CELEX: 62012CJ0182
Kodiċi Doganali tal-Komunità
Artikolu 137
Regolament ta’ implementazzjoni tal-Kodiċi Doganali
Artikolu 561(2)
Kundizzjonijiet għall-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni
Importazzjoni fi Stat Membru ta’ vettura li l-proprjetarju tagħha huwa stabbilit fi Stat terz
Użu privat tal-vettura awtorizzat mill-proprjetarju mhux permezz ta’ kuntratt ta’ impjieg konkluż mal-utent
Assenza ta’ eżenzjoni

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 993/2001, tal-4 ta’ Mejju 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 11, p. 286, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ implementazzjoni”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn G. Fekete u Nemzeti Adó- és Vámhivatal Közép-dunántúli Regionális Vám- és Pénzügyőri Főigazgatósága (Direttorat Ġenerali tad-dwana u tal-finanzi tad-Dunántúl ċentrali tal-amministrazzjoni nazzjonali tat-taxxi u tad-dwana) dwar l-istabbiliment tal-istatus doganali ta’ vettura rreġistrata f’Ginea Bissaw, imdaħħla fit-territorju tal-Unjoni Ewropea u użata għal skopijiet privati minn G. Fekete fl-Ungerija.
Il-kuntest ġuridiku
L-Artikolu 137 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307, iktar ’il quddiem, il-“Kodiċi Doganali”), jipprovdi:
“Il-proċedura ta’ importazzjoni temporanja għandha tippermetti l-użu fit-territorju doganali tal-Komunità, b’eżenzjoni totali jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni u mingħajr ma jiġu soġġetti għal miżuri ta’ politika kummerċjali ta’ merkanzija mhux tal-Komunità maħsuba għall-esportazzjoni mill-ġdid mingħajr ma jkun sarilhom xi tibdil ħlief deprezzament normali minħabba l-użu li jsir minnhom.”
L-Artikolu 232 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, dwar proċedura ta’ importazzjoni temporanja, jipprovdi:
“1.   Dan li ġej, fejn mhux iddikkajrat lid-dwana jew bil-miktub jew b’mod verbali, għandu jiġi kkunsidrat li ġie ddikkjarat għal importazzjoni temporanja bl-att imsemmi fl-Artikolu 233, suġġett għall-Artikolu 579:
[...]
(b)
il-mezzi tat-trasport imsemmija fl-Artikoli 556 sa 561;
[...]”
L-Artikolu 234(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Meta kontroll juri li l-att imsemmi fl-Artikolu 233 jkun twettaq imma il-merkanzija mportata jew maħruġa ma tissodisfax il-kondizzjonijiet fl-Artikoli 230 sa 232, il-merkanzija kkonċernata għandha titqies bħala li ġiet importata jew esportata illegalment.”
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 560(1) ta’ dan l-istess regolament, “[p]ersuni [...] stabbiliti fit-territorju doganali tal-Komunità għandhom jibbenefikaw minn ħelsien totali tad-[d]azji ta’ importazzjoni fejn privatament jużaw mezzi ta’ trasport okkażjonalment, fuq struzzjonijiet tad-detentur tar-reġistrazzjoni, b’dan id-detentur ikun fit-territorju doganali fiż-żmien ta’ l-użu”.
L-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jippreċiża:
“Ħelsien totali mid-dazji ta’ importazzjoni għandu jingħata fejn mezzi ta’ trasport huma wżati kummerċjalment jew privatament minn persuna naturali stabbilita fit-territorju doganali tal-Komunità u mpjegata mis-sid tal-mezzi tat-trasport stabbilit barra dak it-territorju jew mod ieħor awtorizzata mis-sid.
Użu privat kellu jkun ġie provdut għalih fil-kuntratt tax-xogħol.
Awtoritajiet doganali jistgħu jirrestrinġu l-importazzjoni temporanja ta’ mezzi tat-trasport taħt din id-disposizzjoni fil-każ ta’ użu sistematiku.”
Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
G. Fekete, residenti fl-Ungerija u li għandu n-nazzjonalità doppja Ungeriża kif ukoll dik ta’ Ginea Bissaw, huwa l-fundatur u l-President tal-Bord tad-Diretturi tal-fondazzjoni “Együtt Afrikáért Alapítvány” (“Flimkien għall-Afrika”), stabbilita f’Ginea Bissaw. Din il-fondazzjoni hija l-proprjetarja ta’ vettura partikolari tat-tip Cadillac Escalade li hija daħħlet fit-territorju tal-Unjoni, mingħajr dikjarazzjoni doganali, taħt is-sistema ta’ ammissjoni temporanja għall-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni.
