CELEX: 62014CJ0306
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Direttiva Nru 92/83/KE
Armonizzazzjoni tal-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku
Artikolu 27(1)(d)
Eżenzjoni tas-sisa armonizzata
Alkoħol etiliku
Użu għat-tindif u għad-diżinfezzjoni ta’ materjal u ta’ faċilitajiet li jintużaw għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 27(2)(d) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/83/KEE, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 206).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ tilwima bejn id-Direktor na Agentsia “Mitnitsi” (direttur tal-aġenzija “Dwana”, iktar ’il quddiem id-“Direktor”) u Biovet AD (iktar ’il quddiem “Biovet”) dwar is-sottomissjoni għal taxxa tas-sisa armonizzata tal-alkoħol etiliku użat minn din tal-aħħar għall-finijiet ta’ tindif u diżinfezzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-dsatax-il u l-għoxrin premessa tad-Direttiva 92/83 jipprovdu kif ġej:
“Billi hu meħtieġ li f’livell Komunitarju jkunu stipulati l-eżenzjonijiet li japplikaw għal oġġetti li huma trasportati bejn l-Istati Membri;
Billi, madankollu, hu possibbli li l-Istati Membri jitħallew ikollhom il-possibbiltà ta’ l-għażla li japplikaw eżenzjonijiet marbuta ma’ l-użi finali fit-territorju tagħhom.”
Bis-saħħa tal-Artikolu 19(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom japplikaw taxxa tas-sisa fuq l-alkoħol etiliku.
L-Artikolu 27(1) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jeżentaw il-prodotti koperti b’din id-Direttiva mis-sisa armonizzata taħt il-kondizzjonijiet li għandhom jistipulaw għall-iskop li tkun assigurata l-aplikazzjoni korretta u ħafifa ta’ dawn l-eżenzjonijiet u li tkun ipprevenuta xi evażjoni, ħelsien jew abbuż:
a)
[m]eta mqassam fil-forma ta’ alkoħol denaturalizzat skont il-ħtiġijiet ta’ kwalunkwe Stat Membru, u dawn il-ħtiġijiet kienu notifikati u aċċettati kif xieraq skont il-paragrafi 3 u 4 [...];
b)
meta jkun denaturalizzat skont il-ħtiġijiet ta’ kwalunkwe Stat Membru kif ukoll użat għall-manifattura ta’ xi prodott mhux għall-konsum tal-bnedmin;
[...]
d)
meta użat għall-produzzjoni ta’ mediċini definiti mid-Direttiva [tal-Kunsill 65/65KE, tas-26 ta’ Jannar 1965, dwar l-approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi dwar speċjalitajiet farmaċewtiċi (
ĠU 1965, 22,p. 369
)];
[...]”
L-Artikolu 27(2)(d) tal-istess Direttiva jipprevedi li:
“L-Istati Membri jistgħu jeżentaw il-prodotti koperti b’din id-Direttiva mit-taxxa tas-sisa armonizzata taħt kondizzjonijiet li huma għandhom jistipulaw bl-iskop li jassiguraw l-applikazzjoni korretta u faċli ta’ dawn l-eżenzjonijiet u tal-prevenzjoni ta’ kull evażjoni, ħelsien jew abbuż, meta użati:
[...]
d)
fi proċess ta’ manifattura sakemm il-prodott finali ma jkollux l-alkoħol;”
Id-dritt Bulgaru
Konformement mal-punt 4 tal-Artikolu 22(4) tal-liġi dwar id-dazji tas-sisa u l-imħażen fiskali (Zakon za aktsizite i danachnite skladove DV Nru 91, tal-15 ta’ Novembru 2005) fil-verżjoni fis-seħħ fid-data tal-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem iż-“ZADS”), id-dazju tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku jiġi rrimborsat meta dawn jintużaw fi proċess ta’ manifattura, sakemm il-prodotti lesti ma jkunx fihom alkoħol.
