CELEX: 62010CJ0510
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet
Drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati
Direttiva 2001/29/KE
Artikolu 5(2)(d)
Dritt ta’ komunikazzjoni ta’ xogħlijiet lill-pubbliku
Eċċezzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni
Recordings temporanji ta’ xogħlijiet magħmula minn organizzazzjonijiet tax-xandir permezz tal-faċilitajiet tagħhom stess u għax-xandiriet tagħhom stess
Recording li jsir bil-faċilitajiet ta’ terz
Obbligu tal-organizzazzjoni tax-xandir li tikkumpensa kull effett dannuż tal-azzjonijiet u tal-ommissjonijiet tat-terz

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(2)(d) u tal-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Mejju 2001, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230), li jipprovdu eċċezzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni esklużiva tal-awtur fuq ix-xogħol tiegħu “rigward rekordjar tranżitorju ta’ xogħlijiet magħmula minn organizzazzjonijiet tax-xandir permezz tal-faċilitajiet tagħhom u għax-xandirijiet tagħhom”.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn DR u TV2 Danmark A/S (iktar ’il quddiem “TV2 Danmark”), żewġ organizzazzjonijiet tax-xandir Daniżi, u NCB - Nordisk Copyright Bureau (iktar ’il quddiem “NCB”), soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur, rigward recordings magħmula fil-kuntest ta’ programmi televiżi kkummissjonati mingħand terz minn dawn l-organizzazzjonijiet tax-xandir sabiex jixxandru minnhom għall-bżonnijiet tax-xandiriet tagħhom stess.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
It-Trattat WIPO dwar id-drittijiet tal-awtur
L-Organizzazzjoni Dinjija dwar il-Proprjetà Intellettwali (WIPO) adottat f’Genève, fl-20 ta’ Diċembru 1996, it-Trattat WIPO fuq id-drittijiet tal-awtur. Dan it-trattat ġie approvat f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/278/KE, tas-16 ta’ Marzu 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 33, p. 208).
It-Trattat WIPO fuq id-drittijiet tal-awtur jipprovdi fl-Artikolu 1(4) tiegħu li l-partijiet kontraenti għandhom jikkonformaw ruħhom mal-Artikoli 1 sa 21 tal-Konvenzjoni ta’ Berne għall-protezzjoni tax-xogħlijiet letterarji u artistiċi (att ta’ Pariġi tal-24 ta’ Lulju 1971), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mill-emenda tat-28 ta’ Settembru 1979 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Berne”).
Il-Konvenzjoni ta’ Berne
L-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Berne jipprovdi:
“Il-pajjiżi li għalhom tapplika din il-Konvenzjoni jikkostitwixxu Unjoni għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur fuq ix-xogħlijiet letterarji u artistiċi tagħhom.”
L-Artikolu 11a ta’ din il-Konvenzjoni jipprovdi:
“1)   L-awturi ta’ xogħlijiet letterarji u artistiċi jgawdu mid-dritt esklużiv li jawtorizzaw
1°
ix-xandir tax-xogħlijiet tagħhom jew il-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ dawn ix-xogħlijiet b’kull mezz ieħor għax-xandir mingħajr fili tas-sinjali, tal-ħsejjes jew tal-immaġni;
[...]
3)   Sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor, awtorizzazzjoni mogħtija skont il-paragrafu (1) ta’ dan l-artikolu ma tfissirx permess biex wieħed jirrekordja, permezz ta’ strumenti ta’ recording tal-ħsejjes jew immaġni, ix-xogħol imxandar. Madankollu hija riżervata għal-leġiżlazzjonijiet tal-pajjiżi tal-Unjoni [ta’ Berne] s-sistema ta’ recordings tranżitorji magħmula minn organizzazzjoni tax-xandir permezz tal-faċilitajiet tagħha u għax-xandiriet tagħha. Dawn il-leġiżlazzjonijiet jistgħu jawtorizzaw il-preservazzjoni ta’ dawn ir-recordings f’arkivji uffiċjali minħabba n-natura eċċezzjonali ta’ dokumentazzjoni tagħhom.”
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29 tipprovdi:
“Meta japplikaw l-eċċezzjoni jew limitazzjoni rigward recordings temporanji magħmula minn organizzazzjonijiet tax-xandir huwa mifhum li l-faċilitajiet tax-xandar innifsu jinkludu dawk ta’ persuna li tkun qed taġixxi f’isem jew bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir.”
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Dritt ta’ riproduzzjoni”, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jipprovdu għad-dritt esklussiv li jawtorizza jew jipprojbixxi riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti b’kull mezz u f’kull forma, kollha jew parti:
a)
għall-awturi, tax-xogħolijiet tagħhom;
[...]”
Skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, intitolat “Id-dritt ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħolijiet u d-dritt li jagħmlu disponibbli għall-pubbliku suġġett ieħor”:
“L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-awturi bid-dritt esklussiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħolijiet tagħhom, bil-fili jew mezzi mingħajr fili, inklużi li jagħmlu disponibbli lill-pubbliku x-xogħolijiet tagħhom b’mod li membri tal-pubbliku jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom.”
