CELEX: 62009CJ0115
Direttiva 85/337/KEE
Evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent
Konvenzjoni ta’ Aarhus
Direttiva 2003/35/KE
Aċċess għall-ġustizzja
Organizzazzjonijiet mhux governattivi għall-protezzjoni tal-ambjent

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE, tas‑27 ta’ Ġunju 1985,
dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15,
Vol. 1, p. 248), kif emendata bid-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Mejju 2003 (ĠU Edizzjoni
Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 466, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 85/337”).
Dik it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland, Landesverband Nordrhein-Westfalen
eV (Federazzjoni għall-ambjent u għall-protezzjoni tan-natura, assoċjazzjoni tal-Land tan-Nordrhein-Westfalen, iktar ’il quddiem
il-“Federazzjoni għall-ambjent”) u l‑Bezirksregierung Arnsberg, dwar il-permess mogħti minn din tal-aħħar lil Trianel Kohlekraftwerk
GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem “Trianel”), għall-bini u t-tħaddim ta’ impjant tal-enerġija elettrika li jaħraq il-faħam
f’Lünen.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni dwar l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja
fi kwistjonijiet ambjentali, imsejħa il-“Konvenzjoni ta’ Århus”, ġiet iffirmata fil‑25 ta’ Ġunju 1998 u approvata f’isem il-Komunità
Ewropea mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/370/KE, tas-17 ta’ Frar 2005, dwar il-konklużjoni, f’isem il-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni
dwar l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet
ambjentali (ĠU L 164M, p. 17).
L-Artikolu 9 ta’ din il-Konvenzjoni jipprovdi:
“[…]
2.      Kull parti għandha tiżgura li, fil-kuntest tal-liġi nazzjonali tagħha, il-membri tal-pubbliku kkonċernati
a)      li għandhom interess suffiċjenti, jew diversament,
b)      li jsostnu preġudizzju ta’ dritt, meta l-liġi amministrattiva proċedurali ta’ parti teżiġi dan bħala rekwiżit,
ikunu jistgħu jippreżentaw rikors quddiem qorti u/jew korp indipendenti u imparzjali ieħor stabbilit bil-liġi, biex jikkontestaw
il-legalità sostantiva u proċedurali ta’ kull deċiżjoni, att jew ommissjoni suġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6
u, meta d-dritt nazzjonali hekk jipprovdi u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu, tad-dispożizzjonijiet
rilevanti l-oħra ta’ din il‑Konvenzjoni.
Dak li jikkostitwixxi interess suffiċjenti u preġudizzju ta’ dritt għandu jiġi stabbilit skont ir-rekwiżiti tad-dritt nazzjonali
u dejjem bl-għan li l-pubbliku kkonċernat jingħata aċċess wiesa’ għall-ġustizzja skont din il-Konvenzjoni. Għal dan il-għan,
l-interess ta’ kull organizzazzjoni mhux governattiva li tissodisfa r-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 2(5) għandu jitqies suffiċjenti
għall-finijiet tas-subparagrafu (a) ta’ dan l-Artikolu. Tali organizzazzjonijiet għandhom jitqiesu wkoll li għandhom drittijiet
li jistgħu jiġu ppreġudikati għall-finijiet tas-subparagrafu (b) ta’ dan l-Artikolu.
Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu 2 ma jeskludux il-possibbiltà li jkun hemm proċedura għal stħarriġ preliminari quddiem
awtorità amministrattiva u ma jaffettwawx ir-rekwiżit li jiġu eżawriti r-rimedji amministrattivi qabel ma jinfetħu proċeduri
ta’ stħarriġ ġudizzjarju, meta jkun jeżisti dan ir-rekwiżit taħt id-dritt nazzjonali.
3.      Barra minn hekk u bla ħsara għall-proċeduri ta’ reviżjoni msemmija fil-paragrafi 1 u 2 iktar ’il fuq, kull parti għandha tiżgura
li l-membri tal-pubbliku li jissodisfaw il-kriterji eventwali previsti mid-dritt intern tagħha jkunu jistgħu jipproċedu bi
proċeduri amministrattivi jew ġudizzjarji sabiex jikkontestaw l-atti jew l-ommissjonijiet ta’ individwi jew ta’ awtoritajiet
pubbliċi li jiksru dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali dwar l-ambjent.
4.      Barra minn hekk u bla ħsara għall-paragrafu 1 iktar ’il fuq, il-proċeduri msemmija fil-paragrafi 1, 2 u 3 iktar ’il fuq għandhom
jipprovdu rimedji xierqa u effettivi, inkluż inġunzjonijiet fejn ikun xieraq, u għandhom ikunu ġusti, ekwi, fil-ħin u m’għandhomx
jiswew b’mod li jiġi prekluż l-użu tagħhom. Id-deċiżjonijiet taħt dan l-Artikolu għandhom jingħataw jew jiġu rreġistrati bil-miktub.
Deċiżjonijiet ta’ qrati, u kull fejn possibbli ta’ korpi oħrajn, għandhom ikunu aċċessibbli għall-pubbliku.
