CELEX: 62009CJ0506
Appell
Unjoni doganali
Regolamenti (KEE) Nru 2913/92 u (KEE) Nru 2454/93
Remissjoni ta’ dazji fuq l-importazzjoni
Kunsinni ta’ tabakk u alkoħol etiliku ddestinati lejn pajjiżi terzi
Frodi mwettqa minn impjegat tal-kumpannija responsabbli għall-ħlas tat-taxxa

Permezz tal-appell tagħha, ir-Repubblika Portugiża titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret il-“Qorti Ġenerali”) tat-23 ta’ Settembru 2009, Transnáutica vs Il-Kummissjoni (T-385/05, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha din il-Qorti annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni REM 05/2004, tas-6 ta’ Lulju 2005, li tirrifjuta r-rimbors u l-maħfra ta’ ċerti dazji fuq l-importazzjoni lil Transnáutica – Transportes e Navegação SA (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il-kuntest ġuridiku
Il-proċedura ta
' tranżitu Komunitarju estern
Bis-saħħa tal-Artikoli 37, 91 u 92 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”), merkanzija mhux Komunitarja mdaħħla fil-Komunità li, minflok ma tiġi suġġetta għad-dazju fuq l-importazzjoni immedjatament, tiġi kklassifikata taħt il-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern, tista’ tiċċirkola, taħt sorveljanza doganali, fit-territorju doganali Komunitarju, u titqiegħed fiċ-ċirkolazzjoni libera biss fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni tagħha.
Id-detentur tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern huwa definit mill-Kodiċi Doganali bħala l-“prinċipal”. Bħala tali, huwa għandu jippreżenta l-merkanzija intatta fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni, fit-terminu stabbilit, u għandu josserva d-dispożizzjonijiet tal-imsemmija proċedura (Artikolu 96 tal-Kodiċi Doganali). Dawn l-obbligi jispiċċaw fil-mument tal-preżentazzjoni tal-merkanzija fid-dwana u tad-dokumenti korrispondenti fl-uffiċċju tad-destinazzjoni (Artikolu 92 tal-Kodiċi Doganali).
Skont l-Artikoli 341, 346, 348, 350, 356 u 358 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ implementazzjoni”), il-merkanzija inkwistjoni għandha tiġi mill-ewwel ippreżentata fl-uffiċċju tad-dwana tat-tluq flimkien ma’ dikjarazzjoni T1. L-uffiċċju tat-tluq jistabbilixxi t-terminu li fih il-merkanzija għandha tiġi ppreżentata fl-uffiċċju tad-dwana tad-destinazzjoni, jannota d-dokument T1 biex jirrifletti dan, iżomm il-kopja indirizzata lilu u joħroġ il-kopji l-oħra tad-dokument T1 lill-prinċipal. It-trasport tal-merkanzija jiġi effettwat permezz tad-dokument T1. Wara l-preżentazzjoni tal-merkanzija, l-uffiċċju tad-destinazzjoni jannota l-kopji tad-dokumenti T1 li jirċievi, skont il-kontroll imwettaq, u mingħajr dewmien joħroġ irċevuta. L-Artikoli 361
et seq
tar-Regolament ta’ implementazzjoni, fil-verżjoni tagħhom applikabbli għall-kawża preżenti, jindikaw li rċevuta, li tinħareġ mill-uffiċċju tad-destinazzjoni fuq talba tal-persuna li tippreżenta l-kopji tad-dikjarazzjoni ta’ tranżitu, imsejħa “kopji Nri 4 u 5”, għandha tintbagħat lura lill-uffiċċju permezz ta’ organu ċentrali.
Is-sorveljanza doganali li għaliha hija suġġetta l-merkanzija ttrasportata taħt il-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern tintemm b’mod partikolari meta l-merkanzija titqiegħed fiċ-ċirkolazzjoni libera, normalment permezz tal-ħlas tad-dazji fuq l-importazzjoni (Artikoli 37(2), u 79 tal-Kodiċi Doganali). Jekk il-merkanzija titneħħa minn taħt din is-sorveljanza, dan il-fatt immedjatament jagħti lok għad-dazji doganali fuq l-importazzjoni (Artikolu 203(1) u (2) tal-Kodiċi Doganali). Il-persuna responsabbli għall-ħlas ta’ dawn id-dazji hija, minbarra l-persuna li neħħiet il-merkanzija minn taħt is-sorveljanza doganali, b’mod partikolari dik li kellha twettaq l-obbligi li jirriżultaw mill-użu tal-proċedura doganali li taħtha tqiegħdet din il-merkanzija (Artikoli 203(3), u 213 tal-Kodiċi Doganali), jiġifieri l-prinċipal.
L-Artikolu 379(1) tar-Regolament ta’ implementazzjoni jistabbilixxi li, meta kunsinna ma tkunx ġiet ippreżentata fl-uffiċċju tad-destinazzjoni u meta l-post fejn twettqu l-ksur jew l-irregolarità ma jkunx jista’ jiġi stabbilit, l-uffiċċju tat-tluq għandu jinnotifika lill-prinċipal b’dan il-fatt fl-iqsar żmien possibbli u mhux iktar tard mill-ħdax-il xahar wara d-data tar-reġistrazzjoni tad-dikjarazzjoni tat-tranżitu Komunitarju.
Il-garanzija komprensiva tal-ammont tad-dejn doganali
Skont l-Artikolu 94 tal-Kodiċi Doganali, il-prinċipal għandu jipprovdi garanzija sabiex jiżgura l-ħlas tad-dejn doganali u tat-taxxi l-oħra li jistgħu jinħolqu fir-rigward tal-merkanzija. L-Artikolu 191 tal-Kodiċi Doganali jippreċiża, f’dan ir-rigward, li, fuq talba tad-debitur jew tal-persuna li tista’ ssir debitur, l-awtoritajiet tad-dwana jippermettu li ssir garanzija komprensiva li tkopri diversi operazzjonijiet li fir-rigward tagħhom ġie jew jista’ jiġi inkors dejn doganali.
Skont l-Artikolu 198 tal-Kodiċi Doganali, meta l-awtoritajiet tad-dwana jikkonstataw li l-garanzija pprovduta ma tiżgurax jew ma tiżgurax b’mod ċert u komplet il-ħlas tad-dejn doganali fit-termini previsti, huma jitolbu lid-debitur jew lill-persuna li tista’ ssir debitur, li jkollu d-dritt li jagħżel, jipprovdi jew garanzija addizzjonali jew jissostitwixxi l-garanzija oriġinali b’garanzija ġdida.
