CELEX: 62007TJ0234
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq Olandiż tal-birra
Deċiżjoni li tikkonstata ksur uniku u kontinwat tal-Artikolu 81 KE
Partecipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur ikkonstatat
Insuffiċjenza ta’ provi
Nuqqas ta’ motivazzjoni

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Ir-rikorrenti, Koninklijke Grolsch NV, hija kumpannija li l-attività tagħha tikkonsisti fil-produzzjoni tal-birra, liema birra
hija tikkummerċjalizza taħt l-isem tagħha stess.
Il-grupp Grolsch huwa wieħed mill-erba’ kompetituri prinċipali fis-suq Olandiż tal-birra. It-tliet produtturi prinċipali tal-birra
l-oħra f’dan is-suq huma, l-ewwel nett, il-grupp Heineken (iktar ’il quddiem “Heineken”) li d-direzzjoni tiegħu hija responsabbiltà
tal-kumpannija Heineken NV u li l-produzzjoni tiegħu hija responsabbiltà tas-sussidjarja Heineken Nederland BV, it-tieni nett,
il-grupp InBev (iktar ’il quddiem “InBev”), li qabel l-2004, kien magħruf taħt l-isem Interbrew u li d-direzzjoni tiegħu hija
responsabbiltà tal-kumpannija Inbev SA u li l-produzzjoni tiegħu hija responsabbiltà tas-sussidjarja InBev Nederland NV, u
t-tielet nett, il-kumpannija Bavaria NV.
Il-grupp Grolsch u t-tliet produtturi prinċipali tal-birra l-oħra f’dan is-suq ibiegħu l-birra tagħhom lill-klijent finali,
partikolarment permezz ta’ żewġ mezzi ta’ distribuzzjoni. Għaldaqstant, jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn, minn naħa, iċ-ċirkwit
ta’ stabbilimenti “horeca”, jiġifieri l-lukandi, ir-restoranti u l-kafetteriji, fejn il-konsum isir fuq il-post, u, min-naħa
l-oħra, iċ-ċirkwit “food” ta’ supermarkets u ta’ ħwienet tal-inbid u tal-ispirti, fejn ix-xiri tal-birra huwa maħsub għall-konsum
fid-djar. Dan l-aħħar settur jinkludi wkoll il-parti tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur. Minn fost l-erba’ produtturi
tal-birra kkonċernati, huma biss InBev u Bavaria li huma attivi f’din l-aħħar parti.
Dawn l-erba’ produtturi tal-birra huma membri tas-Centraal Brouwerij Kantoor (iktar ’il quddiem is-“CBK”). Din tal-aħħar hija
organizzazzjoni federattiva li, skont l-istatut ta’ assoċjazzjoni tagħha, tirrappreżenta l-interessi tal-membri tagħha u hija
komposta minn assemblea ġenerali u minn diversi kummissjonijiet, bħall-kummissjoni responsabbli għal kwistjonijiet “horeca”
u l-kummissjoni finanzjarja, li saret il-bord tad-diretturi. Fir-rigward tal-laqgħat li jsiru fis-CBK, is-segretarjat tagħha
jistabbilixxi avviżi u fajls uffiċjali enumerati b’mod kontinwu u li jintbagħtu lill-membri parteċipanti.

Il-proċedura amministrattiva
Permezz tal-ittri tat-28 ta’ Jannar 2000 kif ukoll tat-3, tal-25 u tad-29 ta’ Frar 2000, InBev ipprovdiet serje ta’ dikjarazzjonijiet,
ikkompletati bid-dikjarazzjonijiet annessi ta’ ħames diretturi tagħha (iktar ’il quddiem, flimkien, id-“dikjarazzjoni ta’
InBev”), dwar informazzjoni fuq prattiki kummerċjali restrittivi fis-suq Olandiż tal-birra. Id-dikjarazzjoni ta’ InBev saret
waqt investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, partikolarment fl-1999, fuq prattiki ta’ akkordju
u fuq abbuż possibbli ta’ pożizzjoni dominanti fis-suq Belġjan tal-birra. Flimkien mad-dikjarazzjoni ta’ InBev, InBev ressqet
talba ta’ klemenza skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell
(ĠU 1996, C 207, p. 4).
Wara d-dikjarazzjoni ta’ InBev, il-Kummissjoni adottat, fis-17 ta’ Marzu 2000, deċiżjoni ta’ verifika, abbażi tal-Artikolu 14(3)
tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU
Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), kif emendat l-aħħar bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1216/1999,
tal-10 ta’ Ġunju 1999 (ĠU L 148, p. 5).
Skont l-ewwel żewġ premessi ta’ din id-deċiżjoni:
“Koninklijke Grolsch NV hija impriża tal-produzzjoni tal-birra.
Il-Kummissjoni għandha informazzjoni li Koninklijke Grolsch NV, l-impriżi li hija tikkontrolla direttament jew indirettament,
inkluż Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV, u l-kompetituri prinċipali tagħha jieħdu jew ħadu sehem f’akkordji u/jew prattiki
miftiehma u/jew jikkontribwixxu jew ikkontribwixxew għall-adozzjoni, mis-[CBK], ta’ deċiżjonijiet li jikkonċernaw l-iffissar
tal-prezzijiet, it-tqassim tas-swieq u/jew l-iskambju ta’ informazzjoni fis-settur Olandiż tal-birra, kemm fis-[settur] tal-bejgħ
bl-imnut kif ukoll f’dak ta’ horeca […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni jipprovdi:
“Koninklijke Grolsch NV u l-impriżi li hija tikkontrolla direttament jew indirettament, inkluż Grolsche Bierbrouwerij Nederland
BV, għandhom jiġu suġġetti għal verifika dwar l-akkordji u/jew prattiċi miftiehma preżunti, li għandhom bħala għan li joħolqu
restrizzjoni tal-kompetizzjoni fis-suq bejn l-impriżi ta’ produtturi tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi. L-akkordji u/jew il-prattiki
miftiehma jikkonċernaw l-iffissar tal-prezzijiet, it-tqassim tas-swieq u/jew l-iskambju ta’ informazzjoni fis-settur Olandiż
tal-birra, kemm fis-[settur] tal-bejgħ bl-imnut kif ukoll f’dak ta’ horeca […] Dan l-aġir jista’ wkoll jimmanifesta ruħu f’deċiżjonijiet
[tas-CBK], assoċjazzjoni ta’ impriżi li tagħmel parti minnha Grolsch.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont l-Artikolu 3(1) tad-deċiżjoni ta’ verifika:
“Id-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni huma:
Koninklijke Grolsch NV
Brouwerijstraat 1
7523 XC Enschede
Nederland
u l-impriżi direttament jew indirettament ikkontrollati minnha, inklużi:
Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV
Brouwerijstraat 1
7523 XC Enschede
Nederland.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont il-Kummissjoni, saru spezzjonijiet fit-22 u fit-23 ta’ Marzu 2000 għand “Koninklijke Grolsch NV”, għand tliet produtturi
tal-birra oħra Olandiżi u fil-bini tas-CBK.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni nnotifikat diversi talbiet ta’ informazzjoni lil “Grolsch”.