L-Artikolu 5 ta’ din l-istess direttiva, intitolat “Eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet” jipprovdi fil-paragrafi 2 u 5:
“2.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu l-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet għad-dritt ta’ riproduzzjoni provdut fl-Artikolu 2 fil-każi li ġejjin:
[...]
d)
rigward rekordjar transitorju ta’ xogħolijiet magħmula minn organizzazzjonijiet tax-xandir permezz tal-faċilitajiet tagħhom u għax-xandirijiet tagħhom; il-preservazzjoni ta’ dan l-irrekordjar f’arkivji uffiċjali jista’ għal raġunijiet ta’ karattru ta’ dokumentarju eċċezzjonali tiegħu, tkun permessa;
[...]
5.   L-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet li hemm provdut dwarhom fil-paragrafi 1, 2, 3 u 4 għandhom ikunu applikati biss f’ċerti każi speċjali li ma jmorrux kontra l-isfruttament normali tax-xogħol jew suġġett ieħor u ma jippreġudikawx b’mod bla raġuni l-interessi leġittimi tad-detentur tad-drittijiet.”
Id-dritt nazzjonali
L-Artikolu 31 tal-Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur (ophavsretslov), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mil-Liġi ta’ konsolidazzjoni Nru 202 (lovbekendtgørelse Nru 202) tas-27 ta’ Frar 2010 (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur”) jipprovdi:
“Il-kumpanniji tax-xandir jistgħu jirrekordjaw, bl-iskop li jxandru, ix-xogħlijiet fuq tejp, fuq films jew fuq tagħmir ieħor li jippermetti li jixxandru mill-ġdid sakemm ikollhom id-dritt għax-xandir tax-xogħlijiet inkwistjoni. Id-dritt sabiex dawn ir-recordings ikunu aċċessibbli għall-pubbliku huwa suġġett għar-regoli fis-seħħ.
Il-Ministru għall-Kultura jista’ jistabbilixxi regoli iktar preċiżi dwar il-kundizzjonijiet ta’ dawn ir-recordings kif ukoll dwar l-użu u l-preservazzjoni tagħhom.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Ir-rikorrenti fil-proċedura fil-kawża prinċipali huma DR, impriża ta’ xandir pubbliku li għandha l-obbligu li teżerċita attività ta’ programmi ta’ servizz pubbliku, bħala entità pubblika awtonoma ffinanzjata minn tariffi awdjoviżivi, u TV2 Danmark, impriża ta’ televiżjoni pubblika kummerċjali, iffinanzjata mir-reklamar, li wkoll għandha l-obbligu li teżerċita attività ta’ programmi ta’ servizz pubbliku.
Il-programmi ta’ radju u ta’ televiżjoni ta’ DR u ta’ TV2 Danmark jistgħu jkunu programmi prodotti internament jew programmi prodotti minn terzi abbażi ta’ kuntratti speċifiċi bl-għan tal-ewwel xandira minn DR u TV2 Danmark.
Il-konvenuta fil-kawża prinċipali, NCB, hija kumpannija li tamministra d-drittijiet ta’ recordings u ta’ riproduzzjoni ta’ xogħlijiet mużikali għall-awturi, kompożituri u l-edizzjonijiet mużikali f’diversi Stati Nordiċi u Baltiċi.
Il-kawża prinċipali tikkonċerna l-kwistjoni jekk id-deroga għar-recordings temporanji tirrigwardax ukoll ir-recordings magħmula minn kumpanniji ta’ produzzjoni televiżiva esterni u legalment indipendenti, fil-każijiet fejn dawn ir-recordings ikunu kkummissjonati minn DR u TV2 Danmark mingħand il-kumpanniji ta’ produzzjoni kkonċernati, għall-ewwel xandira minn DR u TV2 Danmark.
DR u TV2 Danmark isostnu li, għall-proprjetarji tad-drittijiet tal-awtur, ma huwiex importanti li r-recordings iddestinati sabiex jixxandru jseħħu mit-tims tal-organizzazzjoni tax-xandir stess, bil-materjal li jappartjeni lilha, jew minn impjegat ta’ kumpannija terza inkarigata mill-produzzjoni mill-organizzazzjoni tax-xandir, bil-materjal tagħha. DR u TV2 Danmark isostnu, minbarra dan, li l-Artikolu 31 tal-Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur ma jinkludi ebda kundizzjoni li l-organizzazzjonijiet tax-xandir għandhom l-obbligu li jwettqu r-recordings “permezz tal-faċilitajiet tagħhom”. Għalhekk, skont id-dritt Daniż, ma huwiex importanti, għall-applikazzjoni tal-eċċezzjoni li tikkonċerna r-recordings għall-finijiet ta’ xandir, li dawn ir-recordings isiru minn impjegati tal-organizzazzjoni tax-xandir jew minn dawk ta’ terz.
