CELEX: 62009CJ0272
Appell
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq tat-tubi industrijali tar-ram
Multi
Daqs tas-suq, tul tal-ksur u kooperazzjoni li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni
Rimedju ġuridiku effettiv

Permezz tal-appell tagħhom KME Germany AG, li kienet KM Europa Metal AG, KME France SAS, li kienet Tréfimétaux SA, u KME Italy
SpA, li kienet Europa Metalli SpA (iktar ’il quddiem, flimkien, “KME”), jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
tal-Komunitajiet Ewropej (li saret il-Qorti Ġenerali), tas-6 ta’ Mejju 2009, KME Germany
et
vs Il-Kummissjoni (T‑127/04, Ġabra p. II‑1167, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha din ċaħdet it-talba
tagħhom għall-annullament jew għat-tnaqqis tal-multi imposti fuqhom skont l-Artikolu 2(c) sa (e) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni
C (2003) 4820 finali, tas-16 ta’ Diċembru 2003, dwar proċedimenti skont l-Artikolu 81[KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/38.240
– Pajpijiet industrijali) (iktar ’il quddiem “id-deċiżjoni kkontestata”).

Il-kuntest ġuridiku
L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, L-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat
(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), kien jipprovdi:
“Il-Kummissjoni tista’ permess ta’ deċiżjoni timponi fuq l-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta’ mpriżi multi minn 1000 sa 1000000
unita` ta’ rendikont, jew somma li taqbeż dan iżda li ma taqbiżx 10 % tat-turnover fis-sena ta’ negozju preċedenti ta’ kull
impriża li tkun qed tipparteċipa fil-ksur fejn, jew intenzjonalment jew b’ negliġenza:
a)      dawn jiksru l-Artikolu [81](1) [KE] jew l-Artikolu [82 KE], jew
b)      dawn jikkommettu ksur ta’ obligazzjoni imposta skond l-Artikolu 8(1).
Fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multa, għandhom jiġu kkonsidrati kemm il-gravita kif ukoll id-dewmien tal-ksur.”
L-Artikolu 17 tar-Regolament 17 kien jipprovdi:
“Il-Qorti tal-Ġustizzja għandu jkollha ġurisdizzjoni illimitata fit-tifsira ta’ l-Artikolu [229 KE] li tirrevedi deċiżjonijiet
li bihom il-Kummissjoni tkun iffissat multa jew pagament ta’ penalita perjodiku; din tista’ tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa
jew il-pagament ta’ penalita perjodiku impost.”
Ir-Regolament 17 ġie abrogat u ssostitwit bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni
tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2,
p. 205) applikabbli mill-1 ta’ Mejju 2004. L-Artikolu 31 ta’ dan ir-regolament huwa ekwivalenti għall-Artikolu 17 tar-Regolament 17.
L-Avviż tal-Kummissjoni intitolat “Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament
Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA” (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171), iktar ’il quddiem
il-“Linji Gwida”), applikabbli meta ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata, fil-preambolu tiegħu, jistabbilixxi:
“Il-prinċipji indikati [mil-linji gwida] għandhom jiżguraw t-trasparenza u l-imparzjalità tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni,
f’għajnejn kemm ta’ l-impriżi kif ukoll tal-Qorti tal-Ġustizzja, waqt li tinżamm id-diskrezzjoni li hi mogħtija lill-Kummissjoni
skond il-leġislazzjoni rilevanti biex tistabbilixxi multi fil-limitu ta’ 10 % tal-valur tal-bejgħ totali. Din id-diskrezzjoni
għandha, mandankollu, issegwi politika koerenti u mhux diskriminatorja li hi konsistenti ma’ l-għanijiet segwiti fil-penalizazzjoni
tal-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni.
Il-metodu l-ġdid li jistabbilixxi l-ammont ta’ multa għandu jkun ibbażat fuq ir-regoli li ġejjin, li jibdew minn ammont bażiku
li jiżdied biex jieħdu f’konsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi aggravanti jew imnaqqsa biex jieħdu f’kunsiderazzjoni ċirkustanzi li
jiskużaw il-gravità [attenwanti].”
Skont il-punt 1 tal-Linji Gwida “[dan] l-ammont bażiku tal-multa għandu jiġi ddeterminat skont il-gravità u t-tul tal-ksur,
li huma l-uniċi kriterji msemmija fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 [traduzzjoni mhux uffiċjali].”
F’dak li jikkonċerna l-gravità, il-punt 1 A tal-Linji Gwida jipprovdi li l-evalwazzjoni tal-kriterju ta’ gravità tal-ksur
għandha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura proprja tal-ksur, l-impatt reali fuq is-suq meta jkun kalkolabbli u l-estensjoni
tas-suq ġeografiku kkonċernat. Il-ksur huwa kklassifikat taħt tliet kategoriji, ksur minuri, ksur serju u ksur serju ħafna.
Skont il-Linji Gwida, il-ksur serju ħafna huwa b’mod partikolari r-restrizzjonijiet orizzontali tat-tip “kartell tal-prezzijiet”
u kwoti ta’ tqassim tas-swieq. L-ammont bażiku tal-multa possibbli huwa ta’ “aktar minn [EUR]20 miljun”. Il-Linji Gwida juru
n-neċessità li dan l-ammont bażiku jiġi ddifferenzjat sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur imwettaq, il-kapaċità
ekonomika effettiva tal-awturi tal-ksur li joħolqu dannu sostanzjali lill-operaturi l-oħra, b’mod partikolari lill-konsumaturi,
l-effett dissważiv tal-multa kif ukoll l-għarfien u l-infrastrutturi legali-ekonomiċi tal-impriżi li jippermettulhom li jevalwaw
in-natura illegali tal-aġir tagħhom. Huwa ppreċiżat ukoll li fil-każ ta’ ksur li jinvolvi diversi impriżi, jista’ jkun jaqbel
li jittieħed inkunsiderazzjoni l-piż speċifiku, u għalhekk l-impatt reali, tal-aġir illegali ta’ kull impriża fuq il-kompetizzjoni,
b’mod partikolari meta tkun teżisti differenza kunsiderevoli fid-daqs tal-impriżi awturi ta’ ksur tal-istess natura.
F’dak li jikkonċerna t-tul tal-ksur, il-Linji Gwida jiddistingwu l-ksur għal tul qasir, b’mod ġenerali ta’ inqas minn sena,
u l-ksur għal tul medju, b’mod ġenerali ta’ bejn sena u ħames snin u l-ksur għal żmien twil, b’mod ġenerali ta’ iktar minn
ħames snin. Fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar, huwa previst ammont addizzjonali tal-multa li jista’ jiġi stabbilit għal kull
sena għal 10 % tal-ammont stabbilit għall-gravità tal-ksur. Il-Linji Gwida jipprovdu wkoll tkabbir fiż-żieda għall-ksur għal
żmien twil, sabiex jiġu realment issanzjonati r-restrizzjonijiet li jkunu pproduċew għal żmien twil l-effetti dannużi tagħhom
fil-konfronti tal-konsumaturi u sabiex tiżdied l-inċentiva sabiex jinkixef il-ksur jew għall-kooperazzjoni mal-Kummissjoni.
Skont il-punt 2 tal-Linji Gwida, l-ammont bażiku tal-multa jista’ jiżdied fil-każ ta’ ċirkustanzi aggravanti bħal, b’mod partikolari,
il-ksur ripetut tal-istess impriża jew tal-istess impriżi għal ksur tal-istess tip. Skont il-punt 3 tal-imsemmija Linji Gwida,
dan l-ammont bażiku jista’ jitnaqqas f’każ ta’ ċirkustanzi attenwanti partikolari bħar-rwol esklużivament passiv jew emulattiv
ta’ impriża fit-twettiq tal-ksur, in-nuqqas ta’ implementazzjoni fil-prattika tal-ftehim jew il-kooperazzjoni effettiva mill-impriża
fil-proċeduri, barra mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet
ta’ akkordji (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni”).
Il-Linji Gwida ġew sostitwiti, mill-1 ta’ Settembru 2006, bil-Linji Gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a)
tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2).
Il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tiddefinixxi l-kundizzjonijiet li fihom l-impriżi li jikkooperaw mal-Kummissjoni matul
investigazzjoni tagħha dwar akkordju jkunu jistgħu jiġi eżentati minn multi jew jibbenefikaw minn tnaqqis tal-multa li kieku
kien ikollhom iħallsu. Skont it-Titolu B ta’ din il-komunikazzjoni, tibbenefika minn tnaqqis tal-inqas ta’ 75 % tal-ammont
tal-multa jew minn nuqqas ta’ impożizzjoni totali ta’ multa b’mod partikolari l-impriża li tgħarraf lill-Kummissjoni bl-akkordju
qabel ma din tagħmel verifika u mingħajr ma jkollha informazzjoni biżżejjed sabiex tagħti prova tal-eżistenza tal-akkordju
mikxuf jew li tkun l-ewwel waħda li tipprovdi provi determinanti sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ dan l-akkordju. Skont
it-Titolu D tal-imsemmija komunikazzjoni, impriża tista’ tibbenefika minn tnaqqis ta’ bejn 10 % sa 50 % tal-ammont tal-multa
b’mod partikolari meta, qabel ma tintbagħat id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, din tkun ipprovdiet lill-Kummissjoni informazzjoni,
dokumenti jew provi oħra li jikkontribwixxu sabiex jikkonfermaw l-eżistenza tal-ksur imwettaq.
