CELEX: 62013CJ0334
Προδικαστική παραπομπή
Γεωργία
Κανονισμός (EK) 800/1999
Επιστροφές κατά την εξαγωγή
Κανονισμός (EK) 1291/2000
Καθεστώς πιστοποιητικών εξαγωγής
Διασάφηση εξαγωγής κατατεθείσα χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής
Προθεσμία παρασχεθείσα από το τελωνείο εξαγωγής
Τελωνειακά έγγραφα που βεβαιώνουν την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού
Πλαστά έγγραφα
Διόρθωση των παρατυπιών
Επιβολή της κυρώσεως περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 51 του κανονισμού (EK) 800/1999

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των άρθρων 4, παράγραφος 1, 49, παράγραφος 2, και 51 του κανονισμού (EK) 800/1999 της Επιτροπής, της 15ης Απριλίου 1999, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα (
ΕΕ L 102, σ. 11
, και διορθωτικό
ΕΕ L 180, σ. 53
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 2299/2001 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2001 (
ΕΕ L 308, σ. 19
, στο εξής: κανονισμός 800/1999).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Nordex Food A/S (στο εξής: Nordex), εταιρίας εδρεύουσας στη Δανία, και του Hauptzollamt Hamburg-Jonas (τελωνείου Αμβούργου), σχετικής με άρνηση χορηγήσεως επιστροφής κατά την εξαγωγή και με την επιβολή κυρώσεως βάσει του άρθρου 51 του κανονισμού 800/1999.
Το νομικό πλαίσιο
Το άρθρο 4, σημείο 5, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (
ΕΕ L 302, σ. 1
, στο εξής: τελωνειακός κώδικας), ορίζει την έννοια της «αποφάσεως» ως «κάθε διοικητική πράξη που ανήκει στην τελωνειακή νομοθεσία και λαμβάνεται από τελωνειακή αρχή, ρυθμίζει μια συγκεκριμένη περίπτωση και παράγει έννομα αποτελέσματα για ένα ή περισσότερα καθορισμένα ή δυνάμενα να καθοριστούν πρόσωπα».
Ο κανονισμός (EK) 612/2009 της Επιτροπής, της 7ης Ιουλίου 2009, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα (
ΕΕ L 186, σ. 1
), κατάργησε τον κανονισμό 800/1999, ο οποίος εξακολουθεί εντούτοις να έχει εφαρμογή στα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης.
Οι αιτιολογικές σκέψεις 63 και 64 του κανονισμού 800/1999 είχαν ως ακολούθως:
«(63)
[…] βάσει της κτηθείσας εμπειρίας για την καταπολέμηση των παρατυπιών και ιδίως της απάτης, εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού, πρέπει να προβλεφθεί η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών καθώς και η επιβολή κυρώσεων εις τρόπον ώστε να παρακινούνται οι εξαγωγείς να τηρούν την κοινοτική νομοθεσία.
(64)
[…] για να διασφαλισθεί η ορθή λειτουργία του συστήματος των επιστροφών κατά την εξαγωγή, θα πρέπει να επιβάλλονται κυρώσεις ανεξάρτητα από το υποκειμενικό στοιχείο του πταίσματος· […] πρέπει, εντούτοις, να αρθεί η επιβολή κυρώσεων σε ορισμένες περιπτώσεις προδήλων λαθών που αναγνωρίζονται από την αρμόδια αρχή και να προβλεφθούν αυστηρότερες κυρώσεις σε περιπτώσεις ενεργειών εκ προθέσεως […]».
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999 όριζε τα εξής:
«Το δικαίωμα για επιστροφή εξαρτάται από την υποβολή ενός πιστοποιητικού εξαγωγής που συνεπάγεται προκαθορισμό της επιστροφής, εκτός από την περίπτωση της εξαγωγής εμπορευμάτων. [...]»
Δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού αυτού, ως ημέρα εξαγωγής νοείται η ημερομηνία κατά την οποία πραγματοποιείται η αποδοχή από την τελωνειακή υπηρεσία της διασάφησης εξαγωγής, στην οποία αναφέρεται ότι θα ζητηθεί επιστροφή. Η ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης εξαγωγής είναι καθοριστική για τον προσδιορισμό, ιδίως, του ύψους της ισχύουσας επιστροφής, των προσαρμογών που πρέπει, κατά περίπτωση, να γίνουν καθώς και της ποσότητας, της φύσης και των χαρακτηριστικών του εξαγόμενου προϊόντος.
Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 7, τρίτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού, το αρμόδιο τελωνείο πρέπει να είναι σε θέση να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και να εξακριβώνει τα εμπορεύματα όσον αφορά τη μεταφορά προς το τελωνείο εξόδου από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.
Το άρθρο 49, παράγραφοι 2 και 4, του ίδιου κανονισμού όριζε τα ακόλουθα:
«2.   Ο φάκελος για την πληρωμή της επιστροφής ή για την αποδέσμευση της εγγύησης πρέπει να κατατεθεί, εκτός περιπτώσεως ανωτέρας βίας, μέσα στους δώδεκα μήνες που έπονται της ημερομηνίας αποδοχής της διασάφησης εξαγωγής.
[...]
4.   [Αν] δεν κατέστη δυνατή η προσκόμιση των εγγράφων που απαιτούνται βάσει του άρθρου 16 μέσα στην προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 2, μολονότι ο εξαγωγέας φρόντισε να τα προμηθευτεί και να τα διαβιβάσει μέσα στις προθεσμίες αυτές, είναι δυνατό να χορηγηθούν επιπλέον προθεσμίες για την προσκόμιση των εγγράφων αυτών.»
Το άρθρο 50, παράγραφος 2, του κανονισμού 800/1999 προέβλεπε τα ακόλουθα:
«Όταν η απόδειξη ότι όλες οι απαιτήσεις που προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία έχουν τηρηθεί, παρέχεται μέσα στους έξι μήνες που έπονται των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο 49, παράγραφοι 2 και 4, η επιστροφή που καταβάλλεται ισούται με το 85 % της επιστροφής που θα είχε καταβληθεί αν είχαν τηρηθεί όλες οι απαιτήσεις.