[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2003/35
Il-ħames premessa tad-Direttiva 2003/35 tiddikjara li l-liġijiet Komunitarji għandhom ikunu allineati kif jixraq mal-Konvenzjoni
ta’ Århus bil-ħsieb tar-ratifika tagħha mill-Komunità.
Il-disa’ premessa tad-Direttiva 2003/35 tippreċiża li:
“L-Artikolu 9(2) u (4) tal-Konvenzjoni ta’ Arhus jipprovdi aċċess għall-proċeduri ġudizzjarji jew proċeduri oħra sabiex jisfidaw
il-legalità sostantiva jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-parteċipazzjoni
tal-pubbliku tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni.”
Il-ħdax-il premessa tad-Direttiva 2003/35 tiddikjara li d-Direttiva 85/337 għandha tiġi emendata bil-għan li din issir perfettament
kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Århus u, b’mod partikolari, mal-Artikoli 6 u 9(2) u (4) ta’ din tal-aħħar.
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/35 huwa redatt kif ġej:
“Il-mira ta’ din id-Direttiva hija li tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-obbligi li joħorġu mill-Konvenzjoni ta’ Arhus,
b’mod partikolari billi:
[…]
b)      ittejjeb il-parteċipazzjoni tal-pubbliku u tipprovdi disposizzjonijiet dwar l‑aċċess għall-ġustizzja ġewwa d-Direttivi tal-Kunsill 85/337/KEE
u 96/61/KE.”
Id-Direttiva 85/337
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337 jipprovdi:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għall-istima tal-effetti ambjentali ta’ dawk il-proġetti pubbliċi u privati li aktarx ikollhom
effetti sinifikanti fuq l-ambjent.”
L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 85/337 jipprovdi d-definizzjonijiet miżjuda mid-Direttiva 2003/35 tal-kunċetti ta’ “il-pubbliku”
u ta’ “il-pubbliku interessat”:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
“il-pubbliku” ifisser persuna jew iktar naturali jew legali, u, skond il-leġislazzjoni jew il-prattika nazzjonali, l-assoċjazzjonijiet,
l-organizzazzjonijiet jew il-gruppi tagħhom;
“il-pubbliku interessat” ifisser il-pubbliku affettwat jew x’aktarx li jiġi affettwat bil-proċeduri dwar it-tfassil tad-deċiżjonijiet
dwar l-ambjent riferiti fl-Artikolu 2(2) jew li għandu interess fihom; għall-għanijiet ta’ din id-Deċiżjoni, l‑organizzazzjonijiet
mhux governattivi li jippromwovu l-protezzjoni ta’ l-ambjent u jissodisfaw kull ħtieġa taħt il-liġijiet nazzjonali għandhom
jitqiesu li għandhom interess.
[…]”
Skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, li wkoll ġie miżjud mid-Direttiva 2003/35:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi, skond is-sistema legali nazzjonali rilevanti, il-membri tal-pubbliku interessat [ikkonċernat]:
a)      li jkollhom interess [ġuridiku] biżżejjed, jew alternattivament,
b)      li jżommu l-indebboliment ta’ dritt, meta l-liġi amministrattiva proċedurali ta’ Stat Membru teħtieġ dan bħala pre-kondizzjoni,
ikollhom aċċess għal rivista [ikunu jistgħu jippreżentaw rikors] quddiem qorti tal-ġustizzja jew korp ieħor indipendenti u
imparzjali stabbilit bil-liġi għalbiex [sabiex] jisfida l-legalità sostanzjali jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew
l‑omissjonijiet bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il‑parteċipazzjoni tal-pubbliku.
[…]
Dak li jikkostiwixxi interess suffiċjenti u l-indebboliment ta’ dritt għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri, b’mod konsistenti
mal-mira li jingħata aċċess għall‑ġustizzja lill-pubbliku interessat. Għal dan il-fini, l-interess ta’ kull organizzazzjoni
mhux governattiva li tissodisfa l-ħtiġiet riferiti fl-Artikolu 1(2) għandu jitqies biżżejjed għall-għan tas-subparagrafi (a)
ta’ dan l-Artikolu. Dawn l-orgnizzazzjonijiet għandhom jitqiesu wkoll li għandhom drittijiet kapaċi li jiġu indebboliti għall-għan
tas-subparagrafu (b) ta’ dan l-Artikolu.
[…]”
Id-Direttiva 92/43/KE
L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KE, tal-21 ta’ Mejju 1992, dwar il‑konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna
u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/105/KE
tal‑20 ta’ Novembru 2006 (ĠU L 352M, 31.12.2008, p. 883, iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-‘habitat’”) jipprovdi d-dispożizzjonijiet
li ġejjin:
“Kull pjan jew proġett li mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija tas-sit iżda li x’aktarx se jkollu
effett sinifikanti fuqu, jew b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra, għandu jkun suġġett
għal evalwazzjoni xierqa ta’ l-implikazzjonijiet tiegħu għas-sit invista tal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit. Fl-isfond
tar-riżultati tal-evalwazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit u skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4, l-awtoritajiet
nazzjonali kompetenti għandhom jaqblu dwar il-pjan jew il-proġett biss wara li jkunu żguraw li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità
tas-sit konċernat u, jekk xieraq, wara li jkunu raw l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali.”