Bil-kontra, NCB tafferma li d-dritt tal-Unjoni jimponi kundizzjoni dwar il-produzzjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom” u li din il-kundizzjoni hija applikabbli wkoll skont il-Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur. Minbarra dan, hija tafferma li l-kundizzjoni dwar il-produzzjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom” ma tistax tiġi sodisfatta ħlief jekk il-produttur estern indipendenti jaġixxi f’isem l-organizzazzjoni tax-xandir televiżiv u taħt ir-responsabbiltà tagħha. NCB issostni wkoll li l-espressjoni “taġixxi f’isem l-organizzazzjoni tax-xandir televiżiv u bir-responsabbiltà tagħha” għandha tiġi interpretata fis-sens li l-organizzazzjoni tax-xandir televiżiv twieġeb quddiem it-terzi għal azzjonijiet u għal eventwali ommissjonijiet tal-produttur bħallikieku din l-organizzazzjoni kienet wettqet hija stess ir-recordings.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Østre Landsret iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-espressjonijiet ‘permezz tal-faċilitajiet tagħhom’ fl-Artikolu 5(2)(d), tad-[Direttiva 2001/29] u ‘f’isem jew [u] bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’ fil-premessa 41 ta’ din id-direttiva, għandhom jiġu interpretati skont id-dritt nazzjonali jew skont id-dritt tal-Unjoni Ewropea?
2)
Din id-dispożizzjoni għandha tinqara fis-sens mogħti, pereżempju, mill-verżjoni Daniża, Ingliża u Franċiża tad-[Direttiva 2001/29], bl-użu tal-kliem ‘f’isem u bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’ jew fis-sens mogħti, pereżempju, mill-verżjoni Ġermaniża bl-użu tal-kliem ‘f’isem jew bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’?
3)
Fil-każ li l-espressjonijiet iċċitati fl-ewwel domanda għandhom jiġu interpretati skont id-dritt tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tirrispondi għad-domanda segwenti: liema kriterji għandhom jiġu applikati mill-qorti nazzjonali meta tevalwa speċifikament jekk recording li sar minn terz (iktar ’il quddiem il-‘produttur’) għall-finijiet ta’ xandir mill-organizzazzjoni tax-xandir sarx ‘permezz tal-faċilitajiet [ta’ din l-organizzazzjoni]’, b’mod partikolari ‘f’isem [u/jew] bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’ b’tali mod li r-recording jaqa’ taħt l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-[Direttiva 2001/29]?
Fil-kuntest tar-risposta għal din it-tielet domanda, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tirrispondi dwar il-punti li ġejjin:
a)
Il-kunċett ta’ ‘permezz tal-faċilitajiet tagħhom fl-Artikolu 5(2)(d) tad-[Direttiva 2001/29] għandu jiġi interpretat fis-sens li recording li sar mill-produttur sabiex jixxandar mill-organizzazzjoni tax-xandir jaqa’ taħt l-eċċezzjoni prevista mill-Artikolu 5(2)(d) tad-[Direttiva 2001/29] biss jekk l-organizzazzjoni tax-xandir hija responsabbli fir-rigward ta’ terzi għall-azzjonijiet u n-nuqqasijiet tal-produttur marbuta ma’ dan ir-recording bħallikieku tali azzjonijiet jew nuqqasijiet twettqu mill-organizzazzjoni tax-xandir innifsha?
b)
Il-kundizzjoni li r-recording isir ‘f’isem [u/jew] bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’ hija sodisfatta jekk organizzazzjoni tax-xandir qabbdet lill-produttur sabiex jagħmel ir-recording bl-għan li jxandru u bil-kundizzjoni li l-organizzazzjoni tax-xandir ikkonċernata għandha d-dritt li xxandar ir-recording?
Iċ-ċirkustanzi segwenti jistgħu jew għandhom jaffettwaw ir-risposta għat-tielet domanda (b) u f’dak il-każ sa fejn:
i)
jekk hijiex l-organizzazzjoni tax-xandir jew inkella l-produttur li skont il-ftehim milħuq bejniethom tieħu/jieħu d-deċiżjoni artistika/editorjali finali u konklużiva dwar il-programm ikkummissjonat;
ii)
jekk l-organizzazzjoni tax-xandir hijiex responsabbli fir-rigward ta’ terzi għall-obbligi tal-produttur marbuta mar-recording bħallikieku tali azzjonijiet jew [u] nuqqasijiet twettqu mill-organizzazzjoni tax-xandir innifisha;
iii)
jekk il-produttur huwiex obbligat, skont il-ftehim li jorbtu mal-organizzazzjoni tax-xandir, jipprovdi l-programm ikkonċernat bi prezz determinat u jkopri, b’dan il-prezz, l-ispejjeż kollha assoċjati mar-recording;
iv)
jekk hijiex l-organizzazzjoni tax-xandir jew il-produttur li hija/huwa responsabbli għar-recording fir-rigward ta’ terzi?
