CELEX: 62006TJ0012
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Ιταλική αγορά αποκτήσεως και πρώτης μεταποιήσεως ακατέργαστου καπνού
Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ
Καθορισμός των τιμών και κατανομή της αγοράς
Απαλλαγή από τα πρόστιμα
Συνεργασία
Πρόστιμα
Αναλογικότητα
Σοβαρότητα της παραβάσεως
Ελαφρυντικές περιστάσεις

Gütermann και Zwicky κατά Επιτροπής, σκέψη 222 ανωτέρω, σημείο 277 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), ούτε με τον κύκλο
εργασιών που πραγματοποιείται στην αγορά των επομένων σταδίων, ούτε με το κέρδος που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της
συμπράξεως.
Ως προς τούτο, κατά πάγια νομολογία, είναι δυνατόν, προκειμένου να καθορισθεί το πρόστιμο, να λαμβάνεται υπόψη τόσο ο συνολικός
κύκλος εργασιών της επιχειρήσεως, που αποτελεί ένδειξη, έστω κατά προσέγγιση και ατελή, του μεγέθους και της οικονομικής ισχύος
της όσο και το ποσοστό του κύκλου εργασιών που προέρχεται από τα εμπορεύματα που αποτελούν το αντικείμενο της παραβάσεως και
που, συνεπώς, μπορούν να παράσχουν μια ένδειξη για την έκτασή της. Δεν πρέπει να προσδίδεται ούτε στο ένα ούτε στο άλλο από
τα ποσά αυτά δυσανάλογη σημασία σε σχέση με τα λοιπά στοιχεία εκτιμήσεως και, κατά συνέπεια, ο καθορισμός του καταλλήλου προστίμου
δεν μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ενός απλού υπολογισμού στηριζόμενου στον συνολικό κύκλο εργασιών. Τούτο συντρέχει, ιδίως,
όταν τα οικεία εμπορεύματα δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα μικρό μόνον ποσοστό του κύκλου αυτού εργασιών (αποφάσεις του Δικαστηρίου
Musique Diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, προαναφερθείσα, σκέψη 233, σκέψη 121· Dansk Rørindustri κ.λπ. κατά Επιτροπής,
σκέψη 127 ανωτέρω, σκέψη 243, και της 3ης Σεπτεμβρίου 2009, C‑322/07 P, C‑327/07 P και C‑338/07 P, Papierfabrik August Koehler
κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. I‑7191, σκέψη 114).
Διαπιστώνεται, όμως, ότι, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 34 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή καθόρισε το
πρόστιμο σε συνάρτηση με το μερίδιο αγοράς κάθε επιχειρήσεως με βάση τις αγορές του επίμαχου προϊόντος στην αγορά στην οποία
πραγματοποιήθηκε η παράβαση. Επομένως, η αξία των αγορών στην οικεία αγορά υπήρξε κριτήριο το οποίο ελήφθη υπόψη κατά τον
καθορισμό του προστίμου στην προκειμένη περίπτωση.
Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι το ανώτατο όριο του 10 % που προβλέπεται στο άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003,
αφορά τον συνολικό κύκλο εργασιών της οικείας επιχειρήσεως και ότι το όριο αυτό πρέπει να τηρείται μόνον για το τελικό ποσό
του προστίμου. Εν προκειμένω, από τις αιτιολογικές σκέψεις 374 και 401 της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι, έχοντας
αποδείξει ότι η μητρική εταιρεία της Deltafina, δηλαδή η Universal, είχε ασκήσει καθοριστική επιρροή στην Deltafina, η Επιτροπή,
προκειμένου να καθορίσει το ύψος του προστίμου σε ένα επίπεδο που να του εξασφαλίζει αρκούντως αποτρεπτικό χαρακτήρα, έλαβε
υπόψη τον κύκλο εργασιών της Universal. Από τα στοιχεία όμως που περιέχονται στην αιτιολογική σκέψη 374 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως, τα οποία δεν αμφισβητεί η Deltafina, προκύπτει ότι το πρόστιμο που επεβλήθη στην Deltafina και στην Universal είναι
κατώτερο του 2 % του συνολικού κύκλου εργασιών της Universal και, κατά συνέπεια, αισθητώς κατώτερο του ανωτάτου ορίου που
προβλέπεται στο άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Deltafina δεν μπορεί να προβάλει
ότι το ποσό εκκίνησης που καθόρισε η Επιτροπή είναι δυσανάλογο σε σχέση με το μέγεθος της επιχειρήσεως (βλ., συναφώς, αποφάσεις
Dalmine κατά Επιτροπής, σκέψη 232 ανωτέρω, σκέψη 146, και της 12ης Σεπτεμβρίου 2007, Prym και Prym Consumer κατά Επιτροπής,
σκέψη 203 ανωτέρω, σκέψη 229).
Εξάλλου, κατά τη νομολογία, το τελικό ποσό του προστίμου, στο μέτρο που δεν υπερβαίνει το 10 % του συνολικού κύκλου εργασιών
της οικείας επιχειρήσεως κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της παραβάσεως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δυσανάλογο από το
γεγονός και μόνον ότι υπερβαίνει τον πραγματοποιηθέντα στην οικεία αγορά κύκλο εργασιών (βλ., συναφώς, απόφαση του Πρωτοδικείου
της 9ης Ιουλίου 2003, T-224/00, Archer Daniels Midland και Archer Daniels Ingredients κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-2597,
σκέψη 200). Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιείται στην αγορά των επομένων σταδίων. Στην προκειμένη
όμως περίπτωση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το αρχικό ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στην Deltafina, του οποίου τον δυσανάλογο
χαρακτήρα αυτή προβάλλει, δεν υπερβαίνει ούτε τον κύκλο εργασιών που πραγματοποίησε στην οικεία αγορά ούτε τον κύκλο εργασιών
που πραγματοποιήθηκε στην αγορά των επομένων σταδίων. Επιπλέον, ακόμα και το τελικό ποσό του προστίμου είναι κατώτερο από
τους δύο αυτούς κύκλους εργασιών.
Εξάλλου, λαμβανομένης υπόψη της μεγάλης σοβαρότητας της παραβάσεως, ούτε το γεγονός ότι το πρόστιμο αντιστοιχεί στο 52,2 %
της αξίας των πωλήσεων μεταποιημένου ιταλικού καπνού της Deltafina και στο 82,5 % των αγορών της ακατέργαστου ή προμεταποιημένου
καπνού ούτε το γεγονός ότι το πρόστιμο υπερβαίνει το συνολικό μετά φόρων κέρδος που πραγματοποίησε η Deltafina, ιταλική θυγατρική
εταιρεία του ομίλου Universal, κατά την περίοδο 1996 έως 2002 είναι υπερβολικά με αποτέλεσμα να καθίσταται δυσανάλογο ένα
τέτοιο πρόστιμο.
Τέλος, όσον αφορά τις παραπομπές στις αποφάσεις που εξέδωσε προηγουμένως η Επιτροπή, πρέπει να υπομνησθεί ότι η πρακτική που
ακολουθεί η Επιτροπή στον τομέα των αποφάσεων δεν αποτελεί, αυτή καθεαυτή, νομικό πλαίσιο για τα πρόστιμα στον τομέα του ανταγωνισμού,
δεδομένου ότι το πλαίσιο αυτό καθορίζεται αποκλειστικώς στον κανονισμό 1/2003, όπως αυτός εφαρμόζεται υπό το πρίσμα των κατευθυντήριων
γραμμών, η δε Επιτροπή έχει, στον τομέα καθορισμού του ποσού των προστίμων, ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, κατά την άσκηση της
οποίας δεν δεσμεύεται από προηγούμενες εκτιμήσεις της (βλ., συναφώς, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 19ης Μαρτίου 2009, C-510/06 P,
Archer Daniels Midland κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. I‑1843, σκέψη 82, και Erste Group Bank κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη
109 ανωτέρω, σκέψη 123). Ως εκ τούτου, οι ισχυρισμοί της Deltafina σχετικά με την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής στον
τομέα των αποφάσεων δεν μπορούν να τελεσφορήσουν.