[...]»
Κατά το άρθρο 51 του κανονισμού αυτού:
«1.   Όταν διαπιστωθεί ότι, για τη χορήγηση επιστροφής κατά την εξαγωγή, ένας εξαγωγέας έχει ζητήσει επιστροφή μεγαλύτερη από την οφειλόμενη, η οφειλόμενη επιστροφή για τις σχετικές εξαγωγές θα αντιστοιχεί στην επιστροφή που εφαρμόζεται για το προϊόν που εξήχθη πράγματι, μειωμένη κατά ποσό που αντιστοιχεί:
α)
στο ήμισυ της διαφοράς μεταξύ της ζητηθείσας επιστροφής και της επιστροφής που εφαρμόζεται στο πραγματικώς εξαχθέν προϊόν·
β)
στο διπλάσιο της διαφοράς μεταξύ της ζητηθείσας επιστροφής και της επιστροφής που εφαρμόζεται, εφόσον ο εξαγωγέας παρέσχε εκ προθέσεως ψευδή στοιχεία.
[...]
3.   Η κύρωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, στοιχείο αʹ, δεν εφαρμόζεται:
α)
σε περίπτωση ανωτέρας βίας·
β)
σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου ο εξαγωγέας διαπιστώνει ότι το ποσό της [ζητούμενης] επιστροφής είναι πολύ υψηλό και ενημερώνει με δική του πρωτοβουλία αμέσως και εγγράφως τις αρμόδιες αρχές, εκτός και αν αυτές έχουν ήδη κοινοποιήσει στον εξαγωγέα την πρόθεσή τους να εξετάσουν την αίτησή του ή αν αυτός έλαβε γνώση της πρόθεσής τους με άλλο τρόπο και αν οι αρμόδιες αρχές έχουν ήδη διαπιστώσει την παρατυπία των [ζητούμενων] επιστροφών·
γ)
σε περιπτώσεις προδήλου λάθους ως προς τη [ζητούμενη] επιστροφή, το οποίο αναγνωρίζεται από την αρμόδια αρχή·
[...]
7.   Οι κυρώσεις δεν επιβάλλονται μόνον όταν η ζητούμενη επιστροφή είναι μεγαλύτερη από την επιστροφή που εφαρμόζεται βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 2, του άρθρου 18, παράγραφος 3, του άρθρου 35, παράγραφος 2 και/ή του άρθρου 50.
[...]»
Ο κανονισμός (EK) 1291/2000 της Επιτροπής, της 9ης Ιουνίου 2000, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των πιστοποιητικών εισαγωγής, εξαγωγής και προκαθορισμού για τα γεωργικά προϊόντα (
ΕΕ L 152, σ. 1
), καταργήθηκε με τον κανονισμό (EK) 376/2008 της Επιτροπής, της 23ης Απριλίου 2008, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των πιστοποιητικών εισαγωγής, εξαγωγής και προκαθορισμού για τα γεωργικά προϊόντα (
ΕΕ L 114, σ. 3
).
Ο κανονισμός 1291/2000 εξακολουθεί ωστόσο να έχει εφαρμογή στα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης.
Οι αιτιολογικές σκέψεις 15 και 16 του κανονισμού 1291/2000 είχαν ως ακολούθως:
«(15)
Το πιστοποιητικό εισαγωγής ή εξαγωγής παρέχει το δικαίωμα εισαγωγής ή εξαγωγής. Ως εκ τούτου πρέπει να υποβάλλεται κατά την αποδοχή της δήλωσης [διασάφησης] εισαγωγής ή εξαγωγής.
(16)
Σε περίπτωση απλουστευμένων διαδικασιών εισαγωγής ή εξαγωγής, υπάρχει δυνατότητα απαλλαγής από την υποχρέωση της προσκόμισης του πιστοποιητικού στις τελωνειακές υπηρεσίες [ή] η προσκόμιση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί εκ των υστέρων. Ωστόσο, ο εισαγωγέας ή ο εξαγωγέας πρέπει να έχει στην κατοχή του το πιστοποιητικό κατά την ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη ως ημερομηνία αποδοχής της δήλωσης [διασάφησης] εισαγωγής ή εξαγωγής.»
Το άρθρο 24 του εν λόγω κανονισμού όριζε τα εξής:
«1.   Το αντίτυπο αριθ. 1 του πιστοποιητικού προσκομίζεται στο τελωνείο όπου γίνεται αποδεκτή:
[...]
β)
στην περίπτωση πιστοποιητικού εξαγωγής ή προκαθορισμού της επιστροφής, η διασάφηση σχετικά με:
—
την εξαγωγή
[...]
2.   Το αντίτυπο αριθ. 1 του πιστοποιητικού προσκομίζεται ή βρίσκεται στη διάθεση των τελωνειακών αρχών κατά την αποδοχή της διασάφησης που προβλέπεται στην παράγραφο 1.
3.   Μετά την καταχώρηση και τη θεώρηση από το τελωνείο που αναφέρεται στην παράγραφο 1, το αντίτυπο αριθ. 1 του πιστοποιητικού παραδίδεται στον ενδιαφερόμενο. Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν ή να δεχτούν ο ενδιαφερόμενος να καταχωρεί το πιστοποιητικό· η καταχώρηση αυτή εξακριβώνεται και θεωρείται σε όλες τις περιπτώσεις από το αρμόδιο τελωνείο.
[...]»
Το άρθρο 25, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προέβλεπε τα εξής:
«Κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 24, ένα κράτος μέλος μπορεί να επιτρέψει να κατατεθεί το πιστοποιητικό στον εκδίδοντα οργανισμό ή, ενδεχομένως, στην αρχή που είναι επιφορτισμένη με την πληρωμή της επιστροφής.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Στις 2 Μαΐου 2002 η Nordex δήλωσε στο αρμόδιο τελωνείο, το Zollamt Nesserland, την εξαγωγή ποσότητας τυριού φέτα από τη Γερμανία στο Κοσσυφοπέδιο. Συναφώς, αναφέρθηκε σε πιστοποιητικό εκδοθέν από τις δανικές αρχές. Δεδομένου ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν συναπτόταν στη διασάφηση εξαγωγής, το Zollamt Nesserland έταξε στη Nordex προθεσμία μιας εβδομάδας προκειμένου να το προσκομίσει. Το ως άνω πιστοποιητικό προσκομίστηκε εντός της προθεσμίας αυτής, οπότε το Zollamt Nesserland προέβη στην καταχώρηση του εξαχθέντος εμπορεύματος.
