CELEX: 62007TJ0267
ΕΓΤΠΕ
Τμήμα Εγγυήσεων
Εκκαθάριση των λογαριασμών
Δαπάνες εξαιρούμενες από την κοινοτική χρηματοδότηση
Υπερβολική καθυστέρηση κατά την εκ μέρους της Επιτροπής εξέταση των ανακοινώσεων που της διαβιβάζονται δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 595/91
Άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005
Υποχρέωση αιτιολογήσεως
Εύλογη προθεσμία

Σκεπτικό της απόφασης
Το νομικό πλαίσιο
1. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 729/70 του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 1970, περί χρηματοδοτήσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 93), όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά με τον κανονισμό (ΕΚ) 1287/95 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 1995 (ΕΕ L 125, σ. 1), θέσπισε τους εφαρμοστέους στη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) γενικούς κανόνες. Ο κανονισμός (ΕΚ) 1258/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, περί χρηματοδοτήσεως της ΚΓΠ (ΕΕ L 160, σ. 103), αντικατέστησε τον κανονισμό 729/70 και εφαρμόζεται στις πραγματοποιηθείσες από 1ης Ιανουαρίου 2000 έως 16 Οκτωβρίου 2006 δαπάνες.
2. Δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 729/70, καθώς και του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και του άρθρου 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999, το τμήμα Εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) χρηματοδοτεί, στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως των γεωργικών αγορών, τις πραγματοποιούμενες σύμφωνα με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση των αγορών αυτών.
3. Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 7, παράγραφος 4, του κανονισμού 1258/1999, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφασίζει την απόρριψη αιτήματος χρηματοδοτήσεως δαπανών από την Ένωση οσάκις διαπιστώνει ότι αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης.
4. Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1258/1999, τα κράτη μέλη λαμβάνουν, σύμφωνα με τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές τους διατάξεις, τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να βεβαιώνονται για την πραγματικότητα και την κανονικότητα των χρηματοδοτούμενων από το ΕΓΤΠΕ πράξεων, να προλαμβάνουν και να διώκουν τις παρατυπίες και να ανακτούν τα λόγω παρατυπιών ή αμελειών απολεσθέντα ποσά.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999, σε περίπτωση μη πλήρους ανακτήσεως, οι οικονομικές συνέπειες των παρατυπιών ή αμελειών αναλαμβάνονται από την Ένωση, εκτός εκείνων που οφείλονται σε παρατυπίες ή αμέλειες καταλογιστέες σε διοικητικές αρχές ή άλλους φορείς των κρατών μελών.
6. Ο κανονισμός 1258/1999 καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 1290/2005 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2005, για τη χρηματοδότηση της ΚΓΠ (EE L 209, σ. 1).
7. Κατά το άρθρο 32, παράγραφος 3, του κανονισμού 1290/2005, «[κ]ατά τη διαβίβαση των ετήσιων λογαριασμών, που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, σημείο iii, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή ανακεφαλαιωτική κατάσταση των διαδικασιών ανάκτησης που κίνησαν κατόπιν παρατυπιών, με ανάλυση των ποσών που δεν έχουν ακόμη ανακτηθεί κατά διοικητική ή/και δικαστική διαδικασία και έτος της πρώτης διοικητικής ή δικαστικής πράξης με την οποία διαπιστώθηκε η παρατυπία». Διευκρινίζεται επίσης ότι «[τ]α κράτη μέλη διατηρούν στη διάθεση της Επιτροπής την αναλυτική κατάσταση των επιμέρους διαδικασιών ανάκτησης και των ποσών που δεν έχουν ακόμη ανακτηθεί».
8. Το άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005 ορίζει τα εξής:
«Εφόσον η ανάκτηση δεν πραγματοποιηθεί εντός τεσσάρων ετών από την ημερομηνία της πρώτης διοικητικής ή δικαστικής πράξης διαπίστωσης ή οκτώ ετών, εάν η ανάκτηση αποτελεί το αντικείμενο προσφυγής στα εθνικά δικαστήρια, οι οικονομικές συνέπειες της έλλειψης ανάκτησης βαρύνουν κατά 50 % το εμπλεκόμενο κράτος μέλος και κατά 50 % τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Το κράτος μέλος αναφέρει χωριστά στην ανακεφαλαιωτική κατάσταση που προβλέπεται στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, τα ποσά που δεν ανακτήθηκαν εντός των προθεσμιών που καθορίζονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.
H κατανομή του δημοσιονομικού βάρους που απορρέει από την έλλειψη ανάκτησης σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο δεν θίγει την υποχρέωση του εμπλεκόμενου κράτους μέλους να κινήσει τις διαδικασίες ανάκτησης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9, παράγραφος 1, του παρόντος κανονισμού. Τα ποσά που ανακτώνται με τον τρόπο αυτό καταβάλλονται στο [Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ)], σε ποσοστό 50 %, μετά την παρακράτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
Εάν, στο πλαίσιο της διαδικασίας ανάκτησης, διαπιστωθεί με οριστική διοικητική ή δικαστική πράξη ότι δεν έχει διαπραχθεί παρατυπία, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δηλώνει στο ΕΓΤΕ ως δαπάνη τη δημοσιονομική επιβάρυνσή του δυνάμει του πρώτου εδαφίου.
Ωστόσο, εάν, για λόγους που δεν μπορούν να αποδοθούν στο συγκεκριμένο κράτος μέλος, η ανάκτηση δεν μπόρεσε να γίνει εντός των προθεσμιών που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο, και το προς ανάκτηση ποσό υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ, η Επιτροπή μπορεί, έπειτα από αίτηση του κράτους μέλους, να επεκτείνει τις προθεσμίες κατά 50 % κατ’ ανώτατο όριο των αρχικών προθεσμιών.»
9. Κατά το άρθρο 32, παράγραφος 6, του κανονισμού 1290/2005, «[σ]ε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν να μην επιδιώξουν ανάκτηση». Η διάταξη αυτή διευκρινίζει ότι τέτοια απόφαση μπορεί να ληφθεί μόνον στις ακόλουθες περιπτώσεις:
«α) εάν το σύνολο των πραγματοποιηθέντων και των προβλεπόμενων εξόδων ανάκτησης υπερβαίνει το προς ανάκτηση ποσό·
β) εάν η ανάκτηση είναι αδύνατη λόγω αφερεγγυότητας του οφειλέτη ή των προσώπων που φέρουν τη νομική ευθύνη για την παρατυπία, η οποία αφερεγγυότητα έχει διαπιστωθεί και αναγνωριστεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του σχετικού κράτους μέλους.»
10. Η ίδια διάταξη ορίζει ότι «[τ]ο κράτος μέλος αναφέρει χωριστά στην ανακεφαλαιωτική κατάσταση που προβλέπεται στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, τα ποσά για τα οποία αποφάσισε να μην εφαρμόσει τις διαδικασίες ανάκτησης, καθώς και τους λόγους που υπαγόρευσαν την απόφασή του αυτή».
11. Το άρθρο 32, παράγραφος 8, του κανονισμού 1290/2005 ορίζει τα εξής:
«Αφού εφαρμόσει τη διαδικασία του άρθρου 31, παράγραφος 3, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει να αποκλείσει από την κοινοτική χρηματοδότηση τα ποσά που έχουν καταλογιστεί στον κοινοτικό προϋπολογισμό στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) κατ’ εφαρμογή των παραγράφων 5 και 6 του παρόντος άρθρου, εφόσον διαπιστώσει ότι οι παρατυπίες ή η απουσία ανάκτησης οφείλονται σε παρατυπίες ή αμέλεια που μπορούν να αποδοθούν στις διοικητικές ή άλλες υπηρεσίες ή σε οργανισμούς των κρατών μελών·
β) κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 6 του παρόντος άρθρου, εφόσον κρίνει ότι οι λόγοι τους οποίους επικαλείται το κράτος μέλος δεν αρκούν για να δικαιολογήσουν την απόφασή του να παύσει τη διαδικασία ανάκτησης.»
12. Σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 16 του κανονισμού 729/70, του άρθρου 20 του κανονισμού 1258/1999 και του άρθρου 47 του κανονισμού 1290/2005, ο κανονισμός 729/70 εφαρμόζεται στις εκ μέρους των κρατών μελών μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1971 και 31ης Δεκεμβρίου 1999 πραγματοποιηθείσες δαπάνες, ενώ ο κανονισμός 1258/1999 εφαρμόζεται στις μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2000 και 16ης Οκτωβρίου 2006 πραγματοποιηθείσες δαπάνες.
13. Εντούτοις, δυνάμει ιδίως του άρθρου 49, τρίτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 1290/2005, το άρθρο 32 του ιδίου κανονισμού εφαρμόζεται σε περιπτώσεις ανωμαλιών που έχουν κοινοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 595/91 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 1991, περί των ανωμαλιών και της ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στα πλαίσια της χρηματοδότησης της ΚΓΠ καθώς και της οργανώσεως ενός συστήματος πληροφόρησης στον τομέα αυτό και περί κατάργησης του κανονισμού (ΕΟΚ) 283/72 (EE L 67, σ. 11), και για τις οποίες η πλήρης ανάκτηση δεν έχει ακόμη συντελεστεί στις 16 Οκτωβρίου 2006.
14. Το άρθρο 3 του κανονισμού 595/91 προβλέπει τα εξής:
«1. Κατά τη διάρκεια των δύο μηνών που έπονται της λήξεως κάθε τριμήνου, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή κατάσταση που περιλαμβάνει τις περιπτώσεις ανωμαλιών οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο μιας πρώτης διοικητικής ή δικαστικής διαπιστώσεως.
