CELEX: 62013CJ0523
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti
Artikolu 45 TFUE
Artikolu 3(1) tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71
Benefiċċji tax-xjuħija
Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni
Ħaddiem li jibbenefika, fi Stat Membru, minn irtirar kmieni progressiv qabel ma jirtira kompletament
Teħid inkunsiderazzjoni għall-għoti tad-dritt għal pensjoni tax-xjuħija fi Stat Membru ieħor

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 45 TFUE u tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, fil-verżjoni tiegħu emendata u aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 3), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1992/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta’ Diċembru 2006 (
ĠU L 392, p. 1
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn W. Larcher u d-Deutsche Rentenversicherung Bayern Süd fir-rigward tal-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv (“Altersrente nach Altersteilzeitarbeit”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
L-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprevedi:
“Dan ir-Regolament se japplika għall-impjegati u għal dawk li jaħdmu għal rashom li huma jew li kienu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ wieħed jew iktar mill-Istati Membri u li huma ċittadini ta’ wieħed mill-Istati Membri jew li huma persuni bla Stat jew rifuġjati li jabitaw fit-territorju ta’ wieħed mill-Istati Membri, kif ukoll membri tal-familji tagħhom u tas-superstiti tagħhom.”
L-Artikolu 3(1) tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“Suġġetti għad-dispożizzjonijiet speċjali ta’ dan ir-Regolament, persuni residenti fit-territorju ta’ Stat Membru li għalih japplika dan ir-Regolament jkunu suġġetti għall-istess obbligazzjonijiet u jgawdu l-istess benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ kwalunkwe Stat Membru bħaċ-ċittadini ta’ dak l-Istat.”
Skont l-Artikolu 4(1) tal-istess regolament, dan japplika għal-leġiżlazzjonijiet kollha li jikkonċernaw il-friegħi tas-sigurtà soċjali li jirrigwardaw, b’mod partikolari, il-benefiċċji tax-xjuħija u l-benefiċċji tal-qgħad.
L-Artikolu 45(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprevedi:
“Fejn il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru tagħmel l-akkwist, ir-retenzjoni u l‑irkuprar tad-dritt tal-benefiċċji, taħt skema li mhix skema speċjali fl‑ambitu tat‑tifsira tal-paragrafu 2 jew 3, suġġetti għat-twettiq ta’ perjodi ta’ assigurazzjoni jew residenza, l-istituzzjoni kompetenti ta’ dak l-Istat Membru tieħu inkonsiderazzjoni, fejn meħtieġ, tal-perjodi ta’ assigurazzjoni jew residenza mwettqa taħt il-leġislazzjoni ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor, sew jekk taħt skema ġenerali jew taħt skema speċjali u sew jakk bħala persuna impjegata kif ukoll jekk persuna li taħdem għal rasha. Għal dan l-iskop, hija tieħu inkonsiderazzjoni dawn il-perjodi bħallikieku twettqu taħt il‑leġislazzjoni tagħha.”
Il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali
Id-dritt Ġermaniż
Id-dispożizzjonijiet tad-dritt Ġermaniż rilevanti għall-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali jinsabu, minn naħa, fil-kodiċi dwar is-sigurtà soċjali (Sozialgesetzbuch), kif emendat bil-Liġi tal-21 ta’ Lulju 2004 (BGBl. 2004 I, p. 1791, iktar ’il quddiem is-“SGB”), u, min-naħa l-oħra, fil-Liġi dwar l-irtirar kmieni progressiv (Altersteilzeitgesetz), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mil-Liġi tat-23 ta’ April 2004 (BGBl. 2004 I, p. 602, iktar ’il quddiem l-“AltTZG”).
L-Artikolu 237(1) tas-SGB jipprovdi dan li ġej:
“Il-persuni assigurati għandhom dritt għal pensjoni tal-irtirar meta
1.
jkunu twieldu qabel l-1 ta’ Jannar 1952,
2.
jilħqu l-età ta’ 60 sena
3.
jew
a)
huma qiegħda fil-bidu tal-irtirar u, wara li jkunu laħqu l-età ta’ 58 sena u sitt xhur, kienu qiegħda għal perijodu ta’ 52 ġimgħa jew irċevew benefiċċji għall-ex ħaddiema fl-industrija tal-minjieri
jew
b)
huma naqqsu l-ħin tax-xogħol tagħhom biex [jibbenefikaw minn] irtirar kmieni progressiv fis-sens tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 3(1)(1) tal-AltTZG għal perijodu ta’ mill-inqas 24 xahar,
4.
matul l-aħħar għaxar snin qabel il-bidu tal-irtirar, huma għandhom tmien snin ta’ kontribuzzjonijiet obbligatorji għal impjieg jew attività assigurata, fejn il-perijodu ta’ għaxar snin jiġi miżjud b’perijodi ta’ bonifikazzjoni, ta’ teħid inkunsiderazzjoni u ta’ ġbir ta’ pensjoni mingħand assigurazzjoni privata, li ma humiex ukoll perijodi ta’ kontribuzzjoni obbligatorja minħabba impjieg jew attività assigurata, u
5.
huma osservaw il-perijodu ta’ kwalifikazzjoni ta’ ħmistax-il sena.”