Id-dritt nazzjonali
L-Artikolu 42 tal-Liġi li tirregola l-proċeduri amministrattivi (Verwaltungsgerichtsordnung, BGBl. 1991 I, p. 686, iktar ’il
quddiem il‑“VwGO”) tippreċiża l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi kif ġej:
“1.      Rikors jista’ jitlob l-annullament ta’ att amministrattiv (rikors għal annullament) jew sabiex tiġi adottata miżura amministrattiva
ordnata f’każ ta’ rifjut jew nuqqas li tittieħed azzjoni (rikors għal inġunzjoni).
2.      Ħlief fejn il-liġi tipprovdi mod ieħor, tali rikors huwa ammissibbli biss jekk ir-rikorrent jasserixxi li d-drittijiet tiegħu
ġew indebboliti mill-miżura amministrattiva jew mir-rifjut jew nuqqas li tittieħed azzjoni.”
Barra minn hekk, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 113(1) tal-VwGO tipprovdi:
“1.      Sa fejn il-miżura amministrattiva tkun illegali u d-drittijiet tar-rikorrent ikun ġew indebboliti minnha, il-qorti għandha
tannulla l-miżura amministrattiva flimkien ma’ kwalunkwe deċiżjoni ta’ appell interna fejn dan ikun propizju.”
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 2(1) tal-Liġi dwar l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent (Gesetz über die Umweltverträglichkeitsprüfung,
BGBl.  2005 I, p. 1757, iktar ’il quddiem il-“UVPG”) tipprovdi li l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent tifforma parti
integrali mill-proċeduri deċiżjonali amministrattivi li jikkontribwixxu għat-teħid ta’ deċiżjoni dwar jekk proġett jistax
jiġi awtorizzat.
Skont il-punt 1 tal-Artikolu 2(3) tal-UVPG, l-awtorizzazzjoni, id-deċiżjoni li tistabbilixxi l-pjan u d-deċiżjonijiet l-oħra
tal-awtoritajiet amministrattivi dwar l‑aċċettabbiltà ta’ proġetti adottati fi proċedura amministrattiva, bl-eċċezzjoni ta’
proċeduri ta’ dikjarazzjoni, jikkostitwixxu “deċiżjonijiet” fis-sens tal-ewwel sentenza tal-paragrafu 1 tiegħu.
Il-punt 1(a) tal-Artikolu 1(1) tal-Liġi dwar dispożizzjonijiet supplimentari li jirregolaw rikorsi fi kwistjonijiet ambjentali
previsti mid-Direttiva 2003/35/KE (Umwelt Rechtsbehelfsgesetz, BGBl. 2006 I, p. 2816, iktar ’il quddiem il‑“UmwRG”) jippreċiża
li din il-liġi għandha tapplika għal rikorsi li jikkontestaw “deċiżjonijiet” fis-sens tal-Artikolu 2(3) tal-UVPG dwar l-ammissibbiltà
ta’ proġetti li fir-rigward tagħhom, jista’ jkun hemm, skont l-UVPG, obbligu biex titwettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent.
Il-punt 1 tal-Artikolu 2(1) tal-UmwRG jipprovdi li assoċjazzjoni nazzjonali jew barranija rikonoxxuta skont il-paragrafu 3
tal-UmwRG tista’ tippreżenta rikors skont il-VwGO kontra tali deċiżjoni jew kontra nuqqas li tiġi adottata tali deċiżjoni,
mingħajr ma hija meħtieġa ssostni indebboliment tad-drittijiet tagħha stess, kemm-il darba l-assoċjazzjoni tasserixxi li din
tal-aħħar tikser dispożizzjonijiet “intiżi għall-protezzjoni tal-ambjent, li jagħtu drittijiet individwali u li jistgħu jkunu
rilevanti għad-deċiżjoni”.
Barra minn hekk, il-punt 1 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 2(5) tal-UmwRG tippreċiża li tali rikorsi għandhom jitqiesu fondati
jekk id-deċiżjoni tikser dispożizzjonijiet “intiżi għall-protezzjoni tal-ambjent, li jagħtu drittijiet individwali u li jistgħu
jkunu rilevanti għad-deċiżjoni”, u li l-ksur ikun “ta’ ħsara għall-interessi tal-protezzjoni tal-ambjent li jifformaw parti
mill-għanijiet tal-assoċjazzjoni skont l-istatut ta’ assoċjazzjoni tagħha”.
Il-punt 2 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(1) tal-Liġi Federali dwar il-protezzjoni mill-effetti noċivi tat-tniġġis atomosferiku,
tal-ħoss, tal-vibrazzjonijiet u fenomeni simili fuq l-ambjent – Liġi dwar il-protezzjoni mit-tniġġis (Bundes-Immissionsschutzgesetz,
BGBl. 2002 I, p. 3830, iktar ’il quddiem il-“BImSchG”) jipprovdi, b’mod partikolari, li l-istallazzjonijiet suġġetti għal
awtorizzazzjoni għandhom jinbnew u jitħaddmu b’mod, sabiex jiġi garantit livell għoli ta’ protezzjoni tal-“ambjent kollu”,
u sabiex tiġi żgurata prevenzjoni mill-effetti noċivi fuq l-ambjent u mir-riskji, l-inkonvenjenti serji u d-disturbi gravi
l-oħra.
