CELEX: 62010CJ0119
Znaki towarowe
Dyrektywa 89/104/EWG
Artykuł 5 ust. 1 lit. b)
Napełnianie puszek opatrzonych już oznaczeniem podobnym do znaku towarowego
Świadczenie usługi na zlecenie i według wskazówek osoby trzeciej
Postępowanie sądowe właściciela znaku towarowego przeciwko usługodawcy

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 ust. 1 i 3 pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG
z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych
(Dz.U. 1989, L 40, s. 1).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Red Bull GmbH (zwaną dalej „Red Bull”) a spółką Frisdranken Industrie
Winters BV (zwaną dalej „Winters”) w przedmiocie rozlewania przez tę ostatnią spółkę napoju orzeźwiającego do puszek opatrzonych
oznaczeniami podobnymi do znaków towarowych spółki Red Bull.

Ramy prawne
Artykuł 5 ust. 1 i 3 dyrektywy 89/104 stanowi:
„1.      Zarejestrowany znak towarowy przyznaje właścicielowi wyłączne prawa do tego znaku. Właściciel jest uprawniony do zakazania
wszelkim stronom [osobom] trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym:
a)      oznaczenia identycznego ze znakiem towarowym dla towarów lub usług identycznych z tymi, dla których znak towarowy jest zarejestrowany;
b)      oznaczenia, w przypadku którego z powodu jego identyczności lub podobieństwa do znaku towarowego oraz identyczności lub podobieństwa
towarów lub usług, których dotyczy znak towarowy i to oznaczenie, istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd wśród opinii
publicznej [odbiorców], które obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia oznaczenia ze znakiem towarowym.
2.      Każde państwo członkowskie może również postanowić, że właściciel jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które
nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym: oznaczenia identycznego lub podobnego do wspólnotowego znaku towarowego
w odniesieniu do towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których zarejestrowano […] znak towarowy, w przypadku
gdy cieszy się on renomą we Wspólnocie [w państwie członkowskim] i w przypadku gdy używanie tego oznaczenia bez uzasadnionej
przyczyny powoduje nienależną korzyść z powodu lub jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy wspólnotowego znaku
towarowego [powoduje czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub renomy wspólnotowego znaku towarowego
bądź też działa na ich szkodę].
3.      Na podstawie ust. 1 i 2 mogą być zabronione, między innymi, następujące działania:
a)      umieszczanie oznaczenia na towarach lub ich opakowaniach;
b)      oferowanie towarów, wprowadzanie ich do obrotu lub ich magazynowanie w tym celu pod takim oznaczeniem lub oferowanie i świadczenie
usług pod tym oznaczeniem;
c)      przywóz lub wywóz towarów pod takim oznaczeniem;
d)      używanie oznaczenia w dokumentach handlowych i w reklamie”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
Red Bull wytwarza i wprowadza do sprzedaży napój energetyzujący pod znanym na całym świecie znakiem towarowym RED BULL. Red
Bull uzyskała międzynarodowe rejestracje tych znaków towarowych, które wywołują skutki między innymi w państwach Beneluksu.
Winters jest przedsiębiorstwem, którego główną działalnością jest rozlew do puszek napojów wytwarzanych przez nią samą lub
przez inne podmioty.
Smart Drinks Ltd. (zwana dalej „Smart Drinks”), osoba prawna prawa Brytyjskich Wysp Dziewiczych, jest spółką konkurującą z Red
Bull.
Winters zajmowała się, na rachunek Smart Drinks, rozlewem napoju orzeźwiającego do puszek. W tym celu Smart Drinks dostarczała
spółce Winters puste puszki i pasujące do nich wieczka, które opatrzone były różnymi oznaczeniami, ozdobami i napisami. Puszki
te opatrzone były w szczególności oznaczeniami „BULLFIGHTER”, „PITTBULL”, „RED HORN” (zmienionym następnie na „LONG HORN”)
oraz „LIVE WIRE”. Smart Drinks dostarczała Winters również ekstrakt zawarty w napoju orzeźwiającym. Winters rozlewała do puszek
określoną ilość ekstraktu, dodawała do niego wodę i w razie potrzeby dwutlenek węgla, po czym zamykała puszki – wszystko to
zgodnie ze wskazówkami i receptami dostarczonymi przez Smart Drinks. Winters zwracała następnie napełnione puszki Smart Drinks,
która dokonywała ich wywozu z Beneluksu.