Il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni ġiet issostitwita mill-14 ta’ Frar 2002 permezz tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità
minn multi u t-tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell [akkordji] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155).
Il-Kummissjoni madankollu f’dan il-każ applikat il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, peress li l-impriżi ħadu inkunsiderazzjoni
din il-komunikazzjoni meta kkollaboraw magħha.

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Flimkien ma’ impriżi oħra, jiġifieri Wieland Werke AG kif ukoll Outokumpu Oyj u Outokumpu Copper Products Oy (iktar ’il quddiem,
flimkien, “Outokumpu”), produtturi ta’ prodotti semi-manifatturati tar-ram u ta’ liegi tar-ram, l-appellanti pparteċipaw għal
akkordju intiż għall-iffissar tal-prezzijiet u sabiex jaqsmu bejniethom is-swieq fis-settur tal-pajpijiet industrijali, b’mod
iktar partikolari l-pajpijiet tar-ram ittemprati jew ikkoljati.
Wara verifiki u investigazzjonijiet, fis-16 ta’ Diċembru 2003, il-Kummissjoni, adottat id-deċiżjoni kkontestata, li sommarju
tagħha huwa ppubblikat fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tat-28 ta’ April 2004 (ĠU L 125, p. 50).
Għal dan l-appell, il-punti rilevanti fejn il-Qorti Ġenerali għamlet sinteżi tal-parti tad-deċiżjoni kkontestata dwar il-kalkolu
tal-multa huma dawn li ġejjin:
“11      Fl-ewwel lok, rigward l-iffissar tal-ammont inizjali tal-multa, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-ksur, li sostanzjalment kien
jikkonsisti fl-iffissar tal-prezzijiet u fit-tqassim tas-swieq, kien minnu nnifsu, ksur serju ħafna (premessa 294 tad-Deċiżjoni
kkontestata).
12      Sabiex tiddetermina l-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni ħadet ukoll inkunsiderazzjoni l-fatt li l-kartell kien affettwa t-territorju
kollu taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (premessa 316 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni barra minn hekk eżaminat l-effetti
reali tal-ksur u kkonstatat li l-akkordju kien “globalment, ipproduċa effetti fuq is-suq (premessa 314 tad-Deċiżjoni kkontestata).
[...]
14      Fl-aħħar nett, dejjem fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt
li s-suq tat-tubi industrijali tar-ram kien jikkostitwixxi settur importanti, li l-valur tiegħu ġie stmat għal EUR 288 miljun
f’dak li jikkonċerna ż-ŻEE (premessa 318 tad-deċiżjoni kkontestata).
15.      Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi kollha, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-ksur inkwistjoni kellu jkun ikkunsidrat bħala serju
ħafna (premessa 320 tad-deċiżjoni kkontestata).
[...]
19      Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni kklassifikat id-dewmien tal-ksur, li dam mit-3 ta’ Mejju 1988 sat-22 ta’ Marzu 2001, bħala “twil”.
Il-Kummissjoni għalhekk iġġudikat xieraq li żżid b’10 % għal kull sena ta’ parteċipazzjoni fil-kartell l-ammont inizjali tal-multi
imposti fuq l-impriżi kkonċernati. [...]
[...]
21      Fis-sitt lok, fir-rigward ta’ ċirkustanzi attenwanti, il-Kummissjoni rrilevat li, mingħajr il-kooperazzjoni ta’ Outokumpu,
hija setgħet tistabilixxi l-eżistenza tal-komportament li jikkostitwixxi ksur biss għal perijodu ta’ erba’ snin u għalhekk
naqqset l-ammont bażiku tal-multa tagħha bi EUR 22.22 miljun, b’mod li l-l-ammont bażiku jikkorrispondi għall-multa li kieku
kienet tkun imposta fuqha għal dan il-perijodu (premessa 386 tad-Deċiżjoni kkontestata).
22      Fis-seba’ u l-aħħar lok, il-Kummissjoni, bis-saħħa tat-Titolu D tal-Avviż tal-1996 dwar il-kooperazzjoni, naqqset l-ammont
tal-multi b’50 % għal Outokumpu, b’20 % għal Wieland [Werke AG], u bi 30 % għal [...] KME (premessi 402, 408 u 423 tad-Deċiżjoni
kkontestata).”

Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
L-appellanti jinvokaw ħames motivi, kollha relatati mal-iffissar tal-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta fuqhom. Huma
bbażati, rispettivament, fuq teħid inkunsiderazzjoni inadegwat tal-impatt reali tal-akkordju għall-kalkolu tal-ammont inizjali
tal-multa, ta’ evalwazzjoni inadegwata tad-daqs tas-settur affettwat mill-ksur, ta’ żieda żbaljata tal-ammont inizjali tal-multa
minħabba t-tul tal-ksur, tan-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-ammont tal-multa skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet kull wieħed minn dawn il-motivi u r-rikors fl-intier tiegħu.

It-talbiet tal-partijiet
Permezz tal-appell tagħha, KME titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        sa fejn huwa possibbli fir-rigward tal-fatti esposti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, tannulla parzjalment id-deċiżjoni kkontestata
u tnaqqas il-multa imposta fuqha;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ dawn il-proċeduri kif ukoll għal dawk quddiem il-Qorti Ġenerali, jew
–        sussidjarjament, tannulla s-sentenza appellata, inkluż sa fejn tikkonċerna l-kundanna tagħha għall-ispejjeż mill-Qorti Ġenerali,
u tirrinvija l-kawża quddiemha.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tiċħad l-appell tagħha, u
–        tikkundanna lil KME għall-ispejjeż.

Fuq l-appell
KME tqajjem ħames aggravvji, ibbażati, rispettivament, fuq diversi żbalji ta’ liġi relatati mal-impatt tal-ksur fuq is-suq,
it-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ, it-tul tal-ksur kif ukoll il-kooperazzjoni tal-appellanti u, fl-aħħar nett,
il-ksur tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv.

Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq diversi żbalji ta’ liġi relatai mal-impatt tal-ksur fuq is-suq
L-argumenti tal-partijiet
L-appellanti jindikaw li l-ewwel aggravju jirreferi għall-punti 60 sa 74 tas-sentenza appellata. Dawn il-punti huma ppreċeduti
minn sintesi tal-argumenti tal-partijiet u minn teħid ta’ pożizzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-ammissibbiltà ta’ żewġ rapporti
ekonomiċi ġodda prodotti mill-appellanti sabiex juru n-nuqqas ta’ impatt reali tal-ksur fuq is-suq, fejn il-Qorti Ġenerali
kkonkludiet, fil-punt 59 tas-sentenza appellata, għall-ammissibbiltà tal-imsemmija rapporti.
Il-punti 60 sa 74 tas-sentenza appellata jipprovdu kif ġej:
“60      Rigward il-fondatezza ta’ dan il-motiv, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrenti jikkontestaw, permezz tiegħu, kemm l-evalwazzjoni
tal-Kummissjoni, tal-gravità tal-ksur [...] kif ukoll it-trattament differenzjat li għamlet din tal-aħħar abbażi tal-ishma
mis-suq tal-impriżi kkonċernati [...].
61      Qabel kollox, fir-rigward tat-trattament differenzjat tal-impriżi inkwistjoni, il-motivazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni
kkontestata dwar dan tirreferi b’mod partikolari għal ħsieb li jittieħed inkunsiderazzjoni l-“piż speċifiku ta’ kull impriża,
u għaldaqstant tal-effett reali tal-komportament illegali tagħha fuq il-kompetizzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (premessa 322
tad-Deċiżjoni kkontestata). Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, anki fin-nuqqas ta’ prova ta’ effett reali tal-ksur fuq
is-suq, il-Kummissjoni għandha dritt tagħmel trattament differenzjat, skont l-ishma miżmuma fis-suq ikkonċernat, bħal dak
imsemmi fil-premessi 326 sa 329 tad-Deċiżjoni kkontestata.
62      Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta li s-sehem mis-suq ta’ kull waħda mill-impriżi kkonċernati fis-suq li kien is-suġġett
ta’ prattika restrittiva jikkostitwixxi element oġġettiv li jikkwantifika b’mod tajjeb ir-responsabbiltà ta’ kull waħda minnhom
f’dak li jikkonċerna d-dannu potenzjali tal-imsemmija prattika fir-rigward tal-andament normali tal-kompetizzjoni (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T‑236/01, T‑239/01, T‑244/01 sa T‑246/01, T‑251/01 u T‑252/01, Ġabra p. II‑1181, punt 197).