Υπό το πρίσμα όλων των ως άνω σκέψεων, το πρώτο σκέλος του πέμπτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
3.     Επί του δεύτερου σκέλους του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λαμβανομένης υπόψη της
περιορισμένης εκτάσεως της γεωγραφικής αγοράς
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Deltafina υποστηρίζει επίσης ότι Επιτροπή παρέλειψε να λάβει υπόψη τη μειωμένη γεωγραφική έκταση της αγοράς την οποία αφορά
η παράβαση, η οποία περιορίζεται στην Ιταλία ή, πιο συγκεκριμένα, αφορά ουσιαστικώς τέσσερις μόνον ιταλικές περιφέρειες (όπου
συγκεντρώνεται το 87,5 % της ιταλικής παραγωγής). Σε πολλές όμως προηγούμενες περιπτώσεις, η Επιτροπή έκρινε ότι, υπό το πρίσμα
του γεγονότος ότι η παράβαση πραγματοποιήθηκε σε περιορισμένο τμήμα της ενιαίας αγοράς, έπρεπε να χαρακτηριστεί όχι ως «πολύ
σοβαρή», αλλά ως «σοβαρή» παράβαση.
Η Επιτροπή ζητεί να απορριφθούν τα επιχειρήματα της Deltafina.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Από τη νομολογία προκύπτει ότι η έκταση της γεωγραφικής αγοράς δεν είναι αυτοτελές κριτήριο, υπό την έννοια ότι μόνον παραβάσεις
που αφορούν την πλειονότητα των κρατών μελών θα μπορούσαν να λάβουν τον χαρακτηρισμό «πολύ σοβαρές». Ούτε η Συνθήκη, ούτε
ο κανονισμός 1/2003, ούτε οι κατευθυντήριες γραμμές, ούτε η νομολογία παρέχουν τη δυνατότητα να γίνει δεκτό ότι μόνον πολύ
εκτεταμένοι, από γεωγραφική άποψη, περιορισμοί μπορούν να λάβουν τέτοιο χαρακτηρισμό (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, αποφάσεις του
Πρωτοδικείου της 18ης Ιουλίου 2005, Τ-241/01, Scandinavian Airlines System κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. II-2917, σκέψη
87, και Raiffeisen Zentralbank Österreich κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 217 ανωτέρω, σκέψη 311).
Εξάλλου, οι συμφωνίες ή οι εναρμονισμένες πρακτικές που αποβλέπουν ιδίως, όπως εν προκειμένω, στον καθορισμό των τιμών αγοράς,
καθώς και στην κατανομή των αγορασθεισών ποσοτήτων μπορούν, εκ της φύσεώς τους και μόνον, να χαρακτηρίζονται «πολύ σοβαρές»,
χωρίς να απαιτείται να χαρακτηρίζονται από συγκεκριμένη γεωγραφική έκταση (βλ., συναφώς, νομολογία παρατιθέμενη στις σκέψεις
222 έως 225 ανωτέρω).
Ως εκ τούτου, το μέγεθος της οικείας γεωγραφικής αγοράς, ακόμα και εάν είναι περιορισμένο, δεν αποκλείει, καταρχήν, τον χαρακτηρισμό
της εν προκειμένω διαπιστωθείσας παραβάσεως ως «πολύ σοβαρής».
Πρέπει επιπλέον να επισημανθεί ότι, καίτοι, εν προκειμένω, η παραγωγή του ακατέργαστου καπνού ήταν συγκεντρωμένη σε ορισμένες
περιφέρειες της Ιταλίας, εντούτοις, το πεδίο εφαρμογής της συμπράξεως δεν περιοριζόταν στις περιφέρειες αυτές, αλλά κάλυπτε
την αγορά ακατέργαστου καπνού σε όλη την ιταλική επικράτεια. Κατά πάγια όμως νομολογία, όλη η επικράτεια ενός κράτους μέλους
αποτελεί ουσιώδες τμήμα της κοινής αγοράς (βλ., συναφώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Νοεμβρίου 1983, 322/81, Nederlandsche
Banden-Industrie-Michelin κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 3461, σκέψη 28, και απόφαση Groupe Danone κατά Επιτροπής, σκέψη
224 ανωτέρω, σκέψη 150).
Συνάγεται, επομένως, ότι εν προκειμένω το ποσό εκκίνησης των 25 εκατομμυρίων ευρώ δεν είναι δυσανάλογο σε σχέση με την έκταση
της οικείας γεωγραφικής αγοράς.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τις παραπομπές σε προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής, από τη μνημονευθείσα στη σκέψη 244 ανωτέρω νομολογία
προκύπτει ότι οι ισχυρισμοί της Deltafina σχετικά με την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής στον τομέα των αποφάσεων δεν μπορούν
να τελεσφορήσουν.
Βάσει των ανωτέρω, το δεύτερο σκέλος του πέμπτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
4.     Επί του τρίτου σκέλους του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λαμβανομένων υπόψη της
απουσίας αντίκτυπου της παραβάσεως στην αγορά και της ελλείψεως αιτιολογήσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Deltafina ισχυρίζεται ότι το ποσό του βασικού προστίμου είναι προδήλως δυσανάλογο δεδομένου ότι η παράβαση δεν είχε αντίκτυπο
ή είχε περιορισμένο αντίκτυπο στην οικεία αγορά. Προσάπτει στην Επιτροπή ότι παρέλειψε να λάβει υπόψη το γεγονός ότι από τα
στοιχεία που διέθετε προέκυπτε ότι οι συγκεκριμένες πρακτικές, οι οποίες αποσκοπούσαν στον καθορισμό των τιμών αγοράς του
ακατέργαστου καπνού, δεν είχαν επιπτώσεις στην αγορά του ακατέργαστου καπνού. Πράγματι, η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε στην
προσβαλλόμενη απόφαση ότι οι τιμές του ακατέργαστου καπνού, αντί να μειωθούν, αυξήθηκαν κατά 53,5 % στην Ιταλία κατά την περίοδο
1990-2000, ενώ οι τιμές άλλων γεωργικών προϊόντων αυξήθηκαν, κατά την ίδια περίοδο, μόνον κατά 15,9 %. Επιπλέον, κατά την
περίοδο 1993-2000, οι τιμές των ποικιλιών καπνού που παράγονται στις πιο μεγάλες ποσότητες στην Ιταλία (ήτοι οι ποικιλίες
Bright και Burley) σημείωσαν στην Ιταλία τη σημαντικότερη αύξηση μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών. Η Επιτροπή έπρεπε επομένως
να συναγάγει ότι οι πρακτικές, για τις οποίες επιβλήθηκαν κυρώσεις και οι οποίες αποσκοπούσαν στον περιορισμό ή την πρόληψη
της αυξήσεως των τιμών του ακατέργαστου ιταλικού καπνού, υπήρξαν αναποτελεσματικές. Τα στοιχεία αυτά, τα οποία αναγνωρίζονται
ρητώς στην προσβαλλόμενη απόφαση, έπρεπε να έχουν ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση της σοβαρότητας της παραβάσεως και να έχουν
οδηγήσει την Επιτροπή στον καθορισμό χαμηλότερου ποσού εκκίνησης του προστίμου.
Αντιθέτως προς ό,τι δήλωσε η Επιτροπή για πρώτη φορά στο υπόμνημα αντικρούσεως, εν προκειμένω, ο αντίκτυπος της παραβάσεως
στην αγορά ήταν προδήλως μετρήσιμος. Οι πληροφορίες οι οποίες, κατά την Επιτροπή, ήταν αναγκαίες προκειμένου να είναι δυνατή
η επιμέτρηση του αντίκτυπου αυτού, δεν ήταν αδύνατον να βρεθούν και, εξάλλου, ο τύπος αυτός αναλύσεως απαντά συχνά στις αποφάσεις
επί συμπράξεων. Επομένως, δυνάμει της νομολογίας, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να συγκρίνει την προκύπτουσα από την παράβαση
αυτή κατάσταση με εκείνη που θα υπήρχε εάν δεν είχε διαπραχθεί η παράβαση. Επιπλέον, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση
δεν μνημονεύει τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή συνήγαγε ότι ο αντίκτυπος της παραβάσεως δεν ήταν μετρήσιμος, πάσχει
επίσης συναφώς έλλειψη αιτιολογίας.
