CELEX: 62010CJ0138
Unjoni doganali
Dikjarazzjoni doganali
Aċċettazzjoni mill-awtorità doganali ta’ din id-dikjarazzjoni
Invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali diġà aċċettata
Konsegwenzi fuq il-miżuri penali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(5), tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 8(1) u
tal-Artikoli 62, 63 u 68 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali
tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1791/2006,
tal-20 ta’ Novembru 2006 (ĠU L 352M, 31.12.2008, p. 629, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn DP grup EOOD (iktar ’il quddiem “DP grup”) u d-Direktor na Agentsia “Mitnitsi”
(Direttur tal-aġenzija tad-dwana) fir-rigward ta’ rikors ippreżentat minn din il-kumpannija għall-annullament ta’ dikjarazzjoni
doganali magħmula għan-nom tagħha.

Il-kuntest ġuridiku

Il-Kodiċi Doganali
Is-sitt premessa tal-Kodiċi Doganali hija redatta kif ġej:
“Billi minħabba l-importanza kbira ferm tal-kummerċ estern għall-Komunità, formalitajiet u kontrolli doganali għandhom jiġu
aboliti jew għallinqas jinżammu f’livell minimu”.
L-Artikolu 4 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ dan il-Kodiċi, huma applikabbli definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
5)      ‘Deċiżjoni’ tfisser kull att uffiċjali mill-awtoritajiet doganali li għandu x’jaqsam ma/ regoli doganali li jagħtu deċiżjoni
dwar każ partikolari, dan l-att ikollu effetti legali fuq persuna waħda jew persuni speċifiċi u identifikabbli; dan it-terminu
jkopri fost oħrajn informazzjoni li torbot dwar it-tariffa skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 12;
[…]
17)      ‘Dikjarazzjoni doganali’ tfisser att li bih persuna tindika bil-forma u mod preskritti xewqa li tqiegħed merkanzija taħt proċedura
partikolari doganali;
[…]”
L-Artikolu 59(1) ta’ dan il-kodiċi jipprovdi:
“Il-merkanzija kollha maħsuba biex titqiegħed taħt proċedura doganali għandha tkun koperta b’dikjarazzjoni għal dik il-proċedura
doganali.”
L-Artikolu 62 tal-imsemmi kodiċi jipprovdi:
“1.      Dikjarazzjonijiet bil-miktub għandhom isiru fuq formola li tikkorrispondi mal-kampjun uffiċjali preskritt għal dak l-għan.
Għandhom jiġu ffirmati u jkun fihom id-dettalji neċessarji għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura
doganali li għaliha l-merkanzija tkun dikjarata.
2.      Id-dikjarazzjoni għandha tkun akkumpanjata mid-dokumenti kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw
il-proċedura doganali li għaliha l-merkanzija tkun dikjarata.”
Skont l-Artikolu 63 tal-Kodiċi Doganali:
“Dikjarazzjonijiet li josservaw il-kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 62 għandhom jiġu aċċettati immedjatament mill-awtoritajiet
doganali, sakemm il-merkanzija li għaliha jirreferu jiġu preżentati lid-dwana.”
L-Artikolu 66 ta’ dan il-kodiċi jistipula kif ġej:
“1.      L-awtoritajiet doganali għandhom, fuq talba ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni, jinvalidaw dikjarazzjoni diġà milqugħa meta
min jagħmel id-dikjarazzjoni jippreżenta prova li merkanzija ġiet dikjarata bi żball għall-proċedura doganali koperta b’dik
id-dikjarazzjoni jew li, b’riżultat ta’ ċirkostanzi speċjali, it-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali li għaliha
ġiet dikjarata m’għadux ġustifikat.
Madankollu, meta l-awtoritajiet doganali jkunu informaw lil min jagħmel id-dikjarazzjoni bil-ħsieb tagħhom li jeżaminaw il-merkanzija,
talba għal invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi aċċettata sa wara li jkun sar l-eżami.
2.      Id-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi invalidata wara li l-merkanzija tkun ġiet meħlusa, ħlief f’każijiet definiti skond il-proċedura
tal-kumitat.