Winters ograniczała się do wykonywania tych usług rozlewu dla Smart Drinks, nie zajmując się wysyłką napełnionych puszek do
Smart Drinks. Poza tym nie dostarczała ani nie sprzedawała tych puszek osobom trzecim.
W dniu 2 sierpnia 2006 r. w ramach postępowania zabezpieczającego Red Bull wniosła do Rechtbank ’s‑Hertogenbosch o nakazanie
Winters zaprzestania, natychmiast i w przyszłości, jakiegokolwiek używania oznaczeń, które są podobne do pewnej liczby znaków
towarowych Red Bull lub się z nimi kojarzą. Wywodziła ona w tym względzie, że poprzez napełnianie puszek opatrzonych oznaczeniami
„BULLFIGHTER”, „PITTBULL”, „RED HORN”, „LONG HORN” i „LIVE WIRE” Winters narusza przysługujące jej prawa do znaków towarowych.
Sąd orzekający w przedmiocie środków tymczasowych uznał, że rozlew napojów do puszek powinien być zrównany z używaniem tych
oznaczeń, jednak tylko oznaczenie „BULLFIGHTER” w powiązaniu z puszkami używanymi do tego celu jest podobne do znaków towarowych
Red Bull. Orzeczeniem z dnia 26 września 2006 r. sąd ten nakazał zatem, by Winters zaprzestała rozlewu napojów do puszek BULLFIGHTER.
Red Bull i Winters wniosły, odpowiednio, odwołanie i odwołanie wzajemne od tego orzeczenia do Gerechtshof te ’s‑Hertogenbosch.
Gerechtshof podtrzymał stwierdzenie Rechtbank, zgodnie z którym rozlew napojów do puszek przez Winters powinien być zrównany
z używaniem oznaczeń, które zostały na nich umieszczone przez Smart Drinks. Odniósł się on w tym względzie do pełnionej przez
znak towarowy funkcji wskazania pochodzenia oraz do okoliczności, że w przypadku rozpatrywanego rodzaju towarów, mianowicie
napojów, oznaczenie nie może być umieszczone inaczej niż przez połączenie napoju z opakowaniem opatrzonym już tym oznaczeniem.
Zdaniem tego sądu Winters, łącząc – w celu wytworzenia końcowego produktu –rozcieńczony ekstrakt z opakowaniami opatrzonymi
rozpatrywanymi oznaczeniami, umieszczała te oznaczenia na wspomnianym produkcie, nawet jeśli nie umieszczała ich na puszkach.
Co się tyczy podobieństwa wspomnianych oznaczeń i znaków towarowych Red Bull, Gerechtshof stwierdził takie podobieństwo w odniesieniu
do oznaczeń „BULLFIGHTER”, „PITTBULL” i „LIVE WIRE”. Uznał on w tym kontekście, iż jeśli chodzi o rodzaj kręgu odbiorców,
który trzeba wziąć pod uwagę, to zważywszy na charakter towarów, należy uznać, że właściwy jest tutaj ogół odbiorców, i to
– ze względu na okoliczność, że przetwarzane przez Winters na rzecz Smart Drinks towary przeznaczone są nie na rynek Beneluksu,
ale na rynki państw trzecich – w abstrakcyjnym znaczeniu przeciętnego konsumenta w Beneluksie.
W rezultacie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. Gerechtshof, opierając się na przepisach porozumienia państw Beneluksu w sprawie
własności intelektualnej (znaki towarowe i wzory) podpisanego w Hadze w dniu 25 lutego 2005 r., odpowiadających art. 5 ust. 1
lit. b) i art. 5 ust. 2 dyrektywy 89/104, nakazał Winters zaprzestanie rozlewu napojów do puszek BULLFIGHTER, PITTBULL i LIVE
WIRE. Winters wniosła kasację od tego wyroku.
W tej sytuacji Hoge Raad der Nederlanden postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami
prejudycjalnymi:
„1)      a)     Czy sam »rozlew« płynów do opakowań opatrzonych oznaczeniem […] należy zakwalifikować jako używanie oznaczenia w obrocie handlowym
w rozumieniu art. 5 dyrektywy 89/104 o znakach towarowych, również jeżeli rozlew ten stanowi usługę świadczoną na rzecz i na
zlecenie podmiotu trzeciego w celu odróżnienia towarów tego zleceniodawcy?
b)      Czy odpowiedź na pytanie 1 lit. a) brzmiałaby inaczej, gdyby zachodziło tu naruszenie określone w art. 5 ust. 1 lit. a) lub b)
dyrektywy?