Προς τον σκοπό αυτό παρέχουν, κατά το δυνατό, διευκρινίσεις ως προς:
– τη διάταξη που παρεβιάσθη,
– τη φύση και τη σημασία της δαπάνης· στις περιπτώσεις κατά τις οποίες καμία πληρωμή δεν πραγματοποιήθηκε, τα ποσά που θα κατεβάλλοντο αχρεωστήτως αν η ανωμαλία δεν είχε διαπιστωθεί, εξαιρουμένων των απλών λαθών και αμελειών των επιχειρηματιών που εντοπίσθηκαν πριν την πληρωμή και δεν συνεπάγονται την επιβολή διοικητικών ή δικαστικών κυρώσεων,
– τις κοινές οργανώσεις αγορών και το ή τα σχετικά προϊόντα ή το σχετικό μέτρο,
– την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας ή τη στιγμή κατά την οποία διεπράχθη η ανωμαλία,
– τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους για τη διάπραξη της ανωμαλίας,
– τον τρόπο με τον οποίο απεκαλύφθη η ανωμαλία,
– τις εθνικές υπηρεσίες ή οργανισμούς που έχουν προβεί στη διαπίστωση της ανωμαλίας,
– τις οικονομικές επιπτώσεις και τις δυνατότητες ανακτήσεως,
– τ ην ημερομηνία και την πηγή της πρώτης πληροφορίας που δημιουργεί υποψία ανωμαλίας,
– την ημερομηνία διαπιστώσεως της ανωμαλίας,
– κατά περίπτωση, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες,
– τα στοιχεία ταυτότητας των ενεχόμενων φυσικών και νομικών προσώπων, εξαιρέσει των περιπτώσεων στις οποίες αυτή η ένδειξη δεν μπορεί να αποβεί χρήσιμη στην καταπολέμηση των ανωμαλιών λόγω του χαρακτήρα της εν λόγω ανωμαλίας,
– […]».
15. Το άρθρο 5, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι «[κ]ατά τη διάρκεια του διμήνου που ακολουθεί τη λήξη του κάθε τριμήνου, τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή για τις κινηθείσες διαδικασίες λόγω ανωμαλιών κοινοποιουμένων βάσει του άρθρου 3 καθώς και για τις σημαντικότερες αλλαγές στις διαδικασίες αυτές». Η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου ορίζει ότι «[ό]ταν ένα κράτος μέλος εκτιμά ότι η καθολική ανάκτηση ενός ποσού είναι ανέφικτη και στο παρόν και στο μέλλον, ενημερώνει την Επιτροπή, με ειδική ανακοίνωση, σχετικά με το μη ανακτηθέν ποσό και τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι το ποσό αυτό βαρύνει είτε την Κοινότητα είτε το κράτος μέλος», ότι «[τ]α στοιχεία αυτά πρέπει να είναι επαρκώς λεπτομερή για να μπορέσει η Επιτροπή να αποφασίσει τον καταλογισμό των δημοσιονομικών επιπτώσεων, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 729/70» και ότι «[η] απόφαση αυτή λαμβάνεται με τη διαδικασία του άρθρου 5 του εν λόγω κανονισμού».
16. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας εκκαθαρίσεως των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) 1663/95 της Επιτροπής, της 7ης Ιουλίου 1995, για τη θέσπιση των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού 729/70 του Συμβουλίου, όσον αφορά τη διαδικασία για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων (ΕΕ L 158, σ. 6), όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό (EK) 465/2005 της Επιτροπής, της 22ας Μαρτίου 2005 (EE L 77, σ. 6).
17. Το άρθρο 8, παράγραφοι 1 και 2, του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«1. Σε περίπτωση που, μετά τη διεξαγωγή έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες, ανακοινώνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τα αποτελέσματα των ελέγχων της και υποδεικνύει τα διορθωτικά μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να διασφαλιστεί στο μέλλον η τήρηση των προαναφερθέντων κανόνων.
Στην ανακοίνωση γίνεται μνεία του παρόντος κανονισμού. Το κράτος μέλος απαντά εντός δύο μηνών και η Επιτροπή δύναται να τροποποιήσει τη θέση της αναλόγως. Σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, η Επιτροπή μπορεί να παρατείνει την προαναφερθείσα προθεσμία.
Μετά τη λήξη της προθεσμίας που χορηγείται για την απάντηση, η Επιτροπή καλεί το κράτος μέλος σε διάλογο και τα δύο μέρη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν, καθώς και όσον αφορά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παράβασης και της χρηματοοικονομικής ζημίας που υπέστη η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Μετά τη διεξαγωγή διαλόγου και τη λήξη κάθε προθεσμίας που τάσσει η Επιτροπή, σε διαβούλευση με το κράτος μέλος, μετά τον διάλογο για την κοινοποίηση πρόσθετων πληροφοριών ή, αν το κράτος μέλος δεν αποδέχεται την πρόσκληση εντός προθεσμίας που τάσσει η Επιτροπή, μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, η Επιτροπή κοινοποιεί επίσημα τα συμπεράσματά της στο κράτος μέλος κάνοντας μνεία της απόφασης 94/442/ΕΚ της Επιτροπής. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του [τέταρτου] εδαφίου της παρούσας παραγράφου, στην κοινοποίηση αυτή θα περιλαμβάνεται εκτίμηση των δαπανών που η Επιτροπή προτίθεται να εξαιρέσει βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού [...] 729/70.
Το κράτος μέλος πληροφορεί την Επιτροπή, σε εύθετο χρονικό διάστημα, για τα διορθωτικά μέτρα που λαμβάνει προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση των κοινοτικών κανόνων καθώς και για την ημερομηνία έναρξης της ισχύος τους. Η Επιτροπή εκδίδει, ανάλογα με την περίπτωση, μία ή περισσότερες αποφάσεις βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού […] 729/70 για την εξαίρεση των δαπανών που δεν είναι σύμφωνες με τους κοινοτικούς κανόνες μέχρι την ημερομηνία έναρξης της ισχύος των διορθωτικών μέτρων.
2. Οι αποφάσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού […] 729/70 λαμβάνονται μετά την εξέταση οποιασδήποτε έκθεσης του οργάνου συμβιβασμού σύμφωνα με την απόφαση 94/442/ΕΚ.»
Ιστορικό της διαφοράς
18. Το 2003, η Επιτροπή σύστησε μια «ειδική ομάδα ‘ανακτήσεως’» (στο εξής: ειδική ομάδα) αποτελούμενη από υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και της Γενικής Διευθύνσεως (ΓΔ) Γεωργίας. Αποστολή της ειδικής αυτής ομάδας ήταν να εξετάσει τις υποθέσεις παρατυπιών που είχαν κοινοποιηθεί από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού 595/91, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999 και για τις οποίες τα καταβληθέντα ποσά δεν είχαν ακόμα ανακτηθεί πλήρως, καθώς και να εξετάσει την εκ μέρους των εθνικών αρχών τήρηση των υποχρεώσεων που προβλέπονται από το άρθρο 8 του κανονισμού 729/70 ή, ενδεχομένως, από το άρθρο 8 του κανονισμού 1258/1999. Στις εργασίες της ειδικής ομάδας περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, ο έλεγχος των δραστηριοτήτων των ιταλικών οργανισμών πληρωμών, της Agenzia per le erogazioni in agricoltura (AGEA, Οργανισμός χορηγήσεως ενισχύσεων στον γεωργικό τομέα) και της Servizio autonomo interventi nel settore agricolo (SAISA, Αυτόνομη υπηρεσία παρεμβάσεως στον γεωργικό τομέα).
19. Δεδομένου του σημαντικού αριθμού περιπτώσεων παρατυπιών που αποτελούσαν αντικείμενο της αποστολής της, ήτοι 4 200 περίπου περιπτώσεων που αντιστοιχούσαν σε συνολικό ποσό 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, η ειδική ομάδα αποφάσισε να εξετάσει, σε πρώτο στάδιο, τις διαδικασίες σχετικά με τις περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ και να προβεί σε δεύτερο μόνον στάδιο στην ανάλυση των περιπτώσεων χαμηλότερων ποσών.
20. Κατά το πέρας των εργασιών της ειδικής ομάδας σε σχέση με τις περιπτώσεις το ποσό των οποίων υπερέβαινε τα 500 000 ευρώ και κατόπιν της προβλεπόμενης από τον κανονισμό 1663/95 διαδικασίας εκκαθαρίσεως των λογαριασμών, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2006/678/ΕΚ, της 3ης Οκτωβρίου 2006, σχετικά με τις δημοσιονομικές συνέπειες, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα Εγγυήσεων, σε ορισμένες υποθέσεις παρατυπιών από επιχειρηματίες (EE L 278, σ. 24).
21. Οι ειδικοί λόγοι των δημοσιονομικών διορθώσεων στις οποίες προέβη η Επιτροπή συνοψίσθηκαν στη συνοπτική έκθεση AGRI-2006-62645-01-00, σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων, δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 729/70 και του άρθρου 7, παράγραφος 4, του κανονισμού 1258/1999, όσον αφορά την ανάκτηση των παρατύπως καταβληθέντων ποσών.