Kif huwa previst fl-Artikolu 361 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, l-ammont tal-garanzija komprensiva huwa ffissat għal minimu ta’ 30 % tad-dazji u tat-taxxi l-oħra eżiġibbli, jew għal ammont ekwivalenti għad-dazji u għat-taxxi l-oħra kollha eżiġibbli, meta l-imsemmija garanzija tkun intiża biex tkopri operazzjonijiet ta’ tranżitu Komunitarji esterni li jinvolvu, b’mod partikolati, merkanzija li taqa’ taħt il-lista li tinsab fl-Anness 53 tal-istess Regolament, li tinkludi s-sigaretti u l-alkoħol. F’dan il-każ, dan l-artikolu jipprovdi li l-awtoritajiet tad-dwana għandhom il-possibbiltà li jiffissaw il-garanzija komprensiva għal ammont ekwivalenti għal 50 % tad-dazji u tat-taxxi l-oħra eżiġibbli.
Il-garanzija komprensiva tiġi stabbilita f’uffiċċju tal-garanzija, li jiddetermina l-ammont li għandu jiġi kopert bil-garanzija, jaċċetta l-obbligu tal-garanti u joħroġ awtorizzazzjoni minn qabel li tippermetti lill-prinċipal iwettaq, fil-limiti tal-garanzija, iwettaq kull operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju irrispettivament mill-uffiċċju tat-tluq. Għal dan il-għan għandu jinħareġ ċertifikat ta’ garanzija lil kull persuna li tikseb awtorizzazzjoni minn qabel (Artikolu 362 tar-Regolament ta’ implementazzjoni). Fuq in-naħa ta’ wara ta’ dan iċ-ċertifikat, dwar ir-responsabbiltà proprja l-prinċipal jindika, fil-mument tal-ħruġ taċ-ċertifikat jew f’kull mument ieħor matul il-perijodu tal-validità tal-imsemmi ċertifikat, il-persuni awtorizzati li jiffirmaw f’ismu d-dikjarazzjonijiet ta’ tranżitu Komunitarju. Huwa jista’ f’kull mument iħassar l-isem ta’ persuna awtorizzata (Artikolu 363 tar-Regolament ta’ implementazzjoni). Skont l-Artikolu 364 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, kull persuna indikata fuq in-naħa ta’ wara ta’ ċertifikat ta’ garanzija u li tkun ġiet ippreżentata fl-uffiċċju tat-tluq titqies bħala r-rappreżentant awtorizzat tal-prinċipal.
Il-maħfra ta
' dazji fuq l-importazzjoni
Peress li t-talba għal maħfra ta’ dazji fuq l-importazzjoni tressqet fis-27 ta’ Settembru 2004, id-dritt applikabbli huwa l-Kapitolu 3 tat-Titolu IV tal-Parti IV tar-Regolament ta’ implementazzjoni, li jinkludi d-dispożizzjonijiet speċifiċi dwar l-implementazzjoni tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, fil-verżjoni fis-seħħ dak iż-żmien.
L-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi jaqra kif ġej:
“1.   Dazji fuq l-importazzjoni jew dazji fuq l-esportazzjoni jistgħu jitħallsu lura jew jintbagħtu f’sitwazzjonijiet oħra barra dawk li ssir referenza għalihom fl-Artikoli 236, 237, u 238:
—
li għandhom jiġu stabbiliti skond il-proċedura tal-kumitat,
—
li jirriżultaw minn ċirkostanzi li fihom ebda ingann jew traskuraġni ovvja ma jistgħu jiġu attribwiti lill-persuna interessata. Is-sitwazzjonijiet li fihom din id-dispożizzjoni tista’ tiġi applikata u l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti għal dak il-għan għandhom jiġu definiti skond il-proċedura tal-Kumitat. Ħlas lura jew maħfra jistgħu jsiru bla ħsara għal kondizzjonijiet speċjali.
2.   Dazji għandhom jitħallsu lura jew jintbagħtu għar-raġunijiet stipulati fil-paragrafu 1 malli tiġi preżentata applikazzjoni lill-uffiċċju doganali xieraq […]”.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Transnáutica – Transportes e Navegação SA (iktar ’il quddiem “Transnáutica”) hija kumpannija tat-trasport Portugiża li kellha l-istatus ta’ destinatarju awtorizzat fir-rigward tal-perijodu li matulu twettqu l-operazzjonijiet ikkontestati, suġġetti għad-dazji tad-dwana, fil-kuntest tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern.
Bejn l-14 ta’ April u t-12 ta’ Ottubbru 1994, id-dwana ta’ Xabregas (il-Portugall) ħarġet, inkwantu uffiċċju tad-dwana tat-tluq, 68 dikjarazzjoni ta’ tranżitu (li fihom Transnáutica kienet tidher bħala prinċipal) għat-tqegħid fiċ-ċirkolazzjoni fit-territorju doganali tal-Unjoni ta’ 64 il-kunsinna ta’ tabakk u ta’ 4 kunsinni ta’ alkoħol etiliku mhux denaturat, peress li dawn kienu jaqgħu taħt proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern. Uħud mill-“kopji 5” tat-68 dkjarazzjoni ta’ tranżitu T1 qatt ma ntbagħtu lura lill-uffiċċju tad-dwana tat-tluq, filwaqt li oħrajn waslu fl-imsemmi uffiċċju b’timbri u b’firem li l-falsifikazzjoni tagħhom inkixfet iktar tard.
Minn Awwissu 1994, l-awtoritajiet Portugiżi rċevew l-ordni li jissorveljaw ċerti trakkijiet kif ukoll il-moviment tal-merkanzija li huma jkunu qed iġorru sabiex jinkixef is-sors tat-timbri foloz fuq uħud mill-“kopji 5” tad-dikjarazzjonijiet T1.
Bejn Jannar 1995 u Jannar 1996, l-awtoritajiet Portugiżi bagħtu lill-Transnáutica kopji tad-dikjarazzjonijiet T1, fejn talbuha, minn naħa, tipproduċi l-prova tal-fatt li hija kienet aġixxiet regolarment u legalment matul il-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern u, min-naħa l-oħra, tħallas id-djun doganali korrispondenti, sa fejn hija kienet indikata bħala l-prinċipal għad-dikjarazzjonijiet ta’ tranżitu estern ikkontestatai. Barra minn hekk, iċ-ċertifikat ta’ garanzija kien inħareġ fuq isem din il-kumpannija.
Mill-ittra tagħha tat-23 ta’ Marzu 1995, Transnáutica rrispondiet li hija ma kinitx taf dwar dawn l-operazzjonijiet ta’ tranżitu ta’ sigaretti u ta’ alkoħol etiliku mwettqa f’isimha. Kien biss wara investigazzjoni interna li hija skopriet li wieħed mill-impjegati tagħha kien aġixxa b’mod frawdolenti billi ffirma, mingħajr ma hija ma kienet taf, dikjarazzjonijiet T1 għal operazzjonijiet ta’ kuntrabandu.