Η Deltafina υποστηρίζει ότι ακόμα και αν, εν προκειμένω, ο αντίκτυπος της παραβάσεως στην αγορά δεν ήταν πράγματι μετρήσιμος,
πράγμα που δεν συμβαίνει, η Επιτροπή όφειλε σε κάθε περίπτωση, κατά τον καθορισμό του ποσού εκκίνησης του προστίμου, να καταλήξει
στο συμπέρασμα ότι η παράβαση δεν είχε οιονδήποτε αντίκτυπο στην αγορά. Πράγματι, τυχόν αδυναμία επιμετρήσεως του αντίκτυπου
δεν επιτρέπει να τεκμαρθεί η ύπαρξη τέτοιου αντίκτυπου.
Στο υπόμνημα απαντήσεως, η Deltafina διευκρινίζει ότι ο λόγος της δεν αφορά τον χαρακτηρισμό της παραβάσεως ως «πολύ σοβαρής»,
αλλά την αύξηση του ποσού εκκίνησης εξαιτίας του αντίκτυπου της παραβάσεως στην αγορά.
Η Deltafina ζητεί, επομένως, να μειωθεί το πρόστιμο κατά το ενδεδειγμένο μέτρο, δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη,
κατά τον καθορισμό του ποσού εκκίνησης του προστίμου, την απουσία αντίκτυπου ή, επικουρικώς, τον περιορισμένο αντίκτυπο της
παραβάσεως στην αγορά.
Η Επιτροπή ζητεί να απορριφθούν τα επιχειρήματα της Deltafina.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Καταρχάς πρέπει να υπομνησθεί ότι μεταξύ των τριών κριτηρίων που μνημονεύονται στις κατευθυντήριες αρχές για την αξιολόγηση
της σοβαρότητας της παραβάσεως (βλ. σκέψη 220 ανωτέρω), η φύση της παραβάσεως αποτελεί κύριο στοιχείο για τον χαρακτηρισμό
των παραβάσεων ως πολύ σοβαρών. Επομένως, συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές που αποβλέπουν στον καθορισμό των τιμών ή στην
κατανομή των αγορών μπορούν να χαρακτηρισθούν, βάσει της φύσεώς τους και μόνον, ως «πολύ σοβαρές», χωρίς να απαιτείται να
έχουν αυτές οι εκδηλώσεις συμπεριφοράς κάποιον ιδιαίτερο αντίκτυπο στην οικεία αγορά (βλ., συναφώς, την προμνησθείσα στις
σκέψεις 222 έως 225 νομολογία).
Εν προκειμένω, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 235 ανωτέρω, η επίμαχη σύμπραξη είχε ως αντικείμενο, ιδίως, τον από κοινού καθορισμό
των τιμών που κατέβαλλαν οι επιχειρήσεις μεταποιήσεως για τον ακατέργαστο καπνό, καθώς και την κατανομή των προμηθευτών και
των ποσοτήτων ακατέργαστου καπνού. Τέτοιες πρακτικές συνιστούν οριζόντιο περιορισμό του τύπου «καρτέλ τιμών» (συνασπισμός
επιχειρήσεων με σκοπό τον έλεγχο των τιμών) υπό την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών και είναι επομένως, εξ ορισμού, πολύ
σοβαρές.
Ως εκ τούτου, εν προκειμένω, η Επιτροπή μπορούσε να χαρακτηρίσει τη σύμπραξη ως πολύ σοβαρή παράβαση, χωρίς να υποχρεούται
να αποδείξει τον συγκεκριμένο αντίκτυπο αυτής στην αγορά (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 3ης Σεπτεμβρίου 2009, Prym και Prym
Consumer κατά Επιτροπής, σκέψη 215 ανωτέρω, σκέψη 76, και Erste Group Bank κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 109 ανωτέρω, σκέψη
103).
Εξάλλου, από το γράμμα της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι, μολονότι στην αιτιολογική σκέψη 365 αυτής η Επιτροπή δήλωσε,
χρησιμοποιώντας τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών, ότι για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της παραβάσεως οφείλει να λάβει
υπόψη τα τρία στοιχεία που μνημονεύονται στην πρώτη παράγραφο του σημείου 1 A των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών (βλ. σκέψη
220 ανωτέρω), δεν θεμελίωσε εν συνεχεία την αξιολόγηση της σοβαρότητας της παραβάσεως στο συγκεκριμένο αντίκτυπο της παραβάσεως.
Πράγματι, στο τμήμα της προσβαλλόμενης αποφάσεως αναφορικά με την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως (αιτιολογικές σκέψεις
365 έως 369), ουδεμία αιτιολογική σκέψη παραπέμπει στο στοιχείο αυτό. Ειδικότερα, στην αιτιολογική σκέψη 368 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως, παραπέμποντας στο τμήμα της αποφάσεως όπου αναλύεται το αντίστοιχο περιεχόμενο των συμφωνιών μεταξύ των μετατροπέων,
η Επιτροπή, αφενός, προβαίνει σε γενικού χαρακτήρα σκέψεις σχετικά με τις συμπράξεις αγοράς και την ικανότητά τους, όπως ακριβώς
στην χαρακτηριστική περίπτωση των «καρτέλ πώλησης», να αλλοιώσουν τον ανταγωνισμό, και, αφετέρου, δηλώνει ότι η ικανότητα
αυτή είναι ακόμα πιο σημαντική στην περίπτωση προϊόντος όπως το επίμαχο στην υπό κρίση διαφορά. Οι σκέψεις όμως αυτές δεν
μπορούν να ερμηνευθούν ως ανάλυση του συγκεκριμένου αντίκτυπου στην αγορά, αλλά συνιστούν μάλλον εκτιμήσεις σχετικά με τη
δυνατότητα της συμπράξεως αγοράς να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό στην προκειμένη περίπτωση.
Ως εκ τούτου, ο χαρακτηρισμός της παραβάσεως ως πολύ σοβαρής δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση λόγω των επιχειρημάτων που
προβάλλει η Deltafina στο πλαίσιο του υπό κρίση σκέλους.
Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι, στο υπόμνημα απαντήσεως, η Deltafina αποσαφήνισε το περιεχόμενο των επιχειρημάτων που προέβαλε
στο πλαίσιο του σκέλους αυτού, διευκρινίζοντας ότι δεν αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό της παραβάσεως ως πολύ σοβαρής, αλλά προσάπτει
στην Επιτροπή ότι καθόρισε ένα ποσό εκκίνησης προστίμου, το οποίο είναι δυσανάλογο λαμβανομένης υπόψη της απουσίας συγκεκριμένου
αντίκτυπου στην αγορά.
Συναφώς, επιβάλλεται, πρώτον, η διαπίστωση ότι από το σύστημα κυρώσεων για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, όπως έχει
καθιερωθεί με τον κανονισμό 1/2003 και ερμηνευθεί από τη νομολογία, προκύπτει ότι οι συμπράξεις, λόγω της ίδιας τους της φύσεως,
είναι ορθό να συνεπάγονται την επιβολή των αυστηρότερων προστίμων. Ο ενδεχόμενος συγκεκριμένος αντίκτυπός τους επί της αγοράς,
ειδικότερα δε το ερώτημα σε ποιο μέτρο ο περιορισμός του ανταγωνισμού κατέληξε σε αγοραία τιμή υψηλότερη από εκείνη που θα
είχε επικρατήσει σε περίπτωση που δεν υπήρχε η σύμπραξη, δεν αποτελεί αποφασιστικό κριτήριο για τον καθορισμό του ύψους των
προστίμων (βλ. συναφώς, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 1983, 100/80 έως 103/80, Musique diffusion française κ.λπ.
κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σκέψη 233 ανωτέρω, σκέψεις 120 και 129, της 16ης Νοεμβρίου 2000, C‑286/98 P, Stora Kopparbergs
Bergslags κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I‑9925, σκέψεις 68 έως 77· βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα J. Mischo
στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Νοεμβρίου 2000, C‑283/98 P, Mo och Domsjö κατά Επιτροπής,
Συλλογή 2000, σ. I‑9858, σημεία 95 έως 101).