Din il-vettura tintuża għal skopijiet privati minn G. Fekete ġewwa t-territorju doganali tal-Unjoni.
Skont informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju u mill-Gvern Ungeriż, waqt li kien qiegħed isuq l-imsemmija vettura, G. Fekete kien suġġett ta’ kontroll, fit-13 ta’ April 2011, mis-servizzi tal-Pulizija ta’ Székesfehérvár (l-Ungerija). Waqt l-interrogazzjoni mill-pulizija, G. Fekete kien iddikjara li huwa ma kellux l-awtorizzazzjoni sabiex juża din il-vettura minħabba l-fatt li kien il-fundatur u l-President tal-Bord tad-Diretturi tal-imsemmija fondazzjoni. Peress li G. Fekete ma setax jiġġustifika l-istatus doganali tal-vettura, l-awtorità doganali, fl-14 ta’ April 2011, bdiet proċedura
ex officio
għal dan il-għan.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Ungeriż jirriżulta wkoll li, fit-13 ta’ Mejju 2011, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, G. Fekete ppreżenta dokument ittajpjat bl-Ungeriż, tal-1 ta’ Settembru 2008 u li ġie ppreparat fis-Senegal minn T. Mourdje, fil-kwalità ta’ President tal-Bord tad-Diretturi tal-fondazzjoni Együtt Afrikáért Alapítvány. Dan id-dokument kien jawtorizza lil G. Fekete sabiex juża u jsuq il-vettura inkwistjoni. F’dan ir-rigward, dan il-gvern jinnota li, filwaqt li l-awtorizzazzjoni inkwistjoni kienet ġiet iffirmata fl-2008 u ma kinitx ġiet iffirmata minn żewġ xhieda, kif jeħtieġ id-dritt Ungeriż, iċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni ta’ din il-vettura f’Ginea Bissaw huwa ddatat it-30 ta’ Marzu 2011, jiġifieri xahar qabel il-kontroll tal-pulizija mwettaq fl-Ungerija. Barra minn hekk, dan iċ-ċertifikat fih data ineżatta jew inkompleta, u anki toħloq dubji, fir-rigward ta’ ċerti espressjonijiet użati bil-Portugiż, dwar il-possibbiltà li dan id-dokument jiġi kklassifikat bħala ċertifikat ta’ reġistrazzjoni.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Mejju 2011, l-awtorità doganali tal-ewwel istanza kkunsidrat li l-ammissjoni temporanja tal-imsemmija vettura saret bi ksur tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni peress li G. Fekete ma kellux kuntratt ta’ impjieg li kien jipprovdi għall-użu tal-vettura għal skopijiet privati, fis-sens tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni. Din l-awtorità għaldaqstant iddeċidiet li, f’konformità mal-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, dejn doganali ġie inkors għal din il-vettura u ordnat il-ħlas ta’ somma ta’ HUF 729 355 (bejn wieħed u ieħor EUR 2 500) bħala dazji doganali u ta’ HUF 2 005 727 (jiġifieri bejn wieħed u ieħor EUR 7 000) bħala taxxa fuq il-valur miżjud.
Għaldaqstant, G. Fekete ppreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem l-awtorità doganali tat-tieni istanza billi sostna li l-vettura inkwistjoni, li hija l-proprjetà ta’ fondazzjoni, kienet daħlet mingħajr formalitajiet fit-territorju tal-Unjoni, skont id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni magħrufa bħala l-“Konvenzjoni ta’ Istanbul”, approvata permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/329/KEE, tal-15 ta’ Marzu 1993, li jirrigwarda l-konklużjoni tal-Konvenzjoni dwar l-Ammissjoni Temporanja u l-aċċettazzjoni tal-annessi tagħha (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 5, p. 3). Barra minn hekk, huwa jsostni li l-awtorità doganali wettqet żball meta bbażat ruħha fuq l-assenza ta’ kuntratt ta’ impjieg, fis-sens tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, sabiex tirrifjuta l-benefiċċju tal-eżenzjoni totali mid-dazji doganali. Peress li huwa ma kellux tali kuntratt, din l-awtorità kellha tivverifika biss jekk l-użu privat ta’ din il-vettura kienx ġie “mod ieħor awtorizzata [awtorizzat] mis-sid”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Issa, f’dan ir-rigward, G. Fekete kien ippreżenta awtorizzazzjoni tal-President tal-Bord tad-Diretturi tal-fondazzjoni Együtt Afrikáért Alapítvány li tawtorizzah juża u jsuq il-vettura li hija l-proprjetà ta’ din il-fondazzjoni. Fi kwalunkwe każ, G. Fekete jsostni li huwa kellu jiġi kkunsidrat bħala impjegat tal-imsemmija fondazzjoni, abbażi tal-attività li fiha kien involut fi ħdan tali fondazzjoni, anki jekk ma setax jikkwalifika bħala tali skont id-dispożizzjonijiet legali nazzjonali.