L-impjegat inkwistjoni ġie mkeċċi u, sussegwentement, iddikjarat ħati ta’ abbuż ta’ fiduċja komtinwat permezz ta’ sentenza tat-Qorti Ġenerali Criminal de Lisboa (il-Qorti Kriminali ta’ Lisbona, il-Portugall) li ngħatat f’Diċembru 1999. Fir-rigward ta’ Transnáutica, l-investigazzjoni kriminali miftuħa kontriha ngħalqet, f’Settembru 2005, minħabba li hija ma kinitx taf dwar l-aġir tal-impjegat tagħha u minħabba li r-rappreżentanti tagħha ma kinux involuti fil-frodi inkwistjoni.
Fis-17 ta’ Novembru 2003, Transnáutica talbet lill-awtoritajiet Portugiżi r-rimbors u l-maħfra tad-dejn doganali. Skont l-Artikoli 906
et seq
tar-Regolament ta’ implementazzjoni, il-Gvern Portugiż bagħat, permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Settembru 2004, din it-talba lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej li, permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Diċembru 2004, infurmat lil din il-kumpannija li wara eżami preliminari tal-fajl hija kellha l-intenzjoni li tiċħad it-talba tagħha. Transnáutica kkonsultat il-fajl li kellha l-Kummissjoni fid-19 ta’ Jannar 2005 u, b’ittra tal-istess ġurnata għarrfet lill-Kummissjoni dwar il-pożizzjoni tagħha dwar l-imsemmija intenzjoni.
Fis-6 ta’ Lulju 2005, skont l-Artikolu 907 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, li ġiet innotifikata lill-Transnáutica fit-12 ta’ Awwissu 2005 permezz ta’ ittra tal-Ministeru tal-Finanzi u tal-Amministrazzjoni Pubblika Portugiż. Din id-deċiżjoni ċaħdet l-imsemmija talba u ddikjarat li l-maħfra u r-rimbors tad-dejn doganali ma kinux iġġustifikati, minħabba li din il-kumpannija ma kinitx tinsab f’sitwazzjoni partikolari koperta mill-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-21 ta’ Ottubru 2005, Transnáutica ressqet kawża għall-annullament tad-deċizjoni kkontestata u sabiex il-Kummissjoni tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
Insostenn tar-rikors tagħha, Transnáutica invokat ħames motivi bbażati, l-ewwel nett, fuq ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, it-tieni nett, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, it-tielet nett, fuq motivazzjoni insuffiċjenti bi ksur tal-Artikolu 253 KE, ir-raba’ nett, fuq ksur tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża kif ukoll, il-ħames nett, fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha l-Qorti Ġenerali eżaminat biss it-tielet parti tat-tieni motiv invokat insostenn tar-rikors, li permezz tiegħu Transnáutica sostniet li l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi ma kinux osservaw l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-garanzija komprensiva li hija kienet stabbilixxiet sabiex tkopri l-operazzjonijiet ta’ tranżitu tagħha.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kontenzjuża u kkundannat lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Fil-punt 44 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali kkonstatat li skont l-Artikoli 191 u 198 tal-Kodiċi Doganali, meta l-awtoritajiet tad-dwana jikkonstataw li l-garanzija pprovduta ma tiżgurax jew ma tiżgurax b’mod ċert u komplet il-ħlas tad-dejn doganali, huma għandhom jitolbu lill-prinċipal jew li jipprovdi garanzija addizzjonali jew li jissostitwixxi l-garanzija oriġinali b’garanzija ġdida.
F’dan ir-rigward fil-punt 45 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali ddeċidiet:
“L-azzjoni u l-kontroll tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma essenzjali, mhux biss meta jiġi stabbilit iċ-ċertifikat ta’ garanzija, iżda wkoll kull darba li garanzija komprensiva, intiża sabiex tkopri diversi operazzjonijiet ta’ tranżitu, tintuża sabiex jitwettqu u jiġu koperti tali operazzjonijiet”.
Fil-punti 46 sa 48 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat il-fatti tal-kawża f’dak li jirrigwarda l-garanzija komprensiva pprovduta minn Transnàutica u kkonstatat li l-awtoritajiet tad-dwana kienu aċċettaw, għat-68 dikjarazzjoni T1 inkwistjoni, garanzija insuffiċjenti. Fl-imsemmi punt 48 il-Qorti Ġenerali pprovdiet dan li ġej:
“Għandu bilfors jiġi kkonstatat li l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi aċċettaw, għat-68 dikjarazzjoni T1 inkwistjoni, garanzija insuffiċjenti. Kif sostniet [Transnàutica] matul is-seduta, mingħajr ma ġiet kontradetta mill-Kummissjoni, jekk jittieħed kont tad-dikjarazzjonijiet T1 kollha maħruġa fl-istess ġurnata, il-garanzija komprensiva qatt ma kopriet iktar minn 7.29 % tad-dazji u tat-taxxi. Min-naħa l-oħra, jekk kull waħda mid-dikjarazzjonijiet tiġi analizzata separatament, iċ-ċertifikat ta’ garanzija kien ikopri d-dazji kollha eżiġibbli biss fil-każ ta’ tlieta mid-dikjarazzjonijiet inkwistjoni. F’dan il-każ, madankollu, għandu jiġi kkunsidrat li dikjarazzjonijiet T1 oħrajn kienu nħarġu fl-istess data, mingħajr kopertura adegwata ta’ garanzija.”
Fil-punt 49 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali kkonkludiet dan li ġej:
“Li kieku l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi vverifikaw, waqt il-proċedura ta’ ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1, jekk l-ammont ta’ dazji u ta’ taxxi oħra li seta’ jkun hemm fuq kull kunsinna kienx kopert mill-garanzija komprensiva pprovduta mir-rikorrenti, kieku t-68 dikjarazzjoni T1 ma kienux ikunu jistgħu jinħarġu.”
Fil-punt 50 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tal-Kummissjoni li jgħid li ma kien hemm ebda rabta kawżali bejn il-ħolqien tad-dejn doganali u l-aċċettazzjoni ta’ ċertifikat ta’ garanzija komprensiva invalidu minħabba l-ammont żgħir kopert minnu, qabel ma kkonstatat, fl-istess punt, li l-“aċċettazzjoni, fil-mument tal-ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1, ta’ garanzija żgħira wisq u li l-ammont tagħha ma setgħax, evidentement, ikopri d-dazji u taxxi oħra eżiġibbli, tikkostitwixxi difett fil-proċedura ta’ ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1.”
Fil-punti 51 u 52 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonfermat l-importanza li l-garanzija komprensiva għandha sabiex il-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern tiffunzjona tajjeb. F’dan ir-rigward, hija kkunsidrat li l-intervent tal-awtoritajiet tad-dwana nazzjonali kompetenti, waqt il-proċedura ta’ ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1, jikkostitwixxi stadju fundamentali tal-proċedura li tista’ tippermetti li eventwali irregolaritajiet jiġu skoperti.