Στις 22 Μαΐου 2002 η Nordex υπέβαλε αίτηση διαφοροποιημένης επιστροφής κατά την εξαγωγή στην τελωνειακή υπηρεσία Hauptzollamt Hamburg-Jonas, αρχή αρμόδια για την καταβολή της επιστροφής αυτής. Στην αίτηση αυτή συναπτόταν ένα έντυπο με ημερομηνία 7 Μαΐου 2002 εκδοθέν από την Προσωρινή Διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (United Nations Interim Administration Mission in Kosovo — MINUK), το οποίο πιστοποιούσε τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία της εν λόγω ποσότητας τυριού στο Κοσσυφοπέδιο.
Με απόφαση της 9ης Αυγούστου 2002 το Hauptzollamt Hamburg-Jonas αρνήθηκε τη ζητούμενη καταβολή της επιστροφής κατά την εξαγωγή, με την αιτιολογία ότι η σχετική εξαγωγή πραγματοποιήθηκε χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό εξαγωγής. Η ένσταση που υπέβαλε η Nordex κατά της αποφάσεως αυτής απορρίφθηκε από το Hauptzollamt Hamburg-Jonas, οπότε η Nordex προσέφυγε ενώπιον του Finanzgericht Hamburg, ζητώντας την καταβολή της εν λόγω επιστροφής.
Μόλις τα έτη 2004 και 2005 αποκαλύφθηκαν παρατυπίες των τελωνειακών εγγράφων του Κοσσυφοπεδίου. Δεδομένου ότι η σφραγίδα της τελωνειακής υπηρεσίας επί του τελωνειακού εγγράφου που βεβαίωνε τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία του εμπορεύματος στο Κοσσυφοπέδιο είχε πλαστογραφηθεί, το Hauptzollamt Hamburg-Jonas επέβαλε κύρωση στη Nordex, με διορθωτική απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 2006, βάσει του άρθρου 51 του κανονισμού 800/1999.
Κατά συνέπεια, η Nordex ζήτησε επίσης, στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας που αφορούσε τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή, η οποία εξακολουθούσε να εκκρεμεί ενώπιον του Finanzgericht Hamburg, την ακύρωση της επιβληθείσας κυρώσεως. Συναφώς, η Nordex προσκόμισε νέα στοιχεία, ήτοι έγγραφα της τελωνειακής υπηρεσίας της MINUK, καθώς και ένα επικυρωμένο αντίγραφο πρωτότυπης πράξεως εκτελωνισμού εκδοθείσας από την ως άνω υπηρεσία.
Το Finanzgericht Hamburg απέρριψε τις προσφυγές της Nordex. Κατά το δικαστήριο αυτό, το Hauptzollamt Hamburg-Jonas δεσμεύεται από την απόφαση περί παρατάσεως της προθεσμίας που έλαβε το Zollamt Nesserland και, επομένως, δεν μπορεί να αρνηθεί την καταβολή της επιστροφής κατά την εξαγωγή λόγω εκπρόθεσμης προσκομίσεως του πιστοποιητικού εξαγωγής. Αντιθέτως, καθόσον τα έγγραφα που βεβαιώνουν την εκπλήρωση όλων των τελωνειακών διατυπώσεων εισαγωγής στο Κοσσυφοπέδιο, που προσκόμισε η Nordex κατά τη διάρκεια της ένδικης διαδικασίας, δεν προσκομίστηκαν εμπροθέσμως, ήτοι εντός της προθεσμίας 12 μηνών την οποία προβλέπει το άρθρο 49, παράγραφος 2, του κανονισμού 800/1999 ή, άλλως, εντός της προθεσμίας 18 μηνών την οποία προβλέπει το άρθρο 50, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, η ζητούμενη επιστροφή κατά την εξαγωγή δεν μπορεί να καταβληθεί, η δε κύρωση την οποία προβλέπει το άρθρο 51 του κανονισμού 800/1999 πρέπει ασφαλώς να επιβληθεί.
Η Nordex άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Bundesfinanzhof (ομοσπονδιακού φορολογικού δικαστηρίου).
Το δικαστήριο αυτό εκτιμά, πρώτον, ότι η επίλυση της διαφοράς εξαρτάται από το ζήτημα αν, δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού 800/1999, το δικαίωμα λήψεως της επίμαχης στην κύρια δίκη επιστροφής εξαρτάται από την τήρηση των διαδικαστικών κανόνων, όπως αυτοί προκύπτουν, ιδίως, από το άρθρο 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 1291/2000. Εκθέτει περαιτέρω ότι το ζήτημα αυτό ανακύπτει μόνο σε περίπτωση που η αρμόδια για την καταβολή των επιστροφών αρχή δεν δεσμεύεται από τη συμπληρωματική προθεσμία που είχε χορηγήσει το τελωνείο εξαγωγής για την προσκόμιση του πιστοποιητικού εξαγωγής.
Δεύτερον, το Bundesfinanzhof διατηρεί αμφιβολίες όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής της προθεσμίας των δώδεκα μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 49, παράγραφος 2, του κανονισμού 800/1999, στην περίπτωση κατά την οποία η εκπρόθεσμη προσκόμιση της αποδείξεως της αφίξεως των εμπορευμάτων στον προορισμό τους δεν παρεμπόδισε ούτε καθυστέρησε τη διαδικασία επιστροφής, δεδομένου ότι οι αρμόδιες αρχές είχαν απορρίψει την αίτηση της Nordex για άλλους λόγους.
