CELEX: 62009CJ0552
Αίτηση αναιρέσεως
Κοινοτικό σήμα
Κανονισμός (ΕΚ) 40/94
Εικονιστικό κοινοτικό σήμα TiMi KiNDERJOGHURT
Προγενέστερο λεκτικό σήμα KINDER
Διαδικασία κηρύξεως ακυρότητας
Άρθρο 52, παράγραφος 1, στοιχείο α΄
Άρθρο 8, παράγραφοι 1, στοιχείο β΄, και 5
Εκτίμηση της ομοιότητας των σημάτων
Οικογένεια σημάτων

της 7ης Ιανουαρίου 2004, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P, Aalborg Portland
κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. I‑123, σκέψη 50).
Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση ότι η Ferrero δεν προσκομίζει κανένα στοιχείο ικανό να στηρίξει το επιχείρημά της αυτό.
Κατά συνέπεια, το τρίτο σκέλος του λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του τετάρτου σκέλους του μοναδικού λόγου αναιρέσεως
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
Με το τέταρτο αυτό σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, η Ferrero υποστηρίζει ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι η ομοιότητα,
στο πλαίσιο του άρθρου 8, παράγραφοι 1, στοιχείο β΄, και 5, του κανονισμού 40/94, μπορεί να είναι οπτική, ακουστική ή εννοιολογική
και ότι οι πτυχές αυτές της ομοιότητας πρέπει να εξετάζονται σφαιρικά. Στις σκέψεις όμως 56 έως 58 της αναιρεσιβαλλομένης
αποφάσεως, το Πρωτοδικείο πραγματοποίησε εκτίμηση από οπτικής κυρίως απόψεως και, σε ορισμένο βαθμό, από ακουστικής απόψεως,
καθόσον δόθηκε έμφαση σε μεγάλο βαθμό σε ζητήματα σχετικά με τη γραφική παράσταση, όπως είναι η θέση και οι γραμματοσειρές
των τριών στοιχείων που περιέχονται στο αμφισβητούμενο σήμα, καθώς και το βάθος της εικόνας στο οποίο τα στοιχεία αυτά εμφανίζονται.
Ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Πρωτοδικείο δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι τα προγενέστερα σήματα, ειδικότερα δε τα σχετικά
με το στοιχείο «KINDER» ισπανικά, γαλλικά και ιταλικά σήματα, είναι λεκτικά σήματα των οποίων το εύρος προστασίας δεν θα επηρεαζόταν
από ζητήματα σχετικά με τη γραφική παράσταση, όπως είναι η θέση των στοιχείων, οι γραμματοσειρές ή το βάθος της εικόνας στο
οποίο απαπαρίστανται τα στοιχεία αυτά.
Το ΓΕΕΑ υποστηρίζει ότι το τέταρτο σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως είναι προδήλως απαράδεκτo, καθόσον δεν εγείρει κανένα
νομικό ζήτημα και περιορίζεται στην αμφισβήτηση των σχετικών με τα πραγματικά περιστατικά εκτιμήσεων του Πρωτοδικείου.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Εκ προοιμίου, πρέπει να απορριφθεί η επιχειρηματολογία του ΓΕΕΑ σχετικά με το απαράδεκτο του τετάρτου σκέλους του μοναδικού
λόγου αναιρέσεως. Συγκεκριμένα, σε αντίθεση προς όσα αυτό υποστηρίζει, το εν λόγω σκέλος αφορά ένα νομικό ζήτημα, καθόσον
με αυτό προβάλλεται η εκ μέρους του Πρωτοδικείου παραγνώριση του περιεχομένου του άρθρου 8, παράγραφοι 1, στοιχείο β΄, και
5, του κανονισμού 40/94, στον βαθμό που θα έπρεπε να λάβει υπόψη, στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της ομοιότητας των επίμαχων σημείων,
το γεγονός ότι το προγενέστερο σήμα είναι σήμα λεκτικό.
Επί της ουσίας, πρέπει να υπoμνησθεί ότι, προς εκτίμηση του βαθμού ομοιότητας μεταξύ των οικείων σημάτων, πρέπει να καθοριστεί
ο βαθμός οπτικής, ακουστικής και εννοιολογικής ομοιότητάς τους και, ενδεχομένως, να εκτιμηθεί η σημασία που πρέπει να αποδοθεί
στα διάφορα αυτά στοιχεία, αφού ληφθούν υπόψη η κατηγορία των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών και οι συνθήκες υπό τις οποίες
διατίθενται στην αγορά (απόφαση της 12ης Ιουνίου 2007, C‑334/05 P, ΓΕΕΑ κατά Shaker, Συλλογή 2007, σ. I‑4529, σκέψη 36).