Κατά πάγια νομολογία, για την εκτίμηση του ποσού του προστίμου, στοιχεία αναγόμενα στις προθέσεις μπορεί να έχουν μεγαλύτερη
σημασία από εκείνα που αφορούν τα αποτελέσματα μιας αντιβαίνουσας στον ανταγωνισμό πρακτικής, ιδίως όταν πρόκειται για εγγενώς
σοβαρές παραβάσεις όπως οι αφορώσες τον καθορισμό των τιμών (βλ., συναφώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Οκτωβρίου 2003,
C‑194/99 P, Thyssen Stahl κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I‑10821, σκέψη 118· της 3ης Σεπτεμβρίου 2009, Prym και Prym Consumer
κατά Επιτροπής, σκέψη 215 ανωτέρω, σκέψη 96, και της 12ης Νοεμβρίου 2009, C‑554/08 P, Carbonne-Lorraine κατά Επιτροπής, μη
δημοσιευθείσα ακόμα στη Συλλογή, σκέψη 44).
Εν προκειμένω, από την ανάλυση του αφορώντος τα προσαπτόμενα πραγματικά περιστατικά τμήματος της προσβαλλόμενης αποφάσεως
προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις μεταποιήσεως υιοθέτησαν συνειδητώς αντιβαίνουσα προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορά, για την οποία
τους επιβλήθηκαν κυρώσεις (βλ., παραδείγματος χάρη, αιτιολογικές σκέψεις 111, 124, 125, 141 και 158 της προσβαλλόμενης αποφάσεως).
Τούτο επιβεβαιώνεται, εξάλλου, από το γεγονός ότι ή σύμπραξη είχε απόρρητο χαρακτήρα, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές
σκέψεις 363 και 473 της προσβαλλόμενης αποφάσεως.
Επιπλέον, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει επίσης ότι οι επιχειρήσεις μεταποιήσεως επανειλημμένως συμφώνησαν επί μέτρων
που απέβλεπαν στη διασφάλιση της πραγματικής λειτουργίας της συμπράξεως, όπως η αμοιβαία αποστολή των τιμολογίων των αντιστοίχων
προμηθευτών τους (αιτιολογικές σκέψεις 122 και 129 της προσβαλλόμενης αποφάσεως), η υποχρέωση διαβουλεύσεως σε περιπτώσεις
αγορών εκτός των συμφωνιών (αιτιολογική σκέψη 139 της προσβαλλόμενης αποφάσεως), οι υποχρεώσεις ελέγχου των υπαλλήλων προκειμένου
να αποτραπεί η εκ μέρους τους ανάληψη πρωτοβουλιών χωρίς τον αναγκαίο συντονισμό (αιτιολογική σκέψη 140 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως), η δημιουργία μιας δομής προκειμένου να διασφαλισθεί η επίτευξη των αντιθέτων στον ανταγωνισμό σκοπών (αιτιολογική
σκέψη 187 της προσβαλλόμενης αποφάσεως). Συναφώς, πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι από την αιτιολογική σκέψη 383 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή απέδειξε ότι η σύμπραξη ετέθη σε εφαρμογή, γεγονός που δεν αμφισβητείται από την Deltafina.
Διαπιστώνεται, δεύτερον, ότι, κατά τον καθορισμό του ποσού εκκίνησης του προστίμου, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις
της παράνομης συμπεριφοράς κάθε εμπλεκόμενης επιχειρήσεως. Πράγματι, από τις αιτιολογικές σκέψεις 370 και 371 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως, προκύπτει ότι η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο να καθορίσει τα πρόστιμα σε συνάρτηση με τη θέση κάθε εμπλεκόμενου μέρους
στην αγορά προκειμένου να ληφθεί υπόψη, πέραν του ειδικού του βάρους, ενδεχόμενος αντίκτυπος της παράνομης συμπεριφοράς κάθε
επιχειρήσεως.
Από τη νομολογία όμως προκύπτει ότιτο μερίδιο της αγοράς που κατέχει κάθε εμπλεκόμενη επιχείρηση στην αγορά, η οποία υπήρξε
αντικείμενο περιοριστικής πρακτικής, συνιστά, ακόμα και όταν δεν αποδεικνύεται ότι η παράβαση έχει συγκεκριμένη επίδραση επί
της αγοράς, αντικειμενικό στοιχείο που παρέχει το ορθό μέτρο της ευθύνης κάθε μιας επιχείρησης όσον αφορά τη δυνητική βλαπτικότητα
της πρακτικής αυτής για την κανονική λειτουργία του ανταγωνισμού (βλ., συναφώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 29ης Απριλίου
2004, T‑236/01, T-239/01, T-244/01 έως T-246/01, T-251/01 και T-252/01, Tokai Carbon κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ.
II-1181, σκέψεις 196 έως 198, και ιδίως σκέψη 197). Επομένως, κατά τη νομολογία, προκειμένου να προσδιορισθεί το ύψος του
προστίμου, τα μερίδια αγοράς που κατέχει μια επιχείρηση αποτελούν πρόσφορα κριτήρια για τον καθορισμό της επιρροής που αυτή
μπορεί να έχει επί της αγοράς (απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 1998, C‑185/95 P, Baustahlgewebe κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998,
σ. I-8417, σκέψη 139, και της 3ης Σεπτεμβρίου 2009, Prym και Prym Consumer κατά Επιτροπής, σκέψη 215 ανωτέρω, σκέψη 62).
Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εν προκειμένω, καθορίζοντας το ποσό εκκίνησης του προστίμου σε συνάρτηση με το μερίδιο
της αγοράς που κατέχει κάθε μέρος, η Επιτροπή χρησιμοποίησε ένα πρόσφορο κριτήριο για τον καθορισμό της επιρροής που μπορούσε
να έχει επί της αγοράς η συμπεριφορά της Deltafina.
Υπό τις συνθήκες αυτές, δεδομένων μιας πολύ σοβαρής παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού και στοιχείων αναγόμενων στις
προθέσεις, όπως τα μνημονευθέντα στις σκέψεις 270 και 271, ακόμα και εάν υποτεθεί ότι η συμφωνία δεν είχε επιπτώσεις στην
αγορά, όπως υποστηρίζει η Deltafina, πρέπει να γίνει δεκτό ότι δεν είναι απρόσφορος ο καθορισμός του ποσού εκκίνησης του προστίμου
της Deltafina, η οποία υπήρξε φορέας με σημαντικά μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς έναντι των λοιπών μετεχόντων στη σύμπραξη στην
οικεία αγορά, σε επίπεδο ανώτερο από το ελάχιστο ποσό των 20 εκατομμυρίων ευρώ που θέτουν οι κατευθυντήριες γραμμές και, συγκεκριμένα,
στα 25 εκατομμύρια ευρώ.
Υπό το πρίμα των σκέψεων αυτών, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει το επιχείρημα της Deltafina, κατά το οποίο το ποσό εκκίνησης του
προστίμου είναι προδήλως δυσανάλογο εξαιτίας του γεγονότος ότι η παράβαση δεν είχε οιαδήποτε επίπτωση στην αγορά.
Εξάλλου, σε ό,τι ειδικότερα αφορά τα μνημονευόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν την απουσία επιπτώσεων
της συμπράξεως στην αγορά (βλ. σκέψη 255 ανωτέρω), πρέπει να επισημανθεί ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι, για την εκτίμηση
της σοβαρότητας της παραβάσεως, είναι κρίσιμο το ζήτημα κατά πόσον οι μετέχοντες στη σύμπραξη έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν προκειμένου
να υλοποιηθούν οι προθέσεις τους. Αυτό που συνέβη κατόπιν, σε επίπεδο των τιμών της αγοράς που επιτεύχθηκαν στην πραγματικότητα,
ενδέχεται να έχει επηρεαστεί από άλλους παράγοντες, εκτός του ελέγχου των μετεχόντων στη σύμπραξη, οι δε μετέχοντες στη σύμπραξη
δεν μπορούν να επικαλούνται υπέρ αυτών εξωγενείς παράγοντες που παρεμπόδισαν τις προσπάθειές τους, ανάγοντας τους παράγοντες
αυτούς σε στοιχεία δικαιολογούντα μείωση του προστίμου (βλ. αποφάσεις Raiffeisen Zentralbank Österreich κ.λπ. κατά Επιτροπής,
σκέψη 217 ανωτέρω, σκέψη 287· της 8ης Οκτωβρίου 2008, Carbone-Lorraine κατά Επιτροπής, σκέψη 223 ανωτέρω, σκέψη 86, και Gütermann
και Zwicky κατά Επιτροπής, σκέψη 222 ανωτέρω, σκέψη 130 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Επομένως σε ένα πλαίσιο όπως αυτό εν προκειμένω, στο οποίο, μεταξύ άλλων, τα μέλη της συμπράξεως έλαβαν μέτρα προκειμένου
να υλοποιήσουν τους αντιβαίνοντες προς τον ανταγωνισμό στόχους τους (βλ. σκέψεις 270 και κυρίως 271 ανωτέρω), μια εξέλιξη
των τιμών στην αγορά, όπως η μνημονευθείσα από την Deltafina αύξηση των τιμών του καπνού, δεν μπορεί να δικαιολογεί από μόνη
της μείωση του προστίμου. Πράγματι, δεν αποκλείεται ότι, χωρίς τη σύμπραξη, η αύξηση των τιμών θα ήταν πιο σημαντική από την
προαναφερθείσα αύξηση.
