CELEX: 62013CJ0083
Trasport marittimu
Libertà li jiġu pprovduti servizzi
Regolament (KEE) Nru 4055/86
Applikabbiltà għat-trasport minn jew lejn Stati partijiet mill-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) permezz ta’ vapuri li jġorru l-bandiera ta’ pajjiż terz
Azzjonijiet sindakali meħuda f’portijiet ta’ tali Stat favur ċittadini ta’ pajjiż terz impjegati fuq dawn il-vapuri
Nazzjonalità ta’ dawn il-ħaddiema u vapuri bla effett fuq l-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4055/86, tat-22 ta’ Diċembru 1986, li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 174).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, Fonnship A/S (iktar ’il quddiem “Fonnship”), kumpannija rregolata mid-dritt Norveġiż, u Svenska Transportarbetareförbundet (Federazzjoni Svediża tal-Ħaddiema tat‑Trasport, iktar ’il quddiem l-“ST”) flimkien ma Facket för Service och Kommunikation (sindakat ta’ ħaddiema fl-oqsma tas-servizzi u tal‑komunikazzjoni, iktar ’il quddiem is-“SEKO”), li huma żewġ sindakati rregolati bid-dritt Svediż, min-naħa l-oħra, kif ukoll kawża bejn ST u Fonnship, dwar azzjonijiet sindakali li allegatament affettwaw ħażin il-provvista tas-servizzi pprovduti permezz ta’ vapur li jappartjeni lil din tal-aħħar u li jġorr il-bandiera tal-Panama.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea
L-Artikolu 7 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (
ĠU 1994, L 1, p. 3
, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), jipprovdi:
“L-atti msemmijin jew li hemm fl-Annessi ta’ dan il-Ftehim […] ghandhom jorbtu lill-Partijiet Kontraenti u jkunu, jew jigu maghmula, parti mill-ordni intern legali kif gej:
(a)
att li jikkorrispondi għal regolament KEE għandu bħala tali jsir parti mill-ordni intern legali tal-Partijiet Kontraenti;
[…]”
L-Artikolu 47 tal-Ftehim ŻEE jipprovdi:
“1.   L-Artikoli 48 sa 52 ghandhom japplikaw ghat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u b’kanali interni ta’ l-ilma.
2.   L-Anness XIII fih dispożizzjonijiet specifici dwar il-mezzi kollha ta’ trasport.”
L-Anness XIII tal-Ftehim ŻEE jinkorpora, fit-Taqsima V tiegħu, intitolata “It-Trasport Marittimu”, ir-Regolament Nru 4055/86.
Ir-Regolament Nru 4055/86
Is-seba’ sad-disa’ premessa tar-Regolament Nru 4055/86 jipprovdu li: “[...] vapuri ta’ rotot regolari li mhux tal-konferenza m’għandhomx jiġu miżmuma milli joperaw sakemm iżommu mal-prinċipju ta’ kompetizzjoni ġusta fuq bażi kummerċjali [...]”; li “[...] l-Istati Membri jaffermaw l-impenn tagħhom għal ambjent ta’ kompetizzjoni ħielsa li għandu jkun fattur essenzjali fin-negozju tal-massa [...]” u li “[...] s-sidien ta’ vapuri fil-Komunità qegħdin dejjem jiġu iffaċċjati b’restrizzjonijiet ġodda, imposti minn pajjiżi terzi [...]”.
Skont it-tnax-il premessa tal-imsemmi regolament, “[...] l-istruttura ta’ l-industrija tan-navigazzjoni tal-Komunità hija tali hekk li huwa xieraq li d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu applikabbli għaċ-ċittadini ta’ l-Istati Membri stabbiliti barra mill-Komunità u għall-kumpaniji marittimi stabbiliti barra l-Komunità u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru, jekk il-vapuri tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istat Membru skond il-leġislazzjoni tiegħu”.