Fil-punti 54 u 55 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali kkonstatat li Transnáutica kienet adottat prekawzjonijiet suffiċjenti sabiex tevita li operazzjonijiet ta’ tranżitu ta’ valur kunsiderevoli jkunu jistgħu jseħħu billi tintuża l-garanzija komprensiva u li l-assenza ta’ kontroll min-naħa tal-awtoritajiet tad-dwana fi stadju inizjali u fundamentali tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern kien ippermetta l-ħruġ ta’ 68 dikjarazzjoni T1, mhux koperti miċ-ċertifikat ta’ garanzija, u t-twettieq ta’ azzjonijiet frawdolenti mingħajr l-għarfien ta’ din il-kumpannija, li kienet stabbilixxiet il-mekkaniżmi kollha sabiex tipprevjeni l-abbużi fl-użu tal-garanzija.
Fil-punti 56 u 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat l-obbligi tal-awtoritajiet tad-dwana fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-ammont tal-garanzija. F’dan il-kuntest, hija qieset li l-fatt li l-operatur ekonomiku kien magħruf u li Transnáutica qatt qabel ma kienet ikkummerċjalizzat merkanzija sensittiva, bħat-tabakk u l-alkoħol etiliku, huma ċirkustanzi li messhom mill-ewwel ġibdu l-attenzjoni ta’ dawn l-awtoritajiet u mhux, kif sostniet il-Kummissjoni, jiġġustifikaw it-tnaqqis tal-kontrolli. Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet dan li ġej fil-punt 58 tas-sentenza appellata:
“[...] l-impożizzjoni fuq [Transnáutica] ta’ dejn doganali li jirriżulta mill-għażliet tal-imsemmija awtoritajiet, jekk mhux ħaġa oħra marbutin mal-ipproċessar tal-ksur, tkun tali li tmur kontra l-għan tal-klawżola ta’ ekwità li fuqha huwa bbażat l-Artikolu 905 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, peress li [Transnáutica] kienet għalhekk tinsab f’sitwazzjoni partikolari li tmur lil hinn mir-riskju kummerċjali normali marbut mal-attività ekonomika tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, [tas-7 ta’ Settembru 1999,] De Haan, [
C-61/98, Ġabra p. I-5003
], [punt 53], u tat-18 ta’ Ottubru 2007, Nordspedizionieri di Danielis Livio
et
vs Il-Kummissjoni,
C-62/05 P, Ġabra p. I-8647
, punt 51, kif ukoll is-sentenza [tal-Qorti Ġenerali, tal-11 ta’ Lulju 2002,] Hyper vs Il-Kummissjoni, [
T-205/99, Ġabra p. II-3141
], [punt 95]).”
Abbażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, fil-punti 59 sa 61 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali ddeċidiet dan li ġej:
“59
Għandu għalhekk jiġi konkluż li n-nuqqas ta’ diliġenza tal-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi, waqt it-twettieq tad-dover tagħhom ta’ kontroll, li jiġi qabel il-ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-iffissar u l-kontroll tal-ammont tal-garanzija komprensiva, fixkel is-sistema ta’ verifika prevista, fir-rigward tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern, mill-Kodiċi Doganali u mir-Regolament ta’ implementazzjoni u, għaldaqstant ċaħħad lill-[Transnáutica] minn opportunità konkreta li tiskopri l-frodi qabel ma din titwettaq.
Issa, dan in-nuqqas ta’ diliġenza jaqa taħt ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi u jqiegħed lill-[Transnáutica] f’sitwazzjoni partikolari li tmur lil hinn mir-riskju kummerċjali normali marbut mal-attività ekonomika tagħha.
Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkonkludiet li ma kienet teżisti ebda sitwazzjoni partikolari fir-rigward ta’ [Transnáutica], f’dak li jirrigwarda l-ksur tad-dover ta’ kontroll tal-validità u tal-ammont tal-garanzija komprensiva min-naħa tal-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi.”
Il-proċedura simultanja għall-appell u t-talbiet tal-partijiet
Fl-istess ħin li ppreżentat dan l-appell, ir-Repubblika Portugiża ressqet talba għall-oppożizzjoni ta’ terzi kontra s-sentenza appellata quddiem il-Qorti Ġenerali abbażi tal-Artikolu 123 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Hija talbet ukoll sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tissospendi l-proċeduri fir-rigward ta’ dan l-appell sakemm il-Qorti Ġenerali tiddeċiedi fuq it-talba għal-oppożizzjoni ta’ terzi.
Permezz ta’ digriet tad-29 ta’ April 2010 il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet l-imsemmija talba għal sospensjoni. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għall-oppożizzjoni ta’ terzi permezz ta’ digriet tas-6 ta’ Settembru 2010, Il-Portugall vs Transnàutica u Il-Kummissjoni (T-385/05 TO).
Ir-Repubblika Portugiża titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tannulla s-sentenza appellata;
—
tikkundanna lil Transnáutica għall-ispejjeż.
Transnáutica titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
prinċipalment, tiċħad l-appell bħala manifestament inammissibili;
—
sussidjarjament, tiċħdu bħala manifestament infondat, u
—
tikkundanna lir-Repubblika Portugiża għall-ispejjeż.
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja, fit-23 ta’ April 2010, ir-Renju ta’ Spanja talab sabiex jintervjeni f’din il-kawża insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Portugiża. Permezz ta’ digriet tal-President tal-Ħames Awla, tal-20 ta’ Settembru 2010, ir-Renju ta’ Spanja ġie ammess jintervjeni f’din il-proċedura.
Fuq l-appell
L-argumenti tal-partijiet
Insostenn tal-appell tagħha, ir-Repubblika Portugiża tressaq aggravju uniku, ibbażat fuq ksur min-naħa tal-Qorti Ġenerali tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, minħabba li hija żbaljatament ikkunsidrat li kienet teżisti sitwazzjoni partikolari li tissodisfa r-rekwiżiti għar-rimbors stabbiliti minn dan l-artikolu. Dan l-aggravju uniku huwa maqsum fi tliet partijiet li permezz tagħhom ir-Repubblika Portugiża tallega li l-Qorti Ġenerali:
—
kisret id-dritt tal-Unjoni meta ddeċidiet li l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi kienu wettqu nuqqasijiet fl-iffissar u fil-kontroll ulterjuri tal-garanzija komprensiva li ġiet stabbilita għall-operazzjonijiet ta’ tranżitu inkwistjoni;
—
żbaljatament iddeċidiet li teżisti rabta kawżali bejn dawn in-nuqqasijiet u l-ħolqien ulterjuri tad-dejn doganali minħabba t-tneħħija tal-merkanzija minn taħt is-sorveljanza doganali, u
—
żbaljatament ikkonkludiet li Transnáutica kienet adottat il-prekawzjonijiet neċessarji sabiex tevita li l-garanzija komprensiva tintuża f’operazzjonijiet ta’ tranżitu li jkunu jinvolvu ammonti għoljin.
