CELEX: 62010CJ0101
Relazzjonijiet barranin
Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
Leġiżlazzjoni nazzjonali li, qabel l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija mal-Unjoni Ewropea, kienet teskludi liċ-ċittadini Bulgari mill-iskrizzjoni fil-lista tal-avukati stagiaires
Kompatibbiltà ta’ tali leġiżlazzjoni mal-projbizzjoni ta’ kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza, fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ xogħol, prevista fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KE-Bulgarija

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim Ewropew li
jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Bulgarija,
min-naħa l-oħra, konkluż u approvat f’isem il-Komunitajiet permezz tad-Deċiżjoni 94/908/KEFA, KE, Euratom tal-Kunsill u tal-Kummissjoni,
tad-19 ta’ Diċembru 1994 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 532, iktar’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
mar-Repubblika tal-Bulgarija”)
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, G. Pavlov, ċittadin Bulgaru, u G. Famira, avukat fi Vjenna, u,
min-naħa l-oħra, l-Ausschuss der Rechtsanwaltskammer Wien (Il-Kummissjoni tal-Avukati ta’ Vjenna) rigward iċ-ċaħda minn din
tal-aħħar tat-talba għall-kisba, minn naħa, tal-iskrizzjoni ta’ G. Pavlov fil-lista tal-avukati stagiaires u, min-naħa l-oħra,
ta’ ċertifikat li jawtorizza r-rappreżentanza legali quddiem il-qrati maħruġ f’isem dan tal-aħħar.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni
Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija
L-Artikolu 7(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija jipprovdi li “[l]-assoċjazzjoni tinkludi perjodu
ta’ transizzjoni ta’ żmien massimu ta’ 10 snin maqsum f’żewġ stadji suċċessivi, kull wieħed fil-prinċipju jdum ħames snin.
L-ewwel stadju għandu jibda meta l-Ftehim jidħol fis-seħħ”. Dan il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Frar 1995.
L-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija, li jidher taħt il-Kapitolu I, dwar il-moviment
tal-ħaddiema, tat-Titolu IV ta’ dan il-ftehim, intitolat “Moviment ta’ ħaddiema, stabbiliment, provista ta’ servizzi”, jipprovdi:
“Bla ħsara għall-kondizzjonijiet u modalitajiet applikabbli f’kull Stat Membru:
–        it-trattament akkordat lill-ħaddiema ta’ nazzjonalità Bulgara, impjegati legalment fit-territorju ta’ Stat Membru għandu jkun
ħieles minn kull diskriminazzjoni bażata fuq in-nazzjonalità, fir-rigward tal-kondizzjonijiet tax-xogħol u rimunerazzjoni
[jew it-tkeċċija], kif imqabbla maċ-ċittadini tiegħu stess,
[…]”
L-Artikolu 42(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni jipprovdi li:
“Waqt li jingħata kont tas-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol fl-Istat Membru, bla ħsara għall-leġiżlazzoni u għar-rigward tar-regoli
fis-seħħ f’dak l-Istat Membru fiż-żona tal-mobilità tal-ħaddiema:
–        il-faċilitajiet eżistenti ta’ l-aċċess għall-impieġ għall-ħaddiema tal-Bulgarija akkordati mill-Istati Membri taħt patti ta’
Ftehim bilaterali għandhom jinżammu u possibbilment jitjiebu,
–        l-Istati Membri l-oħra għandhom jikkonsidraw favorevolment il-possibbilità tal-konklużjoni ta’ patti simili ta’ Ftehim.”
L-Artikolu 45(1) tal-istess Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, li jidher taħt il-Kapitolu II, intitolat “Stabbiliment”, tat-Titolu
IV tiegħu, jipprovdi:
“Kull Stat Membru għandu jagħti, mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, għall-istabbiliment ta’ kumpaniji u ċittadini Bulgari u għall-operazzjoni
ta’ kumpaniji u ċittadini Bulgari stabbiliti fit-territorju tagħha [tiegħu], trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat
għall-kumpaniji u ċittadini tagħha [tiegħu] stess, ħlief għall-kwistjonijiet imsemmija f’Anness XVa”.
L-Artikolu 47 tal-istess Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, li jidher taħt l-imsemmi Kapitolu II, jipprovdi:
“Bil-għan li tkun aktar faċli għaċ-ċittadini tal-Komunità u ċ-ċittadini Bulgari li jibdew u jsegwu attivitajiet professjonali
regolati fil-Bulgarija u l-Komunità rispettivament, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni għandu jeżamina liema passi huma meħtieġa
li jittieħdu biex jipprovdu għar-rikonoxximent komuni ta’ kwalifiki. Dan jista’ jieħu l-miżuri kollha meħtieġa għal dan il-għan.”