c)
Il-kundizzjoni li r-recording sar ‘f’isem [u/jew] bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir’ hija sodisfatta jekk organizzazzjoni tax-xandir qabbdet lill-produttur sabiex jagħmel ir-recording bl-għan li din l-organizzazzjoni tkun tista’ xxandru u bil-kundizzjoni li l-organizzazzjoni tax-xandir ikkonċernata għandha d-dritt li xxandar ir-recording, fil-każ fejn il-produttur obbliga ruħu, skont il-ftehim milħuq ma’ din l-organizzazzjoni, li jassumi r-responsabbiltà finanzjarja u legali għal dak li jirrigwarda i) il-ħlas tal-ispejjeż kollha assoċjati mar-recording inkambju għall-ħlas ta’ ammont iffissat minn qabel, ii) ir-responsabbiltà għall-akkwist ta’ drittijiet, kif ukoll iii) ir-responsabbiltà għaċ-ċirkustanzi imprevedibbli bħad-dewmien fl-ikkompletar tar-recording u r-responsabbiltà għal ksur ta’ kuntratt, iżda mingħajr l-organizzazzjoni tax-xandir ma tkun[...] responsabbli fir-rigward ta’ terzi għall-obbligi tal-produttur marbuta mar-recording bħallikieku tali azzjonijiet jew nuqqasijiet twettqu mill-organizzazzjoni tax-xandir innifisha?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
DR u TV2 Danmark, fil-kwalità tagħhom bħala organizzazzjonijiet tax-xandir, jikkontestaw l-ammissibbiltà tad-domandi magħmula billi jsostnu li r-risposta li tista’ tingħata għalihom hija, f’kull każ, inutli għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.
Huma jqajmu dubju dwar ir-rilevanza stess tad-Direttiva 2001/29 fejn l-interpretazzjoni tagħha hija s-suġġett tad-domandi preliminari, fuq l-eżitu tal-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju. Huma jsostnu, b’mod partikolari, li l-espressjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom u għax-xandirijiet tagħhom” li tinsab fil-verżjoni ta’ lingwa Daniża tal-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, ma tidhirx fl-Artikolu 31 tal-Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur u li għalhekk hija ma għandhiex tiġi applikata fil-proċedura fil-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, kif prevista fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tagħti d-deċiżjoni ġurisdizzjonali, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża pendenti quddiemha, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tal-14 ta’ Diċembru 2006, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio,
C-217/05, Ġabra p. I-11987
, punt 16 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Meta d-domandi magħmula minn qorti nazzjonali jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni ta’ dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tagħti deċiżjoni, sakemm ma jidhirx manifestament li t-talba għal deċiżjoni preliminari fil-verità hija intiża li twassalha biex tagħti deċiżjoni permezz ta’ kawża fittizja jew li tagħti opinjonijiet konsultattivi fuq domandi ġenerali jew ipotetiċi, li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha l-ebda relazzjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża, jew inkella li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex punti ta’ fatt jew ta’ liġi meħtieġa biex twieġeb b’mod effettiv għad-domandi li jkunu tressqu quddiemha (sentenza Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, iċċitata iktar ’il fuq, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Dan madankollu ma huwiex il-każ ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari. Fil-fatt, ebda waħda miċ-ċirkustanzi msemmija iktar ’il fuq, li jawtorizzaw lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrifjuta li twieġeb għal din id-domanda, ma hija preżenti f’dan il-każ. B’mod partikolari, jirriżulta ċar mid-deċiżjoni tar-rinviju li r-risposti għad-domandi magħmula, li jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, ser ikunu neċessarji għall-qorti nazzjonali sabiex tistabbilixxi l-klassifikazzjoni legali tar-recordings ikkummissjonati minn DR u TV2 Danmark mingħand kumpanniji ta’ produzzjoni televiżiva esterni u legalment indipendenti u, għalhekk, tagħti deċiżjoni dwar il-kawża li tressqet quddiemha.
Minn dan isegwi li d-domandi magħmula għandhom jiġu kkunsidrati bħala ammissibbli u li għalhekk hemm lok li tingħata risposta għalihom.
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-espressjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom” li tinsab fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, kif hija spjegata mill-premessa 41 ta’ din id-direttiva, għandhiex tiġi interpretata skont id-dritt nazzjonali jew id-dritt tal-Unjoni.
Qabel kollox, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2001/29, l-Istati Membri għandhom jipprovdu, fil-prinċipju, lill-awturi d-dritt esklużiv li jawtorizzaw jew li jipprojbixxu r-riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti b’kull mezz u f’kull forma, kollha jew parti, tax-xogħlijiet tagħhom.
Madankollu, skont l-Artikolu 5(2)(d) ta’ din l-istess direttiva, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu eċċezzjoni jew limitazzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni esklużiva tal-awtur fuq ix-xogħol tiegħu, fir-rigward ta’ recordings temporanji ta’ xogħlijiet magħmula minn organizzazzjonijiet tax-xandir “permezz tal-faċilitajiet tagħhom” u għax-xandiriet tagħhom.
L-ewwel nett, hemm lok li jiġi kkonstatat li t-test ta’ din l-aħħar dispożizzjoni huwa direttament ispirat minn dak tal-Artikolu 11a(3) tal-Konvenzjoni ta’ Berne.
Fir-rigward tal-Konvenzjoni ta’ Berne, l-Unjoni, minkejja li ma hijiex parti kontraenti għal din il-konvenzjoni, hija madankollu obbligata, skont l-Artikolu 1(4) tat-Trattat WIPO dwar id-drittijiet tal-awtur, li tiegħu tagħmel parti, li jagħmel parti mill-ordinament ġuridiku tagħha u li d-Direttiva 2001/29 hija intiża li timplementa, li tikkonforma ruħha mal-Artikoli 1 sa 21 tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-4 ta’ Ottubru 2011, Football Association Premier League
et
,
C-403/08 u C-429/08, Ġabra p. I-9083
, punt 189 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Konsegwentement, l-Unjoni għandha l-obbligu li tikkonforma ruħha, b’mod partikolari, mal-Artikolu 11a tal-Konvenzjoni ta’ Berne (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-9 ta’ Frar 20112, Luskan, C-277/10, punt 59).