22. Στην έκθεση αυτή, όσον αφορά μια πρώτη ομάδα 157 περιπτώσεων παρατυπιών, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι ιταλικές αρχές δεν είχαν τηρήσει πλήρως την υποχρέωση επιμέλειας που επιβάλλουν το άρθρο 8 του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8 του κανονισμού 1258/1999 και ότι όφειλαν, λαμβανομένης υπόψη της αμελούς συμπεριφοράς τους, να αναλάβουν πλήρως την οικονομική επιβάρυνση που οφειλόταν στη μη ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τούτο δε για συνολικό ποσό 310 849 495,98 ευρώ. Όσον αφορά μια δεύτερη ομάδα περιπτώσεων, η Επιτροπή σημείωσε ότι η συμπεριφορά των εθνικών αρχών δεν έδινε λαβή για οιαδήποτε παρατήρηση εκ μέρους των υπηρεσιών της. Σε ορισμένες από αυτές τις υποθέσεις, για τις οποίες η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών εθεωρείτο πλέον αδύνατη, η αντίστοιχη οικονομική επιβάρυνση έπρεπε να καταλογισθεί εξ ολοκλήρου στο ΕΓΤΠΕ. Τέλος, όσον αφορά μια τρίτη ομάδα περιπτώσεων, οσάκις η ανάκτηση των επίμαχων ποσών ήταν προφανώς ακόμα δυνατή, η λήψη αποφάσεως από την Επιτροπή αναβαλλόταν, διότι δεν ήταν ακόμα δυνατόν να καταλογισθούν στο ΕΓΤΠΕ οι οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως των οικείων ποσών.
23. Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 11 Δεκεμβρίου 2006, η Ιταλική Δημοκρατία άσκησε προσφυγή με αντικείμενο τη μερική ακύρωση της αποφάσεως 2006/678, καθόσον αυτή εξαιρούσε από την κοινοτική χρηματοδότηση και καταλόγιζε εις βάρος του ιταλικού προϋπολογισμού τις οικονομικές συνέπειες σχετικά με 105 υποθέσεις παρατυπιών. Η προσφυγή αυτή απορρίφθηκε από το Γενικό Δικαστήριο με απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2012, T-394/06, Ιταλία κατά Επιτροπής.
24. Στις 27 Απριλίου 2007 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2007/327/ΕΚ για την εκκαθάριση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών κρατών μελών όσον αφορά δαπάνες που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2006 (EE L 122, σ. 51, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Στην απόφαση αυτή, εφαρμόζοντας το άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005, η Επιτροπή καταλόγισε στην Ιταλική Δημοκρατία, σε ποσοστό 50 %, την οικονομική επιβάρυνση συνεπεία των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που είχαν κοινοποιηθεί από το εν λόγω κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού 595/91 και δεν είχαν ανακτηθεί πλήρως στις 16 Οκτωβρίου 2006. Μεταξύ των καταβολών αυτών περιλαμβάνονταν οι περιπτώσεις παρατυπιών αξίας άνω των 500 000 ευρώ που είχαν κοινοποιηθεί από την Ιταλική Δημοκρατία, σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού 595/91, πριν την 1η Ιανουαρίου 1999 και οι οποίες, εν αναμονή της ολοκληρώσεως των διαδικασιών ανακτήσεως, δεν είχε καταστεί δυνατό να συμπεριληφθούν στην απόφαση 2006/678, καθώς και άλλες περιπτώσεις των οποίων το ύψος ήταν κατώτερο του ορίου των 500 000 ευρώ και οι οποίες είχαν εξετασθεί από την ειδική ομάδα κατά τη διάρκεια του δεύτερου σταδίου των εργασιών της.
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
25. Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 9 Ιουλίου 2007, η Ιταλική Δημοκρατία άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.
26. Κατόπιν μεταβολής της συνθέσεως των τμημάτων του Γενικού Δικαστηρίου, ο εισηγητής δικαστής τοποθετήθηκε στο όγδοο τμήμα, στο οποίο κατά συνέπεια ανατέθηκε η υπό κρίση υπόθεση.
27. Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία.
28. Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 18ης Απριλίου 2012.
29. Η Ιταλική Δημοκρατία ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
– να ακυρώσει την προσβαλλομένη απόφαση στο μέτρο που της καταλόγισε, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες από την έλλειψη ανακτήσεως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις παρατυπιών ή αμελειών που μνημονεύονται στην προσφυγή·
– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
30. Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
– να απορρίψει την προσφυγή·
–  να καταδικάσει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Σκεπτικό
31. Η Ιταλική Δημοκρατία προβάλλει, κατ’ ουσίαν, δύο λόγους προς στήριξη της προσφυγής της. Επικαλείται, πρώτον, παράβαση του άρθρου 8 του κανονισμού 1663/95, του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91, καθώς και παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως και, δεύτερον, παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70, του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999 καθώς και παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 8 του κανονισμού 1663/95, του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91 και της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
32. Ο πρώτος λόγος ακυρώσεως περιλαμβάνει δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος αφορά τις περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ, ενώ το δεύτερο αφορά περιπτώσεις χαμηλότερου ποσού.
Επί των περιπτώσεων παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ
33. Η Ιταλική Δημοκρατία βάλλει κατά της ελλείψεως τυπικής αποφάσεως της Επιτροπής σε σχέση με επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ στο πλαίσιο της αποφάσεως 2006/678. Πρόκειται για τις ακόλουθες περιπτώσεις: Ilca SpA [IT/1989/003 (S)], Eurofeed SpA [IT/1991/003 (S)], Italtrading Srl (IT/1994/001), Codelme Srl (IT/1996/001), Codelme Srl (IT/1997/014), Europa Vini Srl (IT/1998/003), Italsemole Srl (IT/1996/018) (στο εξής: οι επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ).
34. Η αδικαιολόγητη καθυστέρηση της Επιτροπής να λάβει απόφαση δεν κατέστησε δυνατό το κλείσιμο των επτά περιπτώσεων παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ πριν την έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, κάτι που είχε ως συνέπεια τον καταλογισμό του 50 % των επιβαρύνσεων στον προϋπολογισμό της Ιταλικής Δημοκρατίας. Η Επιτροπή διέθετε, για εύλογο χρονικό διάστημα, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να λάβει γνώση ή όχι της αδυναμίας ανακτήσεως του συνόλου των ποσών των παρατυπιών και να το καταλογίσει στον κοινοτικό προϋπολογισμό ή στον προϋπολογισμό του κράτους μέλους. Μη ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρό πο, η Επιτροπή στέρησε από τις ιταλικές αρχές τη δυνατότητα να προβάλουν, ενδεχομένως, ενδίκως τα δικαιώματά τους.
35. Κατά την Ιταλική Δημοκρατία, εφόσον το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1663/95 προβλέπει ότι το κράτος μέλος οφείλει να απαντήσει εντός προθεσμίας δύο μηνών στην ανακοίνωση με την οποία η Επιτροπή το ενημέρωσε σχετικά με τα αποτελέσματα έρευνας, η Επιτροπή θα πρέπει να τηρεί την ίδια δίμηνη προθεσμία οσάκις πρέπει να αποφανθεί επί των ανακοινώσεων που διαβιβάζονται δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91.
36. Πάντως, η Ιταλική Δημοκρατία αναφέρει ότι η απουσία ειδικής προθεσμίας στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91 δεν καθιστά δυνατή την υπέρβαση μιας εύλογης προθεσμίας εντός των ορίων που καθορίζει η νομολογία. Η προθεσμία, όμως, αυτή είχε κατά πολύ παρέλθει κατά τον χρόνο εκδόσεως από την Επιτροπή της αποφάσεως 2006/678.
37. Στο υπόμνημα απαντήσεως, η Ιταλική Δημοκρατία διευκρινίζει ότι ο λόγος αυτός είναι απολύτως παραδεκτός δεδομένου ότι το συμφέρον να βάλει κατά της μη συμπεριλήψεως των περιπτώσεων ποσού άνω των 500 000 ευρώ στην απόφαση 2006/678 συγκεκριμενοποιήθηκε μόλις οι περιπτώσεις αυτές συμπεριλήφθηκαν στην προσβαλλόμενη απόφαση. Συγκεκριμένα, κατά την Ιταλική Κυβέρνηση η μη συμπερίληψη των επίμαχων περιπτώσεων στην απόφαση 2006/678 δεν είχε απαραιτήτως ως αποτέλεσμα την ενσωμάτωσή τους στην προσβαλλόμενη απόφαση, άλλα συνιστούσε απλώς μια εκ των προϋποθέσεων για να συντελεστεί αυτό. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή είχε τη δυνατότητα να επανακαθορίσει τις επίμαχες περιπτώσεις, ή ακόμα και να τις παραλείψει, κάτι για το οποίο η Ιταλική Κυβέρνηση δεν θα είχε κανέναν λόγο να διαμαρτυρηθεί.
38. Επιπλέον, η Ιταλική Δημοκρατία επικαλείται έλλειψη αιτιολογίας στην προσβαλλόμενη απόφαση, καθότι η Επιτροπή δεν εξήγησε τον λόγο για τον οποίο οι επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ δεν είχαν διευθετηθεί με την απόφαση 2006/678, ούτε δικαιολόγησε την καθυστέρηση κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως. Συγκεκριμένα, η Ιταλική Δημοκρατία πληροφορήθηκε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή δεν είχε λάβει καμία απόφαση σχετικά με τις επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ μόλις στο πλαίσιο της παρούσας δίκης. Οι εξηγήσεις που παρέσχε η Επιτροπή με το υπόμνημα αντικρούσεως συνιστούν, εντούτοις, όχι μόνον αιτιολογία μεταγενέστερη της εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η οποία στερείται σημασίας για την αξιολόγηση της νομιμότητας της τελευταίας, αλλά επίσης ανεπαρκή επιχειρηματολογία για τη διευκρίνιση των λόγων της προαναφερθείσας αποφάσεως. Δεδομένου ότι οι έννοιες «μη πλήρης ανάκτηση» και «διαδικασία σε εξέλιξη» αποτελούν νομικές έννοιες, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αρκεστεί στη διαπίστωση ότι κάποια διαδικασία ήταν ακόμα σε εξέλιξη, αλλά έπρεπε να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους εκτιμούσε ότι η ανάκτηση των επίμαχων ποσών ήταν ακόμα δυνατή.