Επιπλέον, κατά τη νομολογία, δεν είναι δυνατό να απαιτείται από την Επιτροπή, όταν στοιχειοθετείται η υλοποίηση συμπράξεως,
να αποδεικνύει συστηματικά ότι οι συμφωνίες όντως παρείχαν στις οικείες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επιτύχουν υψηλότερο
επίπεδο τιμών των συναλλαγών ή, όπως εν προκειμένω, στις περιπτώσεις συμπράξεων αγοράς, κατώτερο επίπεδο από εκείνο που θα
επικρατούσε χωρίς τη σύμπραξη. Θα ήταν δυσανάλογο να απαιτείται παρόμοια απόδειξη η οποία θα απορροφούσε σημαντικούς πόρους,
καθώς θα καθιστούσε αναγκαία την προσφυγή σε οικονομικούς υπολογισμούς, στηριζόμενους σε οικονομικά πρότυπα, η ακρίβεια των
οποίων μπορεί να ελεγχθεί δυσχερώς από τον δικαστή και ως προς τα οποία ουδόλως αποδεικνύεται ότι είναι απαλλαγμένα ελαττωμάτων
(βλ., συναφώς, αποφάσεις Raiffeisen Zentralbank Österreich κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 217 ανωτέρω, σκέψη 286, της 8ης Οκτωβρίου
2008, Carbone-Lorraine κατά Επιτροπής, σκέψη 223 ανωτέρω, σκέψη 85, και Gütermann και Zwicky κατά Επιτροπής, σκέψη 222 ανωτέρω,
σκέψη 129 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Επομένως, ακόμα και εάν διέθετε στοιχεία καταδεικνύοντα μια αύξηση των τιμών του καπνού ανώτερη έναντι της κατά μέσο όρο αυξήσεως
των λοιπών γεωργικών προϊόντων, η περίσταση αυτή δεν συνεπάγεται ότι η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να αποδείξει ότι οι συμφωνίες
μεταξύ επιχειρήσεων μεταποιήσεως τους επέτρεψαν πράγματι να επιτύχουν επίπεδο τιμών χαμηλότερο από εκείνο που θα επικρατούσε
χωρίς τη σύμπραξη.
Τέλος, η Deltafinaι διατείνεται, επίσης, ότι η προσβαλλομένη απόφαση πάσχει λόγω παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
καθότι η Επιτροπή δεν ανέφερε τους λόγους, από τους οποίους συνήγαγε το συμπέρασμα ότι ο αντίκτυπος της συμπράξεως δεν ήταν
μετρήσιμος.
Σε ό,τι αφορά την υποχρέωση αιτιολογήσεως, πρέπει να υπομνησθεί ότι, καταρχάς, από τη νομολογία προκύπτει ότι, στο πλαίσιο
του καθορισμού προστίμων λόγω παραβιάσεως του δικαίου ανταγωνισμού, η εν λόγω υποχρέωση πληρούται εφόσον η Επιτροπή εκθέτει
στην απόφασή της τα στοιχεία εκτιμήσεως τα οποία χρησιμοποίησε για να μετρήσει τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως.
Όσον αφορά απόφαση επιβάλλουσα πρόστιμα σε πλείονες επιχειρήσεις, το εύρος της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται,
μεταξύ άλλων, υπό το πρίσμα του στοιχείου ότι η σοβαρότητα των παραβάσεων πρέπει να αποτιμάται με γνώμονα μεγάλο αριθμό στοιχείων,
όπως, μεταξύ άλλων, οι προσιδιάζουσες στην υπόθεση περιστάσεις, η συγκυρία και το ανασχετικό αποτέλεσμα των προστίμων, και
τούτο χωρίς να έχει καταρτιστεί υποχρεωτικός ή εξαντλητικός πίνακας κριτηρίων τα οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατ’ ανάγκη
(απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Οκτωβρίου 2002, C-238/99 P, C‑244/99 P, C-245/99 P, C‑247/99 P, C-250/99 P έως C-252/99 P
και C-254/99 P, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-8375, σκέψεις 463 και 465).
Εν προκειμένω, η Επιτροπή ανέφερε, στις αιτιολογικές σκέψεις 365 έως 376 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, τα στοιχεία που έλαβε
υπόψη κατά τον καθορισμό των ποσών εκκίνησης των προστίμων που επιβλήθηκαν στις διάφορες εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή
ανέφερε, ιδίως, τα κριτήρια βάσει των οποίων, αφενός, εκτίμησε, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, τη σοβαρότητα της παραβάσεως
και, αφετέρου, καθόρισε εν συνεχεία το ποσό εκκίνησης κατατάσσοντας τις επιχειρήσεις σε συνάρτηση με τη σημασία τους στην
αγορά, όπως καθορίζεται από το μερίδιό τους της αγοράς, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό βάρος κάθε επιχειρήσεως και τον ενδεχόμενο
αντίκτυπο της παράνομης συμπεριφοράς. Επομένως, πληρώθηκαν οι προϋποθέσεις που θέτει η νομολογία αναφορικά με την υποχρέωση
αιτιολογήσεως.
Σε ό,τι ειδικότερα αφορά την αιτίαση της Deltafina, πρέπει να επισημανθεί ότι, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος αντίκτυπος στην
αγορά δεν αποτελεί αναγκαίο στοιχείο για τον χαρακτηρισμό της παραβάσεως ως πολύ σοβαρής στις περιπτώσεις των οριζόντιων συμπράξεων
που αποβλέπουν, ιδίως, όπως εν προκειμένω, στον καθορισμό των τιμών, η Επιτροπή δεν όφειλε να τον λάβει υπόψη κατά τον καθορισμό
της σοβαρότητας της παραβάσεως (βλ. σκέψεις 222 έως 224 και 261 έως 265 ανωτέρω). Εν προκειμένω, όπως σημειώθηκε στις σκέψεις
264 και 265 ανωτέρω, η Επιτροπή δεν στήριξε την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως στο εν λόγω κριτήριο. Το γεγονός,
όμως, ότι η Επιτροπή δεν αιτιολόγησε το ότι δεν ελήφθη υπόψη ένα κριτήριο το οποίο δεν ήταν υποχρεωμένη να λάβει υπόψη και
του οποίου τη συνεκτίμηση δεν θεώρησε εν προκειμένω αναγκαία δεν μπορεί να συνεπάγεται ελλιπή αιτιολογία όσον αφορά τον καθορισμό
του προστίμου της Deltafina.
Εξάλλου, πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι, κατά τη νομολογία, στο πλαίσιο των αναλύσεων αναφορικά με παραβάσεις του άρθρου
81 ΕΚ, το άρθρο 253 ΕΚ δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να εξηγεί στις αποφάσεις
της τους λόγους για τους οποίους δεν δέχθηκε, όσον αφορά τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου, άλλες προσεγγίσεις σε σχέση
με αυτή την οποία πράγματι επέλεξε στην προσβαλλομένη απόφαση (βλ. απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 19ης Μαΐου 2010, T‑18/05,
IMI κ.λπ. κατά Επιτροπής, μη δημοσιευθείσα ακόμα στη Συλλογή, σκέψη 153 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Συνεπώς, ουδεμία παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή.