L-Artikolu 59(1) tal-Ftehim imsemmi, li jidher taħt il-Kapitolu IV, intitolat “Dispożizzjonijiet Ġenerali”, tat-Titolu IV
tiegħu, jipprovdi:
“Għall-għan tat-Titolu IV, ebda ħaġa fil-Ftehim m’għandha tipprevjeni lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti
fir-rigward id-dħul u l-qagħad, xogħol, kondizjonijiet tax-xogħol, u stabbiliment ta’ persuni naturali u l-provvista ta’ servizzi,
b’dan illi, meta jsir dan, huma ma japplikawhomx f’mod li jannulla jew ifixkel il-benefiċċji li jitkattru għal xi Parti taħt
it-termini ta’ dispożizzjonji speċifika tal-Ftehim. […]”

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
Id-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-professjoni ta’ avukat u l-aċċess għal din il-professjoni jinsabu rispettivament fil-Liġi
dwar l-eżami ta’ aċċess għall-professjoni ta’ avukat (Rechtsanwaltsprüfungsgesetz, BGB1. 556/1985, fil-verżjoni ppubblikata
fil-BGB1. 71/1999, applikabbli għall-imsemmija kawża, iktar ’il quddiem ir-“RAPG”), u fir-Regolament Awstrijak li jirrigwarda
l-professjoni ta’ avukat (Österreichische Rechtsanwaltsordnung, RGB1. 96/1868, fil-verżjoni ppubblikata fil-BGB1. 128/2004,
applikabbli għall-kawża prinċipali, iktar’il quddiem ir-“RAO”).
Ir-RAPG
Id-dispożizzjonijiet rilevanti tar-RAPG applikabbli għall-kawża prinċipali jipprovdu dan li ġej:
“
Artikolu 1
L-eżami ta’ aċċess għall-professjoni ta’ avukat għandu juri l-kapaċitajiet u l-konoxxenzi tal-kandidat neċessarji biex jeżerċita
l-professjoni ta’ avukat, b’mod partikolari l-kapaċità tiegħu li jibda u jieħu ħsieb il-proċeduri relatati mal-kawżi ta’ natura
pubblika u privata fdati lil avukat kif ukoll il-kapaċità tiegħu li jipprepara dokumenti u opinjonijiet legali u jippreżenta
b’mod ordnat bil-miktub jew oralment l-elementi ġuridiċi u fattwali ta’ kawża”.
Artikolu 2
1)       L-eżami ta’ avukat jista’ jsir wara l-kisba tad-Doktorat der Rechte jew, għad-detenturi ta’ Diplomstudium fis-sens tal-Liġi
tat-2 ta’ Marzu 1978 […] dwar l-istudji tal-liġi, wara l-kisba tal-Magisterium der Rechtswissenschaften u wara perijodu ta’
prattika ta’ tliet snin, li għall-inqas disa’ xhur minnhom f’qorti u għall-inqas sentejn f’uffiċċju legali.
[…]”
Ir-RAO
Id-dispożizzjonijiet tar-RAO rilevanti għall-kawża prinċipali jipprovdu dan li ġej:
“
Artikolu 1
1)       Sabiex persuna teżerċita l-professjoni ta’ avukat [fl-Awstrija], mhix meħtieġa ħatra minn xi awtorità, iżda għandha sempliċement
tipprova li l-kundizzjonijiet li ġejjin huma sodisfatti u tiġi iskritta fil-lista ta’ avukati (Artikoli 5 u 5a).
[…]
2)       Dawn il-kundizzjonijiet huma s-segwenti:
a)       in-nazzjonalità Awstrijaka;
[…]
d)       il-perijodu ta’ prattika, skont il-modalitajiet u ż-żmien previsti mil-liġi;
e)       is-suċċess fl-eżami ta’ aċċess għall-professjoni ta’ avukat;
[…]
3)       In-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew ta’ Stat ieħor firmatarju tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea
jew tal-Konfederazzjoni Svizzera hija kkunsidrata bħala ekwivalenti għan-nazzjonalità Awstrijaka.