39. Προκαταρκτικώς, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο πρώτος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Ιταλική Δημοκρατία δεν βάλλει στην πραγματικότητα κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως, αλλά κατά της αποφάσεως 2006/678. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το υπό κρίση σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει, επομένως, να κριθεί απαράδεκτο.
40. Συνεπώς, πρέπει να εξεταστεί το παραδεκτό αυτού του σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως.
41. Συναφώς, η Ιταλική Δημοκρατία επικρίνει, κατ’ ουσίαν, την έλλειψη τυπικής αποφάσεως της Επιτροπής σχετικά με τις επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ στο πλαίσιο της αποφάσεως 2006/678. Η Ιταλική Δημοκρατία φρονεί ότι η Επιτροπή έπρεπε να τηρήσει δίμηνη προθεσμία ή, τουλάχιστον, εύλογη προθεσμία προκειμένου να αποφανθεί επί των ανακοινώσεων που διαβίβασε το κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91. Η προθεσμία όμως αυτή είχε παρέλθει κατά πολύ κατά τον χρόνο εκδόσεως από την Επιτροπή της αποφάσεως 2006/678.
42. Επισημαίνεται ότι δεν μπορεί να υποστηριχθεί βασίμως ότι η αιτίαση αυτή της Ιταλικής Δημοκρατίας δεν βάλλει κατά της αποφάσεως 2006/678. Από την ανάγνωση και μόνον του δικογράφου της προσφυγής και του υπομνήματος απαντήσεως επιβεβαιώνεται ότι τα επιχειρήματα που προβάλλει η Ιταλική Δημοκρατία αφορούν τη νομιμότητα όχι της προσβαλλόμενης αποφάσεως, αλλά της αποφάσεως 2006/678.
43. Είναι ασφαλώς αληθές ότι, εάν οι επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ είχαν αποτελέσει αντικείμενο της αποφάσεως 2006/678, δεν θα είχαν συμπεριληφθεί στην προσβαλλόμενη απόφαση. Ωστόσο, η απόφαση 2006/678 δεν αποτελεί αντικείμενο της υπό κρίση διαφοράς και, ως εκ τούτου, τυχόν βάλλουσες κατά της αποφάσεως αυτής αιτιάσεις δεν είναι δυνατόν να επιφέρουν την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως και δεν ασκούν, επομένως, επιρροή εν προκειμένω.
44. Εξάλλου, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, εφόσον η Ιταλική Κυβέρνηση είχε την πρόθεση να προσάψει στην Επιτροπή ότι δεν εξέδωσε, εντός εύλογης προθεσμίας, ρητή και προσηκόντως αιτιολογημένη απόφαση για τις επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ, είχε τη δυνατότητα να καλέσει την Επιτροπή να αποφανθεί επί των περιπτώσεων αυτών και, ενδεχομένως, να ασκήσει προσφυγή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 232, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ προκειμένου να διαπιστωθεί από τον δικαστή της Ένωσης η παράλειψη της Επιτροπής.
45. Υπό τις συνθήκες αυτές, η αιτίαση αυτή της Ιταλικής Δημοκρατίας πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής και όχι ως απαράδεκτη.
46. Όσον αφορά την αιτίαση που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλόμενης αποφάσεως, υπενθυμίζεται ότι από την επιβαλλόμενη από το άρθρο 253 ΕΚ αιτιολογία πρέπει να προκύπτει, κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο, η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που εκδίδει την πράξη, κατά τρόπο που να καθιστά δυνατό στους μεν ενδιαφερομένους να λάβουν γνώση των λόγων που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου, στο δε δικαιοδοτικό όργανο της Ένωσης να ασκήσει τον έλεγχό του (βλ. αποφάσεις του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 2005, C-26/00, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. I-6527, σκέψη 113, και του Γενικού Δικαστηρίου της 19ης Ιουνίου 2009, T-48/04, Qualcomm κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. II-2029, σκέψη 174 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
47. Εν προκειμένω διαπιστώνεται ότι, από την αιτιολογική σκέψη 11 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, προκύπτει ότι, δυνάμει του άρθρου 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005, οσάκις η ανάκτηση των ποσών των παρατυπιών δεν συντελέσθηκε εντός τετραετίας από την ημερομηνία της πρώτης διοικητικής ή δικαστικής πράξεως διαπιστώσεως, ή εντός οκτώ ετών εάν η ανάκτηση αποτελεί αντικείμενο προσφυγής στα εθνικά δικαστήρια, οι οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως βαρύνουν κατά ποσοστό 50 % το οικείο κράτος μέλος και κατά 50 % τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
48. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 885/2006 της Επιτροπής, της 21ης Ιουνίου 2006, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1290/2005 σχετικά με τη διαπίστευση των οργανισμών πληρωμών και άλλων οργανισμών και την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ (ΕΕ L 171, σ. 90), ο οποίος εφαρμόζεται από τις 16 Οκτωβρίου 2006 και του οποίου το άρθρο 11, παράγραφοι 1 έως 3, προβλέπει, κατ’ ουσίαν, την ίδια διαδικασία με εκείνη του άρθρου 8 του κανονισμού 1663/95, τα κράτη μέλη ανακοίνωσαν τις περιπτώσεις παρατυπιών για τις οποίες η πλήρης ανάκτηση των ποσών δεν είχε συντελεστεί στις 16 Οκτωβρίου 2006, η ίδια αιτιολογική σκέψη καταλήγει ότι, βάσει των πληροφοριών αυτών, η Επιτροπή πρέπει να λάβει απόφαση για τις οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως των ποσών που αντιστοιχούν σε παρατυπίες οι οποίες ανάγονται, ανάλογα την περίπτωση, σε χρόνο προγενέστερο των τεσσάρων ή των οκτώ ετών αντιστοίχως.
49. Επομένως, η αιτιολογική αυτή σκέψη της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατέστησε δυνατό στην Ιταλική Δημοκρατία να λάβει γνώση των λόγων για τους οποίους η Επιτροπή αποφάσισε να καταλογίσει στο κράτος μέλος, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως.
50. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον με την αιτίαση αυτή η Ιταλική Δημοκρατία βάλλει κατά της ελλιπούς αιτιολογίας της αποφάσεως 2006/678, καθόσον αυτή δεν αποσαφήνισε τον λόγο για τον οποίο οι επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ δεν είχαν διευθετηθεί με την εν λόγω απόφαση, η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής. Πράγματι, η διαπίστωση ενδεχόμενης ελλείψεως αιτιολογίας της αποφάσεως 2006/678 ουδόλως μπορεί να επιφέρει την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως.
51. Εξάλλου, πρέπει να υπομνησθεί ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής σε υποθέσεις εκκαθαρίσεως των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ εκδίδονται βάσει συνοπτικής εκθέσεως, καθώς και κατόπιν αλληλογραφίας μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους (απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Μαρτίου 2002, C-132/99, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 2002, σ. I-2709, σκέψη 39). Υπό τις συνθήκες αυτές, η αιτιολογία τέτοιων αποφάσεων πρέπει να κρίνεται επαρκής εφόσον το κράτος αποδέκτης συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεώς τους και γνώριζε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή εκτιμούσε ότι δεν έπρεπε να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ με το επίμαχο ποσόν (απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Μαρτίου 2002, C-130/99, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-3005, σκέψη 126).
52. Διαπιστώνεται, πάντως, ότι, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, η μνημονευθείσα στη σκέψη 21 ανωτέρω συνοπτική έκθεση AGRI-2006-62645-01-00 περιέχει λεπτομερή δικαιολόγηση των διορθώσεων που περιλαμβάνονται στην απόφαση 2006/678. Στο σημείο 4 του εγγράφου αυτού, υπό τον τίτλο «Αναβολή των αποφάσεων σχετικά με τις οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως των ποσών που συνδέονται με παρατυπίες», οι υπηρεσίες της Επιτροπής δήλωσαν σαφώς ότι είχαν διαπιστώσει ότι, σε ορισμένες υποθέσεις παρατυπιών προγενέστερες του 1999, οι διαδικασίες ανακτήσεως εξακολουθούσαν να εκκρεμούν ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, παρότι οι εθνικές αρχές είχαν μέχρι τότε ενεργήσει με κάθε απαιτούμενη επιμέλεια. Εκτιμούσαν, συνεπώς, ότι δεν ήταν πλέον δυνατόν να κλείσουν τις υποθέσεις αυτές, καθότι το αντίστοιχο ποσό δεν μπορούσε να καταλογιστεί ούτε στον κοινοτικό προϋπολογισμό, δεδομένου ότι η ανάκτηση εξακολουθούσε να είναι δυνατή, ούτε στον προϋπολογισμό του οικείου κράτους μέλους, δεδομένου ότι οι εθνικές αρχές δεν είχανε επιδείξει αμελή συμπεριφορά. Κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι έπρεπε επομένως να αναμείνουν την έκβαση των εν εξελίξει εθνικών ενδίκων διαδικασιών προκειμένου να μπορέσουν να αποφανθούν επί των οικονομικών συνεπειών ενδεχόμενης μη ανακτήσεως και ότι οι υποθέσεις αυτές είχαν, ως εκ τούτου, αποκλεισθεί από το πεδίο εφαρμογής της αποφάσεως 2006/678.
53. Κατά συνέπεια, η αιτίαση που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας στην προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη και, σε κάθε περίπτωση, όσον αφορά την προβαλλόμενη μη αιτιολόγηση της αποφάσεως 2006/678, ως αλυσιτελής.
54. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί των περιπτώσεων παρατυπιών ποσού κάτω των 500 000 ευρώ
55. Ως προς τις περιπτώσεις παρατυπιών ποσού κάτω των 500 000 ευρώ οι οποίες εκκαθαρίσθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Ιταλική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το αντικείμενο της εν λόγω αποφάσεως επηρεάσθηκε από το ότι η Επιτροπή καθυστέρησε, χωρίς καμία δικαιολογία, τις αποφάσεις της σχετικά με τις περιπτώσεις αυτές, υπερβαίνοντας την εύλογη προθεσμία. Επιπροσθέτως, στο υπόμνημα αντικρούσεως, η Επιτροπή παραδέχεται ότι οι περιπτώσεις αυτές δεν έχρηζαν προφανώς συμπληρωματικών διευκρινίσεων εκ μέρους των ιταλικών αρχών και ότι είχαν συμπεριληφθεί στην ανατεθείσα στην ειδική ομάδα διαδικασία μόνον λόγω απαιτήσεων που ανάγονταν στην οικονομία των διοικητικών διαδικασιών. Εξαιτίας της καθυστερήσεως αυτής, η οποία ήταν παντελώς αναιτιολόγητη, οι επίμαχες περιπτώσεις συμπεριλήφθηκαν στην προσβαλλόμενη απόφαση και υπήχθησαν στο άρθρο 32 του κανονισμού 1290/2005, με αποτέλεσμα τον καταλογισμό στον εθνικό προϋπολογισμό του 50 % των αντιστοίχων επιβαρύνσεων.
56. Πρώτον, η Ιταλική Δημοκρατία διαμαρτύρεται για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αποφάνθηκε εντός εύλογης προθεσμίας επί 25 περιπτώσεων παρατυπιών ποσού κάτω των 500 000 ευρώ που είχαν ήδη συμπεριληφθεί σε διαδικασία εκκαθαρίσεως κινηθείσα το 2001 και των οποίων ο καταλογισμός στο ΕΓΤΠΕ είχε ήδη ανακοινωθεί από την OLAF σε υπόμνημα της 12ης Ιουνίου 2001. Πρόκειται για τις ακόλουθες περιπτώσεις: Coprap (IT/1987/001), Tabacchi Levante (IT/1987/002), Casearia Sarda (IT/1991/001), Beca (IT/1994/009), Soc.Coop.Super (IT/1995/003/A), Vinicola Magna (IT/1995/005/A), Eurotrade (IT/1995/015/A), COASO – Italiana Tabacchi (IT/1995/016/A), Ionia (IT/1995/017/A), Beca (IT/1995/018), Addeo Fruit (IT/1995/021), Quaranta (IT/1996/003), D’Αpolito (IT/1996/007), Sibillo (IT/1996/016), Agrocom (IT/1996/019), Procaccini (IT/1996/020), Addeo Fruit (IT/1996/023), Mediterrane Vini (IT/1996/001), Oleificio Centro Italia (IT/1996/029), Procaccini (IT/1997/002), Soc.Coop.Super (IT/1997/006/A), Savict (IT/1997/01), Agricola S. Giuseppe (IT/1997/012), Terra D’Oro (IT/1997/017/A), Toscana Tabacchi (IT/1997/018) (στο εξής: οι 25 περιπτώσεις παρατυπιών).
57. Δεύτερον, η Ιταλική Κυβέρνηση διαμαρτύρεται για την καθυστερημένη εκκαθάριση από την Επιτροπή 36 άλλων περιπτώσεων παρατυπιών που δεν είχαν συμπεριληφθεί στο από 12 Ιουνίου 2001 υπόμνημα της OLAF και ως προς τις οποίες οι ιταλικές αρχές είχαν ζητήσει ματαίως από τις υπηρεσίες της Επιτροπής να καταλογιστούν στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Η Ιταλική Δημοκρατία παραπέμπει, ενδεικτικώς, σε επτά περιπτώσεις που μνημονεύονται σε δύο υπομνήματα της SAISA της 6ης και της 13ης Οκτωβρίου 2006. Πρόκειται για τις ακόλουθες περιπτώσεις παρατυπιών: Codelme-Cabosa (IT/III/98/12), Centro Sud Conserve (IT/4/98/16), Agroverde (IT/I/95/9), Racaniello Rosa (IT/3/95/19), Agricola Paduli (IT/00/11), Vinicola Vedovato Mario (IT/3/96/26) και Agricola Paduli (IT/95/12).
58. Η Ιταλική Κυβέρνηση φρονεί ότι η μη τήρηση από την Επιτροπή της υποχρεώσεως να αποφανθεί εντός εύλογης προθεσμίας είχε ως αποτέλεσμα την υπαγωγή των υποθέσεων που αντιστοιχούν στις άλλες 36 περιπτώσεις παρατυπιών στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005 και τον συνακόλουθο καταλογισμό, σε ποσοστό 50 %, των αντίστοιχων οικονομικών επιβαρύνσεων στον εθνικό προϋπολογισμό.
59. Καταρχάς, πρέπει να επισημανθεί ότι κανένας κανόνας δικαίου δεν επέβαλλε στην Επιτροπή την υποχρέωση να εκδώσει απόφαση σχετικά με ειδική ανακοίνωση πραγματοποιηθείσα βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91 εντός ειδικής προθεσμίας (απόφαση του Γεν ικού Δικαστηρίου της 26ης Οκτωβρίου 2010, T- 236/07, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2010, σ. II-5253, σκέψη 63).
60. Εντούτοις, πρέπει να υπομνησθεί ότι, δυνάμει γενικής αρχής του δικαίου της Ένωσης, η Επιτροπή οφείλει να τηρεί εύλογη προθεσμία στο πλαίσιο των διοικητικών διαδικασιών της (βλ., κατά την έννοια αυτή, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Οκτωβρίου 2002, C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P έως C-252/99 P και C-254/99 P, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 179, και του Γενικού Δικαστηρίου της 30ής Σεπτεμβρίου 2003, T-196/01, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-3987, σκέψη 229).
61. Η υποχρέωση τηρήσεως εύλογης προθεσμίας κατά τη διεξαγωγή των διοικητικών διαδικασιών συνιστά γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης της οποίας τον σεβασμό διασφαλίζει ο δικαστής της Ένωσης και η οποία επαναλαμβάνεται ως συστατικό στοιχείο του δικαιώματος χρηστής διοικήσεως στο άρθρο 41, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διακηρύχθηκε στη Νίκαια στις 7 Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ C 364, σ. 1) (απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 11ης Απριλίου 2006, Τ-394/03, Angeletti κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2006, σ. I-A-2-95 και II-A-2-441, σκέψη 162).
62. Κατά πάγια νομολογία, ο εύλογος χαρακτήρας της διάρκειας μιας διοικητικής διαδικασίας εκτιμάται σε σχέση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε υποθέσεως και, ιδίως, από το γενικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η υπόθεση αυτή, τα διάφορα διαδικαστικά στάδια που ακολουθήθηκαν, το περίπλοκο της υποθέσεως καθώς και τη σημασία της για τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη (απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 2004, C-501/00, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. I-6717, σκέψη 53).
63. Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι είναι μεν αληθές ότι η ισχύουσα κανονιστική ρύθμιση δεν επιβάλλει στην Επιτροπή συγκεκριμένη προθεσμία για να εκδώσει απόφαση περί καταλογισμού των οικονομικών συνεπειών σε περιπτώσεις ανακοινώσεως από κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91, πλην όμως πρέπει να αξιολογείται ο εύλογος χαρακτήρας της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας και, σε περίπτωση τυχόν υπερβάσεως της εύλογης προθεσμίας, να καθορίζεται κατά πόσον η περίσταση αυτή άσκησε επιρροή στην προσβαλλόμενη απόφαση.
64. Όσον αφορά, πρώτον, τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών, δεν αμφισβητείται, όπως επιβεβαίωσε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι πρόκειται για περιπτώσεις που κοινοποιήθηκαν από την SAISA στην Επιτροπή προ του 1995.
65. Οι 25 αυτές περιπτώσεις αποτελούσαν τμήμα μιας παρτίδας χιλίων και πλέον περιπτώσεων παρατυπιών που είχαν κοινοποιηθεί από την Ιταλική Δημοκρατία προ του 1995. Ωστόσο, επρόκειτο για τις μόνες περιπτώσεις παρατυπιών που δεν έχρηζαν συμπληρωματικών διευκρινίσεων εκ μέρους των ιταλικών αρχών.
66. Στο από 12 Ιουνίου 2001 υπόμνημά της, η OLAF ανέφερε ότι το εν λόγω υπόμνημα αποτελούσε «επίσημη ανακοίνωση κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1663/95» και διευκρίνιζε, ως προς μια πρώτη ομάδα περιπτώσεων που περιέχονταν στο παράρτημα 1, τα εξής: «Περιπτώσεις για τις οποίες οι αρμόδιες αρχές ανέφεραν ότι τα οικεία ποσά πρέπει να θεωρηθούν μη ανακτήσιμα και για τα οποία συμφωνούμε να καταλογιστούν στο ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων […]».
67. Η Επιτροπή, πάντως, εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση που περιελάμβανε τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών μόλις στις 27 Απριλίου 2007.
68. Δεδομένου ότι οι περιπτώσεις αυτές παρατυπιών κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή προ του 1995, αλλά περιελήφθησαν σε απόφαση περί εκκαθαρίσεως των λογαριασμών της Επιτροπής μόλις στις 27 Απριλίου 2007, η σχετική με αυτές διαδικασία εκκαθαρίσεως διήρκησε, συνολικά, περισσότερα από δέκα έτη.
69. Επισημαίνεται, εξάλλου, ότι ήδη από τον Ιούνιο του 2001, δηλαδή έξι περίπου έτη πριν την έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή είχε κρίνει μη ανακτήσιμα τα ποσά που αντιστοιχούσαν στις 25 περιπτώσεις παρατυπιών και είχε κάνει δεκτό τον καταλογισμό τους στο ΕΓΤΠΕ.