63      Bl-istess mod, rigward l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, għandu wkoll jiġi rrilevat li, anki jekk il-Kummissjoni ma kinitx
ippruvat li l-akkordju kellu impatt reali fuq is-suq, dan ma kellux effett fuq il-klassifikazzjoni tal-ksur bħala “serju ħafna”
u għaldaqstant fuq l-ammont tal-multa.
64      F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li jirriżulta mis-sistema Komunitarja tas-sanzjonijiet għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni,
kif stabbilita bir-Regolament Nru 17 u interpretata mill-ġurisprudenza, li l-akkordji jistħoqqilhom, minħabba n-natura tagħhom,
il-multi l-iktar iebsin. L-eventwali impatt reali tagħhom fuq is-suq, b’mod partikolari l-kwistjoni sa fejn ir-restrizzjoni
tal-kompetizzjoni wasslet għal prezz tas-suq għola minn dak li kien jipprevali fil-każ tan-nuqqas tal-kartell, mhuwiex kriterju
determinanti sabiex jiġi stabbilit il-livell tal-multi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’
Ġunju 1983, Musique diffusion française et  vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punti 120 u 129; tas-17 ta’
Lulju 1997, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni C‑219/95 P, Ġabra p. I‑4411, punt 33; tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs
Bergslags vs Il-Kummissjoni, C‑286/98 P, Ġabra p. I‑9925, punti 68 sa 77, u tal-25 ta’ Jannar 2007, Dalmine vs Il-Kummissjoni,
P, Ġabra p. I‑829, punti 129 u 130; is-sentenza Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 225, ara, ukoll,
il-konklużjonijiet tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, C‑283/98 P,
Ġabra p. I‑9855, I‑9858, punti 95 sa 101).
65      Għandu jingħad li mil-Linji gwida jirriżulta li l-ftehim jew il-prattiki miftehma intiżi b’mod partikolari, bħal f’dan il-każ,
sabiex jiffissaw il-prezzijiet u għat-tqassim tal-klijentela jistgħu jiġu kklassifikati, abbażi tan-natura tagħhom stess,
bħala “serji ħafna”, mingħajr mhuwa neċessarju li tali komportamenti jkunu kkaratterizzati minn impatt jew daqs ġeografiku
partikolari. Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-fatt li, filwaqt li d-deskrizzjoni tal-ksur “serju” tirreferi espliċitament
għall-impatt fuq is-suq u għall-effetti fuq żoni wiesgħa tas-suq komuni, dik ta’ ksur “serju ħafna”, min-naħa l-oħra, ma ssemmi
l-ebda rekwiżit ta’ impatt reali fuq is-suq u lanqas ta’ effetti fuq żona ġeografika partikolari (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra p. II‑4407, punt 150).
66      Għal finijiet ta’ kompletezza, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-Kummissjoni ppruvat suffiċjentement skont il-liġi impatt
reali tal-akkordju fuq is-suq kkonċernat.
67      F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li l-premessa tar-rikorrenti, li l-Kummissjoni, fil-każ li hija tinvoka impatt reali
tal-akkordju sabiex tiffissa l-ammont tal-multa, tkun meħtieġa turi b’mod xjentifiku l-eżistenza ta’ effett ekonomiku tanġibbli
fuq is-suq u rabta kawżali bejn l-impatt u l-ksur, kienet ġiet miċħuda mill-ġurisprudenza.
68      Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet f’diversi okkażjonijiet li l-impatt reali ta’ akkordju fuq is-suq għandu jitqies
bħala suffiċjentement ippruvat jekk il-Kummissjoni hija f’pożizzjoni li tagħti provi konkreti u kredibbli li jindikaw, bi
probabbiltà raġonevoli, li l-akkordju kellu impatt fuq is-suq (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Scandinavian Airlines System vs Il-Kummissjoni, punt 36 iktar ’il fuq, punt 122, tas-27 ta’ Settembru 2006, Archer Daniels
Midland vs Il-Kummissjoni, T‑59/02, Ġabra p. II‑3627, punti 159 sa 161; Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, T‑43/02, Ġabra p. II‑3435,
punti 153 sa 155; Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, T‑329/01, Ġabra p. II‑3255, punti 176 sa 178; Roquette Frères
vs Il-Kummissjoni, T‑322/01, Ġabra p. II‑3137, punti 73 sa 75).
69      F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ma kkontestawx il-materjalità tal-fatti, imsemmija fil-punt 13 iktar
’il fuq, li fuqhom il-Kummissjoni bbażat ruħha sabiex tiddikjara l-eżistenza ta’ impatt reali tal-akkordju fuq is-suq, jiġifieri
l-fatt li l-prezzijiet tnaqqsu fil-perijodu meta l-akkordju kollużiv ma ġiex osservat ħafna u żdiedu sewwa f’perijodi oħra,
l-implementazzjoni ta’ sistema ta’ skambju ta’ data dwar il-volumi ta’ bejgħ u l-livelli tal-prezzijiet, is-sehem mis-suq
sinjifikanti li l-membri kollha tal-akkordju kellhom u l-fatt li l-ishma mis-suq rispettivi tal-parteċipanti fl-akkordju baqgħu
relattivament stabbli matul id-dewmien kollu tal-ksur. Ir-rikorrenti sostnew biss li l-imsemmija fatti ma setgħux juru li
l-ksur inkwistjoni kellu impatt reali fuq is-suq.
70      Issa, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-Kummissjoni tista’ tiddeduċi, abbażi tal-provi ċċitati fil-punt preċedenti, li l-ksur
kellu impatt reali fuq is-suq (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, punt 68 iktar ’il fuq, punt
78, tas-27 ta’ Settembru 2006, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, T‑59/02, punt 68 iktar ’il fuq, punt 165; Archer
Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, T‑329/01, punt 68 iktar ’il fuq, punt 181; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-14
ta’ Diċembru 2006, Raiffeisen Zentralbank Österreich et  vs Il-Kummissjoni, T‑259/02 sa T‑264/02 u T‑271/02, Ġabra p. II‑5169,
punti 285 sa 287).
71      Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li l-fajl jinkludi eżempji ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-ftehim kollużivi, għandu
jiġi rrilevat li l-fatt li l-ftehim ma kinux dejjem ġew osservati mill-membri tal-akkordju mhuwiex suffiċjenti sabiex jiġi
eskluż impatt fuq is-suq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, punt
65, iktar’il fuq, punt 148).
72      L-argumenti bbażati mir-rikorrenti fuq il-komportament tagħhom ma jistgħux jintlaqgħu. Fil-fatt, il-komportament effettiv
li impriża tallega li kellha mhuwiex rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-impatt ta’ akkordju fuq is-suq, għandhom
biss jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti li jirriżultaw mill-ksur inġenerali (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-9
ta’ Lulju 2003, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, T‑224/00, Ġabra p. II‑2597,
punt 167). Bl-istess mod, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li kkonstatat, fil-premessa 303 tad-deċiżjoni kkontestata,
li r-rapport inizjali ma kienx jippermetti li jiġu rribattuti l-konklużjonijiet tagħha dwar l-effetti reali tal-ksur fuq is-suq.
Fil-fatt, l-analiżi ekonometrika inkluża fih tikkonċerna biss id-data ċifrata relattiva għar-rikorrenti.
73      Għaldaqstant, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, dan il-motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
74      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha u fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet
preċedenti, li mhemmx lok li titqiegħed fid-dubju l-evalwazzjoni tal-ammont inizjali tal-multa stabbilita skont il-gravità,
kif magħmula mill-Kummissjoni.”
L-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali mmotivat b’mod illoġiku u inadegwat is-sentenza appellata u wettqet żball ta’ liġi
meta kkunsidrat li l-Kummissjoni kienet awtorizzata, sabiex tistabbilixxi l-ammont inizjali tal-multa minħabba l-gravità tal-ksur,
tieħu inkunsiderazzjoni l-impatt tal-akkordju fuq is-suq rilevanti mingħajr ma tkun obbligata turi li l-ftehim kellhom realment
tali impatt u, fi kwalunkwe każ, li tiddeduċi tali impatt minn sempliċi indikaturi. Barra minn hekk, billi ddeċidiet li l-Kummissjoni
wriet biżżejjed skont il-liġi li l-ftehim kellhom impatt fuq is-suq, il-Qorti Ġenerali manifestament żnaturat il-fatti u l-provi
ta’ natura ekonomika li KME pprovditilha.