Τρίτον, όσον αφορά την επιβολή της κυρώσεως, το Bundesfinanzhof εκτιμά ότι δεν προκύπτει σαφώς από το άρθρο 51, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999, όπως αυτό ερμηνεύεται από το Δικαστήριο, ότι πρέπει επίσης να επιβάλλεται σχετική κύρωση όταν τα έγγραφα που βεβαιώνουν την άφιξη των εμπορευμάτων στον προορισμό τους αποδεικνύονται μεν πλαστά, αντικαθίστανται όμως, κατά τη διάρκεια της ένδικης διαδικασίας, με έγγραφα τα οποία πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Πρέπει να γίνει δεκτό, στο πλαίσιο αποφάσεως περί χορηγήσεως επιστροφής κατά την εξαγωγή, ότι πιστοποιητικό εξαγωγής είναι σύμφωνο με το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999 […] εφόσον το τελωνείο εξαγωγής αποδέχθηκε τη διασάφηση εξαγωγής χωρίς να συνυποβληθεί πιστοποιητικό, επιτρέποντας στον εξαγωγέα να το υποβάλει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας την οποία αυτός τήρησε;
2)
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: Επιβάλλει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999 […], την υποβολή του πιστοποιητικού εξαγωγής οπωσδήποτε κατά τον χρόνο υποβολής της διασαφήσεως εξαγωγής ή αρκεί ο εξαγωγέας να υποβάλει το εν λόγω πιστοποιητικό (που του χορηγήθηκε πριν από την εξαγωγή) κατά τη διαδικασία καταβολής;
3)
Μπορεί ο εξαγωγέας, ο οποίος αρχικώς είχε υποβάλει πλαστά τελωνειακά έγγραφα όσον αφορά την άφιξη του εξαγόμενου εμπορεύματος στη χώρα προορισμού, να υποβάλει έγκυρα τελωνειακά έγγραφα προς εξασφάλιση των δικαιωμάτων του ακόμη και μετά την παρέλευση των προθεσμιών που προβλέπει ο κανονισμός 800/1999 […], εφόσον η καθυστερημένη υποβολή δεν επιβραδύνει ούτε κωλύει τη διεκπεραίωση της διαδικασίας καταβολής, δεδομένου ότι η αίτηση επιστροφής είχε απορριφθεί αρχικώς για λόγους διαφορετικούς από τη μη υποβολή των εν λόγω αποδείξεων αφίξεως και αυτές υποβλήθηκαν μετά τη διαπίστωση της πλαστογραφίας των σχετικών εγγράφων;
4)
Μπορεί να επιβληθεί κύρωση κατά το άρθρο 51 του κανονισμού 800/1999 […], όταν η ζητούμενη επιστροφή κατά την εξαγωγή αντιστοιχεί μεν στην πραγματική επιστροφή που πρέπει να χορηγηθεί, αλλά ο εξαγωγέας έχει υποβάλει αρχικώς, στο πλαίσιο της διαδικασίας καταβολής, έγγραφα βάσει των οποίων δεν θα ήταν δυνατό να του χορηγηθεί η σχετική επιστροφή;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
Με το πρώτο ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατά βάση, αν η προσκόμιση ενός πιστοποιητικού εξαγωγής μπορεί να λογίζεται σύμφωνη προς το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999 όταν η εξαγωγή είχε πραγματοποιηθεί χωρίς το πιστοποιητικό αυτό, η ύπαρξη του οποίου ήταν εντούτοις αποδεδειγμένη κατά τον χρόνο υποβολής της διασαφήσεως εξαγωγής και το οποίο υποβλήθηκε, από τον εξαγωγέα, εντός της συμπληρωματικής προθεσμίας οκτώ ημερών που έταξε προς τούτο το αρμόδιο τελωνείο.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999 προβλέπει ότι το δικαίωμα λήψεως της επιστροφής εξαρτάται από την προσκόμιση πιστοποιητικού εξαγωγής στην αρμόδια τελωνειακή υπηρεσία.
Δεδομένου ότι το άρθρο 4 του κανονισμού 800/1999 περιλαμβάνεται στις γενικές διατάξεις αυτού που αφορούν το «δικαίωμα επιστροφής», πρέπει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο έκρινε, όσον αφορά το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 3665/87 της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 1987, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα (
ΕΕ L 351, σ. 1
), που αντιστοιχεί προς το άρθρο 5 του κανονισμού 800/1999 και που αποτελεί μέρος των ίδιων γενικών διατάξεων, ότι οι πληροφορίες περί των οποίων γίνεται λόγος στο άρθρο αυτό 3 χρησιμεύουν όχι μόνο για τον υπολογισμό του ακριβούς ποσού της επιστροφής, αλλά προ πάντων για να αποδειχθεί η ύπαρξη δικαιώματος λήψεως της επιστροφής αυτής και προκειμένου να εφαρμοστεί το σύστημα εξακριβώσεως της αιτήσεως επιστροφής (απόφαση Dachsberger & Söhne, C‑77/08,
EU:C:2009:172
, σκέψη 24 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όσον αφορά τους ελέγχους που πρέπει να πραγματοποιούνται, το άρθρο 5, παράγραφος 7, του κανονισμού 800/1999 προβλέπει ότι το αρμόδιο τελωνείο πρέπει να είναι σε θέση να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους των προϊόντων για τα οποία ζητούνται επιστροφές κατά την εξαγωγή και να εξακριβώνει τη μεταφορά των εμπορευμάτων στο τελωνείο εξόδου από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.
Πράγματι, οι έλεγχοι αυτοί είναι αναγκαίοι για την επίτευξη των σκοπών της κανονιστικής ρυθμίσεως της Ένωσης περί επιστροφών κατά την εξαγωγή (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις Dachsberger & Söhne,
EU:C:2009:172
, σκέψη 41 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, καθώς και Südzucker κ.λπ., C‑608/10, C‑10/11 και C‑23/11,
EU:C:2012:444
, σκέψη 43).
Εξ αυτού προκύπτει ότι η προσκόμιση του πιστοποιητικού εξαγωγής αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του συστήματος ελέγχου των αιτήσεων επιστροφής.