Artikolu 2
1)       Il-perijodu ta’ prattika meħtieġ biex tkun eżerċitata l-professjoni ta’ avukat jikkonsisti neċessarjament f’attività ġuridika
fi ħdan qorti u ma’ avukat; […] Il-perijodu ta’ prattika ma’ avukat ma jistax jiġi kkunsidrat ħlief jekk din l-attività hija
eżerċitata bħala attività professjonali prinċipali mingħajr ma tkun ostakolata minn attività professjonali oħra […]
2)       Il-perijodu ta’ prattika fis-sens tal-paragrafu 1 għandu jkun ta’ ħames snin, li għall-inqas disa’ xhur minnhom fi ħdan qorti
u għall-inqas tliet snin ma’ avukat fl-Awstrija.
[…]
Artikolu 15
1)       Meta r-rappreżentazzjoni minn avukat hija meħtieġa mil-liġi, l-avukat jista’ jibgħat sabiex jirrapreżentah, taħt ir-responsabbiltà
tiegħu, fi kwalunkwe qorti u quddiem kwalunkwe amministrazzjoni, anki avukat stagiaire awtorizzat biex jirrappreżenta avukat
u li jkun qed jagħmel il-prattika tiegħu miegħu; madankollu mhux permess li avukat stagiaire jiffirma applikazzjonijiet lill-qrati
jew lill-amministrazzjonijiet.
2)       Avukat stagiaire li jkun għadda mill-eżami ta’ aċċess għall-professjoni ta’ avukat jista’ jirrapreżenta klijent. […]
3)       Meta r-rappreżentazzjoni minn avukat ma hijiex meħtieġa mil-liġi, l-avukat jista’ jibgħat sabiex jirrapreżentah, taħt ir-responsabbiltà
tiegħu, fi kwalunkwe qorti u quddiem kwalunkwe amministrazzjoni, avukat stagiare li jkun qed jagħmel il-prattika tiegħu miegħu;
madankollu mhux permess li avukat stagiaire jiffirma applikazzjonijiet għal qrati jew għal amministrazzjoni.
4)       Il-Kummissjoni tal-Avukati għandha tagħti lil avukat stagiaire li jkun qed jagħmel il-prattika tiegħu ma’ avukat dokumenti
li jiċċertifikaw l-awtorizzazzjoni sabiex jaġixxi bħala sostitut għal avukat fis-sens tal-paragrafu 2 [‘große Legitimationsurkunde’]
jew il-kapaċità tiegħu ta’ rappreżentazzjoni fis-sens tal-paragrafu 3 [‘kleine Legitimationsurkunde’].”
[…]
Artikolu 30
1)       Għall-finijiet ta’ iskrizzjoni fil-lista ta’ avukati stagiaires, fil-mument tad-dħul f’uffiċċju ta’ avukati, għandha tintbagħat
notifika lill-Kummissjoni [tal-Avukati], akkumpanjata bi prova ta’ nazzjonalità Awstrijaka u tal-osservanza tal-kundizzjonijiet
ta’ aċċess għall-prattika legali, it-tul tal-prattika għandu jiġi kkalkolat b’effett mid-data ta’ meta tiġi riċevuta din id-dikjarazzjoni.
[…]
4)       Il-persuni li ma jiġux iskritti fil-lista ta’ avukati stagiaires, jew li isimhom ikun tħassar minn din il-lista, jew li t-taħriġ
tagħhom bħala stagiaire jew bħala avukat ma jkunx ġie rrikonoxxut, għandhom id-dritt ta’ appell quddiem il-Kummissjoni Superjuri
ta’ Appell u quddiem il-Kummissjoni ta’ Dixxiplina tal-Avukati. […]
5)       In-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew ta’ Stat ieħor firmatarju tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea
jew tal-Konfederazzjoni Svizzera hija kkunsidrata bħala ekwivalenti għan-nazzjonalità Awstrijaka”.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
G. Pavlov temm l-istudji tiegħu tal-liġi fi Vjenna fl-2002. Huwa ilu sa mill-2004 impjegat fl-uffiċċju legali ta’ G. Famira,
avukat fi Vjenna. G. Pavlov għandu permess ta’ residenza Awstrjaka u awtorizzazzjoni ta’ stabbiliment skont il-liġi Awstrijaka
li jagħtuh l-opportunità biex jaħdem fl-Awstrija u li jkun jista’ jeżerċita xogħlu fuq it-territorju sħiħ tal-Awstrija. G. Famira
għandu permess, maħruġ mill-Servizz tax-Xogħol, li jawtorizzah li jimpjega lil G. Pavlov bħala avukat stagiaire għall-perijodu
bejn l-1 Jannar u l-31 ta’ Diċembru 2004.