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι το τρίτο σκέλος του πέμπτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
Υπό το πρίσμα όσων προεξετέθησαν, ο πέμπτος λόγος πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Β –
Επί του εβδόμου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των ελαφρυντικών περιστάσεων καθώς και από παραβίαση των αρχών
της ίσης μεταχείρισης και της αναλογικότητας
1.     Επιχειρήματα των διαδίκων
Στο πλαίσιο του έβδομου λόγου της, η Deltafina προσάπτει, καταρχάς, στην Επιτροπή ότι, κατά την εκτίμηση της συμπεριφοράς
της, δεν έλαβε υπόψη μια ελαφρυντική περίσταση βάσει της οποίας έπρεπε να έχει μειώσει το πρόστιμο. Η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη
τον απολύτως αβέβαιο χαρακτήρα, κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, του ρυθμιστικού πλαισίου αναφοράς στον τομέα
τον οποίο αφορά η σύμπραξη και επομένως τη μη βέβαιη εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ στις διεπαγγελματικές συμφωνίες. Πράγματι,
ο νόμος που ρυθμίζει αυτού του είδους τις συμφωνίες, ήτοι ο «legge n° 88 sulle norme sugli accordi interprofessionali e sui
contratti di coltivazione e vendita dei prodotti agricoli» (νόμος 88 περί ρυθμίσεως των διεπαγγελματικών συμφωνιών και των
συμβάσεων καλλιέργειας και πωλήσεως γεωργικών προϊόντων), της 16ης Μαρτίου 1988 (
GURI
n° 69, της 23ης Μαρτίου 1988, στο εξής: νόμος 88/88) ενθάρρυνε την οριζόντια συνεννόηση μεταξύ επιχειρήσεων μεταποιήσεως.
Από τις αιτιολογικές σκέψεις 315 και 359 έως 362 της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή ήταν ενήμερη του πλαισίου
αυτού, δεν συνήγαγε όμως εξ αυτού κάποια συνέπεια όσον αφορά τον καθορισμό του ποσού του προστίμου.
Η Deltafina υποστηρίζει επίσης ότι στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση C(2004) 4030 τελικό της Επιτροπής, της 20ής
Οκτωβρίου 2004, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 81, παράγραφος 1, [ΕΚ] (υπόθεση COMP/C.38.238/B.2 − Ακατέργαστος
καπνός – Ισπανία) (στο εξής: απόφαση ακατέργαστος καπνός – Ισπανία), στην οποία το ρυθμιστικό πλαίσιο ήταν ουσιαστικά ανάλογο
προς αυτό εν προκειμένω, η Επιτροπή χορήγησε στους μετατροπείς μείωση των προστίμων κατά 40 %.
Εν συνεχεία, η Deltafina διατείνεται ότι το πρόστιμο που της επιβλήθηκε είναι δυσανάλογο λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών
περιστατικών βάσει των οποίων η Επιτροπή αποφάσισε να μην της χορηγήσει το ευεργέτημα της απαλλαγής. Τονίζει ότι η εκ μέρους
της γνωστοποίηση της αιτήσεως απαλλαγής δεν έθιξε την έρευνα της Επιτροπής, ότι η καλή της πίστη κατά το στάδιο της διοικητικής
διαδικασίας δεν μπορούσε να τεθεί υπό αμφισβήτηση, ότι η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η Deltafina είχε συμβάλει ουσιαστικά
στην έρευνα και ότι η υπόθεση αυτή παρουσιάζει «εξαιρετικά χαρακτηριστικά», καθότι η Deltafina υπήρξε η πρώτη επιχείρηση που
ζήτησε απαλλαγή βάσει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας του 2002 και καθότι επρόκειτο για την πρώτη περίπτωση άρσεως της υπό
όρους απαλλαγής. Παρά ταύτα, η Επιτροπή επέβαλε ένα εξαιρετικά υψηλό πρόστιμο για μία συμπεριφορά, ως προς την οποία ακόμα
και ο υπεύθυνος για την υπόθεση υπάλληλος δεν γνώριζε, 26 μήνες μετά τα πραγματικά περιστατικά, κατά πόσον συνιστούσε πράγματι
παράβαση της υποχρεώσεως συνεργασίας (βλ. σκέψη 185 ανωτέρω). Η Deltafina μνημονεύει επίσης την πρακτική της Επιτροπής που
συνίσταται στην επιβολή συμβολικών προστίμων στις περιπτώσεις όπου υπάρχει εύλογη αμφιβολία ως προς την ύπαρξη παραβάσεως.
Τέλος, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Deltafina, παραπέμποντας στη σκέψη 169 της αποφάσεως Nintendo και Nintendo of
Europe κατά Επιτροπής, σκέψη 190 ανωτέρω, προσήψε στην Επιτροπή ότι, για τη συνεργασία της, της χορήγησε την ίδια μείωση προστίμου
με εκείνη που είχε χορηγήσει στην Dimon Italia, ήτοι 50 % του προστίμου, παρότι η Dimon Italia είχε αρχίσει να συνεργάζεται
αργότερα από ό,τι αυτή και μολονότι η συνεργασία της ήταν ποιοτικώς σημαντικότερη από εκείνη της Dimon Italia.
Η Επιτροπή ζητεί να απορριφθούν τα επιχειρήματα της Deltafina.
2.     Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Όσον αφορά την αιτίαση που αντλείται από τη μη συνεκτίμηση ελαφρυντικής περιστάσεως, πρέπει να επισημανθεί ότι, κατά τη νομολογία,
κατά τον προσδιορισμό του επιπέδου της κυρώσεως, η συμπεριφορά των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων μπορεί να εκτιμάται υπό το
πρίσμα της ελαφρυντικής περιστάσεως που συνιστούσε το εθνικό νομικό πλαίσιο (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 9ης Σεπτεμβρίου
2003, C‑198/01, CIF, Συλλογή 2003, σ. I‑8055, σκέψη 57, και Erste Group Bank κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 109 ανωτέρω, σκέψεις
228 επ.).
Επιπλέον, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το σημείο 3 των κατευθυντηρίων γραμμών περιλαμβάνει, υπό τον τίτλο «ελαφρυντικές
περιστάσεις», μη εξαντλητικό κατάλογο των περιστάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του ποσού του προστίμου, μία εκ των
οποίων είναι η ύπαρξη δικαιολογημένης αμφιβολίας της επιχειρήσεως σχετικά με τον παράνομο χαρακτήρα της ακολουθούμενης περιοριστικής
πρακτικής.
Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή έλαβε υπόψη το εθνικό νομικό πλαίσιο και,
κυρίως, τον νόμο 88/88 που ανέφερε η Deltafina. Η Επιτροπή αναλύει, ιδίως, τον αντίκτυπο του νόμου αυτού στις αιτιολογικές
σκέψεις 315 έως 324 και 358 έως 362 της προσβαλλόμενης αποφάσεως. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δηλώνει ότι το εθνικό νομικό
πλαίσιο μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητα ως προς την νομιμότητα των πρακτικών της APTI και της Unitab. Για αυτόν ακριβώς
τον λόγο η Επιτροπή επέβαλε συμβολικά πρόστιμα στις ενώσεις αυτές (βλ., ιδίως, αιτιολογική σκέψη 362 της προσβαλλόμενης αποφάσεως).
Εντούτοις, σε ό,τι αφορά την σύμπραξη των επιχειρήσεων μεταποιήσεως, στην οποία μετέσχε η Deltafina, επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι, στην αιτιολογική σκέψη 323 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή αναφέρει ότι «εμπίπτει πλήρως στο άρθρο 81, παράγραφος
1, [ΕΚ,] καθότι βαίνει πέραν του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 88/88, στο μέτρο που απέβλεπε ουσιαστικά στον καθορισμό
των ανώτατων ή μέσων τιμών παραδόσεως καθώς και στην κατανομή των ποσοτήτων και των προμηθευτών». Η Deltafina ουδόλως αμφισβητεί
τη διαπίστωση αυτή. Περιορίζεται στη δήλωση, χωρίς να τεκμηριώνει τους ισχυρισμούς της, ότι το εθνικό νομικό πλαίσιο ενθάρρυνε
την οριζόντια συνεννόηση μεταξύ των επιχειρήσεων μεταποιήσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η Deltafina δεν μπορεί να προβάλει ότι η Επιτροπή έπρεπε να έχει λάβει υπόψη το ρυθμιστικό πλαίσιο
αναφοράς ως ελαφρυντική περίσταση.