L-Artikolu 2(1) u l-ewwel sentenza tal-Artikolu 2(2) tal-AltTZG jipprevedu:
“1)   Il-benefiċċji jingħataw lil ħaddiema li
1.
laħqu l-età ta’ 55 sena,
2.
wara l-14 ta’ Frar 1996, abbażi ta’ ftehim mal-persuna li timpjegahom li għandu minn tal-inqas ikopri l-perijodu li jestendi sad-data ta’ meta tkun tista’ tintalab pensjoni tax-xjuħija, naqqsu bin-nofs il-ħin tax-xogħol fil-ġimgħa li huma kienu normalment iwettqu, u huma impjegati u affiljati mal-assigurazzjoni obbligatorja għall-qgħad fis-sens tal-Ktieb III tas-SGB (irtirar kmieni progressiv) u
3.
matul l-aħħar ħames snin qabel l-irtirar kmieni progressiv, kienu, għal minn tal-inqas 1080 ġurnata, impjegati u suġġetti għall-assigurazzjoni obbligatorja għall-qgħad fis-sens tal-Ktieb III tas-SGB. [...]
2)   Jekk il-ftehim ta’ irtirar kmieni progressiv jipprevedi perijodi ta’ xogħol fil-ġimgħa differenti jew tqassim differenti tal-ħin tax-xogħol fil-ġimgħa, ir-rekwiżit previst fil-paragrafu 1(2) huma sodisfatti wkoll meta:
1.
il-ħin tax-xogħol medju fil-ġimgħa mwettaq fuq perijodu li jestendi sa tliet snin, jew, fil-każ ta’ regoli stabbiliti fi ftehim kollettiv, fi ftehim għal xogħlijiet, jekk ftehim kollettiv jipprevedi din il-possibbiltà, jew f’regoli dwar il-knejjes u l-istabbilimenti pubbliċi ta’ kulti reliġjużi, fuq perijodu li jestendi sa sitt snin, ma jaqbiżx nofs il-ħin tax-xogħol fil-ġimgħa li kien preċedentement jinħadem, u li l-ħaddiem huwa impjegat u affiljat mal-assigurazzjoni obbligatorja għall-qgħad fis-sens tal-Ktieb III tas-SGB u
2.
ir-remunerazzjoni għall-irtirar kmieni progressiv u ż-żieda abbażi tal-Artikolu 3(1)(1)(a) [tal-AltTZG] jitħallsu b’mod kontinwu.”
L-Artikolu 3(1) tal-AltTZG jipprevedi:
“Id-dritt għall-benefiċċji previsti fl-Artikolu 4 jippresupponi li:
1.
il-persuna li timpjega, abbażi ta’ ftehim kollettiv, [...]
a)
żiedet ir-remunerazzjoni b’minn tal-inqas għoxrin fil-mijja matul il-perijodu ta’ rtirar kmieni progressiv, madankolu r-remunerazzjoni l-ġdida għandha tikkorrispondi għal minn tal-inqas sebgħin fil-mijja tar-remunerazzjoni preċedenti, kif previst fl-Artikolu 6(1), imnaqqsa bil-kontribuzzjonijiet obbligatorji normalment imħallsa mill-ħaddiema (ammont net minimu) u
b)
ħallset, f’isem il-ħaddiem, kontribuzzjonijiet għall-assigurazzjoni għall-pensjoni legali minn tal-inqas sal-ammont li japplika għad-differenza bejn 90 % tar-remunerazzjoni preċedenti fis-sens tal-Artikolu 6(1) [tal-AltTZG] u r-remunerazzjoni għall-irtirar kmieni progressiv, fejn l-imsemmija remunerazzjoni tittieħed inkunsiderazzjoni biss sal-limitu li jservi bħala bażi għall-kalkolu tal-kontribuzzjonijiet, u li
2.
il-persuna li timpjega, fl-okkażżjoni tat-tluq tal-ħaddiem fuq irtirar kmieni progressiv
a)
timpjega, fil-pożizzjoni li issa saret disponibbli jew li saret battala f’dan il-kuntest minħabba trasferiment, ħaddiem irreġistrat bħala qiegħed mad-dipartiment responsabbli għall-impjiegi jew ħaddiem li temm l-apprendistat tiegħu fil-kuntest ta’ xogħol suġġett għall-assigurazzjoni għall-qgħad obbligatorja fis-sens tal-Ktieb III tas-SGB; fir-rigward tal-persuni li jimpjegaw li normalment ma jimpjegawx iktar minn 50 ħaddiem, teżisti l-preżunzjoni inkonfutabbli li l-ħaddiem huwa impjegat fil-pożizzjoni li issa saret disponibbli jew li saret battala f’dan il-kuntest minħabba trasferiment, jew
b)
timpjega apprendist fil-kuntest ta’ xogħol suġġett għall-assigurazzjoni għall-qgħad obbligatorja fis-sens tal-Ktieb III tas-SGB, meta l-persuna li timpjega normalment ma timpjegax iktar minn 50 ħaddiem
[...]”