L-Artikolu 1 tal-istess regolament jipprovdi fil-paragrafi 1 sa 3 tiegħu:
“1.   Il-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi għandha tapplika fir-rigward ta’ ċittadini ta’ l-Istati Membri li huma stabbiliti fi Stat Membru differenti minn dak tal-persuna għal min is-servizzi huma intiżi.
2.   Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu applikabbli wkoll għaċ-ċittadini ta’ l-Istati Membri stabbiliti barra mill-Komunità u għall-kumpaniji marittimi stabbiliti barra mill-Komunità u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru, jekk il-vapuri tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istat Membru skond il-leġislazzjoni tiegħu.
3.   Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 55 sa 58 [...] tat-Trattat [KEE] [li saru, rispettivament, l-Artikolu 55 tat-Trattat KE, li huwa nnifsu sar l-Artikolu 45 KE, l-Artikoli 56 u 57 tat-Trattat KE, li huma nnifishom saru, wara emenda, l-Artikoli 46 KE u 47 KE, u l-Artikolu 58 KE, li huwa nnifsu sar l-Artikolu 48 KE] għandhom japplikaw għall-materji koperti b’dan ir-Regolament.”
Id-dritt Svediż
Il-Kostituzzjoni Svediża tiggarantixxi d-dritt li jittieħdu azzjonijiet sindakali, bla ħsara għal-limitazzjonijiet previsti mil-liġi.
Il-liġi (1976:580) dwar il-parteċipazzjoni tal-impjegati għad-deċiżjonijiet miftiehma [lag (1976:580) om medbestämmande i arbetslivet], tal-10 ta’ Ġunju 1976, tipprovdi r-regoli applikabbli fil-qasam tad-dritt ta’ assoċjazzjoni u ta’ negozjati, ta’ ftehimiet kollettivi, ta’ medjazzjoni tal-kunflitti kollettivi fuq ix-xogħol kif ukoll tal-obbligu ta’ paċi soċjali, u tinkludi dispożizzjonijiet li jillimitaw id-dritt li jittieħdu azzjonijiet sindakali.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Fonnship hija kumpannija rregolata mid-dritt Norveġiż li għandha s-sede tagħha f’Fonnes (in-Norveġja). Matul il-perijodu rilevanti għall-kważi prinċipali, jiġifieri l-perijodu bejn l-2001 u l-2003, hija kienet sid il-vapur
M/S Sava Star
(iktar ’il quddiem is-“
Sava Star
”).
Dan il-vapur huwa vapur tal-merkanzija li, matul l-imsemmi perijodu, kien prinċipalment iwettaq vjaġġi bejn Stati partijiet għall-Ftehim ŻEE. Huwa kien irreġistrat fir-reġistru marittimu tal-Panama u għaldaqstant kien iġorr il-bandiera ta’ dan il-pajjiż. L-ekwipaġġ tiegħu kien kompost minn erba’ uffiċjali ta’ nazzjonalità Pollakka u żewġ baħrin ta’ nazzjonalità Russa. Fonnship kienet dik li tħaddem lil dan l-ekwipaġġ.
Skont Fonnship, il-pagi tal-imsemmija membri tal-ekwipaġġ kienu rregolati minn ftehim kollettiv konkluż bejnha u sindakat Russu msejjaħ, skont it-traduzzjoni bl-Ingliż, “Murmansk Area Committee of Seamen’s Unjoni”. Skont l-istess kumpannija, dawn il-pagi li kienu jammontaw għal madwar 550 dollaru Amerikan (USD) fix-xahar għall-baħrin, kienu ekwivalenti, jew anki superjuri, għal dawk irrakkomandati mill-International Transport Workers’ Federation (Federazzjoni Internazzjonali tal-Ħaddiema tat‑Trasport).
