CELEX: 62009TJ0504
Κοινοτικό σήμα
Διαδικασία ανακοπής
Αίτηση καταχωρίσεως λεκτικού κοινοτικού σήματος VÖLKL
Προγενέστερο λεκτικό διεθνές σήμα VÖLKL
Σχετικός λόγος απαραδέκτου
Κίνδυνος συγχύσεως
Απόρριψη εν μέρει της αιτήσεως καταχωρίσεως
Άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009
Ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος
Άρθρο 42, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 207/2009 και κανόνας 22, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 2868/95
Αρμοδιότητα του τμήματος προσφυγών σε περίπτωση προσφυγής η οποία αφορά μέρος μόνον των προϊόντων ή των υπηρεσιών που διαλαμβάνονται στην αίτηση καταχωρίσεως
Άρθρο 64, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009
Αίτημα μεταρρυθμίσεως της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών
Άρθρο 65, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009

, η ανακοπή αφορούσε πράγματι αποκλειστικά τα τρία προϊόντα. Ως εκ τούτου, και ο πρώτος λόγος ακυρώσεως είναι βάσιμος.
Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η εξέταση του τρίτου λόγου ακυρώσεως. Δεδομένου ότι το τμήμα προσφυγών δεν είχε σε καμία
περίπτωση το δικαίωμα να εξετάσει την αίτηση καταχωρίσεως όσον αφορά τα λοιπά προϊόντα, δεν είναι αναγκαίο να αποφανθεί το
Γενικό Δικαστήριο επί του ζητήματος αν το τμήμα προσφυγών όφειλε να ενημερώσει την προσφεύγουσα για την πρόθεσή του να προβεί
σε τέτοιο έλεγχο και να της παράσχει τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της. Αντιθέτως, ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως
πρέπει να εξετασθεί, δεδομένου ότι αφορά τα τρία προϊόντα, δηλαδή διαφορετικό σκέλος της προσβαλλομένης αποφάσεως από αυτό
που αφορούν οι τρεις πρώτοι λόγοι ακυρώσεως.
Επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 15, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο α΄,
και του άρθρου 42, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 207/2009, καθώς και του κανόνα 22, παράγραφος 2, του κανονισμού 2868/95
Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα διατείνεται ότι η παρεμβαίνουσα δεν απέδειξε την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου
σήματος. Κατά την προσφεύγουσα, καθόσον το τμήμα προσφυγών αποφάνθηκε ότι συνέβη το αντίθετο, παρέβη το άρθρο 15, παράγραφος
1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο α΄, και το άρθρο 42, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 207/2009, καθώς και τον κανόνα 22, παράγραφος
2, του κανονισμού 2868/95.
Η επιχειρηματολογία την οποία προβάλλει η προσφεύγουσα αναλύεται σε δύο σκέλη. Με το πρώτο σκέλος, η προσφεύγουσα θέτει εν
αμφιβόλω την εκτίμηση του τμήματος προσφυγών περί των αποδεικτικών στοιχείων ως προς την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου
σήματος, τα οποία προσκόμισε η παρεμβαίνουσα.
Με το δεύτερο σκέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, λαμβανομένων υπόψη των ανεπαρκών αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά την
ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος, το τμήμα προσφυγών έπρεπε να εξετάσει αν, προκειμένου να αποδειχθεί τέτοια χρήση,
μπορούσε να ληφθεί υπόψη η χρήση του πρώτου εικονιστικού σήματος της παρεμβαίνουσας. Η προσφεύγουσα φρονεί ότι το να ληφθεί
υπόψη η χρήση του εν λόγω σήματος αντιβαίνει στη νομολογία και στην πρακτική του ΓΕΕΑ ως προς τη λήψη αποφάσεων.
Το δεύτερο σκέλος πρέπει να απορριφθεί εξαρχής ως αλυσιτελές. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τη σκέψη 28 της προσβαλλομένης
αποφάσεως (βλ. επίσης τη σκέψη 20 ανωτέρω), το τμήμα προσφυγών, κρίνοντας ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα
του καθιστούσαν δυνατό να αποφανθεί ότι αποδείχθηκε η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος, στη μορφή με την οποία καταχωρίσθηκε,
αποφάσισε να μη λάβει υπόψη, κατά την εκτίμηση του ζητήματος αυτού, τη χρήση του πρώτου εικονιστικού σήματος της παρεμβαίνουσας.
Ως εκ τούτου, εάν, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα με το πρώτο σκέλος του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, κακώς έκρινε το τμήμα
προσφυγών ότι τα αποδεικτικά στοιχεία για την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος ήταν επαρκή, η προσβαλλόμενη απόφαση
πρέπει να ακυρωθεί, χωρίς να ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο χρήσεως του πρώτου εικονιστικού σήματος της παρεμβαίνουσας. Δεδομένου
ότι το ζήτημα αυτό δεν εξετάσθηκε επί της ουσίας από το τμήμα προσφυγών, δεν εναπόκειται στο Γενικό Δικαστήριο να το εξετάσει,
για πρώτη φορά, στο πλαίσιο του εκ μέρους του ελέγχου νομιμότητας της προσβαλλομένης αποφάσεως [βλ., σχετικώς, απόφαση του
Δικαστηρίου της 5ης Ιουλίου 2011, C‑263/09 P, Edwin κατά ΓΕΕΑ, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 72
και 73, και απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 12ης Μαΐου 2010, T‑148/08, Beifa Group κατά ΓΕΕΑ − Schwan-Stabilo Schwanhäußer
(όργανο γραφής), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 124 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα προβάλλει σειρά επιχειρημάτων που τείνουν να καταδείξουν
τον εσφαλμένο χαρακτήρα της κρίσεως του τμήματος προσφυγών περί του ότι αποδείχθηκε η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος.
Πρώτον, η προσφεύγουσα υπενθυμίζει ότι στα τιμολόγια που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα δεν αναγραφόταν το προγενέστερο σήμα,
αλλά το πρώτο εικονιστικό σήμα. Διατηρεί αμφιβολίες για το ότι ήταν αδύνατη η διάκριση μεταξύ των διαλαμβανόμενων σε τιμολόγιο
προϊόντων αναλόγως του σήματος που τα προσδιορίζει, όπως αποφάνθηκε, κατ’ ουσίαν, το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 24 της προσβαλλομένης
αποφάσεως. Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα φρονεί ότι η απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου σήματος απαιτεί
την προσκόμιση τιμολογίων στα οποία αναγράφεται το σήμα αυτό.
Δεύτερον, δεν είναι σαφές αν τα λοιπά στοιχεία που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα προς απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου
σήματος αφορούν τα προϊόντα τα οποία προσδιορίζει το σήμα αυτό. Ο μνημονευθείς στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως κατάλογος
δεν αρκεί προς τούτο, δεδομένου ότι, αφενός, περιλαμβάνει πλείονα προϊόντα τα οποία φέρουν μόνον το πρώτο ή το δεύτερο εικονιστικό
σήμα της παρεμβαίνουσας και, αφετέρου, αφορά μόνον την περίοδο 2006/2007 και αποκλειστικώς την ισπανική αγορά.
Τρίτον, οι πωλήσεις ειδών προσδιοριζόμενων από το προγενέστερο σήμα, οι οποίες διαλαμβάνονται στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης
αποφάσεως, αφορούν ελάχιστες ποσότητες οι οποίες, κατά τη νομολογία και την πρακτική του ΓΕΕΑ ως προς τη λήψη αποφάσεων, δεν
αρκούν προς απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως σήματος καταχωρισθέντος για προϊόντα μαζικής παραγωγής, όπως είναι το προγενέστερο
σήμα.