Skont ir-Repubblika Portugiża, għandu jiġi kkunsidrat li, fil-kawża preżenti, il-garanzija komprensiva ġiet stabbilita fl-1993, jiġifieri fi żmien meta d-dispożizzjonijiet ta’ implementazzjoni tal-Kodiċi Doganali kienu għadhom ma sarux applikabbli hekk kif jirriżulta mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 915 tar-Regolament ta’ implementazzjoni. Dak iż-żmien, l-ammont tal-garanzija komprensiva kellu jiġi ddeterminat skont ir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 34b tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 1241/92, tal-21 ta’ April 1992, dwar id-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju u għal ċerti simplifikazzjonijiet ta’ dik il-proċedura (
ĠU L 132, p. 1
), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3712/92, tal-21 ta’ Diċembru 1992 (
ĠU L 378, p. 15
).
F’dak li jirrigwarda l-kontroll tal-garanzija komprensiva, ir-Repubblika Portugiża ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt tal-Unjoni meta ddeċidiet li l-awtoritajiet doganali kellhom l-obbligu li jivverifikaw li l-garanzija komprensiva ppreżentata kienet tkopri l-ammont ta’ dazji fuq l-importazzjoni dovuti. Barra minn hekk, dan l-Istat Membru jikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li, wara din il-verifika, l-awtoritajiet tad-dwana messhom talbu lil Transnáutica ssaħħaħ il-garanzija, minħabba l-valur tad-dejn doganali li seta jinħoloq, u dan kien iwassal sabiex din il-kumpannija tiskopri l-aġir frawdolenti tal-impjegat tagħha.
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li l-Artikolu 198 tal-Kodiċi Doganali jimponi biss l-obbligu fuq l-awtoritajiet tad-dwana li jivverifikaw jekk l-ammont tad-dazji fuq l-importazzjoni li jistgħu eventwalment ikunu dovuti huwiex ogħla mill-ammont tal-garanzija kkostitwita. Skont dan l-Istat Membru, il-Qorti Ġenerali kisret id-dritt tal-Unjoni meta kkunsidrat li dan l-artikolu kien jimponi fuq l-uffiċċju tad-dwana tat-tluq l-obbligu li jivverifika, matul l-operazzjoni ta’ tranżitu, li l-garanzija komprensiva ppreżentata kienet tkopri mhux biss l-ammont tal-imsemmija dazji iżda wkoll it-taxxi l-oħra li setgħu jkunu dovuti ulterjorment.
Għall dawn l-istess raġunijiet, ir-Repubblika Portugiża ssostni, fil-kuntest tat-tielet parti tal-aggravju uniku tagħha, li huwa leġittimu li jiġi konkluż li l-miżuri adottati minn Transnáutica ma kinux ser jostakolaw lill-impjegat tagħha milli jipprovdi garanzija addizzjonali permezz ta’ depożitu fi flus kontanti li jippermetti li jiġu koperti l-ammont tad-dazji fuq l-importazzjoni inkwistjoni u, konsegwentement, milli jwettaq l-operazzjonijiet ta’ tranżitu ddikjarati li huma s-suġġett tal-kawża.
Fir-risposta tagħha, Transnáutica ssostni, l-ewwel nett, li l-aggravji tal-appell ippreżentat mir-Repubblika Portugiża huma manifestament inammissibbli.
Skont Transnáutica, l-argumenti invokati mir-Repubblika Portugiża għandhom jiġu miċħuda, peress li, minn naħa, din ma tipproduċix il-prova li l-Qorti Ġenerali wettqet żball li wassal għal ineżattezza materjali jew għal żnaturament tal-fatti u li, min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja la għandha terġa’ teżamina l-fatti diġà mistħarrġa mill-Qorti Ġenerali u lanqas ma għandha tiddeċiedi kawża abbażi ta’ elementi ipotetiċi jew ta’ fatti li ma seħħewx. Barra minn hekk, l-appell ma jqajjem ebda kwistjoni ta’ dritt.
Sussidjarjament, Transnáutica ssostni li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja jkollha tqis li l-appell ma huwiex manifestament inammissibbli fit-totalità tiegħu, il-punti ta’ liġi mqajjma mir-Repubblika Portugiża għandhom f’kull każ jiġu miċħuda bħala manifestament infondati.
F’dak li jirrigwarda l-kwistjonijiet dwar l-iffissar tal-ammont tal-garanzija komprensiva, Transnáutica ssostni li, bil-kontra ta’ dak li tallega r-Repubblika Portugiża, peress li r-Regolament ta’ implementazzjoni kien applikabbli mill-1 ta’ Jannar 1994, dan kien ikopri d-dikjarazzjonijiet ta’ tranżitu T1 inkwistjoni li nħarġu bejn l-14 ta’ April u t-12 ta’ Ottubru 1994.
Barra minn hekk, Transnáutica ssostni li l-argument tar-Repubblika Portugiża li jgħid li l-Qorti Ġenerali bbażat id-dikjarazzjoni tagħha fuq il-fatt li l-garanzija kellha tikkorrispondi għal 100 % tad-dejn doganali għandu jiġi kkunsidrat bħala manifestament infondat sa fejn, fid-dawl tal-ammont effettivament aċċettat mill-awtoritajiet Portugiżi, is-sentenza appellata ma kinitx tkun differenti anki li kieku r-Regolament Nru 1214/92, kif emendat bir-Regolament Nru 3712/92, kien applikabbli għall-kawża preżenti. Skont Transnáutica, in-negliġenza tal-awtoritajiet Portugiżi ma tistax tiġi kkontestata fuq dan il-punt.
F’dak li jirrigwarda l-kontroll tal-garanzija komprensiva, Transnáutica tikkontesta l-interpretazzjoni tar-Repubblika Portugiża li tgħid li l-obbligu li tali garanzija tiġi kkontrollata “huwa nieqes minn kull bażi legali”.
F’dan ir-rigward, Transnáutica ssostni li l-garanzija komprensiva hija intiża sabiex tiżgura l-ħlas tad-dejn doganali kif ukoll ta’ taxxi oħrajn li jistgħu jinħolqu fir-rigward tal-merkanzija fi tranżitu, b’tali mod li din għandha tkopri l-ammont tad-dejn doganali u mhux il-valur ta’ din il-merkanzija. Għaldaqstant ma hija neċessarja ebda dispożizzjoni legali speċifika li timponi fuq l-awtoritajiet tad-dwana nazzjonali l-obbligu li jikkontrollaw l-imsemmija garanzija komprensiva. Skont Transnáutica, huma l-awtoritajiet tad-dwana li għandhom jiżguraw li l-istabbiliment ta’ garanzija jkopri l-ħlas tad-dejn, sabiex tiġi evitata kull irregolarità.
Transnáutica ssostni li l-Artikolu 198 tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri ġenerali jew speċifiċi kollha li jistgħu jiżguraw it-twettieq tal-obbligi li jirriżultaw mit-Trattati jew minn atti tal-Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea. Konsegwentement, anki jekk l-obbligu ta’ kontroll tal-garanzija komprensiva ma huwiex previst espliċitament, l-awtoritajiet doganali nazzjonali għandhom ikunu f’pożizzjoni li jikkontrollaw jekk l-ammont kopert minnha huwiex xieraq. Skont din il-kumpannija, fl-assenza ta’ tali kontroll l-implementazzjoni tal-imsemmi artikolu ma tkunx żgurata u l-prinċipju ta’ kooperazzjoni jiġi evitat.