Σε ό,τι αφορά την αιτίαση σχετικά με την απόφαση ακατέργαστος καπνός – Ισπανία, πρέπει να επισημανθεί ότι, παρότι η Deltafina
δεν το δηλώνει ρητώς, προβάλλει στην ουσία παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως καθότι, σε μια περίπτωση παρεμφερή με
την υπό κρίση, η Επιτροπή εφάρμοσε την συγκεκριμένη ελαφρυντική περίσταση ως προς τις επιχειρήσεις μεταποιήσεως.
Ως προς το παραπάνω, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, προσβολή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως υπάρχει μόνον
όταν παρόμοιες καταστάσεις αντιμετωπίζονται κατά τρόπο διαφορετικό ή διαφορετικές καταστάσεις αντιμετωπίζονται καθ’ όμοιο
τρόπο, εκτός εάν μια τέτοια αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς (απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 1984,
106/83, Sermide, Συλλογή 1984, σ. 4209, σκέψη 28, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Σεπτεμβρίου 2009, T‑161/05, Hoechst
κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. II‑3555, σκέψη 79).
Εν προκειμένω, η σύγκριση μεταξύ των δύο συγκεκριμένων αποφάσεων όσον αφορά την επίπτωση του εθνικού ρυθμιστικού πλαισίου
επί των κρίσιμων πρακτικών καταδεικνύει ότι οι δύο καταστάσεις χαρακτηρίζονταν από σημαντικές διαφορές όσον αφορά τον αντίκτυπο
του προαναφερθέντος ρυθμιστικού πλαισίου επί των παρανόμων εκδηλώσεων συμπεριφοράς. Ειδικότερα, από τις αιτιολογικές σκέψεις
52 επ., 349 επ., 426 έως 429, 437 και 438 της αποφάσεως ακατέργαστος καπνός – Ισπανία προκύπτει ότι, στην Ισπανία, οι δημόσιες
αρχές διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις των συμφωνιών μεταξύ παραγωγών και μεταποιητών. Επρόκειτο για διαπραγματεύσεις
που χαρακτηρίσθηκαν ως «δημόσιες». Στην Ισπανία, υπήρχε δε μια «πρακτική του υπουργείου [αποσκοπούσα στο] να επιτρέπει και
να ενθαρρύνει τα μέρη να διαπραγματεύονται συλλογικώς τους όρους αγοράς και πώλησης του καπνού, συμπεριλαμβανομένων των τιμών»
(αιτιολογική σκέψη 60 της αποφάσεως ακατέργαστος καπνός – Ισπανία). Η Επιτροπή συνήγαγε εξ αυτού ότι «οι δημόσιες διαπραγματεύσεις
μεταξύ των εκπροσώπων των παραγώγων και των επιχειρήσεων μεταποιήσεως [είχαν] προσδιορίσει, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, το ουσιαστικό
πλαίσιο (ιδίως όσον αφορά τις ευκαιρίες συνεννόησης και υιοθέτησης κοινής θέσης) εντός του οποίου οι επιχειρήσεις μεταποιήσεως
ανέπτυξαν, πέρα από την κοινή θέση που επρόκειτο να υιοθετήσουν στο πλαίσιο των δημόσιων διαπραγματεύσεων, τη μυστική στρατηγική
τους ως προς τις (μέγιστες) μέσες τιμές παράδοσης και τις ποσότητες» (αιτιολογική σκέψη 438 της αποφάσεως ακατέργαστος καπνός
– Ισπανία). Για αυτόν ουσιαστικώς τον λόγο η Επιτροπή χορήγησε έκπτωση κατά 40 % του ποσού των προστίμων που επιβλήθηκαν στις
ισπανικές επιχειρήσεις μεταποιήσεως.
Οι δημόσιες αρχές δεν διαδραμάτισαν όμως τέτοιον ρόλο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ επιχειρήσεων μεταποιήσεως και παραγώγων
στην υπό κρίση υπόθεση. Επομένως, η Deltafina δεν μπορεί να προβάλει ότι η Επιτροπή παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως,
επειδή δεν εφάρμοσε ως προς αυτήν την κρίσιμη ελαφρυντική περίσταση.
Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά τη νομολογία, το γεγονός και μόνον ότι η Επιτροπή έχει θεωρήσει, κατά την πρακτική
που ακολουθούσε προηγουμένως για τη λήψη των αποφάσεών της, ότι ορισμένα στοιχεία συνιστούσαν ελαφρυντικές περιστάσεις για
την επιμέτρηση του προστίμου δεν συνεπάγεται ότι είναι υποχρεωμένη να εκφέρει την ίδια κρίση και σε μεταγενέστερη απόφασή
της (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 20ής Μαρτίου 2002, T‑23/99, LR AF 1998 κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1705, σκέψη
337, και Groupe Danone κατά Επιτροπής, σκέψη 224 ανωτέρω, σκέψη 395). Επομένως, η Deltafina δεν μπορεί να προβάλει την εφαρμογή
ελαφρυντικής περιστάσεως σε άλλη υπόθεση προκειμένου να συναγάγει πλάνη εκ μέρους της Επιτροπής στην υπό κρίση υπόθεση.
Εν συνεχεία, πρέπει να εξετασθεί η αιτίαση που αντλείται από το ότι το πρόστιμο είναι δυσανάλογο λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών
περιστατικών βάσει των οποίων η Επιτροπή δεν χορήγησε οριστική απαλλαγή στην Deltafina.
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι η Επιτροπή, έχοντας διαπιστώσει στην προσβαλλόμενη απόφαση, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη,
παράβαση της υποχρεώσεως συνεργασίας εκ μέρους της Deltafina, αποφάσισε να μην της χορηγήσει οριστική απαλλαγή κατά το πέρας
της διαδικασίας. Επομένως, η Deltafina, μη έχοντας πλέον δικαίωμα ευνοϊκής μεταχειρίσεως, υπέστη κύρωση για τη συμμετοχή της
σε παράνομη συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων μεταποιήσεως, το βασικό ποσό της οποίας καθορίσθηκε στα 60 εκατομμύρια ευρώ (βλ.
αιτιολογική σκέψη 379 της προσβαλλόμενης αποφάσεως).
Εντούτοις, παρότι η Deltafina παρέβη μια αναγκαία προϋπόθεση προκειμένου να τύχει απαλλαγής βάσει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας
του 2002, η Επιτροπή αποφάσισε να της χορηγήσει μείωση προστίμου λόγω της ελαφρυντικής περιστάσεως που αντλείτο από την ουσιαστική
συνεργασία που παρέσχε στο πλαίσιο της διαδικασίας. Έχοντας υπόψη τα όσα συνοψίσθηκαν στις σκέψεις 38 έως 42 ανωτέρω, η Επιτροπή
αποφάσισε επομένως να χορηγήσει στην Deltafina μείωση του προστίμου κατά 50 %.
Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση ότι, κατά την ποσοτικοποίηση της μειώσεως του προστίμου, η Επιτροπή έλαβε υπόψη και αναγνώρισε
τόσο τις εξαιρετικές περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, όσο και της σημασία της συνεργασίας που παρέσχε η Deltafina καθ’
όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, την οποία αναφέρει η Deltafina προς στήριξη της αιτιάσεώς της. Βάσει των ανωτέρω και παρά
την εκ μέρους της Deltafina παράβαση της υποχρεώσεώς της συνεργασίας, η Επιτροπή της χορήγησε σημαντικότατη έκπτωση επί του
προστίμου το οποίο θα της είχε διαφορετικά επιβληθεί.
Υπό τις συνθήκες της υπό κρίση υποθέσεως, δεδομένης της εκπτώσεως προστίμου που της χορηγήθηκε, η Deltafina δεν μπορεί να
προβάλει ότι το πρόστιμο είναι δυσανάλογο, λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών περιστατικών, βάσει των οποίων η Επιτροπή αποφάσισε
να μην της χορηγεί πλέον απαλλαγή. Τα υπόλοιπα επιχειρήματα της Deltafina δεν μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την εκτίμηση
αυτή.