L-Artikolu 11a(3) ta’ din il-konvenzjoni jirriżerva espressament lil-leġiżlazzjonijiet tal-pajjiżi tal-Unjoni ta’ Berna s-sistema ta’ recordings temporanji magħmula minn organizzazzjoni tax-xandir permezz tal-faċilitajiet tagħha stess u għax-xandiriet tagħha.
Fid-dawl ta’ dan, meta adotta d-Direttiva 2001/29/KE dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni huwa kkunsidrat li eżerċita l-kompetenzi preċedentement mogħtija lill-Istati Membri fil-qasam tal-proprjetà intellettwali. Fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, l-Unjoni għandha tiġi kkunsidrata bħala li ssostitwixxiet ruħha għall-Istati Membri li ma għadhomx iktar kompetenti sabiex jimplementaw l-istipulazzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni ta’ Berne (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Luksan, iċċitata iktar ’il fuq, punt 64).
Huwa fuq din il-bażi li l-leġiżlatur tal-Unjoni ta lill-Istati Membri l-possibbiltà li jintroduċu fid-drittijiet nazzjonali tagħhom l-eċċezzjoni ta’ recordings temporanji, kif prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, u speċifika l-portata ta’ din l-eċċezzjoni billi pprovda, fil-premessa 41 ta’ din id-direttiva, li l-faċilitajiet tal-organizzazzjoni tax-xandir stess jinkludu dawk ta’ persuna li tkun qed taġixxi “f’isem jew bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir”.
Sussegwentement, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, isegwi mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tagħmel l-ebda riferiment espliċitu għal-liġi tal-Istati Membri bl-iskop li jiġu stabbiliti t-tifsira u l-iskop tagħha normalment għandhom jingħataw interpretazzjoni awtonoma u uniformi fl-Unjoni kollha (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-18 ta’ Jannar 1984, Ekro,
327/82, Ġabra. p. I-107
, punt 11; tad-19 ta’ Settembru 2000, Linster,
C-287/98, Ġabra p. I-6917
, punt 43; tas-16 ta’ Lulju 2009, Infopaq International,
C-5/08, Ġabra p. I-6569
, punt 27, u tat-18 ta’ Ottubru 2011, Brüstle,
C-34/10, Ġabra p. I-9821
, punt 25).
Issa, it-test tad-Direttiva 2001/29 ma jagħmel ebda riferiment għad-drittijiet nazzjonali f’dak li jikkonċerna t-tifsira tal-espressjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom” li tinsab fl-Artikolu 5(2)(d) ta’ din id-direttiva. Isegwi għalhekk li din l-espressjoni għandha tiġi kkunsidrata, għall-finijiet ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, bħala li tkopri kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, li għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fit-territorju tal-Unjoni kollu.
Din il-konklużjoni hija bbażata fuq is-suġġett u l-iskop tad-Direttiva 2001/29. Fil-fatt, l-għan tad-Direttiva 2001/29, ibbażata b’mod partikolari fuq l-Artikolu 95 KE u li hija intiża sabiex tarmonizza ċerti aspetti tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni kif ukoll li tipprekludi d-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern li tirriżulta mid-differenzi fil-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri (sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Laserdisken,
C-479/04, Ġabra p. I-8089
, punti 26 u 31 sa 34), jimplika l-iżvilupp ta’ kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni. Ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jasal għal interpretazzjoni uniformi tal-kunċetti li jinsabu fid-Direttiva 2001/29 hija riflessa b’mod partikolari fil-premessa 32 tagħha, li tistieden lill-Istati Membri li japplikaw l-eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet għad-dritt ta’ riproduzzjoni b’mod koerenti, bil-għan li jiġi żgurat il-funzjonament xieraq tas-suq intern.
Għalhekk, għalkemm huwa possibbli għall-Istati Membri, kif ġie rrilevat fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, li jintroduċu l-eċċezzjoni għal recordings temporanji fid-dritt intern tagħhom, interpretazzjoni fis-sens li l-Istati Membri, li, billi għamlu użu mill-possibbiltà li jirrikonoxxilhom id-dritt tal-Unjoni, introduċew tali eċċezzjoni, kienu liberi li jippreċiżaw, b’mod mhux armonizzat, il-parametri ta’ din l-eċċezzjoni, b’mod partikolari fir-rigward tan-natura tal-faċilitajiet użati sabiex jitwettqu dawn ir-recordings temporanji, tmur kontra l-għan ta’ din id-direttiva kif imfakkar fil-punt preċedenti, sa fejn il-parametri ta’ din l-eċċezzjoni jistgħu jvarjaw minn Stat Membru għall-ieħor u, għaldaqstant, jistgħu jwasslu għal inkoerenzi potenzjali (ara b’analoġija, fir-rigward tal-kunċett ta’ “kumpens ġust” imsemmi fl-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, is-sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2010, Padawan,
C-467/08, Ġabra p. I-10055
, punti 34 sa 36).