Transnáutica ssostni li jekk l-aggravju invokat mir-Repubblika Portugiża jiġi milqugħ, dan ikun ifisser li jiġi ammess li l-Istati Membri huma obbligati li japplikaw id-dritt tal-Unjoni biss meta dan ikun espliċitament impost minn dispożizzjoni. Tali interpretazzjoni twassal sabiex tiġi kkontestata s-sistema ta’ tqassim ta’ kompetenzi fi ħdan l-Unjoni. Għal din ir-raġuni waħedha, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat.
Fl-aħħar nett, f’dak li jirrigwarda t-tielet parti tal-aggravju uniku invokat insostenn tal-appell, Transnáutica ssostni li l-kwistjoni ta’ liema huma l-awtoritajiet tad-dwana nazzjonali responsabbli għan-nuqqas ta’ diliġenza fir-rigward tal-iffissar u tal-kontroll tal-garanzija, jiġifieri jekk humiex l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi jew dawk Spanjoli jew saħansitra dawk ta’ Stat Membru ieħor, bl-ebda mod ma tikkonċerna r-responsabbiltà ta’ Transnáutica. Għalhekk din il-parti għandha tiġi miċħuda bħala manifestament infondata.
Fil-kuntest tal-intervent tiegħu, ir-Renju ta’ Spanja jsostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi sa fejn hija ttrasformat kompetenza amministrattiva prevista fl-Artikoli 6 u 198 tal-Kodiċi Doganali, li l-eżerċizzju tagħha jitwettaq skont id-diskrezzjoni libera tal-amministrazzjoni tad-dwana, f’obbligu fuq din tal-aħħar li għandu effetti fuq il-ħolqien tad-dejn doganali. Huwa jsostni li din l-interpretazzjoni tgħodd biss fil-każijiet fejn dan huwa previst espliċitament minn regola li tiddefinixxi l-effetti ġuridiċi tiegħu fuq l-obbligu li għandu l-amministrat.
Skont l-imsemmi Stat Membru, il-fatt li s-setgħat ta’ kontroll tal-amministrazzjoni jiġu ttrasformati f’obbligi li għandhom effetti fuq il-ħolqien tad-dejn doganali jkun ifisser li jiġi ammess li l-eżerċizzju tal-kompetenzi mogħtija lill-amministrazzjoni huwa bbażat fuq il-prinċipju ta’ awtorizzazzjoni minn qabel ta’ kull att tal-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa, u dan ikun imur kontra l-prinċipju ġenerali prevalenti fl-Istati moderni, jiġifieri dak tal-intervent minimu, minħabba l-preżunzjoni li tgħid li l-persuni responsabbli għall-ħlas tat-taxxa jwettqu l-atti tagħhom b’mod konformi mad-dritt.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li kull att imwettaq skont il-leġiżlazzjoni doganali jeħtieġ applikazzjoni minn qabel min-naħa tal-persuna kkonċernata, l-applikazzjoni tas-sentenza appellata twassal sabiex jiġi konkluż li kull frodi, ħlief f’każijiet eċċezzjonali bħall-introduzzjoni ta’ merkanzija fit-territorju doganali mingħajr dikjarazzjoni ta’ dwana, tista’ tiġi evitata billi tiġi eżerċitata s-setgħa ta’ kontroll mogħtija lill-awtoritajiet tad-dwana. Konsegwentement, fil-każ li jkun hemm frodi hija l-amministrazzjoni li għandha tinżamm responsabbli u huwa l-awtur ta’ din il-frodi li għandu jiġi eżonerat.
Skont ir-Renju ta’ Spanja, sabiex ir-regolarità tad-deċiżjoni kontenzjuża tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikoli 905
et seq
tar-Regolament ta’ implementazzjoni, għandu essenzjalment jiġi evalwat l-aġir tal-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-fatt taxxabbli li ta’ lok għall-obbligu doganali ta’ ħlas.
Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni tindika li, għall-preċiżjoni, hija xtaqet tippreżenta osservazzjonijiet dwar ċerti argumenti invokati fil-kuntest ta’ dan l-appell, iżda li, peress li ma appellatx mis-sentenza appellata, hija ma tixtieqx tieħu pożizzjoni fuq l-appell tar-Repubblika Portugiża.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fuq l-ammissibbiltà
Transnáutica teċepixxi l-inammissibbiltà billi ssostni li, billi ppreżentat eżattament l-istess test kemm insostenn tat-talba tagħha għall-oppożizzjoni ta’ terzi kif ukoll insostenn tal-appell preżenti, ir-Repubblika Portugiża qegħdha fil-verità titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja terġa’ teżamina punti ta’ fatt u mhux punti ta’ liġi, u dan bi ksur tal-Artikolu 256 TFUE.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li għalkemm huwa minnu li f’dan l-appell ir-Repubblika Portugiża tinvoka l-istess argumenti bħal dawk ippreżentati insostenn tar-rikors għall-oppożizzjoni ta’ terzi li hija ppreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, tali ċirkustanza ma hijiex, fiha nnifisha, biżżejjed sabiex dan l-appell jiġi kkunsidrat inammissibbli mingħajr ma l-Istat Membru jiġi mċaħħad minn rimedju leġittimu. Dan jgħodd iktar u iktar fid-dawl tal-fatt li, f’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali ma laqgħatx l-imsemmija oppożizzjoni ta’ terzi u lanqas ma eżaminat l-argumenti mqajma mir-Repubblika Portugiża insostenn ta’ din il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li ssostni Transnàutica, l-appell tar-Repubblika Portugiża ma jirrigwardax l-eżami tal-fatti mwettaq mill-Qorti Ġenerali iżda jikkonċerna l-evalwazzjoni ta’ din tal-aħħar li tgħid li r-rekwiżiti ġuridiċi għall-applikazzjoni tal-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali huma sodisfatti f’sitwazzjoni bħal dik li tat lok għall-kawża preżenti. Din l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali tista’ tiġi eżaminata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, C.A. S vs Il-Kummissjoni,
C-204/07 P, Ġabra p. I-6135
, punt 83).
Konsegwentement, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà eċċepita minn Transnàutica għandha tiġi miċħuda.
Fuq il-mertu
Permezz tal-appell tagħha, ir-Repubblika Portugiża tikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li jkun hemm sitwazzjoni partikolari, li taqa’ taħt l-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali, meta l-awtoritajiet tad-dwana ta’ Stat Membru jwettqu nuqqasijiet fl-iffissar u fil-kontroll ulterjuri tal-ammont tal-garanzija komprensiva li għandha tiġi stabbilita fir-rigward ta’ grupp speċifiku ta’ tranżazzjonijiet.