Wara li r-rikors tiegħu ġie miċħud, G. Fekete ressaq appell amministrattiv quddiem il-qorti tar-rinviju intiż għall-eżami mill-ġdid tad-deċiżjoni tal-awtorità doganali tat-tieni istanza. Huwa essenzjalment sostna li, għall-finijiet tal-eżenzjoni totali mid-dazji doganali abbażi tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, l-eżistenza ta’ kuntratt ta’ impjieg ma kinitx meħtieġa sa fejn huwa kien juża l-imsemmija vettura għal skopijiet privati, kif kien ġie awtorizzat li jagħmel skont l-awtorizzazzjoni tal-1 ta’ Settembru 2008. Billi bbażat ruħha fuq il-minuti tal-laqgħa tal-Kumitat tal-Kodiċi Doganali tas-6 ta’ Lulju 2010 (TAXUD/A3/0039/2010-EN), l-awtorità doganali Ungeriża sostniet, min-naħa l-oħra, li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-eżenzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni, l-użu ta’ vettura għal skopijiet privati għandu jiġi ddefinit f’kuntratt ta’ impjieg bejn il-proprjetarju ta’ din il-vettura, stabbilit barra mill-Unjoni, u l-persuna privata stabbilita fl-Unjoni. Issa, tali kuntratt huwa nieqes f’din il-kawża.
Il-qorti tar-rinviju madankollu tinnota li, għalkemm l-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jippreċiża effettivament li, meta persuna privata li tuża vettura hija impjegata mill-proprjetarju tal-mezz tat-trasport, l-użu tal-imsemmija vettura għal skopijiet privati kellu jiġi previst mill-kuntratt ta’ xogħol, il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tidher li tikkontempla wkoll l-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni meta l-użu tal-vettura mill-persuna privata huwa “mod ieħor awtorizzata [awtorizzat] mis-sid” tagħha.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li s-Székesfehérvári Törvényszék iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Skont l-Artikolu 561(2) tar-Regolament [ta’ implementazzjoni] l-awtorizzazzjoni mogħtija mill-proprjetarju tal-mezz ta’ trasport stabbilit f’pajjiż barra mit-territorju tal-Komunità hija suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit l-użu privat ta’ mezz ta’ trasport jew huwa l-każ li l-użu privat ta’ mezz ta’ trasport huwa possibbli biss fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol meta dan ikun previst (mill-proprjetarju) fil-kuntratt tax-xogħol?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni għal mezz ta’ trasport li huwa użat għal skopijiet privati minn persuna stabbilita fit-territorju doganali tal-Unjoni tista’ tingħata biss jekk dan l-użu privat kien previst fil-kuntratt ta’ impjieg li jorbot lil din il-persuna mal-proprjetarju tal-vettura stabbilit barra mit-territorju jew, għall-kuntrarju, fis-sens li din l-eżenzjoni tista’ tingħata wkoll meta persuna hija, indipendentement mill-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ xogħol, mod ieħor awtorizzata mill-proprjetarju tal-vettura sabiex tagħmel użu minnha għal tali skopijiet privati.
G. Fekete jsostni li l-persuna li tuża l-vettura għal skopijiet privati tista’ tibbenefika minn eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni anki meta ma hijiex formalment marbuta mal-proprjetarju tal-vettura permezz ta’ kuntratt ta’ impjieg jew anki meta dan l-użu ma huwiex previst mill-kuntratt ta’ impjieg konkluż bejn il-partijiet. Skont G. Fekete, huwa suffiċjenti li tali persuna tkun “mod ieħor awtorizzata mis-sid”, skont l-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, sabiex tibbenefika mill-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni.
Min-naħa l-oħra, il-Gvern Ungeriż u l-Kummissjoni Ewropea huma tal-opinjoni li, għall-finijiet tal-għoti tal-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni prevista fl-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, jekk użu kummerċjali ta’ vettura jista’ ċertament ikun mod ieħor awtorizzat mill-proprjetarju tal-vettura, użu privat ta’ din il-vettura għandu neċessarjament ikun previst fil-kuntratt ta’ impjieg li jorbot lill-persuna li tużaha mal-proprjetarju tal-imsemmija vettura.
