika tal-unitajiet ekonomiċi
kkonċernati, għandu jitfakkar li mill-argumenti preċedenti jirriżulta li dawn ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % previst fl-Artikolu 23(2)
tar-Regolament Nru 1/2003, li għandu l-għan li jevita li l-multi jkunu sproporzjonati meta mqabbla mal-importanza tal-impriża
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Musique Diffusion française
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 54 iktar ’il fuq, punt 119, u s-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il‑Kummissjoni,
punt 366 iktar ’il fuq, punt 229). F’dan ir-rigward, barra minn hekk mill-fajl jirriżulta li l-ammont totali tal-multi imposti
fuq Schindler bid-deċiżjoni kkontestata jirrappreżenta madwar 2 % tad-dħul mill-bejgħ konsolidat li Schindler Holding għamlet
matul is-sena finanzjarja preċedenti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, u dan ma jistax jiġi kkunsidrat bħala sproporzjonat
meta mqabbel mad-daqs ta’ din l-impriża.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti hawn fuq, il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-kalkolu
tal-ammont finali tal-multi għandu jiġi miċħud.
Minn dan isegwi li r-rikors għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Barra
minn hekk, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 87(4) tar-Regoli tal-Proċedura, l-istituzzjonijiet intervenjenti fil-kawża
għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom. Fl-aħħar nett, skont l-Artikolu 87(6) tar-Regoli tal-Proċedura, fil-każ li ma
hemmx lok li tingħata deċiżjoni, il-Qorti Ġenerali tiddeċiedi liberament dwar l-ispejjeż.
Għandu jiġi kkonstatat li dan ir-rikors, sa fejn ġie ppreżentat minn Schindler Management, sar mingħajr suġġett wara li l-Kummissjoni
rrettifikat id-deċiżjoni kkontestata. Fid-dawl tal-fatt li l-motivi kollha tar-rikors tqajjmu indistintament mir-rikorrenti
kollha, kif ukoll tal-fatt li Schindler Holding, Schindler Belġju, Schindler Ġermanja, Schindler Lussemburgu u Schindler il-Pajjiżi
l-Baxxi tilfu, hemm lok li dawn jiġu kkundannati għall-ispejjeż tal-Kummissjoni. Il-Kunsill għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla)
Taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni fuq ir-rikors sa fejn dan ġie ppreżentat minn Schindler Management AG.
2)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3)
Schindler Holding Ltd, Schindler SA, Schindler Deutschland Holding GmbH, Schindler Sàrl u Schindler Liften BV huma kkundannati
għall-ispejjeż.
4)
Schindler Management għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess.
5)
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandu jbati l-ispejjeż tiegħu stess.
Martins Ribeiro          Wahl                                     Dittrich
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-13 ta’ Lulju 2011.
Firem
Werrej
Il-proċedura amministrattiva
1.  L-investigazzjoni tal-Kummissjoni
Il-Belġju
Il-Ġermanja
Il-Lussemburgu
Il-Pajjiżi l-Baxxi
2.  Dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
3.  Id-deċiżjoni kkontestata
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Fuq it-talba għal dikjarazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni f’dak li jirrigwarda Schindler Management
Fuq il-mertu
1.  Osservazzjonijiet preliminari
2.  Fuq it-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata fit-totalitŕ tagħha
Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 6(1) tal-KEDB
Fuq il-motiv ibbażat fuq l-illegalitŕ tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din hija indirizzata lill-Schindler Holding, minħabba
n-nuqqas ta’ notifikazzjoni valida
Fuq il-motiv ibbażat fuq l-illegalitŕ tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din żammet lil Schindler Holding responsabbli in solidum
3.  Fuq it-talba għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità fir-rigward tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, ibbażata fuq ksur tal-prinċipju
nulla poena sine lege
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Linji gwida tal-1998, ibbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattivitŕ
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Linji gwida tal-1998, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni u, sussidjarjament,
fuq in-nuqqas ta’ trasparenza u previdibbiltŕ tagħhom.
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’
retroattivitŕ u tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
Fuq l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, ibbażata fuq ksur tal-prinċipji ġenerali tad-dritt
nemo tenetur, in dubio pro reo u ta’ proporzjonalitŕ kif ukoll fuq użu abbużiv tas-setgħa diskrezzjonali
Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju nemo tenetur
Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju in dubio pro reo
Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ
Fuq ir-raba’ ilment, ibbażat fuq abbuż tas-setgħa diskrezzjonali
Fuq il-motiv ibbażat fuq in-natura konfiskatorja, bi ksur tad-dritt internazzjonali, tad-deċiżjoni kkontestata
Fuq l-ammissibbiltà
Fuq il-mertu
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Linji gwida tal-1998 u tal-obbligu ta’ motivazzjoni fl-iffissar tal-ammont inizjali tal-multi
Osservazzjonijiet preliminari
Id-deċiżjoni kkontestata
Fuq il-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serju ħafna”
Fuq l-allegata illegalità tal-ammonti inizjali tal-multi
–  Fuq l-allegat nuqqas ta’ motivazzjoni
–  Fuq l-ammonti inizjali ġenerali tal-multi
–  Fuq l-ammonti inizjali speċifiċi tal-multi
Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Linji gwida tal-1998, tal-prinċipju ta’ bbilanċjar bejn l-aġir skorrett u l-piena, tal-prinċipju
ta’ proporzjonalitŕ u tal-obbligu ta’ motivazzjoni fit-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002, tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u tal-obbligu
ta’ motivazzjoni fl-għoti tat-tnaqqis tal-ammont tal-multi
Fuq l-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002
Fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni u l-istħarriġ tal-qrati tal-Unjoni
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Belġju
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Ġermanja
Fuq il-kooperazzjoni ta’ Schindler għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ksur fil-Lussemburgu
Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2002 u tal-Linji gwida tal-1998, minħabba tnaqqis insuffiċjenti
tal-ammont tal-multi abbażi tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti.
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003
Fuq il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ fil-kalkolu tal-ammont finali tal-multi
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
–	Data kunfidenzjali mħollija barra.