Il-Kummissjoni ssostni qabel xejn li l-ewwel aggravju huwa mingħajr effett. Fil-fatt, l-appellanti ma żviluppawx argument
kontra l-punti 60 sa 65 tas-sentenza appellata li permezz tagħhom il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li ma kienx neċessarju li jintwera
l-effett konkret tal-ksur fuq is-suq, kemm jekk dan ikun għal dak li jikkonċerna t-trattament differenzjat tal-impriżi inkwistjoni
jew il-gravità tal-ksur. Huma jattakkaw biss raġunament sussidjarju tal-Qorti Ġenerali li permezz tiegħu, fil-punti 67
et seq
, din tqis li l-Kummissjoni kienet uriet skont il-liġi impatt reali tal-akkordju fuq is-suq ikkonċernat.
Il-Kummissjoni tirreleva li, fi kwalunkwe każ, l-ewwel aggravju huwa inammissibbli peress li huwa dwar l-evalwazzjoni tal-fatti
u tal-provi.
Sussegwentement hija ssostni li, skontha, il-Qorti Ġenerali eżaminat l-provi b’mod korrett.
Fl-aħħar nett hija ssostni li l-Qorti Ġenerali mmotivat b’mod korrett is-sentenza appellata b’mod partikolari l-punt 72 tagħha,
li permezz tiegħu l-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argumenti u l-provi mressqa mill-appellanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
L-appellanti ma jikkontestawx il-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali dwar il-klassifikazzjoni tal-ksur fost il-“ksur serju
ħafna” fis-sens tal-Linji Gwida u lanqas id-differenza li ssir bejn l-impriżi, skont is-sehem li għandhom fuq is-suq ikkonċernat,
sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-piż speċifiku ta’ kull impriża u għalhekk tal-effett reali tal-aġir illegali tagħha fuq il-kompetizzjoni.
Huma jikkontestaw unikament il-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali dwar l-impatt reali tal-akkordju bħala element meħud inkunsiderazzjoni
sabiex jiġi ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa.
Skont il-punt 1 A tal-Linji Gwida, l-evalwazzjoni tal-kriterju tal-gravità tal-ksur għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-impatt
reali tagħha fuq is-suq biss meta dan ikun kalkolabbli.
Id-determinazzjoni tal-impatt reali ta’ akkordju fuq is-suq jippresupponi fil-fatt li titqabbel is-sitwazzjoni tas-suq li
tirriżulta mill-akkordju ma’ dik li tirriżulta mill-kompetizzjoni libera. Tali tqabbil jimplika neċessarjament ir-rikors għal
ipoteżijiet, minħabba l-ammont ta’ varjabbli li jista’ jkollhom impatt fuq is-suq.
Fil-premessa 300 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat l-impossibbiltà li jiġi ddeterminat il-mod kif il-prezzijiet
evolvew, fin-nuqqas ta’ akkordju, matul il-perijodu ta’ iktar minn tnax-il sena li dam għaddej il-ksur. Wara li rrifjutat
l-argumenti sostnuti mill-appellanti, hija pproduċiet indizji li ppermettewlha li tikkonkludi, fil-premessa 314 ta’ din id-deċiżjoni,
li s-sistema antikompetittiva pproduċiet, globalment, effetti fuq is-suq, anki jekk huwa impossibbli li jiġu kkwantifikati
b’mod preċiż.
Għalhekk mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma qisitx possibbli, għall-finijiet tal-kalkolu
tal-multa, li tieħu inkunsiderazzjoni dan l-element fakultattiv li huwa l-impatt reali tal-ksur fuq is-suq, peress li ma kienx
kalkolabbli. Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata fis-sentenza appellata.
Il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punti 68 u 70 tas-sentenza appellata, il-ġurisprudenza relatata mal-eżiġenzi ta’ prova tal-impatt
reali ta’ impriża fuq is-suq. Barra minn hekk, hija stħarrġet, fil-punti 69 u 71 sa 73 ta’ din is-sentenza, li l-Kummissjoni
kienet uriet skont il-liġi impatt reali tal-akkordju fuq is-suq ikkonċernat. Madankollu, hija għamlet dan l-istħarriġ b’mod
sussidjarju, kif indikat fil-punt 66 tal-imsemmija sentenza, u wara li fakkret korrettament, fil-punt 64 tagħha, li l-impatt
reali tal-akkordji fuq is-suq ma kienx kriterju deċiżiv għad-determinazzjoni tal-livell tal-multi. Minn dan isegwi li l-aggravju
intiż mill-appellanti kontra din il-parti tar-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwa ineffettiv.
Fi kwalunkwe każ, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali dwar il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata jirrispondi għall-argument
tar-rikorrenti, miġbur fl-aħħar sentenza tal-punt 38 tas-sentenza appellata, li jgħid li r-raġunament u l-konklużjoni li jinsabu
fid-deċiżjoni kkontestata jikkonċernaw l-impatt reali tal-akkordju fuq is-suq huma żbaljati, mhux ikkorraborati u ta’ natura
kontradittorja. Il-Qorti Ġenerali sabet provi li jippermettu li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ tali impatt, iżda ma kkontestatx
l-impossibbiltà li tkejjel dan l-impatt b’mod preċiż.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma kkontradixxietx ruħha meta, minn naħa, fakkret il-prinċipju li l-impatt reali tal-ksur fuq
is-suq ma huwiex kriterju deċiżiv għad-determinazzjoni tal-ammont tal-multi u, min-naħa l-oħra stħarrġet il-motivazzjoni tad-deċiżjoni
kkontestata relatata mal-eżistenza ta’ tali impatt.
Konsegwentement, huwa żbaljat li l-appellanti jiddeduċu, kif jirriżulta mill-formulazzjoni tal-ewwel aggravju, mill-istħarriġ
li għamlet il-Qorti Ġenerali l-konsegwenza li l-impatt reali tal-ksur fuq is-suq kellu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet
tal-kalkolu tal-ammont inizjali impost fuqhom. Dan l-argument huwa bbażat fuq premessa żbaljata.
Fir-rigward tal-kritika ta’ żnaturament, mill-Qorti Ġenerali, tal-provi ekonomiċi li l-appellanti pproduċew quddiemha, ma
huwiex allegat li l-Qorti Ġenerali interpretat ir-rapporti ekonomiċi fis-sens li jmur manifestament kontra l-formulazzjoni
tagħhom [f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Frar 2011, Activision Blizzard Germany (li kienet CD-Contact Data) vs Il-Kummissjoni,
C‑260/09 P, Ġabra p
. I‑0419, punt 57] iżda pjuttost li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ evalwazzjoni tal-kontenut ta’ dawn ir-rapporti. Fi
kwalunkwe każ, l-appellanti ma jindikawx b’mod preċiż il-partijiet ta’ dawn ir-rapporti li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod
żbaljat is-sens ċar u preċiż tagħhom. Minn dan isegwi li dan l-argument huwa inammissibbli.
Minn dawn l-elementi jirriżulta li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud.

Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq diversi żbalji ta’ liġi dwar it-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ
L-argumenti tal-partijiet
It-tieni aggravju jikkonċerna l-punti 85 sa 94 tas-sentenza appellata. Dan jirreferi essenzjalment għall-punti 90 sa 94 tagħha,
li huma fformulati kif ġej:
“90      Ir-rikorrenti jallegaw f’dan ir-rigward, minn naħa, li l-prezz tar-ram ma jaqax taħt il-kontroll tal-manufatturi tat-tubi
industrijali minħabba li dan huwa ffissat skont l-LME u, min-naħa l-oħra, li huma x-xerrejja tat-tubi industrijali li jiddeċiedu
huma stess b’liema prezz il-metal huwa mixtri. Ir-rikorrenti jenfasizzaw ukoll li l-fluttwazzjonijiet tal-prezz tal-metall
m’għandhom l-ebda effett fuq il-qligħ tagħhom.
91      Għalhekk għandu jkun ikkonstatat li ebda raġuni valida ma timponi li d-dħul mill-bejgħ ta’ suq rilevanti jkun ikkalkolat billi
jkunu esklużi ċerti spejjeż ta’ manufattura. Kif ġustament irrilevat il-Kummissjoni, fis-setturi industrijali kollha jeżistu
spejjeż inerenti għall-prodott finali li l-produttur ma jistax jikkontrolla, imma li jikkostitwixxu xorta waħda element essenzjali
tal-attivitajiet kollha tiegħu u li, għaldaqstant, ma jistgħux ikunu eskluzi mid-dħul mill-bejgħ tiegħu meta jkun iffissat
l-ammont inizjali tal-multa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries
CBR et vs Il-Kummissjoni, T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T‑32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa
T‑65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra p. II‑491 punti 5030 u 5031). Il-fatt li l-prezz
tar-ram jikkostitwixxi parti sinjifikanti mill-prezz finali tat-tubi industrijali jew li r-riskju ta’ fluttwazzjonijiet fil-prezzijiet
tar-ram huwa ħafna iżjed għoli milli għal materji primi oħra ma jannullax din il-konklużjoni.