Fit-2 ta’ Jannar 2004, G. Famira u G. Pavlov talbu li G. Pavlov jiġi iskritt fil-lista tal-avukati stagiaires. Fl-istess waqt,
huma talbu li jinħareġ ċertifikat favur dan tal-aħħar li jawtorizza r-rappreżentanza legali quddiem il-qrati (“kleine Legitimationsurkunde”)
abbażi tal-Artikolu 15(3) tar-RAO.
Fis-6 ta’ April 2004, it-tieni diviżjoni tal-Ausschuss der Rechtsanwalskammer Wien, permezz ta’ digriet, ċaħdet l-applikazzjoni
inkwistjoni abbażi tal-fatt li G. Pavlov ma kienx jissodisfa l-kundizzjoni ta’ nazzjonalità stabbilita fl-Artikolu 30(1) u
(5) tar-RAO. L-ilment kontra dan id-digriet ġie miċħud fil-15 ta’ Ġunju 2004 mill-Ausschuss imsemmija, li ltaqgħet f’seduta
plenarja.
Fl-1 ta’ Awwissu 2006, l-Oberste Berufungs- und Disziplinarkommission ċaħdet l-appell ta’ G. Pavlov u G. Famira kontra d-digriet
tal-15 ta’ Ġunju 2004 billi kkunsidrat li l-professjoni ta’ avukat hija professjoni rregolata u li l-effetti tal-fatt li din
il-professjoni hija rregolata jestendu wkoll fir-rigward ta’ avukati stagiaires. Hija ddeċidiet li, skont il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
mar-Repubblika tal-Bulgarija, id-diskriminazzjoni hija pprojbita biss fir-rigward tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, imma li,
għal dak li jirrigwarda l-aċċess għal professjonijiet irregolati, l-Istati kontraenti għandhom il-possibbiltà li jimplementaw
limitazzjonijiet.
Fit-8 ta’ Ottubru 2007, il-Verfassungsgerichtshof (Qorti Kostituzzjonali) annullat id-digriet tal-1 ta’ Awwissu 2006 u rrinvijat
il-kawża quddiem l-Oberste Berufungs- und Disziplinarkommission peress li din ma kinitx ressqet talba għal deċiżjoni preliminari
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea sabiex titlob interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim
ta’ Assoċjazzjoni msemmi u għalhekk kienet kisret id-dritt tar-rikorrenti għal proċedura quddiem qorti kompetenti, kif iggarantit
mill-Kostituzzjoni nazzjonali.
Fis-17 ta’ April 2008, l-Oberste Berufungs- und Disziplinarkommission, permezz ta’ digriet, annullat id-digrieti tal-Ausschuss
der Rechtsanwalskammer Wien tas-6 ta’ April u tal-15 ta’ Ġunju 2004 fir-rigward tat-tibdil fis-sitwazzjoni ġuridika li rriżultat
mill-adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija mal-Unjoni li seħħet fl-1 ta’ Jannar 2007. Peress li qieset li, minn wara din id-data,
il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 30(1) u (5) tar-RAO kienu sodisfatti, hija rrinvijat il-kawża quddiem l-Ausschuss
imsemmija sabiex din tiddeċiedi mill-ġdid wara li tkun tkompliet l-istruttorja.
Fit-2 ta’ Lulju 2009, il-Verfassungsgerichtshof annullat id-digriet tas-17 ta’ April 2008 minħabba li l-adeżjoni tar-Repubblika
tal-Bulgarija mal-Unjoni ma kinitx bidlet il-fatt li l-snin 2004 sa 2006 huma sinjifikattivi għal G. Pavlov peress li, minn
naħa, huwa ma jistax jgħaddi mill-eżami ta’ aċċess għall-professjoni ta’ avukat ħlief wara perijodu ta’ prattika ta’ mhux
inqas minn sentejn ma’ avukat u peress li, min-naħa l-oħra, sabiex jiġi iskritt fil-lista ta’ avukati, huwa kien meħtieġ li
juri li wettaq perijodu ta’ prattika ma’ avukat ta’ mhux inqas minn tliet snin. Għalhekk, sabiex tinsab soluzzjoni għall-kwistjoni
li tikkonċerna s-snin 2004 sa 2006, kien meħtieġ, inkonformità mad-deċiżjoni tat-8 ta’ Ottubru 2007 tal-istess qorti, li titressaq
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja domanda għal deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 38 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
mar-Repubblika tal-Bulgarija.