Το ΓΕΕΑ και η παρεμβαίνουσα φρονούν ότι ορθώς έκρινε το τμήμα προσφυγών ότι αποδείχθηκε η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου
σήματος.
Κατά το ΓΕΕΑ, ορθώς στηρίχθηκε το τμήμα προσφυγών στα τιμολόγια τα οποία προσκόμισε η παρεμβαίνουσα, όσον αφορά τον τόπο,
τη χρονική διάρκεια και την έκταση της χρήσεως του προγενέστερου σήματος. Αντιθέτως προς ό,τι διατείνεται η προσφεύγουσα,
δεν απαιτείται να αναγράφεται το σήμα αυτό στα τιμολόγια, διότι το καθοριστικό στοιχείο είναι να έχει τεθεί το σήμα στα προϊόντα.
Όσον αφορά την εξέταση της φύσεως της χρήσεως του εν λόγω σήματος, ορθώς στηρίχθηκε το τμήμα προσφυγών στους καταλόγους που
προσκόμισε η παρεμβαίνουσα και οι οποίοι καθιστούν δυνατή την απόδειξη, με τη βοήθεια των κωδικών των οικείων ειδών, της σχέσεως
μεταξύ των προϊόντων και των τιμολογίων της παρεμβαίνουσας. Δεν είναι δυνατόν, εξάλλου, να υποστηριχθεί ότι τα προϊόντα που
φέρουν μόνον το προγενέστερο σήμα περιελήφθησαν και στους ως άνω καταλόγους με αποκλειστικό σκοπό τη συμβολική χρήση του σήματος
αυτού.
Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας το οποίο αντλείται από την προβαλλόμενη ως ελάχιστη ποσότητα των πωλήσεων που μνημονεύονται
στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το ΓΕΕΑ υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών δεν υπολόγισε τον κύκλο εργασιών που
πραγματοποιήθηκε για κάθε είδος το οποίο προσδιορίζεται από το προγενέστερο σήμα, αλλά απλώς επισήμανε, χάριν παραδείγματος,
ορισμένες καταχωρίσεις των τιμολογίων που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα. Υπάρχουν και άλλα παραδείγματα πωλήσεων προϊόντων που
φέρουν το σήμα αυτό, αλλά, εν πάση περιπτώσει, δεν απαιτείται αμιγώς ποσοτική καταγραφή του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε
όσον αφορά τα προϊόντα αυτά, διότι δεν είναι δυνατό να καθορισθεί ελάχιστος βαθμός χρήσεως, κατά τη νομολογία.
Η παρεμβαίνουσα υποστηρίζει ότι το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι τα τιμολόγια τα οποία έλαβε υπόψη το τμήμα προσφυγών αποδεικνύουν
απλώς την πώληση 21 ειδών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, όπως καταδεικνύουν πλείονα άλλα παραδείγματα πωλήσεως προϊόντων
που προσδιορίζονται από το προγενέστερο σήμα και καταγράφονται στα εν λόγω τιμολόγια. Επιπλέον, το τμήμα προσφυγών επισήμανε
ορθώς ότι θα ήταν παράλογο να απαιτηθεί από την παρεμβαίνουσα να προσδιορίσει κάθε προϊόν που μνημονεύεται στα τιμολόγια αυτά.
Τα επίμαχα τιμολόγια προσκομίσθηκαν ως παράδειγμα και δεν αφορούν το σύνολο των πωλήσεων που πραγματοποίησε η παρεμβαίνουσα
στην Ισπανία και στην Ιταλία κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα. Ο εντυπωσιακός όγκος των πωλήσεων αυτών συνάγεται από την ένορκη
βεβαίωση του Β. G., η οποία προμνημονεύθηκε στη σκέψη 10.
Επιπλέον, η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας που αντλείται από τον προβαλλόμενο ως μικρό όγκο των πωλήσεων προϊόντων τα
οποία φέρουν το προγενέστερο σήμα παραβλέπει το γεγονός ότι το ΓΕΕΑ πρέπει να προβεί σε σφαιρική εκτίμηση του συνόλου των
αποδείξεων περί της ουσιαστικής χρήσεως. Η εκτίμηση αυτή δεν καταλείπει καμία αμφιβολία ως προς την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου
σήματος εν προκειμένω. Εν πάση περιπτώσει, λαμβανομένων υπόψη των κριτηρίων της νομολογίας, ο όγκος των πωλήσεων στον οποίον
παραπέμπει η προσφεύγουσα δεν είναι ανεπαρκής.
Το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, βάσει του άρθρου 42, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 207/2009, ο αιτών την καταχώριση
κοινοτικού σήματος κατά του οποίου στρέφεται ανακοπή μπορεί να ζητήσει να αποδειχθεί ότι το προγενέστερο σήμα, το οποίο αντιτάσσεται
προς στήριξη της ανακοπής αυτής και το οποίο έχει καταχωρισθεί ως διεθνές σήμα με ισχύ σε ένα ή πλείονα κράτη μέλη, έχει χρησιμοποιηθεί
ουσιαστικά εντός των εν λόγω κρατών μελών κατά την πενταετία που προηγήθηκε της δημοσιεύσεως της αιτήσεως.
Επιπλέον, κατά τον κανόνα 22, παράγραφος 3, του κανονισμού 2868/95, όπως έχει τροποποιηθεί, τα αποδεικτικά στοιχεία ως προς
τη χρήση αφορούν τον τόπο, τη χρονική διάρκεια, την έκταση και τη φύση της χρήσεως του προγενέστερου σήματος.
Κατά πάγια νομολογία, από τις προμνημονευθείσες διατάξεις και από τη δέκατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 207/2009 προκύπτει
ότι η ratio legis της προϋποθέσεως περί ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου σήματος, προκειμένου να μπορεί αυτό να αντιταχθεί
σε αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος, συνίσταται στον περιορισμό των αντιπαραθέσεων μεταξύ δύο σημάτων, καθόσον δεν υφίσταται
βάσιμος οικονομικός λόγος που να απορρέει από πραγματική λειτουργία του σήματος στην αγορά. Αντιθέτως, οι εν λόγω διατάξεις
δεν αποσκοπούν ούτε στην εκτίμηση περί της εμπορικής επιτυχίας, ούτε στον έλεγχο της οικονομικής στρατηγικής μιας επιχειρήσεως,
ούτε, ακόμη, στην προστασία μόνον των σημάτων που ανήκουν στις σημαντικές από απόψεως μεγέθους εμπορικές εκμεταλλεύσεις [βλ.,
σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2004, T‑203/02, Sunrider κατά ΓΕΕΑ – Espadafor Caba (VITAFRUIT), Συλλογή
2004, σ. II‑2811, σκέψεις 36 έως 38 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
Ουσιαστική χρήση σήματος υφίσταται οσάκις αυτό χρησιμοποιείται κατά τρόπο σύμφωνο με τη βασική λειτουργία του που συνίσταται
στη διασφάλιση της προελεύσεως των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία καταχωρίσθηκε, προς διευκόλυνση ή διατήρηση της εμπορευσιμότητας
των προϊόντων και υπηρεσιών αυτών, και όχι οσάκις αυτό χρησιμοποιείται συμβολικά με αποκλειστικό σκοπό τη διασφάλιση των δικαιωμάτων
που παρέχονται βάσει του σήματος (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Μαρτίου 2003, C‑40/01, Ansul, Συλλογή
2003, σ. I‑2439, σκέψη 43). Επιπροσθέτως, η προϋπόθεση περί ουσιαστικής χρήσεως του σήματος σημαίνει ότι το σήμα αυτό, υπό
τη μορφή με την οποία προστατεύεται στην οικεία επικράτεια, πρέπει να χρησιμοποιείται δημόσια και έναντι τρίτων (προπαρατεθείσα
στη σκέψη 77 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη 39· βλ. επίσης, σχετικώς και κατ’ αναλογία, προπαρατεθείσα απόφαση Ansul, σκέψη 37).
