CELEX: 62009CJ0065
Προστασία των καταναλωτών
Πώληση και εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών
Οδηγία 1999/44/ΕΚ
Άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 3
Aντικατάσταση του ελαττωματικού πράγματος ως μοναδικός τρόπος επανορθώσεως
Ελαττωματικό πράγμα το οποίο ο καταναλωτής έχει ήδη εγκαταστήσει
Υποχρέωση του πωλητή να απομακρύνει το ελαττωματικό πράγμα και να εγκαταστήσει το νέο απαλλαγμένο ελαττωμάτων πράγμα
Απολύτως δυσανάλογη
Συνέπειες

Quelle, προπαρατεθείσα, σκέψη 36).
Τέλος, σε περίπτωση που ο πωλητής δεν προβεί ο ίδιος στην απομάκρυνση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος και στην εγκατάσταση
του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος, εναπόκειται στον εθνικό δικαστή να καθορίσει τα αναγκαία για την απομάκρυνση
και την εγκατάσταση αυτή έξοδα, των οποίων την απόδοση δικαιούται να αξιώσει ο καταναλωτής.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση αποκαταστάσεως
της συμμόρφωσης του καταναλωτικού αγαθού προς τους όρους της συμβάσεως μέσω αντικαταστάσεώς του, ο πωλητής υποχρεούται είτε
να προβεί στην απομάκρυνση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος από το πράγμα στο οποίο ο καταναλωτής το ενσωμάτωσε καλόπιστα,
πριν από την εμφάνιση του ελαττώματος, σύμφωνα με τη φύση και τη χρήση για την οποία αυτό προορίζεται, και στην εγκατάσταση
του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος, είτε να φέρει τα αναγκαία έξοδα για την απομάκρυνση αυτή και την εγκατάσταση
του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος. Η εν λόγω υποχρέωση του πωλητή υφίσταται ανεξαρτήτως του αν αυτός, βάσει της
συμβάσεως πωλήσεως, είχε υποχρέωση εγκαταστάσεως του αρχικώς αγορασθέντος καταναλωτικού αγαθού.

Επί της δυνατότητας του πωλητή να αρνηθεί την καταβολή των δυσανάλογα υψηλών εξόδων για την απομάκρυνση του ελαττωματικού
πράγματος και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος
Με το πρώτο ερώτημα στην υπόθεση C-65/09, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να πληροφορηθεί αν το άρθρο 3, παράγραφος
3, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας έχει την έννοια ότι αντίκειται σε αυτό εθνική νομοθεσία κατά την οποία ο πωλητής
μπορεί να αρνηθεί την αντικατάσταση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος με την αιτιολογία ότι η αντικατάσταση αυτή συνεπάγεται
για τον πωλητή, λόγω της υποχρεώσεώς του να προβεί στην απομάκρυνση του εν λόγω πράγματος από το σημείο στο οποίο αυτό είχε
εγκατασταθεί και στην εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος, δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση σε σχέση με
την αξία που θα είχε το πράγμα αν ανταποκρινόταν στους όρους της συμβάσεως και με τον βαθμό παρεκκλίσεώς του από τους όρους
της συμβάσεως.
Η Gebr. Weber καθώς και η Αυστριακή και η Γερμανική Κυβέρνηση προτείνουν να δοθεί αρνητική απάντηση στο εν λόγω ερώτημα. Στο
πλαίσιο αυτό, η οδηγία δεν μπορεί να έχει ως σκοπό, σε περίπτωση που υφίσταται ένας μόνον τρόπος επανορθώσεως, να επιβάλει
στον πωλητή την υποχρέωση αναλήψεως δυσανάλογων δαπανών. Επιπλέον, το γράμμα του εν λόγω άρθρου 3, παράγραφος 3, δεν παρέχει
συναφώς καμία ένδειξη. Επιπροσθέτως, ενόψει της οικονομίας του εν λόγω άρθρου, σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε, μάλλον,
να χρησιμοποιηθούν τα κριτήρια που προβλέπει η παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, των οποίων η απαρίθμηση δεν είναι εξαντλητική.
