CELEX: 62009CJ0083
Appell
Għajnuna mill-Istat
Artikolu 88(2) u (3) KE
Regolament (KE) Nru 659/1999
Deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet
Rikors għal annullament
Kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà
Motivi għall-annullament li jistgħu jiġu invokati
Kunċett ta’ ‘parti interessata’
Rabta ta’ kompetizzjoni
Assenjazzjoni
Suq tal-provvista

Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob l‑annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret, il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea), tal-10 ta’ Diċembru 2008, Kronoply u Kronotex
vs Il‑Kummissjoni, (T‑388/02, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha din iddikjarat bħala ammissibbli
r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply GmbH & Co. KG u Kronotex GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem, flimkien, “Kronoply
u Kronotex”) kontra d‑Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2002) 2018 finali, tad-19 ta’ Ġunju 2002, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet
dwar miżura ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija lil Zellstoff Stendal GmbH (iktar ’il quddiem “ZSG”) mill-awtoritajiet Ġermaniżi
(iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).

Il-kuntest ġuridiku
Mill-premessa 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni
tal-Artikolu [88] tat‑Trattat tal-KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), jirriżulta li dan ir-regolament
huwa intiż sabiex jikkodifika u jsaħħaħ il-prattika kostanti żviluppata u stabbilita mill-Kummissjoni, b’mod konformi mal‑ġurisprudenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, fl-applikazzjoni tal-Artikolu 88 KE.
L-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament:
[...]
h)      ‛parti interessata’ għandha tfisser kull Stat Membru u kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi
tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, b’mod partikolari l-benefiċjarju ta’ l-għajnuna, impriżi li jikkompetu
bejniethom u assoċjazzjonijiet tal-kummerċ.”
L-Artikolu 4 tal-istess regolament, intitolat “Abbozz preliminari tan-notifika u deċiżjonijiet tal-Kummissjoni”, fil-paragrafi 2
sa 4 tiegħu jipprovdi:
“2.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li l-miżura notifikata ma tikkostitwixix għajnuna, għandha tirreġistra
dik is-sejba permezz ta’ deċiżjoni.
3.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li ma tqajjem l-ebda dubju f’dik li l-kompatibilità mas-suq komuni ta’
miżura notifikata, safejn taqa’ fi ħdan l-iskop ta’ l-Artikolu 87(1) tat-Trattat, għandha tiddeċiedi li l-miżura hija kompatibbli
mas-suq komuni (minn hawn ‘l quddiem imsejjaħ ‘deċiżjoni li ma jitqajjmux oġġezzjonijiet’). Id-deċiżjoni għandha tispeċifika
liema eċċezzjoni taħt it-Trattat kienet applikata.
4.      Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li tqajjmu dubji dwar il‑kompatibilità mas-suq komuni ta’ miżura notifikata,
għandha tiddeċiedi jekk għandhomx jibdew proċeduri skond l-Artikolu 93(2) tat-Trattat (minn hawn ‘l quddiem imsejjħa ‘deċiżjoni
li tinbeda l-proċedura formali għall-investigazzjoni’).
[...]”
Skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999:
“Id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tiġbor fil-qosor l-kwistjonijiet relevanti tal-fatti
u liġi, għandha tinkludi stima preliminari tal-Kummissjoni dwar il-karattru tal-miżura proposta u għandha tqiegħed id-dubji
dwar il-kompatibilità tagħha mas-suq komuni. Id-deċiżjoni għandha ssejjaħ lill-Istat Membru kkonċernat u lil partijiet interessati
oħra sabiex jissottomettu l‑kummenti f’perjodu preskritt li normalment m’għandux ikun aktar minn xahar. F’każijiet ġustifikati,
il-Kummissjoni għandha testendi l-perjodu preskritt.”
Il-qafas multisettorjali għal għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment (ĠU 1998, C 107, p. 7, iktar ’il quddiem
il-“qafas multisettorjali tal-1998”), fis-seħħ fiż-żmien meta seħħew il-fatti, jiddefinixxi r-regoli ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna
li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(3) KE.
Skont il-qafas multisettorjali tal-1998, il-Kummissjoni tistabbilixxi, fuq bażi individwali, l-intensità tal-għajnuna massima
ammissibbli għall-proġetti suġġetti għall-obbligu ta’ notifika previst fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 659/1999.

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fid-9 ta’ April 2002, ġie nnotifikat lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet Ġermaniżi, proġett ta’ għajnuna mill-Istat favur Zellstoff
Stendhal GmbH (iktar ’il quddiem “ZSG”).