Fit-30 ta’ Awwissu 2005, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li ntbagħtet lir-rikorrenti fil-31 ta’ Awwissu
2005. Permezz ta’ ittra tal-25 ta’ Novembru 2005, ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha dwar din
id-dikjarazzjoni. Ħadd mill-partijiet ma talab seduta.
Fit-18 ta’ April 2007, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2007) 1697 dwar provvediment [proċedura] skont l-Artikolu 81 [KE]
(Każ COMP/B/37.766 − Is-suq Olandiż tal-birra) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li ġiet innotifikata lir-rikorrenti
permezz ta’ ittra tal-24 ta’ April 2007.

Id-deċiżjoni kkontestata
L-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li “Grolsch: Koninklijke Grolsch NV” u l-produtturi tal-birra oħra kkonċernati
pparteċipaw, matul il-perijodu ta’ bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999, fi ksur uniku u kontinwat tal-Artikolu 81(1) KE,
li jikkonsisti f’għadd ta’ akkordji u/jew prattiki miftiehma li għandhom bħala għan ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni fis-suq
komuni.
Il-ksur ikkonsista, fl-ewwel lok, fil-koordinazzjoni tal-prezzijiet u fiż-żidiet tal-prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi,
kemm fis-settur “horeca” kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar, inkluż fir-rigward tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur,
fit-tieni lok, fil-koordinazzjoni okkażjonali ta’ kundizzjonijiet kummerċjali oħra offruti lill-klijenti individwali fis-settur
“horeca” fil-Pajjiżi l-Baxxi, bħal tislif lill-istabbilimenti, u, fit-tielet lok, fil-koordinazzjoni okkażjonali fuq it-tqassim
tal-klijentela, kemm fis-settur “horeca” kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar fil-Pajjiżi l-Baxxi (Artikolu 1 u premessi 257
u 258 tad-deċiżjoni kkontestata).
L-aġir antikompetittiv tal-produtturi tal-birra seħħ, skont id-deċiżjoni kkontestata, waqt ċiklu ta’ laqgħat multilaterali
mhux uffiċjali li kienu jlaqqgħu flimkien, regolarment, l-erba’ kompetituri prinċipali fis-suq Olandiż tal-birra, kif ukoll
waqt laqgħat bilaterali addizzjonali li jinvolvu l-istess produtturi tal-birra f’diversi konfigurazzjonijiet. Skont id-deċiżjoni
kkontestata, dawn il-laqgħat seħħew b’mod sigriet, deliberatament, peress li l-parteċipanti kienu jafu li ma kinux awtorizzati
(premessi 257 sa 260 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għaldaqstant, fl-ewwel lok, saru serje ta’ laqgħat multilaterali msejħa “prattika miftiehma Catherijne” jew “kummissjoni tal-aġenda”
bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999. Id-deċiżjoni kkontestata tistabbilixxi li dawn il-laqgħat, li jikkonċernaw
is-settur “horeca”, iżda li jistgħu jirrigwardaw ukoll is-settur tal-konsum fid-djar, essenzjalment kellhom bħala għan li
jikkoordinaw il-prezzijiet u ż-żidiet fil-prezzijiet tal-birra, li jiddiskutu l-limitazzjoni tal-ammont ta’ skontijiet u tat-tqassim
tal-klijentela kif ukoll li jiftiehmu fuq ċerti kundizzjonijiet kummerċjali oħra. Il-prezzijiet tal-birra mibjugħa taħt il-marka
tad-distributur ukoll ġew diskussi matul dawn il-laqgħat (premessi 85, 90, 98, 115 sa 127 u 247 sa 252 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kuntatti bilaterali bejn il-produtturi tal-birra, id-deċiżjoni kkontestata tindika li, fit-12
ta’ Mejju 1997, InBev u Bavaria ltaqgħu u ddiskutew iż-żieda tal-prezzijiet tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur
(premessa 104 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, Heineken u Bavaria ltaqgħu fl-1998 bil-għan
li jiddiskutu r-restrizzjonijiet li jikkonċernaw il-punti ta’ bejgħ fis-settur “horeca” (premessa 189 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-Kummissjoni tindika li saru wkoll kuntatti bilaterali lejn il-5 ta’ Lulju 1999 bejn Heineken u “Grolsch” fir-rigward ta’
kumpens li ngħata lill-klijenti fis-settur tal-konsum fid-djar li rriżulta fi tnaqqis temporanju tal-prezzijiet (premessi 212
u 213 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fl-aħħar nett, skont id-deċiżjoni kkontestata, fl-1997, saru kuntatti bilaterali u skambji ta’ informazzjoni bejn InBev u
Bavaria rigward diskussjonijiet ġenerali dwar il-prezz tal-birra kif ukoll diskussjonijiet li jirrigwardaw ukoll il-marka
tad-distributur. Il-kuntatti bilaterali, fil-forma ta’ skambji ta’ informazzjoni, rigward il-marka tad-distributur, kienu
jinvolvu wkoll produtturi tal-birra Belġjani matul Ġunju u Lulju tal-1998. Il-Kummissjoni tippreċiża li dawn id-diskussjonijiet
seħħew fil-preżenza ta’ Heineken u ta’ “Grolsch” (premessi 105, 222 sa 229 u 232 sa 236 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-konstatazzjoni ta’ dan l-aġir huwa essenzjalment ibbażat fuq l-indikazzjonijiet ipprovduti mid-dikjarazzjoni ta’ InBev
(premessi 40 sa 62 tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li d-dikjarazzjoni ta’ InBev hija kkorroborata minn serje ta’ dokumenti interni li joriġinaw
mill-grupp Grolsch u minn tliet produtturi tal-birra oħra Olandiżi, minn noti miktubin bl-idejn tal-laqgħat, minn noti tal-ispejjeż
u minn kopji ta’ djarji miksuba wara l-investigazzjoni u minn talbiet għal informazzjoni (premessi 63 sa 255 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata huwa fformulat kif ġej:
“Artikolu 1
L-impriżi segwenti pparteċipaw, matul il-perijodu ta’ bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999, fi ksur uniku u kontinwat
tal-Artikolu 81 [KE], li jikkonsisti f’għadd ta’ akkordji u/jew prattiki miftiehma li għandhom bħala għan ir-restrizzjoni
tal-kompetizzjoni fis-suq komuni, b’mod partikolari i) bil-koordinazzjoni ta’ prezzijiet u biż-żieda ta’ prezzijiet tal-birra
fil-Pajjiżi l-Baxxi, kemm fis-[settur] ‘horeca’ kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar, inkluż fir-rigward tal-birra mibjugħa
taħt il-marka tad-distributur; ii) bil-koordinazzjoni okkażjonali ta’ kundizzjonijiet kummerċjali oħra offruti lil konsumaturi
individwali fis-[settur] ‘horeca’ fil-Pajjiżi l-Baxxi; u iii) billi jiftiehmu okkażjonalment fuq it-tqassim tal-klijentela,
kemm fis-[settur] ‘horeca’ kif ukoll fis-[settur] tal-konsum fid-djar fil-Pajjiżi l-Baxxi:
InBev : InBev NV u InBev Nederland NV
Heineken : Heineken NV u Heineken Nederland BV
Grolsch : Koninklijke Grolsch NV
Bavaria : Bavaria NV
Artikolu 2
L-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 għandhom immedjatament itemmu l-ksur fl-imsemmi Artikolu 1 jekk ma għamlux dan diġà.