2)      W przypadku udzielenia na pytanie 1 lit. a) odpowiedzi twierdzącej, czy używanie oznaczenia może zostać zakazane w Beneluksie
na podstawie art. 5 dyrektywy 89/104 o znakach towarowych również wtedy, gdy towary opatrzone oznaczeniem są przeznaczone
wyłącznie na wywóz [po pierwsze] z terytorium Beneluksu lub [po drugie] poza Unię Europejską i gdy na żadnym z tych obszarów
nie mogą być one postrzeżone przez odbiorców z wyjątkiem przedsiębiorstwa, w którym dokonano rozlewu?
3)      W przypadku udzielenia na pytanie 2 lit. a) lub b) odpowiedzi twierdzącej, jakie kryterium należy przyjąć w celu ustalenia
naruszenia praw do znaku: czy jest nim sposób postrzegania oznaczenia przez konsumenta (przeciętnego, właściwie poinformowanego,
dostatecznie uważnego i rozsądnego) w Beneluksie lub w Unii Europejskiej, który w okolicznościach niniejszej sprawy nie może
zostać ustalony w inny sposób jak tylko teoretycznie lub abstrakcyjnie, czy też należy posłużyć się innym kryterium, na przykład
sposobu postrzegania oznaczenia przez konsumenta w państwie, do którego towary są eksportowane?”.

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie pytania pierwszego
Stawiając pytanie pierwsze, sąd krajowy w istocie dąży do ustalenia, czy art. 5 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy 89/104 należy
interpretować w ten sposób, że usługodawca zajmujący się na zlecenie i według wskazówek osoby trzeciej napełnianiem opakowań
dostarczonych mu przez tę osobę trzecią, która umieściła na nich uprzednio oznaczenie identyczne z oznaczeniem chronionym
jako znak towarowy lub doń podobne, sam dokonuje w odniesieniu do tego oznaczenia używania, które może zostać zakazane na
mocy tego przepisu.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
W ocenie Winters samo napełnianie opakowań opatrzonych oznaczeniem, dokonywane w ramach usługi na rzecz osoby trzeciej, nie
stawowi używania wspomnianego oznaczenia w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 89/104. Winters opiera się w szczególności na
wyroku z dnia 23 marca 2010 r. w sprawach połączonych od C‑236/08 do C‑238/08 Google France i Google, Zb.Orz. s. I‑2417, pkt 50,
56, 57, w którym Trybunał orzekł, że podmiot świadczący usługę odsyłania umożliwia swym klientom używanie oznaczeń stanowiących
słowa kluczowe, jednak sam nie dokonuje takiego używania, i to pomimo okoliczności, iż wspomniana usługa nie tylko była świadczona
za wynagrodzeniem i tworzyła techniczne warunki niezbędne do używania wspomnianych oznaczeń przez klientów, ale także skutkowała
bezpośrednim kontaktem z odbiorcami. Winters wnioskuje na tej podstawie, że a fortiori świadczone przez niego usługi, które
ograniczają się do zwykłego napełniania stanowiącego część procesu produkcyjnego, nie pociągając za sobą jakiejkolwiek funkcji
przy sprzedaży napojów lub jakiejkolwiek formy komunikacji z odbiorcami, nie mogą być kwalifikowane jako „używanie”.
Stanowisko to jest co do istoty podzielane przez rząd polski, który szczególnie podkreśla, że wygląd zewnętrzny puszek nie
ma żadnego wpływu na działalność Winters ani na czerpane przez to przedsiębiorstwo z tej działalności korzyści gospodarcze,
które byłyby takie same bez względu na to, czy puszki te byłyby opatrzone wspomnianymi znakami czy też nie. Zdaniem tego rządu
Winters prowadzi oczywiście działalność gospodarczą, ale działalność ta ma charakter czysto techniczny, jako że Winters działa
w charakterze zwykłego wykonawcy.