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel domanda għandha tingħata r-risposta li l-espressjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom”, li tinsab fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, għandha tirċievi interpretazzjoni awtonoma u uniformi fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, moqri fid-dawl tal-premessa 41 tagħha, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-faċilitajiet ta’ organizzazzjoni tax-xandir jinkludu l-faċilitajiet ta’ persuna li taġixxi “f’isem u bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir” jew inkella fis-sens li l-faċilitajiet ta’ organizzazzjonijiet tax-xandir jinkludu l-faċilitajiet ta’ persuna li taġixxi “f’isem jew bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir”.
L-ewwel nett, għandha tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29.
F’ċerti verżjonijiet lingwistiċi (il-verżjoni fil-lingwa Ċeka, Ġermaniża u Maltija), din il-premessa tistipula li l-faċilitajiet ta’ organizzazzjoni tax-xandir jinkludu l-faċilitajiet ta’ persuna li taġixxi “f’isem jew bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir”. Jirriżulta,
prima facie
, minn tali test li, sabiex ir-recordings li jsiru minn organizzazzjoni tax-xandir, għax-xandiriet tagħha stess iżda bil-faċilitajiet ta’ terz, ikunu koperti bl-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 fir-rigward tar-recordings tranżitorji, huwa biżżejjed li t-terz inkwistjoni jaġixxi kemm “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir, kif ukoll taħt ir-“responsabbiltà” tagħha.
Min-naħa l-oħra, f’verżjonijiet lingwistiċi oħra, kunsiderevolment iktar numerużi (il-verżjoni fil-lingwa Bulgara, Spanjola, Daniża, Estonjana, Griega, Ingliża, Franċiża, Latvjana, Litwana, Ungeriża, Olandiża, Pollakka, Rumena, Slovakka, Slovena, Finlandiża u Svediża), il-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29 tinqara kif ġej, jiġifieri li l-faċilitajiet tax-xandar innifsu jinkludu dawk ta’ persuna li taġixxi “f’isem u bir-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir”. Jirriżulta, l-ewwel nett, minn din il-verżjoni ta’ dan it-test li, sabiex ir-recordings magħmula minn organizzazzjoni tax-xandir, għax-xandiriet tagħha stess iżda bil-faċilitajiet ta’ terz, ikunu koperti bl-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 fir-rigward ta’ recordings tranżitorji, huwa neċessarju li t-terz inkwistjoni jissodisfa żewġ kundizzjonijiet stabbiliti.
Għalhekk, permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk iż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti mill-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29 għandhomx jinftiehmu bħala li huma ta’ natura alternattiva jew kumulattiva.
L-ewwel nett, għandu jingħad li l-interpretazzjoni purament letterali tal-premessa inkwistjoni ma tippermettix, minnha nfisha, risposta għad-domanda magħmula, peress li hija twassal inevitabbilment għal riżultat li huwa
contra legem
meta pparagunat mat-test kemm ta’ waħda, kif ukoll tal-oħra tal-varjanti lingwistiċi msemmija iktar ’il fuq.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kliem użat f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma jistax iservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew jingħata, f’dan ir-rigward, prijorità meta pparagunat mal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Fil-fatt, approċċ bħal dan huwa inkompatibbli mar-rekwiżit ta’ uniformità ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (ara s-sentenzi tat-12 ta’ Novembru 1998, Institute of the Motor Industry,
C-149/97, Ġabra p. I-7053
, punt 16, u tat-3 ta’ April 2008, Endendijk,
C-187/07, Ġabra p. I-2115
, punt 23).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fil-każ ta’ diverġenza bejn iż-żewġ varjanti lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont il-kuntest u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau,
30/77, Ġabra p. 1999
, punt 14; tas-7 ta’ Diċembru 2000, L-Italja vs Il-Kummissjoni,
C-482/98, Ġabra p. I-10861
, punt 49, u tal-1 ta’ April 2004, Borgmann,
C-1/02, Ġabra p. I-3219
, punt 25)
Fir-rigward tal-kuntest li tagħmel parti minnu l-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29, għandu jitfakkar li, bħala prinċipju, jirriżulta mill-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva li r-riproduzzjoni ta’ xogħol protett hija suġġetta għall-awtorizzazzjoni tal-awtur.
Madankollu, mill-Artikolu 5(2)(d) ta’ din id-direttiva jirriżulta li, bħala deroga, fl-Istati Membri li ddeċidew hekk, l-organizzazzjonijiet tax-xandir, awtorizzati sabiex ixandru x-xogħol protett, jistgħu, sussidjarjament, iwettqu recordings “transitorji [temporanji]” ta’ dan ix-xogħol, mingħajr ma jkollhom l-obbligu li jitolbu lill-awtur sabiex jawtorizza tali riproduzzjoni.
F’dan ir-rigward, kemm l-Artikolu 11a(3) tal-Konvenzjoni ta’ Berne, kif ukoll l-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, li hija intiża sabiex tittrasponi d-dispożizzjoni tal-konvenzjoni evokata, jeħtieġu li dawn ir-recordings temporanji jseħħu bil-“faċilitajiet” ta’ dawn l-organizzazzjoni tax-xandir.