Billi qieset, madankollu, li l-pagi tal-ekwipaġġ tas-
Sava Star
ma kinux ġusti, fis‑26 ta’ Ottubru 2001, meta dan il-vapur kien ittrakkat fil-port ta’ Holmsund (l‑Isvezja), ST eżiġiet li jiġi konkluż minn Fonnship ftehim kollettiv approvat mill-International Transport Workers’ Federation (ftehim imsejjaħ “Special Agreement”). Wara li Fonnship ċaħdet din it-talba, inbdew azzjonijiet sindakali li kkonsistew, b’mod partikolari, f’li jiġu ostakolati l-ħatt u t-tagħbija tal-imsemmi vapur.
Fid-29 ta’ Ottubru 2001, ftehim kollettiv fil-forma ta’ “Special Agreement” ġie ffirmat bejn Fonnship u ST (iktar ’il quddiem il-“ftehim tal-2001”). Fonnship ħallset USD 1 794 lil ST, skont dispożizzjoni ta’ dan il-ftehim dwar tariffi ta’ adeżjoni u kontribuzzjonijiet għal fond ta’ solidarjetà. Il-kaptan tas-
Sava Star
kiteb ittra ta’ protesta u l-membri tal-ekwipaġġ iffirmaw dokument li jindika li ma kinux japprovaw l-azzjonijiet meħuda minn ST. Sussegwentement, il-vapur seta’ jitlaq mill-port ta’ Holmsund.
Fid-29 ta’ Jannar 2002, Fonnship ressqet lil ST quddiem l-Arbetsdomstolen sabiex ST tiġi kkundannata, minn naħa, tirrimborsaha USD 1 794 u, min-naħa l-oħra, tikkumpensaha l-ammont ta’ madwar USD 10 000 għad-dannu ekonomiku kkawżat mill-azzjonijiet sindakali msemmija hawn fuq.
Fit-8 ta’ Marzu 2002, ST ressqet lil Fonnship quddiem l-Arbetsdomstolen sabiex din tikkundanna lil din il-kumpannija tirrimborsaha USD 10 000 għad-danni li rriżultaw mill-ksur tal-ftehim tal‑2001. Skont ST, meta l-vapur kien ittrakkat fil-port ta’ Reykjavik (l‑Islanda) fil-5 ta’ Marzu 2002, Fonnship kienet irrifjutat li tikkomunika, u dan bi ksur tal-ftehim tal-2001, ċerti dokumenti lil persuna maħtura minn federazzjoni sindakali u kienet ipprojbixxiet lil din il-persuna milli tikkuntattja lill-ekwipaġġ.
Fit-18 ta’ Frar 2003, is-
Sava Star
kien ittrakkat fil-port ta’ Köping (l‑Isvezja). F’din id-data, il-ftehim tal-2001 kien skada. SEKO eżiġiet, bl-istess mod kif ST kienet għamlet fl-2001, li Fonnship tiffirma “Special Agreement”. Wara li nbdew azzjonijiet sindakali, tali ftehim kollettiv ġie konkluż fid-19 ta’ Frar 2003 (iktar ’il quddiem il-“ftehim tal-2003”). Fonnship ħallset USD 1 794 lil SEKO, skont il-ftehim tal-2003, bħala “tariffa għas-servizz” u kontribuzzjonijiet għal fond ta’ solidarjetà. Il-membri tal-ekwipaġġ iffirmaw dokument ta’ protesta. Sussegwentement, il-vapur seta’ jitlaq mill-imsemmi port.
Fil-11 ta’ Marzu 2003, Fonnship ressqet lil SEKO quddiem l-Arbetsdomstolen sabiex dan is-sindakat jiġi kkundannat, minn naħa, jirrimborsaha USD 1 794 u, min-naħa l-oħra, jikkumpensaha l-ammont ta’ EUR 6 000 għad-dannu ekonomiku kkawżat mill-azzjonijiet sindakali msemmija hawn fuq.