Huma għandhom jastjenu minn kull att jew aġir imsemmi fl-Artikolu 1, u minn kull miżura li għandha għan jew effett identiku
jew ekwivalenti.
Artikolu 3
Għall-ksur imsemmi fl-Artikolu 1, huma imposti l-multi segwenti:
a)       Heineken NV ut Heineken Nederland BV, flimkien u
in solidum
: EUR 219 275 000;
b)      Koninklijke Grolsch NV : EUR 31 658 000;
c)      Bavaria NV : EUR 22 850 000.
[…]
Artikolu 4
Il-kumpanniji
InBev NV, Brouwerijplein 1, B 3000 Louvain, il-Belġju
InBev Nederland NV, Ceresstraat 1, 4811 CA Breda, il-Pajjiżi l-Baxxi
Heineken NV, Vijzelstraat 72, 1017 HL Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi
Heineken Nederland BV, Burgemeester Smeetsweg 1, 2382 PH Zoeterwoude, il-Pajjiżi l-Baxxi
Koninklijke Grolsch NV, Brouwerslaan 1, 7548 XA Enschede, il-Pajjiżi l-Baxxi
Bavaria NV, De Slater 1, 5737 RV Lieshout, il-Pajjiżi l-Baxxi
huma destinatarji ta’ din id-deċiżjoni.
[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-3 ta’ Lulju 2007, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
B’deċiżjoni tal-10 ta’ Frar 2010, il-Qorti Ġenerali rrinvijat il-kawża quddiem is-Sitt Awla Estiża skont l-Artikolu 14(1)
u l-Artikolu 51(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
Fil-kuntest ta’ miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat-12 ta’ Frar 2010, il-Qorti Ġenerali għamlet mistoqsijiet bil-miktub
lill-partijiet, li għalihom dawn tal-aħħar wieġbu fit-terminu stabbilit.
Matul is-seduta tal-24 ta’ Marzu 2010, instemgħu s-sottomissjonijiet tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi magħmula
mill-Qorti Ġenerali.
Minħabba l-impediment tal-Imħallef Relatur wara l-għeluq tal-proċedura orali, il-kawża ġiet assenjata lil Imħallef Relatur
ġdid u din is-sentenza ġiet iddeliberata mit-tliet Imħallfin li ffirmaw din is-sentenza, skont l-Artikolu 32(1) tar-Regoli
tal-Proċedura.
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla fl-intier tagħha jew parzjalment id-deċiżjoni kkontestata, minn tal-inqas sa fejn hija d-destinatarja tagħha;
–        tannulla jew, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors;
–        tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt
Insostenn tar-rikors tagħha, ir-rikorrenti essenzjalment tinvoka sitt motivi, ibbażati, l-ewwel nett, fuq l-irregolaritajiet
li jivvizzjaw il-proċedura amministrattiva, it-tieni nett, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni dwar il-parteċipazzjoni diretta
tar-rikorrenti fil-ksur ikkonstatat, it-tielet nett, fuq l-insuffiċjenza tal-prova tal-aġir illegali kkonstatat, ir-raba’
nett, fuq il-klassifikazzjoni żbaljata ta’ dan l-aġir tal-parteċipazzjoni f’għadd ta’ akkordji u/jew prattiki miftiehma fis-sens
tal-Artikolu 81 KE, il-ħames nett, fuq l-assenza ta’ parteċipazzjoni diretta tar-rikorrenti fil-ksur uniku u kontinwat ikkonstatat
u, is-sitt nett, fuq l-insuffiċjenza tal-ammont tal-multa.
Qabelxejn hemm lok li jiġi eżaminat il-ħames motiv, ibbażat fuq l-assenza ta’ parteċipazzjoni diretta tar-rikorrenti fil-ksur
uniku u kontinwat ikkonstatat.

Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq l-assenza ta’ parteċipazzjoni diretta tar-rikorrenti fil-ksur uniku u kontinwat ikkonstatat
Ir-rikorrenti tikkontesta l-fatt li hija pparteċipat direttament fil-ksur ikkonstatat. Fil-fatt, hija attendiet biss, permezz
ta’ J. T., President tal-kunsill tal-amministrazzjoni tagħha mill-1997, għal-laqgħa tal-kummissjoni finanzjarja tat-8 ta’
Jannar 1999. Id-“diretturi ta’ Grolsch” l-oħra msemmija fil-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata u li pparteċipaw fil-laqgħat
kollha inkwistjoni, huma l-impjegati tas-sussidjarja tagħha Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV.
Fuq l-ammissibbiltà tal-motiv
–       L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni tikkontesta l-ammissibbiltà tal-motiv peress li r-rikorrenti la tikkonfuta l-konstatazzjoni tal-parteċipazzjoni
tagħha fil-ksur fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u lanqas fir-risposta tagħha għat-talba għal informazzjoni
tal-21 ta’ Diċembru 2001. B’mod kuntrarju, ir-rikorrenti pprovdiet indikazzjonijiet li juru li hija kienet l-organizzatriċi
tal-parteċipanti fil-laqgħat inkriminanti, kif elenkati fil-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata.