L-għajnuna proposta, li tikkonsisti f’self mhux rimborsabbli, premium fiskali għall-investiment u att ta’ garanzija ta’ 80%
ta’ self – li skont il-Kummissjoni, tirrappreżenta somma totali ta’ EUR 250 899 miljun – kienet iddestinata sabiex tiffinanzja
l-kostruzzjoni ta’ impjant għall-produzzjoni tal-polpa tal-karta ta’ kwalità għolja kif ukoll il-ħolqien ta’ impriża għall-provvista
tal-injam u ta’ impriża ta’ loġistika f’Arneburg fil-Land ta’ Sachsen-Anhalt (il-Ġermanja).
Kronoply u Kronotex huma impriżi rregolati mid-dritt Ġermaniż li jipproduċu pannelli tal-fibre (MDF, HDF jew LDF) kif ukoll
Oriented Strandboards fis-siti ta’ produzzjoni tagħhom li jinsabu fi Heiligengrabe, fil-Land ta’ Brandebourg (il‑Ġermanja).
Bħal fil-każ ta’ ZSG, il-materja prima prinċipali li l-attività tagħhom tinħtieġ hija l-injam.
Permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeċidiet, wara eżami preliminari, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet dwar l-għajnuna
proposta peress li hemm nuqqas ta’ kapaċità żejda f’dan is-settur u minħabba n-numru ta’ impjiegi diretti u indiretti maħluqa.
B’hekk, u mingħajr ma fetħet il-fażi formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE, hija qieset li l-għajnuna
proposta kienet kompatibbli mas-suq intern.

Il-proċeduri fl-ewwel istanza u s-sentenza appellata
B’rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-23 ta’ Diċembru 2002, Kronoply u Kronotex ippreżentaw rikors għall-annullament
tad-deċiżjoni kkontestata, ibbażata fuq tliet motivi.
L-ewwel nett, Kronoply u Kronotex jikkunsidraw li, meta kkonstatat li l-proġett ta’ għajnuna favur ZSG hija kompatibbli mas-suq
intern, il-Kummissjoni wettqet żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatti.
It-tieni nett, meta ma għaddietx għall-ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni, il-Kummissjoni injorat il-garanziji
proċedurali li Kronoply u Kronotex għandhom taħt l-Artikolu 88(2) KE.
It-tielet nett, il-Kummissjoni kisret b’mod partikolari l-Artikolu 87(1) u (3)(c) KE, kif ukoll il-linji gwida reġjonali u
l-qafas multisettorjali tal-1998.
Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-25 ta’ Frar 2003, il-Kummissjoni qajmet żewġ eċċezzjonijiet
ta’ inammissibbiltà fejn waħda hija bbażata fuq nuqqas ta’
locus standi
tar-rikorrenti fl-ewwel istanza. Skont din l-istituzzjoni, Kronoply u Kronotex ma setgħux jitqiesu bħala impriżi kompetituri
tal-benefiċjarja tal-għajnuna, u, bħala konsegwenza, ma setgħux jikkwalifikaw għall-istatus ta’ “parti interessata” fis-sens
tar-Regolament Nru 659/1999. Għal din ir-raġuni, huma ma kinux ammissibbli biex jikkontestaw id-deċiżjoni kkontestata.
Permezz ta’ digriet tal-14 ta’ Ġunju 2005, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tgħaqqad fil-mertu l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà.
Fuq il-kwistjoni tal-
locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex, il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punt 55 tas-sentenza appellata, li, b’konformità mar-raba’ paragrafu
tal-Artikolu 230 KE, persuna fiżika jew ġuridika tista’ biss tippreżenta azzjoni kontra deċiżjoni indirizzata lil persuna
oħra jekk l-imsemmija deċiżjoni tirrigwardaha direttament u individwalment. Hija wkoll indikat li l-ġurisprudenza stabbilita
li toħroġ mis-sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il‑Kummissjoni (25/62, Ġabra p. 197), li l-persuni li ma humiex
id-destinatarji ta’ deċiżjoni ma jistgħux jallegaw li huma kkonċernati individwalment ħlief jekk din id-deċiżjoni tolqothom
minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzahom meta mqabbla
mal-persuni l-oħra kollha u, minħabba dan il-fatt, tindividwalizzahom bl-istess mod bħad-destinatarju ta’ tali deċiżjoni.