L-Artikolu 22(7) taż-ZADS jippreċiża li, għall-finijiet tal-applikazzjoni, b’mod partikolari, tal-punt 4 tal-Artikolu 22(4) ta’ din tal-aħħar, l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku użati bħala prodotti tat-tindif ma jitqisux li huma inklużi jew użati fi proċess ta’ manifattura.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Biovet timmanifattura sustanzi mediċinali u tikkummerċjalizza prodotti mediċinali veterinarji, prodotti għall-agrikoltura u prodotti mediċinali għall-użu tal-bniedem.
Fil-kuntest tal-attività tagħha tal-manifattura ta’ prodotti mediċinali, Biovet tuża alkoħol etiliku, fil-forma ta’ soluzzjoni ta’ ilma ta’ 70 % etanol, sabiex tnaddaf u tiddiżinfetta tagħmir tekniku, faċilitajiet ta’ manifattura kif ukoll postijiet u superfiċji tax-xogħol.
Fl-14 ta’ Settembru 2012, Biovet talbet ir-rimbors tad-dazji tas-sisa mħallsa għal 271 litri ta’ alkoħol etiliku użati għal dawn il-finijiet bejn l-1 u l-31 ta’ Awwissu 2012.
Dan ir-rimbors ġie rrifjutat permezz ta’ deċiżjoni tan-Nachalink na Mitnitsa “Plovdiv” (direttur tad-dwana tal-belt ta’ Plovdiv, il-Bulgarija). Din id-deċiżjoni kienet is-suġġett ta’ appell amministrattiv u ġiet ikkonfermata permezz ta’ deċiżjoni tad-Direktor.
Biovet ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni tal-aħħar quddiem l-Administrativen sad Sofia-grad (tribunal amministrattiv tal-belt ta’ Sofija, il-Bulgarija), li ddeċidiet li t-tindif u d-diżinfezzjoni huma attivitajiet differenti li jagħmlu parti mill-proċess ta’ manifattura ta’ prodott lest li ma fihx alkoħol, b’mod li d-dazju tas-sisa fuq l-alkoħol imħallas għad-diżinfezzjoni għandu jiġi rrimborsat fuq il-bażi tal-punt 4 tal-Artikolu 22(4) taż-ZADS u ma huwiex kopert mill-Artikolu 22(7) ta’ dan tal-aħħar.
Id-Direktor appella minn din is-sentenza tat-tribunal amministrattiv tal-belt ta’ Sofija quddiem il-qorti tar-rinviju.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Varhoven administrativen sad iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
X’inhi t-tifsira tat-terminu ‘proċess ta’ manifattura’ fl-Artikolu 27(2)(d) tad-Direttiva 92/83 u dan it-terminu jinkludi t-tindif u/jew diżinfezzjoni bħala proċessi għall-kisba ta’ ċerti livelli speċifiċi ta’ ndafa, determinati mill-prattika tajba fil-manifattura ta’ prodotti mediċinali?
2)
L-Artikolu 27(2)(d) tad-Direttiva 92/83 jippermetti, l-promulgazzjoni ta’ dispożizzjoni legali li taħtha, wara li l-Istati Membri introduċew leġiżlazzjoni li teżenta l-alkoħol mid-dazju tas-sisa armonizzat meta l-alkoħol huwa użat fi proċess ta’ manifattura u li l-prodott lest ma jkunx fih alkoħol, l-alkoħol użat għat‑tindif huwa kkunsidrat, għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ din l-eżenzjoni, li ma ġiex użat fi proċess ta’ manifattura?