Ωστόσο, ο κανονισμός 800/1999 δεν περιλαμβάνει καμία διευκρίνιση όσον αφορά τις λεπτομέρειες της προσκομίσεως του πιστοποιητικού εξαγωγής. Οι σχετικές διευκρινίσεις συνάγονται από τον κανονισμό 1291/2000. Όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 15 του κανονισμού αυτού, το ως άνω πιστοποιητικό παρέχει το δικαίωμα εξαγωγής και, ως εκ τούτου, πρέπει να προσκομίζεται κατά την αποδοχή της διασαφήσεως εξαγωγής.
Το άρθρο 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 1291/2000 ορίζει ότι το πιστοποιητικό εξαγωγής προσκομίζεται στο τελωνείο όπου γίνεται αποδεκτή η διασάφηση σχετικά με την εξαγωγή. Κατά το άρθρο 24, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, το πιστοποιητικό προσκομίζεται ή βρίσκεται στη διάθεση των τελωνειακών αρχών κατά την αποδοχή της διασάφησης αυτής.
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 24 του εν λόγω κανονισμού, το άρθρο 25 αυτού προβλέπει τη δυνατότητα κράτους μέλους να επιτρέψει να κατατεθεί το πιστοποιητικό στον εκδίδοντα οργανισμό ή, ενδεχομένως, στην αρχή που είναι επιφορτισμένη με την καταβολή της επιστροφής.
Επιπροσθέτως, κατά την αιτιολογική σκέψη 16 του ίδιου κανονισμού, σε περίπτωση απλουστευμένων διαδικασιών εξαγωγής, μπορεί να παρέχεται η δυνατότητα απαλλαγής από την υποχρέωση προσκομίσεως στην τελωνειακή υπηρεσία του πιστοποιητικού εξαγωγής ή η προσκόμιση αυτή μπορεί να πραγματοποιείται εκ των υστέρων. Εντούτοις, ο εξαγωγέας πρέπει να έχει στην κατοχή του το πιστοποιητικό αυτό κατά την ημερομηνία που λαμβάνεται υπόψη ως ημερομηνία αποδοχής της δήλωσης εξαγωγής.
Έτσι, από τα άρθρα 24 και 25 του κανονισμού 1291/2000 καθώς και από την αιτιολογική σκέψη 16 αυτού προκύπτει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης θέλησε να προβλέψει, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη δυνατότητα του εξαγωγέα είτε να έχει στην κατοχή του το πιστοποιητικό εξαγωγής θέτοντάς το στη διάθεση της τελωνειακής υπηρεσίας είτε να το προσκομίζει αργότερα.
Κατά συνέπεια, η ίδια η ύπαρξη των εξαιρέσεων αυτών αποδεικνύει ότι η προσκόμιση του πιστοποιητικού εξαγωγής κατά τον χρόνο της αποδοχής της διασαφήσεως εξαγωγής δεν αποτελεί, σε όλες τις περιπτώσεις, αναγκαία προϋπόθεση για τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή, με την επιφύλαξη ωστόσο ότι δεν θίγονται οι σκοποί της κανονιστικής ρυθμίσεως της Ένωσης στον τομέα των επιστροφών κατά την εξαγωγή και ότι κατέστη δυνατή η διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Εν προκειμένω, καταρχάς, δεν αμφισβητείται ότι το πιστοποιητικό εξαγωγής υφίστατο κατά τον χρόνο της αποδοχής της διασαφήσεως εξαγωγής και ότι το αρμόδιο τελωνείο είχε λάβει γνώση περί αυτού. Στη συνέχεια, προκύπτει ότι η Nordex δεν φέρει άμεση ευθύνη για την καθυστέρηση της διαβιβάσεως στην υπηρεσία αυτή του πιστοποιητικού εξαγωγής το οποίο είχαν χορηγήσει οι δανικές αρχές. Τέλος, δεν προκύπτει από την απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου ότι η προσκόμιση του ως άνω πιστοποιητικού εξαγωγής μετά την κατάθεση της διασαφήσεως εξαγωγής παρεμπόδισε τους αναγκαίους επιτόπιους ελέγχους τους οποίους διενήργησε το αρμόδιο τελωνείο.
Όσον αφορά το ζήτημα αν η αρμόδια για την καταβολή της επιστροφής κατά την εξαγωγή αρχή ήταν σε θέση να αντιταχθεί στην απόφαση περί τάξεως συμπληρωματικής προθεσμίας εκ μέρους της αρμόδιας τελωνειακής αρχής, πρέπει να υπομνησθεί ότι η τελωνειακή νομοθεσία της Ένωσης έχει την έννοια ότι το αρμόδιο για την καταβολή της ως άνω επιστροφής τελωνείο δεσμεύεται από τυχόν απόφαση του τελωνείου εξαγωγής, εφόσον η απόφαση αυτή πληροί όλες τις τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις «αποφάσεως» που προβλέπονται τόσο από το άρθρο 4, σημείο 5, του τελωνειακού κώδικα όσο και από τις συναφείς διατάξεις του οικείου εθνικού δικαίου (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Südzucker κ.λπ.,
EU:C:2012:444
, σκέψεις 64 έως 67).
Εντούτοις, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να ελέγξει αν η απόφαση αυτή πληροί τις ως άνω προϋποθέσεις (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Südzucker κ.λπ.,
EU:C:2012:444
, σκέψη 67).