L-Artikolu 4 tal-AltTZG jipprevedi li l-amministrazzjoni nazzjonali tax-xogħol għandha tħallas sussidju pubbliku lill-persuna li timpjega fir-rigward tal-ispejjeż finanzjarji sostnuti minħabba l-irtirar kmieni progressiv ta’ ħaddiem. Madankollu, l-għoti tad-dritt għal pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv, previst fl-Artikolu 237(1)(3)(b) tas-SGB ma huwiex suġġett għall-kundizzjoni li d-dipartiment responsabbli għall-impjieg iħallas dan is-sussidju lill-persuna li timpjega inkwistjoni jew jipprovdilha kwalunkwe għajnuna finanzjarja. Il-ħlas tal-imsemmi sussidju jippreżupponi li l-pożizzjoni li saret battala issa hija okkupata minn ħaddiem irreġistrat bħala qiegħed mad-dipartiment responsabbli għall-impjieg jew minn ħaddiem li temm it-taħriġ tiegħu u li l-persuna li timpjega tkun ħallset lill-ħaddiem fuq irtirar kmieni żieda tar-remunerazzjoni. Għall-ħlas ta’ din iż-żieda ma huwiex rilevanti l-fatt ta’ jekk il-pożizzjoni li saret battala minħabba l-irtirar kmieni progressiv ġietx effettivament okkupata mill-ġdid.
Id-dritt Awstrijak
Skont il-qorti tar-rinviju, id-dispożizzjonijiet tad-dritt Awstrijak li kien jirregola, matul il-perijodu rilevanti fil-kawża prinċipali, l-irtirar kmieni progressiv jinsabu fil-Liġi tal-1977 dwar l-assigurazzjoni għall-qgħad (Arbeitslosenversicherungsgesetz 1977), kif emendata bil-Liġi tat-30 ta’ Diċembru 2003 (BGBl. I, 128/2003, iktar ’il quddiem l-“AlVG”). Għalhekk, skont l-Artikolu 27(2)(1) tal-AlVG, huma l-ħaddiema anzjani li huma intitolati għal irtirar kmieni progressiv, jiġifieri, għall-irġiel, dawk ta’ iktar minn 55 sena, li matul l-aħħar 25 sena kienu impjegati matul mill-inqas 15-il sena u li kienu suġġetti għall-assigurazzjoni obbligatorja għall-qgħad.
Skont l-Artikolu 27(2)(2) tal-AlVG, l-irtirar kmieni progressiv huwa s-suġġett ta’ ftehim kuntrattwali li għandu jipprevedi tnaqqis tal-ħin tax-xogħol ta’ bejn 40 % u 60 % tal-ħin tax-xogħol normali. Skont l-Artikolu 27(5) tal-AlVG, is-sigħat ta’ xogħol jistgħu jkunu jew ma jkunux imqassma b’mod regolari matul il-perijodu tal-irtirar kmieni progressiv.
Il-persuna li timpjega tħallas lill-ħaddiem fuq irtirar kmieni progressiv remunerazzjoni salarjali li l-ammont tagħha jkun minn tal-inqas daqs 50 % tad-differenza bejn ir-remunerazzjoni medja dovuta matul l-aħħar sena qabel it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali u r-remunerazzjoni li tikkorrispondi għat-tul ta’ xogħol imnaqqas. Din ir-remunerazzjoni għandha tkun tali li, pereżempju, fil-każ ta’ tnaqqis ta’ 50 % tal-ħin tax-xogħol, dan il-ħaddiem jirċievi mingħand il-persuna li timpjegah 75 % tar-remunerazzjoni li huwa kien jirċievi preċedentement.
Skont l-Artikolu 27(2)(3)(a) u (b) tal-AlVG, il-bażi tal-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni soċjali li għandha titħallas mill-persuna li timpjega lill-imsemmi impjegat, hija dik li kienet applikabbli qabel it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali. Skont l-Artikolu 27(1) u (4) tal-AlVG, l-allowance għall-irtirar kmieni progressiv imħallsa mid-dipartiment responsabbli għas-suq tax-xogħol għandha tikkumpensa 50 % tal-ispejjeż addizzjonali sostnuti mill-persuna li timpjega. L-ammont ta’ dan il-kumpens jista’ jilħaq il-100 % meta tiġi impjegata persuna li preċedentement kienet qiegħda jew meta jiġi mħarreġ apprendist addizzjonali.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
W. Larcher, imwieled fid-19 ta’ Mejju 1946, huwa ċittadin Awstrijak residenti fl-Awstrija. Huwa kien, għal perijodu ta’ iktar minn 29 sena, impjegat fil-Ġermanja bħala ħaddiem obligatorjament suġġett għas-sigurtà soċjali. Fl-1 ta’ Diċembru 2000, huwa beda jaħdem fl-Awstrija fil-kuntest ta’ impjieg full time obligatorjament suġġett għas-sigurtà soċjali. Mill-1 ta’ Marzu 2004, huwa bbenefika, abbażi ta’ ftehim ta’ rtirar kmieni progressiv, minn tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali tiegħu fil-ġimgħa, jiġifieri minn 38.5 sigħat għal 15.4 sigħat. Dawn il-15.4 sigħat kienu jikkorrispondu għal 40 % tal-ħin tax-xogħol normali li W. Larcher kien preċedentement jaħdem fil-ġimgħa. L-imsemmija sigħat kienu mqassma fuq erbat ijiem fil-ġimgħa. Fit-30 ta’ Settembru 2006, W. Larcher temm ix-xogħol tiegħu fil-kuntest tal-iskema ta’ rtirar kmieni progressiv. Mill-4 ta’ Ottubru 2006, W. Larcher kellu biss impjieg minuri fis-sens tas-sigurtà soċjali.