Ponadto działania wymienione w art. 5 ust. 3 dyrektywy 89/104 stanowią naruszenie wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek
przewidzianych w ust. 1 tego artykułu. W zakresie, w jakim przesłanki te nie są spełnione, nie ma znaczenia, że napełnianie
puszek opatrzonych oznaczeniem można zakwalifikować jako „umieszczanie” tego oznaczenia na rozpatrywanym towarze. Teza, której
bronią Red Bull i Komisja Europejska, jest zresztą wątpliwa ze względu na to, że oznaczenie jest umieszczane nie na towarze,
ale w rzeczywistości na opakowaniu. Ponadto, gdyby tezę tę uwzględnić, powstałoby pytanie, które przedsiębiorstwo narusza
prawo do znaków towarowych: to, które wydrukowało oznaczenie na puszkach, czy to, które dokonywało napełniania tych puszek.
Natomiast Red Bull i Komisja uważają, że używanie znaku towarowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 89/104 obejmuje napełnianie
opakowań opatrzonych oznaczeniem, nawet jeśli napełnianie to jest dokonywane w ramach usługi, według wskazówek klienta i w celu
odróżnienia towarów tego klienta.
Przede wszystkim napełnianie puszek opatrzonych oznaczeniami jest równoznaczne z „umieszczaniem” tych oznaczeń na towarze
w rozumieniu art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 89/104, jako że to w tym momencie procesu produkcyjnego oznaczenie jest łączone
z towarem. Pojęcie umieszczania powinno bowiem być rozumiane w tym sensie, że oznacza ono tworzenie więzi fizycznej między
oznaczeniem a towarem niezależnie od techniki, za pomocą której więź ta jest tworzona. Ponadto z pkt 61 ww. wyroku w sprawach
połączonych Google France i Google wynika, że czynności wymienione w art. 5 ust. 3 dyrektywy 89/104 stanowią przykłady „używania”
w rozumieniu wspomnianego art. 5 ust. 1.
Następnie, gdy usługodawca świadczy klientowi odpłatnie usługę opartą na używaniu oznaczenia, używanie to należy zakwalifikować
jako „używanie w obrocie handlowym”. Okoliczność, że usługodawca działa według wskazówek klienta, nic tu nie zmienia, gdyż
usługa pozostaje czynnością gospodarczą.
Wreszcie nie ma znaczenia, czy spółka, która umieszcza oznaczenia na towarach lub ich opakowaniach, czyni to w odniesieniu
do własnych towarów czy też w ramach usługi świadczonej na rzecz podmiotu trzeciego. Otóż dyrektywa 89/104 opiera się na zasadzie,
zgodnie z którą pewne działania, a w szczególności te, o których mowa w art. 5 ust. 3, są zastrzeżone dla właściciela zarejestrowanego
znaku towarowego. Byłoby niezgodne z tą zasadą i celem wspomnianego art. 5 wyłączanie z jego zakresu stosowania działań obejmujących
produkcję i wprowadzenie do sprzedaży, a dokonywanych przez daną osobę bez zgody tego właściciela, na tej wyłącznie podstawie,
że towary nie należą do tej osoby. Cel tego przepisu nie mógłby bowiem być osiągnięty, gdyby możliwe było obejście ochrony
przysługującej właścicielowi znaku towarowego po prostu przez podzielenie procesu produkcji i powierzenie różnych części składowych
tego procesu różnym kontrahentom.
Interpretację tę potwierdza ww. wyrok w sprawach połączonych Google France i Google, pkt 60, 61, a także postanowienie z dnia
19 lutego 2009 r. w sprawie C‑62/08 UDV North America, Zb.Orz. s. I‑1279, pkt 39–43. Ponadto z systematyki wspomnianego art. 5
ust. 3 wynika, że właściciel znaku towarowego może zakazać oddzielnie poszczególnych działań, o których tam mowa, a zatem
przeciwstawić się umieszczaniu swojego znaku towarowego niezależnie od tego, czy podmiot, który umieszcza ten znak, wprowadza
następnie do sprzedaży także odnośne towary.
Odpowiedź Trybunału
Na wstępie należy zauważyć, że z postanowienia odsyłającego wynika, iż rozpatrywane oznaczenia widniejące na puszkach napełnianych
przez Winters są co najwyżej podobne do chronionych oznaczeń Red Bull, a nie identyczne z nimi. W tych okolicznościach jest
z góry wykluczone, by Red Bull mogła na postawie art. 5 ust. 1 lit. a) dyrektywy 89/104, który wymaga identyczności rozpatrywanych
oznaczeń, zakazywać Winters napełniania tych puszek. W rezultacie do Trybunału należy – w ramach niniejszej sprawy – orzeczenie
wyłącznie w przedmiocie wykładni wspomnianego art. 5 ust. 1 lit. b), dla którego stosowania wystarcza podobieństwo wspomnianych
oznaczeń.