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 8(1) tal-BImSchG tipprevedi li, fuq talba, jista’ jingħata permess għall-bini ta’ impjant jew
ta’ parti minn impjant, jew għall-bini u t-tħaddim ta’ parti minn impjant, jekk ikun jeżisti interess leġittimu għall-għoti
ta’ permess parzjali, jekk il-kundizzjonijiet meħtieġa jkunu sodisfatti fir-rigward tal-għan tal-permess parzjali mitlub,
u jekk evalwazzjoni provviżjorja tkun turi li l‑ebda ostaklu
a priori
insuperabbli ma jopponi l-bini u t-tħaddim tal-impjant kollu mill-prespettiva tal-kundizzjonijiet tal-permess.
L-Artikolu 9(1) tal-BImSchG jipprovdi li, fuq talba, tista’ tingħata deċiżjoni preliminari fuq ċerti kundizzjonijiet tal-permess,
kif ukoll fuq is-sit tal-impjant, sa fejn l-effetti tal-impjant ipproġettat jistgħu ma jkunux evalwati b’mod suffiċjenti,
jew sa fejn ikun jeżisti interess leġittimu għall-għoti ta’ deċiżjoni preliminari.
L-Artikolu 61 tal-Liġi dwar il-protezzjoni tan-natura u l-preżervazzjoni tal-kampanja (Bundesnaturschutzgesetz, BGBl. 2002
I, p. 1193) jippreċiża li:
“1.      Indipendentement minn kwalunkwe indebboliment tad-drittijiet tagħha stess, [...] assoċjazzjoni rikonoxxuta tista’ tippreżenta
rikorsi skont il-liġi li tirregola l-proċeduri amministrattivi, li jikkontestaw:
1)      eżenzjonijiet minn projbizzjonijiet u rekwiżiti intiżi sabiex jipproteġu żoni ta’ konservazzjoni tan-natura, parks nazzjonali
u żoni protetti oħrajn fil-kuntest tal-Artikolu 33(2), u
2)      deċiżjonijiet ta’ approvazzjoni tal-ippjanar li permezz tagħhom in-natura u l-kampanja jiġu mittiefsa, flimkien ma’ permessi
għall-ippjanar fejn tkun prevista l-parteċipazzjoni pubblika.
[…]
2.      Rikorsi ppreżentati skont is-subparagrafu 1 huma ammissibbli biss jekk l‑assoċjazzjoni:
1)      tasserixxi li l-adozzjoni ta’ waħda mill-miżuri amministrattivi msemmija fl-ewwel sentenza tas-subparagrafu 1 tikser dispożizzjonijiet
ta’ din il-liġi, dispożizzjonijiet li ġew adottati jew li ser ikomplu japplikaw fuq il-bażi jew fil-qafas ta’ din il-liġi,
jew dispożizzjonijiet oħra li jridu jiġu kkunsidrati meta tiġi adottata miżura amministrattiva u li l-oġġettivi tagħha jinkludu
tħassib dwar il‑protezzjoni tan-natura u l-preżervazzjoni tal-kampanja;
2)      tkun affettwata fir-rigward ta’ kwistjoni li, taħt l-istatuti tagħha, taqa’ fl-ambitu tagħha u li fir-rigward tagħha hija
rikonoxxuta [...]”

Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-domandi preliminari
Trianel, parti intervenjenti fil-kawża prinċipali, għandha l-intenzjoni li tibni u tħaddem impjant tal-enerġija li jaħraq
il-faħam f’Lünen. L-impjant, li għandu kapaċità kalorifika ta’ kombustjoni ta’ 1705 megawatt u produzzjoni elettrika netta
ta’ 750 megawatt, huwa previst li jibda jiffunzjona fis-sena 2012. F’medda ta’ 8 kilometri mis-sit, jeżistu ħames żoni speċjali
ta’ konservazzjoni fis-sens tad-Direttiva dwar il-“habitat”.
Fis-6 ta’ Mejju 2008, il-Bezirksregierung Arnsberg, konvenuta fil-kawża prinċipali, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-effetti
ta’ dan il-proġett fuq l-ambjent, ħarġet deċiżjoni preliminari u permess parzjali għall-proġett lil Trianel. Id‑deċiżjoni
preliminari ddikjarat li ma kien hemm ebda oġġezzjonijiet legali fir-rigward tal-proġett.
Fis‑16 ta’ Ġunju 2008, il-Federazzjoni għall-ambjent ippreżentat rikors għal annullament ta’ dawn il-miżuri quddiem il-Oberverwaltungsgericht
für das Land Nordrhein-Westfalen. Hija invokat, b’mod partikolari, il-ksur tad-dispożizzjonijiet li jittrasponu d-Direttiva
dwar il-“habitat” u b’mod partikolari tal-Artikolu 6 ta’ din tal-aħħar.