70. Προς δικαιολόγηση της καθυστερήσεως αυτής, η Επιτροπή εξηγεί ότι, παρότι το 2003 μπορούσε να προβεί στην εκκαθάριση των οικονομικών συνεπειών των περιπτώσεων παρατυπιών που είχαν κοινοποιηθεί προ του 1995 από το Βασίλειο του Βελγίου, το Βασίλειο της Δανίας, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, την Ελληνική Δημοκρατία, το Βασίλειο της Ισπανίας, τη Γαλλική Δημοκρατία, την Ιρλανδία, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, την Πορτογαλική Δημοκρατία και το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, δεδομένου ότι η OLAF είχε κατορθώσει να αναλύσει όλες τις περιπτώσεις παρατυπιών που είχαν ανακοινωθεί προ του 1995 από τα κράτη μέλη αυτά, η κατάσταση εξακολουθούσε να παραμένει πολύ συγκεχυμένη όσον αφορά την Ιταλική Δημοκρατία λόγω του μεγάλου αριθμού διαδικασιών ανακτήσεως που ήταν σε εξέλιξη, αλλά επίσης λόγω των πολύ ασαφών και ελλιπών απαντήσεων εκ μέρους των ιταλικών αρχών.
71. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι δεν μπόρεσε να ενσωματώσει στην ίδια απόφαση του 2003 τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών προκειμένου να αναλύσει συνολικά την κατάσταση στην Ιταλία και να διασφαλίσει την απαραίτητη οικονομία των διοικητικών διαδικασιών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε να μην προβεί στην εκκαθάριση των περιπτώσεων που είχε κοινοποιήσει η Ιταλική Κυβέρνηση προ του 1995, οι οποίες περιελήφθησαν, μαζί με εκείνες που κοινοποιήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή και έως το 1999, στις εργασίες της συσταθείσας το 2003 ειδικής ομάδας.
72. Επιπλέον, η Επιτροπή αναφέρει ότι, δεδομένου ότι η ειδική ομάδα ξεκίνησε επικεντρώνοντας τις προσπάθειές της στις περιπτώσεις ποσού άνω των 500 000 ευρώ οι οποίες αντιπροσώπευαν το 85 % των προς ανάκτηση ποσών, η ειδική ομάδα μπόρεσε, μόλις στους πρώτους μήνες του 2005, να ξεκινήσει να αναλύει τις περιπτώσεις ποσού κάτω των 500 000 ευρώ, δηλαδή περισσότερες από 3 800 περιπτώσεις, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είχε κοινοποιηθεί από την Ιταλική Δημοκρατία.
73. Η έκδοση του κανονισμού 1290/2005 στις 21 Ιουνίου 2005 είχε, κατά την Επιτροπή, ως αποτέλεσμα να υπαχθούν αυτομάτως στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 32, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού όλες οι περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των 25 περιπτώσεων παρατυπιών, που είχαν κοινοποιηθεί πριν τις 16 Οκτωβρίου 2006 στο πλαίσιο του άρθρου 3 του κανονισμού 595/91 και για τις οποίες δεν είχε ακόμα συντελεστεί πλήρης ανάκτηση.
74. Διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένων έστω υπόψη του μεγάλου αριθμού διαδικασιών ανακτήσεως που ήταν σε εξέλιξη στην Ιταλία και της απαιτήσεως να αναλύσει η Επιτροπή συνολικά την κατάσταση στην Ιταλία και να διασφαλίσει την απαραίτητη οικονομία των διοικητικών διαδικασιών, δεν μπορεί να προβληθεί βασίμως ότι η διάρκεια της διοικητικής αυτής διαδικασίας σε σχέση με τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών ήταν εύλογη.
75. Πρώτον, πρέπει να επισημανθεί ότι, από τον Ιούνιο του 2001, οι 25 περιπτώσεις παρατυπιών δεν απαιτούσαν καμία έρευνα εκ μέρους της Επιτροπής ούτε κάποια συμπληρωματική πληροφορία εκ μέρους του κράτους μέλους. Τούτο επιβεβαιώθηκε από την Επιτροπή τόσο στα υπομνήματά της όσο και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
76. Δεύτερον, η ύπαρξη σημαντικού αριθμού άλλων περιπτώσεων παρατυπιών που αφορούσαν την Ιταλική Δημοκρατία και βρίσκονταν ακόμη στο στάδιο του καθορισμού ουδόλως εμπόδιζε την Επιτροπή να περατώσει με επίσημη απόφαση τη διαδικασία σχετικά με τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών. Πράγματι, πέραν του γεγονότος ότι όλες αυτές οι περιπτώσεις παρατυπιών αφορούσαν το ίδιο κράτος μέλος, δεν υφίστατο κάποια άλλη συνάφεια, τεχνικής ή νομικής φύσεως, μεταξύ των 25 περιπτώσεων παρατυπιών και των άλλων περιπτώσεων παρατυπιών που αφορούσαν την Ιταλική Δημοκρατία η οποία να καθιστά μη δυνατή για την Επιτροπή τη διευθέτηση των 25 περιπτώσεων παρατυπιών σε χωριστή απόφαση.
77. Τρίτον, η καθυστέρηση κατά τον καθορισμό των 25 περιπτώσεων παρατυπιών ουδόλως μπορεί να καταλογιστεί στην Ιταλική Δημοκρατία. Ειδικότερα, όσον αφορά τη μεταγενέστερη του από 12 Ιουνίου 2001 υπομνήματος της OLAF περίοδο, αποδείχθηκε ήδη, στη σκέψη 75 ανωτέρω, ότι η Επιτροπή δεν είχε ζητήσει από την Ιταλική Δημοκρατία καμία συμπληρωματική πληροφορία ή διευκρίνιση αναφορικά με τις περιπτώσεις αυτές. Ως εκ τούτου, ακόμα και αν γινόταν δεκτό, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, ότι η κατάσταση των κοινοποιηθεισών από την Ιταλική Δημοκρατία περιπτώσεων παρατυπιών ήταν συγκεχυμένη εξαιτίας, μεταξύ άλλων, των ασαφών και ελλιπών απαντήσεων εκ μέρους των ιταλικών αρχών, καμία από τις απαντήσεις αυτές δεν αφορούσε τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών. Συνεπώς, η Ιταλική Δημοκρατία ουδόλως συνέτεινε στην παράταση της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας μετά τον Ιούνιο του 2001.
78. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι, όσον αφορά τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών, η Επιτροπή δεν τήρησε εύλογη προθεσμία κατά τη διεξαγωγή της διοικητικής διαδικασίας.
79. Περαιτέρω, πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον η παραβίαση της αρχής αυτής μπορεί να επιφέρει την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως όσον αφορά τις εν λόγω περιπτώσεις.
80. Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι η παραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας δεν δικαιολογεί, κατά κανόνα, την ακύρωση αποφάσεως ληφθείσας κατά το πέρας διοικητικής διαδικασίας. Πράγματι, η μη τήρηση της αρχής της εύλογης προθεσμίας ασκεί επιρροή επί του κύρους της διοικητικής διαδικασίας μόνον όταν η παρέλευση υπερβολικού χρόνου δύναται να έχει επιπτώσεις στο ίδιο το περιεχόμενο της ληφθείσας κατά το πέρας διοικητικής διαδικασίας αποφάσεως (βλ., κατά την έννοια αυτή, διάταξη του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 2000, C-39/00 P, SGA κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-11201, σκέψη 44· βλ. επίσης, κατ’ αναλογία, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 9ης Σεπτεμβρίου 2008, C-120/06 P και C-121/06 P, FIAMM κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. I-6513, σκέψη 203, και του Γενικού Δικαστηρίου της 16ης Ιουνίου 2011, T-240/07, Heineken Nederland και Heineken κατά Επιτροπής, Συλλογή 2011, σ. ΙΙ-3355, σκέψη 295).
81. Εν προκειμένω, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία διαμαρτύρεται για την καθυστέρηση με την οποία η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση σε σχέση με τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών και για τις επιπτώσεις που είχε η καθυστέρηση αυτή στην εν λόγω απόφαση.
82. Συναφώς, διαπιστώνεται ότι, δυνάμει της πριν την έκδοση του κανονισμού 1290/2005 ισχύουσας διατάξεως η οποία είχε εφαρμογή στις εν λόγω 25 περιπτώσεις, δηλαδή του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70, σε περίπτωση μη πλήρους ανακτήσεως, οι οικονομικές συνέπειες των παρατυπιών ή αμελειών αναλαμβάνονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, εκτός εκείνων που οφείλονται σε παρατυπίες ή αμέλειες καταλογιστέες σε διοικητικές αρχές ή άλλους φορείς των κρατών μελών.
83. Η OLAF, όμως, είχε αναγνωρίσει με το από 12 Ιουνίου 2001 υπόμνημά της ότι τα ποσά αναφορικά με τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών έπρεπε να θεωρηθούν ως μη ανακτήσιμα και να καταλογιστούν στο ΕΓΤΠΕ.
84. Κατά συνέπεια, τυχόν απόφαση της Επιτροπής που θα λαμβανόταν δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 θα είχε καταλογίσει στο ΕΓΤΠΕ το σύνολο των οικονομικών συνεπειών των 25 περιπτώσεων παρατυπιών.
85. Επομένως, οι συνέπειες αυτές καταλογίστηκαν κατά 50 % στο ΕΓΤΠΕ και κατά 50 % στην Ιταλική Δημοκρατία αποκλειστικώς και μόνον λόγω της παρελεύσεως του χρόνου, ιδίως εξαιτίας της καθυστερήσεως στην έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως από την Επιτροπή και της αλλαγής της εφαρμοστέας κανονιστικής ρυθμίσεως.