Na podstawie art. 5 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/104 właściciel znaku towarowego jest uprawniony do zakazania osobie trzeciej,
która nie posiada jego zgody, używania oznaczenia identycznego z jego znakiem lub doń podobnego dla towarów lub usług identycznych
z tymi, dla których znak towarowy został zarejestrowany, lub podobnych do nich, jeżeli używanie to ma miejsce w obrocie handlowym
i ze względu na istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd kręgu odbiorców wpływa lub może negatywnie wpływać na pełnioną
przez znak towarowy podstawową funkcję, jaką jest zagwarantowanie konsumentom pochodzenia towarów lub usług [zob. w szczególności
wyrok z dnia 12 czerwca 2008 r. w sprawie C‑533/06 O2 Holdings i O2 (UK), Zb.Orz. s. I‑4231, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo].
W sprawie przed sądem krajowym bezsporne jest, że Winters prowadzi działalność gospodarczą i dąży do uzyskania korzyści ekonomicznej,
gdy w charakterze usługodawcy na zlecenie i według wskazówek Smart Drinks zajmuje się napełnianiem puszek dostarczonych jej
przez to ostatnie przedsiębiorstwo, które uprzednio umieściło na tych puszkach oznaczenia podobne do znaków towarowych Red
Bull.
Bezsporne jest także, że uprzednie umieszczanie tych oznaczeń na puszkach, rozlewanie do nich napoju orzeźwiającego i późniejszy
wywóz towaru końcowego, mianowicie napełnionych puszek opatrzonych wspomnianymi oznaczeniami, mają miejsce bez zgody Red Bull.
O ile z powyższych ustaleń wynika, że napełniając na zlecenie osoby trzeciej takie puszki, usługodawca taki jak Winters działa
w obrocie handlowym, o tyle ustalenia te nie wskazują jednak na to, by ów usługodawca sam „używał” tych oznaczeń w rozumieniu
art. 5 dyrektywy 89/104 (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawach połączonych Google France i Google, pkt 55).
Trybunał stwierdził już bowiem, iż fakt stworzenia technicznych warunków niezbędnych do używania oznaczenia i pobierania za
tę usługę wynagrodzenia nie oznacza, że podmiot świadczący taką usługę sam używa wspomnianego oznaczenia (ww. wyrok w sprawach
połączonych Google France i Google, pkt 57).
Tymczasem należy stwierdzić, że usługodawca, który w okolicznościach takich jak te w sprawie przed sądem krajowym ogranicza
się do napełniania na zlecenie i według instrukcji osoby trzeciej puszek już opatrzonych oznaczeniami podobnymi do znaków
towarowych i tym samym do wykonywania po prostu technicznej części procesu produkcji towaru końcowego – przy czym nie ma najmniejszego
interesu w odniesieniu do zewnętrznego przedstawienia wspomnianych puszek, a w szczególności do oznaczeń tam widniejących
– sam nie dokonuje „używania” tych oznaczeń w rozumieniu art. 5 dyrektywy 89/104, ale tworzy jedynie techniczne warunki niezbędne
do tego, by ta osoba trzecia mogła dokonywać takiego używania.
Do tego stwierdzenia dochodzi fakt, że w przypadku usługodawcy będącego w położeniu Winters nie dochodzi w każdym razie do
używania wspomnianych oznaczeń „dla towarów lub usług” identycznych z tymi, dla których znak towarowy został zarejestrowany,
lub podobnych do nich w rozumieniu tegoż artykułu. Trybunał zauważył już bowiem, że wyrażenie to dotyczy w zasadzie towarów
lub usług osoby trzeciej, która używa oznaczenia [zob. wyrok z dnia 25 stycznia 2007 r. w sprawie C‑48/05 Adam Opel, Zb.Orz.
s. I‑1017, pkt 28, 29; ww. wyroki: w sprawie O2 Holdings i O2 (UK), pkt 34; a także w sprawach połączonych Google France i Google,
pkt 60]. Bezsporne jest, że w sprawie przed sądem krajowym usługa świadczona przez Winters polega na napełnianiu puszek i że
usługa ta nie wykazuje żadnego podobieństwa do towaru, dla którego zostały zarejestrowane znaki towarowe Red Bull.