Peress li qatt ma invokat dan il-motiv b’mod suffiċjentement ċar matul il-proċedura amministrattiva, ir-rikorrenti ma hijiex
iktar ammessa tinvokah għall-ewwel darba quddiem il-Qorti Ġenerali. Meta tkun espliċitament ammettiet, fil-kuntest ta’ proċedura
amministrattiva, il-fatti li jkunu allegati fil-konfront tagħha mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, impriża
ma tkunx iktar, fil-prinċipju, f’pożizzjoni li tikkontestahom quddiem il-Qorti Ġenerali.
Ir-rikorrenti tirrikonoxxi li ma qajmitx dan il-motiv matul il-fażi amministrattiva, iżda tosserva li fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
hija tiċħad il-fatt li wettqet il-ksur. Fl-aħħar nett, hija tqis li tista’ tqajjem dan il-motiv fi proċedura għall-ewwel darba
quddiem il-Qorti Ġenerali.
Skontha, huwa biss meta impriża tkun espliċitament irrikonoxxiet matul il-proċedura amministrattiva l-fatti li huma allegati
fil-konfront tagħha li hija ma tkunx tista’ tikkontestahom iktar quddiem il-Qorti Ġenerali. Issa, hija ma rrikonoxxietx li
wettqet il-ksur allegat, iktar u iktar b’mod dirett.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Għandu jitfakkar li ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma timponi fuq id-destinatarju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
l-obbligu li jikkontesta d-diversi punti ta’ fatt u ta’ liġi matul il-proċedura amministrattiva, jew li ma jkunx jista’ jikkontestahom
sussegwentement fl-istadju tal-proċedura ġudizzjarja.
Fil-fatt, għalkemm l-għarfien espliċitu jew impliċitu tal-punti ta’ fatt u ta’ liġi minn impriża matul il-proċedura amministrattiva
quddiem il-Kummissjoni jista’ jikkostitwixxi prova addizzjonali matul l-evalwazzjoni tal-fondatezza ta’ rimedju ġudizzjarju,
dan ma jistax jillimita l-eżerċizzju stess tad-dritt għal rikors quddiem il-Qorti Ġenerali li persuna fiżika jew ġuridika
għandha skont it-Trattat.
L-argument tal-Kummissjoni li jipprovdi li r-rikorrenti ma hijiex ammessa tikkontesta quddiem il-Qorti Ġenerali l-konstatazzjoni
tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju illegali, fin-nuqqas li ma għamlitx dan b’mod ċar u preċiż matul il-fażi amministrattiva,
ifisser fil-fatt li jiġi llimitat l-aċċess legali għar-rikorrenti, u b’mod partikolari, id-dritt tagħha li l-kawża tagħha
tinstema’ quddiem qorti.
Fl-assenza ta’ bażi legali li tistabbilixxi espressament dan, din il-limitazzjoni tikser il-prinċipji fundamentali ta’ legalità
u ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża. Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li d-dritt għal rikors effettiv u għal aċċess
ta’ qorti imparzjali huwa ggarantit mill-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ipproklamata
fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU C 364, p. 1).
Isegwi li dan il-motiv huwa ammissibbli.
Fuq il-fondatezza tal-motiv
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti tikkunsidra li, peress li hija kienet irrappreżentata biss fil-laqgħa tal-kummissjoni finanzjarja tat-8 ta’
Jannar 1999, permezz ta’ J. T., il-Kummissjoni ma kellhiex tikkonstata l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur ikkonstatat, iżda
kellha pjuttost timputa, skont il-każ, ir-responsabbiltà ta’ ksur kommess mill-kumpannija sussidjarja tagħha Grolsche Bierbrouwerij
Nederland, li l-impjegati tagħha pparteċipaw fil-laqgħat miftiehma l-oħra kollha.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma setgħetx tinjora l-eżistenza ta’ din il-kumpannija sussidjarja, peress li din kienet ukoll
id-destinatarja tad-deċiżjoni ta’ spezzjoni.
Il-Kummissjoni essenzjalment tqis li kellha raġunijiet suffiċjenti sabiex tippreżumi li l-parteċipanti fil-laqgħat antikompetittivi
kienu jaħdmu għar-rikorrenti u li għalhekk din kienet implikata fil-ksur.
Il-Kummissjoni tosserva wkoll li r-rikorrenti pprovdiet fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha indikazzjonijiet li jindikaw
li hija kienet il-persuna li timpjega “diretturi ta’ Grolsch” identifikati mill-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata bħala
parteċipanti fil-laqgħat inkriminanti.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fil-premessa 19 tagħha, id-deċiżjoni kkontestata tipprovdi:
“Id-diretturi ta’ Grolsch li għandhom irwol fil-prova tal-proċeduri preżenti huma:
–        [P. P. S.] (President tal-kunsill tal-amministrazzjoni mill-1987 sal-1996),
–        [J. T.] (Direttur kummerċjali mill-1990 sal-1996, Direttur Ġenerali mill-1996 sal-1997, President tal-kunsill tal-amministrazzjoni
mill-1997),
–        [R. S.] (Direttur horeca Pajjiżi l-Baxxi mill-1992 sal-1995, Direttur kummerċjali Pajjiżi l-Baxxi mill-1996 sal-1999),
–        [H. O. B.] (Direttur horeca mill-1996 sal-2000),
–        [P. M.] (Direttur tal-bejgħ Konsum fid-djar sal-1999, minn dak iż-żmien Direttur kummerċjali),
–        [K. H.] (Direttur tal-bejgħ Konsum fid-djar mill-2000 u qabel Market Research Manager),
–        [L. S.] (Direttur tal-produzzjoni sal-1996, minn dak iż-żmien Direttur tal-Kontroll teknoloġiku u tas-servizzi).” [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
Il-Kummissjoni ma tikkonfutax id-dikjarazzjoni tar-rikorrenti li tipprovdi, bl-eċċezzjoni ta’ J. T., President tal-kunsill
tal-amministrazzjoni tagħha mill-1997, li ebda persuni elenkati fil-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata bħala “diretturi
ta’ Grolsch li għandhom irwol fil-prova tal-proċedura preżenti” u li l-parteċipazzjoni tagħhom fil-laqgħat inkriminanti kienet
ikkontestata ma kienu impjegati tar-rikorrenti. Il-Kummissjoni lanqas ma tikkontesta li d-diretturi inkwistjoni kienu dawk
tas-sussidjarja tar-rikorrenti, Grolsche Bierbrouwerij Nederland, kif jikkonfermaw il-kuntratti ta’ xogħol tal-persuni kkonċernati
u dokumenti oħra annessi mar-risposti tar-rikorrenti għall-mistoqsijiet bil-miktub tal-Qorti Ġenerali.