Matul il-perijodu ta’ irtirar kmieni progressiv, il-persuna li kienet timpjega lil W. Larcher ħallsitu remunerazzjoni salarjali li kienet tammonta għal nofs id-differenza bejn ir-remunerazzjoni gross fix-xahar li tikkorrispondi għat-tul tax-xogħol imnaqqas u dik li tikkorrispondi għat-tul tax-xogħol maħdum qabel it-tnaqqis u baqgħet tħallas kontribuzzjonijiet lill-assigurazzjoni għall-irtirar Awstrijaka kkalkolati abbażi tal-bażi tal-kontribuzzjonijiet li kienet applikabbli qabel it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali. Id-Dipartiment Awstrijak responsabbli għas-suq tax-xogħol ta lil din il-persuna li timpjega l-benefiċċju ta’ allowance għal irtirar kmieni progressiv, sabiex jikkumpensa parzjalment l-ispejjeż finanzjarji li jirriżultaw mill-irtirar kmieni progressiv ta’ W. Larcher.
Mill-1 ta’ Ottubru 2006, W. Larcher beda jirċievi pensjoni tal-irtirar Awstrijaka msejħa “pensjoni tax-xjuħija antiċipata minħabba affiljazzjoni għal żmien twil” li tammonta għal EUR 370.25. Barra minn hekk, mill-1 ta’ Ġunju 2009, huwa beda jirċievi pensjoni tal-irtirar Ġermaniża msejħa “pensjoni tax-xjuħija mogħtija lil affiljati għal żmien twil” li tammonta għal EUR 696.81. Dawn il-pensjonijiet ma humiex is-suġġett tal-kawża prinċipali.
Fix-xahar ta’ Frar 2006, W. Larcher ressaq talba quddiem id-Deutsche Rentenversicherung Bayern Süd sabiex ikun jista’ jibbenefika minn pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv. Din it-talba ġiet miċħuda minħabba li W. Larcher ma kienx wettaq irtirar kmieni progressiv skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt Ġermaniż. Peress li r-rikors amministrattiv ta’ W. Larcher ġie miċħud, huwa ressaq kawża quddiem il-qrati Ġermaniżi. Kemm ir-rikors tiegħu fl-ewwel istanza kif ukoll l-appell tiegħu ġew miċħuda.
B’mod partikolari, il-Bayrisches Landessozialgericht (qorti għolja li tiddeċiedi fuq kwistjonijiet ta’ sigurtà soċjali ta’ Bayern, il-Ġermanja), li ddeċidiet fl-appell, ibbażat ruħha fuq l-argument li jgħid li l-imsemmija pensjoni ma kinitx dovuta peress li, bil-kontra ta’ dak li tipprevedi l-AltTZG, W. Larcher kien naqqas, fil-kuntest tal-irtirar kmieni li huwa bbenefika minnu fl-Awstrija, il-ħin tax-xogħol tiegħu għal 40 % tal-ħin tax-xogħol fil-ġimgħa li huwa kien jaħdem preċedentement u mhux għal 50 % ta’ dan il-ħin.
L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni lanqas ma jippermettu li tingħata deċiżjoni favorevoli għat-talba ta’ W. Larcher. Għalhekk, l-irtirar kmieni progressiv li huwa bbenefika minnu fl-Awstrija ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni abbażi tal-Artikolu 45(1) tar-Regolament Nru 1408/71, peress li f’dan il-każ ma huwiex inkwistjoni l-kalkolu tal-perijodi ta’ assigurazzjoni iżda t-teħid inkunsiderazzjoni tal-irtirar kmieni progressiv bħala rekwiżit preliminari għall-eżistenza ta’ dritt għal pensjoni. Lanqas ma teżisti diskriminazzjoni indiretta fis-sens tal-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament, bħal dik li kienet inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza Öztürk (C‑373/02,
EU:C:2004:232
). Fil-fatt, skont id-dritt Awstrijak, matul l-irtirar kmieni progressiv tiegħu W. Larcher seta’ jnaqqas il-ħin tax-xogħol tiegħu għal bejn 40 % u 60 %. Huwa għalhekk seta’ jagħżel li jnaqqas dan il-ħin biss għal 50 % tal-ħin tax-xogħol normali, u b’hekk jirrispetta r-rekwiżiti imposti mid-dritt Ġermaniż. Konsegwentement, ma hemmx ostakoli għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-ħaddiema.
Insostenn tar-rikors tiegħu għal “Reviżjoni”, imressaq quddiem il-Bundessozialgericht (qorti federali li tiddeċiedi fuq kwistjonijiet ta’ sigurtà soċjali), W. Larcher isostni li l-qorti tal-appell kisret l-Artikolu 237(1)(3)(b) tas-SGB meta interpretatu b’mod mhux konformi mad-dritt tal-Unjoni. Skont interpretazzjoni konformi mad-dritt tal-Unjoni, din id-dispożizzjoni teżiġi biss li l-irtirar kmieni progressiv ikun seħħ b’mod konformi mal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kkonċernat. L-interpretazzjoni magħżula tmur kontra l-projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità u kontra l-prinċipju ta’ moviment liberu tal-ħaddiema. Fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u preċiżament tas-sentenza Öztürk (
EU:C:2004:232
), teżisti diskriminazzjoni indiretta mhux iġġustifikata. Fil-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu jiġi applikat l-Artikolu 5(b) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72). Konsegwentement, l-irtirar kmieni progressiv li twettaq skont id-dritt Awstrijak għandu jiġi assimilat għall-irtirar kmieni progressiv previst fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża.
Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-Qorti tal-Ġustizzja għadha sal-ġurnata tal-lum ma ddeċidietx dwar it-teħid inkunsiderazzjoni, bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija, ta’ irtirar kmieni progressiv imwettaq fi Stati Membri oħra għajr dak li fih titressaq it-talba għal pensjoni u li l-kwistjonijiet imqajma fil-kawża prinċipali ma jistgħux jiġu solvuti abbażi tal-ġurisprudenza eżistenti. Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li jsostni W. Larcher, il-kwistjoni fil-kawża prinċipali ma tistax tiġi solvuta biss abbażi tas-sentenza Öztürk (
EU:C:2004:232
).
Skont il-qorti tar-rinviju, l-esperjenza turi li, effettivament, il-parti l-kbira tal-ħaddiema, sal-bidu tal-irtirar tagħhom, ħadmu biss fi Stat Membru wieħed u li għalhekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija interna wara rtirar kmieni progressiv iktar faċilment minn ħaddiem bħal W. Larcher, li kien impjegat f’diversi Stati Membri. Meta ħaddiem jaċċetta impjieg fi Stat Membru ieħor, huwa probabbli li huwa jiġi ppenalizzat, meta huwa jinvoka d-drittijiet tiegħu għall-irtirar, minħabba differenzi li jeżistu bejn il-leġiżlazzjonijiet applikabbli fil-konfront tiegħu, meta mqabbla ma persuni rtirati li l-karriera tagħhom hija marbuta ma Stat Membru wieħed. Fil-fatt, il-kontenut tad-dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv jista’ jvarja minn Stat Membru għall-ieħor u ma huwiex probabbli wisq li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet dwar irtirar kmieni progressiv partikolari jkunu jikkorrispondu eżattament mad-dispożizzjonijiet adottati fi Stat Membru ieħor għall-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija.
L-Artikoli 45 TFUE sa 48 TFUE u r-Regolament Nru 1408/71 għandhom madankollu jipprekludu li ħaddiema migranti li użaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu u li kienu impjegati f’diversi Stati Membri jkunu ppenalizzati mingħajr raġuni oġġettiva meta mqabbla mal-ħaddiema li wettqu l-karriera professjonali kollha tagħhom fi Stat Membru wieħed. Issa, jista’ jkun li fil-kawża prinċipali jeżisti tali ostakolu għall-eżerċizzju tal-moviment liberu sa fejn W. Larcher, li temm il-karriera professjonali tiegħu fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, ibbenefika minn irtirar kmieni progressiv abbażi tal-liġijiet applikabbli f’dan l-Istat Membru, iżda qiegħed jiġi rrifjutat l-għoti, fi Stat Membru ieħor fejn huwa wettaq il-parti l-kbira tal-karriera professjonali tiegħu, tal-pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv.
Skont il-qorti tar-rinviju, mill-eżami tal-ġustifikazzjoni ta’ tali differenza fit-trattament tirriżulta t-tieni kwistjoni. Din il-kwistjoni, ta’ natura metodoloġika, tirrigwarda l-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-paragun ta’ żewġ dispożizzjonijiet nazzjonali dwar irtirar kmieni progressiv. Għalhekk, dik il-qorti hija favur li teżamina, fil-kawża prinċipali, b’mod partikolari jekk is-sistema Awstrijaka ta’ rtirar kmieni progressiv hijiex paragunabbli, fil-funzjoni u fl-istruttura tagħha, għal dik applikabbli fil-Ġermanja.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundessozialgericht iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Il-prinċipju ta’ ugwaljanza [fit-trattament] stabbilit fl-Artikolu 39(2) KE [li issa huwa l-Artikolu 45(2) TFUE] u fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament [Nru 1408/71], jipprekludi dispożizzjoni [ta’ Stat Membru] li tipprovdi li [l-għoti ta’] pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv [j]ippresupponi li l‑irtirar kmieni progressiv ikun sar skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ dan l-Istat Membru u mhux [skond dawk] ta’ Stat Membru ieħor?
2)
Jekk dan huwa l-każ, liema rekwiżiti huma imposti mill‑prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament previst fl-Artikolu 39(2) KE [...] u fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 fuq l-assimilazzjoni, bħala kundizzjoni għad-dritt għal pensjoni nazzjonali ta’ rtirar, tal-irtirar kmieni progressiv li jsir skont id‑dispożizzjonijiet tal-Istat Membru l-ieħor?
a)
Huwa meħtieġ eżami komparattiv tal-kundizzjonijiet tal-irtirar kmieni progressiv?
b)
Jekk dan huwa l-każ, huwa biżżejjed li l-irtirar kmieni progressiv ikun, fil-funzjoni u fl-istruttura tiegħu, irregolat b’mod essenzjalment simili fiż-żewġ Stati Membri?
c)
Jew il-kundizzjonijiet tal-irtirar kmieni progressivi għandhom ikunu rregolati b’mod identiku fiż-żewġ Stati Membri?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Sabiex tingħata risposta għall-ewwel domanda għandu jiġu mfakkar li, f’dak li jikkonċerna l-moviment liberu tal-ħaddiema, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-Artikolu 45 TFUE ġie implementat fil-qasam tas-sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti bl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71.