86. Υπό τις συνθήκες αυτές, στο μέτρο που η υπερβολική χρονοτριβή είχε επίπτωση στο ίδιο το περιεχόμενο της αποφάσεως που εκδόθηκε κατά το πέρας της διοικητικής διαδικασίας, η παραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας συνιστά λόγο μερικής ακυρώσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, στο μέτρο που καταλογίστηκαν στην Ιταλική Δημοκρατία, σε ποσοστό 50 %, οι οικονομικές συνέπειες για τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών.
87. Δεύτερον, όσον αφορά τις άλλες περιπτώσεις παρατυπιών ποσού κάτω των 500 000 ευρώ που δεν συμπεριλήφθηκαν στο από 12 Ιουνίου 2001 υπόμνημα της OLAF και ως προς τις οποίες οι ιταλικές αρχές προβάλλουν επίσης παραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας, διαπιστώνεται ότι η Ιταλική Δημοκρατία προσκομίζει απλώς και μόνον έναν ανακεφαλαιωτικό πίνακα, προσαρτημένο στο δικόγραφο της προσφυγής, ο οποίος μνημονεύει 36 περιπτώσεις παρατυπιών εκ των οποίων οι 22 σημειώνονται ως ακόμα εκκρεμείς, οι δε υπόλοιπες 14 ως περατωθείσες.
88. Πρέπει, συναφώς, να υπομνησθεί ότι το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91 ορίζει ότι, «[ό]ταν ένα κράτος μέλος εκτιμά ότι η καθολική ανάκτηση ενός ποσού είναι ανέφικτη και στο παρόν και στο μέλλον, ενημερώνει την Επιτροπή, με ειδική ανακοίνωση, σχετικά με το μη ανακτηθέν ποσό και τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι το ποσό αυτό βαρύνει είτε την Κοινότητα είτε το κράτος μέλος». Το ίδιο άρθρο ορίζει ότι «[τ]α στοιχεία αυτά πρέπει να είναι επαρκώς λεπτομερή για να μπορέσει η Επιτροπή να αποφασίσει τον καταλογισμό των δημοσιονομικών επιπτώσεων, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 729/70».
89. Το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999 προβλέπουν ότι, σε περίπτωση μη πλήρους ανακτήσεως, οι οικονομικές συνέπειες των παρατυπιών ή αμελειών αναλαμβάνονται από την Ένωση, εκτός εκείνων που οφείλονται σε παρατυπίες ή αμέλειες καταλογιστέες σε διοικητικές αρχές ή άλλους φορείς των κρατών μελών.
90. Επομένως, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, ενόσω οι διαδικασίες ανακτήσεως είναι σε εξέλ ιξη και η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών εξακολουθεί να είναι πιθανή, αποκλείεται η δυνατότητα καταλογισμού των αντίστοιχων οικονομικών συνεπειών στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
91. Υπό το πρίσμα της εκτιμήσεως αυτής, όσον αφορά τις 22 περιπτώσεις παρατυπιών που σημειώνονται ως ακόμα εκκρεμείς στον μνημονευθέντα στη σκέψη 87 ανωτέρω ανακεφαλαιωτικό πίνακα, παρατηρείται ότι οι αφορώσες τις περιπτώσεις αυτές διαδικασίες ανακτήσεως δεν είχαν περατωθεί και ότι, κατά συνέπεια, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999, τα αντίστοιχα ποσά δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο ΕΓΤΠΕ.
92. Είναι αληθές ότι η δικογραφία περιλαμβάνει δύο ανακοινώσεις των ιταλικών αρχών σχετικά με το κλείσιμο επτά από τις 22 αυτές περιπτώσεις εξαιτίας του μη ανακτήσιμου χαρακτήρα των επίμαχων οφειλών. Εντούτοις, οι ανακοινώσεις αυτές έγιναν μόλις στις 6 και στις 13 Οκτωβρίου 2006.
93. Δυνάμει, όμως, του άρθρου 49, τρίτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 1290/2005, το άρθρο 32 του ίδιου κανονισμού εφαρμόζεται σε περιπτώσεις ανωμαλιών που έχουν γνωστοποιηθεί στο πλαίσιο του άρθρου 3 του κανονισμού 595/91 και για τις οποίες η πλήρης ανάκτηση δεν έχει ακόμη συντελεστεί στις 16 Οκτωβρίου 2006.
94. Πρέπει, επομένως, να επισημανθεί ότι, δεδομένου ότι οι ανακοινώσεις αυτές έγιναν από τις ιταλικές αρχές μόλις στις 6 και στις 13 Οκτωβρίου 2006, οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν διέθεταν τον απαραίτητο χρόνο ώστε να προβούν, πριν τις 16 Οκτωβρίου 2006, στους αναγκαίους ελέγχους για να διαπιστώσουν την αδυναμία ανακτήσεως των οφειλών που αντιστοιχούσαν στις περιπτώσεις αυτές παρατυπιών και να λάβουν, κατά συνέπεια, απόφαση περί καταλογισμού των οικονομικών συνεπειών αναφορικά με τις ίδιες περιπτώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999. Ως εκ τούτου, από τις 16 Οκτωβρίου 2006, οι περιπτώσεις αυτές υπήχθησαν αυτομάτως στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005.
95. Όσον αφορά τις 14 άλλες περιπτώσεις παρατυπιών που σημειώνονται στον μνημονευθέντα στη σκέψη 87 ανωτέρω πίνακα ως περατωθείσες, διαπιστώνεται ότι η δικογραφία δεν περιλαμβάνει καμία ειδική ανακοίνωση των ιταλικών αρχών, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 595/91. Εξάλλου, η δικογραφία δεν περιλαμβάνει επίσης οιαδήποτε ανακοίνωση της Επιτροπής που να επιβεβαιώνει τον μη ανακτήσιμο χαρακτήρα των επίμαχων ποσών.
96. Υπό τις συνθήκες αυτές, διαπιστώνεται ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν παρέχει επαρκή στοιχεία, υπό το πρίσμα της μνημονευθείσας στη σκέψη 62 ανωτέρω νομολογίας, ούτως ώστε να καταστήσει δυνατό στο Γενικό Δικαστήριο να αξιολογήσει τον εύλογο χαρακτήρα της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας σε σχέση με τις περιπτώσεις αυτές, και, ακόμα λιγότερο, να αξιολογήσει κατά πόσον η ενδεχόμενη υπερβολική διάρκεια της διαδικασίας αυτής είναι καταλογιστέα στις υπηρεσίες της Επιτροπής.
97. Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, δεν αποδεικνύεται παραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας ως προς τις 36 περιπτώσεις της προκειμένης υποθέσεως.
98. Από το σύνολο των προεκτεθεισών σκέψεων προκύπτει ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτό όσον αφορά τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών που περιλαμβάνονται στο από 12 Ιουνίου 2001 υπόμνημα της OLAF και να απορριφθεί κατά τα λοιπά.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70, του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999 και της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
99. Στο πλαίσιο του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, πρώτον, η Ιταλική Δημοκρατία προβάλλει, όσον αφορά τις επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού κάτω των 500 000 ευρώ, ότι, κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως 2006/678, πληρούνταν τα κριτήρια που δικαιολογούσαν μια ευνοϊκή για αυτήν απόφαση καθότι οι ιταλικές αρχές είχαν παράσχει αποδείξεις για την εκ μέρους τους επιμελή διεξαγωγή των διαδικασιών ανακτήσεως στις περιπτώσεις αυτές. Η εξαίρεση των περιπτώσεων αυτών από την απόφαση 2006/678 και η συμπερίληψή τους στην προσβαλλόμενη απόφαση, με συνέπεια τον καταλογισμό στο κράτος μέλος των αντιστοίχων ποσών σε ποσοστό 50 %, αντιβαίνει, επομένως, κατάφωρα στο άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και στο άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999.
100. Δεύτερον, η Ιταλική Δημοκρατία ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι η Επιτροπή εσφαλμένως έκρινε ότι οι ιταλικές διοικητικές αρχές ή οι ιταλικοί φορείς είχαν επιδείξει αμέλεια κατά την εκτέλεση των υποχρεώσεών τους δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999, με αποτέλεσμα να μην μπορεί βάσιμα να της καταλογίσει, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες των δήθεν αμελειών τόσο στις επτά περιπτώσεις παρατυπιών ποσού άνω των 500 000 ευρώ όσο και στις άλλες περιπτώσεις ποσού κατώτερου από το όριο αυτό, οι οποίες συμπεριλήφθηκαν στην προσβαλλόμενη απόφαση.
101. Η Ιταλική Δημοκρατία διατείνεται ότι, λαμβανομένων υπόψη των εφαρμοστέων εθνικών κανόνων, η διάρκεια των χρονικών διαστημάτων που μεσολάβησαν δεν αρκεί, αυτή καθαυτήν, για να αποδειχθεί αμέλεια εκ μέρους της. Υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με τους κανόνες αυτούς, σε περιπτώσεις παρατυπιών που ανακοινώνονται στην AGEA κατόπιν ελέγχων που διενεργούν τρίτοι, η Ιταλική Δημοκρατία μπορούσε να ζητήσει την επιστροφή των οικείων ποσών μόνον στο τέλος της πρώτης αξιολογήσεως εκ μέρους της δικαστικής αρχής και ότι η οφειλή πληρούσε τα κριτήρια περί βεβαιότητας, ρευστότητας και απαιτητού που απαιτούνται προς τούτο από το ιταλικό δίκαιο. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έπρεπε να είχε λάβει υπόψη τον αναγκαίο για τη συγκεκριμενοποίηση των εν λόγω κριτηρίων χρόνο για να αξιολογήσει τη διάρκεια των χρονικών διαστημάτων που μεσολάβησαν, προκειμένου να αποδείξει τη δήθεν καταλογιστέα στην Ιταλική Δημοκρατία αμέλεια, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999.