Fis-17 ta’ Ġunju 2003, ST ressqet lil Fonnship quddiem l-Arbetsdomstolen sabiex din il-kumpannija tiġi kkundannata tikkumpensaha għad-danni fl-ammont ta’ madwar USD 256 000, minħabba li waqt il-perijodu meta l-ftehim tal-2001 kien japplika, hija ma kinitx ħallset il-pagi previsti minn dan il-ftehim. Dan l-ammont jikkorrispondi għad-differenza bejn il-pagi mħallsa minn Fonnship lill-ekwipaġġ u dawk previsti minn dan il-ftehim.
Fil-kuntest ta’ dawn l-erba’ kawżi pendenti quddiem l-Arbetsdomstolen, Fonnship issostni li hija ma kinitx marbuta mill-ftehimiet tal-2001 u tal‑2003 u li huma ST u SEKO li għandhom jikkumpensawha għad-danni u mhux bil-kontra. F’dan ir-rigward, hija tinvoka, minn naħa, li dawn iż-żewġ ftehimiet huma invalidi, billi tibbaża ruħha kemm fuq l-assenza ta’ kunsens kif ukoll l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti u, min-naħa l-oħra, hija tinvoka l-illegalità tal-azzjonijiet sindakali li wasslu għall-iffirmar tal-imsemmija ftehimiet.
L-Arbetsdomstolen tqis li l-kwistjoni tal-illegalità tal-imsemmija azzjonijiet sindakali hija deċiżiva għas-soluzzjoni tal-kawżi prinċipali u li, sabiex din il-kwistjoni tiġi solvuta, huwa l-obbligu tagħha li tiddeċiedi jekk id-dritt Svediż fil-qasam tal-azzjonijiet sindakali huwiex kompatibbli mar-regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Peress li l-partijiet ma jaqblux, madankollu, dwar jekk dawn ir-regoli jistgħux ikunu rilevanti f’sitwazzjoni bħal dik tal-imsemmija kawżi, li fihom il-vapur inkwistjoni jġorr il-bandiera ta’ Panama, hemm bżonn, skont din il-ġurisprudenza, li tiġi eżaminata minn qabel din il-kwistjoni tal-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Arbetsdomstolen iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Ir-regola prevista fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea dwar il-moviment liberu tas-servizzi, servizzi ta’ trasport bil-baħar — li hemm regola ekwivalenti għaliha fit-Trattat KE — hija applikabbli għal kumpannija li għandha l-uffiċċju rreġistrat tagħha fi Stat tal-EFTA [Assoċjazzjoni Ewropea għall-Kummerċ Ħieles] fir-rigward tal-attivitajiet tagħha fil-forma ta’ servizzi ta’ trasport lejn Stat Membru tal-[Komunità Ewropea] jew lejn Stat tal-EFTA permezz ta’ bastiment li huwa rreġistrat, itajjar il-bandiera, ta’ pajjiż terz barra mill-[Komunità Ewropea]/Żona Ekonomika Ewropea?”
Fuq id-domanda preliminari
Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4055/86 jagħmlu parti integrali mill-ordinament ġuridiku tal-Istati kollha li huma parti mill-Ftehim ŻEE skont l-Artikolu 7(a) tal-Ftehim ŻEE kif ukoll tal-Anness XIII tiegħu. L-imsemmi regolament u l-imsemmija dispożizzjonijiet tal-Ftehim ŻEE jinkludu r-regoli dwar l-applikabbiltà tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi għas-settur tat-trasport marittimu bejn l-Istati partijiet mill-Ftehim ŻEE u bejn dawn tal-aħħar u l-pajjiżi terzi [ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Corsica Ferries (Franza), C‑49/89,
EU:C:1989:649
, punt 13; Il‑Kummissjoni vs L-Italja, C‑295/00,
EU:C:2002:100
, punt 9; kif ukoll Sea‑Land Service u Nedlloyd Lijnen, C‑430/99 u C‑431/99,
EU:C:2002:364
, punt 30].