Barra minn hekk, fin-noti u fir-risposti għall-mistoqsijiet bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni ddikjarat li, essenzjalment,
hija bbażat ruħha fuq ir-risposta tar-rikorrenti tal-21 ta’ Diċembru 2001 ta’ talba għal informazzjoni li ġiet indirizzata
lilha fl-10 ta’ Ottubru 2001, sabiex tikkunsidra li l-persuni identifikati mill-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata bħala
“diretturi ta’ Grolsch” jeżerċitaw il-funzjonijiet tagħhom mar-rikorrenti.
Issa, mit-test ta’ din ir-risposta jirriżulta, minn naħa, li R. S. kien direttur kummerċjali għall-Pajjiżi l-Baxxi ta’ Grolsche
Bierbrouwerij Nederland minn Jannar 1996 sa Novembru 1999 u li huwa preżentement direttur ta’ Grolsch International BV u,
min-naħa l-oħra, li P. M. “jiżgura minn Novembru 1999 il-funzjonijiet ta’ direttur kummerċjali ta’ Grolsche Bierbrouwerij
Nederland BV [u li] kien preċedentement responsabbli mill-konsum imsejjaħ mid-djar (kummerċ bl-imnut, settur barra ‘horeca’)
bħala kap tal-bejgħ tal-konsum fid-djar”.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti indikat fil-punt 47 tar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet li l-“lista ta’
ismijiet tal-kodiċi kien użat minn [J. T.], mhux fil-kwalità tiegħu ta’ direttur kummerċjali ta’ Grolsche Bierbrouwerij Nederland
BV, iżda bħala President tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Grolsch NV (funzjoni li eżerċita mill-1997 sal-2004) [u li]
din il-lista la kienet użata minn persuni oħra ta’ Grolsch NV u lanqas minn Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV (fejn kienu
jaħdmu l-persuni li kienu preżenti fil-laqgħat plenarji)”.
Fl-aħħar nett, fid-dikjarazzjoni li saret waqt l-ispezzjoni tal-Kummissjoni fit-23 ta’ Marzu 2000 minn J. T. (Direttur Ġenerali
ta’ Grolsche Bierbrouwerij Nederland mill-1996 sal-1997 u President tal-kunsill ta’ assoċjazzjoni tar-rikorrenti mill-1997)
u invokat bħala prova fil-premessi 249 u 308 tad-deċiżjoni kkontestata, hemm indikat li d-dikjarant jokkupa l-pożizzjoni ta’
“[D]irettur Ġenerali ta’ Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV”.
Huwa minnu li mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li J. T. ipparteċipa, fil-21 ta’ Ottubru 1996, mad-Direttur Ġenerali ta’
Interbrew Nederland, f’laqgħa bilaterali dwar it-trade marks tad-distributur (premessa 250 tad-deċiżjoni kkontestata). Madankollu,
għandu jiġi osservat li l-persuna kkonċernata kienet għadha impjegata tas-sussidjarja tar-rikorrenti Grolsche Bierbrouwerij
Nederland u għalhekk ma kinitx għadha taħdem għar-rikorrenti, kif jirriżulta mir-risposti bil-miktub tar-rikorrenti għall-mistoqsijiet
tal-Qorti Ġenerali u mill-kopja tal-kuntratt ta’ xogħol li hija kkonkludiet ma’ J. T. fit-2 ta’ Settembru 1997 u li ppreżentat
quddiem il-Qorti Ġenerali.
Bl-istess mod, għalkemm jissemma’, fid-deċiżjoni kkontestata, li J. T. ipparteċipa fl-10 ta’ Novembru 1999, ma’ rappreżentanti
ta’ Heineken, f’laqgħa dwar l-evoluzzjoni ġenerali tas-suq Ewropew u/jew mondjali tal-birra (premessi 405 u 412 tad-deċiżjoni
kkontestata), għandu jiġi rrilevat li din il-laqgħa nżammet sussegwentement fit-3 ta’ Novembru 1999, fi tmiem il-perijodu
ta’ ksur ikkonstatat mill-Kummissjoni.
Skont id-deċiżjoni kkontestata, J. T. dejjem ippreżenta fil-laqgħat tal-kummissjoni finanzjarja tas-CBK dokument intiż li
jiġbed l-attenzjoni ta’ Interbrew u ta’ Bavaria dwar l-iffissar tal-prezzijiet tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur
(premessi 249 u 308 tad-deċiżjoni kkontestata). Madankollu, mid-deċiżjoni kkontestata ma jirriżultax li l-persuna kkonċernata
kienet ipparteċipat f’laqgħat oħra għajr dik tat-8 ta’ Jannar 1999, li matulha, skont in-noti meħuda minn tali persuna fuq
stedina għal din il-laqgħa, ġie evokat is-suġġett tal-prezzijiet tal-birra (premessa 193 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fil-fatt, il-provi msemmija fid-deċiżjoni kkontestata li jistgħu jistabbilixxu l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-aġir inkriminanti
huma limitati għal tlieta: id-dikjarazzjoni ta’ InBev, in-noti ta’ J. T. fuq l-invit tal-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 (premessa 193
tad-deċiżjoni kkontestata) u ta’ dokumenti skoperti għand Heineken li jinkludu riferiment għal żewġ kuntatti bit-telefon ta’
J. T. mad-direzzjoni ta’ Heineken lejn il-5 ta’ Lulju 1999 dwar it-tnaqqis applikat minn katina ta’ ħwienet (nota ta’ qiegħ
il-paġna Nru 473 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fl-ewwel lok, fid-dikjarazzjoni ta’ InBev, li tikkostitwixxi l-uniku prova dwar il-komponenti tal-ksur ikkonstatat, InBev
tirreferi b’mod ġenerali għall-parteċipazzjoni tal-grupp Grolsch, mingħajr ma tkopri speċifikament il-parteċipazzjoni individwali
tar-rikorrenti, Koninklijke Grolsch. Il-persuni tal-grupp Grolsch, li ismijiethom jissemmew fid-dikjarazzjoni ta’ InBev, huma
kollha, minbarra J. T., impjegati tas-sussidjarja Grolsche Bierbrouwerij Nederland.
L-isem ta’ J. T. huwa biss inkluż, min-naħa tiegħu, fuq lista tad-dati tal-laqgħat tal-kummissjoni finanzjarja tas-CBK annessa
mad-dikjarazzjoni ta’ InBev u ta’ persuni li rrappreżentaw il-produtturi tal-birra prinċipali Olandiżi għal dawn il-laqgħat.
Minn din il-lista jirriżulta li, matul il-perijodu inkriminanti, J. T. ipparteċipa f’erba’ laqgħat tal-kummissjoni finanzjarja.