3)
Fid-dawl tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettativi leġittimi, huwa permissibbli li tiġi introdotta b’effett immedjat (jiġifieri mingħajr ma tagħti żmien raġonevoli għall-operaturi ekonomiċi biex jadattaw l-imġieba tagħhom), ta’ finzjoni bħal dik stabbilita mill-Artikolu 22(7) tas-ZADS, li tillimita l-eżenzjoni mid-dazju tas-sisa, li l-Istat Membru jkun introduċa fuq bażi diskrezjonali, mir-rifużjoni ta’ dan, dwar l-alkoħol użat bħala prodott tat-tindif?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 27(2)(d) tad-Direttiva 92/83, għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta Stat Membru jadotta leġiżlazzjoni li timplementa l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni, l-alkoħol etiliku użat għat-tindif u/jew għad-diżinfezzjoni ta’ materjal u ta’ faċilitajiet użati għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali jistgħu jkunu koperti minn din l-eżenzjoni, u jekk iva, dan l-Istat Membru jista’, fil-kuntest tal-implementazzjoni tal-imsemmija eżenzjoni, jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha dan l-alkoħol etiliku użat għall-finijiet ta’ tindif jew ta’ diżinfezzjoni.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija l-kompetenza ta’ din tal-aħħar li tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża quddiemha. F’dan id-dawl, huwa l-obbligu, jekk huwa l-każ, tal-Qorti tal-Ġustizzja li tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew sottomessi lilha (ara s-sentenza Brasserie Bouquet,
C-285/14
,
EU:C:2015:353
, punt
). Il-fatt li qorti nazzjonali fasslet formalment domanda preliminari billi rreferiet għal ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdi lil din il-qorti bil-punti kollha ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża li għandha quddiemha, indipendentement minn jekk għamlitx riferiment għalihom jew le meta għamlet id-domandi tagħha. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tislet mill-informazzjoni kollha li tkun ipprovditilha l-qorti tar-rinviju, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża (ara s-sentenza Essent Energie Productie
C‑91/13
,
EU:C:2014:2206
, punt
).
Peress li mid-digriet tar-rinviju jirriżulta li Biovet qed titlob rimbors ta’ dazji tas-sisa li hija ħallset fuq l-alkoħol etiliku użat għat-tindif u għad-diżinfezzjoni tat-tagħmir u ta’ faċilitajiet fil-kuntest tal-attività tagħha ta’ manifattura ta’ prodotti mediċinali, għandu jiġi eżaminat jekk sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqax taħt l-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva 92/83. Fil-fatt, jekk dan ikun il-każ, l-alkoħol ikollu mandatorjament jiġi eżentat mid-dazju tas-sisa taħt din id-dispożizzjoni, u għalhekk ma jkunx meħtieġ iktar li jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 27(1)(d) ta’ din id-direttiva għandux japplika għal sitwazzjoni bħal din.
Għalhekk, hemm lok li l-ewwel u t-tieni domanda jiġu rriformulati b’mod li jistaqsu, essenzjalment, jekk l-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva 92/83 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu ta’ eżenzjoni taħt din id-dispożizzjoni japplika għall-alkoħol etiliku użat minn impriża sabiex tnaddaf u tiddiżinfetta l-materjal u l-faċilitajiet użati għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, li jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jeżentaw mid-dazju tas-sisa armonizzat il-prodotti alkoħoliċi koperti mid-Direttiva 92/83 meta użati għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali, la jissuġġetta l-applikazzjoni ta’ din l-eżenzjoni għall-kundizzjoni li dawn il-prodotti jintużaw direttament għall-manifattura tal-prodotti mediċinali u lanqas li jagħmlu parti mill-kompożizzjoni ta’ prodotti mediċinali fil-manifattura tagħhom.
Huwa minnu li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għan li għandu jintlaħaq mill-eżenzjonijiet previsti fid-Direttiva 92/83 huwa, b’mod partikolari, li jiġi nnewtralizzat l-impatt tad-dazji tas-sisa fuq l-alkoħol bħala prodott intermedjarju li jagħmel parti mill-kompożizzjoni ta’ prodotti oħra kummerċjali jew industrijali (ara d-digriet Asprod
C‑313/14
,
EU:C:2014:2426
, punt
u ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, dan il-għan ma huwiex l-uniku għan ta’ dawn l-eżenzjonijiet, minħabba li wħud minnhom, bħal dawk previsti fl-Artikolu 27(1)(a) u (b) ta’ din id-direttiva, dwar alkoħol li ġie kompletament żnaturat skont ir-rekwiżiti ta’ Stat Membru u l-alkoħol meta jkun ġie żnaturat b’dan il-mod u użat għall-manifattura ta’ prodotti li ma humiex maħsuba għall-konsum mill-bniedem, jeżentaw mid-dazju tas-sisa armonizzat l-alkoħol, anki meta dan ma jintużax bħala prodott intermedjarju li jagħmel parti mill-komopożizzjoni ta’ prodotti oħra.