Wara li, fil-punti 57 sa 59 tas-sentenza appellata, ġibdet l-attenzjoni għad-distinzjoni bejn il-fażi ta’ eżami preliminari
u l-proċedura formali ta’ investigazzjoni fis-sens tal-Artikolu 88(2) u (3) KE, li tikkaratterizza l-istħarriġ mill-Kummissjoni
tal-kompatibbiltà ta’ għajnuna mill-Istat mas-suq komuni, il‑Qorti Ġenerali fakkret, fil-punti 60 u 61 ta’ din l-istess sentenza,
il‑ġurisprudenza li tgħid li rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’
investigazzjoni, ippreżentat minn persuna interessata fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 88 KE, għandu jiġi ddikjarat
ammissibbli jekk l-għan tal-persuna, permezz tat-tressiq ta’ din l‑azzjoni jkun li tissalvagwardja d-drittijiet proċedurali
tagħha taħt din id‑dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il‑Kummissjoni, C-198/91,
Ġabra p. I‑2487, punt 23, u tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il-Kummissjoni, C‑225/91, Ġabra p. I‑3203, punt 17). F’dan ir-rigward,
il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, li “persuna interessata” għandha tinftiehem bħala kull persuna, kwalunkwe impriża u kwalunkwe
assoċjazzjoni li l-interessi tagħha huma eventwalment affettwati mill-għoti ta’ għajnuna.
Wara li enfasizzat, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, li skont il-ġurisprudenza, il‑kwalità ta’ parti interessata madankollu
setgħet biss tiġġustifika l-
locus standi
f’rikors għal annullament intiża għall-protezzjoni tad-drittijiet proċedurali, l‑ammissibbiltà ta’ rikors li permezz tiegħu
l-persuna li tressaq tikkontesta l-fondatezza ta’ deċiżjoni għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-ġurisprudenza Plaumann
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, hija kkonstatat, fil-punt 63 tal-imsemmija sentenza, li, bil-motivi tagħhom, Kronoply
u Kronotex qegħdin jikkontestaw f’dan il-każ, kemm ir-rifjut tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni
kif ukoll il-fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata.
Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali pproċediet bl-eżami tal-
locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex fuq il-motivi li huma ressqu.
Fir-rigward tal-
locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex sabiex jikkontestaw il‑fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punt 69
tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex ma stabbilixxewx li huma kienu kkonċernati individwalment mill-imsemmija deċiżjoni.
Għaldaqstant, hija ċaħdet bħala inammissibbli l-parti tar-rikors tagħhom kontra l-fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata.
Fir-rigward tal-
locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex sabiex jiksbu r-rispett tad-drittijiet proċedurali tagħhom, il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punti 71
u 72 tas-sentenza appellata, li l-kwalità ta’ parti interessata fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE tirriżulta mill-interess leġittimu
li persuna fiżika jew ġuridika jista’ jkollha dwar jekk il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni jiġux implementati jew le. Għaldaqstant,
impriża kompetitriċi jkollha tali interess jekk hija tista’ tistabbilixxi li l-pożizzjoni kompetittiva tagħha fis-suq hija
affettwata jew tista’ tkun affettwata mill-għoti tal-għajnuna.
Wara li enfasizzat, fil-punti 73 u 74 tas-sentenza appellata, li l-effetti mhux negliġibbli ta’ għajnuna setgħu jinħassu mhux
biss fis-suq li topera fih il‑benefiċjarja tal-għajnuna, iżda wkoll fi swieq oħra li eventwalment jinsabu upstream jew downstream,
il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod partikolari, fil-punt 76 ta’ dik is-sentenza, li r-“rikorrenti wrew li kien hemm żieda,
tal-inqas temporanja, tal-prezz tal-injam. Għalkemm ir-rikorrenti ma wrewx li din iż-żieda hija attribwibbli għall-bidu tal-operat
tal-fabbrika ta’ ZSG, l-eżistenza ta’ konsegwenzi negattivi, tal-inqas temporanji, għar-rikorrenti wara – u probabbilment
minħabba – l-istabbiliment ta’ ZSG ma tistax tiġi eskluża. Żieda fil-prezzijiet tal-materja prima, mhux ikkontestata għas-sena 2003,
tista’ taffettwa l-prezz tal-prodotti finali u, għaldaqstant, iddgħajjef il-kompetittività tal-impriżi li jintlaqtu minnha
meta mqabbla ma’ kompetituri tagħhom li ma jaffaċċjawx l‑istess sitwazzjoni”.