Insostenn tal-appell tagħha, ir-Repubblika Portugiża tinvoka aggravju uniku li jinvolvi tliet partijiet. L-ewwel nett, hija ssostni li d-dikjarazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-awtoritajiet doganali Portugiżi wettqu nuqqasijiet matul l-iffissar u l-kontroll tal-garanzija komprensiva hija bbażata fuq interpretazzjoni ħażina tad-dritt tal-Unjoni. It-tieni nett, hija ssostni li l-Qorti Ġenerali kienet żbaljata meta kkonkludiet li kien hemm rabta kawżali bejn dawn in-nuqqasijiet u l-ħolqien ulterjuri ta’ dejn doganali fil-mument ta’ meta l-merkanzija tneħħiet minn taħt is-sorveljanza doganali. Fl-aħħar nett, dan l-Istat Membru jallega li l-Qorti Ġenerali kienet żbaljata meta kkonkludiet li Transnáutica adottat il-prekawzjonijiet neċessarji kollha sabiex tevita li l-garanzija komprensiva tintuża f’operazzjonijiet ta’ tranżitu li jkunu jinvolvu ammonti għoljin.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, l-Artikolu 905 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, li abbażi tiegħu l-Kummissjoni tiġi mistiedna mill-Istat Membru responsabbli għall-awtorità tad-dwana sabiex tevalwa, skont l-elementi mibgħuta lilha, l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari li tiġġustifika l-maħfra tad-dazji, tinvolvi klawżola ġenerali ta’ ekwità intiża li tkopri s-sitwazzjoni eċċezzjonali li fiha tkun tinsab il-persuna li tiddikjara meta mqabbla mal-operaturi l-oħra li jeżerċitaw l-istess attività, meta l-awtorità tad-dwana ma kinitx f’pożizzjoni, fid-dawl tal-motivi invokati, li tadotta hija nnifisha deċiżjoni ta’ remmissjoni tad-dazji (ara s-sentenzi tal-25 ta’ Frar 1999, Trans-Ex-Import,
C-86/97, Ġabra p. I-1041
, punti 18 sa 21, u tas-7 ta’ Settembru 1999, De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, punt 52).
Wara din il-preċiżazzjoni, hemm lok li jiġi osservat li, l-oġġezzjonijiet imqajma mir-Repubblika Portugiża jikkonċernaw ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tad-diversi stadji fattwali u ġuridiċi ta’ analiżi li wassalha sabiex tikkonkludi li kienet teżisti sitwazzjoni partikolari li taqa’ taħt l-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali. Sabiex tiġi evalwata l-fondatezza ta’ tali raġunament, huwa neċessarju li kull wieħed minn dawn l-istadji jiġi eżaminat suċċessivament.
B’mod preliminari, għandu jiġi mfakkar, kif tagħmel il-Qorti Ġenerali fil-punt 43 tas-sentenza appellata, li l-Artikolu 94 tal-Kodiċi Doganali jimponi fuq il-prinċipal l-obbligu li jipprovdi garanzija sabiex jiżgura l-ħlas tad-dejn doganali u tat-taxxi l-oħra li jistgħu jinħolqu fir-rigward tal-merkanzija. Mill-Artikoli 191 u 198 tal-istess Kodiċi jirriżulta wkoll li huma l-awtoritajiet tad-dwana li għandhom jiffissaw garanzija komprensiva xierqa u jikkontrollaw l-istabbiliment tagħha.
Issa, kif ġustament osservat il-Qorti Ġenerali fil-punt 45 tas-sentenza appellata, l-azzjoni u l-kontroll tal-awtoritajiet tad-dwana nazzjonali kompetenti huma essenzjali mhux biss meta jiġi stabbilit iċ-ċertifikat ta’ garanzija iżda wkoll kull darba li garanzija komprensiva, intiża sabiex tkopri diversi operazzjonijiet ta’ tranżitu, tiġi stabbilita sabiex jiġu effettwati u koperti tali operazzjonijiet. F’dan ir-rigward, għalkemm l-Artikolu 198 tal-Kodiċi Doganali ma jinkludix l-obbligu formali li jiġi kkontrollat jekk il-garanzija komprensiva hijiex xierqa, madankollu xorta jibqa l-fatt li huma l-awtoritajiet tad-dwana kompetenti li għandhom jadottaw il-miżuri kollha neċessarji meta huma jirrealizzaw li hemm differenza bejn l-ammont tal-garanzija u t-total tad-dazji li huma dovuti għal grupp speċifiku ta’ operazzjonijiet ta’ tranżitu.
Ir-Repubblika Portugiża tikkontesta l-portata tal-obbligu impost bl-Artikolu 198 tal-Kodiċi Doganali u ssostni li l-Qorti Ġenerali interpretat din id-dispożizzjoni b’mod strett wisq billi imponiet livell għoli ta’ diliġenza fuq l-awtoritajiet tad-dwana fil-kuntest tal-kontroll ta’ jekk il-garanzija komprensiva hijiex xierqa. Hija tikkontesta wkoll il-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-leġiżlazzjoni applikabbli għall-kalkolu ta’ din il-garanzija komprensiva.
Għandu jiġi osservat li, fl-osservazzjonijiet tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-Repubblika Portugiża u l-Kummissjoni pprovdew interpretazzjonijiet kontradittorji fir-rigward tal-verżjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli għall-kawża preżenti. Il-perċentwali tad-dazji dovuti li għandha tkun koperta mill-garanzija komprensiva tkun differenti skont liema verżjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni tiġi applikata, jiġifieri perċentwali ta’ 30 % jew ta’ 50 %.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li, irrespittivament mill-perċentwali tad-dazji dovuti li għandha tkun koperta mill-garanzija skont il-leġiżlazzjoni applikabbli f’din il-kawża, l-obbligu ta’ diliġenza li l-awtoritajiet tad-dwana għandhom ma jinbidilx. Għandu wkoll jiġi mfakkar li l-Qorti Ġenerali osservat, fil-punt 48 tas-sentenza appellata, li, “[k]if sostniet [Transnáutica] matul is-seduta, mingħajr ma ġiet kontradetta mill-Kummissjoni, jekk jittieħed kont tad-dikjarazzjonijiet T1 kollha maħruġa fl-istess ġurnata, il-garanzija komprensiva qatt ma kopriet iktar minn 7.29 % tad-dazji u tat-taxxi”.
Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li, irrispettivament mill-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlazzjoni applikabbli tirrikjedix garanzija komprensiva li tkopri 30 % jew 50 % tad-dazji dovuti, il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-garanzija mitluba mill-awtoritajiet tad-dwana ma kinitx xierqa hija koerenti. Il-fatt li l-garanzija komprensiva li ġiet effettivament stabbilita qatt ma kopriet iktar minn 7.29 % ta’ dawn id-dazji, filwaqt li l-ammont tagħha kellu, minn tal-inqas, ikopri 30 % tal-imsemmija dazji, jiġġustifika d-dikjarazzjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 55 tas-sentenza appellata, li tgħid li “n-nuqqas ta’ kontroll min-naħa tal-awtoritajiet tad-dwana fi stadju inizjali u fundamentali tal-proċedura ta’ tranżitu Komunitarju estern ippermetta l-ħruġ ta’ 68 dikjarazzjoni T1, mhux koperti miċ-ċertifikat ta’ garanzija”.