Il-qorti tar-rinviju tqis li dawn il-miżuri ġew adottati bi ksur tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-“habitat” peress
li l-evalwazzjoni tal-effetti tal-proġett inkwistjoni fuq l-ambjent ma setgħetx turi li dan tal-aħħar ma setax ikollu effetti
sinjifikattivi fuq iż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni li jinsabu fil-qrib.
Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li, abbażi tad-dritt nazzjonali, assoċjazzjoni għall-protezzjoni tal-ambjent ma tistax tinvoka
l-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt dwar il-protezzjoni tal-ilma u tan-natura kif ukoll tal-prinċipju ta’ prekawzjoni stabbilit
fil-punt 2 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(1) tal-BImSchG, peress li dawn id-dispożizzjonijiet ma jagħtux drittijiet lil
individwi fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 2(1) u tal-punt 1 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5 tal-UmwRG.
Hija tippreċiża li d-dritt ta’ organizzazzjonijiet mhux governattivi li jippreżentaw rikors jikkorrispondi wkoll mas-sistema
ġenerali tar-rikorsi għal annullament prevista mid-dritt amministrattiv proċedurali u b’mod partikolari mill-Artikoli 42(2)
u mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 113(1) tal-VwGO, li jipprevedu li rikors ġudizzjarju kontra miżura amministrativa huwa
ammissibili biss jekk l‑imsemmija miżura tkun ta’ ħsara għad-drittijiet tar-rikorrenti, u għaldaqstant għad-drittijiet suġġettivi
pubbliċi tiegħu.
Hija żżid li, sabiex jiġi ddeterminat jekk dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali tipproteġix drittijiet individwali, il-kriterju
deċiżiv jikkonsisti f’li jiġi evalwat sa liema punt huma ddeterminati u ddefiniti fid-dispożizzjoni kkunsidrata, l-interess
jew id-dritt protett, it-tip ta’ ħsara fir-rigward tad-dritt, u ċ-ċirku ta’ persuni protetti.
Il-qorti tar-rinviju tqis f’dan ir-rigward li, fil-qasam tad-dritt dwar il-protezzjoni mit-tniġġis, il-punt 2 tal-ewwel sentenza
tal-Artikolu 5(1)tal-BImSchG, bl-istess mod bħad-dispożizzjonijiet tad-dritt dwar il-protezzjoni tal-ilma u tan-natura, jikkonċerna
qabel kollox il-kollettività u mhux il-protezzjoni tad-drittijiet individwali.
Il-qorti tar-rinviju tikkonstata barra minn hekk li l-proġett inkwistjoni ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 61
tal-Liġi dwar il-protezzjoni tan-natura u l-preżervazzjoni tal-kampanja, li tippermetti, f’ċerti każijiet, deroga minn dik
il‑kundizzjoni ta’ ammissibbiltà għar-rikorsi ppreżentati mill-assoċjazzjonijiet rikonoxxuti fil-qasam ambjentali.
Peress li tqis li tali restrizzjoni tal-aċċess għall-ġustizzja tista’ madankollu tippreġudika l-effett utli tad-Direttiva 85/337,
il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk ir‑rikors tal-Federazzjoni għall-protezzjoni tal-ambjent għandux jintlaqa’ abbażi tal-Artikolu 10a
ta’ din id-direttiva.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberverwaltungsgericht für das Land Nordrhein Westfalen iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha
u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 [...] jeżiġi li l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jixtiequ jippreżentaw rikors
quddiem qorti ta’ Stat Membru, li d-dritt amministrattiv proċedurali tiegħu jeżiġi li r-rikorrent jinvoka ksur ta’ dritt,
għandhom ikunu jistgħu jinvokaw ksur tad-dispożizzjonijiet kollha fil-qasam tal-ambjent applikabbli għall-approvazzjoni ta’
proġett, inklużi għalhekk id-dispożizzjonijiet li huma intiżi li jaqdu l-interess kollettiv biss, u mhux dawk li, minn tal-inqas
parzjalment, jipproteġu l-interess tal-individwi wkoll?
2)      Fil-każ ta’ risposta negattiva mingħajr riżerva għall-ewwel domanda:
L-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 [...] jeżiġi li l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jixtiequ jippreżentaw rikors
quddiem qorti ta’ Stat Membru, li d‑dritt amministrattiv proċedurali tiegħu jeżiġi li r-rikorrent jinvoka ksur ta’ dritt,
għandhom ikunu jistgħu jinvokaw ksur tad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-ambjent li huma direttament ibbażati fuq id-dritt
Komunitarju jew li jittrasponu fid-dritt nazzjonali d-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju dwar l-ambjent, inklużi għalhekk
id-dispożizzjonijiet li huma intiżi li jaqdu l-interess kollettiv biss, u mhux dawk li, minn tal-inqas parzjalment jipproteġu
l-interess tal-individwi wkoll?
a)      Fil-każ li, fil-prinċipju, tingħata risposta affermattiva għat-tieni domanda:
Id-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju dwar l-ambjent għandhom jissodisfaw ċerti kundizzjonijiet sostanzjali sabiex ikunu
jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors?
b)      Fil-każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda 2a:
Liema huma l-kundizzjonijiet sostanzjali (pereżempju effett dirett, għan protettiv, għan) inkwistjoni?