Επιπλέον, η οπτική, ακουστική και εννοιολογική ομοιότητα μεταξύ των επίμαχων σημείων πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο σφαιρικής
εκτιμήσεως, στο πλαίσιο της οποίας η εκτίμηση ενδεχόμενης ακουστικής ομοιότητας αποτελεί ένα μόνον από τους παράγοντες που
ασκούν επιρροή (βλ., κατά την έννοια αυτή, απόφαση της 23ης Μαρτίου 2006, C‑206/04 P, Mülhens κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2006, σ. I‑2717,
σκέψη 21).
Συνεπώς, ορθώς το Πρωτοδικείο εξέτασε, στις σκέψεις 56 έως 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τη συνολική εντύπωση που προκαλούν
τα δύο επίμαχα σημεία, όσον αφορά την ενδεχόμενη τόσο οπτική όσο και ακουστική ομοιότητά τους.
Κατά συνέπεια, το τέταρτο σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Κατά τα λοιπά, στον βαθμό που αποσκοπεί στο να επιτευχθεί νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, το σκέλος αυτό του λόγου
αναιρέσεως είναι, σύμφωνα με τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 73 της παρούσας αποφάσεως, απαράδεκτo, καθόσον η Ferrero
ουδεμία προέβαλε παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών ή των αποδεικτικών στοιχείων που υποβλήθηκαν στο Πρωτοδικείο.
Επί του πέμπτου σκέλους του μοναδικού λόγου αναιρέσεως
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
Με το πέμπτο αυτό σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, η Ferrero υποστηρίζει ότι το Πρωτοδικείο πλανήθηκε περί το δίκαιο,
μη δεχόμενο, εν προκειμένω, την ύπαρξη οικογένειας σημάτων, με το αιτιολογικό ότι δεν ασκεί επιρροή στο πλαίσιο της εκτιμήσεως
της ομοιότητας.
Ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Πρωτοδικείο ερμήνευσε εσφαλμένα τη νομολογία, στον βαθμό που, αν, στο πλαίσιο του άρθρου
8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, η ύπαρξη οικογένειας σημάτων αυξάνει τον κίνδυνο συγχύσεως οδηγώντας τον
καταναλωτή να υποθέσει ότι το αμφισβητούμενο σήμα ανήκει στην οικογένεια αυτή, τούτο οφείλεται ακριβώς στην ομοιότητα μεταξύ
του αμφισβητούμενου σήματος, αφενός, και της οικογένειας σημάτων, αφετέρου, ή, ειδικότερα, στο στοιχείο που είναι κοινό στα
σήματα αυτά (απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2007, C‑234/06 P, Il Ponte Finanziaria κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2007, σ. I-7333, σκέψη
63).
Η Ferrero υποστηρίζει, επιπλέον, ότι η ύπαρξη και μόνον οικογένειας σημάτων αυξάνει τον κίνδυνο το σήμα τρίτου που περιέχει
το κοινό στοιχείο της οικογένειας να προσληφθεί αυτομάτως από τον ενδιαφερόμενο καταναλωτή ως παρόμοιο με το κοινό αυτό στοιχείο.
Ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται πλήρως στην κατάσταση στην οποία το αμφισβητούμενο σήμα περιέχει το στοιχείο «KINDER», το οποίο
χαίρει ευρύτατης φήμης, καθόσον το σήμα αυτό συγκρίνεται με μια οικογένεια 36 σημάτων που όλα περιέχουν το ίδιο στοιχείο,
μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα.