3.      L-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet penali fis-seħħ.”
L-Artikolu 68 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Għall-verifika tad-dikjarazzjonijiet li jkunu aċċettaw, l-awtoritajiet doganali jistgħu:
a)      jeżaminaw id-dokumenti li jkopru d-dikjarazzjoni u d-dokumenti li jakkompanjawha. L-awtoritajiet doganali jistgħu jitolbu
lil min jagħmel id-dikjarazzjoni biex jippreżenta dokumenti oħra bl-iskop li jivverifikaw l-akkuratezza tad-dettalji li jkunu
jinsabu fid-dikjarazzjoni;
b)      jeżaminaw il-merkanzija u jieħdu kampjuni għall-analiżi jew għal eżami akkurat.”
L-Artikolu 71 tal-imsemmi kodiċi jistipula:
“1.      Ir-riżultati tal-verifika tad-dikjarazzjoni għandhom jintużaw għall-iskopijiet ta’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li
jirregolaw il-proċedura doganali li taħtha tpoġġiet il-merkanzija.
2.      Fejn id-dikjarazzjoni ma tiġix verifikata, id-dispożizzjonijiet li ssir referenza għalihom fil-paragrafu 1 għandhom jiġu applikati
skond il-bażi tad-dettalji li jkunu jinsabu fid-dikjarazzjoni.”

Ir-Regolament ta’ implementazzjoni
Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 214/2007,
tat-28 ta’ Frar 2007 (ĠU L 327M, p. 879, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ implementazzjoni”), jipprovdi, fl-Artikolu 199(1),
li:
“Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni possibbli ta’ dispożizzjonijiet penali il-preżentazzjoni fl-uffiċju doganali ta’
dikjarazzjoni ffermata mid-dikjarant jew ir-rappreżentant tiegħu għandha tirrendih responsabbli skond id-dispożizzjonijiet
fis-seħħ għal:
–        l-eżatezza ta’ l-informazzjoni mgħotija fid-dikjarazzjoni,
–        l-awtentiċità tad-dokumenti mehmuża
u
–        konformità ma’ l-obbligi kollha li jirrelataw mad-dħul tal-merkanzija in kwistjoni taħt il-proċedura kkonċernata.”
L-Artikolu 251 ta’ dan ir-regolament jipprvodi:
“B’deroga mill-Artikolu 66(2) tal-Kodiċi [Doganali], dikjarazzjoni doganali tista’ tiġi invalidata wara li l-merkanzija tkunu
ġiet rilaxxati, kif previst hawn taħt:
[…]”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fit-13 ta’ Marzu 2007, DP grup, permezz ta’ mandatarju, ippreżentat, lill-Mitnichesko byuro Kremikovtsi (uffiċċju doganali
ta’ Kremikovtsi) f’Sofija (il-Bulgarija) dikjarazzjoni doganali dwar l-importazzjoni mill-Brażil, ta’ “koxox tad-dundjan mingħajr
għadam u ffriżati, ippreparati bil-bżar abjad”, sabiex jiġu rilaxxati għal ċirkulazzjoni libera.
Din id-dikjarazzjoni doganali ġiet aċċettata mill-amministrazzjoni doganali dakinhar stess. Aġent doganali ffirmaha u kiteb
dan li ġej fuq in-naħa ta’ wara tad-dokument:
“Saret verifika tad-dokumenti dwar il-kaxxa nru 44, skont l-Artikolu 218 tar-[Regolament ta’ implementazzjoni]. Il-kodiċi
tal-merkanzija fil-kaxxa 33 jikkorrispondi mad-deskrizzjoni tal-merkanzija fil-kaxxa nru 31 u mat-[tariffa intergrata tal-Komunitajiet
Ewropej istitwita mill-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’ Lulju, 1987, dwar in-nomenklatura
tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2,
p, 382)]. Valur doganali stabbilit skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali. Il-merkanzija ma tibbenefikax minn trattament
preferenzjali. Ġew sodisfatti l-kundizzjonijiet biex il-merkanzija titpoġġa taħt sistema ta’ ‘rilaxx għall-konsum’. Verbal
nru 120/13.03.2007, dwar verifika doganali fil-fond fl-ajruport ta’ Sofia. Billi ġiet issuspettata klassifikazzjoni tariffarja
skorretta, ittieħdu kampjuni biex jiġu analizzati mil-laboratorju kimiku ċentrali […]”
Il-verbal nru 120/13.03.2007, dwar il-verifika tal-merkanzija, jippreċiża, fil-punt 13, li l-merkanzija ppreżentata tikkorrispondi,
fid-dawl tat-tip u l-kwantità tagħha, għal dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali u li ttieħdu xi kampjuni sabiex issir analiżi
f’laboratorju.
L-ammont tad-dazju fuq l-importazzjoni kkalkolat skont l-intestatura tariffarja ddikjarata minn DP grup, jiġifieri BGN 22
646.88, iddaħħal fil-kaxxa rilevanti tad-dikjarazzjoni doganali.
Fil-25 ta’ Marzu 2007, l-amministrazzjoni doganali rrilaxxat il-merkanzija importata.
Abbażi tar-riżultat tar-rapport, l-amministrazzjoni doganali, b’ittra tas-17 ta’ April 2007, informat lil DP grup li kkunsidrat
il-klassifikazzjoni tariffarja ta’ din il-merkanzija bħala żbaljata u li dan kien jikkostitwixxi ksur tal-leġiżlazzjoni doganali.
Konsegwentement, l-amministrazzjoni doganali ffissat krediti addizzjonali, jiġifieri l-ammont ta’ BGN 49 754.31 BGN bħala
dazji doganali u ta’ BGN 11 293.75 bħala taxxa fuq il-valur miżjud, kif ukoll interessi moratorji fuq dawn l-ammonti, u stiednet
lil DP grup sabiex tħallashom.
DP grup b’hekk ippreżentat rikors quddiem l-Administrativen sad Sofia-grad, li permezz tiegħu talbet l-annullament tad-dikjarazzjoni
doganali tat-13 ta’ Marzu 2007, għar-raġuni li d-dazji fuq l-importazzjoni fl-ammont totali ta’ BGN 22 646.88 BGN, indikati
fiha, ġew ikkalkolati b’mod żbaljat.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li DP grup sostniet quddiem din il-qorti li d-dikjarazzjoni doganali inkwistjoni fil-kawża
prinċipali tikkostitwixxi att amministrattiv li jista’ jiġi kkontestat. Fil-fatt, din il-kumpannija, filwaqt li tirrikonoxxi
li ma kinitx indikat l-intestatura tarrifarja t-tajba, tikkunsidra li, peress li din l-intestatura ġiet aċċettata mill-amministrazzjoni
doganali, minħabba l-firma tal-aġent meta aċċetta din id-dikjarazzjoni, l-imsemmija intestatura ġiet “ikkonfermata” minn din
l-amministrazzjoni. B’hekk, id-dikjarazzjoni doganali tikkostitwixxi dikjarazzjoni espressa tal-intenzjoni tal-awtoritajiet
doganali u ġġib magħha drittijiet u obbligi għad-dikjarant, ħaġa li tagħtiha n-natura ta’ att li jista’ jiġi kkontestat.
Insostenn tar-rikors tagħha, DP grup sostniet li l-intestatura tariffarja żbaljata indikata fid-dikjarazzjoni doganali inkwistjoni
fil-kawża prinċipali ġġib magħha n-nullità tagħha. Hija sostniet ukoll li d-dazji doganali kkalkolati abbażi tad-dikjarazzjoni
illegali ma kinux konformi mal-għanijiet tal-leġiżlazzjoni doganali Bulgara u, b’hekk, kienu kkawżawlha danni.
Fil-21 ta’ Lulju 2008, l-Administrativen sad Sofia-grad adottat digriet li kkonstata l-inammissibbiltà tar-rikors minħabba
n-nuqqas ta’ att amministrattiv li jista’ jiġi kkontestat, peress li d-dikjarazzjoni doganali li mela d-dikjarant u li ġiet
aċċettata mill-awtoritajiet doganali ma hijiex, skontha, att li jista’ jiġi kkontestat quddiem il-qrati.
DP grup ippreżentat rikors kontra dan id-digriet quddiem il-Varhoven administrativen sad (Qorti amministrattiva suprema) li
kkunsidrat li, anki jekk imtliet mid-dikjarant stess, id-dikjarazzjoni doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikkostitwixxi,
għar-raġunijiet esposti fil-punt 21 ta’ din is-sentenza, att amministrattiv individwali li bla dubju jaffettwa l-interessi
tad-dikjarant. Il-Varhoven administrativen sad, li l-indikazzjonijiet tagħha fir-rigward tal-interpretazzjoni u l-applikazzjoni
tal-liġi huma, skont il-liġi Bulgara, vinkolanti meta tiġi eżaminata ulterjorment il-kawża, irrinvijatha quddiem l-istess
sezzjoni tal-Administrativen sad Sofia-grad, sabiex titkompla l-proċedura.
Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li s-soluzzjoni tal-kawża prinċipali tiddependi mill-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet
applikabbli tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam doganali u li l-imsemmija kawża tqajjem, b’mod partikolari, il-kwistjoni tal-portata
u tal-kontenut tal-verifika tal-konformità tad-dikjarazzjonijiet doganali mal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 62 tal-Kodiċi
Doganali u, b’mod iżjed konkret, il-kwistjoni jekk, fil-kuntest ta’ din il-verifika, l-awtoritajiet doganali humiex marbutin
jivverifikaw jekk l-intestatura tariffarja indikata minn dikjarant hijiex korretta.
Hija tispeċifika, barra minn hekk, li meta l-intestatura indikata ma hijiex korretta u meta sussegwentement ma tiġix irrettifikata
konformement mal-Artikolu 65 tal-Kodiċi Doganali, l-awtoritajiet doganali għandhom id-dritt li jimponu sanzjonijiet fuq id-dikjarant
għall-ksur doganali kommess, u b’mod partikolari li jaqbdu l-merkanzija u jiddisponu minnha skont il-proċedura prevista għal
dan il-għan mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Skont din il-qorti, huwa ċar li l-għan tar-rikors miġjub quddiemha huwa li jiġu
evitati konsegwenzi legali sfavorevoli għal DP grup, bħal dawk indikati iktar ’il fuq.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Administrativen sad Sofia-grad iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti
tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)      L-Artikolu 63 tal-[Kodiċi Doganali] għandu, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq
l-awtorità doganali l-obbligu li tillimita ruħha għall-verifika tal-konformità tad-dikjarazzjoni doganali mal-kundizzjonijiet
stabbiliti fl-Artikolu 62 ta’ dan ir-regolament, billi tivverifika biss id-dokumenti kif stipulat fl-Artikolu 68 ta’ dan [il-kodiċi],
u [billi] tibbaża ruħha biss fuq id-dokumenti ppreżentati sabiex tiddeċiedi dwar l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali,
meta jkun hemm xi dubju dwar ir-rilevanza tal-kodiċi tariffarju tal-merkanzija u meta evalwazzjoni speċjalizzata hija neċessarja
sabiex jiġi ddeterminat dan il-kodiċi?
2)      Id-deċiżjoni tal-awtorità doganali dwar l-aċċettazzjoni immedjata tad-dikjarazzjoni doganali skont l-Artikolu 63 [tal-Kodiċi
Doganali] għandha, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, tiġi kkunsidrata bħala deċiżjoni ta’ awtorità doganali fis-sens tal-Artikolu
4(5) flimkien mal-ewwel inċiż tal-Artikolu 8(1) tal-[imsemmi kodiċi], u dan b’mod partikolari sa fejn tirrigwarda il-kontenut
kollu tad-dikjarazzjoni doganali, fejn ikun hemm preżenti, fl-istess ħin, [iċ-]ċirkustanzi li ġejjin:
a)      id-deċiżjoni tal-awtorità doganali, relatata mal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, ittieħdet biss abbażi tad-dokumenti
ppreżentati flimkien mad-dikjarazzjoni;
b)      fit-twettiq tal-verifiki meħtieġa qabel l-aċċettazzjoni tad- dikjarazzjoni doganali, kien hemm suspett dwar l-ineżatezza tal-kodiċi
tariffarju ddikjarata għall-merkanzija;
c)      fit-twettiq tal-verifiki meħtieġa qabel l-aċċettazzjoni tad- dikjarazzjoni doganali, l-elementi dwar il-kontenut tal-merkanzija
ddikjarata u li huma rilevanti għad-determinazzjoni korretta tal-kodiċi tariffarja kienu inkompleti;
d)      fil-verifika qabel l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni, ittieħed kampjun sabiex jiġi eżaminat fid-dawl tad-determinazzjoni korretta
tal-kodiċi tariffarja tal-merkanzija?
3)      L-Artikolu 63 [tal-Kodiċi Doganali] għandu, fiċ-ċirkustanzi fil-kawża prinċipali, jiġi interpretat fis-sens li:
a)      huwa permess li tiġi kkontestata ġudizzjarjament il-legalità tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, wara li l-merkanzija
titqiegħed fil-libera ċirkulazzjoni, jew
b)      l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali ma tistax tkun suġġetta għal rikors, minħabba li din tirreġistra biss id-dikjarazzjoni
tal-merkanzija lill-awtoritajiet doganali u tiddetermina l-mument meta jibda d-dejn doganali għall-importazzjoni u li ma tikkostitwixxix
deċiżjoni ta’ awtorità doganali dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw il-klassifikazzjoni tariffarja korretta u l-ammont tad-dazji
doganali dovuti skont din id-dikjarazzjoni?”

Fuq id-domandi preliminari
Għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, li hija adita
bil-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li għandha tevalwa, fid-dawl
taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni
tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta’
April 2009, Elshani, C‑459/07, Ġabra p. I‑2759, punt 40, u tas-16 ta’ Diċembru 2010, Skoma-Lux, C‑339/09, li għadha ma ġietx
ippubblikata fil-Ġabra, punt 21).
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li
tippermettilha taqta’ l-kawża li jkollha quddiemha. F’dan id-dawl, huwa obbligu, jekk ikun il-każ, tal-Qorti tal-Ġustizzja
li tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew sottomessi lilha. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-missjoni
li tinterpreta d-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni Ewropea li l-qrati nazzjonali għandhom bżonn sabiex jiddeċiedu
l-kawżi li jkollhom quddiemhom, anki jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma jkunux espressament imsemmija fid-domandi li jsirulha
minn dawn il-qrati (ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-8 ta’ Marzu 2007, Campina, C‑45/06, Ġabra p. I‑2089,
punti 30 u 31; tas-26 ta’ Ġunju 2008, Wiedemann u Funk, C‑329/06 u C‑343/06, Ġabra p. I‑4635, punt 45, kif ukoll tal-14 ta’
Ottubru 2010, Fuß, C‑243/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 39).
F’dan ir-rigward, minn naħa, mid-deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju jirriżulta li r-rikors miġjub quddiemha huwa intiż għall-annullament
tad-dikjarazzjoni doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali u mhux għall-annullament tal-aċċettazzjoni ta’ din id-dikjarazzjoni,
per se
. Min-naħa l-oħra, mill-proċess jirriżulta li DP grup talbet l-annullament tal-imsemmija dikjarazzjoni wara li ġiet rilaxxata
l-merkanzija inkwistjoni fil-kawża prinċipali mill-amministrazzjoni doganali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, permezz tad-domandi magħmula, il-qorti tar-rinviju qed tipprova ssir taf jekk id-dispożizzjonijiet
tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam doganali għandhomx jiġu interpretati fis-sens li dikjarant jista’, wara li l-awtoritajiet doganali
jkunu rrilaxxaw il-merkanzija, jitlob lil qorti tannula d-dikjarazzjoni doganali li tirrigwarda din il-merkanzija.
Sabiex tingħata risposta għad-domandi rriformulati b’dan il-mod, għandhom jiġu kkunsidrati n-natura u l-portata tad-dikjarazzjoni
doganali.
Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 59(1) tal-Kodiċi Doganali, id-dritt doganali tal-Unjoni jistabbilixxi l-prinċipju li kull
merkanzija intiża biex titqiegħed taħt proċedura doganali għandha tiġi ddikjarata.
Id-determinazzjoni tal-elementi neċessarji sabiex il-leġiżlazzjoni doganali tiġi applikata għall-merkanzija b’hekk ma ssirx
abbażi tal-konstatazzjonijiet tal-awtoritajiet doganali, iżda abbażi tal-informazzjoni mogħtija mid-dikjarant.
Id-dikjarazzjoni doganali b’hekk tikkostitwixxi, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 4(17) tal-Kodiċi Doganali, l-att li permezz
tiegħu d-dikjarant juri, fil-forom u l-modalitajiet preskritti, ir-rieda li merkanzija titqiegħed taħt proċedura doganali
partikolari. B’dan il-mod, din id-dikjarazzjoni, li hija att unilaterali, ma tikkostitwixxix “deċiżjoni” fis-sens tal-Artikolu 4(5)
tal-imsemmi kodiċi.
Għal dak li jirrigwarda d-dikjarazzjonijiet doganali magħmulin bil-miktub, l-Artikolu 68 ta’ dan il-kodiċi jagħti lill-awtoritajiet
doganali l-possibbiltà li jivverifikaw l-informazzjoni mogħtija mid-dikjarant.
Bil-għan, espress fis-sitt premessa tal-Kodiċi Doganali, li jiġu limitati kemm jista’ jkun il-formalitajiet u l-kontrolli
doganali, dan il-kodiċi ma jimponix fuq l-awtoritajiet doganali l-obbligu li jwettqu dawn il-verifiki sistematikament. B’hekk,
skont l-Artikolu 71(2) tal-imsemmi kodiċi, meta ma ssirx il-verifika tad-dikjarazzjoni doganali, l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet
li jirregolaw il-proċedura doganali li taħtha titqiegħed il-merkanzija ssir skont l-informazzjoni li tinsab f’din id-dikjarazzjoni.
Il-proċedura deskritta iktar ’il fuq, li ma tipprovdix li d-dikjarazzjonijiet doganali għandhom dejjem jiġu vverifikati, tassumi
li d-dikjarant ikun ipprovda lill-awtoritajiet doganali informazzjoni eżatta u kompluta. Fil-fatt, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 199(1)
tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi li l-preżentazzjoni f’uffiċċju doganali ta’ dikjarazzjoni ffirmata mid-dikjarant
jew mir-rappreżentant tiegħu għandha tirrendih responsabbli skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ għall-eżatezza tal-informazzjoni
mogħtija fid-dikjarazzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, hekk kif speċifika l-Avukat Ġenerali fil-punt 29 tal-konklużjonijiet tiegħu u
għall-kuntrarju tal-argument invokat minn DP grup quddiem il-qorti tar-rinviju, meta l-awtoritajiet doganali jaċċettaw dikjarazzjoni
doganali ffirmata mid-dikjarant jew mir-rappreżentant tiegħu, l-Artikolu 63 tal-Kodiċi Doganali jimponi fuqhom l-obbligu li
jillimitaw ruħhom għall-verifika tal-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni u fl-Artikolu 62 ta’
dan il-kodiċi. Konsegwentement, meta tiġi aċċettata dikjarazzjoni doganali, dawn l-awtoritajiet ma jiddeċidux dwar l-eżattezza
tal-informazzjoni mogħtija mid-dikjarant, u huwa d-dikjarant li jassumi r-responsabbiltà għall-eżattezza tal-informazzjoni.
Fil-fatt, mill-kliem tal-Artikolu 68 tal-imsemmi kodiċi jirriżulta li l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ma ċċaħħadx lill-imsemmija
awtoritajiet mill-possibbiltà li sussegwentement u, jekk ikun hemm bżonn anki wara r-rilaxx tal-merkanzija, jivverifikaw l-eżattezza
ta’ din l-informazzjoni.
L-obbligu impost fuq id-dikjarant li jagħti informazzjoni eżatta jestendi wkoll għad-determinazzjoni tas-subintestatura korretta
meta ssir il-klassifikazzjoni tariffarja tal-merkanzija (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-23 ta’ Mejju 1989, Top Hit Holzvertrieb
vs Il-Kummissjoni, 378/87, Ġabra p. 1359, punt 26), u f’każ ta’ dubju d-dikjarant jista’ jitlob minn qabel lill-awtoritajiet
doganali sabiex joħorġu informazzjoni li torbot dwar it-tariffa, skont l-Artikolu 12 tal-Kodiċi Doganali.
Il-korollarju tal-imsemmi obbligu huwa l-prinċipju tal-irrevokabbiltà tad-dikjarazzjoni doganali malli din tiġi aċċettata,
prinċipju li l-eċċezzjonijiet għalih huma ddefiniti strettament mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam.
B’hekk, għalkemm il-Kodiċi Doganali ma jipprovdix għall-possibbiltà għad-dikjarant li jikseb l-annullament tad-dikjarazzjoni
doganali li jkun fassal, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 66(1) ta’ dan il-kodiċi jippermetti lid-dikjarant jitlob lill-awtoritajiet
doganali sabiex jinvalidaw dikjarazzjoni li jkunu diġà aċċettaw, sakemm iġib il-prova li l-merkanzija ġiet iddikjarata bi
żball għall-proċedura doganali li tikkorrispondi għal din id-dikjarazzjoni jew sakemm, minħabba ċirkustanzi partikolari, it-tqegħid
tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali li għaliha ġiet iddikjarata ma huwiex iġġustifikat.
L-Artikolu 66(2) tal-Kodiċi Doganali jipprovdi li d-dikjarazzjoni ma tistax tiġi invalidata wara r-rilaxx, ħlief f’ċerti każijiet.
Dawn il-każijiet huma ddefiniti fl-Artikolu 251 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
Mill-kliem tal-imsemmi Artikolu 66 jirriżulta li, meta d-dikjarant,
sua sponte
, jitlob li tiġi invalidata d-dikjarazzjoni doganali, it-talba tiegħu għandha tiġi indirizzata lill-awtoritajiet doganali
u mhux lill-qrati.
Fi tmiem l-evalwazzjoni tagħhom, l-awtoritajiet doganali għalhekk għandhom, bħal ħsara għall-possibbiltà ta’ azzjoni ġudizzjarja,
jew jiċħdu t-talba tad-dikjarant permezz ta’ deċiżjoni motivata, jew jgħaddu għall-invalidazzjoni mitluba (ara, b’analoġija,
is-sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2005, Overland Footwear, C‑468/03, Ġabra p. I‑8937, punt 50).
Għal dak li jirrigwarda l-fatt li, skont il-qorti tar-rinviju, l-għan tar-rikors ippreżentat quddiemha minn DP grup huwa li
jiġi evitat li sanzjonijiet eventwali jiġu imposti fuq din il-kumpannija minħabba l-ksur fir-rigward tal-klassifikazzjoni
tariffarja żbaljata tal-merkanzija importata li saret meta tfasslet id-dikjarazzjoni doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali,
biżżejjed jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 66(3) tal-Kodiċi Doganali, l-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni ma taffettwax l-applikazzjoni
tad-dispożizzjonijiet penali fis-seħħ.
Barra minn hekk, għal dak li jirrigwarda l-istruzzjonijiet mogħtija lill-qorti tar-rinviju mill-Varhoven administrativen sad,
għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dritt tal-Unjoni jipprekludi li qorti nazzjonali, li għandha tiddeċiedi
l-kawża wara li din tkun ġiet irrinvijata lilha minn qorti superjuri adita b’appell, tkun marbuta, skont id-dritt proċedurali
nazzjonali, b’evalwazzjonijiet legali magħmula mill-qorti superjuri, jekk hija tqis, fid-dawl tal-interpretazzjoni li tkun
talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja, li l-imsemmija evalwazzjonijiet ma humiex konformi mad-dritt tal-Unjoni (sentenza tal-5 ta’
Ottubru 2010, Elchinov, C‑173/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 32).
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hija li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni
fil-qasam doganali għandhom jiġu interpretati fis-sens li dikjarant ma jistax jitlob lil qorti tannulla d-dikjarazzjoni doganali
li jkun fassal meta din tkun ġiet aċċettata mill-awtoritajiet doganali. Min-naħa l-oħra, taħt il-kundizzjonijiet previsti
mill-Artikolu 66 tal-Kodiċi Doganali, dan id-dikjarant jista’ jitlob lil dawn l-awtoritajiet jinvalidaw din id-dikjarazzjoni,
u dan anki wara li jkunu rrilaxxaw il-merkanzija. Fi tmiem l-evalwazzjoni tagħhom, l-imsemmija awtoritajiet għandhom, bħal
ħsara għall-possibiltà ta’ azzjoni ġudizzjarja, jew jiċħdu t-talba tad-dikjarant permezz ta’ deċiżjoni motivata, jew jgħaddu
għall-invalidazzjoni mitluba.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam doganali għandhom jiġu interpretati fis-sens li dikjarant ma jistax jitlob
lil qorti tannulla d-dikjarazzjoni doganali li jkun fassal meta din tkun ġiet aċċettata mill-awtoritajiet doganali. Min-naħa
l-oħra, taħt il-kundizzjonijiet previsti mill-Artikolu 66 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru
1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1791/2006, tal-20 ta’ Novembru
2006, dan id-dikjarant jista’ jitlob lil dawn l-awtoritajiet jinvalidaw din id-dikjarazzjoni, u dan anki wara li jkunu rrilaxxaw
il-merkanzija. Fi tmiem l-evalwazzjoni tagħhom, l-imsemmija awtoritajiet għandhom, bħal ħsara għall-possibiltà ta’ azzjoni
ġudizzjarja, jew jiċħdu t-talba tad-dikjarant permezz ta’ deċiżjoni motivata, jew jgħaddu għall-invalidazzjoni mitluba.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.