Κατά την εκτίμηση του ουσιαστικού χαρακτήρα της χρήσεως του σήματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των πραγματικών στοιχείων
και περιστάσεων εκ των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι έχει πράγματι γίνει εμπορική εκμετάλλευσή του, ιδίως δε η χρήση που ευλόγως
θεωρείται, στον οικείο οικονομικό τομέα, ότι μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση ή κτήση μεριδίων αγοράς υπέρ των προϊόντων ή
των υπηρεσιών που προστατεύει το σήμα, η φύση των προϊόντων ή των υπηρεσιών αυτών, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της αγοράς,
η έκταση και η συχνότητα χρήσεως του σήματος (προπαρατεθείσα στη σκέψη 77 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη 40· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία,
προπαρατεθείσα στη σκέψη 78 απόφαση Ansul, σκέψη 43).
Όσον αφορά την έκταση της χρήσεως του προγενέστερου σήματος, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων, η εμπορική αξία του
συνόλου των δηλωτικών της χρήσεως πράξεων, αφενός, και η διάρκεια της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιήθηκαν οι δηλωτικές
της χρήσεως πράξεις, καθώς και η συχνότητα των πράξεων αυτών, αφετέρου (προπαρατεθείσα στη σκέψη 77 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη
41, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 40 απόφαση HIPOVITON, σκέψη 35).
Κατά την εξέταση του ουσιαστικού χαρακτήρα της χρήσεως προγενέστερου σήματος απαιτείται σφαιρική εκτίμηση που να λαμβάνει
υπόψη όλους τους παράγοντες που ασκούν επιρροή στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η εκτίμηση αυτή γίνεται με δεδομένο ότι υφίσταται
αμφίδρομη σχέση μεταξύ των συνεκτιμώμενων παραγόντων. Επομένως, η τυχόν μικρή ποσότητα προϊόντων που διατίθενται στο εμπόριο
υπό το εν λόγω σήμα μπορεί να αντισταθμίζεται από τη μεγάλη συχνότητα ή τη μακροχρόνια συνεχή χρήση του σήματος αυτού και
αντιστρόφως (προπαρατεθείσα στη σκέψη 72 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη 42, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 40 απόφαση HIPOVITON, σκέψη
36).
Ο πραγματοποιούμενος κύκλος εργασιών, καθώς και ο όγκος των πωλήσεων των προϊόντων που φέρουν το προγενέστερο σήμα δεν πρέπει
να εκτιμώνται ως απόλυτα μεγέθη, αλλά να εξετάζονται σε σχέση με άλλους συναφείς παράγοντες, όπως ο όγκος της εμπορικής δραστηριότητας,
οι δυνατότητες παραγωγής ή διαθέσεως στο εμπόριο ή ο βαθμός διαφοροποιήσεως των δραστηριοτήτων της επιχειρήσεως που εκμεταλλεύεται
το σήμα, καθώς και τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή υπηρεσιών στην οικεία αγορά. Ως εκ τούτου, δεν είναι απαραίτητο η χρήση
του προγενέστερου σήματος να είναι πάντοτε ποσοτικώς σημαντική προκειμένου να χαρακτηρισθεί ως ουσιαστική (προπαρατεθείσα
στη σκέψη 77 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη 42, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 40 απόφαση HIPOVITON, σκέψη 36). Ακόμη και η ελάχιστη
χρήση μπορεί επομένως να αρκεί για να χαρακτηρισθεί ως ουσιαστική, εφόσον ευλόγως θεωρείται, στον οικείο οικονομικό τομέα,
ότι μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση ή κτήση μεριδίων αγοράς υπέρ των προϊόντων ή των υπηρεσιών που προστατεύει το σήμα. Κατά
συνέπεια, δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθεί θεωρητικώς εκ των προτέρων το ποσοτικώς ελάχιστο όριο που πρέπει να πληρούται
για να καθορισθεί αν η χρήση έχει ή όχι ουσιαστικό χαρακτήρα, οπότε δεν μπορεί να καθορισθεί de minimis κανόνας που θα καθιστούσε
δυνατό στο ΓΕΕΑ ή, κατόπιν προσφυγής, στο Γενικό Δικαστήριο να εκτιμήσει το σύνολο των περιστάσεων της διαφοράς της οποίας
έχει επιληφθεί (απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Μαΐου 2006, C‑416/04 P, Sunrider κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2006, σ. I‑4237, σκέψη
72).
Όπως προκύπτει από το άρθρο 15, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 207/2009, στις προβλεπόμενες από τον κανονισμό
αυτό κυρώσεις υπόκεινται μόνον τα σήματα των οποίων δεν έχει γίνει ουσιαστική χρήση επί πέντε συνεχή έτη. Ως εκ τούτου, αρκεί
να έχει γίνει ουσιαστική χρήση σήματος επί τμήματος μόνον της κρίσιμης περιόδου για να μην τύχουν εφαρμογής οι προαναφερθείσες
κυρώσεις (προπαρατεθείσα στη σκέψη 77 απόφαση VITAFRUIT, σκέψη 45, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 40 απόφαση HIPOVITON, σκέψη
40).
Τέλος, η ουσιαστική χρήση σήματος δεν μπορεί να αποδεικνύεται βάσει πιθανολογήσεως ή εικασιών, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε
συγκεκριμένα και αντικειμενικά στοιχεία αποδεικνύοντα την πραγματική και επαρκή χρήση του σήματος στην οικεία αγορά [αποφάσεις
του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 2002, T‑39/01, Kabushiki Kaisha Fernandes κατά ΓΕΕΑ – Harrison (HIWATT), Συλλογή 2002,
σ. II‑5233, σκέψη 47, και της 6ης Οκτωβρίου 2004, T‑356/02, Vitakraft-Werke Wührmann κατά ΓΕΕΑ – Krafft (VITAKRAFT), Συλλογή
2004, σ. II‑3445, σκέψη 28].
Το ζήτημα αν ορθώς έκρινε εν προκειμένω το τμήμα προσφυγών ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα αποδεικνύουν
την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων.
Συναφώς, διαπιστώνεται καταρχάς ότι, καθόσον η αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος που υπέβαλε η προσφεύγουσα δημοσιεύθηκε
στις 30 Ιανουαρίου 2006 (βλ. σκέψη 4 ανωτέρω), το κρίσιμο χρονικό διάστημα της πενταετίας, κατά το άρθρο 42, παράγραφος 2,
του κανονισμού 207/2009, εκτείνεται από τις 30 Ιανουαρίου 2001 έως τις 30 Ιανουαρίου 2006, όπως ορθώς επισήμανε το τμήμα προσφυγών
στη σκέψη 22 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Εν συνεχεία, πρέπει να επισημανθεί ότι, μολονότι το τμήμα προσφυγών, ακριβώς όπως και το τμήμα ανακοπών, έκρινε ότι αποδείχθηκε
η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος κατά το προαναφερθέν χρονικό διάστημα, στήριξε την κρίση αυτή σε σκεπτικό ουσιωδώς
διαφορετικό από αυτό που παρατίθεται στην απόφαση του τμήματος ανακοπών.
Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την απόφασή του, η οποία συνοψίσθηκε στις σκέψεις 12 και 13 ανωτέρω, το τμήμα ανακοπών, αφενός,
δεν στηρίχθηκε μόνον στα τιμολόγια της παρεμβαίνουσας, αλλά και στα στατιστικά στοιχεία που αυτή προσκόμισε, καθώς και στην
ένορκη βεβαίωση του Β. G. Αφετέρου, όσον αφορά τα επίμαχα τιμολόγια, στηρίχθηκε αποκλειστικά στο γεγονός της παρουσίας, στην
κεφαλίδα τους, του πρώτου εικονιστικού σήματος, στοιχείο το οποίο εξέλαβε ως επαρκή και κατάλληλη απόδειξη της χρήσεως του
προγενέστερου σήματος, που είναι πανομοιότυπο με το λεκτικό στοιχείο του εικονιστικού σήματος αυτού. Η απόφαση του τμήματος
ανακοπών προκαλεί, πάντως, την εντύπωση, ότι το τμήμα δεν αντελήφθη το γεγονός ότι το πρώτο εικονιστικό σήμα δεν αποτελούσε
απλή παράθεση του προγενέστερου σήματος και ενός εικονιστικού στοιχείου, αλλά διαφορετικό καταχωρισθέν σήμα. Επομένως, το
τμήμα ανακοπών δεν αποφάνθηκε επί του ζητήματος αν η ουσιαστική χρήση εικονιστικού σήματος περιέχοντος λεκτικό στοιχείο μπορούσε
να χρησιμεύσει και προς απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως διαφορετικού λεκτικού σήματος, αποτελούμενου αποκλειστικώς από το
εν λόγω λεκτικό στοιχείο.
Όσον αφορά το τμήμα προσφυγών, αυτό στηρίχθηκε αποκλειστικώς σε δύο κατηγορίες αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίσθηκαν από
την παρεμβαίνουσα και συγκεκριμένα στα τιμολόγια και στους καταλόγους (βλ. σκέψεις 24 και 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως).
Έκρινε, επίσης, ότι αποδείχθηκε η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος, όπως αυτό είχε καταχωρισθεί, και ότι, ως εκ
τούτου, δεν ήταν απαραίτητο να ληφθεί συναφώς υπόψη η ενδεχόμενη ουσιαστική χρήση του πρώτου εικονιστικού σήματος, όπως προκύπτει
από τη σκέψη 28 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Ειδικότερα, με τη σκέψη 24 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι τα τιμολόγια που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα
όσον αφορά τα έτη 2002 έως 2006 αποδεικνύουν «τον αριθμό των πωλήσεων που πραγματοποίησε κατά τα έτη αυτά στην Ισπανία και
στην Ιταλία, δηλαδή τον τόπο, τον χρόνο και την έκταση της χρήσεως». Στη σκέψη 25 της ιδίας αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών
έκανε λόγο για τους καταλόγους της παρεμβαίνουσας, τους οποίους χαρακτήρισε ως αποδεικτικά στοιχεία της φύσεως της χρήσεως
του προγενέστερου σήματος, καθόσον το σήμα αυτό «εμφανίζεται μόνο του, ως αμιγώς λεκτικό στοιχείο, στα χιονοπέδιλα, στις ράβδους
χιονοδρομίας και σε μεγάλο αριθμό άλλων ειδών αθλητικής ενδύσεως τα οποία απεικονίζονται στους καταλόγους αυτούς».
Το τμήμα προσφυγών διαπίστωσε επίσης ότι τα εικονιζόμενα στους καταλόγους προϊόντα «μνημονεύονται και στα τιμολόγια που περιελήφθησαν
στον φάκελλο της υποθέσεως» και παρέπεμψε, χάριν «παραδείγματος», σε δύο τιμολόγια που αφορούσαν την πώληση πέντε διαφορετικών
προϊόντων σε πελάτη εγκατεστημένο στην Ισπανία. Δέχθηκε ότι ο κατάλογος χιονοπέδιλων, ο οποίος είχε συνταχθεί στην ισπανική
γλώσσα, αφορούσε αποκλειστικά την ισπανική αγορά, πρόσθεσε, όμως, ότι από σύγκριση με τα τιμολόγια που είχαν αποσταλεί στον
διανομέα της παρεμβαίνουσας στην Ιταλία προέκυπτε ότι τα προϊόντα που περιλαμβάνονταν στον κατάλογο αυτό διατίθενται και στην
ιταλική αγορά. Το τμήμα προσφυγών παρέθεσε συναφώς, χάριν «παραδείγματος», τιμολόγιο της 18ης Νοεμβρίου 2005 σχετικό με την
πώληση προϊόντος φέροντος το προγενέστερο σήμα.
Όπως προεκτέθηκε στη σκέψη 53, το τμήμα προσφυγών, για να αποφανθεί επί της προσφυγής, καλείται να προβεί εκ νέου σε πλήρη
εξέταση της ανακοπής επί της ουσίας, τόσο από νομικής απόψεως όσο και ως προς τα πραγματικά περιστατικά. Κατόπιν της εξετάσεως
αυτής, δύναται, μεταξύ άλλων, να επικυρώσει την απόφαση του τμήματος ανακοπών με σκεπτικό διαφορετικό από αυτό του πρωτοβάθμιου
τμήματος. Σε τέτοια περίπτωση, εάν ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου κατά αποφάσεως του τμήματος προσφυγών,
πρέπει να εξετασθεί η νομιμότητα του σκεπτικού της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών και όχι αυτή του σκεπτικού της αποφάσεως
του τμήματος ανακοπών.
Έχει βεβαίως επανειλημμένα κριθεί ότι, οσάκις το τμήμα προσφυγών επικυρώνει την απόφαση του πρωτοβάθμιου τμήματος του ΓΕΕΑ,
η απόφαση αυτή, καθώς και το σκεπτικό της, αποτελούν τμήμα του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε η απόφαση του τμήματος προσφυγών,
πλαισίου που είναι γνωστό στους διαδίκους και παρέχει στο δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει πλήρως τον έλεγχο νομιμότητας
ως προς το βάσιμο της κρίσεως του τμήματος προσφυγών [αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 9ης Ιουλίου 2008, T‑304/06, Reber κατά
ΓΕΕΑ – Chocoladefabriken Lindt & Sprüngli (Mozart), Συλλογή 2008, σ. II‑1927, σκέψη 47, και της 24ης Σεπτεμβρίου 2008, T‑248/05,
HUP Uslugi Polska κατά ΓΕΕΑ – Manpower (I.T.@MANPOWER), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 48]. Εντούτοις,
η κρίση αυτή δεν παρέχει τη δυνατότητα να λαμβάνεται υπόψη το σκεπτικό της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου τμήματος σε περίπτωση
κατά την οποία το τμήμα προσφυγών, μολονότι κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με το πρωτοβάθμιο τμήμα, δεν συντάχθηκε με το σκεπτικό
της αποφάσεως του τμήματος αυτού και ούτε καν παρέπεμψε σ’ αυτό με την απόφασή του [βλ., σχετικώς, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου
της 30ής Ιουνίου 2010, T‑351/08, Matratzen Concord κατά ΓΕΕΑ – Barranco Schnitzler (MATRATZEN CONCORD), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί
στη Συλλογή, σκέψη 26].