3)      Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda jew għat-tieni domanda:
Id-Direttiva tagħti direttament lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi tali dritt ta’ rikors ġudizzjarju li jmur lil hinn
mid-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel u t-tieni domanda preliminari
Permezz tal-ewwel żewġ domandi tagħha, li jeħtieġu li jiġu eżaminati flimkien, il‑qorti tar-rinviju tistqasi essenzjalment
jekk l-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 jipprekludix leġiżlazzjoni li ma tirrikonoxxix fir-rigward ta’ organizzazzjonijiet
mhux governattivi li jaħdmu favur il-protezzjoni tal-ambjent previsti fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 85/337 (iktar ’il quddiem,
l-“assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent”), il-possibbilità li jinvokaw, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni
ta’ permess ta’ proġetti li jistgħu jkollhom “effetti sinifikanti fuq l‑ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337,
il-ksur ta’ regola li tipproteġi biss l-interess tal-kollettività. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll lill-Qorti tal-Ġustizzja
jekk l-imsemmi Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 jipprekludix tali leġiżlazzjoni b’mod ġenerali jew unikament sa fejn din
tal-aħħar ma tippermettix lill-imsemmija organizzazzjoni milli tinvoka dispożizzjonijiet partikolari ta’ oriġini komunitarja
jew purament nazzjonali, tad-dritt dwar l-ambjent.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-domanda hija ġġustifikata miċ-ċirkustanza li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli
tissuġġetta l-ammissibbiltà ta’ azzjoni bħal dik meħuda mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali għaċ-ċirkustanza li r-rikorrent
jinvoka li d-deċiżjoni amministrattiva kkontestata tkun ta’ ħsara għal dritt individwali li jista’, skont id-dritt nazzjonali,
jiġi kklassifikat bħala parti mid-dritt suġġettiv pubbliku.
Preliminarjament, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 jipprevedi li d-deċiżjonijiet,
l-atti u l-omissjonijiet previsti fl-imsemmi artikolu għandhom ikunu jistgħu jiġu ssuġġettati għal rikors sabiex “jisfida
l-legalità sostanzjali jew proċedurali”, mingħajr bl-ebda mod ma jiġu limitati l-motivi li jistgħu jiġu invokati insostenn
ta’ tali rikors.
Fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikors, dik id-dispożizzjoni tipprevedi żewġ każijiet: l-ammissibbiltà
ta’ rikors tista’ tiġi ssuġġettata għal “interess [ġuridiku] biżżejjed” jew li r-rikorrenti jsostni “indebboliment ta’ dritt”
skont jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali tirreferix għall-kundizzjoni waħda jew l‑oħra.
L-ewwel sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, tippreċiża li l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw
dak li jikkostitwixxi indebboliment ta’ dritt, b’mod konformi mal-għan li jipprevedi li jagħti lill-pubbliku kkonċernat “aċċess
[wiesa’] għall-ġustizzja”
Fir-rigward tar-rikorsi ppreżentati mill-assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent, it-tieni u t-tielet sentenzi tat-tielet
paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, iżidu li, għal dan il-għan, dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu bħala li għandhom,
kemm interess ġuridiku suffiċjenti, kif ukoll drittijiet li jistgħu jiġu indebboliti, skont jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali
tirreferix għall-kundizzjoni ta’ ammissibbiltà waħda jew l-oħra.
Dawn id-dispożizzjonijiet differenti għandhom jiġu interpretati fid-dawl u b’kunsiderazzjoni tal-għanijiet tal-Konvenzjoni
ta’ Århus li magħhom, kif jirriżulta mill-ħames premessa tad-Direttiva 2003/35, għandhom ikunu allineati kif jixirqu ’l liġijiet
tal-Unjoni.
Minn dan jirriżulta li, tkun xi tkun l-għażla ta’ Stat Membru fir-rigward tal-kriterju ta’ ammissibbiltà ta’ rikors, l-assoċjazzjonijiet
għall-protezzjoni tal-ambjent għandhom dritt, b’mod konformi mal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, li jippreżentaw rikors
quddiem qorti jew korp ieħor indipendenti u imparzjali stabbilit bil-liġi sabiex tistħarreġ il-legalità sostanzjali jew proċedurali
tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet previsti mill-imsemmi artikolu.
Fl-aħħar hemm lok ukoll li jitfakkar li, meta, fin-nuqqas ta’ regoli stabbiliti f’dan il-qasam mid-dritt tal-Unjoni, huwa
l-ordni ġuridiku ta’ kull wieħed mill-Istati Membri li għandu jindika l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni u jirregola l‑modalitajiet
proċedurali ta’ rikorsi ġudizzjarji intiżi sabiex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet li l-individwi għandhom taħt id-dritt
tal-Unjoni, dawnil-modalitajiet proċedurali ma għandhomx ikunu inqas favorevoli minn dawk li jikkonċernaw rikorsi simili ta’
natura interna (prinċipju ta’ ekwivalenza) u ma għandhomx jirrendu prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju
ta’ drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (prinċipju ta’ effettività).