L-Artikolu 1(1) u (2) tal-imsemmi regolament jiddetermina liema huma l-operaturi kkonċernati li jibbenefikaw mil-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
Għaldaqstant, permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4055/86 għandux jiġi interpretat fis-sens li kumpannija stabbilita fi Stat parti mill-Ftehim ŻEE u proprjetarja ta’ vapur, li jġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz, li permezz tiegħu huma pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu minn Stat parti fil-Ftehim ŻEE jew lejn tali Stat, jista’ jinvoka l-libertà li jiġu pprovduti servizzi għall-eżerċizzju ta’ din l-attività ekonomika.
Fonnship, il-Gvern Elleniku u l-Kummissjoni Ewropea jqisu li r-risposta għall-imsemmija domanda għandha tkun fl-affermattiv. L-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA tapprova din il-pożizzjoni, filwaqt li tirrileva li huwa importanti li jiġi vverifikat li l-kumpannija li tinvoka l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, f’dan il-każ Fonnship, hija effettivament il-fornitriċi tas-servizzi inkwistjoni.
Skont ST u SEKO, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun waħda negattiva. Meta vapur iġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz, il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ekwipaġġ ta’ dan il-vapur u l-azzjonijiet sindakali meħuda sabiex dawn jitjiebu ma għandhom l-ebda fattur ta’ konnessjoni mad-dritt tal-Unjoni u għaldaqstant ma jistgħux jiġu eżaminati fid-dawl ta’ dan id-dritt.
Barra minn hekk, ST u SEKO jikkontestaw li Fonnship tista’ titqies li hija fornitriċi ta’ servizzi ta’ trasport marittimu stabbilita fiż-ŻEE. Huma għandhom informazzjoni li tipprovdi li essenzjalment Fonnship kienet fdat l-operat tas-
Sava Star
lil kumpannija oħra li, filwaqt li hija kumpannija rregolata mid-dritt Norveġiż, kienet ikkontrollata minn kumpannija stabbilita fil-Panama.
Skont il-Gvern Svediż, l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4055/86 għandu jiġi interpretat b’kawtela fil-konfront tal-kumpanniji stabbiliti fiż-ŻEE u li jużaw bnadar ta’ pajjiżi terzi sabiex jevitaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol li huma abitwali fiż-ŻEE.
Meta l-membri tal-ekwipaġġ tal-vapur inkwistjoni jkunu ċittadini ta’ pajjiż terz, dan il-fatt jista’ wkoll, skont il-Gvern Svediż, jeskludi l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 4055/86 għat-trasport imwettaq permezz dan il-vapur.
L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li mill-kliem u mill-istruttura tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4055/86 jirriżulta li, meta jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-settur tat-trasport marittimu minn jew lejn Stati partijiet mill-Ftehim ŻEE, dan l-artikolu jidentifika żewġ kategoriji ta’ persuni li, fil-każ li ċerti kundizzjonijiet ikunu sodisfatti, jibbenefikaw minn din il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, jiġifieri, minn naħa, iċ-ċittadini ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE stabbiliti fiż-ŻEE u, min-naħa l-oħra, iċ-ċittadini ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE stabbiliti f’pajjiż terz kif ukoll il-kumpanniji marittimi stabbiliti f’pajjiżi terzi u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE.
Sussegwentement, mis-seba’ sad-disa’ premessa u mit-tnax il-premessa tar-Regolament Nru 4055/86 kif ukoll mix-xogħol preparatorju tiegħu, kif esposti fl-osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li, billi inkluda fl-imsemmi kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
ċittadini ta’ Stat Membru stabbilit f’pajjiż terz jew li minnu jikkontrolla kumpannija marittima, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jiżgura ruħu li parti l-kbira tal-flotta kummerċjali miżmuma minn ċittadini ta’ Stat Membru taqa’ taħt il-liberalizzazzjoni tas-settur tat-trasport marittimu stabbilita minn dan ir-regolament, b’tali mod li sidien il-vapuri tal-Istati Membri jistgħu jiffaċċjaw b’mod aħjar, fost oħrajn, ir-restrizzjonijiet imposti minn pajjiżi terzi.
Fl-aħħar nett, l-imsemmi leġiżlatur ifformula rekwiżit ta’ konnessjoni billi ppreveda, permezz tal-użu tat-termini “jekk il-vapuri tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istat [parti mill-Ftehim ŻEE] skond il-leġislazzjoni tiegħu” fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 4055/86, li ċ-ċittadini ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE li joperaw minn stabbiliment li jinsab f’pajjiż terz huma esklużi mil-libertà li jiġu pprovduti servizzi jekk il-vapur tagħhom ma jġorrx il-bandiera tal-imsemmi Stat.
L-assenza, fl-Artikolu 1(1) ta’ rekwiżit simili għaċ-ċittadini ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE li joperaw minn stabbiliment li jinsab fiż-ŻEE juri li l-leġiżlatur qies li din il-kategorija ta’ persuni għandha, minnha nfisha, konnessjoni suffiċjentement mill-qrib mad-dritt taż-ŻEE sabiex tkun inkluża fil-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tal-imsemmi regolament, u dan indipendentement mill-bandiera li jġorru l-vapuri tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Corsica Ferries, C‑18/93,
EU:C:1994:195
, punt 29).
Fid-dawl ta’ din id-distinzjoni, fil-każ li ċittadin ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE stabbilit fiż-ŻEE jew kumpannija stabbilita fiż-ŻEE jinvokaw l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86 fil-kuntest ta’ tilwima dwar il-kwistjoni jekk servizzi ta’ trasport marittimu mwettaq permezz ta’ vapur li jġorr bandiera ta’ pajjiż terz jaqgħux fl-ambitu tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, huwa importanti li jiġi vverifikat jekk dan iċ-ċittadin jew din il-kumpannija jistgħux jitqiesu li huma fornituri ta’ dawn is-servizzi.
Fil-fatt, ma għandhomx jeżistu sitwazzjonijiet fejn kumpannija marittima stabbilita f’pajjiż terz u li tipprovdi servizzi ta’ trasport marittimu minn jew lejn Stat parti mill-Ftehim ŻEE permezz ta’ vapuri li jġorru l-bandiera ta’ pajjiż terz tibbenefika, minkejja l-fatt li hija ma tissodisfax ir-rekwiżit ta’ konnessjoni stabbilit fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 4055/86, mil-libertà li jiġu pprovduti servizzi billi titlob dak il-benefiċċju permezz ta’ kumpannija stabbilita fiż-ŻEE li hija tikkontrolla, bl-iskuża li din il-kumpannija hija l-fornitriċi tas-servizzi inkwistjoni, filwaqt li, fir-realtà, hija l-imsemmija kumpannija li tipprovdihom.
Hekk kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punti 44 sa 50 tal-konklużjonijiet tiegħu, sabiex kumpannija tkun tista’ tiġi kklassifikata bħala fornitriċi ta’ servizzi ta’ trasport marittimu, hemm bżonn li hija tkun topera l-vapur li permezz tiegħu jsir dan it-trasport.
F’dan il-każ, Fonnship sostniet, b’risposta għall-allegazzjonijiet ta’ ST u ta’ SEKO msemmija fil-punt 29 tas-sentenza preżenti, li hija kienet topera hija stess is-
Sava Star
matul il-perijodu rilevanti. Huwa fil-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qorti tar-rinviju li tevalwa jekk din l-affermazzjoni hijiex vera.
Jekk jiġi preżunt li minn din l-evalwazzjoni jirriżulta li Fonnship għandha tiġi kklassifikata bħala l-fornitriċi tas-servizzi tat-trasport marittimu inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, u peress li ma huwiex ikkontestat li d-destinatarji ta’ dawn is-servizzi kienu, f’dan il-każ, stabbiliti fi Stat parti mill-Ftehim ŻEE li ma huwiex ir-Renju tan-Norveġja, il-qorti tar-rinviju jkollha tasal għall-konklużjoni li din il-kumpannija taqa’, għall-finijiet tas-soluzzjoni ta’ dawn il-kawżi, fil-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tar-Regolament Nru 4055/86, skont l-Artikolu 1(1) tiegħu.