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999, σε συνδυασμό με το άρθρο 24 του κανονισμού 1291/2000, έχει την έννοια ότι δεν εμποδίζει τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή στο πλαίσιο ειδικών περιστάσεων όπως αυτών της υποθέσεως της κύριας δίκης, όπου η εξαγωγή πραγματοποιήθηκε χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής, η ύπαρξη του οποίου ήταν εντούτοις αποδεδειγμένη κατά τον χρόνο υποβολής της διασαφήσεως εξαγωγής και το οποίο υποβλήθηκε, από τον εξαγωγέα, εντός της συμπληρωματικής προθεσμίας οκτώ ημερών που έταξε προς τούτο το αρμόδιο τελωνείο.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Με το τρίτο ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατά βάση, αν επιτρέπεται στον εξαγωγέα που υπέβαλε πλαστά τελωνειακά έγγραφα για να αποδείξει την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού, μετά τη λήξη των προθεσμιών που προβλέπουν τα άρθρα 49 και 50 του κανονισμού 800/1999, να προσκομίσει, στο πλαίσιο εκκρεμούς ένδικης διαδικασίας σχετικής με τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή, έγκυρα τελωνειακά έγγραφα, όταν η χορήγηση αυτή καθυστέρησε για άλλους λόγους που δεν συνδέονται με την απόδειξη της αφίξεως των εν λόγω εμπορευμάτων.
Εισαγωγικώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 49, παράγραφος 1, του κανονισμού 800/1999, ο εξαγωγέας πρέπει να υποβάλει ρητή αίτηση για την καταβολή της επιστροφής κατά την εξαγωγή. Δυνάμει του άρθρου 49, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, ο εξαγωγέας διαθέτει, πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας, προθεσμία δώδεκα μηνών από την ημερομηνία αποδοχής της διασαφήσεως για να καταθέσει, στις αρμόδιες εθνικές αρχές, τον σχετικό με την καταβολή της εν λόγω επιστροφής φάκελο.
Όσον αφορά την ως άνω δωδεκάμηνη προθεσμία, το Δικαστήριο έκρινε, αφενός, ότι η προθεσμία αυτή λαμβάνει υπόψη το συμφέρον των διοικητικών αρχών των κρατών μελών να περατώνουν τις υποθέσεις περί επιστροφών κατά την εξαγωγή εντός εύλογου χρόνου (βλ., επ’ αυτού, σχετικά με ανάλογες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο άρθρο 47, παράγραφος 2, του κανονισμού 3665/87, απόφαση Eribrand, C‑467/01,
EU:C:2003:364
, σκέψη 40).
Αφετέρου, η κανονιστική ρύθμιση της Ένωσης λαμβάνει επίσης υπόψη το γεγονός ότι οι εξαγωγείς διατρέχουν τον κίνδυνο να αντιμετωπίσουν πρακτικές δυσχέρειες όσον αφορά τη χορήγηση τελωνειακών εγγράφων εκ μέρους των αρχών της τρίτης χώρας εισαγωγής, επί των οποίων δεν διαθέτουν κανένα μέσο ασκήσεως πιέσεως. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπει τη δυνατότητα των αρμόδιων εθνικών αρχών να παρέχουν στους εξαγωγείς συμπληρωματικές προθεσμίες (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Eribrand,
EU:C:2003:364
, σκέψεις 41 και 42).
Πράγματι, από την οικονομία και από το πνεύμα της εφαρμοστέας ρυθμίσεως, ειδικότερα από το άρθρο 49 του κανονισμού 800/1999, προκύπτει ότι σκοπός του κανονισμού αυτού είναι να μη στερεί αυτομάτως τον επιμελή εξαγωγέα από τις προβλεπόμενες επιστροφές όταν ο εξαγωγέας αυτός, καίτοι κατέβαλε κάθε οφειλόμενη προσπάθεια, αδυνατεί να προσκομίσει τα έγγραφα που απαιτούνται για την καταβολή της επιστροφής λόγω απώλειας των εγγράφων αυτών υπό περιστάσεις για τις οποίες δεν ευθύνεται ο ίδιος (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Bonn Fleisch, C‑1/06,
EU:C:2007:396
, σκέψη 46).
Έτσι, το άρθρο 49, παράγραφος 4, του κανονισμού 800/1999 ορίζει ότι αν δεν κατέστη δυνατή η προσκόμιση των εγγράφων που βεβαιώνουν την εκπλήρωση των τελωνειακών διατυπώσεων εντός της δωδεκάμηνης προθεσμίας, μολονότι ο εξαγωγέας κατέβαλε κάθε προσπάθεια για να τα προμηθευτεί και να τα διαβιβάσει εμπροθέσμως, είναι δυνατή η παροχή συμπληρωματικής προθεσμίας αιτήσει του ιδίου.
Καίτοι το γράμμα του άρθρου 49 του κανονισμού 800/1999 δεν περιλαμβάνει κανένα περιορισμό σχετικά με τη διάρκεια της συμπληρωματικής προθεσμίας που μπορεί να παρέχεται, από τη ρητή αναφορά την οποία περιλαμβάνει το άρθρο 50, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού στις προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 47, παράγραφοι 2 και 4, αυτού προκύπτει, ότι, σε περίπτωση που χορηγήθηκε συμπληρωματική προθεσμία στον εξαγωγέα, αυτός έχει στη διάθεσή του χρονικό διάστημα έξι μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας αυτής για να συμπληρώσει τον φάκελο και να λάβει, με τον τρόπο αυτόν, το 85 % της επιστροφής που θα είχε καταβληθεί αν είχαν τηρηθεί όλες οι σχετικές απαιτήσεις (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Eribrand,
EU:C:2003:364
, σκέψη 45).
Αντιθέτως, όπως προέκυπτε ήδη από την εικοστή πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3665/87, όταν υπάρχει υπέρβαση των προθεσμιών εξαγωγής ή των προθεσμιών προσκόμισης των αναγκαίων αποδείξεων για την καταβολή της επιστροφής δεν χορηγείται καμία επιστροφή. Έτσι, το Δικαστήριο έκρινε, όσον αφορά τον κανονισμό αυτό, ότι η μη τήρηση των διαδικαστικών κανόνων που προβλέπει η σχετική κανονιστική ρύθμιση μπορεί να συνεπάγεται τη μείωση ή και την απώλεια των δικαιωμάτων λήψεως επιστροφής λόγω εξαγωγής και ότι τούτο συμβαίνει, μεταξύ άλλων, οσάκις ο εξαγωγέας προσκομίζει τις αναγκαίες αποδείξεις για να λάβει επιστροφή λόγω εξαγωγής μετά τη λήξη των προθεσμιών των άρθρων 47, παράγραφος 2, και 48, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, το περιεχόμενο των οποίων είναι, κατ’ ουσίαν, ταυτόσημο προς εκείνο των άρθρων 49, παράγραφος 2, και 50, παράγραφος 2, του κανονισμού 800/1999 (απόφαση Laub, C‑428/05,
EU:C:2007:368
, σκέψη 16).