Wprawdzie Trybunał orzekł również, że wspomniane wyrażenie może w pewnych okolicznościach obejmować towary lub usługi innej
osoby, na rachunek której działa osoba trzecia. I tak, uznał on, że sytuacja, w której usługodawca używa oznaczenia odpowiadającego
znakowi towarowemu należącemu do innego podmiotu w celu promocji towarów sprzedawanych przez jednego z jego klientów za pomocą
tej usługi, objęta jest tymże wyrażeniem, gdy używanie to odbywa się w sposób, który powoduje powstanie związku między danym
oznaczeniem a ową usługą usługodawcy (zob. podobnie ww. wyrok w sprawach połączonych Google France i Google, pkt 60; wyrok
z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie C‑324/09 L’Oréal i in., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 91, 92; a także ww. postanowienie
w sprawie UDV North America, pkt 43–51).
Jednakże, jak podkreśliła w istocie rzecznik generalna w pkt 28 swojej opinii, rozlew napojów do puszek opatrzonych oznaczeniami
podobnymi do znaków towarowych nie jest ze swojej natury porównywalny z usługą mającą na celu pobudzanie sprzedaży towarów
noszących takie oznaczenia i nie skutkuje w szczególności wytworzeniem związku między tymi oznaczeniami a usługą rozlewu.
Przedsiębiorstwo dokonujące rozlewu nie jest bowiem widoczne dla konsumenta, co wyłącza jakiekolwiek skojarzenie między usługami
świadczonymi przez to przedsiębiorstwo a wspomnianymi oznaczeniami.
Ze względu na to, iż z poprzedzających rozważań wynika, że przesłanki ustalone w art. 5 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/104 nie
są spełnione w sytuacji takiej jak rozpatrywana przed sądem krajowym, tak że właściciel nie może na tej postawie zakazywać
usługodawcy świadczenia usługi napełniania puszek opatrzonych oznaczeniem podobnym do jego znaków towarowych, bez znaczenia
jest kwestia, czy napełnianie to stanowi umieszczanie oznaczeń na towarach lub na ich opakowaniach w rozumieniu art. 5 ust. 3
lit. a) czy też nie.
W zakresie, w jakim usługodawca umożliwia swym klientom używanie oznaczeń podobnych do znaków towarowych, rola tego usługodawcy
nie może być oceniana na podstawie przepisów dyrektywy 89/104, lecz w razie potrzeby winna być rozpatrywana przez odniesienie
do innych przepisów prawa (zob. analogicznie ww. wyroki: w sprawach połączonych Google France i Google, pkt 57; a także w sprawie
L’Oréal i in., pkt 104).
Zresztą, wbrew temu, czego obawiają się Red Bull i Komisja, stwierdzenie, że właściciel znaku towarowego nie może działać
przeciwko usługodawcy wyłącznie na postawie dyrektywy 89/104, w żaden sposób nie skutkuje umożliwieniem klientowi tego usługodawcy
obejścia ochrony przysługującej właścicielowi na podstawie tej dyrektywy poprzez podzielenie procesu produkcji i powierzenie
różnych części składowych tego procesu usługodawcom. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że usługi te mogłyby zostać przypisane
wspomnianemu klientowi, który pozostaje zatem odpowiedzialny na mocy tej dyrektywy.
Uwzględniając poprzedzające rozważania, na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 5 ust. 1 lit. b) dyrektywy 89/104
należy interpretować w ten sposób, że usługodawca zajmujący się na zlecenie i według wskazówek osoby trzeciej napełnianiem
opakowań dostarczonych mu przez tę osobę trzecią, która umieściła na nich uprzednio oznaczenie identyczne z oznaczeniem chronionym
jako znak towarowy lub doń podobne, sam nie dokonuje w odniesieniu do tego oznaczenia używania, które może zostać zakazane
na mocy tego przepisu.

W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
Przy uwzględnieniu odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze udzielenie odpowiedzi na pytania drugie i trzecie stało się zbędne.

W przedmiocie kosztów
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 5 ust. 1 lit. b) pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw
państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych należy interpretować w ten sposób, że usługodawca zajmujący się
na zlecenie i według wskazówek osoby trzeciej napełnianiem opakowań dostarczonych mu przez tę osobę trzecią, która umieściła
na nich uprzednio oznaczenie identyczne z oznaczeniem chronionym jako znak towarowy lub doń podobne, sam nie dokonuje w odniesieniu
do tego oznaczenia używania, które może zostać zakazane na mocy tego przepisu.
Podpisy
*
Język postępowania: niderlandzki.