Skont din l-aħħar dispożizzjoni, moqrija fid-dawl tal-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29, il-kunċett ta’ “faċilitajiet” ta’ organizzazzjoni tax-xandir, matul l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni tar-recordings temporanji, jinkludi l-faċilitajiet ta’ persuna li taġixxi f’isem u/jew taħt ir-responsabbiltà tagħha.
Għalhekk, din id-dispożizzjoni, fid-dawl ta’ din il-premessa, ma teħtieġx li r-recordings temporanji jseħħu mill-organizzazzjoni tax-xandir stess, filwaqt li tindika li, fl-ipoteżi fejn terz iwettaq dawn ir-recordings, dawn huma kkunsidrati bħala mwettqa bil-“faċilitajiet” tal-organizzazzjoni tax-xandir.
Permezz ta’ dan ir-rekwiżit, il-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq iżomm rabta stretta bejn dan it-terz u l-organizzazzjoni tax-xandir, li tiżgura li dan it-terz ma jkunx jista’ jieħu vantaġġ, b’mod indipendenti, mill-eċċezzjoni tar-recordings temporanji, li l-uniku benefiċjarju tagħha jirriżulta li hija l-organizzazzjoni tax-xandir.
Huwa għal dan il-għan li l-leġiżlatur tal-Unjoni jipprovdi, fil-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29, żewġ ipoteżijiet li huma bbażati, kull waħda, fuq relazzjoni speċifika bejn l-organizzazzjoni tax-xandir u t-terz li lilu jkun ġie fdat, skont il-każ, it-twettiq tar-recordings temporanji.
L-ewwel ipoteżi, jiġifieri dik fejn it-terz jaġixxi “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir, tippresupponi rabta diretta u immedjata bejn iż-żewġ partijiet, li abbażi tagħha t-terz inkwistjoni bħala prinċipju ma għandu ebda marġni awtonoma. Din ir-rabta hija mingħajr ambigwità fil-konfront ta’ terzi, peress li, bħala definizzjoni, kull attività tat-terz hija obbligatorjament imputabbli lill-organizzazzjoni inkwistjoni.
It-tieni ipoteżi, li fiha t-terz jaġixxi taħt ir-“responsabbiltà” tal-organizzazzjoni tax-xandir, timplika rabta iktar kumplessa, medjanti, bejn iż-żewġ partijiet, li tiggarantixxi lit-terz ċerta libertà fl-użu tal-faċilitajiet tiegħu, filwaqt li tipproteġi l-interessi tat-terzi fil-konfront tal-organizzazzjoni inkwistjoni, peress li hija din tal-aħħar li hija b’mod definittiv responsabbli minn tali użu, fir-rigward tal-kumpens, fil-konfront ta’ terzi, b’mod partikolari l-awturi.
Isegwi li kull waħda miż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti fil-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29 tista’, waħedha u indipendentement mill-oħra, tissodisfa l-għan imfittex mill-Artikolu 5(2)(d) ta’ din id-direttiva, moqri fid-dawl ta’ din il-premessa, kif ippreċiżat fil-punt 51 ta’ din is-sentenza.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, dawn iż-żewġ kundizzjonijiet għandhom jinftiehmu bħala ekwivalenti u, għaldaqstant, ta’ natura alternattiva.
Minbarra dan, fl-evalwazzjoni tal-għażla ta’ interpretazzjoni li huma offruti lill-Qorti tal-Ġustizzja, huwa iktar importanti għal din is-soluzzjoni l-fatt li hija tiżgura lill-organizzazzjonijiet tax-xandir tgawdija ikbar tal-libertà ta’ impriża, stabbilita fl-Artikolu 16 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li ma tippreġudikax is-sustanza tad-drittijiet tal-awtur.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni domanda għandha tingħata r-risposta li l-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, moqri fid-dawl tal-premessa 41 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-faċilitajiet ta’ organizzazzjoni tax-xandir jinkludu l-faċilitajiet ta’ kull terz li jaġixxi f’isem jew taħt ir-responsabbiltà ta’ din l-organizzazzjoni.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, liema huma l-kriterji applikabbli sabiex jiġi stabbilit, konkretament, jekk recording li ssir minn organizzazzjoni tax-xandir, għax-xandiriet tagħha stess, bil-faċilitajiet ta’ terz, huwiex kopert bl-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 fir-rigward tar-recordings temporanji.
Mill-qari tal-Artikolu 5(2)(d) flimkien mal-premessa 41 tad-Direttiva 2001/29 jirriżulta, kif interpretat fil-punt 58 ta’ din is-sentenza, li tali recording huwa kopert mill-eċċezzjoni tar-recordings temporanji jekk din il-persuna tista’ tiġi kkunsidrata bħala li taġixxi, kemm “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir, kemm taħt ir-“responsabbiltà” tagħha.
Jirriżulta minn dan li, l-ewwel nett, għandu jiġi evalwat jekk it-terz inkwistjoni jistax jiġi kkunsidrat bħala li jaġixxi “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir. Fid-dawl, kif ġie rrilevat fil-punt 53 ta’ din is-sentenza, tan-natura, bħala prinċipju, mingħajr ambigwità ta’ din ir-relazzjoni, tali evalwazzjoni tapplika, bħala regola ġenerali, ovvjament, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġu ddikjarati kriterji partikolari għal dan il-għan.