92      Fl-aħħar nett, rigward id-diversi ilmenti tar-rikorrenti intiżi sabiex jaffermaw li, minflok wieħed jirrikorri għall-kriterju
tad-dħul mill-bejgħ tas-suq rilevanti, ikun iktar opportun, fid-dawl tal-għan dissważiv tal-multi u tal-prinċpji ta’ ugwaljanza
fit-trattament, li l-ammont tagħhom jiġi ffissat skont il-qligħ tas-settur affettwat jew il-valur miżjud relatat magħhom,
għandu jiġi kkonstatat li dawn mhumiex rilevanti. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat, qabel kollox, li l-gravità tal-ksur
hija stabbilita b’riferiment għal numru ta’ fatturi, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni
(sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Diċembru 2007, BASF vs Il-Kummissjoni, T‑101/05 u T‑111/05, Ġabra p. II‑4949,
punt 65), peress li l-ebda lista vinkolanti jew eżawrjenti ta’ kriterji li għandhom obbligatorjament jittieħdu inkunsiderazzjoni
ma kienet ġiet stabbilta f’dan ir-rigward (sentenza Dalmine vs Il-Kummissjoni, punt 64 iktar ’il fuq, punt 129) mhijiex il-qorti
Komunitarja, iżda l-Kummissjoni li għandha tagħżel, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha u skont il-limiti li jirriżultaw
mill-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u mir-Regolament Nru 17, il-fatturi u d-data ċċifrata li hija tieħu inkunsiderazzjoi
sabiex timplementa politika li tassigura l-osservanza tal-projbizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 81 KE.
93      Sussegwentement huwa inkontestabbli li d-dħul mill-bejgħ ta’ impriża jew ta’ suq huwa, inkwantu fattur tal-evalwazzjoni tal-gravità
tal-ksur, neċessarjament vag u imperfett. Ma ssirx distinzjoni la bejn is-setturi b’valur miżjud qawwi u s-setturi b’valur
miżjud dgħajjef, u lanqas bejn l-impriżi li jrendu qligħ u dawk li jrendu inqas. Madankollu, minkejja n-natura approssimattiva
tiegħu, d-dħul mill-bejgħ huwa meqjus, fil-preżent, kemm mil-leġiżlatur Komunitarju kif ukoll mill-Kummissjoni bħala kriterju
adatt, fil-kunest tad-dritt tal-kompetizzjoni, sabiex jiġu evalwati d-daqs u s-setgħa ekonomika tal-impriżi kkonċernati [ara,
b’mod partikolari, is-sentenza Musique diffusion française et  vs Il-Kummissjoni, punt 67 iktar ’il fuq, punt 121, l-Artikolu
15(2) tar-Regolament Nru 17, il-premessa 10 u l-Artikoli 14 u 15 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar
2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU L 24, p. 1)].
94      Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni kienet korretta meta ħadet inkunsiderazzjoni
l-prezz tar-ram sabiex tiddetermina d-daqs tas-suq ikkonċernat.”
Skont l-appellanti, il-Qorti Ġenerali kisret id-dritt Komunitarju u mmotivat b’mod inadegwat is-sentenza appellata meta approvat
ir-riferiment li tagħmel il-Kummissjoni, sabiex tevalwa d-daqs tas-suq affettwat mill-ksur għall-finijiet tad-determinazzjoni
tal-element ta’ gravità tal-multa, għal valur tas-suq li jinkludi, b’mod żbaljat, id-dħul mill-bejgħ effettwat fi ħdan suq
upstream distint mis-suq “tal-kartell”, minkejja li l-membri tal-kartell ma humiex vertikalment integrati fis-suq upstream.
Huma jsostnu li l-industrija tal-ipproċessar tar-ram għandha karatteristiċi speċifiċi. B’mod partikolari, huwa l-klijent li
jiddetermina l-mument tax-xiri tal-metall fuq il-London Metal Exchange, u għalhekk il-prezz tiegħu. Anki jekk dan il-prezz
huwa ffatturat mill-produttur tal-pajpijiet lill-klijent bil-marġni tal-ipproċessar, li jiġi kkunsidrat għall-kalkolu tad-dħul
mill-bejgħ tal-impriża jkun ifisser li r-realtà ekonomika tas-suq tkun interpretata b’mod ħażin, li huwa kkaratterizzat b’mod
partikolari mill-parti importanti li tirrappreżenta l-materja prima fl-ispiża tal-prodott u l-varjazzjonijiet importanti ħafna
tal-prezz ta’ din il-materja prima. Dawn il-fatti ġew stabbiliti mill-Qorti Ġenerali.
Skont l-appellanti, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ma kkunsidratx li l-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni
l-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali u tal-prattika deċiżjonali tagħha stess, li jgħidu li meta l-Kummissjoni tikkalkola l-ammont
inizjali tal-multa u/jew meta tapplika l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi
tas-suq inkwistjoni.
Barra minn hekk, huma jsostnu li, billi ma ddistingwietx lill-appellanti minn impriżi oħra li d-dħul mill-bejgħ tagħhom ma
kienx influwenzat ukoll mill-prezz tal-materja prima, il-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, li jimponi
li sitwazzjonijiet differenti jiġu ttrattati b’mod differenti.
Fl-aħħar nett l-appellanti jikkontestaw il-ġurisprudenza li serrħet fuqha l-Qorti Ġenerali, ibbażata fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni
tal-Kummissjoni. Huma jqisu li l-Qorti Ġenerali ma eżaminatx jekk il-kriterji użati mill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi
l-gravità tal-kartell kinux rilevanti u adegwati.
Il-Kummissjoni ssostni li, sa fejn l-appellanti jistiednu lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel evalwazzjoni differenti minn dik
tal-Qorti Ġenerali dwar in-natura unika jew le tas-settur tal-pajpijiet industrijali, l-aggravju huwa inammissibbli. Barra
minn hekk hija tikkontesta l-fatti kif deskritti minn KME, jiġifieri li l-produtturi tal-pajpijiet jaġixxu sikwit fi kwalità
ta’ aġenti ta’ klijent fix-xiri tar-ram, u tikkontesta li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet dwar dan is-suġġett.
Fi kwalunkwe każ, ġustament il-Qorti Ġenerali indikat, fil-punt 91 tas-sentenza appellata, li jeżistu fis-setturi industrijali
spejjeż inerenti għall-prodott finali li l-produttur ma jistax jikkontrolla, iżda jikkostitwixxu madankollu element essenzjali
tal-attivitajiet kollha u li, għaldaqstant, ma jistgħux jiġi esklużi mid-dħul mill-bejgħ tagħha fl-iffissar tal-ammont inizjali
tal-multa.
Bl-istess mod, ġustament il-Qorti Ġenerali, fil-punt 93 tas-sentenza appellata, ikkunsidrat li, minkejja n-natura approssimattiva
tiegħu, id-dħul mill-bejgħ huwa kkunsidrat, f’dan il-mument, kemm mil-leġiżlatur Komunitarju kif ukoll mill-Kummissjoni u
mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala kriterju adegwat, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, sabiex jiġu evalwati d-daqs u s-saħħa
ekonomika tal-impriżi kkonċernati.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, sabiex tiġi evalwata l-gravità ta’ ksur, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni numru
kbir ta’ elementi li n-natura u l-importanza tagħhom tvarja skont it-tip ta’ ksur u ċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur ikkonċernat.
Fost dawn l-elementi jista’ jkun hemm, skont il-każ, il-volum u l-valur tal-merkanzija li hija s-suġġett tal-ksur kif ukoll
id-daqs u s-saħħa ekonomika tal-impriża u, għaldaqstant, l-influwenza li din setgħet teżerċita fuq is-suq (f’dan is-sens,
is-sentenza Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 120).
Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li huwa permess, fid-determinazzjoni tal-multa, li jittieħed inkunsiderazzjoni
d-dħul mill-bejgħ globali tal-impriża, li jikkostitwixxi indikazzjoni tad-daqs tagħha u tas-saħħa ekonomika tagħha, kif ukoll
il-parti minn din iċ-ċifra li toriġina mill-merkanzija suġġett tal-ksur u li għalhekk hija ta’ natura li tindika l-portata
tagħha, hija madankollu rrikonoxxiet li d-dħul mill-bejgħ globali ta’ impriża jikkostitwixxi biss indikazzjoni approssimattiva
u imperfetta tad-daqs ta’ din tal-aħħar (sentenzi Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 121; tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, C‑185/95 P,
Ġabra p. I‑8417, punt 139; tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, Ġabra p. I‑5425, punt 243; tat-18 ta’ Mejju
2006, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, C‑397/03 P, Ġabra p. I‑4429, punt 100,
kif ukoll tad-19 ta’ Marzu 2009, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, C‑510/06 P, Ġabra p. I‑1843, punt 74).