Minn dan, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet fil-punt 77 tal-imsemmija sentenza, li “bħala konsegwenza, għandu jiġi kkonstatat li
r-rikorrenti stabbilixxew suffiċjentement fid-dritt rabta ta’ kompetizzjoni u r-riskju li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tiġi
affettwata, attribwibbli għall-għoti tal-għajnuna inkwistjoni. Għaldaqstant, huma għandhom jitqiesu bħala partijiet interessati
fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE.”
Bħala konsegwenza, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 78 tal-istess sentenza, li “dan ir-rikors huwa […] ammissibbli peress
li r-rikorrenti għandhom il-
locus standi
sabiex jiksbu r-rispett tad-drittijiet proċedurali tagħhom. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, hija l-Qorti Ġenerali li għandha tivverifika
jekk, permezz tal-motivi invokati insostenn tar-rikors tagħhom, ir-rikorrenti effettivament jixtiequ jiddefendu d-drittijiet
proċedurali tagħhom, li jirriżultaw mill-Artikolu 88(2) KE.”.
Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet dwar l-ammissibbiltà tat-tliet motivi għal annullament invokati minn Kronoply
u Kronotex, ibbażati, rispettivament, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni, fuq nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali
u, fl-aħħar nett, fuq ksur tal-Artikolu 87(1) u (3)(c) KE, tal-linji gwida reġjonali kif ukoll tal-qafas multisettorjali tal-1998.
Meta għamlet hekk, wara li osservat, fil-punt 80 tas-sentenza appellata, li permezz tat-tieni motiv tagħhom, Kronoply u Kronotex
sostnew espressament li l‑Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti
Ġenerali ppreċiżat, fil-punti 81 u 82 tal-imsemmija sentenza, li anki jekk ma kienx il-kompitu tagħha li tinterpreta l-motivi
intiżi esklussivament sabiex jikkontestaw il-fondatezza ta’ deċiżjoni intiża, fir-realtà, li tipproteġi d-drittijiet proċedurali
ta’ Kronoply u Kronotex, hija setgħet tivverifika jekk xi argumenti fuq il-mertu jikkontribwixxux ukoll xi elementi insostenn
ta’ motiv espressament intiż li jipproteġi xi drittijiet proċedurali.
Huwa fuq dawn l-elementi li l-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-ewwel motiv, kuntrarjament għat-tielet wieħed, kien jinkludi
argumenti fuq il-mertu intiżi li jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni,
li kienu jissostanzjaw it-tieni motiv allegat insostenn tal-protezzjoni tad-drittijiet proċedurali.
Hija kkonkludiet, fil-punt 86 tas-sentenza appellata, li l-argumenti tal-ewwel motiv kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest
tal-analiżi tat-tieni motiv, filwaqt li t-tielet motiv kien inammissibbli.
Dwar il-mertu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argumenti ta’ Kronoply u Kronotex.
Għaldaqstant, hija qieset, fil-punt 115 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni kienet adottat id-deċiżjoni kkontestata fuq
il-bażi ta’ elementi sħaħ u li tista’ torbot fuqhom, qabel ma kkonkludiet fil-punti 117, 128, 146 u 152 tas-sentenza attakkata,
li Kronoply u Kronotex baqgħu ma wrewx li matul l-eżami preliminari tal-miżura ta’ għajnuna kkontestata, il-Kummissjoni ħabbtet
wiċċha ma’ diffikultajiet serji li kienu jeħtieġu l-ftuħ tal-fażi ta’ investigazzjoni formali.
B’hekk, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament kollu kemm hu.

It-talbiet tal-partijiet
Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata sa fejn tiddikjara ammissibbli ir-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex
kontra d-deċiżjoni kkontestata;
–        tiċħad bħala inammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
–        tikkundanna lil Kronoply u Kronotex għall-ispejjeż relatati mal-appell.
ZSG titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata fejn tiddikjara ammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra
d-deċiżjoni kkontestata;
–        tiċħad bħala inammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
–        tikkundanna lil Kronoply u Kronotex
in solidum
għall-ispejjeż;

Fuq l-appell
Il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tinvoka tliet aggravji li permezz tagħhom hija tikkontesta s-sentenza appellata inkwantu
din tiddikjara r-rikors ta’ Kronoply u Kronotex bħala ammissibbli.