102. Τρίτον, κατά την Ιταλική Δημοκρατία, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλημμελώς αιτιολογημένη στο μέτρο που δεν εκθέτει τους λόγους για τους οποίους, παρά την πρόδηλη επιμέλεια που επέδειξαν οι ιταλικές αρχές, η Επιτροπή καταλόγισε στον εθνικό προϋπολογισμό, σε ποσοστό 50 %, τις επιβαρύνσεις που αντιστοιχούσαν στις επίμαχες περιπτώσεις.
103. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι αιτιάσεις σχετικά με περιπτώσεις ποσού άνω των 500 000 ευρώ, τις οποίες προβάλλει η Ιταλική Δημοκρατία στο πλαίσιο του υπό κρίση λόγου, δεν αφορούν την προσβαλλόμενη απόφαση, αλλά την απόφαση 2006/678. Η Επιτροπή σημειώνει ότι, για την προσβολή της αποφάσεως 2006/678 στο μέτρο που δεν αποφαίνεται επί των επίμαχων περιπτώσεων, η Ιταλική Κυβέρνηση άσκησε προσφυγή ακυρώσεως στην υπόθεση T-394/06, στο πλαίσιο της οποίας επισήμανε ήδη τη δήθεν επιμέλεια με την οποία διεξήχθησαν οι διαδικασίες ανακτήσεως σε σχέση με τις εν λόγω περιπτώσεις παρατυπιών.
104. Πρέπει, συναφώς, να υπομνησθεί ότι η απόφαση 2006/678 δεν αποτελεί αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής και ότι, συνεπώς, όλες οι βάλλουσες κατά της αποφάσεως αυτής αιτιάσεις δεν είναι δυνατόν, ακόμα και αν είναι παραδεκτές και βάσιμες, να επιφέρουν την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως και πρέπει, επομένως, να απορριφθούν ως αλυσιτελείς.
105. Ως προς την εκ μέρους της Ιταλικής Κυβερνήσεως αμφισβήτηση της αμελούς συμπεριφοράς της κατά την εκτέλεση των υποχρεώσεών της σε σχέση με την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, επισημαίνεται ότι βασίζεται σε εσφαλμένη προκείμενη.
106. Συγκεκριμένα, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δεν βασίστηκε στην αμελή συμπεριφορά των ιταλικών αρχών για να καταλογίσει στον εθνικό προϋπολογισμό, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες που αντιστοιχούσαν στις επίμαχες περιπτώσεις. Στηρίχθηκε στο άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005, κατά το οποίο για ποσά των οποίων η ανάκτηση συντελέστηκε εντός προθεσμίας τεσσάρων ετών από την πρώτη διοικητική ή δικαστική διαπίστωση, ή οκτώ ετών εάν η ανάκτηση αποτελεί αντικείμενο προσφυγής στα εθνικά δικαστήρια, οι οικονομικές συνέπειες της μη ανακτήσεως βαρύνουν κατά 50 % το εμπλεκόμενο κράτος μέλος και κατά 50 % τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
107. Στο πλαίσιο του προγενέστερου συστήματος, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70 και του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1258/1999, η Επιτροπή έφερε τις οικονομικές συνέπειες των παρατυπιών ή αμελειών, πλην εκείνων που οφείλονταν σε παρατυπίες ή αμέλειες δυνάμενες να καταλογιστούν στις διοικήσεις ή σε άλλους οργανισμούς των κρατών μελών. Εκδίδοντας τον κανονισμό 1290/2005, το Συμβούλιο της Ένωσης έθεσε, μεταξύ άλλων, ως στόχο την καθιέρωση μιας διαδικασίας παρέχουσας στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διαφυλάσσει τα συμφέροντα του κοινοτικού προϋπολογισμού αποφασίζοντας τον καταλογισμό σε βάρος του εμπλεκόμενου κράτους μέλους ενός μέρους των ποσών τα οποία απωλέσθηκαν εξαιτίας παρατυπιών και δεν ανακτήθηκαν εντός εύλογης προθεσμίας (αιτιολογικές σκέψεις 25 και 26). Έτσι, το άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1258/1999 προβλέπει ότι τα ποσά των οποίων η ανάκτηση δεν συντελέστηκε εντός προθεσμίας τεσσάρων ή οκτώ ετών από την πρώτη διοικητική ή δικαστική διαπίστωση αποτελούν πλέον αντικείμενο καταλογισμού κατ’ ίσα μέρη μεταξύ του κράτους μέλους και του κοινοτικού προϋπολογισμού (προμνησθείσα απόφαση Γερμανία κατά Επιτροπής, σκέψη 49).
108. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι η επίμαχη διάταξη παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να καταλογίσει στο κράτος μέλος το ήμισυ των ποσών τα οποία απωλέσθηκαν εξαιτίας παρατυπιών ή δεν ανακτήθηκαν εντός ευλόγων προθεσμιών, χωρίς να υποχρεούται να αποδεικνύει ανά περίπτωση ότι η μη ανάκτηση ή η καθυστερημένη ανάκτηση των επίμαχων ποσών οφείλεται σε αμελή συμπεριφορά των εθνικών αρχών. Ο καταλογισμός στον εθνικό προϋπολογισμό του 50 % της οικονομικής επιβαρύνσεως που οφείλεται στη μη ανάκτηση ή την καθυστερημένη ανάκτηση αποτελεί αυτόματη συνέπεια της απλής παρελεύσεως του χρόνου.
109. Υπό τις συνθήκες αυτές, η εν λόγω αιτίαση της Ιταλικής Δημοκρατίας είναι απορριπτέα.
110. Όσον αφορά την υποτιθέμενη πλημμελή αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, αρκεί να επισημανθεί, όπως ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή, ότι, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν βασίσθηκε στην αμελή συμπεριφορά των ιταλικών αρχών για τον καταλογισμό στον εθνικό προϋπολογισμό, σε ποσοστό 50 %, των οικονομικών συνεπειών που αντιστοιχούσαν στις επίμαχες περιπτώσεις, αλλά περιορίστηκε στην εφαρμογή του άρθρου 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005, η Επιτροπή μπορούσε να απαλλαγεί από την προβλεπόμενη στη Συνθήκη υποχρέωση αιτιολογήσεως παραπέμποντας απλώς στην ως άνω διάταξη. Όπως το Γενικό Δικαστήριο ήδη επισήμανε στις σκέψεις 47 έως 49 ανωτέρω, η αιτιολογική σκέψη 11 της προσβαλλόμενης αποφάσεως παραπέμπει διεξοδικά στο άρθρο 32, παράγραφος 5, του κανονισμού 1290/2005.
111. Κατά συνέπεια, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει, συναφώς, να κριθεί επαρκής.
112. Βάσει των προηγουμένων σκέψεων, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως είναι απορριπτέος.
113. Από το σύνολο των προηγηθεισών σκέψεων προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί μερικώς, στο μέτρο που η Επιτροπή καταλόγισε στην Ιταλική Δημοκρατία, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες της ελλείψεως ανακτήσεως για τις 25 περιπτώσεις παρατυπιών. Η υπό κρίση προσφυγή απορρίπτεται κατά τα λοιπά.
Επί των δικαστικών εξόδων
114. Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Εξάλλου, κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του ίδιου κανονισμού, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.
115. Δεδομένου ότι η Ιταλική Δημοκρατία ηττήθηκε, εκτός από ό,τι αφορά τον καταλογισμό, σε ποσοστό 50 %, των οικονομικών συνεπειών της μη ανακτήσεως των 25 περιπτώσεων παρατυπιών, πρέπει να καταδικαστεί στα τέσσερα πέμπτα των δικαστικών της εξόδων καθώς και στα τέσσερα πέμπτα των δικαστικών εξόδων της Επιτροπής.
116. Η Επιτροπή θα φέρει το ένα πέμπτο των δικαστικών της εξόδων και το ένα πέμπτο των δικαστικών εξόδων της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Ακυρώνει την απόφαση 2007/327/EΚ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2007, για την εκκαθάριση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών των κρατών μελών όσον αφορά δαπάνες που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2006, καθόσον καταλογίζει εις βάρος της Ιταλικής Δημοκρατίας, σε ποσοστό 50 %, τις οικονομικές συνέπειες της ελλείψεως ανακτήσεως για τις ακόλουθες περιπτώσεις παρατυπιών: Coprap (IT/1987/001), Tabacchi Levante (IT/1987/002), Casearia Sarda (IT/1991/001), Beca (IT/1994/009), Soc.Coop.Super (IT/1995/003/A), Vinicola Magna (IT/1995/005/A), Eurotrade (IT/1995/015/A), COASO – Italiana Tabacchi (IT/1995/016/A), Ionia (IT/1995/017/A), Beca (IT/1995/018), Addeo Fruit (IT/1995/021), Quaranta (IT/1996/003), D’apolito (IT/1996/007), Sibillo (IT/1996/016), Agrocom (IT/1996/019), Procaccini (IT/1996/020), Addeo Fruit (IT/1996/023), Mediterrane Vini (IT/1996/001), Oleificio Centro Italia (IT/1996/029), Procaccini (IT/1997/002), Soc.Coop.Super (IT/1997/006/A), Savict (IT/1997/01), Agricola S. Giuseppe (IT/1997/012), Terra D’Oro (IT/1997/017/A), Toscana Tabacchi (IT/1997/018).
2) Απορρ ίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία να φέρει τα τέσσερα πέμπτα των δικαστικών της εξόδων καθώς και τα τέσσερα πέμπτα των δικαστικών εξόδων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
4) Καταδικάζει την Επιτροπή να φέρει το ένα πέμπτο των δικαστικών της εξόδων και το ένα πέμπτο των δικαστικών εξόδων της Ιταλικής Δημοκρατίας.