Barra minn hekk, jekk huma l-Istati Membri li għandhom jiddeterminaw, meta s‑sistema legali tagħhom tkun tali, liema huma
d-drittijiet li l-ksur tagħhom jista’ jagħti lok għal rikors fil-qasam tal-ambjent, fil-limiti imposti mill-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337,
dawn tal-aħħar ma jistgħux, waqt li jwettqu din id‑determinazzjoni, jimpedixxu lill-assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent,
li jaqdu l-eżiġenzi previsti fl-Artikolu 1(2) ta’ dik id-Direttiva, mill-possibbiltà li jeżegwixxu l-funzjoni tagħhom rikonoxxuta
kemm mid-Direttiva 85/337 kif ukoll mill-Konvenzjoni ta’ Århus.
Fir-rigward ta’ leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għalkemm il-leġiżlatur nazzjonali jista’ jillimita
d-drittijiet li l-ksur tagħhom jista’ jiġi invokat minn individwu partikolari fil-kuntest ta’ rikors ġudizzjarju kontra waħda
mid-deċiżjonijiet, atti jew ommissjonijiet previsti fl-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, għal drittijiet suġġettivi pubbliċi
biss, tali limitazzjoni ma tistax tapplika bħala tali għal assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent ħlief billi jiġu
interpetati b’mod żbaljat l-għanijiet tal-aħħar sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337.
Fil-fatt, jekk, kif jirriżulta minn din id-dispożizzjoni, dawn l-assoċjazzjonijiet għandhom ikunu jistgħu jinvokaw l-istess
drittijiet bħall-individwi, ikun kuntrarju għall-għan li jiġi żgurat aċċess wiesa’ għall-ġustizzja lill-pubbliku kkonċernat,
minn naħa, kif ukoll għall-prinċipju ta’ effettività, min-naħa l-oħra, li l-imsemmija assoċjazzjonijiet ma jkunux jistgħu
jinvokaw ukoll il-ksur ta’ regoli tad-dritt tal-Unjoni tal-ambjent unikament minħabba li dawn tal-aħħar jipproteġu interessi
kollettivi. Fil-fatt, kif turi l-kawża prinċipali, dan ikun jimpedihom ampjament mill-possibbiltà li jikkontrollaw l-osservanza
tar-regoli li jirriżultaw minn dak id‑dritt, li ħafna drabi, huma ffokati fuq l-interess ġenerali u mhux fuq il‑protezzjoni
biss tal-interessi ta’ individwi meħuda b’mod individwali.
Minn dan jirriżulta, qabelxejn li l-kunċett ta’ “indebboliment ta’ dritt ” ma jistax jiddependi fuq kundizzjonijiet li jistgħu
jiġu sodisfatti biss minn persuni fiżiċi jew morali, bħal pereżempju, il-kundizzjoni li tkun tirrisjedi ftit jew wisq qrib
ta’ impjant, jew dik li tkun ġarrabt b’mod jew ieħor l-effetti tat-tħaddim tiegħu.
Minn dan jirriżulta, b’mod iktar ġenerali li l-aħħar sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337,
għandha tinqara fis-sens li fost in-numru ta’ “drittijiet kapaċi li jiġu indebboliti”, li minnhom l-assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni
tal-ambjent huma magħrufa li jibbenefikaw, għandu neċessarjament ikun hemm ir-regoli tad-dritt nazzjonali li jimpelementaw
il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent, kif ukoll ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar l‑ambjent li għandhom effett
dirett.
F’dan ir-rigward, bil-għan li tipprovdi lill-qorti tar-rinviju risposta li tkun kemm tista’ tkun ta’ għajnuna, għandu jiġi
rrilevat li motiv kontra d-deċiżjoni kkontestata, ibbażat fuq ksur tar-regoli tad-dritt nazzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 6
tad-Direttiva dwar il-“habitat”, għandu jkun jista’ wkoll jiġi invokat minn assoċjazzjoni għall-protezzjoni tal-ambjent.
Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel żewġ domandi magħmula, moqrija flimkien, għandha tkun li l-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337
jipprekludi leġiżlazzjoni li ma tirrikonoxxix fir-rigward ta’ organizzazzjoni mhux governattiva li taħdem favur il-protezzjoni
tal-ambjent, prevista fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva, il-possibbilta’ li tinvoka, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni
ta’ permess ta’ proġetti li “aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337,
il-ksur ta’ regola li tirriżulta mid-dritt tal-Unjoni u li għandha bħala l-għan tagħha l-protezzjoni tal-ambjent, minħabba
li din ir-regola tipproteġi biss l-interessi tal-kollettività u mhux dawk ta’ individwi.

Fuq it-tielet domanda preliminari
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk, assoċjazzjoni
għall-protezzjoni tal-ambjent tistax, abbażi tal-aħħar sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337,
tibbenefika mid-dritt li tinvoka, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni ta’ permess ta’ proġetti li “aktarx ikollhom effetti
sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337, il-ksur ta’ regoli tad-dritt nazzjonali li jirriżultaw
mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 92/43, meta d-dritt proċedurali nazzjonali ma jippermettix dan minħabba li r-regoli invokati
jipproteġu biss l-interessi tal-kollettività u mhux dawk ta’ individwi.