Fuq l-ewwel u t-tieni aggravji
L-argumenti tal-partijiet
L-ewwel nett, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat bħala ammissibbli, fuq il-bażi
ta’ kundizzjonijiet differenti minn dawk previsti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, ir-rikors ippreżentat minn Kronoply
u Kronotex. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza li fuqha l-Qorti Ġenerali bbażat ruħha tenfasizza, fl-Artikolu 108 TFUE, kundizzjonijiet
alternattivi ta’ ammissibbiltà.
Issa, billi l-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa espliċitament, fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, il-kundizzjonijiet
ta’ ammissibbiltà ta’ rikorsi kontra l-atti tal-istituzzjonijiet, ma jistax jitqies li l-istess leġiżlatur kellu l-intenzjoni
li jidderoga minnhom b’mod impliċitu permezz tal-Artikolu 108 TFUE.
ZSG iżżid li l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà ta’ rikors kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni ma jistax ivarja skont il-motivi
ta’ annullament invokati.
It-tieni nett, il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tenfasizza li l-Qorti Ġenerali, wara li indikat fil-punt 81 tas-sentenza
appellata li ma huwiex kompitu tagħha li tinterpreta “r-rikors ta’ rikorrent li jikkontesta biss il-fondatezza ta’ deċiżjoni
ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna bħala tali li fir-realtà hija intiża sabiex tipproteġi d‑drittijiet proċedurali li r-rikorrent
jislet mill-Artikolu 88(2) KE, meta r-rikorrent ma ppreżentax espressament motiv li għandu dan l-għan”, waslet għal tali interpretazzjoni
fil-punt 82 tal-imsemmija sentenza.
Issa, meta għamlet hekk, minn naħa, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-kompetenzi tagħha, peress li hija marbuta bit-termini
tar-rikors bħal dawk li jirriżultaw min-noti ppreżentati quddiemha. Min-naħa l-oħra, tali approċċ iwassal sabiex tinkiser
l-ugwaljanza bejn il-partijiet quddiem il-qorti tal-Unjoni, peress li tiffavorixxi l-pożizzjoni tar-rikorrenti għad-detriment
ta’ dik tal-Kummissjoni.
ZSG tippreċiża li, billi pproċediet b’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali, b’mod żbaljat, antiċipat l-evalwazzjoni tal-fajl li l-Kummissjoni
tkun imqabbda tagħmel matul il‑proċedura formali ta’ investigazzjoni, anki jekk, fl-istadju tal-fażi preliminari, l‑għajnuna
msemmija ma kinitx is-suġġett tal-investigazzjoni dettaljata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-ewwel nett, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-kundizzjonijiet tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, qabelxejn
għandu jitfakkar li l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999 jistabbilixxi fażi ta’ eżami preliminari tal-miżuri ta’ għajnuna
nnotifikati li għandha l-għan li tippermetti lill-Kummissjoni tifforma l‑ewwel opinjoni tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna
inkwistjoni mas-suq komuni. Fit-tmiem ta’ din il-fażi, il-Kummissjoni tikkonstata li din il-miżura jew ma tikkostitwixxix
għajnuna, jew inkella li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE. F’din l-aħħar eventwalità, l-imsemmija miżura
tista’ ma tqajjimx dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni, jew min-naħa l‑oħra, tqajjimhom.
Jekk wara l-eżami preliminari, il-Kummissjoni tikkonstata li l-miżura notifikata, jekk kemm-il darba tkun taqa’ fil-kamp tal-Artikolu 87(1) KE,
ma tkunx tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà mas-suq komuni, hi tieħu deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet taħt l-Artikolu 4(3)
tar-Regolament Nru 659/1999.
Meta l-Kummissjoni tieħu deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet, hija mhux biss tiddikjara l-miżura bħala kompatibbli mas-suq
komuni, iżda wkoll, b’mod impliċitu, tirrifjuta li tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE
u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
Jekk, wara l-eżami preliminari, il-Kummissjoni tikkonstata li l-miżura notifikata tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha
mas-suq komuni, hija marbuta tieħu, abbażi tal-Artikolu 4(4) tar-Regolament Nru 659/1999, deċiżjoni għall-ftuħ tal-proċedura
formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE u fl-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament. Skont din l-aħħar dispożizzjoni,
tali deċiżjoni tistieden lill-Istati Membri kkonċernati u lill-partijiet interessati l-oħra sabiex jissottomettu l-osservazzjonijiet
tagħhom f’terminu determinat, li normalment ma jaqbiżx it-terminu ta’ xahar.