Sa fejn huwa paċifiku li benefiċċji bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71, huwa fid-dawl tal-imsemmi regolament, u b’mod partikolari tal-Artikolu 3(1) tiegħu li għandhom jiġu eżaminati d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ripetutament, l-għan tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 huwa li jiżgura, skont l-Artikolu 45 TFUE u favur il-persuni li għalihom japplika dan ir-regolament, l-ugwaljanza fil-qasam tas-sigurtà soċjali mingħajr distinzjoni ta’ nazzjonalità, billi jelimina kull diskriminazzjoni f’dan ir-rigward li tirriżulta mil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Mora Romero, C‑131/96,
EU:C:1997:317
, punt 29; Borawitz, C‑124/99,
EU:C:2000:485
, punt 23, u Celozzi, C‑332/05,
EU:C:2007:35
, punt 22).
Hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, kif stabbilit fl-Artikolu 3(1), ma jipprojbixxix biss id-diskriminazzjoni ċara, ibbażata fuq in-nazzjonalità tal-persuni li jibbenefikaw mis-sistemi ta’ sigurtà soċjali, iżda wkoll kull forma dissimulata ta’ diskriminazzjoni li, b’applikazzjoni ta’ kriterji oħra ta’ distinzjoni, iwasslu effettivament għall-istess riżultat (sentenza Celozzi,
EU:C:2007:35
, punt 23).
Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, sakemm ma tkunx oġġettivament iġġustifikata u proporzjonata mal-għan imfittex, dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali għandha titqies li hija indirettament diskriminatorja meta din tista’, min-natura tagħha stess, taffettwa iktar liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra milli liċ-ċittadini nazzjonali u li tirriskja, konsegwentement, li tqiegħed fi żvantaġġ iktar partikolarment lil tal‑ewwel (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi O’Flynn, C‑237/94,
EU:C:1996:206
, punt 20; Meints, C‑57/96,
EU:C:1997:564
, punt 45; Borawitz,
EU:C:2000:485
, punt 27; u Celozzi,
EU:C:2007:35
, punt 26).
Ma huwiex neċessarju, f’dan ir-rigward, li jiġi stabbilit li d-dispożizzjoni inkwistjoni taffettwa, fil-prattika, proporzjon sostanzjalment ikbar ta’ ħaddiema migranti. Huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li dik id-dispożizzjoni tista’ tipproduċi tali effett (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi O’Flynn,
EU:C:1996:206
, punt 21; Öztürk,
EU:C:2004:232
, punt 57; u Celozzi,
EU:C:2007:35
, punt 27).
F’dan il-każ, huwa paċifiku li d-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali japplikaw indipendentement min-nazzjonalità tal-ħaddiema kkonċernati jew mill-post ta’ residenza tagħhom u ma jinkludu l-ebda klawżola dwar residenza obbligatorja fit-territorju nazzjonali. Għalhekk, l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jistabbilixxux, minnhom infushom, differenza fit-trattament ċara bejn il-ħaddiema nazzjonali u dawk li ġejjin minn Stat Membru ieħor.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 40 sa 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-istess dispożizzjonijiet, sa fejn jipprevedu li l-ħaddiem, li għandu l-intenzjoni li jibbenefika minn pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv, għandu jkun wettaq irtirar kmieni progressiv esklużivament skont id-dritt Ġermaniż, jistgħu jqiegħdu b’mod partikolari fi żvantaġġ lill-ħaddiema li użaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu.
Fil-fatt, minn naħa, tali leġiżlazzjoni tqiegħed ħaddiem migrant bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, wara li wettaq il-parti l-kbira tal-karriera tiegħu fi Stat Membru, jeżerċita impjieg fi Stat Membru ieħor fejn huwa jibbenefika minn irtirar kmieni progressiv, f’sitwazzjoni inqas favorevoli minn dik ta’ ħaddiem li wettaq il-karriera kollha tiegħu fi Stat Membru wieħed u hemmhekk ibbenefika minn irtirar kmieni progressiv.
Min-naħa l-oħra, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 45 tal-konklużjonijiet tiegħu, tali leġiżlazzjoni tista’ tiskoraġġixxi persuni li jimpjegaw stabbiliti fi Stat Membru ieħor li ma huwiex ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja milli jimpjegaw, fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar irtirar kmieni progressiv, persuna li tkun wettqet parti kbira mill-karriera professjonali tagħha fil-Ġermanja meta r-regoli stabbiliti f’dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali jkunu differenti minn dawk previsti fid-dispożizzjonijiet Ġermaniżi dwar l-irtirar kmieni progressiv.
F’dawn iċ-ċirkustanzi għandu jiġi vverifikat ukoll jekk tali leġiżlazzjoni nazzjonali tistax madankollu tkun iġġustifikata. F’dan ir-rigward skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, miżuri nazzjonali bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistgħu jkunu ammessi biss bil-kundizzjoni li jkollhom għan ta’ interess ġenerali, li jkunu adegwati sabiex jiggarantixxu li dan l-għan jintlaħaq, u li ma jmorrux lil hinn dak li huwa meħtieġ sabiex l-għan imfittex jintlaħaq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza van den Booren, C‑127/11,
EU:C:2013:140
, punt 45).
Kif osservat il-qorti tar-rinviju, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija intiża, minn naħa, li tiżgura li l-ħaddiema li jitolbuh ikollhom tranżizzjoni lejn l-irtirar taħt l-aħjar kundizzjonijiet possibbli u, min-naħa l-oħra, li tinkoraġġixxi l-impjieg ta’ persuni qiegħda jew ta’ apprendisti.