Barra minn hekk enfasizzat diversi drabi li ma għandhiex tingħata importanza sproporzjonata la lil waħda u lanqas lil oħra
minn dawn iċ-ċifri meta mqabbla mal-elementi l-oħra ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq
Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, punt 121; Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, punt 243; Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 100, kif
ukoll Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, punt 74).
Għalhekk il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta fakkret fil-punt 93 tas-sentenza appellata, li d-dħul mill-bejgħ,
minkejja li vag u imperfett, jibqa’ kriterju adegwat għall-evalwazzjoni tad-daqs u s-saħħa ekonomika tal-impriżi kkonċernati.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi lanqas meta ddeċidiet, fil-punt 91 tas-sentenza appellata, li
l-ebda raġuni valida ma timponi li d-dħul mill-bejgħ ta’ suq rilevanti jiġi kkalkolat billi jiġu esklużi ċerti spejjeż ta’
produzzjoni. Kif irrelevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 141 tal-konklużjonijiet tagħha, li ma jitteħidx inkunsiderazzjoni d-dħul
mill-bejgħ gross f’ċerti każijiet iżda li jiġi kkunsidrat f’każijiet oħra jimponi li jiġi ddeterminat livell, f’forma ta’
relazzjoni bejn id-dħul mill-bejgħ nett u d-dħul mill-bejgħ gross, li huwa diffiċli li jiġi applikat u jiftaħ il-bieb għal
kawżi mingħajr tmiem u mingħajr soluzzjoni, inkluż allegazzjonijiet ta’ diskriminazzjoni.
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali mmotivat is-sentenza appellata b’mod adegwat u għamlet l-istħarriġ li kellha tagħmel. Għalhekk,
peress li l-appellanti kkontestaw l-użu tad-dħul mill-bejgħ għall-evalwazzjoni tad-daqs tas-suq ikkonċernat, il-Qorti Ġenerali
ċaħdet, fil-punt 88 tas-sentenza appellata, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li l-ammont inizjali tal-multa imposta fuq l-appellanti
ma kienx neċessarjament ikun inqas minn EUR 35 miljun kieku l-prezz tar-ram kien ġie mnaqqas mid-dħul mill-bejgħ tas-suq.
Sussegwentement, hija vverifikat, fil-punti 90 u 91 tas-sentenza appellata, jekk huwiex bi żball li l-Kummissjoni, fl-evalwazzjoni
tad-daqs tas-suq, ħadet inkunsiderazzjoni l-prezz tar-ram.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-Qorti Ġenerali għamlet l-istħarriġ li kellha tagħmel, li rrispondiet għall-motiv
invokat mir-rikorrenti u li ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonkludiet, fil-punt 94 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni
kellha raġun li tieħu inkunsiderazzjoni l-prezz tar-ram għall-finijiet tad-determinazzjoni tad-daqs tas-suq ikkonċernat.
Fir-rigward tal-kritika li tgħid li l-Qorti Ġenerali ma eżaminatx jekk il-kriterji użati mill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi
l-gravità tal-kartell kinux rilevanti u adegwati, għandu jitfakkar li, f’rikors intiż kontra deċiżjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni,
huwa r-rikorrent li għandu jifformula l-motivi f’dan ir-rigward u ma hijiex il-Qorti Ġenerali li għandha tistħarreġ
ex officio
l-evalwazzjoni tal-elementi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni sabiex tiddetermina l-ammont tal-multa.
Għaldaqstant it-tieni aggravju huwa infondat.

Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq diversi żbalji ta’ liġi relatati mat-teħid inkunsiderazzjoni tat-tul tal-ksur
L-argumenti tal-partijiet
L-appellanti jindikaw li t-tielet aggravju jirreferi għall-punti 100 sa 105 tas-sentenza appellata. Huma jsostnu li l-Qorti
Ġenerali kisret id-dritt Komunitarju u mmotivat b’mod konfuż, illoġiku u inadegwat din is-sentenza, filwaqt li kkonfermat
il-parti tad-deċiżjoni kkontestata fejn il-Kummissjoni applikat b’mod żbaljat il-Linji Gwida u kisret il-prinċipji ta’ proporzjonalità
u ta’ ugwaljanza fit-trattament billi imponiet il-perċentwali massimu ta’ żieda tal-ammont inizjali tal-multa minħabba t-tul
tal-ksur.
Skont l-appellanti, mill-punt 1 B tal-Linji Gwida jirriżulta “li l-għan taż-żieda tal-multa minħabba t-tul tal-ksur huwa li
jiġu mposti sanzjonijiet effettivi fuq restrizzjonijiet li kellhom impatt negattiv [dannuż] fuq konsumaturi għal perijodu
twil”. Ir-rabta li għandha teżisti bejn it-tul tal-ksur u l-effett dannuż tiegħu tirriżulta wkoll mill-ġurisprudenza. Issa,
il-Qorti Ġenerali ma vverifikatx jekk il-Kummissjoni, meta evalwat il-gravità tal-ksur, realment tatx l-importanza li kellha
tagħti għall-fatt li l-intensità u l-effettività tal-kartell varjaw matul iż-żmien. Għalhekk, huwa b’mod żbaljat li l-Qorti
Ġenerali qieset, fil-punt 104 tas-sentenza appellata, li ż-żieda ta’ 125 % tal-ammont inizjali tal-multa ma hijiex manifestament
sproporzjonata.
Il-Kummissjoni tosserva li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex kompetenza sabiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha tal-ammont
tal-multa għal dik tal-Qorti Ġenerali. Għalhekk l-aggravju huwa inammissibbli.
Fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali pprovdiet spjegazzjoni ċara u loġika tal-evalwazzjoni tagħha, li tirrispondi għall-motivi
ta’ liġi invokati minn KME.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Permezz tat-tielet aggravju tagħhom l-appellanti jikkontestaw kemm il-prinċipju ta’ żieda tal-multa sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni
t-tul tal-ksur u r-riżultat tal-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju sa fejn jikkonċernahom, jiġifieri ż-żieda tal-ammont bażiku
tal-multa, stabbilta għal EUR 35 miljun, b’125 % sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur ta’ 12-il sena u għaxar
xhur, fejn kull sena ta’ parteċipazzjoni tikkorrispondi għal 10 % żieda. Għalhekk l-ammont bażiku tela’ għal EUR 56.88 miljun.
Kif irrelevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 162 tal-konklużjonijiet tagħha, il-kritika tar-riżultat hija bbażata fuq il-premessa
żbaljata li r-rata ta’ żieda kienet ta’ 125 %, meta din kienet biss ta’ 62.51 % (56.88/35 = 1.6251).
Fir-rigward tal-prinċipju taż-żieda tal-multa sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur, ma huwiex neċessarju li tiġi
stabbilita effettivament relazzjoni diretta bejn dan it-tul u dannu akkumulat ikkawżat lill-għanijiet Komunitarji intiżi mir-regoli
tal-kompetizzjoni.
Fil-fatt, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti konkreti ta’ ftehim
huwa irrilevanti minn meta jkun jidher li għandu l-għan li jillimita, ifixkel jew joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara
f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Lulju 1966, Consten u Grundig vs Il‑Kummissjoni, 56 u 58/64, Ġabra p. 429). B’mod partikolari,
hekk hija s-sitwazzjoni, bħal f’dan il-każ, tal-ftehim li jinkludu restrizzjonijiet evidenti tal-kompetizzjoni bħall-iffissar
tal-prezzijiet u t-tqassim tas-suq. Jekk akkordju jiffissa l-istat tas-suq fil-mument meta jiġi konkluż, it-tul tiegħu jista’
jrendi riġidi l-istrutturi, u jnaqqas il-ħeġġa għall-innovazzjoni u għall-iżvilupp tal-parteċipanti għall-akkordju. Ir-ritorn
għall-istat ħieles ta’ kompetizzjoni jkun għalhekk diffiċli u twil skont kemm kien dam l-akkordju nnifsu.
Anki jekk l-intensità u l-effettività tal-kartell ivarjaw fiż-żmien, xorta jibqa’ l-fatt li l-imsemmi kartell ikompli jeżisti
u, għaldaqstant, ikompli jirriġidixxi l-istrutturi tas-suq.
Għall-ipoteżi ta’ nuqqas totali tal-implementazzjoni ta’ ftehim, għandu jitfakkar li l-punt 3 tal-Linji Gwida jipprovdi li
n-nuqqas ta’ applikazzjoni effettiva tal-ftehim jew tal-prattiki li jikkostitwixxu ksur jista’ jikkostitwixxi ċirkustanza
attenwanti li twassal għal tnaqqis tal-ammont bażiku tal-multa. Madankollu ma jidhirx li dan kien il-każ fiċ-ċirkustanzi preżenti,
peress li r-rikorrenti kkontestaw mhux l-implementazzjoni tal-akkordju sa fejn jikkonċernahom, iżda unikament in-nuqqas ta’
teħid inkunsiderazzjoni tal-intensità varjabbli ta’ din l-implementazzjoni u l-impatt reali u oġġettiv tal-akkordju fuq il-konsumaturi.