Το συμπέρασμα αυτό δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι η εκπρόθεσμη προσκόμιση της αποδείξεως περί της αφίξεως των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού δεν είχε καμία συνέπεια επί της εξελίξεως της διαδικασίας χορηγήσεως της επιστροφής κατά την εξαγωγή, διαδικασία η οποία καθυστέρησε για άλλους λόγους που δεν συνδέονται με την απόδειξη της αφίξεως αυτής.
Η αποδοχή μιας τέτοιας εκπρόθεσμης προσκομίσεως στερεί από κάθε πρακτική αποτελεσματικότητα όχι μόνον τα άρθρα 49 και 50 του κανονισμού 800/1999 και τη δυνατότητα των αρμοδίων αρχών να παρέχουν παράταση των προθεσμιών κατόπιν αιτήσεως του εξαγωγέα, αλλά και τη διαδικασία ελέγχου των αιτήσεων επιστροφής. Πράγματι, αν ήταν δυνατή η προσκόμιση έγκυρων εγγράφων αποδεικνυόντων την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού μετά τη διαπίστωση της πλαστογραφίας των αρχικώς προσκομισθέντων τελωνειακών εγγράφων, ο εξαγωγέας θα μπορούσε να προσαρμόσει την αίτησή του επιστροφής κατά το δοκούν ή σε συνάρτηση με τα πορίσματα ενός ενδεχόμενου ελέγχου και, να αποφύγει, με τον τρόπο αυτόν, ιδίως, τις κυρώσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 51 του κανονισμού 800/1999, αναιρώντας τον αποτρεπτικό χαρακτήρα του κανονισμού αυτού και καθιστώντας τον σε μεγάλο βαθμό άνευ αντικειμένου.
Στο ίδιο πλαίσιο, η διάρκεια των ελέγχων των αρμόδιων εθνικών αρχών χάρη στους οποίους διαπιστώθηκε η πλαστογραφία των εγγράφων που βεβαιώνουν την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού δεν μπορεί να εξομοιώνεται με περίπτωση ανωτέρας βίας, υπό την έννοια του άρθρου 49, παράγραφος 2, του κανονισμού 800/1999, καθόσον, όπως προκύπτει από την προτελευταία αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3665/87, καθυστερήσεις των εθνικών αρχών μπορούν να συνιστούν περίπτωση ανωτέρας βίας όταν είναι διοικητικής φύσεως και δεν φέρει ευθύνη γι’ αυτές ο εξαγωγέας.
Εντούτοις, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, έστω και αν πταίσμα ή σφάλμα εκ μέρους αντισυμβαλλομένου του εξαγωγέα μπορούν να συνιστούν κατάσταση που βρίσκεται εκτός του ελέγχου του εξαγωγέα, οι περιστάσεις αυτές δεν παύουν πάντως να αποτελούν συνήθη εμπορικό κίνδυνο και δεν μπορούν να λογίζονται ως απρόβλεπτες στο πλαίσιο των εμπορικών συναλλαγών. Ο εξαγωγέας είναι ελεύθερος να επιλέγει τους αντισυμβαλλομένους του και οφείλει να λαμβάνει τις κατάλληλες προφυλάξεις, είτε προσθέτοντας ανάλογες ρήτρες στις συμβάσεις που συνάπτει με αυτούς είτε συνάπτοντας ειδική ασφάλιση (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις AOB Reuter, C‑143/07,
EU:C:2008:249
, σκέψη 36 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, καθώς και Eurofit, C‑99/12,
EU:C:2013:487
, σκέψη 43).
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι τα άρθρα 49 και 50 του κανονισμού 800/1999 έχουν την έννοια ότι, πλην περιπτώσεως ανωτέρας βίας, δεν επιτρέπεται στον εξαγωγέα που υπέβαλε, προς απόδειξη της αφίξεως των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού, τελωνειακά έγγραφα τα οποία αποκαλύφθηκε στη συνέχεια ότι ήταν πλαστά, μετά τη λήξη των προθεσμιών που προβλέπουν τα άρθρα αυτά, να προσκομίσει, στο πλαίσιο εκκρεμούς ένδικης διαδικασίας σχετικής με τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή, έγκυρα τελωνειακά έγγραφα, όταν η χορήγηση αυτή καθυστέρησε για άλλους λόγους που δεν συνδέονται με την απόδειξη της αφίξεως των εν λόγω εμπορευμάτων.
Επί του τετάρτου ερωτήματος
Με το τέταρτο ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατά βάση, αν το άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999 έχει την έννοια ότι η κύρωση την οποία προβλέπει η διάταξη αυτή μπορεί να επιβληθεί όταν ο εξαγωγέας προσκόμισε, εμπροθέσμως, έγγραφα αποδεικνύοντα την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού τα οποία αποκαλύφθηκε ότι ήταν πλαστά, ενώ από έγκυρα έγγραφα, που προσκομίστηκαν κατά τη διάρκεια της δίκης, προκύπτει ότι η ζητούμενη επιστροφή κατά την εξαγωγή αντιστοιχεί προς αυτή που θα έπρεπε να είχε χορηγηθεί.
Προκειμένου να εξεταστεί το περιεχόμενο του άρθρου 51 του κανονισμού 800/1999, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά τις αιτιολογικές σκέψεις 63 και 64 του κανονισμού αυτού, η κανονιστική ρύθμιση της Ένωσης έχει ως σκοπό, με γνώμονα την κτηθείσα πείρα, την καταπολέμηση των παρατυπιών, ιδίως της απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης, προβλέποντας κυρώσεις ώστε να παρακινούνται οι εξαγωγείς να τηρούν τους κανόνες στον τομέα αυτό (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Elfering Export, C‑27/05,
EU:C:2006:260
, σκέψη 31), χωρίς να ασκεί εν προκειμένω επιρροή το υποκειμενικό στοιχείο του πταίσματος του εξαγωγέα (απόφαση Eurofit,
EU:C:2013:487
, σκέψη 38).