Dan huwa wkoll il-każ tal-eżenzjoni prevista taħt l-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva 92/83, li tfittex li tinnewtralizza l-impatt tad-dazju tas-sisa armonizzat fuq l-alkoħol li jintuża għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali, indipendentement minn jekk dan l-alkoħol jagħmilx parti mill-kompożizzjoni ta’ dawn il-prodotti mediċinali jew jekk ikun meħtieġ biss għall-manifattura tagħhom mingħajr ma jagħmel parti mill-kompożizzjoni tagħhom.
F’dan il-każ, huwa paċifiku li huwa fil-kuntest tal-attività tagħha ta’ manifattura ta’ prodotti mediċinali li Biovet talbet ir-rimbors tad-dazju tas-sisa li hija ħallset fuq l-alkoħol etiliku użat għad-diżinfezzjoni tal-materjal u tal-faċilitajiet tagħha.
Fil-fatt, mill-fajl li ġie sottomess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li d-diżinfezzjoni ta’ materjal, ta’ tagħmir u ta’ faċilitajiet użati għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali huwa stadju neċessarju fil-proċess ta’ manifattura tagħhom u li l-użu tal-alkoħol etiliku huwa indispensabbli fil-kuntest ta’ dawn l-operazzjonijiet ta’ diżinfezzjoni. F’dan ir-rigward, il-prodotti mediċinali għandhom l-ispeċifiċità, meta mqabbla ma’ prodotti oħra, li l-proċess ta’ manifattura tagħhom ikun suġġett għall-konformità ma’ regoli sanitarji stretti ħafna. Fil-fatt, kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, l-operazzjonijiet ta’ diżinfezzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhom l-għan, b’mod partikolari, li jeliminaw l-mikroorganiżmi patoġeniċi, li l-assenza tagħhom hija obbligatorja fl-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kontenut ta’ ġermi fi prodotti mediċinali.
Minn dan isegwi li, sa fejn din id-diżinfezzjoni hija inerenti fil-proċess tal-manifattura ta’ prodotti mediċinali, l-alkoħol etiliku użat għal dan il-għan għandu jitqies li jintuża “għall-produzzjoni ta’ prodotti mediċinali” fis-sens tal-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva 92/83.
Għalhekk, skont din id-dispożizzjoni, dan l-alkoħol għandu jiġi eżentat mid-dazju tas-sisa armonizzat taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Istat Membru kkonċernat sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta u diretta tal-eżenzjoni prevista mill-imsemmija dispożizzjoni kif ukoll sabiex jiġu evitati kwalunkwe frodi, evażjoni jew abbuż.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva 92/83 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu ta’ eżenzjoni previst f’din id-dispożizzjoni japplika għal alkoħol etiliku użat minn impriża sabiex tnaddaf jew tiddiżinfetta l-materjal u l-faċilitajiet li jintużaw għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali.
Fuq it-tielet domanda
Fid-dawl tar-risposti għall-ewwel u għat-tieni domanda, ma hemmx lok li tiġi tingħata risposta għat-tielet domanda.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 27(1)(d) tad-Direttiva tal-Kunsill Nru 92/83KEE, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu ta’ eżenzjoni previst f’din id-dispożizzjoni japplika għal alkoħol etiliku użat minn impriża sabiex tnaddaf jew tiddiżinfetta l-materjal u l-faċilitajiet li jintużaw għall-manifattura ta’ prodotti mediċinali.

Firem
(
*
)   Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.