Għalkemm huwa minnu li, hekk kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 48 tal-konklużjonijiet tiegħu, dawn iż-żewġ għanijiet, li f’dan il-każ huma inseparabbilment marbuta flimkien, jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu għanijiet leġittimi ta’ politika soċjali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Palacios de la Villa, C‑411/05,
EU:C:2007:604
, punt 64, kif ukoll Caves Krier Frères, C‑379/11,
EU:C:2012:798
, punti 50 u 51), madankollu għandu jiġi vverifikat jekk il-miżuri nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali humiex xierqa sabiex jiggarantixxu l-ilħuq ta’ dawn l-għanijiet u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex l-imsemmija għanijiet jintlaħqu.
Issa, għalkemm ma jistax jiġi kkontestat li l-imsemmija miżuri huma xierqa sabiex jiggarantixxu l-ilħuq tal-għanijiet imfittxija, min-naħa l-oħra għandu jiġi kkonstatat li, sa fejn dawn jeżiġu li l-irtirar kmieni progressiv ikun twettaq esklużivament skont il-liġi Ġermaniża u għalhekk jeskludu l-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv lil ħaddiema li bbenefikaw minn irtirar kmieni progressiv irregolat minn dispożizzjonijiet fis-seħħ fi Stat Membru ieħor, dawn imorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex dawn l-għanijiet jintlaħqu.
Fil-fatt, hekk kif il-Gvern Ġermaniż innifsu jammetti fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, l-esklużjoni pura u sempliċi tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-irtirar kmieni progressiv imwettaq fi Stat Membru ieħor, għall-ksib tal-pensjoni tal-irtirar nazzjonali Ġermaniża tinjora l-fatt li l-iskema ta’ rtirar kmieni progressiv ta’ dak l-Istat Membru l-ieħor tista’, skont il-każ, tfittex li tilħaq għanijiet identiċi jew simili għal dawk imfittxija mid-dritt Ġermaniż b’mezzi li wkoll huma identiċi jew simili għal dawk previsti minn dan id-dritt għalkemm l-applikazzjoni ta’ din l-iskema hija tali li tilħaq biss parzjalment l-għan jew l-għanijiet leġittimi inkwistjoni.
Minn dan isegwi li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali jekk din tiġi interpretata u applikata bil-mod deskritt mill-qorti tar-rinviju, b’mod partikolari, fl-ewwel domanda preliminari.
Madankollu, għandu jitfakkar li, meta japplikaw id-dritt intern, il-qrati nazzjonali huma marbuta li jinterpretawh, sa fejn huwa possibbli, b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni sabiex jiżguraw, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħhom, l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni meta jiddeċiedu l-kawżi li jkollhom quddiemhom (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Pfeiffer
et
, C‑397/01 sa C‑403/01,
EU:C:2004:584
, punti 113 u 114).
Għaldaqstant, jekk, hekk kif osservat il-qorti tar-rinviju, huwa possibbli li d-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jipprekludux li pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv tista’ tingħata fil-każ fejn l-irtirar kmieni progressiv sar skont id-dispożizzjonijiet ta’ Stat Membru ieħor, il-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt nazzjonali jeżiġi li l-awtoritajiet amministrattivi u ġudizzjarji jadottaw dik l-interpretazzjoni.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda għandha tkun li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprekludi dispożizzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li l-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv jippresupponi li l‑irtirar kmieni progressiv ikun sar esklużivament skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ dak l-Istat Membru.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 għandux jiġi interpretat fis-sens li, għall-finijiet tar-rikonoxximent, fi Stat Membru, ta’ irtirar kmieni progressiv li twettaq skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, għandu jsir eżami komparattiv tal-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri u, fil-każ ta’ risposta affermattiva, liema għandu jkun il-livell ta’ konkordanza ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jitfakkar li s-sistema implementata mill-imsemmi regolament hija biss sistema ta’ koordinazzjoni, li tirrigwarda b’mod partikolari d-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni jew leġiżlazzjonijiet applikabbli għall-ħaddiema impjegati u għall-persuni li jaħdmu għal rashom li jużaw, f’sitwazzjonijiet differenti, id-dritt tagħhom għall-moviment liberu u l-fatt li l-kundizzjonijiet li għalihom huwa suġġett il-benefiċċju ta’ pensjoni tal-irtirar ikunu differenti skont l-Istati Membri huwa inerenti għal sistema bħal din (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Tomaszewska, C‑440/09,
EU:C:2011:114
, punti 25 u 26).
Madankollu, meta jistabbilixxu l-imsemmija kundizzjonijiet, l-Istati Membri huma obbligati li jiggarantixxu bl-aħjar mod l-ugwaljanza fit-trattament tal-ħaddiema kollha impjegati fit-territorju tagħhom u li ma jippenalizzawx lil dawk fosthom li jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal moviment liberu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Piatkowski, C‑493/04,
EU:C:2006:167
, punt 19; Nikula, C‑50/05,
EU:C:2006:493
, punt 20; u Derouin, C‑103/06,
EU:C:2008:185
, punt 20).
Issa, għalkemm, hekk kif jirriżulta mill-punti 41 sa 43 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprekludi Stat Membru milli jirrifjuta sistematikament li jieħu inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-għoti ta’ pensjoni tal-irtirar fit-territorju tiegħu, ta’ irtirar kmieni progressiv li twettaq skont il-liġijiet ta’ Stat Membru ieħor, madankollu din id-dispożizzjoni ma tobbligax lil dan l-ewwel Stat jirrikonoxxi awtomatikament tali rtirar kmieni progressiv bħala ekwivalenti għall-irtirar kmieni progressiv previst mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu.