Εξ αυτού προκύπτει ότι η ευθύνη στην οποία στηρίζεται η κύρωση που προβλέπεται στο άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999 έχει ουσιαστικά αντικειμενικό χαρακτήρα (βλ., όσον αφορά τις διατάξεις του άρθρου 11, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 3665/87, του οποίου το περιεχόμενο είναι, κατά βάση, ταυτόσημο προς εκείνο της διατάξεως αυτής του κανονισμού 800/1999, απόφαση AOB Reuter,
EU:C:2008:249
, σκέψη 19). Επομένως, η μείωση της επιστροφής περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999 πρέπει να επέρχεται ακόμα και αν δεν συντρέχει πταίσμα του εξαγωγέα (βλ., επ’ αυτού, απόφαση AOB Reuter,
EU:C:2008:249
, σκέψη 17).
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι σχετικοί με την επιβολή κυρώσεων κανόνες έχουν ως σκοπό την τήρηση της νομοθεσίας της Ένωσης γενικώς και όχι μόνο μέρους ή ορισμένων ειδικών διατάξεών της (βλ. απόφαση Elfering Export,
EU:C:2006:260
, σκέψη 32). Επομένως, οι διατάξεις περί κυρώσεων δεν διακρίνουν μεταξύ των τυπικών προϋποθέσεων όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών, και των ουσιαστικών προϋποθέσεων, όσον αφορά το περιεχόμενο των διασαφήσεων.
Εν προκειμένω, τα έγγραφα τα οποία βεβαιώνουν την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού και τα οποία προσκομίστηκαν εντός της τασσόμενης από τη σχετική κανονιστική ρύθμιση προθεσμίας αποκαλύφθηκε ότι ήταν πλαστά. Δεδομένου ότι ο εμπλεκόμενος εξαγωγέας δεν προσκόμισε, εμπροθέσμως, όλα τα απαιτούμενα από την εφαρμοστέα κανονιστική ρύθμιση έγγραφα, έπρεπε να του επιβληθεί η κύρωση περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις απαλλαγής που περιλαμβάνονται στον εξαντλητικό κατάλογο του άρθρου 51, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού, στον οποίο δεν μπορεί να προστεθεί νέα περίπτωση απαλλαγής στηριζόμενη, ιδίως, σε έλλειψη πταίσματος του εξαγωγέα (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις AOB Reuter,
EU:C:2008:249
, σκέψη 36, και Eurofit,
EU:C:2013:487
, σκέψη 43).
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι το άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999 έχει την έννοια ότι η κύρωση την οποία προβλέπει η διάταξη αυτή επιβάλλεται όταν ο εξαγωγέας υπέβαλε, εμπροθέσμως, έγγραφα που βεβαιώνουν την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού τα οποία αποκαλύφθηκε στη συνέχεια ότι ήταν πλαστά, ενώ προκύπτει από έγκυρα έγγραφα προσκομισθέντα κατά τη διάρκεια της δίκης ότι η ζητηθείσα επιστροφή κατά την εξαγωγή αντιστοιχεί προς αυτή η οποία έπρεπε να είχε χορηγηθεί.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού (EK) 800/1999 της Επιτροπής, της 15ης Απριλίου 1999, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 2299/2001 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2001, σε συνδυασμό με το άρθρο 24 του κανονισμού (EK) 1291/2000 της Επιτροπής, της 9ης Ιουνίου 2000, για τις κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των πιστοποιητικών εισαγωγής, εξαγωγής και προκαθορισμού για τα γεωργικά προϊόντα, έχει την έννοια ότι δεν εμποδίζει τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή στο πλαίσιο ειδικών περιστάσεων όπως αυτών της υποθέσεως της κύριας δίκης, όπου η εξαγωγή πραγματοποιήθηκε χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής, η ύπαρξη του οποίου ήταν εντούτοις αποδεδειγμένη κατά τον χρόνο υποβολής της διασαφήσεως εξαγωγής και το οποίο υποβλήθηκε, από τον εξαγωγέα, εντός της συμπληρωματικής προθεσμίας οκτώ ημερών που έταξε προς τούτο το αρμόδιο τελωνείο.

2)
Τα άρθρα 49 και 50 του κανονισμού 800/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2299/2001, έχουν την έννοια ότι, πλην περιπτώσεως ανωτέρας βίας, δεν επιτρέπεται στον εξαγωγέα που υπέβαλε, προς απόδειξη της αφίξεως των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού, τελωνειακά έγγραφα τα οποία αποκαλύφθηκε στη συνέχεια ότι ήταν πλαστά, μετά τη λήξη των προθεσμιών που προβλέπουν τα άρθρα αυτά, να προσκομίσει, στο πλαίσιο εκκρεμούς ένδικης διαδικασίας σχετικής με τη χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή, έγκυρα τελωνειακά έγγραφα, όταν η χορήγηση αυτή καθυστέρησε για άλλους λόγους που δεν συνδέονται με την απόδειξη της αφίξεως των εν λόγω εμπορευμάτων.

3)
Το άρθρο 51, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 800/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2299/2001, έχει την έννοια ότι η κύρωση την οποία προβλέπει η διάταξη αυτή επιβάλλεται όταν ο εξαγωγέας υπέβαλε, εμπροθέσμως, έγγραφα που βεβαιώνουν την άφιξη των εξαχθέντων εμπορευμάτων στη χώρα προορισμού τα οποία αποκαλύφθηκε στη συνέχεια ότι ήταν πλαστά, ενώ προκύπτει από έγκυρα έγγραφα προσκομισθέντα κατά τη διάρκεια της δίκης ότι η ζητηθείσα επιστροφή κατά την εξαγωγή αντιστοιχεί προς αυτή η οποία έπρεπε να είχε χορηγηθεί.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.