F’dan ir-rigward, huwa xieraq li jiġi nnotat li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi li l-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni tista’ tingħata fejn mezz ta’ trasport jintuża kummerċjalment jew privatament minn persuna fiżika stabbilita fit-territorju doganali tal-Unjoni.
Fil-kawża prinċipali, huwa paċifiku li l-vettura inkwistjoni hija użata biss għal skopijiet privati.
Mill-formulazzjoni tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jirriżulta li, fil-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, l-għoti tal-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni huwa suġġett għall-kundizzjoni li din il-persuna fiżika tkun impjegata mill-proprjetarju tal-mezz tat-trasport stabbilit barra minn dak it-territorju jew tkun “mod ieħor awtorizzata” mill-proprjetarju tal-imsemmi mezz ta’ trasport. Madankollu, fil-każ ta’ użu tal-vettura għal skopijiet privati, it-tieni subparagrafu ta’ dan l-artikolu jippreċiża li l-użu privat kellu jkun previst fil-kuntratt ta’ impjieg.
Għaldaqstant, mill-qari ta’ dawn iż-żewġ subparagrafi jirriżulta li, għalkemm użu għal skopijiet kummerċjali huwa ċertament “mod ieħor awtorizzata [awtorizzat] mis-sid” sabiex tinkiseb eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni skont l-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, dan ma huwiex il-każ għal dak li jirrigwarda l-użu għal skopijiet privati li jista’ jsir biss fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol u għandu neċessarjament ikun previst fil-kuntratt ta’ impjieg.
Għandu jiġi osservat ukoll li, kif enfasizza ġustament il-Gvern Ungeriż, il-formulazzjoni attwali tal-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni tirriżulta mir-Regolament Nru 993/2001, li, kif jirriżulta mill-premessa 9 tiegħu, ipproċediet biss għal simplifikazzjoni u għal razzjonalizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jissemmew taħt it-Titolu III tal-Parti II tar-Regolament Nru°2454/93 u li tkopri, b’mod partikolari, l-ammissjoni temporanja. Fil-fatt, il-punt 28 tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru°993/2001 issostitwixxa t-Titolu III tar-Regolament Nru°2454/93, intitolat “Proċeduri doganali b’impatt ekonomiku”, li taħtu jinsabu l-Artikoli 496 sa 787 ta’ dan ir-regolament, b’Titolu III ġdid, ukoll intitolat “Proċeduri doganali b’impatt ekonomiku”, u li taħtu jinsabu, mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru°993/2001, l-Artikoli 496 sa 592 tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
Issa, f’dan ir-rigward, l-artikoli li jikkorrispondu għall-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni, kif jinsabu fil-verżjoni ta’ dan ir-regolament preċedenti għad-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 993/2001, jiġifieri l-Artikolu 718(1), (3)(a) u (b), u (6) u t-tieni inċiż tal-Artikolu 718(7)(b) kif ukoll l-Artikolu 719(4)(b), jissuġġetaw ukoll l-għoti tal-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni ta’ vettura importata, fil-każ ta’ użu tal-vettura għal skopijiet privati minn persuna stabbilita fl-Unjoni li ma hijiex il-proprjetarju tagħha, għall-kundizzjoni li din il-persuna tkun marbuta mal-proprjetarju permezz ta’ kuntratt ta’ impjieg u li l-użu privat ikun previst f’dan il-kuntratt ta’ impjieg.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 561(2) tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni għal mezz ta’ trasport li huwa użat għal skopijiet privati minn persuna fiżika stabbilita fit-territorju doganali tal-Unjoni tista’ tingħata biss jekk dan l-użu privat kien previst fil-kuntratt ta’ impjieg li jorbot lil din il-persuna mal-proprjetarju tal-vettura stabbilit barra mit-territorju.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 561(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi il-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 993/2001, tal-4 ta’ Mejju 2001, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni totali mid-dazji fuq l-importazzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni għal mezz ta’ trasport li huwa użat għal skopijiet privati minn persuna fiżika stabbilita fit-territorju doganali tal-Unjoni Ewropea tista’ tingħata biss jekk dan l-użu privat kien previst fil-kuntratt ta’ impjieg li jorbot lil din il-persuna mal-proprjetarju tal-vettura stabbilit barra mit-territorju.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.