Madankollu, il-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 hija l-uniku laqgħa tal-lista li ssemmiet fid-deċiżjoni kkontestata. Barra minn
hekk, mid-dikjarazzjoni ta’ InBev jirriżulta li l-ismijiet tal-parteċipanti għal din il-laqgħa huma “niet bekend” (jiġifieri
mhux magħrufa).
Fit-tieni lok, in-noti miktubin bl-idejn iċċitati ta’ J. T., kif riprodotti fil-premessa 193 tad-deċiżjoni kkontestata, huma
s-segwenti:
“ – bejgħ 98
–        prezzijiet tal-birra→
–        kaxxa tat-tip “pinool”                   azzjonijiet/kat II
–        kaxxi                                              baxxi
bettija
NMA”.
Skont il-Kummissjoni, minn dawn in-noti jirriżulta li d-diskussjonijiet dwar il-prezzijiet tal-birra kienu jiffukaw fuq erba’
elementi: l-ewwel nett, l-azzjonijiet promozzjonali fis-suq tal-konsum fid-djar, it-tieni nett, l-orħos prezzijiet tal-birra
mibjugħa taħt il-marka tad-distributur, it-tielet nett, il-prezzijiet tal-birra fil-btieti u l-kontenituri l-kbar użati fis-settur
“horeca” tas-suq Olandiż tal-birra u, ir-raba’ nett, l-awtorità Olandiża tal-kompetizzjoni NMA (premessa 194 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Fit-tielet lok, mid-dokumenti skoperti għand Heineken li jinkludu riferiment għal żewġ kuntatti bit-telefon ta’ J.T mad-direzzjoni
ta’ Heineken lejn il-5 ta’ Lulju 1999, il-Kummissjoni tiddeduċi li Heineken kienet f’kuntatt dirett ma’ Grolsch rigward is-suġġett
tat-tnaqqis tal-prezzijiet, u dan xahar u nofs qabel ma ġew effettivament implementati r-riduzzjonijiet temporanji, applikati
minn katina ta’ ħwienet li ġew irrifjutati kumpens mingħand Grolsch (premessa 213 tad-deċiżjoni kkontestata).
Hemm lok li jiġi kkonstatat li n-noti ta’ J. T. li jidhru fuq l-invit tal-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 u d-dokumenti skoperti
għand Heineken li jinkludu riferiment għal żewġ kuntatti telefoniċi ta’ J. T. mad-direzzjoni ta’ Heineken lejn il-5 ta’ Lulju
1999 huma l-uniċi elementi li jikkonċernaw speċifikament il-possibbiltà ta’ parteċipazzjoni individwali tar-rikorrenti fil-ksur
uniku u kontinwat ikkonstatat mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata matul il-perijodu ta’ bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3
ta’ Novembru 1999.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li dawn id-dokumenti ma jinkludu ebda indizju ta’ parteċipazzjoni tar-rikorrenti fit-tieni
u fit-tielet komponent ta’ dan il-ksur, jiġifieri, minn naħa, “il-koordinazzjoni okkażjonali ta’ kundizzjonijiet kummerċjali
oħra [minbarra l-prezzijiet] offruti lill-konsumaturi individwali fis-[settur] horeca fil-Pajjiżi l-Baxxi” u, min-naħa l-oħra,
“ [il]-koordinazzjoni okkażjonali dwar it-tqassim tal-klijentela, kemm fis-settur ‘horeca’ kif ukoll f’dak tal-konsum fid-djar
fil-Pajjiżi l-Baxxi”.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-ewwel komponent tal-ksur uniku u kontinwat ikkonstatat, jiġifieri “il-koordinazzjoni tal-prezzijiet
u taż-żieda tal-prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi, kemm fis-settur ‘horeca’ kif ukoll f’dak tal-konsum fid-djar”, in-noti
ta’ J.T dwar il-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 jikkostitwixxu l-unika indizju msemmi fid-deċiżjoni kkontestata dwar il-parteċipazzjoni
tar-rikorrenti fil-koordinazzjoni tal-prezzijiet u fiż-żieda tal-prezzijiet dwar is-settur tal-birra mibjugħa taħt il-marka
tad-distributur li taqa’ biss fis-settur tal-konsum fid-djar.
Barra minn hekk, żewġ kuntatti bit-telefon li saru lejn il-5 ta’ Lulju 1999 bejn Heineken u J. T. ma jistgħux jitqiesu li
jikkonċernaw dan is-settur tal-konsum fid-djar, peress li la Heineken u lanqas il-grupp Grolsch ma jipproduċu birer tal-marka
tad-distributur (premessi 7 u 18 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, l-akkordji u/jew il-prattiki miftiehma kollha fis-sens tal-Artikolu 81 KE ikkonstatati, kif ikklassifikati mill-premessa 337
tad-deċiżjoni kkontestata, jirriżultaw, kif jidher mid-deskrizzjoni tal-fatti li taw lok għall-kawża iktar ’il fuq, f’sistema
kumplessa ta’ konċertazzjoni implementata mill-erba’ produtturi tal-birra kkonċernati u għalhekk kienet teħtieġ kuntatti regolari
fuq perijodu twil (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-4 ta’ Ġunju 2009, T‑Mobile Netherlands
et
, C‑8/08, Ġabra p. I‑4529, punt 60).
F’dawn il-kundizzjonijiet, in-noti ta’ J. T. ma jidhrux, fihom infushom, li jistgħu jistabbilixxu l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti
fil-konċertazzjoni kontinwata ta’ erba’ produtturi tal-birra kkonstatata mid-deċiżjoni kkontestata dwar dan is-settur tas-suq
Olandiż tal-birra.
Fid-dawl ta’ tali indizju iżolat ta’ parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-konċertazzjoni mat-tliet produtturi tal-birra kkonċernati,
ma jistax jitqies li ġie stabbilit li r-rikorrenti pparteċipat fil-konċertazzjoni kontinwata, ikkonstatata mill-Artikolu 1
tad-deċiżjoni kkontestata, tal-prezzijiet u taż-żieda fil-prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi, fir-rigward tal-birra
mibjugħa taħt il-marka tad-distributur dwar is-settur tal-konsum fid-djar tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Fit-tielet lok, minħabba l-assenza tar-rikorrenti fil-laqgħat kollha bejn il-produtturi tal-birra msemmija fid-deċiżjoni kkontestata,
minbarra dik tat-8 ta’ Jannar 1999, lanqas ma huwa stabbilit li r-rikorrenti pparteċipat fil-konċertazzjoni multilaterali
kontinwata flimkien mat-tliet produtturi tal-birra kkonċernati dwar il-prezzijiet u ż-żieda tal-prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi
l-Baxxi kemm fis-settur ‘horeca’ kif ukoll fis-settur tal-birra mhux ikkummerċjalizzata taħt il-marka tad-distributur fis-settur
tal-konsum fid-djar.