Din id-domanda ssir biss fil-każ fejn il-qorti tar-rinviju ma tkunx tista’ tipprovdi interpretazzjoni tad-dritt proċedurali
nazzjonali li tkun konformi mar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward jeħtieġ qabel kollox li jitfakkar li l-obbligu tal-Istati Membri li jilħqu r-riżultat previst minn direttiva
kif ukoll il-kompitu tagħhom li jadottaw il-miżuri ġenerali jew partikolari kollha sabiex jiżguraw l-eżekuzzjoni ta’ dak l‑obbligu
jorbot lill-awtoritajiet kollha tal-Istati Membri, inklużi l-awtoritajiet ġudizzjarji fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom (ara,
f’dan is-sens is-sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2010, Kücükdeveci, C-555/07, Ġabra p. I-00365, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fil-każijiet kollha fejn id-dispożizzjonijiet ta’ direttiva jidhru, mill-aspett tal-kontenut
tagħhom, inkundizzjonati u preċiżi biżżejjed, l-individwi jistgħu jinvokawhom quddiem il-qrati nazzjonali kontra l‑Istat meta
dan jew ikun naqas milli jittrasponi d-direttiva fid-dritt nazzjonali fit-termini previsti jew ikun għamel traspożizzjoni
tagħhom b’mod inkorrett (ara, b’mod patikolari, is-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2009, Cobelfret, C‑138/07, Ġabra p. I‑731, punt 58).
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi kkonstatat li, meħud fl-intier tiegħu, l‑Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337 jagħti lil-Istati
Membri marġni sostanzjali ta’ manuvra, kemm sabiex jiddeterminaw dak li jkun jikkostitwixxi indebboliment ta’ dritt, kif ukoll
sabiex jistabbilixxu, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi u l-organi li quddiemhom dawn għandhom
jiġu eżerċitati.
Madankollu dan ma japplikax fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-aħħar żewġ sentenzi tat-tielet paragrafu ta’ dan l-artikolu.
Dawn tal-aħħar, billi jipprevedu, minn naħa, li l-interess ta’ kull organizzazzjoni mhux governattiva, li tissodisfa l-ħtiġiet
previsti fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 85/337, għandu jitqies biżżejjed, u min-naħa l-oħra li tali organizzazzjonijiet għandhom
jitqiesu wkoll li għandhom drittijiet kapaċi li jiġu indebboliti, jistabbilixxu regoli preċiżi u li ma humiex suġġetti għal
kundizzjonijiet oħra.
Barra minn hekk, kif diġà ntqal iktar ’il fuq, fost in-numru ta’ drittijiet, li l‑assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent
għandhom ikunu jistgħu jinvokaw skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, hemm ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent
u b’mod partikolari r-regoli tad-dritt nazzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 92/43.
Għaldaqstant, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li assoċjazzjoni mhux governattiva li taħdem favur il-protezzjoni
tal-ambjent, prevista fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 85/337 tista’, abbażi tal-aħħar sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a
tad-Direttiva 85/337, tibbenefika mid-dritt li tinvoka, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni ta’ permess ta’ proġetti li
“aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337, il-ksur ta’ regoli tad-dritt
nazzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il‑“habitat”, meta d-dritt proċedurali nazzjonali ma jippermettix
dan minħabba li r-regoli invokati jipproteġu biss l-interessi tal-kollettività u mhux dawk ta’ individwi.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jiġu rrimborsati.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 10a tad-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE tas‑27 ta’ Ġunju 1985, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi
u privati fuq l-ambjent, kif emendata bid-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropej u tal-Kunsill, tas‑26 ta’ Mejju 2003,
jipprekludi leġiżlazzjoni li ma tirrikonoxxix fir-rigward ta’ organizzazzjoni mhux governattiva li taħdem favur il-protezzjoni
tal-ambjent, prevista fl-Artikolu 1(2) ta’ dik id-direttiva, il-possibbilità li tinvoka, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni
ta’ permess ta’ proġetti li “aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337,
kif emendata bid-Direttiva 2003/35, il-ksur ta’ regola li tirriżulta mid-dritt tal-Unjoni u li għandha bħala l-għan tagħha
l-protezzjoni tal-ambjent, minħabba li dik ir-regola tipproteġi biss l-interessi tal-kollettività u mhux dawk ta’ individwi.
2)
Tali organizazzjoni tista’, abbażi tal-aħħar sentenza tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 10a tad-Direttiva 85/337, kif emendata
bid-Direttiva 2003/35, tibbenefika mid-dritt li tinvoka, fil-kuntest ta’ rikors kontra deċiżjoni ta’ permess ta’ proġetti
li “aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337, kif emendata, il-ksur
ta’ regoli tad-dritt nazzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 6 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43KE tal‑21 ta’ Mejju 1992, dwar
il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/105/KE
tal‑20 ta’ Novembru 2006, meta d-dritt proċedurali nazzjonali ma jippermettix dan minħabba li r-regoli invokati jipproteġu
biss l-interessi tal-kollettività u mhux dawk ta’ individwi.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.