CELEX: 62010CJ0434
Ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της Ένωσης
Οδηγία 2004/38/ΕΚ
Απαγόρευση εξόδου από την εθνική επικράτεια λόγω μη εξόφλησης φορολογικής οφειλής
Μέτρο που μπορεί να δικαιολογηθεί από λόγους δημόσιας τάξης

Jipa, σκέψη 28).
Το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει επίσης να εξακριβώσει, στο πλαίσιο του ελέγχου της τήρησης της αρχής της αναλογικότητας, αν
η απαγόρευση εξόδου από την επικράτεια είναι πρόσφορη να διασφαλίσει την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και δεν βαίνει
πέραν αυτού που είναι απαραίτητο για την επίτευξή του (βλ., επ’ αυτού, προπαρατεθείσα απόφαση Jipa, σκέψη 29). Συναφώς, ακόμη
και αν υποτεθεί ότι η αδυναμία είσπραξης της επίμαχης οφειλής συνιστά πραγματική, ενεστώσα και αρκούντως σοβαρή απειλή κατά
θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας, το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει να εξακριβώσει ιδίως αν το επίμαχο μέτρο απαγόρευσης,
το οποίο στερεί από τον P. Aladzhov τη δυνατότητα να ασκεί ένα μέρος των επαγγελματικών δραστηριοτήτων του στην αλλοδαπή και
συνεπώς του στερεί ένα μέρος των εισοδημάτων του, αφενός είναι πρόσφορο για τη διασφάλιση της επιδιωκόμενης είσπραξης του
φόρου και αφετέρου είναι απαραίτητο προς τούτο. Το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει να εξακριβώσει επίσης αν για την επίτευξη της
είσπραξης αυτής ήταν δυνατόν να έχουν ληφθεί άλλα μέτρα, και όχι η απαγόρευση εξόδου από την επικράτεια, που να είναι εξίσου
αποτελεσματικά, χωρίς να θίγουν την ελεύθερη κυκλοφορία.
Μεταξύ των άλλων αυτών μέτρων θα μπορούσαν ενδεχομένως να καταλέγονται τα μέτρα που μπορούν να θεσπίζουν οι εθνικές αρχές
κατ’ εφαρμογή π.χ. της οδηγίας 2008/55, στην οποία αναφέρθηκε το εθνικό δικαστήριο. Εν πάση περιπτώσει όμως, στο δικαστήριο
αυτό εναπόκειται να εξακριβώσει αν η απαίτηση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας.
Κατόπιν των παραπάνω σκέψεων, στο δεύτερο και στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι
ένα μέτρο απαγόρευσης εξόδου από την επικράτεια, όπως αυτό που επιβλήθηκε στον P. Aladzhov στην υπόθεση της κύριας δίκης,
έχει θεσπιστεί υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 27, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38, το μέτρο αυτό αντιβαίνει
στις προϋποθέσεις που θέτει η παράγραφος 2 του ίδιου αυτού άρθρου,
–        αν στηρίζεται μόνο στην ύπαρξη της φορολογικής οφειλής της εταιρίας, της οποίας ένας από τους διαχειριστές είναι ο ενδιαφερόμενος,
και θεμελιώνεται αποκλειστικά στην ιδιότητά του αυτή, χωρίς να γίνεται καμία ειδική αξιολόγηση της ατομικής συμπεριφοράς του
και χωρίς καμία αναφορά σε οποιαδήποτε απειλή που θα μπορούσε να συνιστά για τη δημόσια τάξη η συμπεριφορά αυτή, και
–        αν η απαγόρευση εξόδου από την επικράτεια δεν είναι πρόσφορη να διασφαλίσει την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και βαίνει
πέραν αυτού που είναι απαραίτητο για την επίτευξή του.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει αν έτσι έχουν τα πράγματα στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Δεν αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης η νομοθετική διάταξη κράτους μέλους που επιτρέπει στη διοικητική αρχή να απαγορεύει σε
υπήκοο του κράτους αυτού την έξοδο από την εθνική επικράτεια λόγω του ότι δεν έχει εξοφληθεί μια φορολογική οφειλή εταιρίας,
της οποίας ένας από τους διαχειριστές είναι ο ενδιαφερόμενος, υπό τη διττή πάντως προϋπόθεση ότι σκοπός του επίμαχου μέτρου
είναι η αντιμετώπιση, σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις που θα μπορούσαν να οφείλονται στη φύση ή στο ύψος της οφειλής
αυτής, μιας πραγματικής, ενεστώσας και αρκούντως σοβαρής απειλής κατά θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας και ότι με την
επιδίωξη της επίτευξης του σκοπού αυτού δεν εξυπηρετούνται αποκλειστικά και μόνο οικονομικοί σκοποί. Στο εθνικό δικαστήριο
εναπόκειται να εξακριβώσει αν πληρούται η διττή αυτή προϋπόθεση.
2)
Ακόμη και αν υποτεθεί ότι ένα μέτρο απαγόρευσης εξόδου από την επικράτεια, όπως αυτό που επιβλήθηκε στον P. Aladzhov στην
υπόθεση της κύριας δίκης, έχει θεσπιστεί υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 27, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38/ΕΚ
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και
των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, για την τροποποίηση
του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 και την κατάργηση των οδηγιών 64/221/ΕΟΚ, 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ,
90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ, το μέτρο αυτό αντιβαίνει στις προϋποθέσεις που θέτει η παράγραφος 2 του ίδιου αυτού
άρθρου,
–
αν στηρίζεται μόνο στην ύπαρξη της φορολογικής οφειλής της εταιρίας, της οποίας ένας από τους διαχειριστές είναι ο ενδιαφερόμενος,
και θεμελιώνεται αποκλειστικά στην ιδιότητά του αυτή, χωρίς να γίνεται καμία ειδική αξιολόγηση της ατομικής συμπεριφοράς του
και χωρίς καμία αναφορά σε οποιαδήποτε απειλή που θα μπορούσε να συνιστά για τη δημόσια τάξη η συμπεριφορά αυτή, και
–
αν η απαγόρευση εξόδου από την επικράτεια δεν είναι πρόσφορη να διασφαλίσει την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και βαίνει
πέραν αυτού που είναι απαραίτητο για την επίτευξή του.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει αν έτσι έχουν τα πράγματα στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.