F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Oberste Berufungs- und Disziplinarkommission iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li
tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)       L-Artikolu 38(1) tal-[Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija] kellu jiġi applikat direttament, għall-perijodu
bejn it-2 ta’ Jannar 2004 u l-31 ta’ Diċembru 2006, fil-kuntest tal-proċedura għall-iskrizzjoni ta’ ċittadin Bulgaru fil-lista
tal-avukati stagiaires?
Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda:
2)       L-Artikolu 38(1) tal-[Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija] jipprekludi, minn naħa, l-applikazzjoni tal-Artikolu 30(1)
u (5) [tar-RAO] li teżiġi, fost l-oħrajn, bħala kundizzjoni għall-iskrizzjoni, il-prova taċ-ċittadinanza [tan-nazzjonalità]
Awstrijaka jew ta’ ċittadinanza [nazzjonalità] li titqies ekwivalenti, fir-rigward tat-talba għall-iskrizzjoni fil-lista tal-avukati
stagiaires Awstrijaċi u għall-kisba ta’ ċertifikat li jawtorizza r-rappreżentanza legali fis-sens tal-Artikolu 15(3) [tar-RAO]
imressqa fit-2 ta’ Jannar 2004, minn ċittadin Bulgaru impjegat ma’ avukat Awstrijak, u, min-naħa l-oħra, iċ-ċaħda ta’ din
it-talba bbażata biss fuq iċ-ċittadinanza [in-nazzjonalità], minkejja l-osservanza tal-kundizzjonijiet l-oħra u minkejja l-fatt
li l-applikant ġie awtorizzat jistabbilixxi ruħu u għandu permess ta’ xogħol?”

Fuq id-domandi preliminari
Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li huwa xieraq li jiġu evalwati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk
il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika
tal-Bulgarija kienx jipprekludi, qabel l-adeżjoni tal-Bulgarija mal-Unjoni, liġi ta’ Stat Membru bħal dik li tinsab fl-Artikolu 30(1)
u (5) tar-RAO, li teżiġi li ċittadin Bulgaru, minħabba kundizzjoni marbuta man-nazzjonalità imposta minn din il-liġi, ma setax
jikseb l-iskrizzjoni tiegħu fil-lista tal-avukti stagiaires u lanqas, b’konsegwenza ta’ dan, ċertifikat li jawtorizza r-rappreżentanza
legali quddiem il-qrati.
Mill-formulazzjoni tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija jirriżulta
li l-projbizzjoni hemmhekk stabbilita tipprekludi kull diskriminazzjoni bbażata fuq nazzjonalità li għaliha l-persuna kkonċernata,
li tkun diġà impjegata legalment, tista’ tkun suġġetta fir-rigward tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, tar-rimunerazzjoni jew
tat-tkeċċija tagħha.
G. Pavlov isostni, f’dan ir-rigward, li l-iskrizzjoni fil-lista tal-avukati stagiaires tikkonċerna l-kundizzjonijiet tax-xogħol
ta’ din il-professjoni u li r-rifjut tal-iskrizzjoni f’din il-lista, ibbażat fuq in-nazzjonalità, invokat fil-konfront tiegħu
skont l-Artikolu 30(1) u (5) tar-RAO jikkostitwixxi, konsegwentement, diskriminazzjoni pprojbita mill-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1)
tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija.
Mill-informazzjoni pprovduta lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali
inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-aċċess għall-prattika legali huwa neċessarjament marbut mal-iskrizzjoni fil-lista tal-avukati
stagiaires u li din l-iskrizzjoni tikkostitwixxi għalhekk kundizzjoni għall-aċċess għall-prattika ta’ avukat. Qabel ma tiġi
iskritta fl-imsemmija lista, il-persuna kkonċernata ma tkunx tista’ taħdem legalment bħala avukat u lanqas bħala avukat stagiaire.
Ta’ min jingħad ukoll li l-eżerċizzju tal-attivitajiet li jwettaq avukat stagiaire, liema eżerċizzju jista’ jagħmel parti
minn relazzjoni ta’ xogħol bħalma huwa l-każ fil-kawża prinċipali, jikkostitwixxi wkoll il-parti prattika tat-taħriġ neċessarju
għall-aċċess għall-professjoni rregolata ta’ avukat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2003, Morgenbesser,
C‑313/01, Ġabra p. I‑13467, punt 51).
Konsegwentement għandu jiġi konkluż li l-imsemmija iskrizzjoni fil-lista tal-avukati stagiaires tikkostitwixxi kundizzjoni
għall-aċċess għall-professjoni rregolata ta’ avukat fil-kawża prinċipali.