Εξάλλου, μολονότι η σύγκριση με τις δαπάνες που απορρέουν από τον εναλλακτικό τρόπο επανορθώσεως είναι ασφαλώς αδύνατη, εντούτοις,
ενδεχόμενη δυσαναλογία θα μπορούσε να εξεταστεί με τη βοήθεια των λοιπών κριτηρίων που απαριθμούνται στο εν λόγω εδάφιο. Εν
πάση περιπτώσει, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού της εν λόγω διατάξεως, που συνίσταται στην προστασία του πωλητή από δυσανάλογη
οικονομική επιβάρυνση, η διάταξη αυτή θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι διασφαλίζει παρόμοια προστασία και σε περίπτωση
που δεν υφίσταται εναλλακτικός τρόπος επανορθώσεως.
Αντιθέτως, η Βελγική, η Ισπανική και η Πολωνική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή προτείνουν να δοθεί καταφατική απάντηση στο
λόγω ερώτημα. Υποστηρίζουν ότι από το γράμμα του άρθρου 3, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας προκύπτει ότι αυτό αναφέρεται
αποκλειστικώς στη σχετική δυσαναλογία, πράγμα το οποίο εξάλλου επιβεβαιώνεται από την ενδέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας.
Σκοπός της εν λόγω διατάξεως είναι να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ο καταναλωτής να κάνει κατάχρηση των δικαιωμάτων του, απαιτώντας
από τον πωλητή έναν τρόπο επανορθώσεως, ενώ ο άλλος εναλλακτικός τρόπος θα ήταν λιγότερο επαχθής για τον πωλητή και θα κατέληγε
στο ίδιο αποτέλεσμα. Πάντως, μολονότι αμφότεροι αυτοί οι τρόποι αποκαταστάσεως της συμμόρφωσης σκοπούν στην προστασία των
ίδιων συμφερόντων του καταναλωτή, ήτοι στην εκτέλεση των συμβατικών υποχρεώσεων και στη δυνατότητα του καταναλωτή να αποκτήσει
πράγμα σύμφωνο με τη σύμβαση, εντούτοις, οι επικουρικοί τρόποι επανορθώσεως που συνίστανται στη μείωση του τιμήματος ή στη
λύση της συμβάσεως, δεν επιτρέπουν την προάσπιση των ίδιων αυτών συμφερόντων. Αν ο πωλητής μπορούσε να αρνηθεί τον μόνο δυνατό
τρόπο επανορθώσεως λόγω του απολύτως δυσανάλογου χαρακτήρα του, ο καταναλωτής θα είχε στη διάθεσή του μόνον τα εν λόγω επικουρικά
μέσα, αντίθετα προς την οικονομία του εν λόγω άρθρου 3, το οποίο δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση των αμοιβαίων υποχρεώσεων
που απορρέουν από τη σύμβαση πωλήσεως και στον σκοπό της οδηγίας που συνίσταται στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας των
καταναλωτών. Πάντως, η Επιτροπή προσθέτει ότι ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, στις οποίες ο μοναδικός δυνατός τρόπος επανορθώσεως
συνεπάγεται δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση του πωλητή σε σχέση με το συμφέρον του καταναλωτή για αποκατάσταση της ζημίας,
δεν αποκλείεται να συνιστούν περιπτώσεις αδύνατης πράξεως κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι κατά το άρθρο 3, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας, ο καταναλωτής έχει, καταρχάς,
δικαίωμα να απαιτήσει από τον πωλητή τη δωρεάν επισκευή ή αντικατάσταση του πράγματος, εκτός εάν μια τέτοια πράξη είναι αδύνατη
ή δυσανάλογη.