Fl-ipoteżi fejn it-terz inkwistjoni ma jistax jiġi kkunsidrat li aġixxa “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir, fit-tieni lok, għandu jiġi evalwat jekk dan it-terz jistax jiġi kkunsidrat, tal-inqas, bħala li jaġixxi taħt ir-“responsabbiltà” tal-organizzazzjoni tax-xandir.
Dan ikun il-każ biss jekk l-organizzazzjoni tax-xandir ikollha l-obbligu li twieġeb għal kull att ta’ tali persuna marbut mar-riproduzzjoni tax-xogħol protett, b’mod partikolari fil-konfront tal-awturi li huma proprjetarji tad-drittijiet inkwistjoni.
B’mod partikolari, fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, hija essenzjali ċ-ċirkustanza li, fil-konfront ta’ terzi, b’mod partikolari l-awturi li jistgħu jkunu leżi minn recording irregolari tax-xogħol tagħhom, l-organizzazzjoni tax-xandir għandha l-obbligu li tikkumpensa kull effett dannuż tal-azzjonijiet jew tal-ommissjonijiet tat-terz, bħal kumpannija ta’ produzzjoni televiżiva esterna u legalment indipendenti, marbut mar-recording inkwistjoni, bħallikieku dawn l-azzjonijiet u l-ommissjonijiet kienu mwettqa mill-organizzazzjoni tax-xandir stess.
Min-naħa l-oħra, hekk kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 87 tal-konklużjonijiet tagħha, il-kwistjoni dwar minn ħa d-deċiżjoni artistika jew editorjali finali dwar il-kontenut tal-programm riprodott ikkummissjonat mill-organizzazzjoni tax-xandir hija irrilevanti. Fil-fatt, fir-rigward tad-deroga tal-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, japplika biss il-kunċett ta’ “recording” maħsub bħala mezz ta’ riproduzzjoni teknika.
Fid-dawl tal-indikazzjonijiet preċedenti, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk, fid-dawl tal-fatti fil-kawża prinċipali, ir-recordings inkwistjoni sarux minn persuna li tista’ tiġi kkunsidrata bħala li aġixxiet, konkretament, “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir jew, tal-inqas, taħt ir-“responsabbiltà” tagħha.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li t-tielet domanda tingħata r-risposta li, sabiex jiġi stabbilit jekk recording li twettaq minn organizzazzjoni tax-xandir, għax-xandiriet tagħha stess, bil-faċilitajiet ta’ terz, huwiex kopert bl-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 fir-rigward tar-recordings temporanji, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, din il-persuna tistax tiġi kkunsidrata bħala li aġixxiet konkretament, “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir jew, tal-inqas, taħt ir-“responsabbiltà” tagħha. Fir-rigward ta’ dan tal-aħħar, huwa essenzjali li, fil-konfront ta’ terzi, b’mod partikolari l-awturi li jistgħu jkunu leżi minn recording irregolari tax-xogħol tagħhom, l-organizzazzjoni tax-xandir tkun obbligata li tikkumpensa kull effett dannuż tal-azzjonijiet u tal-ommissjonijiet tat-terz, bħal kumpannija ta’ produzzjoni televiżiva esterna u legalment indipendenti, marbuta mar-recording inkwistjoni, bħallikieku dawn l-azzjonijiet u l-ommissjonijiet kienu twettqu mill-organizzazzjoni tax-xandir stess.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-espressjoni “permezz tal-faċilitajiet tagħhom”, li tinsab fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Mejju 2001, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni, għandha tirċievi interpretazzjoni awtonoma u uniformi fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni.

2)
L-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29, moqri fid-dawl tal-premessa 41 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-faċilitajiet ta’ organizzazzjoni tax-xandir jinkludu l-faċilitajiet ta’ kull terz li jaġixxi f’isem jew taħt ir-responsabbiltà ta’ din l-organizzazzjoni.

3)
Sabiex jiġi stabbilit jekk recording li twettaq minn organizzazzjoni tax-xandir, għax-xandiriet tagħha stess, bil-faċilitajiet ta’ terz, huwiex kopert bl-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(2)(d) tad-Direttiva 2001/29 fir-rigward tar-recordings temporanji, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, din il-persuna tistax tiġi kkunsidrata bħala li aġixxiet konkretament “f’isem” l-organizzazzjoni tax-xandir jew, tal-inqas, taħt ir-“responsabbiltà” tagħha. Fir-rigward ta’ dan tal-aħħar, huwa essenzjali li, fil-konfront ta’ terzi, b’mod partikolari l-awturi li jistgħu jkunu leżi minn recording irregolari tax-xogħol tagħhom, l-organizzazzjoni tax-xandir tkun obbligata li tikkumpensa kull effett dannuż tal-azzjonijiet u tal-ommissjonijiet tat-terz, bħal kumpannija ta’ produzzjoni televiżiva esterna u legalment indipendenti, marbuta mar-recording inkwistjoni, bħallikieku dawn l-azzjonijiet u l-ommissjonijiet kienu twettqu mill-organizzazzjoni tax-xandir stess.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: id-Daniż.