Όσον αφορά το επιχείρημα περί μη παρεμποδίσεως της έρευνας, πέραν του ότι δεν αποδεικνύεται, δεν ασκεί εν προκειμένω επιρροή
τόσο για τη διαπίστωση παραβάσεως της υποχρεώσεως συνεργασίας (βλ. σκέψη 171 ανωτέρω) όσο και για την εκτίμηση της συνεργασίας.
Επιπλέον, δεδομένης της αποδειχθείσας παραβάσεως της υποχρεώσεως συνεργασίας, η Deltafina δεν μπορεί να επικαλείται υποτιθέμενη
καλή πίστη κατά την διοικητική διαδικασία προκειμένου να ζητήσει πρόσθετη μείωση του προστίμου. Όσον αφορά, τέλος, τη μνεία
στην πρακτική λήψεως αποφάσεων της Επιτροπής που συνίσταται στην επιβολή συμβολικών προστίμων, ούτε αυτή μπορεί να θέσει υπό
αμφισβήτηση το προαναφερθέν συμπέρασμα, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που υπενθυμίσθηκε στη σκέψη 244 ανωτέρω.
Τέλος, προβάλλοντας, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και για πρώτη φορά κατά τη διαδικασία, παραβίαση από την Επιτροπή της
αρχής της ίσης μεταχειρίσεως λόγω της χορηγηθείσας στην Dimon Italia μειώσεως προστίμου, η Deltafina προέβαλε έναν νέο λόγο,
χωρίς να τον στηρίξει σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που προέκυψαν κατά τη διαδικασία. Κατά το άρθρο 48, παράγραφος 2,
του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, τέτοιος λόγος πρέπει επομένως να απορριφθεί ως απαράδεκτος.
Βάσει των ανωτέρω, ο έβδομος λόγος πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Κατά συνέπεια, το αίτημα περί μερικής ακυρώσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του. Σε ό,τι
αφορά, το επικουρικώς προβληθέν αίτημα περί μεταρρυθμίσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι,
δεδομένου ότι ουδέν στοιχείο δεν είναι εν προκειμένω ικανό να δικαιολογήσει μείωση του ποσού του προστίμου, το εν λόγω αίτημα
δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
III –
Επί του αιτήματος προσκομίσεως εγγράφου
Όσον αφορά το αίτημα της Deltafina να υποχρεωθεί η Επιτροπή να προσκομίσει το πλήρες κείμενο ενός προσαρτημένου ως παράρτημα
στο υπόμνημα αντικρούσεως εγγράφου (βλ. σκέψη 68 ανωτέρω), καταρχάς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η Επιτροπή
δεν υποχρεούται να παράσχει πρόσβαση, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, σε εσωτερικά έγγραφα του οργάνου (αποφάσεις του Πρωτοδικείου
της 17ης Δεκεμβρίου 1991, T‑7/89, Hercules Chemicals κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. II‑1711, σκέψη 54, και της 15ης Μαρτίου
2000, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 έως T‑32/95, T‑34/95 έως T‑39/95, T‑42/95 έως T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 έως T‑65/95, T‑68/95
έως T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 και T‑104/95, Συλλογή 20002, σ. II-491, Cimenteries CBR κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη
420). Επιπλέον, κατά πάγια νομολογία, κατά τη διαδικασία ενώπιον του δικαστή της Ένωσης, εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής δεν
φέρονται σε γνώση των προσφευγόντων, εκτός αν το απαιτούν έκτακτες περιστάσεις, βάσει σοβαρών στοιχείων που οι προσφεύγοντες
πρέπει να προσκομίσουν. Ο περιορισμός αυτός της προσβάσεως στα εσωτερικά έγγραφα δικαιολογείται από την ανάγκη διασφαλίσεως
της εύρυθμης λειτουργίας του οικείου οργάνου στον τομέα της πατάξεως των παραβάσεων των κανόνων ανταγωνισμού (βλ. απόφαση
του Πρωτοδικείου της 20ής Μαρτίου 2002, T‑9/99, HFB κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1487, σκέψη 40 και εκεί παρατιθέμενη
νομολογία).
Διαπιστώνεται όμως ότι η Deltafina δεν απέδειξε, βάσει σοβαρών στοιχείων, ότι συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις που απαιτούν
την προσκόμιση ολόκληρου του εγγράφου το οποίο αναφέρει στην αίτησή της, ούτε διευκρίνισε για ποιους λόγους ενδέχετο να έχει
σημασία το έγγραφο αυτό όσον αφορά το σεβασμό των δικαιωμάτων άμυνάς της. Υπό τις συνθήκες αυτές, το αίτημα προσκομίσεως ολόκληρου
του εγγράφου αυτού δεν μπορεί να γίνει δεκτό.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
Δεδομένου ότι η Deltafina ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα σύμφωνα με τα σχετικά αιτήματα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Deltafina SpA στα δικαστικά έξοδα.
Azizi
Cremona
Frimodt Nielsen
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 9 Σεπτεμβρίου 2011.
(υπογραφές)
Περιεχόμενα
Ιστορικό της διαφοράς
I –  Διοικητική διαδικασία
II –  Προσβαλλόμενη απόφαση
Α –   Επί της παραβάσεως και του καταλογισμού της παραβατικής συμπεριφοράς
Β –   Επί του υπολογισμού του ποσού του προστίμου
1.  Καθορισμός του βασικού ποσού του προστίμου
2.  Ελαφρυντική περίσταση
Γ –   Επί της αιτήσεως της Deltafina για απαλλαγή από την επιβολή προστίμων
1.  Πραγματικά στοιχεία
2.  Μη τήρηση εκ μέρους της Deltafina της προϋποθέσεως του σημείου 11, στοιχείο α΄, της ανακοινώσεως περί συνεργασίας του
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
I –  Επί των προβαλλόμενων λόγων
A –   Επί των τριών πρώτων λόγων, που αντλούνται από πρόδηλη πλάνη σε σχέση με τη μη χορήγηση οριστικής απαλλαγής στην Deltafina
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
α) Επί του προγράμματος επιείκειας
β) Επί του περιεχομένου της υποχρεώσεως συνεργασίας
γ) Επί της παραβάσεως εκ μέρους της Deltafina της υποχρεώσεως συνεργασίας
δ) Επί των ειδικών επιχειρημάτων που προβάλλει η Deltafina και αντλούνται από πλάνη της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθότι η
Επιτροπή δεν της χορήγησε οριστική απαλλαγή
Επί του επιχειρήματος που αντλείται από το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε αποδεχθεί να γνωστοποιήσει η Deltafina την αίτησή της
απαλλαγής επί τη ευκαιρία της συνεδριάσεως της APTI
–  Επί της υποτιθέμενης προηγούμενης ενημερώσεως της Επιτροπής
–  Επί της υποτιθέμενης συμφωνίας αναφορικά με τον αναπόφευκτο χαρακτήρα της γνωστοποιήσεως
Επί της γνώσεως της έρευνας και επί της απουσίας επιπτώσεων στην έρευνα
ε) Επί της αιτιάσεως που αντλείται από το ότι η Deltafina δεν υπέβαλε την αίτησή της ευνοϊκής μεταχειρίσεως σε συνεννόηση
με τους κύριους ανταγωνιστές της
Β –   Επί του τέταρτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της αρχής της
χρηστής διοικήσεως και της αρχής της αναλογικότητας.
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
II –  Επί των λόγων που προβάλλονται επικουρικώς
Α –   Επί του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λόγω του υπερβολικού χαρακτήρα του ποσού εκκίνησης
του προστίμου καθώς και από έλλειψη αιτιολογήσεως
1.  Γενικές εκτιμήσεις
2.  Επί του πρώτου σκέλους του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λαμβανομένων υπόψη
του περιορισμένου μεγέθους της αγοράς και του κύκλου εργασιών της Deltafina
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
3.  Επί του δεύτερου σκέλους του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λαμβανομένης υπόψη
της περιορισμένης εκτάσεως της γεωγραφικής αγοράς
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
4.  Επί του τρίτου σκέλους του πέμπτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λαμβανομένων υπόψη
της απουσίας αντίκτυπου της παραβάσεως στην αγορά και της ελλείψεως αιτιολογήσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Β –   Επί του εβδόμου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των ελαφρυντικών περιστάσεων καθώς και από παραβίαση των αρχών
της ίσης μεταχείρισης και της αναλογικότητας
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
III –  Επί του αιτήματος προσκομίσεως εγγράφου
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.