Barra minn hekk, jista’ jkun diffiċli li jiġi kkwantifikat dannu reali għall-konsumatur, fid-dawl tal-għadd kbir ta’ fatturi
varjabbli possibbli, b’mod partikolari fil-formazzjoni tal-prezzijiet ta’ prodott immanifatturat.
Fi kwalunkwe każ, it-tul tal-ksur huwa msemmi mil-leġiżlatur bħala element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni bħala tali
sabiex jiġi stabbilit l-ammont tal-multi.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, kellha raġun il-Qorti Ġenerali, fil-punt 105 tas-sentenza appellata, li tiċħad bħala infondat
il-motiv dwar iż-żieda tal-ammont tal-multa skont it-tul tal-akkordju.
Minn dawn l-elementi kollha jirriżulta li t-tielet aggravju huwa infondat.

Fuq ir-raba’ aggravju, ibbażat fuq diversi żbalji ta’ liġi dwar it-teħid inkunsiderazzjoni tal-kooperazzjoni tal-appellanti
L-argumenti tal-partijiet
L-appellanti jindikaw li r-raba’ aggravju tagħhom huwa dwar il-punti 123 sa 134 tas-sentenza appellata. Huma jsostnu li l-Qorti
Ġenerali kisret id-dritt Komunitarju meta kkonfermat il-parti tad-deċiżjoni kkontestata fejn il-Kummissjoni rrifjutatilhom
il-benefiċċju ta’ tnaqqis tal-multa minħabba l-kooperazzjoni tagħhom barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Komunikazzjoni
dwar il-kooperazzjoni, u dan bi ksur tas-sitt inċiż tal-punt 3 tal-Linji Gwida kif ukoll tal-prinċipji ta’ ekwità u ta’ ugwaljanza
fit-trattament.
Skont l-appellanti, huma biss kellhom jibbenefikaw mit-tnaqqis tal-multa, minħabba li kienu pproduċew prova tat-tul tal-ksur,
kuntrarjament għal Outokumpu, li kienet ipproduċiet biss informazzjoni dwar it-tul totali tal-kartell.
Il-Kummissjoni ssostni li, sa fejn KME tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-Qorti
Ġenerali, l-aggravju huwa inammissibbli.
Barra minn hekk, l-aggravju huwa infondat. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali pprovdiet spjegazzjoni ċara u loġika
tal-evalwazzjoni tagħha tal-każijiet fejn tista’ tingħata immunità parzjali, b’risposta għall-argumenti kollha ta’ liġi mressqa
minn KME.
Fir-rigward tal-għoti ta’ tnaqqis tal-multa ta’ Outokumpu, il-Kummissjoni tosserva li l-informazzjoni kkomunikata minn din
ippermettitilha li tinvestiga u tfittex il-provi. L-appellanti ffaċilitaw dan ix-xogħol billi pproduċew provi, iktar minn
sittax-il xahar wara Outokumpu, iżda xejn iktar. Kuntrarjament għal dak li jagħtu x’jifhmu l-appellanti fl-appell tagħhom,
huma ma bbenefikaw lanqas minn immunità parzjali skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-immunità mill-multi u t-tnaqqis
tal-ammont tagħhom fil-kawżi dwar l-akkordji, peress li tali immunità hija relatata ma’ provi ta’ “fatti li qabel kienu ġew
injorati mill-Kummissjoni”, li ma kienx il-każ tat-tul totali tal-kartell.
Fl-aħħar nett il-Kummissjoni tenfasizza li l-applikazzjoni ta’ immunità parzjali fl-ipoteżi invokata mill-appellanti tmur
kontra t-Titolu D tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni li tipprovdi diġà tnaqqis tal-multa meta l-impriża tipprovdi lill-Kummissjoni
xi informazzjoni, dokumenti jew provi oħra li jikkontribwixxu sabiex tiġi kkonfermata l-eżistenza tal-ksur imwettaq.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Għandu jitfakkar li, skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, tibbenefika minn nuqqas ta’ impożizzjoni ta’ multa jew
ta’ tnaqqis sostanzjali mill-ammont tagħha dik l-impriża biss li tkun l-ewwel waħda li tipprovdi provi determinanti għall-prova
tal-eżistenza tal-akkordju.
Huwa fil-punti 144 u 145 tas-sentenza appellata li l-Qorti Ġenerali eżaminat iċ-ċirkustanzi tal-kooperazzjoni tal-appellanti
u dik ta’ Outokumpu. Madankollu dawn huwa osservazzjonijiet u evalwazzjonijiet ta’ fatt li ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja
li għandha tistħarreġ fil-kuntest ta’ appell.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-konstatazzjoni li tgħid li tali kooperazzjoni tal-appellanti ġiet wara dik ta’ Outokumpu, kellha
raġun il-Qorti Ġenerali tikkonkludi, fil-punt 147 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma kinux f’sitwazzjoni komparabbli
għal dik ta’ Outokumpu u, konsegwentement, ma kinux ġew diskriminati.
Fl-aħħar nett, l-appellanti ma jindikawx kif il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fir-raġunament żviluppat fil-punti 130
u 131 tas-sentenza appellata u, b’mod partikolari, ma jispjegawx kif il-produzzjoni ta’ provi li l-Kummissjoni kienet diġà
taf bihom tiġġustifika iktar it-tnaqqis tal-multa għal ċirkustanzi attenwanti milli l-produzzjoni preċedenti ta’ informazzjoni
ġdida għall-Kummissjoni. Minn dan isegwi li dan l-argument huwa inammissibbli peress li huwa wisq impreċiż.
Minn dawn l-elementi kollha jirriżulta li r-raba’ aggravju huwa pazjalment inammissibbli u parzjalment infondat.

Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv
L-argumenti tal-partijiet
L-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt Komunitarju u d-dritt fundamentali tagħhom għal rimedju ġudizzjarju
effettiv u mingħajr ostakoli, sa fejn ma eżaminatx b’attenzjoni u kura l-argumenti tagħhom u straħet b’mod eċċessiv u mhux
raġonevoli fuq is-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni.
Huma jsostnu li d-duttrina tal-“marġni ta’ diskrezzjoni” u s-“sottomissjoni ġudizzjarja” ma għadx għandhom jiġu applikati
issa, peress li d-dritt Komunitarju issa huwa kkaratterizzat bl-ammont enormi ta’ multi imposti mill-Kummissjoni, żvilupp
li huwa spiss imsejjaħ il-“penalizzazzjoni”
de facto
tad-dritt Ewropew tal-kompetizzjoni.
Barra minn hekk, l-applikabbiltà diretta tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 81(3) KE introdotta bir-Regolament Nru 1/2003,
bħala sostitut tas-sistema preċedenti ta’ awtorizzazzjoni, teskludi, b’definizzjoni, il-marġni ta’ diskrezzjoni kollu tal-Kummissjoni
fl-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni u għalhekk timponi biss grad imnaqqas ħafna ta’ sottomissjoni ġudizzjarja mill-qrati
li jistħarrġu l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli mill-Kummissjoni fil-każ ta’ individwi.
L-appellanti jsostnu wkoll li l-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni ma għandux jiġi ġġustifikat bl-allegata kompetenza
ikbar tal-Kummissjoni sabiex tevalwa l-fatti kumplessi jew kwistjonijiet ekonomiċi. Huma jirrelevaw f’dan ir-rigward li kemm
il-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll il-Qorti Ġenerali għamlu b’suċċess stħarriġ ġuridiku partikolarment intens tal-każijiet kumplessi.
Bl-istess mod, fid-dawl tal-ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija lill-Qorti Ġenerali mill-Artikolu 229 KE u l-Artikolu 31 tar-Regolament
Nru 1/2003, il-Qorti Ġenerali ma għandha tirrikonoxxi lill-Kummissjoni l-ebda marġni ta’ diskrezzjoni, mhux biss f’dak li
jikkonċerna n-natura xierqa u proporzjonata tal-multa, iżda wkoll għall-metodu ta’ xogħol adottat mill-Kummissjoni sabiex
tagħmel il-kalkoli tagħha. Skont ir-rikorrenti, il-Qorti Ġenerali għandha teżamina kif, f’kull każ partikolari, il-Kummissjoni
evalwat il-gravità u t-tul ta’ aġir illegali u għalhekk tista’ tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-Kummissjoni
billi tannulla, tnaqqas jew iżżid il-multa.