F’dan il-każ, id-deċiżjoni kkontestata hija deċiżjoni li ma għandhomx jitqajmu oġġezzjonijiet ibbażata fuq l-Artikolu 4(3)
tar-Regolament Nru 659/1999 li l‑legalità tagħha tiddependi fuq il-kwistjoni ta’ jekk jeżistux dubji dwar il‑kompatibbiltà
tal-għajnuna mas-suq komuni. Meta dubji bħal dawn jagħtu lok għall-ftuħ ta’ proċedura formali ta’ investigazzjoni li għaliha
jistgħu jipparteċipaw il-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, għandu jitqies li kull
parti interessata fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni hija direttament u individwalment ikkonċernata minn tali deċiżjoni.
Fil-fatt, il‑benefiċjarji tal-garanziji proċedurali previsti fl-Artikolu 88(2) KE u fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999,
jistgħu biss jiksbu l-osservanza tagħhom jekk huma għandhom il-possibbiltà li jikkontestaw id-deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet
quddiem il-qorti tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 2005, Il-Kummissjoni vs Aktiongemeinshaft
Recht und Eigentum, C‑78/03 P, Ġabra p. I‑10737, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata; tat-22 ta’ Diċembru 2008, British Aggregates
vs Il-Kummissjoni, C‑487/06 P, Ġabra p. I‑10515, punt 28, kif ukoll tad-9 ta’ Lulju 2009, 3F vs Il-Kummissjoni, C‑319/07 P,
Ġabra p. I-5963, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, il-kwalità partikolari ta’ parti interessata fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, marbuta
mas-suġġett speċifiku tar-rikors, hija biżżejjed sabiex tindividwalizza, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, ir‑rikorrent
li jikkontesta deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet.
F’dan il-każ, minn naħa, jirriżulta mis-sentenza appellata, u b’mod partikolari mill-punt 16 tagħha, li, permezz tar-rikors
tagħhom, Kronoply u Kronotex ifittxu li jiksbu l-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet skont l‑Artikolu 4(3)
tar-Regolament Nru 659/1999. Min-naħa l-oħra, fil-punt 77 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali essenzjalment ikkonstatat
li Kronoply u Kronotex għandhom jitqiesu bħala partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
It-tieni nett, il-Kummissjoni u ZSG isostnu li l-Qorti Ġenerali bidlet is-suġġett tar-rikors sa fejn hija eżaminat mhux biss
it-tieni motiv tar-rikors ibbażat fuq in‑nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali li minnhom jibbenefikaw l‑interessati,
iżda wkoll l-argumenti mqajma fil-kuntest tal-ewwel motiv li jikkontestaw il-fondatezza tad-deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet.
F’dan ir-rigward, għalkemm ir-rikorrent li jikkontesta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’
investigazzjoni għandu jiddefinixxi s-suġġett tal-azzjoni tiegħu fir-rikors tiegħu, b’konformità mal-Artikolu 44(1)(c) tar-Regoli
ta’ Proċedura tal-Qorti Ġenerali, dan ir-rekwiżit ikun sodisfatt suffiċjentement fid-dritt meta r-rikorrent jidentifika d-deċiżjoni
li tagħha huwa jitlob l-annullament.
Ftit jimporta li r-rikors jindika li huwa intiż għall-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet – frażi li
tidher fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999 – jew ta’ deċiżjoni li ma tinfetaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni,
meta b’deċiżjoni waħda l-Kummissjoni tiddeċiedi fuq iż-żewġ aspetti tal-kwistjoni.
F’dan il-każ, għandu jitfakkar li fl-ewwel istanza, Kronoply u Kronotex jitolbu l‑annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni
“li ma titqajjimx oġġezzjoni kontra l-għoti ta’ għajnuna mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja” lil ZSG, billi jinvokaw tliet
motivi insostenn tar-rikors tagħhom.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punt 80 tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex espressament isostnu
li l-Kummissjoni kellha tiftaħ il‑proċedura formali ta’ investigazzjoni fuq it-tieni motiv tagħhom biss.