Το ΓΕΕΑ ισχυρίζεται ότι το πέμπτο σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως είναι συγχρόνως απαράδεκτo και προδήλως αβάσιμο. Αφενός,
συγκεκριμένα, η αμφισβήτηση της διαπιστώσεως του Πρωτοδικείου ότι η Ferrero δεν μπορεί να επικαλεστεί την ύπαρξη «οικογένειας»
παρόμοιων σημάτων συνεπάγεται νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, η οποία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο
αιτήσεως αναιρέσεως. Αφετέρου, το ΓΕΕΑ υποστηρίζει ότι η ενδεχόμενη ύπαρξη οικογένειας σημάτων δεν ασκεί επιρροή όσον αφορά
το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, στον βαθμό που μπορεί να προκαλέσει μια ιδιαίτερη μορφή έμμεσης
συγχύσεως, δημιουργώντας στο κοινό την πεποίθηση ότι το μεταγενέστερο σήμα αποτελεί ένα επιπλέον σήμα που έρχεται να προστεθεί
στα σήματα της οικογένειας αυτής. Αντιθέτως, όσον αφορά την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου, το επιχείρημα αυτό δεν είναι βάσιμο
από νομικής απόψεως, καθόσον η σύγχυση δεν ασκεί επιρροή αυτή καθαυτή. Ομοίως, η έλλειψη ομοιότητας μεταξύ όλων των σημάτων
της σειράς και του αμφισβητούμενου σημείου αρκεί για να αποκλειστεί με βεβαιότητα το ενδεχόμενο κινδύνου συγχύσεως και ζημίας
ή αθέμιτου πλεονεκτήματος.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Εκ προοιμίου, πρέπει να απορριφθεί η επιχειρηματολογία του ΓΕΕΑ σχετικά με το απαράδεκτο του πέμπτου σκέλους του μοναδικού
λόγου αναιρέσεως. Συγκεκριμένα, από την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η Ferrero προκύπτει ότι η τελευταία αυτή προβάλλει
την εκ μέρους του Πρωτοδικείου παραγνώριση του περιεχομένου του άρθρου 8, παράγραφοι 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94,
καθόσον έκρινε ότι η ύπαρξη οικογένειας σημάτων δεν ασκεί επιρροή στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της ομοιότητας.
Το σκέλος αυτό αφορά συνεπώς ένα νομικό ζήτημα και, επομένως, πρέπει να κριθεί παραδεκτό.
Επί της ουσίας, πρέπει να υπομνησθεί ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι η ύπαρξη «οικογένειας» ή «σειράς» σημάτων αποτελεί
στοιχείο το οποίο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως. Στην περίπτωση αυτή, ο κίνδυνος αυτός
προκύπτει συγκεκριμένα από το γεγονός ότι ο καταναλωτής μπορεί να παραπλανηθεί σχετικά με την προέλευση των προϊόντων ή των
υπηρεσιών που προσδιορίζονται από το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση και να πιστέψει, εσφαλμένως, ότι το σήμα αποτελεί
μέρος της εν λόγω οικογένειας ή σειράς σημάτων (απόφαση Il Ponte Finanziaria κατά ΓΕΕΑ, προπαρατεθείσα, σκέψη 63).
Ωστόσο, όπως προκύπτει από τη σκέψη 52 της παρούσας αποφάσεως, το στοιχείο αυτό δεν ασκεί επιρροή στο πλαίσιο της εκτιμήσεως
της υπάρξεως ομοιότητας μεταξύ του προγενέστερου και του αμφισβητούμενου σήματος.
Κατά συνέπεια, όπως απορρέει από τη σκέψη 66 της παρούσας αποφάσεως, μόνο στην περίπτωση κατά την οποία τα συγκρουόμενα σήματα
παρουσιάζουν ορισμένη ομοιότητα, το Γενικό Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη, στο πλαίσιο της σφαιρικής εκτιμήσεως του κινδύνου
συγχύσεως ή του συνδέσμου μεταξύ των σημάτων αυτών, την ύπαρξη «οικογένειας» ή «σειράς» σημάτων.
Το Πρωτοδικείο όμως, καθόσον διαπίστωσε, στις σκέψεις 55 έως 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ορισμένος αριθμός οπτικών
και ακουστικών χαρακτηριστικών των επίμαχων σημείων απέκλειαν το ενδεχόμενο τα σημεία αυτά να προσληφθούν ως όμοια, μπορούσε,
χωρίς να πλανηθεί περί το δίκαιο, να θεωρήσει, στις σκέψεις 63 έως 66 της εν λόγω αποφάσεως, ότι η διαπίστωση αυτή δεν τίθεται
εν αμφιβόλω από την ύπαρξη μιας «οικογένειας» ή «σειράς» σημάτων.
Κατά συνέπεια, το πέμπτο σκέλος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο και, επομένως, ο λόγος αυτός
αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στη διαδικασία αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 118
του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
Δεδομένου ότι η Ferrero ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει τη Ferrero SpA στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.