Minħabba l-karattru bilaterali tal-kuntatti li saru bejn Heineken u J. T. lejn il-5 ta’ Lulju 1999, in-noti ta’ J. T. dwar
il-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 ma jistgħux fihom infushom juru l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti f’din il-koordinazzjoni ta’
prezzijiet multilaterali kontinwata bejn l-erba’ produtturi tal-birra destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dawn il-kundizzjonijiet, in-noti miktubin bl-idejn ta’ J. T. dwar il-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999 u ż-żewġ kuntatti bit-telefon
tal-persuna kkonċernata mad-direzzjoni ta’ Heineken lejn il-5 ta’ Lulju 1999 ma humiex biżżejjed sabiex jistabbilixxu l-parteċipazzjoni
tar-rikorrenti fil-ksur uniku u kontinwat, kif ikkonstatat mill-Kummissjoni.
Mill-iżviluppi preċedenti jirriżulta li l-Kummissjoni kkonkludiet b’mod żbaljat fil-premessa 399 tad-deċiżjoni kkontestata
li “l-provi deskritti [fil-punt] 4 tagħha juru li [ir-rikorrenti], Koninklijke Grolsch NV, ipparteċipat direttament fl-akkordju
tas-27 ta’ Frar 1996 sat-3 ta’ Novembru 1999”.
F’dawn il-kundizzjonijiet, għandu jintlaqa’ l-motiv ibbażat fuq l-assenza ta’ parteċipazzjoni diretta tar-rikorrenti fil-ksur
uniku u kontinwat tas-27 ta’ Frar 1996 sat-3 Novembru 1999, kif ikkonstatat mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni dwar il-parteċipazzjoni diretta tar-rikorrenti fil-ksur
ikkonstatat
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti takkuża lill-Kummissjoni bil-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha permezz tal-allegazzjonijiet tagħha dwar
l-allegata parteċipazzjoni diretta tagħha fil-ksur ikkonstatat mid-deċiżjoni kkontestata.
Fir-risposti tagħha bil-miktub tas-27 ta’ Frar 2010 lill-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni rrilevat li ma saritx
distinzjoni bejn il-persuni ġuridiċi ta’ Koninklijke Grolsch u tas-sussidjarja tagħha (100 %) Grolsche Bierbrouwerij Nederland
u li l-parteċipanti fil-laqgħat tal-akkordju kienu jaġixxu bħala direttur kummerċjali, responsabbli mill-konsum fid-djar,
Direttur Ġenerali, eċċ. tal-impriża Grolsch, li tqegħdet taħt il-kontroll tal-persuna ġuridika Koninklijke Grolsch.
Matul is-seduta, il-Kummissjoni sostniet ukoll li dawn iż-żewġ kumpanniji kienu jikkostitwixxu entità ekonomika waħda u din
l-entità ekonomika kienet ipparteċipat fil-ksur.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tkun adattata għan-natura tal-att inkwistjoni
u għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni li tkun adottat l-att b’tali mod li tippermetti lill-persuni
kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit
ta’ motivazzjoni għandu jkun evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari skont il-kontenut tal-att, in-natura
tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji tal-att jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att
jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet (ara sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs
Sytraval u Brink’s France, C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 63, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Meta, bħal fil-kawża prinċipali, deċiżjoni ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE tikkonċerna diversi destinatarji u tqajjem
problema ta’ imputabbiltà tal-ksur, hija għandha tagħti motivazzjoni suffiċjenti fir-rigward ta’ kull wieħed mid-destinatarji
tagħha, b’mod partikolari ta’ dawk fosthom li, skont din id-deċiżjoni, ikollhom ibatu r-responsabbiltà għal dan il-ksur.
Għalhekk, fir-rigward ta’ kumpannija parent li tinżamm responsabbli għall-aġir tas-sussidjarja tagħha, tali deċiżjoni għandha
tinkludi espożizzjoni dettaljata tal-motivi ta’ natura li jiġġustifikaw l-imputabbiltà tal-ksur ikkonstatat fir-rigward ta’
din il-kumpannija (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Mejju 1998, SCA Holding vs Il-Kummissjoni,
T‑327/94, Ġabra p. II‑1373, punti 78 sa 80).
Permezz tal-motiv tagħha, ir-rikorrenti essenzjalment takkuża lill-Kummissjoni li fil-verità imputat fir-rigward tagħha, mingħajr
ma indikat il-punti ta’ fatt u ta’ liġi insostenn ta’ tali imputazzjoni, il-parteċipazzjoni fl-akkordju tas-sussidjarja tagħha
Grolsche Bierbrouwerij Nederland li tirriżulta mill-parteċipazzjoni tal-impjegati tagħha fil-laqgħat inkwistjoni.
Huwa minnu li, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-aġir ta’ kumpannija sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija
parent b’mod partikolari meta din tal-ewwel, għalkemm ikollha personalità ġuridika separata, ma tiddeterminax awtonomament
l-aġir tagħha fis-suq iżda essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet li tingħata mill-kumpannija parent, fid-dawl b’mod partikolari
fid-dawl tar-rabtiet ekonomiċi, organizzazzjonali u ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawn iż-żewġ entitajiet (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
tal-10 ta’ Settembru 2009, Akzo Nobel
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑97/08 P, Ġabra p. I‑8237, punt 58).
Fil-fatt, f’tali sitwazzjoni, il-kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha jiffurmaw parti mill-istess unità ekonomika
u, għaldaqstant, impriża waħda. Għaldaqstant, il-fatt li kumpannija parent u l-kumpannija sussidjarja tagħha jikkostitwixxu
impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE jippermetti li l-Kummissjoni tindirizza deċiżjoni li timponi multi lill-kumpannija
parent, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi stabbilit l-involviment personali ta’ din tal-aħħar fil-ksur (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 59).
Fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent tkun 100 % proprjetarja tal-kapital tas-sussidjarja tagħha li wettqet ksur tar-regoli
Komunitarji tal-kompetizzjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’
din il-kumpannija sussidjarja u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni konfutabbli li tipprovdi li l-imsemmija kumpannija parent
effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tagħti prova li l-kumpannija parent hija proprjetarja tal-kapital kollu
tas-sussidjarja sabiex tippreżumi li din tal-ewwel teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din tal-aħħar.
Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multa imposta lill-kumpannija sussidjarja tagħha, sakemm l-imsemmija kumpannija parent, li għandha l-oneru
li tinverti din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li l-kumpannija sussidjarja tagħha taġixxi
b’mod awtonomu fis-suq (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61).
Fil-kawża inkwistjoni, għandu madankollu jiġi kkonstatat li, wara li ċċitat, fil-premessa 3 tad-deċiżjoni kkontestata, lill-grupp
Grolsch fost l-erba’ produtturi tal-birra partijiet fl-akkordju inkwistjoni, il-Kummissjoni, fil-premessa 18, xebbhet lir-rikorrenti
mal-grupp Grolsch, li miegħu tappartjeni l-kumpannija sussidjarja tar-rikorrenti Grolsche Bierbrouwerij Nederland.
Billi sussegwentement enumerat, fil-premessa 19 tad-deċiżjoni kkontestata, l-ismijiet tad-diretturi ta’ “Grolsch” li pparteċipaw
fil-laqgħat bejn il-produtturi tal-birra, mingħajr ma indikat l-affiljazzjoni tagħhom mar-rikorrenti jew mal-kumpannija sussidjarja
tagħha Grolsche Bierbrouwerij Nederland, il-Kummissjoni xebbhet il-persuni kollha kkonċernati ma’ diretturi tar-rikorrenti,
peress li, matul il-perijodu ta’ ksur ikkonstatat, kienu kollha impjegati tas-sussidjarja Grolsche Bierbrouwerij, minbarra
J. T.
Wara li xebbhet lir-rikorrenti mal-grupp Grolsch, il-Kummissjoni naqset madankollu li tagħti raġunijiet għalfejn hija timputa
lir-rikorrenti l-parteċipazzjoni fl-akkordju tas-sussidjarja tagħha Groslche Bierbrouwerij Nederland li tirriżulta mill-parteċipazzjoni
tal-impjegati tagħha fil-laqgħat inkwistjoni, skont il-ġurisprudenza ċċitata.
Fil-fatt, il-Kummissjoni tinvoka f’dan ir-rigward ir-responsabbiltà tar-rikorrenti għall-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni
kkontestata.
“ 8.2. Responsabbiltà fil-kawża preżenti
[…]
8.2.2.  Grolsch
(399)  Il-provi deskritti [fil-punt] 4 juru li Koninklijke Grolsch NV ipparteċipat direttament fl-akkordju mis-27 ta’ Frar 1996 sat-3
ta’ Novembru 1999.”
Id-deċiżjoni kkontestata għaldaqstant ma tipprovdi xejn dwar ir-rabtiet ekonomiċi, organizzazzjonali u ġuridiċi li hemm bejn
ir-rikorrenti u l-kumpannija sussidjarja tagħha u l-motivi tagħha ma jsemmux l-isem ta’ din tal-aħħar.
Għaldaqstant jidher li l-Kummissjoni ma tatx ir-raġunijiet li wassluha, skont il-prinċipju li hija madankollu tistabbilixxi
fil-premessa 397 tad-deċiżjoni kkontestata, “sabiex tiddetermina l-persuna ġuridika responsabbli mill-ġestjoni tal-impriża
meta twettaq il-ksur, b’mod li l-persuna ġuridika tista’ twieġeb għal dan”, jew, skont il-każ, li din il-persuna tista’ tbiddel
il-preżunzjoni konfutabbli tal-eżerċizzju effettiv mill-kumpannija parent taħt influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja
tagħha.
Isegwi li l-Kummissjoni naqset milli tesponi, fid-deċiżjoni kkontestata, il-motivi tal-imputazzjoni lir-rikorrenti tal-aġir
tas-sussidjarja tagħha Grolsche Bierbrouwerij Nederland li tirriżulta mill-parteċipazzjoni tal-impjegati ta’ din fil-laqgħat
inkwistjoni.
Għalhekk, il-Kummissjoni ċaħdet lir-rikorrenti mill-possibbiltà li tikkontesta possibbilment il-fondatezza ta’ din l-imputazzjoni
quddiem il-Qorti Ġenerali billi tibdel il-preżunzjoni u ma qegħditx lill-Qorti Ġenerali f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ
tagħha f’dan ir-rigward.
Għalhekk, it-tieni motiv għandu jintlaqa’, sa fejn huwa bbażat fuq il-ksur tal-obbigu ta’ motivazzjoni dwar l-imputazzjoni
tar-rikorrenti, minħabba l-implikazzjoni tas-sussidjarja tagħha Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV, għall-ksur uniku u kontinwat
mis-27 ta’ Frar 1996 sat-3 ta’ Novembru 1999, kif ikkonstatat mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata.
Isegwi li hemm lok li tiġi annullata din id-dispożizzjoni fl-intier tagħha kif ukoll, konsegwentement, id-dispożittiv kollu
tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn jikkonċernaw lir-rikorrenti, mingħajr ma huwa neċessarju li tingħata deċiżjoni fuq il-motivi
l-oħra invokati minnha.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li, sa fejn jikkonstata li r-rikorrenti “ħadet sehem, matul il-perijodu
ta’ bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999, fi ksur uniku u kontinwat tal-Artikolu 81 [KE], li jikkonsisti f’għadd
ta’ akkordji u/jew prattiki miftiehma li għandhom bħala għan ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni fis-suq komuni, b’mod partikolari
i) bil-koordinazzjoni ta’ prezzijiet u biż-żieda ta’ prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi, kemm fis-[settur] ‘horeca’
kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar, inkluż fir-rigward tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur; ii) bil-koordinazzjoni
okkażjonali ta’ kundizzjonijiet kummerċjali oħra offruti lil konsumaturi individwali fis-[settur] ‘horeca’ fil-Pajjiżi l-Baxxi;
u iii) billi jiftiehmu okkażjonalment fuq it-tqassim tal-klijentela, kemm fis-[settur] ‘horeca’ kif ukoll fis-[settur] tal-konsum
fid-djar fil-Pajjiżi l-Baxxi”, l-Artikolu 1, u konsegwentement, id-dispożittiv kollu tad-deċiżjoni kkontestata għandhom jiġu
annullati sa fejn jikkonċernaw lir-rikorrenti.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress
li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mir-rikorrenti.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża)
taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 1697, tat-18 ta’ April 2007, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/B-2/37.766
– Suq Olandiż tal-birra), hija annullata sa fejn tikkonċerna lil Koninklijke Grolsch NV.
2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall‑ispejjeż.
Vadapalas
Dittrich
Truchot
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil-15 ta’ Settembru 2011.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.