Fir-rigward tal-ewwel u t-tieni motivi, il-Qorti Ġenerali ġustament osservat, fil-punt 81 tas-sentenza appellata, li, b’konformità
ma’ ġurisprudenza stabbilita, ma huwiex il-kompitu tagħha li tinterpreta r-rikors ta’ rikorrent li jikkontesta biss il‑fondatezza
ta’ deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna bħala li fir-realtà hija intiża li tipproteġi d-drittijiet proċedurali li r-rikorrent
għandu taħt l‑Artikolu 88(2) KE, meta r-rikorrent ma jkunx ippreżenta motiv li għandu dan l‑għan. F’eventwalità bħal din,
l-interpretazzjoni tal-motiv fil-fatt twassal għal kwalifika mill-ġdid tas-suġġett tar-rikors (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
tad-29 ta’ Novembru 2007, Stadtwerke Schwäbisch Hall
et
vs Il-Kummissjoni, C‑176/06 P, punt 25).
Madankollu, fil-punt 82 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tali limitu għall-poter ta’ interpretazzjoni
tal-motivi ta’ rikors ma ċaħħadhiex milli teżamina l-argumenti fuq il-mertu mressqa mir-rikorrent sabiex jiġi vverifikat jekk
huma għandhomx xi elementi insostenn tal-motiv, ukoll imressqa mir-rikorrent, li espressament isostnu l-eżistenza ta’ diffikultajiet
serji li ġġustifikaw il-ftuħ tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 88(2) KE.
Bħala konsegwenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 83 tas-sentenza appellata, li kien leġittimu għaliha li teżamina
l-ewwel u t-tielet motivi sabiex tevalwa jekk l-argumenti mressqa fil-kuntest ta’ dawn setgħux ikunu relatati mal-motiv ibbażat
fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali. F’dan il-kuntest hija ddeċidiet, fil-punt 86 ta’ din is-sentenza,
li l-argumenti mressqa insostenn tal-ewwel motiv, intiżi sabiex jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kummissjoni sabiex ma tinfetaħx
proċedura formali ta’ investigazzjoni, kellhom jiġu eżaminati flimkien mal-argumenti mqajma insostenn tat-tieni motiv.
Issa, meta għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi.
Meta rikorrent jitlob l-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet, essenzjalment huwa jikkontesta l-fatt li
d-deċiżjoni meħuda mill-Kummisjoni fir-rigward tal-għajnuna inkwistjoni ttieħdet mingħajr ma din l-istituzzjoni tiftaħ il-proċedura
formali ta’ investigazzjoni, u b’hekk tikser id-drittijiet proċedurali tiegħu. Sabiex it-talba għal annullament tiegħu tintlaqa’,
ir-rikorrent jista’ jinvoka kwalunkwe motiv ta’ natura li juri li l-evalwazzjoni tal-informazzjoni u tal-elementi li għandha
l-Kummissjoni, matul il-fażi ta’ eżami preliminari tal-miżura notifikata, kellha tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha
mas-suq komuni. L‑użu ta’ tali argumenti ma jistax, madankollu, ikollu l-konsegwenza li jibdel is‑suġġett tar-rikors u lanqas
li jibdel il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza 3F vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar
’il fuq, punt 35). Min-naħa l-oħra, l-eżistenza ta’ dubji dwar din il-kompatibbiltà hija preċiżament il-prova li għandha tiġi
prodotta sabiex jintwera li l-Kummissjoni kienet marbuta tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni stipulata fl-Artikolu 88(2) KE
kif ukoll fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel u t-tieni aggravji tal-appell għandom jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.

Fuq it-tielet motiv
L-argumenti tal-partijiet
Skont il-Kummissjoni, meta kkunsidrat li impriżi li fis-suq tal-prodott li huma jipproduċu ma humiex kompetituri tal-benefiċjarju
tal-għajnuna jistgħu jiġu rikonoxxuti l-istatus ta’ partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti Ġenerali
wettqet żball ta’ liġi. Meta għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali tippermetti l‑użu ta’ xorta ta’
actio popularis
kontra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il‑qasam ta’ għajnuna mill-Istat. Għaldaqstant, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ,
il‑Qorti Ġenerali b’mod żbaljat qieset li Kronoply u Kronotex kellhom interess li jiksbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dan ir-rigward, ZSG issostni wkoll li r-raġunament tal-Qorti Ġenerali għandu l‑konsegwenza li jkabbar b’mod sproporzjonat
iċ-ċirku ta’ impriżi li jistgħu jikkontestaw deċiżjoni dwar għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, għalkemm għall-attivita’ tagħha,
ZSG tuża prinċipalment polpa tal-injam, hija tuża wkoll materji oħra u sorsi ta’ enerġija għall-proċess ta’ produzzjoni tagħha.