Το εν λόγω άρθρο  3, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, διευκρινίζει ότι ένας τρόπος επανορθώσεως θεωρείται δυσανάλογος εάν, σε
σύγκριση με άλλον εναλλακτικό τρόπο επανορθώσεως, συνεπάγεται για τον πωλητή υπερβολικά υψηλό κόστος, λαμβάνοντας υπόψη την
αξία που θα είχε το πράγμα εάν δεν υπήρχε έλλειψη συμμόρφωσης, τη σημασία της έλλειψης συμμόρφωσης και το κατά πόσον ο εναλλακτικός
τρόπος επανορθώσεως θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς σημαντική ενόχληση του καταναλωτή.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, μολονότι το γράμμα του άρθρου 3, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας είναι καταρχήν αρκούντως
ευρύ ώστε να μπορούν να συμπεριληφθούν σε αυτό περιπτώσεις απολύτως δυσανάλογου χαρακτήρα, εντούτοις, το άρθρο 3, παράγραφος
3, δεύτερο εδάφιο, ορίζει την έννοια του «δυσανάλογου» αποκλειστικώς σε σχέση με τον εναλλακτικό τρόπο επανορθώσεως, περιορίζοντας
επομένως την έννοια αυτή στις περιπτώσεις σχετικώς δυσανάλογου χαρακτήρα. Εξάλλου, από το γράμμα και την οικονομία του άρθρου
3, παράγραφος 3, της οδηγίας προκύπτει ότι αυτό αναφέρεται στους δύο τρόπους επανορθώσεως που καταρχάς προβλέπει, ήτοι στην
επισκευή ή στην αντικατάσταση του μη σύμφωνου με τους όρους της συμβάσεως πράγματος.
Οι διαπιστώσεις αυτές επιρρωννύονται από την ενδέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας η οποία προβλέπει ότι ένας τρόπος επανορθώσεως
είναι δυσανάλογος, εάν, σε σύγκριση με άλλον εναλλακτικό τρόπο επανορθώσεως, έχει υπερβολικά υψηλό κόστος και ότι, προκειμένου
να κριθεί αν το κόστος είναι υπερβολικά υψηλό, το κόστος του ενός τρόπου επανορθώσεως θα πρέπει να είναι σημαντικά υψηλότερο
από το κόστος του εναλλακτικού τρόπου επανορθώσεως.
Μολονότι είναι αληθές, όπως υποστηρίζουν η Gebr. Weber και η Γερμανική Κυβέρνηση, ότι ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις της ενδέκατης
αυτής αιτιολογικής σκέψεως, μεταξύ των οποίων ιδίως η απόδοση στη γερμανική γλώσσα, είναι σε κάποιο βαθμό ασαφείς, δεδομένου
ότι παραπέμπουν, στον πληθυντικό, σε «εναλλακτικούς τρόπους επανορθώσεως», εντούτοις, δεν αμφισβητείται ότι πλείονες γλωσσικές
αποδόσεις, όπως η απόδοση στην αγγλική, στη γαλλική, στην ιταλική, στην ολλανδική και στην πορτογαλική γλώσσα, δεν αφήνουν
καμία αμφιβολία ως προς το ότι τόσο με την αιτιολογική αυτή σκέψη όσο και με το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας, του οποίου
το γράμμα, σε όλες τις γλωσσικές αποδόσεις, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής, είναι διατυπωμένο στον ενικό, ο νομοθέτης
θέλησε να αναφερθεί αποκλειστικώς στους εναλλακτικούς τρόπους επανορθώσεως που προβλέπει καταρχάς η εν λόγω διάταξη, ήτοι
στην επισκευή ή την αντικατάσταση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος.
Επομένως, προκύπτει ότι σκοπός του νομοθέτη της Ένωσης ήταν να παράσχει στον πωλητή το δικαίωμα να αρνηθεί την επισκευή ή
την αντικατάσταση του ελαττωματικού πράγματος αποκλειστικά στην περίπτωση που η πράξη αυτή είναι αδύνατη ή σχετικώς δυσάναλογη.
Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που ο ένας μόνον από τους δύο αυτούς τρόπους επανορθώσεως είναι δυνατός, ο πωλητής δεν μπορεί
να αρνηθεί τον μοναδικό τρόπο επανορθώσεως που επιτρέπει την αποκατάσταση της συμμόρφωσης του πράγματος προς τους όρους της
συμβάσεως.
Η επιλογή αυτή στην οποία προέβη ο νομοθέτης της Ένωσης με το άρθρο 3, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας οφείλεται,
όπως επισήμαναν η Βελγική και η Πολωνική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή, στην προτίμηση που εκφράζει ο συντάκτης της οδηγίας,
προς το συμφέρον αμφοτέρων των συμβαλλομένων, υπέρ της εκτελέσεως της συμβάσεως μέσω των δύο τρόπων επανορθώσεως που η οδηγία
καταρχάς προβλέπει αντί της υπαναχωρήσεως από τη σύμβαση ή της μειώσεως του τιμήματος. Επιπλέον, η επιλογή αυτή εξηγείται
από το γεγονός ότι, γενικώς, οι δύο τελευταίοι επικουρικοί τρόποι επανορθώσεως δεν επιτρέπουν την επίτευξη του ίδιου επιπέδου
προστασίας των καταναλωτών όπως η αποκατάσταση της συμμόρφωσης του πράγματος.
Επομένως, μολονότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας αντίκεται σε εθνική νομοθεσία παρέχουσα στον πωλητή
το δικαίωμα να αρνηθεί τον μοναδικό δυνατό τρόπο εκπληρώσεως, λόγω του ότι ο τρόπος αυτός είναι απολύτως δυσανάλογος, εντούτοις,
το εν λόγω άρθρο καθιστά δυνατή την αποτελεσματική προστασία των νομίμων οικονομικών συμφερόντων του πωλητή, η οποία, όπως
διαπιστώθηκε στη σκέψη 58 της παρούσας αποφάσεως, προστίθεται στην προβλεπόμενη από τα άρθρα 4 και 5 της οδηγίας.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όσον αφορά ιδίως τη συγκεκριμένη κατάσταση στην οποία αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο,
κατά την οποία η αντικατάσταση του ελαττωματικού πράγματος, ως μόνος δυνατός τρόπος επανορθώσεως, συνεπάγεται δυσανάλογα υψηλό
κόστος, λόγω της ανάγκης απομακρύνσεως του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος από το σημείο στο οποίο αυτό είχε τοποθετηθεί
και της εγκαταστάσεως του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος, το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας δεν αποκλείει τον
περιορισμό, εφόσον παρίσταται ανάγκη, του δικαιώματος του καταναλωτή για απόδοση των εξόδων που αφορούν την απομάκρυνση του
ελαττωματικού πράγματος και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων στην απόδοση ποσού ανάλογου προς τον βαθμό παρεκκλίσεως
του πράγματος από τους όρους της συμβάσεως και προς την αξία που θα είχε αυτό αν ανταποκρινόταν στους όρους της συμβάσεως.
Συγκεκριμένα, ένας τέτοιος περιορισμός δεν θίγει το δικαίωμα του καταναλωτή να ζητήσει την αντικατάσταση του μη σύμφωνου με
τους όρους της συμβάσεως πράγματος.
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να υπογραμμισθεί ότι το εν λόγω άρθρο 3 σκοπεί στο να επιτευχθεί δίκαιη ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων
του καταναλωτή και εκείνων του πωλητή, εξασφαλίζοντας στον πρώτο, ως πιο αδύναμο μέρος στη σύμβαση, πλήρη και αποτελεσματική
προστασία κατά της πλημμελούς εκτέλεσης, από τον πωλητή, των συμβατικών του υποχρεώσεων και επιτρέποντας συγχρόνως να ληφθούν
υπόψη οι οικονομικοί λόγοι τους οποίους προβάλει ο πωλητής.
Επομένως, το αιτούν δικαστήριο, εξετάζοντας εάν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, πρέπει να περιορίσει το δικαίωμα του καταναλωτή
για απόδοση των εξόδων που αφορούν την απομάκρυνση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου
ελαττωμάτων πράγματος, οφείλει να λάβει υπόψη, αφενός, την αξία που θα είχε το πράγμα αν ανταποκρινόταν στους όρους της συμβάσεως
και τον βαθμό παρεκκλίσεώς του από τους όρους της συμβάσεως και, αφετέρου, τον σκοπό της οδηγίας που συνίσταται στην επίτευξη
υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, η κατά τα ανωτέρω δυνατότητα περιορισμού δεν μπορεί να έχει
ως συνέπεια να καταστήσει, στην πράξη, κενό περιεχομένου το δικαίωμα του καταναλωτή για απόδοση των εν λόγω εξόδων στην περίπτωση
που αυτός είχε, καλόπιστα, προβεί, πριν από την εμφάνιση του ελαττώματος, σε εγκατάσταση του ελαττωματικού πράγματος σύμφωνα
με τη φύση του και τη χρήση για την οποία αυτό προορίζεται.
Τέλος, στην περίπτωση περιορισμού του δικαιώματος για απόδοση των εν λόγω εξόδων, πρέπει να παρέχεται στον καταναλωτή η δυνατότητα
να απαιτήσει, αντί για την αντικατάσταση του μη σύμφωνου με τους όρους της συμβάσεως πράγματος, την προσήκουσα μείωση του
τιμήματος ή τη λύση της συμβάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 5, τελευταία περίπτωση, της οδηγίας, δεδομένου ότι το
γεγονός ότι ο καταναλωτής μπορεί να επιτύχει την αποκατάσταση της συμμόρφωσης του ελαττωματικού πράγματος μόνον αν αυτός υποβληθεί
σε μέρος των εν λόγω εξόδων συνιστά σημαντική ενόχληση γι’ αυτόν.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας έχει την έννοια ότι αντίκειται σε αυτό εθνική νομοθεσία
κατά την οποία ο πωλητής μπορεί να αρνηθεί την αντικατάσταση μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος, η οποία συνιστά τον μόνο
δυνατό τρόπο επανορθώσεως, με την αιτιολογία ότι η αντικατάσταση αυτή συνεπάγεται για τον πωλητή, λόγω της υποχρεώσεώς του
να προβεί στην απομάκρυνση του πράγματος από το σημείο στο οποίο αυτό είχε τοποθετηθεί και στην εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου
ελαττωμάτων πράγματος, δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση σε σχέση με την αξία που θα είχε το πράγμα αν ανταποκρινόταν στους
όρους της συμβάσεως και με τον βαθμό παρεκκλίσεως του πράγματος από τους όρους της συμβάσεως. Εντούτοις, η εν λόγω διάταξη
δεν αποκλείει τον περιορισμό, σε μια τέτοια περίπτωση, του δικαιώματος του καταναλωτή για την εκ μέρους του πωλητή απόδοση
των εξόδων που αφορούν την απομάκρυνση του ελαττωματικού πράγματος και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος
στην απόδοση ανάλογου ποσού.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
των εθνικών δικαστηρίων, σ’ αυτά εναπόκειται να αποφανθούν επί των δικαστικών εξόδων Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 3, παράγραφος 2 και παράγραφος 3, της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης
Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση
αποκαταστάσεως της συμμόρφωσης του καταναλωτικού αγαθού προς τους όρους της συμβάσεως μέσω αντικαταστάσεώς του, ο πωλητής
υποχρεούται είτε να προβεί στην απομάκρυνση του μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος από το πράγμα στο οποίο ο καταναλωτής
το ενσωμάτωσε καλόπιστα, πριν από την εμφάνιση του ελαττώματος, σύμφωνα με τη φύση και τη χρήση για την οποία αυτό προορίζεται,
και στην εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος, είτε να φέρει τα αναγκαία έξοδα για την απομάκρυνση αυτή
και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος. Η εν λόγω υποχρέωση του πωλητή υφίσταται ανεξαρτήτως του
αν αυτός, βάσει της συμβάσεως πωλήσεως, είχε υποχρέωση εγκαταστάσεως του αρχικώς αγορασθέντος καταναλωτικού αγαθού.
2)
Το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 1999/44 έχει την έννοια ότι αντίκειται σε αυτό εθνική νομοθεσία κατά την οποία ο πωλητής
μπορεί να αρνηθεί την αντικατάσταση μη σύμφωνου με τη σύμβαση πράγματος, η οποία συνιστά τον μόνο δυνατό τρόπο επανορθώσεως,
με την αιτιολογία ότι η αντικατάσταση αυτή συνεπάγεται για τον πωλητή, λόγω της υποχρεώσεώς του να προβεί στην απομάκρυνση
του πράγματος από το σημείο στο οποίο αυτό είχε τοποθετηθεί και στην εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος,
δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση σε σχέση με την αξία που θα είχε το πράγμα αν ανταποκρινόταν στους όρους της συμβάσεως και
με τον βαθμό παρεκκλίσεως του πράγματος από τους όρους της συμβάσεως. Εντούτοις, η εν λόγω διάταξη δεν αποκλείει τον περιορισμό,
σε μια τέτοια περίπτωση, του δικαιώματος του καταναλωτή για την εκ μέρους του πωλητή απόδοση των εξόδων που αφορούν την απομάκρυνση
του ελαττωματικού πράγματος και την εγκατάσταση του νέου απαλλαγμένου ελαττωμάτων πράγματος στην απόδοση ανάλογου ποσού.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.