Għalhekk, huwa meħtieġ li jkun magħruf jekk il-projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni bbażata fuq nazzjonalità, stabbilita fl-ewwel
inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija, tirreferix għar-regoli ta’ aċċess għall-professjoni
rregolata ta’ avukat bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Għandu jiġi osservat li l-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika tal-Bulgarija ma fih ebda element li jwassal sabiex mill-ewwel
inċiż tal-Artikolu 38(1) ta’ dan il-ftehim, jew mid-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-istess ftehim, tiġi dedotta l-volontà
tal-partijiet kuntrattwali li jeliminaw kull diskriminazzjoni bbażata fuq nazzjonalità f’dak li jirrigwarda l-aċċess taċ-ċittadini
Bulgari għall-professjonijiet irregolati. F’dan ir-rigward, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-fatt li din id-dispożizzjoni
hija mdaħħla fil-Kapitolu I tat-Titolu IV tal-imsemmi ftehim, intitolat “Moviment tal-ħaddiema”, filwaqt li dan l-istess ftehim
isemmi l-professjonijiet irregolati fl-Artikolu 47 tiegħu, li jidher fil-Kapitolu II tal-istess ftehim, li huwa ddedikat għall-istabbilment,
u li jikkonċerna l-aċċess għall-professjonijiet irregolati mingħajr ma jimponi f’dan ir-rigward obbligu ta’ nondiskriminazzjoni
bbażata fuq nazzjonalità.
Minn dan isegwi li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni
mar-Repubblika tal-Bulgarija għandu jkun interpretat fis-sens li ma jkoprix regoli nazzjonali dwar l-aċċess għall-professjoni
rregolata ta’ avukat bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali. B’hekk, l-iskrizzjoni fil-lista tal-avukati stagiaires li,
kif ingħad fil-punt 25 tas-sentenza preżenti, tikkostitwixxi kundizzjoni għall-aċċess għall-professjoni rregolata ta’ avukat
ma għandhiex tkun ikkunsidrata bħala li tikkostitwixxi kundizzjoni tax-xogħol fis-sens tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1)
imsemmi.
Fir-rigward tal-permessi ta’ residenza u ta’ xogħol invokati minn G. Pavlov fis-sens li jagħtuh aċċess għall-prattika ta’
avukat, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dawn il-permessi, maħruġa
mill-awtoritajiet tal-Istat Membru ospitanti, humiex, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, deċiżjonijiet li għandhom tali portata
u li jippermettu minnhom infushom l-aċċess għall-professjoni ta’ avukat.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju
hija li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mar-Repubblika
tal-Bulgarija għandu jiġi interpretat fis-sens li ma kienx jipprekludi, qabel l-adeżjoni tal-Bulgarija mal-Unjoni, leġiżlazzjoni
ta’ Stat Membru bħal dik li tinsab fl-Artikolu 30(1) u (5) tar-RAO, fil-verżjoni applikabbli għall-kawża prinċipali, li bis-saħħa
tagħha ċittadin Bulgaru, minħabba kundizzjoni marbuta man-nazzjonalità imposta b’din il-leġiżlazzjoni, ma setax jikseb l-iskrizzjoni
tiegħu fil-lista tal-avukati stagiaires u lanqas, bħala konsegwenza, ċertifikat li jawtorizza r-rappreżentanza legali quddiem
il-qrati.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 38(1) tal-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi assoċjazzjoni
bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Bulgarija, min-naħa l-oħra, konkluż
u approvat f’isem il-Komunitajiet permezz tad-Deċiżjoni 94/908/KEFA, KE, Euratom tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, tad-19 ta’
Diċembru 1994, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma kienx jipprekludi, qabel l-adeżjoni tal-Bulgarija mal-Unjoni Ewropea,
leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru bħal dik li tinsab fl-Artikolu 30(1) u (5) tar-Regolament Awstrijak li jirrigwarda l-professjoni
ta’ avukat (Österreichische Rechtsanwaltsordnung), fil-verżjoni applikabbli għall-kawża prinċipali, li bis-saħħa tagħha ċittadin
Bulgaru, minħabba kundizzjoni marbuta man-nazzjonalità imposta b’din il-leġiżlazzjoni, ma setax jikseb l-iskrizzjoni tiegħu
fil-lista tal-avukati stagiaires u lanqas, bħala konsegwenza, ċertifikat li jawtorizza r-rappreżentanza legali quddiem il-qrati.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.