Għaldaqstant, is-sentenza appellata għandha l-konsegwenza li tirrikonoxxi bħala parti interessata grupp illimitat ta’ rikorrenti
potenzjali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont l-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, parti interessata għandha tinftiehem b’mod partikolari kull persuna, impriża
jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, jiġifieri partikolarment
impriżi kompetituri tal-benefiċjarju ta’ din l-għajnuna. Fi kliem ieħor, hija tirreferi għal grupp indeterminat ta’ destinatarji
(ara, f’dan is-sens, is‑sentenza tal-14 ta’ Novembru 1984, Intermills vs Il-Kummissjoni, 323/82, Ġabra p. 3809, punt 16).
Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni ma teskludix li impriża li ma hijiex kompetitriċi diretta tal-benefiċjarju tal-għajnuna,
iżda fil-proċess tal-produzzjoni tagħha teħtieġ l-istess materja prima, tikkwalifika bħala parti interessata, jekk kemm-il
darba hija ssostni li l-interessi tagħha jistgħu jiġu affettwati mill-għoti tal-għajnuna.
Biex tagħmel dan, l-impriża trid turi, suffiċjentement fid-dritt, li l-għajnuna jista’ jkollha effett konkret fuq is-sitwazzjoni
tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza 3F vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
F’dan il-każ, wara li fil-punt 71 tas-sentenza appellata fakkret li persuna fiżika jew ġuridika, sabiex tiġi rrikonoxxuta
bħala interessata, għandha tkun tista’ tiġġustifika interess leġittimu sabiex il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni jkunu jew
ma jkunux implementati, jew jinżammu meta jkunu diġà ngħataw, il-Qorti Ġenerali enfasizzat, fil-punt 72 tal-imsemmija sentenza,
li fir-rigward ta’ impriża, tali interess leġittimu jista’, b’mod partikolari, jikkonsisti fil-protezzjoni tal-pożizzjoni
kompetittiva fis-suq, sa fejn hi tiġi affettwata mill-miżuri ta’ għajnuna.
Meta kkonstatat, fil-punti 74 u 75 tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex ma humiex kompetituri fl-istess swieq ta’
prodotti, iżda fil-proċessi ta’ produzzjoni tagħhom jużaw l-istess materja prima, jiġifieri injam industrijali, il‑Qorti Ġenerali
iddeduċiet li r-rikorrenti u ZSG jinsabu f’kompetizzjoni bħala xerrejja tal-injam.
Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, li r‑rikorrenti wrew li kien hemm żieda, tal-inqas
temporanja, tal-prezz tal-injam, u ddeċidiet li, minkejja l-fatt li dawn tal-aħħar ma wrewx li din iż-żieda hija attribwibbli
għall-bidu tal-operat tal-fabbrika ta’ ZSG, l-eżistenza ta’ konsegwenzi negattivi għalihom, probabbilment minħabba l-istabbiliment
ta’ ZSG, ma tistax tiġi eskluża.
Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 77 tal-istess sentenza, li Kronoply u Kronotex “stabbilixxew suffiċjentement
fid-dritt rabta ta’ kompetizzjoni u r‑riskju li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tiġi affettwata, attribwibbli għall-għoti tal-għajnuna
inkwistjoni”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi akkużata li wettqet żball ta’ liġi meta hija kkunsidrat, essenzjalment,
li impriżi li ma humiex f’kompetizzjoni mal-benefiċjarju tal-għajnuna fis-suq tal-prodott li huma jipproduċu jistgħu jaqgħu
fil-kunċett ta’ “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li Kronoply u Kronotex kellhom il-kwalità
ta’ partijiet interessati fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Bħala konsegwenza, it-tielet aggravju insostenn tal-appell għandu jiġi miċħud.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-appell għandu jiġi miċħud fit-totalità tiegħu.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tal-istess Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tal-istess
Regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. L-Artikolu 69(3) tal-istess regoli
jippreċiża li jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew aktar tat‑talbiet tagħhom jew għal raġunijiet eċċezzjonali,
il-Qorti tista’ tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
F’din il-kawża, il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tilfet. Peress li l-partijiet li lmentaw fl-ewwel istanza ma pparteċipawx
fil-proċeduri tal-appell u għaldaqstant, ma għamlux talba għall-ispejjeż, għandu jiġi deċiż li l-Kummissjoni u ZSG għandhom
ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Il-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea u Zellstoff Stendal GmbH għandhom ibatu l‑ispejjeż tagħhom.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż