CELEX: 62010CJ0079
Richtlijn 2003/96/EG
Belasting van energieproducten en elektriciteit
Artikel 14, lid 1, sub b
Vrijstelling voor energieproducten gebruikt als brandstof voor luchtvaart
Gebruik van luchtvaartuig voor andere dan commerciële doeleinden
Draagwijdte

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van de artikelen 11, lid 3, 14, lid 1, sub b, en 15, lid 1,
sub j, van richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de
belasting van energieproducten en elektriciteit (PB L 283, blz. 51).
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Systeme Helmholz GmbH (hierna: „Systeme Helmholz”) en het Hauptzollamt
Nürnberg (douanekantoor te Neurenberg; hierna: „Hauptzollamt”) over de weigering van het Hauptzollamt Systeme Helmholz teruggaaf
te verlenen van accijns op minerale oliën die wordt geheven op brandstof voor een vliegtuig van deze vennootschap, op grond
dat zij geen luchtvervoeronderneming is.

Toepasselijke bepalingen

Unierecht
In punt 23 van de considerans van richtlijn 2003/96 is overwogen:
„Gezien de bestaande internationale verplichtingen en het behoud van de concurrentiepositie van het communautaire bedrijfsleven
is het raadzaam de vrijstellingen van energieproducten die worden geleverd voor de niet-recreatieve luchtvaart en zeescheepvaart
te handhaven, maar de lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om deze vrijstellingen te beperken.”
Artikel 11, lid 3, van deze richtlijn bepaalt:
„Waar gemengd gebruik plaatsvindt, wordt de belasting geheven naar evenredigheid van elk type gebruik; indien het zakelijk
of het niet-zakelijk gebruik van weinig belang is, kan het evenwel als nihil worden behandeld.”
Artikel 14, lid 1, sub b, van die richtlijn luidt:
„Naast de algemene bepalingen van richtlijn 92/12/EEG inzake vrijgesteld gebruik van belastbare producten, en onverminderd
andere communautaire bepalingen, verlenen de lidstaten voor onderstaande producten vrijstelling van belasting, op voorwaarden
die zij vaststellen met het doel een juiste en eenvoudige toepassing van deze vrijstelling te verzekeren en fraude, ontwijking
of misbruik te voorkomen:
[...]
b)      energieproducten die worden geleverd voor gebruik als brandstof voor andere luchtvaart dan particuliere plezierluchtvaart.
Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder ‘particuliere plezierluchtvaart’ verstaan het gebruik van een luchtvaartuig
door de eigenaar daarvan of door de natuurlijke of rechtspersoon die het gebruik daarvan geniet door huur of anderszins, voor
andere dan commerciële doeleinden en met name voor andere doeleinden dan voor het vervoer van personen of goederen of voor
het verrichten van diensten onder bezwarende titel, dan wel ten behoeve van overheidsinstanties.
De lidstaten kunnen deze vrijstelling beperken tot leveringen van reactiemotorbrandstof (GN-code 2710 19 21).”
Artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 luidt:
„Onverminderd andere communautaire bepalingen, kunnen de lidstaten onder fiscaal toezicht gehele of gedeeltelijke belastingvrijstellingen
of ‑verlagingen toepassen op:
[...]
j)      motorbrandstoffen die worden gebruikt bij de vervaardiging, de ontwikkeling, het testen en het onderhoud van luchtvaartuigen
en schepen.
[...]”

Nationaal recht
Van toepassing zijn de wet betreffende accijns op minerale oliën (Mineralölsteuergesetz) van 21 december 1992 (BGBl. 1992
I, blz. 2185), in de in 2004, het jaar van het geschil, geldende versie (hierna: „MinöStG”), en de uitvoeringsverordening
betreffende accijns op minerale oliën (Mineralölsteuer-Durchführungsverordnung) van 15 september 1993 (BGBl. 1993 I, blz. 1602),
in de in 2004 geldende versie.
§ 4 van het MinöStG bepaalde met name:
„Belastingvrijstellingen, begripsbepalingen
(1)       Minerale oliën mogen onder voorbehoud van § 12 belastingvrij worden gebruikt
[...]
3.      als luchtvaartbrandstof
a)      door luchtvaartondernemingen voor het commerciële vervoer van personen, zaken of voor het verrichten van diensten onder bezwarende
titel,
b)      in luchtvaartuigen van overheidsinstanties en de Bundeswehr voor de dienst alsook van reddingseenheden ten behoeve van redding
in de lucht.
Luchtvaartbrandstoffen in de zin van deze wet zijn vliegtuigbenzine van postonderverdeling 2710 0026 met een octaangetal van
niet minder dan 100, lichte reactiemotorbrandstof van postonderverdeling 2710 0037 en reactiemotorbrandstof (soort lamppetroleum)
van postonderverdeling 2710 0051 van de gecombineerde nomenclatuur wanneer zij worden gebruikt in vliegtuigen;
[...]”
§ 12 van het MinöStG luidde:
„Vergunning
Hij die minerale olie, die op grond van § 3, leden 1, 2, 3, 5 en 7, § 4 of § 32, leden 1 en 2, is vrijgesteld van belasting,
1.      gebruikt of voor andere vrijgestelde doeleinden verkoopt (distribueert) of
2.      als gebruiker of distributeur
a)      in een gebied waarop de communautaire accijnsregeling niet van toepassing is (derde land) of
b)      voor commerciële doeleinden of in het kader van verkoop op afstand naar een andere lidstaat van de Europese Gemeenschap, wil
brengen,
moet in het bezit zijn van een vergunning.
[...]”
§ 50, lid 1, van de uitvoeringsverordening betreffende accijns op minerale oliën, in de in 2004 geldende versie, bepaalde:
„Teruggaaf of terugbetaling van accijns op brandstof voor de luchtvaart:
1)      Op verzoek krijgen luchtvaartmaatschappijen en -inrichtingen overeenkomstig § 4, lid 1, sub 3 [MinöStG] teruggaaf of terugbetaling
van accijns op brandstof voor de luchtvaart, die zij in het gebied waarop accijns van toepassing is, met betaling van accijns
hebben verworven en voor belastingvrije vluchten hebben aangewend [...].”

Hoofdgeding en prejudiciële vragen
Systeme Helmholz heeft een bedrijf voor de ontwikkeling en verkoop van elektronische onderdelen en software. Zij is eigenares
van een vliegtuig dat door haar directeur zowel voor privédoeleinden als voor vluchten naar andere bedrijven en beurzen alsmede
voor onderhouds‑ en instructievluchten wordt gebruikt. Zij heeft geen exploitatievergunning in de zin van de Duitse wet betreffende
het luchtverkeer (Luftverkehrsgesetz), die verplicht is voor luchtvaartondernemingen in Duitsland.
Systeme Helmholz hield een maandelijks logboek van het gebruik van het vliegtuig bij waarin de datum, de vluchtroute, de duur
en het doel van de vluchten van het vliegtuig werden genoteerd. Zij verzocht op 16 december 2005 om teruggaaf van de accijns
op minerale oliën ten belope van 1 700,12 EUR voor een hoeveelheid van in totaal 2 358 liter vliegtuigbenzine, die in 2004
is gebruikt voor zakelijke vluchten in Duitsland, waaronder ook retourvluchten naar een werf voor het onderhoud van luchtvaartuigen
en instructievluchten.
Het Hauptzollamt wees dit verzoek om teruggaaf af bij besluit van 9 februari 2006 op grond dat Systeme Helmholz geen luchtvaartonderneming
was.
Systeme Helmholz stelde na ongegrondverklaring door het Hauptzollamt bij besluit van 12 april 2006 van haar bezwaar tegen
deze afwijzing van het teruggaafverzoek beroep in bij het Finanzgericht München. Volgens deze rechter kon Systeme Helmholz
voor de zakelijke vluchten – uitgezonderd de onderhouds‑ en instructievluchten – op basis van artikel 14, lid 1, sub b, eerste
alinea, van richtlijn 2003/96 aanspraak maken op teruggaaf van accijns op minerale oliën. Volgens het Finanzgericht München
kan uit dit artikel niet worden afgeleid dat de vrijstelling is beperkt tot luchtvaartondernemingen. Het gebruik van een vliegtuig
voor vervoer voor eigen rekening van de onderneming voor acquisitie streeft een commercieel doel na, zodat is voldaan aan
de gemeenschapsrechtelijke voorwaarden voor belastingvrijstelling.
Daarentegen konden de vluchten voor onderhoud en verificatie van de werking van het toestel en voor instructie volgens het
Finanzgericht München niet in aanmerking komen voor de bij richtlijn 2003/96 ingevoerde belastingverlichting. Volgens deze
rechter voorziet artikel 15, lid 1, sub j, van deze richtlijn namelijk alleen in de mogelijke teruggaaf van de bij onderhoud
van het toestel gebruikte motorbrandstof. Bovendien hebben onderhouds‑ en instructievluchten geen commercieel doel, omdat
zij zowel om privé‑ als om beroepsredenen worden verricht zonder rechtstreeks verband met de ondernemingsactiviteiten. Evenmin
is evenredige toerekening mogelijk aangezien artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 niet in deze mogelijkheid voorziet.
Zowel Systeme Helmholz als het Hauptzollamt stelde bij het Bundesfinanzhof beroep tot „Revision” van deze uitspraak in, de
eerste op grond dat deze beslissing haar de vrijstelling voor onderhouds‑ en instructievluchten weigert en de tweede voor
zover Systeme Helmholz daarbij wordt vrijgesteld van de accijns op de brandstof die wordt gebruikt in het kader van door deze
vennootschap voor eigen rekening verrichte vluchten.
Daarop heeft het Bundesfinanzhof de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„1)      Dient artikel 14, lid 1, sub b, eerste zin, van richtlijn 2003/96 [...] aldus te worden uitgelegd dat de uitsluiting van de
particuliere plezierluchtvaart van de belastingvrijstelling betekent dat een belastingvrijstelling voor energieproducten die
worden geleverd voor gebruik als brandstof voor de luchtvaart, alleen kan worden verleend aan luchtvaartmaatschappijen, of
dient de belastingvrijstelling te gelden voor alle in de luchtvaart gebruikte brandstoffen, voor zover het vliegtuig voor
zakelijke doeleinden wordt gebruikt?
2)      Dient artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 [...] aldus te worden uitgelegd dat dit artikel ook van toepassing is
op brandstof die een vliegtuig voor het vliegen naar en van een onderhoudsbedrijf nodig heeft, of geldt de vrijstellingsmogelijkheid
alleen voor ondernemingen waarvan het werkelijke bedrijfsdoel de vervaardiging, de ontwikkeling, het testen en het onderhoud
van luchtvaartuigen is?
3)      Dient artikel 11, lid 3, van richtlijn 2003/96 [...] aldus te worden uitgelegd, dat, wanneer een zowel privé als commercieel
gebruikt vliegtuig ten behoeve van onderhouds‑ en instructievluchten wordt ingezet, overeenkomstig artikel 14, lid 1, sub b,
van richtlijn 2003/96 [...] een belastingvrijstelling naar evenredigheid van het commerciële gebruik moet gelden voor de bij
deze vluchten gebruikte brandstof?
4)      Indien de derde vraag ontkennend wordt beantwoord: kan uit de niet-toepasselijkheid van artikel 11, lid 3, van richtlijn 2003/96
[...], in het kader van artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 [...], de conclusie worden getrokken dat bij gemengd
gebruik van een vliegtuig voor privé en commerciële doeleinden geen belastingvrijstelling voor onderhouds‑ en instructievluchten
behoort te worden verleend?
5)      Indien de derde vraag bevestigend wordt beantwoord of eenzelfde rechtsgevolg voortvloeit uit een andere bepaling van richtlijn
2003/96 [...]: welke criteria en welke referentieperiode moeten dan in acht worden genomen bij de vaststelling van het evenredige
aandeel van elk type gebruik in de zin van artikel 11, lid 3, van richtlijn 2003/96 [...] wat onderhouds‑ en instructievluchten
betreft?”

Beantwoording van de prejudiciële vragen

Eerste vraag
Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de belastingvrijstelling in de zin van artikel 14,
lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 van toepassing is op een onderneming als die in het hoofdgeding met een maatschappelijk
doel buiten de sector van de luchtvaart, die een haar toebehorend vliegtuig voor acquisitie gebruikt voor het vervoer van
haar personeelsleden naar klanten en beurzen.
Voor het antwoord op deze vraag dient erop te worden gewezen dat de bepalingen betreffende de vrijstellingen in de zin van
richtlijn 2003/96 op basis van de bewoordingen ervan en de doelstellingen van deze richtlijn autonoom moeten worden uitgelegd
(zie in deze zin arresten van 1 april 2004, Deutsche See-Bestattungs-Genossenschaft, C‑389/02, Jurispr. blz. I‑3537, punt 19;
1 maart 2007, Jan De Nul, C‑391/05, Jurispr. blz. I‑1793, punt 22, en 11 november 2011, Sea Fighter, C‑505/10, nog niet gepubliceerd
in de Jurisprudentie, punt 14).
Wat in de eerste plaats de bewoordingen van artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 betreft, voorziet de eerste alinea
ervan in een belastingvrijstelling voor „energieproducten die worden geleverd voor gebruik als brandstof voor andere luchtvaart
dan particuliere plezierluchtvaart”. Vervolgens definieert de tweede alinea ervan het begrip „particuliere plezierluchtvaart”
negatief als „het gebruik van een luchtvaartuig [...] voor andere dan commerciële doeleinden en met name voor andere doeleinden
dan voor het vervoer van personen of goederen of voor het verrichten van diensten onder bezwarende titel, dan wel ten behoeve
van overheidsinstanties”.
Uit de uitdrukking „andere doeleinden dan voor het vervoer van personen of goederen of voor het verrichten van diensten onder
bezwarende titel” blijkt dat de luchtvaart die binnen de werkingssfeer van deze vrijstelling valt, brandstofgebruik betreft
waarbij het luchtvaartuig rechtstreeks dient voor dienstverrichtingen onder bezwarende titel. Het begrip „vaart” vereist dus
dat de dienstverrichting onder bezwarende titel inherent is aan de verplaatsingen van het luchtvaartuig (zie in die zin arrest
Sea Fighter, reeds aangehaald, punt 18).
Deze uitlegging van artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 vindt overigens bevestiging in de totstandkomingsgeschiedenis.
In haar ontwerprichtlijn die leidde tot de vaststelling van richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende
de harmonisatie van de structuur van de accijns op minerale oliën (PB L 316, blz. 12) overwoog de Europese Commissie namelijk
door de invoering van een vrijstelling van de accijns op luchtvaartbrandstof „de vrijstelling die thans geldt voor de voor
internationale commerciële vluchten gebruikte brandstof uit te breiden tot de gehele commerciële luchtvaart” [COM(90) 434
def.]. Volgens de Commissie moest „de luchtvaart tussen twee willekeurige punten van de Gemeenschap op die wijze gelijk [kunnen
worden] behandeld, waardoor de openstelling van de interne markt [werd] beklemtoond. De brandstof voor de particuliere luchtvaart
[moest] aan accijns worden onderworpen, zoals [reeds] algemeen het geval [was]". De Commissie onderscheidde dus de commerciële
luchtvaart van de particuliere luchtvaart voor de belastingvrijstelling voor luchtvaartbrandstof.
In de tweede plaats strekt richtlijn 2003/96 er blijkens het doel ervan toe dat de lidstaten de energieproducten belasten,
niet tot invoering van algemene vrijstellingen (zie in die zin arrest Sea Fighter, reeds aangehaald, punt 21).
Voorts berust artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 blijkens punt 23 van de considerans ervan op de inachtneming
van internationale verplichtingen en het behoud van de concurrentiepositie van het communautaire bedrijfsleven.
Deze verwijzing naar internationale verplichtingen betreft, zoals de Commissie opmerkt, hoofdzakelijk de belastingvrijstellingen
op energieproducten voor de burgerluchtvaart die luchtvaartmaatschappijen genieten op basis van het op 7 december 1944 te
Chicago gesloten verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart (
United Nations, Treaty Series,
deel 15, blz. 296) en van de bilaterale internationale akkoorden over luchtvaartdiensten tussen de Europese Unie en/of haar
lidstaten en derde landen en tussen de lidstaten zelf.
Wat het behoud van de concurrentiepositie van het communautaire bedrijfsleven betreft, betreft de concurrentiepositie waarop
punt 23 van de considerans van richtlijn 2003/96 ziet, zoals de Cypriotische regering en de Commissie opmerken, hoofdzakelijk
die tussen de luchtvaartmaatschappijen van de Gemeenschap en de luchtvaartmaatschappijen van derde landen. Het belasten van
luchtvaartbrandstof, die bij de intacommunautaire of internationale vluchten van de Europese luchtvaartondernemingen wordt
gebruikt, beperkt namelijk significant de concurrentiepositie van deze ondernemingen tegenover de luchtvaartmaatschappijen
van derde landen.
De luchtvaartactiviteit van een onderneming als Systeme Helmholz, die bestaat in het vervoer van haar personeel naar klanten
en beurzen met een haar toebehorend vliegtuig, kan blijkens deze overwegingen niet worden gelijkgesteld met het gebruik van
een luchtvaartuig voor commerciële doeleinden in de zin en voor toepassing van artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96
en valt dus niet onder de belastingvrijstelling voor luchtvaartbrandstof in de zin van deze bepaling, aangezien het gaat om
een luchtvaartactiviteit die niet rechtstreeks dient tot de verrichting van een luchtvaartdienst onder bezwarende titel.
Dat er bepaalde verschillen zijn tussen de verschillende taalversies van artikel 14, lid 1, sub b, eerste alinea, van deze
richtlijn over de van de belastingvrijstelling in de zin van deze bepaling uitgesloten luchtvaartactiviteiten, laat deze conclusie
onverlet. Terwijl tal van taalversies van deze bepaling bewoordingen gebruiken die alleen naar vrijetijdsactiviteiten lijken
te verwijzen, zoals de Engelse en de Franse versie, die verwijzen naar het begrip „particuliere plezierluchtvaart” („private
pleasure-flying” en „aviation de tourisme privée”), gebruikt de Duitse versie van deze richtlijn, althans in de tekst van
de bepaling zelf, het begrip „particuliere niet-commerciële luchtvaart” („private nichtgewerbliche Luftfahrt”), dat lijkt
te verwijzen naar alle niet-commerciële activiteiten.
Deze uiteenlopende begrippen worden evenwel in artikel 14, lid 1, sub b, tweede alinea, van richtlijn 2003/96 uitdrukkelijk
gedefinieerd als het „gebruik van een luchtvaartuig [...] voor andere dan commerciële doeleinden en met name voor andere doeleinden
dan voor het vervoer van personen of goederen of voor het verrichten van diensten onder bezwarende titel, dan wel ten behoeve
van overheidsinstanties”. De draagwijdte van de belastingvrijstelling in de zin van artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn
2003/96 dient tegen de achtergrond van deze definitie te worden uitgelegd.
Ten slotte gaan voormelde arresten Deutsche See-Bestattungs-Genossenschaft en Jan De Nul niet in tegen de conclusie in punt 27
van het onderhavige arrest. In die zaken werd de brandstof waarvoor om belastingvrijstelling was verzocht, namelijk gebruikt
door schepen die rechtstreeks dienden voor de verrichting van diensten onder bezwarende titel. Zo verklaarde het Hof in punt 28
van het arrest Deutsche See-Bestattungs-Genossenschaft, reeds aangehaald, over de activiteit van Deutsche See-Bestattungs-Genossenschaft
eG, die bestond in de verzorging van begrafenissen op volle zee waarvoor zij gebruikmaakte van drie daartoe uitgeruste schepen,
dat „niet [werd] betwist dat [deze activiteiten] dienstverrichtingen onder bezwarende titel vormen”. Voorts preciseerde het
Hof in punt 40 van het arrest Jan De Nul, reeds aangehaald, dat de manoeuvres van een hopperzuiger tijdens het opbaggeren
en storten van de specie, met andere woorden de verplaatsingen die inherent zijn aan de uitvoering van baggerwerkzaamheden,
onder het begrip „vaart” in de zin van artikel 8, lid 1, sub c, eerste alinea, van richtlijn 92/81 vielen.
In die context moet punt 23 van het arrest Deutsche See-Bestattungs-Genossenschaft, reeds aangehaald, worden begrepen, waarin
het Hof oordeelde dat „alle scheepvaart voor commerciële doeleinden binnen de werkingssfeer van de in die bepaling opgenomen
vrijstelling van de geharmoniseerde accijns valt”, en punt 25 van dit arrest waarin het Hof preciseerde dat richtlijn 92/81
geen enkel onderscheid maakt op grond van het doel van de betrokken scheepvaart en dat de verstoringen van de mededinging
die de bepalingen van deze richtlijn beogen te voorkomen, kunnen optreden ongeacht het betrokken soort commerciële scheepvaart.
Het doel van het traject is dus irrelevant voor de toepassing van de belastingvrijstelling wanneer de vaart een dienstverrichting
onder bezwarende titel inhoudt (arrest Sea Fighter, reeds aangehaald, punt 17).
In het hoofdgeding dienen de beroepsverplaatsingen van de personeelsleden van Systeme Helmholz met een aan deze vennootschap
toebehorend vliegtuig naar klanten en beurzen met het oog op acquisitie, namelijk de ontwikkeling en verkoop van elektronische
onderdelen en software, daarentegen niet rechtstreeks tot de verrichting van een luchtvaartdienst onder bezwarende titel door
deze onderneming.
Op de eerste vraag dient dus te worden geantwoord dat artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96 aldus moet worden uitgelegd
dat de belastingvrijstelling voor luchtvaartbrandstof in de zin van deze bepaling niet van toepassing is op een onderneming
als die in het hoofdgeding, die voor haar acquisitie een haar toebehorend vliegtuig gebruikt voor de verplaatsingen van haar
personeelsleden naar klanten en beurzen, voor zover deze verplaatsingen niet rechtstreeks dienen tot de verrichting van een
luchtvaartdienst onder bezwarende titel door deze onderneming.

Tweede vraag
Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de belastingvrijstelling in de zin van artikel 15,
lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 alleen geldt voor brandstof die wordt gebruikt door ondernemingen die luchtvaartuigen
vervaardigen, ontwikkelen, testen en onderhouden dan wel of deze vrijstelling ook van toepassing is op brandstof die een vliegtuig
voor retourvluchten naar een onderhoudsbedrijf nodig heeft.
Volgens artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 kunnen de lidstaten onder fiscaal toezicht gehele of gedeeltelijke
belastingvrijstellingen of ‑verlagingen toepassen op motorbrandstoffen die worden gebruikt bij de vervaardiging, de ontwikkeling,
het testen en het onderhoud van luchtvaartuigen en schepen.
Wat in de eerste plaats de tekst van deze bepaling betreft, blijkt uit de formulering ervan en met name uit het gebruik van
de termen „bei der” in de Duitse versie, „field” in de Engelse versie en „domaine” in de Franse versie ervan dat de belastingvrijstelling
in de zin van artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 alleen van toepassing is op het gebruik van brandstof door ondernemingen
die specifiek de erin voormelde activiteiten verrichten.
Wat in de tweede plaats de algemene systematiek van richtlijn 2003/96 betreft, beoogt de verplichte vrijstelling van artikel 14,
lid 1, sub b, van deze richtlijn weliswaar het gebruik van brandstof voor de luchtvaart voor commerciële doelstellingen fiscaal
te stimuleren, maar voorziet artikel 15, lid 1, sub j, van deze richtlijn in een facultatieve vrijstelling die is bedoeld
als specifieke stimulans van een bepaald aantal commerciële activiteiten van vliegtuigbouwers en onderhoudsbedrijven in de
luchtvaartsector, waarbij met name brandstof aan de grond wordt gebruikt en waarvan geen enkele valt onder de gewone activiteiten
van ondernemingen die actief zijn in de luchtvaartsector.
Daaruit volgt dat artikel 15, lid 1, sub j, van deze richtlijn niet ziet op brandstof die door een luchtvaartuig wordt gebruikt
voor retourvluchten naar een onderhoudsbedrijf in de luchtvaartsector.
Derhalve dient op de tweede prejudiciële vraag te worden geantwoord dat artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 aldus
moet worden uitgelegd dat de brandstof die door een luchtvaartuig wordt gebruikt voor retourvluchten naar een onderhoudsbedrijf
in de luchtvaartsector, niet binnen de werkingssfeer van deze bepaling valt.

Derde tot en met vijfde vraag
Met zijn derde tot en met vijfde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of bij gemengd gebruik van een luchtvaartuig
voor privé‑ en beroepsdoeleinden een aan het beroepsgebruik evenredige vrijstelling voor de voor onderhouds‑ of instructievluchten
gebruikte brandstof moet worden verleend en, zo ja, welke criteria en referentieperiodes aan de vaststelling van de respectieve
gebruiksverhouding ten grondslag dienen te liggen.
Gelet op het antwoord op de eerste vraag behoeven deze prejudiciële vragen niet te worden beantwoord.

Kosten
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Vierde kamer) verklaart voor recht:
1)
Artikel 14, lid 1, sub b, van richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire
regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit moet aldus worden uitgelegd dat de belastingvrijstelling
voor luchtvaartbrandstof in de zin van deze bepaling niet van toepassing is op een onderneming als die in het hoofdgeding,
die voor haar acquisitie een haar toebehorend vliegtuig gebruikt voor de verplaatsingen van haar personeelsleden naar klanten
en beurzen, voor zover deze verplaatsingen niet rechtstreeks dienen tot de verrichting van een luchtvaartdienst onder bezwarende
titel door deze onderneming.
2)
Artikel 15, lid 1, sub j, van richtlijn 2003/96 moet aldus worden uitgelegd dat de brandstof die door een luchtvaartuig wordt
gebruikt voor retourvluchten naar een onderhoudsbedrijf in de luchtvaartsector, niet binnen de werkingssfeer van deze bepaling
valt.
ondertekeningen
*
Procestaal: Duits.