Kif ġustament iddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 51 tas-sentenza appellata, “sabiex din il-proċedura tiffunzjona, huwa essenzjali li l-garanzija pprovduta tkun ta’ ammont xieraq biex ikopri l-ammont tad-dejn doganali li jista’ jinħoloq, skont perċentwali ta’ 30, 50 jew 100 % stabbilita abbażi tan-natura tal-merkanzija ttrasportata. Żball fil-kontroll tal-garanzija, fil-mument tal-ħruġ tad-dikjarazzjoni T1, ikollu impatt ċert fuq il-kapaċità tal-prinċipal li jiżgura l-ħlas tad-dejn doganali li jista’ jinħoloq”.
Huwa fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq li ż-żewġ partijiet l-oħra tal-aggravju uniku invokat mir-Repubblika Portugiża għandhom jiġu eżaminati. L-ewwel nett, din tal-aħħar tikkuntesta r-raġunament tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tar-rabta kawżali bejn l-iżball imwettaq mill-awtoritajiet tad-dwana f’dak li jirrigwarda l-iffissar tal-garanzija komprensiva u l-eventwali ħolqien ta’ dejn doganali minħabba li l-merkanzija tneħħiet minn taħt is-sorveljanza ta’ dawn l-awtoritajiet.
Fil-fatt, fil-punt 49 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, “Li kieku l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi vverifikaw, waqt il-proċedura ta’ ħruġ tad-dikjarazzjonijiet T1, jekk l-ammont ta’ dazji u ta’ taxxi oħra li seta’ jkun hemm fuq kull kunsinna kienx kopert mill-garanzija komprensiva pprovduta mir-rikorrenti, kieku t-68 dikjarazzjoni T1 ma kienux ikunu jistgħu jinħarġu”. Dan ir-raġunament huwa bbażat fuq il-fatt li, li kieku l-imsemmija awtoritajiet osservaw l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-kalkolu tal-ammont tal-garanzija komprensiva li għandha tiġi stabbilita, ir-riżultat kien ikun li t-tranżazzjonijiet kollha inkwistjoni, li sussegwentement ġew iddikjarati frawdolenti, qatt ma kienu jkunu jistgħu jitwettqu.
Ir-rabta kawżali hekk evidenzjata mill-Qorti Ġenerali ma tikkonċernax il-kalkolu żbaljat tal-ammont tal-garanzija komprensiva u l-ħolqien tad-dejn doganali iżda pjuttost tikkonċerna r-rabta bejn, minn naħa, in-nuqqas ta’ viġilanza tal-imsemmija awtoritajiet, li kellu bħala konsegwenza l-fatt li l-operazzjonijiet ta’ tranżitu evitaw il-miżuri kollha ta’ kontroll previsti mil-leġiżlazzjoni applikabbli u, min-naħa l-oħra, l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari. Minflok ma ddeterminat jekk teżistix rabta kawżali bejn l-iżball fil-kalkolu tal-ammont tal-garanzija komprensiva u l-ħolqien ta’ dejn, il-Qorti Ġenerali eżaminat jekk il-fatti li taw lok għall-kawża setgħux jagħtu lok għal “sitwazzjoni partikolari” li taqa’ taħt l-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali.
Huwa wkoll fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni li għandha tiġi eżaminata fit-tieni lok it-tielet parti tal-aggravju uniku invokat mir-Repubblika Portugiża. Din tal-aħħar tikkontesta d-dikjarazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li, li kieku l-awtoritajiet tad-dwana kkalkolaw garanzija komprensiva xierqa u kkontrollaw l-istabbiliment tagħha, il-proċeduri interni adottati minn Transnáutica kienu jippermettu li tiġi evitata l-operazzjoni frawdolenti u, konsegwentement, il-ħolqien tad-dejn doganali.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi osservat li r-Repubblika Portugiża ma pproduċiet l-ebda element li jippermetti li jiġi konkluż li l-Qorti Ġenerali kienet żbaljata meta ddeċidiet, fil-punt 52 tas-sentenza appellata, li, “li kieku l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi rrifjutaw il-garanzija minħabba l-ammont insuffiċjenti tagħha u li kieku talbu li tiġi pprovduta garanzija addizzjonali, mhux biss talli d-dikjarazzjonijiet T1 inkwistjoni ma kinux jinħarġu iżda talli, kif ġustament issostni [Transnáutica], din tal-aħħar kienet tkun tista’ tintebaħ bl-aġiri frawdolenti tal-impjegat tagħha”.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi u lanqas żnaturament tal-provi li ġew prodotti quddiemha meta ddeċidiet, fil-punt 60 tas-sentenza appellata, li “dan in-nuqqas ta’ diliġenza jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi u jqiegħed lill-[Transnáutica] f’sitwazzjoni partikolari li tmur lil hinn mir-riskju kummerċjali normali marbut mal-attività ekonomika tagħha”.
Fir-rigward tal-argument li r-Repubblika Portugiża tagħmel insostenn tal-imsemmija tielet parti, fir-rigward tal-aġir li l-impjegat ta’ Transnáutica kien x’aktarx jadotta fil-każ fejn l-awtoritajiet tad-dwana Portugiżi kienu jitolbuh jipprovdi garanzija addizzjonali, għandu jiġi osservat li tali argument huwa ta’ natura purament ipotetika.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq għandu jiġi kkonstatat li fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża preżenti l-Qorti Ġenerali kienet iġġustifikata li tikkunsidra, abbażi tal-fatti li ġew prodotti quddiemha u mingħajr ma tiżnatura l-provi jew mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, li n-nuqqas ta’ diliġenza tal-imsemmija awtoritajiet, li wassal għall-ineffikaċja tal-proċeduri ta’ kontroll implementati minn Transnáutica, ta lok għal sitwazzjoni partikolari li taqa’ taħt l-Artikolu 239 tal-Kodiċi Doganali.
Peress li ebda waħda mit-tliet partijiet tal-aggravju uniku invokat mir-Repubblika Portugiża insostenn tal-appell tagħha ma tista’ tiġi milqugħa, dan l-appell għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tal-istess Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 69(4) tal-istess Regoli, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet intervenjenti fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Peress li r-Repubblika Portugiża tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż, hekk kif mitlub minn Transnáutica. Ir-Renju ta’ Spanja, li intervjena fil-proċedura preżenti, għandu jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Ir-Repubblika tal-Portugall għandha tbati l-ispejjeż.

3)
Ir-Renju ta’ Spanja għandu jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.