Fil-fatt, kull interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni li tobbliga lill-Istati Membri jwettqu tali assimilazzjoni awtomatika tkun qed iċċaħħad lil dawn tal-aħħar mill-ġurisdizzjoni tagħhom fil-qasam tal-protezzjoni soċjali.
Minn dan jirriżulta li l-awtoritajiet nazzjonali għandhom iwettqu eżami komparattiv taż-żewġ skemi ta’ rtirar kmieni inkwistjoni.
Sa fejn dan l-eżami min-naħa tal-awtoritajiet ta’ Stat Membru għandu prinċipalment jippermetti li jiġi evalwat jekk il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-miżura ta’ rtirar kmieni progressiv imwettaq fi Stat Membru ieħor jippermettux li jintlaħqu l-għanijiet leġittimi mfittxija, f’dan l-ewwel Stat Membru, permezz tal-irtirar kmieni progressiv, dawn l-awtoritajiet ma għandhomx jeżiġu li dawk il-kundizzjonijiet ikunu identiċi.
Fil-fatt, minn naħa, ma huwiex eskluż li l-istess għan jista’ jintlaħaq permezz ta’ mezzi differenti u li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-miżuri ta’ rtirar kmieni progressiv ikunu għalhekk differenti minn xulxin.
Min-naħa l-oħra, l-eżiġenza li dawn il-kundizzjonijiet ikunu identiċi tirrendi
de facto
ineffettiv l-eżami inkwistjoni peress li ma huwiex probabbli wisq li l-liġijiet taż-żewġ Stati Membri jkunu identiċi fuq il-punti kollha.
Għandu jiġi enfasizzat li din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 hija l-unika waħda li tippermetti kemm li jiġi osservat il-prinċipju li l-Istati Membri għandhom il-ġurisdizzjoni li jiddeterminaw il-kundizzjonijiet ta’ għoti tal-benefiċċji soċjali kif ukoll li tiġi ggarantita l-ugwaljanza fit-trattament tal-ħaddiema kollha impjegati fit-territorju ta’ Stat Membru u li ma jiġux ippenalizzati dawk fosthom li jeżerċitaw jew li eżerċitaw id-dritt tagħhom għal moviment liberu.
F’dak li jirrigwarda, b’mod iktar partikolari, l-evalwazzjoni tas-similarità tad-diversi kundizzjonijiet tad-dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv stabbiliti f’żewġ Stati Membri separati, għandu jiġi osservat li din għandha ssir każ b’każ u li differenzi minuri li ma għandhomx effett kunsiderevoli fir-rigward tal-ilħuq tal-għanijiet imfittxija ma għandhomx jintużaw sabiex l-irtirar kmieni progressiv imwettaq skont il-liġijiet ta’ Stat Membru ieħor ma jiġix irrikonoxxut bħala ekwivalenti għall-irtirar kmieni progressiv nazzjonali.
Għandu jiġi enfasizzat li, fil-kawża prinċipali, huwa paċifiku li ż-żewġ gruppi ta’ dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv inkwistjoni fil-kawża prinċipali jfittxu li jilħqu l-istess għanijiet, jiġifieri li jiġi żgurata li l-ħaddiema jkollhom tranżizzjoni tajba lejn l-irtirar u li jiġi inkoraġġit l-impjieg ta’ persuni qiegħda jew ta’ apprendisti, u li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huma simili ħafna, peress li t-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol previst fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet Ġermaniżi huwa ta’ 50 % u dak previst fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet Awstrijaċi huwa ta’ minn 40 % sa 60 %. Issa, differenza ta’ 10 % fil-volum ta’ sigħat ta’ xogħol ma hijiex suffiċjentement kbira sabiex l-ilħuq tal-għanijiet ta’ politika soċjali mfittxija mill-AltTZG ikun kompromess.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71 għandu jiġi interpretat fis-sens li, għall-finijiet tar-rikonoxximent, fi Stat Membru, ta’ irtirar kmieni progressiv li twettaq skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, għandu jsir eżami komparattiv tal-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri sabiex jiġi ddeterminat, każ b’każ, jekk id-differenzi identifikati jistgħux jikkompromettu l-ilħuq tal-għanijiet leġittimi mfittxija mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni ta’ dan l-ewwel Stat Membru.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, fil-verżjoni tiegħu emendata u aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta’ Diċembru 1996, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1992/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta’ Diċembru 2006, jipprekludi dispożizzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li l-għoti ta’ pensjoni tax-xjuħija wara rtirar kmieni progressiv jippresupponi li l-irtirar kmieni progressiv ikun sar esklużivament skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ dak l-Istat Membru.

2)
Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1408/71, fil-verżjoni tiegħu emendata u aġġornata bir-Regolament Nru 118/97, kif emendat bir-Regolament Nru 1992/2006, għandu jiġi interpretat fis-sens li, għall-finijiet tar-rikonoxximent, fi Stat Membru, ta’ irtirar kmieni progressiv li twettaq skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor, għandu jsir eżami komparattiv tal-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar l-irtirar kmieni progressiv ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri sabiex jiġi ddeterminat, każ b’każ, jekk id-differenzi identifikati jistgħux jikkompromettu l-ilħuq tal-għanijiet leġittimi mfittxija mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni ta’ dan l-ewwel Stat Membru.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.