Δεδομένου ότι τούτο συνέβη εν προκειμένω, πρέπει να εξετασθεί το σκεπτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως του τμήματος προσφυγών,
βάσει του οποίου δικαιολογήθηκε η κρίση ότι αποδείχθηκε η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος, χωρίς να ληφθεί υπόψη
το σκεπτικό της αποφάσεως του τμήματος ανακοπών.
Επισημαίνεται συναφώς ότι ο ενώπιον του ΓΕΕΑ φάκελλος της υποθέσεως περιέχει πράγματι μεγάλο αριθμό τιμολογίων που αποδεικνύουν
ότι η παρεμβαίνουσα πώλησε ορισμένα προϊόντα σε εταιρία στην Ιταλία και σε άλλη εταιρία στην Ισπανία, εταιρίες οι οποίες,
σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που παρέσχε η παρεμβαίνουσα ενώπιον του ΓΕΕΑ, αποτελούν τους διανομείς των προϊόντων της στις
δύο αυτές χώρες. Τα επίμαχα τιμολόγια φέρουν, στην κεφαλίδα, το πρώτο εικονιστικό σήμα της παρεμβαίνουσας. Σε ορισμένα εξ
αυτών το εν λόγω σήμα απεικονίζεται δίπλα σε ένα άλλο εικονιστικό σημείο, το οποίο περιέχει το λεκτικό στοιχείο «marker».
Σε κάθε τιμολόγιο, τα πωλούμενα προϊόντα προσδιορίζονται βάσει κωδικού και ονομασίας τύπου, άνευ μνείας του είδους του οικείου
προϊόντος ή του προγενέστερου σήματος. Οι ποσότητες και η συνολική αξία των προϊόντων που αφορά κάθε τιμολόγιο είναι κατά
τα φαινόμενα σημαντικές, δεδομένου ότι πλείονα τιμολόγια αφορούν πωλήσεις συνολικής αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ. Το χρονικό
διάστημα των επίμαχων πωλήσεων εκτείνεται από τις 19 Φεβρουαρίου 2002 έως τις 14 Δεκεμβρίου 2006, όσον αφορά τις πωλήσεις
στην Ιταλία, και από τις 11 Δεκεμβρίου 2002 έως τις 18 Αυγούστου 2006, όσον αφορά τις πωλήσεις στην Ισπανία, και περιλαμβάνει
συνεπώς, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, μεγάλο μέρος του, προμνημονευθέντος στη σκέψη 86, κρίσιμου χρονικού διαστήματος.
Το γεγονός ότι το προγενέστερο σήμα δεν μνημονεύεται στα τιμολόγια αυτά δεν συνεπάγεται αφεαυτού ότι τα τιμολόγια δεν μπορούσαν
να χρησιμεύσουν για την απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως του εν λόγω σήματος [βλ., σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της
27ης Σεπτεμβρίου 2007, T‑418/03, La Mer Technology κατά ΓΕΕΑ – Laboratoires Goëmar (LA MER), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί
στη Συλλογή, σκέψη 65]. Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο εν προκειμένω, καθόσον τα τιμολόγια αυτά δεν απευθύνονταν στους τελικούς
καταναλωτές των προϊόντων τα οποία προσδιορίζει το προγενέστερο σήμα, δηλαδή εν προκειμένω στο ευρύ κοινό, αλλά στους διανομείς
της παρεμβαίνουσας.
Πάντως, προκειμένου τα τιμολόγια αυτά να μπορούσαν να αποτελέσουν πράγματι αποδεικτικά στοιχεία ως προς τη χρήση του προγενέστερου
σήματος όσον αφορά τα προμνημονευθέντα στη σκέψη 6 προϊόντα, έπρεπε να εξετασθεί αν αφορούσαν όντως τα προϊόντα αυτά, σε περίπτωση
δε καταφατικής απαντήσεως, να εξετασθεί αν τα εν λόγω προϊόντα έφεραν το προγενέστερο σήμα ή, έστω, αν το σήμα αυτό χρησιμοποιούταν,
σύμφωνα με την ουσιώδη λειτουργία του, δημοσίως και προς τρίτους, σε σχέση με την πώληση των εν λόγω προϊόντων στους καταναλωτές.
Δεν ήταν απολύτως απαραίτητο, για την εξέταση αυτή, να προσκομίσει η παρεμβαίνουσα χωριστά στοιχεία ως προς τον αριθμό πωλήσεων
αποκλειστικώς των προϊόντων που έφεραν το προγενέστερο σήμα, έργο το οποίο κρίθηκε από το τμήμα προσφυγών ως εξαιρετικά επίπονο
και, σε τελική ανάλυση, αδύνατο. Θα αρκούσε να προσδιορισθούν στα τιμολόγια αυτά, εν ανάγκη και μέσω άλλων αποδεικτικών στοιχείων,
τα προϊόντα των κατηγοριών που μνημονεύονται στην ανωτέρω σκέψη 6 και τα οποία έφεραν το προγενέστερο σήμα, τούτο δε σε ποσότητα
αποκλείουσα κάθε πιθανότητα εντελώς συμβολικής χρήσεως του εν λόγω σήματος και, συνεπώς, επαρκή για να αποδείξει την ουσιαστική
χρήση του.
Οι δύο κατάλογοι τους οποίους προσκόμισε η παρεμβαίνουσα αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία δυνάμενα να χρησιμεύσουν προς τούτο,
όπως επισήμανε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Ο πρώτος από τους καταλόγους αυτούς έχει συνταχθεί
στην ισπανική γλώσσα και απεικονίζει πλείονες τύπους χιονοπέδιλων που διαθέτει η παρεμβαίνουσα στο εμπόριο. Περιλαμβάνει,
για κάθε τύπο, φωτογραφία του προϊόντος, την ονομασία του, καθώς και διάφορα άλλα χρήσιμα στοιχεία, μεταξύ των οποίων και
τον κωδικό που χρησιμοποιεί η παρεμβαίνουσα για να το προσδιορίσει. Ο δεύτερος κατάλογος έχει συνταχθεί στα ιταλικά και στα
αγγλικά και περιλαμβάνει ανάλογα στοιχεία για τα είδη αθλητικής ενδύσεως που διαθέτει η παρεμβαίνουσα στο εμπόριο.
Όπως επισήμανε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, πολλά από τα προϊόντα που απεικονίζονται στους
δύο αυτούς καταλόγους φέρουν το προγενέστερο σήμα. Σε πλείονες περιπτώσεις το σήμα αυτό εμφανίζεται από κοινού με το πρώτο
εικονιστικό σήμα ή το δεύτερο εικονιστικό σήμα της παρεμβαίνουσας. Πάντως, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το τμήμα προσφυγών
στη σκέψη 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το γεγονός αυτό στερείται σημασίας όσον αφορά το ζήτημα αν η παρεμβαίνουσα απέδειξε
την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος. Συγκεκριμένα, δεν υφίσταται κανένας κανόνας επί θεμάτων κοινοτικού σήματος
ο οποίος υποχρεώνει την ανακόπτουσα να αποδείξει ότι το προγενέστερο σήμα έχει χρησιμοποιηθεί μόνο του, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε
άλλο σήμα [βλ., σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Δεκεμβρίου 2005, T‑29/04, Castellblanch κατά ΓΕΕΑ − Champagne Roederer
(CRISTAL CASTELLBLANCH), Συλλογή 2005, σ. II‑5309, σκέψεις 33 και 34].
Οι επίμαχοι κατάλογοι δεν αποτελούν επομένως μόνον αποδεικτικά στοιχεία ως προς τη φύση της χρήσεως του προγενέστερου σήματος
από την παρεμβαίνουσα. Καθόσον σ’ αυτούς αναγράφονταν οι κωδικοί αριθμοί των προϊόντων που παρουσίαζαν, καθιστούσαν δυνατό
να διακριβωθεί αν τα προϊόντα αυτά μνημονεύονταν και στα τιμολόγια που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα.
Για να προβεί στη διακρίβωση αυτή το τμήμα προσφυγών, χρησιμοποιώντας τη φράση «για παράδειγμα», παρέπεμψε ενδεικτικώς, με
τη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, σε έξι διαφορετικά προϊόντα τα οποία μνημονεύονται σε τρία «τιμολόγια», που φέρουν
αντιστοίχως τις ημερομηνίες της 18ης Νοεμβρίου και της 21ης Δεκεμβρίου 2005 και της 12ης Ιανουαρίου 2006. Από την εξέταση
των καταλόγων της παρεμβαίνουσας προκύπτει ότι τα έξι αυτά προϊόντα είναι όλα χιονοπέδιλα (δηλαδή «είδη γυµναστικής και αθλητισµού»
της κλάσεως 28) και φέρουν πράγματι το προγενέστερο σήμα.
Γενικότερα, διαπιστώνεται, κατόπιν συνδυασμένης εξετάσεως των τριών εγγράφων που διαλαμβάνονται στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης
αποφάσεως και του καταλόγου χιονοπέδιλων της παρεμβαίνουσας, ότι στο τιμολόγιο της 18ης Νοεμβρίου 2005 μνημονεύονται συνολικά
έξι ζεύγη χιονοπέδιλα διαφόρων ειδών τα οποία φέρουν το προγενέστερο σήμα. Στο τιμολόγιο της 21ης Δεκεμβρίου 2005 μνημονεύονται
συνολικά δέκα ζεύγη χιονοπέδιλα, διαφόρων ειδών, τα οποία, όπως επιβεβαιώνεται από την εξέταση του καταλόγου, φέρουν όλα το
προγενέστερο σήμα. Στο «τιμολόγιο της 12ης Ιανουαρίου 2006 στο όνομα Ισπανού πελάτη» μνημονεύονται 43 ζεύγη χιονοπέδιλα διαφόρων
ειδών που φέρουν και αυτά το προγενέστερο σήμα. Πάντως, κατά τον ίδιο τον τίτλο του, το τελευταίο αυτό έγγραφο δεν είναι τιμολόγιο,
αλλά δελτίο αποστολής στο οποίο δεν αναγράφεται καμία τιμή για τα είδη τα οποία αναφέρει. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση,
ο εκπρόσωπος της παρεμβαίνουσας διευκρίνισε, απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, ότι δεν επρόκειτο για λογιστικό
έγγραφο.
Επιπλέον, μεταξύ των πολυάριθμων τιμολογίων που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα καταλέγεται ένα τιμολόγιο το οποίο φέρει την ημερομηνία
της 20ής Δεκεμβρίου 2005 και το οποίο απευθύνεται στον διανομέα της στην Ιταλία. Περιλαμβάνει 27 σελίδες, αφορά προϊόντα συνολικής
αξίας 54 938,98 ευρώ και μνημονεύει, στις δύο πρώτες σελίδες του, πλείονα ζεύγη χιονοπέδιλα διαφόρων ειδών, όπως επιβεβαιώθηκε
βάσει του καταλόγου χιονοπέδιλων, τα οποία φέρουν το προγενέστερο σήμα. Εντούτοις, εκτός ενός ζεύγους, το οποίο πωλήθηκε στην
τιμή των 88 ευρώ, η αναγραφόμενη τιμή όσον αφορά όλα τα άλλα ζεύγη είναι 0 ευρώ. Απαντώντας σε άλλη ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ο εκπρόσωπος της παρεμβαίνουσας δήλωσε ότι δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για το επίμαχο τιμολόγιο,
προσέθεσε όμως ότι, όταν νέοι τύποι χιονοπέδιλων τίθενται στη διάθεση διανομέα προς δοκιμή, είναι σύνηθες να αναγράφεται στο
αντίστοιχο τιμολόγιο μηδενική τιμή. Οι δηλώσεις αυτές καταγράφηκαν στα πρακτικά της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως.
Ένα άλλο τιμολόγιο, με αποδέκτη τον διανομέα της παρεμβαίνουσας στην Ιταλία και ημερομηνία 12 Ιανουαρίου 2006, αφορά την πώληση
προϊόντων συνολικής αξίας 408 625,40 ευρώ. Μεγάλος αριθμός των μνημονευόμενων προϊόντων είναι χιονοπέδιλα που φέρουν το προγενέστερο
σήμα. Μεταξύ άλλων, το τιμολόγιο μνημονεύει την πώληση 600 χιονοπέδιλων τύπου «Racetiger GS Racing Tit Moti 06/07», με κωδικό
αριθμό 106001, συνολικής αξίας 124 200 ευρώ, και 350 χιονοπέδιλων τύπου «Racetiger SL Racing Motion 06/07», με κωδικό αριθμό
106011, συνολικής αξίας 72 450 ευρώ. Αυτοί οι δύο τύποι περιλαμβάνονται στον κατάλογο χιονοπέδιλων της παρεμβαίνουσας, μπορεί
δε, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να επιβεβαιωθεί ότι φέρουν το προγενέστερο σήμα.
Ένα τρίτο τιμολόγιο, με ημερομηνία 27 Ιανουαρίου 2006 και αποδέκτη τον διανομέα της παρεμβαίνουσας στην Ισπανία, συνολικής
αξίας 13 631,90 ευρώ, αφορά τις πωλήσεις χιονοπέδιλων διαφόρων τύπων που μνημονεύονται στον κατάλογο χιονοπέδιλων της παρεμβαίνουσας
και φέρουν το προγενέστερο σήμα, σε ποσότητες που κυμαίνονται από ένα έως τέσσερα ζεύγη ανά τύπο.
Ωστόσο, εκτός από τα τρία έγγραφα που μνημονεύονται στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, τα προπαρατεθέντα στις σκέψεις
104 έως 106 τρία τιμολόγια και ορισμένα τιμολόγια μεταγενέστερα του κρίσιμου χρονικού διαστήματος, όπως αυτό ορίσθηκε στην
ανωτέρω σκέψη 86, τα υπόλοιπα τιμολόγια που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα και τα οποία αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα αφορούν
προϊόντα που δεν είναι δυνατό να προσδιορισθούν στους καταλόγους οι οποίοι περιλαμβάνονται στον φάκελλο της υποθέσεως ως αποδεικτικά
στοιχεία προσκομισθέντα από την παρεμβαίνουσα, δεδομένου ότι φέρουν κωδικούς αριθμούς που δεν μνημονεύονται στους καταλόγους
αυτούς.
Κληθείς, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, να υποβάλει τις παρατηρήσεις του όσον αφορά τον προσδιορισμό των προϊόντων τα
οποία αφορούν οι κωδικοί αριθμοί που διαλαμβάνονται στην πλειονότητα των τιμολογίων που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα, ο εκπρόσωπός
της επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ότι οι κωδικοί που χρησιμοποιούσε η παρεμβαίνουσα άλλαζαν συχνά ανά περίοδο, για διαχειριστικούς
λόγους. Μολονότι φαινομενικά εύλογη, η εξήγηση αυτή δεν επιλύει το ζήτημα του προσδιορισμού των προϊόντων που δηλώνονται στα
τιμολόγια με κωδικούς αριθμούς οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στους καταλόγους της παρεμβαίνουσας.
Επομένως, άνευ πρόσθετων διευκρινίσεων, κανένα τιμολόγιο δεν αποδεικνύει ότι η παρεμβαίνουσα διέθεσε στο εμπόριο, κατά το
κρίσιμο χρονικό διάστημα, «αθλητικά σακίδια» της κλάσεως 18 και «είδη ενδύσεως» της κλάσεως 25, τα οποία έφεραν το προγενέστερο
σήμα. Βεβαίως, από τους δύο καταλόγους που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα, στον σχετικό με τα χιονοπέδιλα απεικονίζονται πλείονα
είδη σακιδίων που φέρουν το προγενέστερο σήμα, ενώ ο έτερος των καταλόγων περιλαμβάνει ορισμένα είδη αθλητικής ενδύσεως που
φέρουν το σήμα αυτό. Εντούτοις, κανένα από τα είδη αυτά δεν μνημονεύεται στα τιμολόγια που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα και
ανάγονται στο κρίσιμο χρονικό διάστημα. Το ΓΕΕΑ επικαλείται, στο υπόμνημά του αντικρούσεως, ένα μόνο σχετικό παράδειγμα, πλην
όμως αυτό αφορά τιμολόγιο της 18ης Αυγούστου 2006, δηλαδή ημερομηνίας μεταγενέστερης του κρίσιμου χρονικού διαστήματος. Πρέπει,
επίσης, να επισημανθεί ότι οι κατάλογοι της παρεμβαίνουσας δεν μπορούν αφεαυτών να θεωρηθούν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία της
χρήσεως του προγενέστερου σήματος, δεδομένου ότι ουδόλως μπορεί να συναχθεί από τον φάκελλο της υποθέσεως το εύρος της διανομής
τους.
Όσον αφορά τα «Είδη γυμναστικής και αθλητισμού» της κλάσεως 28, όπως επισημάνθηκε στις σκέψεις 102 έως 105 ανωτέρω, υπάρχουν
βεβαίως ορισμένα τιμολόγια που αποδεικνύουν τις πωλήσεις χιονοπέδιλων, τα οποία αποτελούν προϊόντα της κατηγορίας αυτής, πλην
όμως οι διάδικοι διαφωνούν ως προς το αν οι ποσότητες που αφορούν οι πωλήσεις αυτές ήταν επαρκείς ή όχι προκειμένου να στοιχειοθετηθεί
ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος.
Το ζήτημα αυτό, όμως, δεν είναι δυνατόν να επιλυθεί από το Γενικό Δικαστήριο. Συγκεκριμένα, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το
τμήμα προσφυγών δεν έκρινε ότι οι πωλήσεις που διαλαμβάνονται στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως απεδείκνυαν αφεαυτών
την ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος. Αντιθέτως, από τη διατύπωση της σκέψεως αυτής προκύπτει ότι οι πωλήσεις αυτές
παρατέθηκαν ως απλά παραδείγματα. Δηλαδή, το τμήμα προσφυγών έκρινε, εμμέσως πλην σαφώς, ότι τα λοιπά τιμολόγια που προσκόμισε
η παρεμβαίνουσα αφορούσαν επίσης, τουλάχιστον εν μέρει, τις πωλήσεις προϊόντων προσδιοριζομένων από το προγενέστερο σήμα,
τα οποία έφεραν το σήμα αυτό. Βάσει των στοιχείων αυτών, το τμήμα προσφυγών αποφάνθηκε ότι είχε αποδειχθεί η ουσιαστική χρήση
του προγενέστερου σήματος. Απόκειται, επομένως, στο Γενικό Δικαστήριο να εξετάσει, στο πλαίσιο του εκ μέρους του ελέγχου νομιμότητας
της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών, εάν η κρίση αυτή μπορούσε να βασισθεί στα στοιχεία του φακέλλου που υποβλήθηκε στο τμήμα
προσφυγών.
Tούτο δεν ισχύει εν προκειμένω. Συγκεκριμένα, όπως προεκτέθηκε στη σκέψη 107, τα προϊόντα τα οποία αφορά η μεγάλη πλειονότητα
των τιμολογίων που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα δεν μπορούσαν να προσδιορισθούν σαφώς. Αντιθέτως προς ό,τι υπονοεί η διατύπωση
που χρησιμοποίησε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, τα τρία έγγραφα που παρατίθενται στην εν λόγω
σκέψη δεν ήταν χαρακτηριστικά παραδείγματα που επελέγησαν τυχαία, αλλά αποτελούσαν μέρος ενός πολύ περιορισμένου συνόλου εγγράφων,
τα οποία ανάγονται όλα σε χρονικό διάστημα διαρκείας ελάχιστα μεγαλύτερης των δύο μηνών και συγκεκριμένα από τις 18 Νοεμβρίου
2005 έως τις 27 Ιανουαρίου 2006, ήταν δε τα μόνα για τα οποία μπορούσε να επιβεβαιωθεί ότι αφορούσαν τα προϊόντα που προσδιορίζονταν
από το προγενέστερο σήμα και τα οποία έφεραν το σήμα αυτό.
Ως εκ τούτου, τα αποδεικτικά στοιχεία της ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου σήματος τα οποία έλαβε υπόψη το τμήμα προσφυγών,
δηλαδή τα τιμολόγια και οι κατάλογοι που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα και που περιελήφθησαν στον φάκελλο της υποθέσεως, δεν
ήταν επαρκή για να τεκμηριώσουν την κρίση που διατυπώθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση, περί του ότι έγινε ουσιαστική χρήση
του προγενέστερου σήματος όσον αφορά τα προϊόντα των κλάσεων 18, 25 και 28 τα οποία προσδιόριζε κατά το σύνολο του χρονικού
διαστήματος που αφορούν τα τιμολόγια αυτά. Κατά το μέγιστο, τα στοιχεία αυτά αποτελούν ενδείξεις που επιτρέπουν να θεωρηθεί
ότι είναι εξαιρετικά πιθανό το ενδεχόμενο τέτοιας χρήσεως. Κατά την προμνημονευθείσα στη σκέψη 84 νομολογία, όμως, μια απλή
υπόθεση, όσο πιθανή κι αν είναι κατά τα φαινόμενα, δεν αρκεί για να τεθεί σε εφαρμογή το άρθρο 42, παράγραφοι 2 και 3, του
κανονισμού 207/2009, βάσει του οποίου απαιτείται η απόδειξη της χρήσεως αυτής.
Το τμήμα προσφυγών όφειλε, επομένως, να εξετάσει ενδελεχέστερα τον φάκελλο της υποθέσεως και να λάβει υπόψη του τα λοιπά αποδεικτικά
στοιχεία που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα, ιδίως δε την ένορκη βεβαίωση του Β. G., της οποίας την αποδεικτική αξία έπρεπε να
εξετάσει. Θα μπορούσε, ενδεχομένως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 42, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009, να καλέσει τους διαδίκους
να υποβάλουν πρόσθετες παρατηρήσεις ή ακόμη, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 78 του ιδίου κανονισμού, να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων
(βλ., σχετικώς, προπαρατεθείσα στη σκέψη 40 απόφαση HIPOVITON, σκέψεις 57 και 58).
Κατόπιν του συνόλου των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι και ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει
δεκτός.

Επί του αιτήματος μεταρρυθμίσεως της αποφάσεως
Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 40 ανωτέρω, με το δεύτερο και το τρίτο αίτημά της η προσφεύγουσα ζητεί τη μεταρρύθμιση της προσβαλλομένης
αποφάσεως. Πρέπει επομένως να εξετασθεί αν ο πρώτος, ο δεύτερος και ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως, οι οποίοι ήδη επισημάνθηκε
ότι πρέπει να γίνουν δεκτοί βάσει του αιτήματος ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, δικαιολογούν τη μεταρρύθμιση αυτή.
Πρέπει να υπομνησθεί καταρχάς ότι, στο πλαίσιο της σχετικής με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως επιχειρηματολογίας της (βλ. σκέψη
47 ανωτέρω), η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η διαπίστωση, στην οποία προέβη το τμήμα προσφυγών με την προσβαλλόμενη απόφαση,
ότι η αίτηση καταχωρίσεως σήματος δεν αφορούσε τα «υποδήματα για χιονοσανίδα» είναι ακριβής, πλην όμως έπρεπε να οδηγήσει
στην απόρριψη της ανακοπής, καθόσον αυτή αφορούσε τα εν λόγω υποδήματα.
Με το τμήμα αυτό της επιχειρηματολογίας της προσφεύγουσας ζητείται επομένως κατ’ ουσίαν η μεταρρύθμιση της προσβαλλομένης
αποφάσεως, υπό την έννοια ότι ζητείται να ακυρωθεί το σημείο 1 του διατακτικού του τμήματος ανακοπών και να απορριφθεί η ανακοπή
καθόσον αφορά τα «υποδήματα για χιονοσανίδα».
Το αίτημα αυτό είναι αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί. Όπως ορθώς υποστηρίζει η παρεμβαίνουσα, όλα τα προϊόντα που αφορούσε
η ανακοπή περιλαμβάνονταν στην αίτηση καταχωρίσεως σήματος που ζήτησε η προσφεύγουσα. Όσον αφορά τα προϊόντα της κλάσεως 25,
η αίτηση καταχωρίσεως αυτή (βλ. σκέψη 4 ανωτέρω) μνημονεύει, καταρχάς, τα «υποδήματα» και, εν συνεχεία, διάφορα είδη υποδημάτων,
των οποίων προηγείται η λέξη «ειδικότερα». Κατά τη νομολογία, όμως, αυτή η λέξη, χρησιμοποιούμενη για την περιγραφή προϊόντων,
έχει απλώς αξία παραδείγματος [απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Νοεμβρίου 2008, T‑87/07, Scil proteins κατά ΓΕΕΑ – Indena
(affilene), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 38· βλ., σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 9ης Απριλίου 2003,
T‑224/01, Durferrit κατά ΓΕΕΑ – Kolene (NU-TRIDE), Συλλογή 2003, σ. II‑1589, σκέψη 41]. Οσάκις χρησιμοποιείται σε κατάλογο
προϊόντων, σκοπεί στο να διακρίνει τα προϊόντα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον δικαιούχο σήματος, χωρίς πάντως
να αποκλείουν από τον κατάλογο οποιοδήποτε άλλο προϊόν (βλ., σχετικώς, προπαρατεθείσα απόφαση affilene, σκέψη 39). Ως εκ τούτου,
η προσφεύγουσα ζήτησε την καταχώριση του σήματός της για τα «υποδήματα» εν γένει και, επομένως, και για τα «υποδήματα χιονοδρομίας,
υποδήματα για χιονοσανίδα και αθλητικά υποδήματα», τα οποία αφορά η ανακοπή.
Κατά τα λοιπά, πρέπει να υπομνησθεί ότι κατά τη διατύπωσή της, η αίτηση καταχωρίσεως σήματος αφορά επίσης, προκειμένου περί
προϊόντων της κλάσεως 25, τα «αθλητικά υποδήματα» τα οποία συνιστούν ευρύτερη κατηγορία περιλαμβάνουσα και τα «υποδήματα για
χιονοσανίδα».
Δεύτερον, καθόσον με το αίτημα περί μεταρρυθμίσεως ζητείται από το Γενικό Δικαστήριο να διαπιστώσει το ίδιο ότι δεν αποδείχθηκε
η ουσιαστική χρήση του προγενέστερου σήματος και να απορρίψει, για τον λόγο αυτό, την ανακοπή, πρέπει να επισημανθεί ότι το
ΓΕΕΑ εξέτασε βεβαίως επί της ουσίας το ζήτημα της ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου σήματος, πλην όμως όχι ενδελεχώς,
όπως επισημάνθηκε στις ανωτέρω σκέψεις 113 και 114. Τυχόν εξέταση του ζητήματος αυτού από το Γενικό Δικαστήριο θα συνεπαγόταν
κατ’ ουσίαν την άσκηση διοικητικών και εξεταστικών αρμοδιοτήτων οι οποίες ανήκουν στο ΓΕΕΑ και, ως εκ τούτου, θα αντέβαινε
στη θεσμική ισορροπία, από την οποία απορρέει η αρχή της κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ ΓΕΕΑ και Γενικού Δικαστηρίου. Υπό
τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι δεν μπορεί να δεχθεί το προμνημονευθέν αίτημα της προσφεύγουσας [απόφαση
του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 2009, T‑165/06, Fiorucci κατά ΓΕΕΑ – Edwin (ELIO FIORUCCI), Συλλογή 2009, σ. II‑1375, σκέψη
67· βλ. επίσης, σχετικώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 4ης Οκτωβρίου 2006, T‑188/04, Freixenet κατά ΓΕΕΑ (Μορφή μαύρης θαμπής
επισμυριδωμένης φιάλης), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 47].
Επομένως, πρέπει να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να απορριφθεί η προσφυγή κατά τα λοιπά.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Πάντως, κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας,
το Γενικό Δικαστήριο δύναται για εξαιρετικούς λόγους να κατανείμει τα δικαστικά έξοδα.
Εν προκειμένω, το ΓΕΕΑ ζήτησε να αποφασισθεί ότι κάθε διάδικος φέρει τα έξοδά του και υποστήριξε, εξάλλου, το αίτημα ακυρώσεως
της προσβαλλομένης αποφάσεως, εκτός των διατάξεων που αφορούν την απόδειξη της ουσιαστικής χρήσεως του προγενέστερου σήματος
(βλ. σκέψη 49 ανωτέρω). Το γεγονός αυτό, πάντως, δεν συνιστά εξαιρετικό λόγο, κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 3,
πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίος δικαιολογεί την κατανομή των εξόδων, και δεν αποκλείει την καταδίκη του
ΓΕΕΑ στα έξοδα της προσφεύγουσας, σύμφωνα με το σχετικό αίτημά της, στο μέτρο που η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε από τμήμα
προσφυγών του ΓΕΕΑ (βλ., σχετικώς, προπαρατεθείσα στη σκέψη 51 απόφαση VENADO με πλαίσιο κ.λπ., σκέψη 115 και εκεί παρατιθέμενη
νομολογία). Το ΓΕΕΑ πρέπει επομένως να καταδικασθεί στα έξοδά του και στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η προσφεύγουσα.
Δεδομένου ότι η παρεμβαίνουσα ηττήθηκε, φέρει τα έξοδά της.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση του πρώτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα,
σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ) της 30ής Σεπτεμβρίου 2009 (υπόθεση R 1387/2008‑1).
2)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή.
3)
Το ΓΕΕΑ φέρει τα έξοδά του, καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Völkl GmbH & Co. KG.
4)
Η Marker Völkl International GmbH φέρει τα έξοδά της.
Czúcz
Labucka
Γρατσίας
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 14.12.2011.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.