F’dan il-każ, kwalunkwe restrizzjoni li kienet, mingħajr ebda ġustifikazzjoni oġġettiva, tali li tipprojbixxi, li xxekkel jew li trendi inqas attraenti l-provvista tal-imsemmija servizzi għandha tiġi ddikjarata inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, meta huwa applikabbli, ir-Regolament Nru 4055/86 essenzjalment jittrasponi r-regoli tat-Trattat dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-ġurisprudenza relattiva għal dawn (sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza, C‑381/93,
EU:C:1994:370
, punti 13 u 16; Il-Kummissjoni vs L-Italja,
EU:C:2002:100
, punti 9 u 10; Sea-Land Service u Nedlloyd Lijnen,
EU:C:2002:364
, punti 31 u 32; Geha Naftiliaki
et
, C‑435/00,
EU:C:2002:661
, punti 20 u 21; kif ukoll Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑18/09,
EU:C:2010:58
, punt 12). Din il-ġurisprudenza tinkludi dik, stabbilita mis-sentenza Laval un Partneri (C‑341/05,
EU:C:2007:809
), dwar il-kompatibbiltà ta’ azzjonijiet sindakali mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
L-applikazzjoni tar-Regolament Nru 4055/86 bl-ebda mod ma hija affettwata mill-fatt li l-vapur li jwettaq it-trasport marittimu inkwistjoni u li fuqu huma impjegati l-ħaddiema li favurihom saru l-imsemmija azzjonijiet sindakali, iġorr bandiera ta’ pajjiż terz u lanqas mill-fatt li l-membri tal-ekwipaġġ tal-vapur huma, bħal f’dan il-każ, ċittadini ta’ pajjiżi terzi.
Fil-fatt, sabiex japplika l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4055/86, huwa suffiċjenti li l-fornitur tas-servizz ta’ trasport marittimu jkun ċittadin ta’ Stat parti mill-Ftehim ŻEE stabbilit fi Stat parti mill-Ftehim ŻEE li ma huwiex dak tad-destinatarju ta’ dan is-servizz.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4055/86 għandu jiġi interpretat fis-sens li kumpannija stabbilita fi Stat parti mill-Ftehim ŻEE u proprjetarja ta’ vapur, li jġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz, li permezz tiegħu huma pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu minn Stat parti minn dan il-ftehim jew lejn tali Stat, tista’ tinvoka l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, sakemm hija tkun tista’ tiġi kklassifikata, minħabba li topera dan il-vapur, bħala l-fornitriċi ta’ dawn is-servizzi u sakemm id-destinatarji tagħhom ikunu stabbiliti fi Stati partijiet mill-imsemmi ftehim li ma huwiex l-Istat fejn l-imsemmija kumpannija hija stabbilita.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawżi prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4055/86, tat-22 ta’ Diċembru 1986, li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tat-trasport marittimu bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi, għandu jiġi interpretat fis-sens li kumpannija stabbilita fi Stat parti mill-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, u proprjetarja ta’ vapur, li jġorr il-bandiera ta’ pajjiż terz, li permezz tiegħu huma pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu minn Stat parti minn dan il-ftehim jew lejn tali Stat, tista’ tinvoka l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, sakemm hija tkun tista’ tiġi kklassifikata, minħabba li topera dan il-vapur, bħala l-fornitriċi ta’ dawn is-servizzi u sakemm id-destinatarji tagħhom ikunu stabbiliti fi Stati partijiet mill-imsemmi ftehim li ma huwiex l-Istat fejn l-imsemmija kumpannija hija stabbilita.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.