L-appellanti jfakkru wkoll li, għall-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem, l-implementazzjoni tad-dritt amministrattiv
permezz ta’ deċiżjonijiet amministrattivi u multi ma tiksirx fiha nfisha l-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet
tal-Bniedem, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”). Madankollu din għandha tkun irregolata
b’garanziji proċedurali b’saħħithom biżżejjed, u miżjuda b’sistema ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv, li tinkludi kompetenza
sħiħa għall-istħarriġ ta’ deċiżjonijiet amministrattivi. Id-dritt għal “rimedju effettiv quddiem qorti” ġie inkluż ukoll fl-Artikolu 47
tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
Il-Kummissjoni ssostni l-ewwel nett li l-ħames aggravju huwa wisq ġeneriku u impreċiż sabiex jiġi eżaminat mill-Qorti tal-Ġustizzja.
Hija ssostni wkoll li KME ma tikkontestax l-istruttura fundamentali tal-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni
u ma tforni l-ebda element li jispjega kif ir-riferiment tal-Qorti Ġenerali għall-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni
jipprova li l-Qorti Ġenerali ma stħarrġitx b’mod adegwat il-legalità tad-deċiżjoni inkwistjoni fid-dawl tat-tieni u r-raba’
aggravji invokati minn KME quddiem il-Qorti Ġenerali.
Fl-aħħar nett, skont il-Kummissjoni, KME tillimita ruħha għal allużjoni għall-“akkużi kriminali” u għall-Artikolu 6(1) tal-KEDB,
iżda ma teżaminax il-konsegwenzi li għandhom jinsiltu minnhom.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Permezz tal-ħames aggravju tagħhom l-appellanti jikkontestaw kemm il-mod kif il-Qorti Ġenerali ddikjarat li għandha tieħu
inkunsiderazzjoni l-marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa tal-Kummissjoni u l-mod kif effettivament stħarrġet id-deċiżjoni kkontestata.
Huma jinvokaw l-Artikolu 6 tal-KEDB kif ukoll il-Karta, mingħajr madankollu ma stabbilixxew b’mod preċiż jekk jikkontestawx
f’dan ir-rigward il-prinċipji tal-istħarriġ ġudizzjarju jew il-mod kif il-Qorti Ġenerali eżerċitat dan l-istħarriġ f’dan il-każ.
Il-prinċipju ta’ protezzjoni ġuridika effettiva jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, li llum huwa espress
fl-Artikolu 47 tal-Karta (ara s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010, DEB, C‑279/09, Ġabra p. I‑13894, punti 30 u 31; digriet
tal-1 ta’ Marzu 2011, Chartry, C‑457/09, Ġabra p. I‑0819, punt 25, kif ukoll is-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2011, Samba Diouf,
C-69/10, Ġabra 1‑0000, punt 49).
L-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjonijiet ġie rregolat mit-trattati fundaturi. Minbarra l-istħarriġ tal-legalità,
previst attwalment fl-Artikolu 263 TFUE, ġie previst stħarriġ ta’ ġurisdizzjoni sħiħa għal dak li jikkonċerna s-sanzjonijiet
previsti minn regolamenti.
Fir-rigward tal-istħarriġ tal-legalità, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li għalkemm, fil-każijiet li jwasslu għal evalwazzjonijiet
ekonomiċi kumplessi, il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni fil-qasam ekonomiku, dan ma jimplikax li l-qorti tal-Unjoni
għandha tonqos milli tastjeni milli tistħarreġ l-interpretazzjoni mill-Kummissjoni, ta’ data ta’ natura ekonomika. Fil-fatt,
il-qorti tal-Unjoni għandha b’mod partikolari tivverifika mhux biss l-eżattezza materjali tal-provi invokati, l-affidabbiltà
u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn il-provi jikkostitwixxux id-data kollha rilevanti li għandha
tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex ta’ natura li jsostnu l-konklużjonijiet
misluta minnhom (ara s-sentenzi tal-15 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, C‑12/03 P, Ġabra p. I‑987, punt 39, kif
ukoll tat-22 ta’ Novembru 2007, Spanja vs Lensing, C-525/04 P, Ġabra p. I‑9947, punti 56 u 57).
Għal dak li jikkonċerna s-sanzjoni tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament
Nru 17 jipprovdi li, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, minbarra l-gravità tal-ksur,
it-tul tiegħu.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li għad-determinazzjoni tal-ammont tal-multi, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur
u tal-elementi kollha ta’ natura tali li jistgħu jidħlu fl-evalwazzjoni tal-gravità tagħhom, bħall-aġir ta’ kull waħda mill-impriżi,
ir-rwol li kellha kull waħda minnhom fl-istabbiliment tal-prattiki miftiehma, il-profitt li ħadu minn dawn il-prattiki, id-daqs
tagħhom u l-valur tal-merkanzija kkonċernata kif ukoll ir-riskju li l-ksur ta’ dan it-tip jirrappreżenta għall-Komunità Ewropea
(sentenzi Musique Diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 129; Dansk Rørindustri
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 242, kif ukoll tat-3 ta’ Settembru 2009, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni,
C‑534/07 P, Ġabra p. I‑7415, punt 96).
Il-Qorti tal-Ġustizzja indikat ukoll li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi oġġettivi bħall-kontenut u t-tul tal-aġir
antikompetittiv, in-numru u l-intensità tagħhom, l-estensjoni tas-suq affettwat u d-deterjorazzjoni subita mill-ordni pubbliku
ekonomiku. L-analiżi għandha wkoll tieħu inkunsiderazzjoni l-importanza relativa u s-sehem tas-suq tal-impriżi responsabbli
kif ukoll eventwali reċidiva (sentenza tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 91).
Dan in-numru kbir ta’ elementi jimponi fuq il-Kummissjoni eżami fil-fond taċ-ċirkustanzi tal-ksur.
Fl-interess tat-trasparenza, il-Kummissjoni adottat il-Linji Gwida, fejn indikat fuq liema bażi se tikkunsidra tali jew tali
ċirkustanza tal-ksur u l-konsegwenzi li jistgħu jinsiltu minnhom fuq l-ammont tal-multa.
Il-Linji Gwida, li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li jistabbilixxu regola ta’ kondotta indikattiva tal-prattika li għandha
tiġi adottata u li l-amministrazzjoni ma tistax taħrab minnhom, f’każ partikolari, mingħajr ma tagħti raġunijiet li jkunu
kompatibbli mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 91), sempliċement jiddeskrivu l-metodu ta’ eżami tal-ksur li ssegwi l-Kummissjoni
u l-kriterji li din tobbliga ruħha li tieħu inkunsiderazzjoni sabiex tiffissa l-ammont tal-multa.
Huwa importanti li jitfakkar l-obbligu ta’ motivazzjoni tal-atti Komunitarji. F’dan il-każ, dan l-obbligu jerġa’ għandu importanza
partikolari. Hija l-Kummissjoni li għandha timmotiva d-deċiżjoni tagħha u, b’mod partikolari li tispjega r-riflessjoni u l-evalwazzjoni
li tkun għamlet tal-elementi meħuda inkunsiderazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 87). Il-preżenza ta’ motivazzjoni għandha tiġi vverifikata
ex officio
mill-qorti.
Barra minn hekk, hija l-qorti tal-Unjoni li għandha tagħmel l-istħarriġ tal-legalità abbażi tal-provi mressqa mir-rikorrent
insostenn tal-motivi invokati. Waqt dan l-istħarriġ, il-qorti ma tistax tistrieħ fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni li għandha
l-Kummissjoni la f’dak li jikkonċerna l-għażla tal-elementi meħuda inkunsiderazzjoni fl-applikazzjoni tal-kriterji msemmija
fil-Linji Gwida u lanqas f’dak li jikkonċerna l-evalwazzjoni ta’ dawn l-elementi sabiex tirrinunzja li teżerċita stħarriġ
fil-fond kemm ta’ liġi kif ukoll ta’ fatt.
L-istħarriġ ta’ legalità huwa kkompletat mill-ġurisdizzjoni sħiħa li kienet rikonoxxuta lill-qorti tal-Unjoni mill-Artikolu 17
tar-Regolament Nru 17 u li issa hija rikonoxxuta mill-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, skont l-Artikolu 261 TFUE. Din
il-kompetenza tagħti s-setgħa lill-qorti, apparti mis-sempliċi stħarriġ ta’ legalità tas-sanzjoni, li tissostitwixxi l-evalwazzjoni
tagħha għal dik tal-Kummissjoni, u konsegwentement, li tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa jew il-penalità imposta (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P sa C‑252/99 P u C‑254/99 P, Ġabra p. I‑8375,
punt 692).
Għaldaqstant huwa importanti li jiġi enfasizzat li l-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa ma huwiex ekwivalenti għal stħarriġ
ex officio
u għandu jitfakkar li l-proċedura quddiem il-qrati tal-Unjoni ssegwi l-prinċipju tal-kontradittorju. Bl-eċċezzjoni tal-motivi
ta’ ordni pubbliku li l-qorti għandha tqajjem
ex officio
, tali nuqqas ta’ motivazzjoni huwa r-rikorrent li għandu jqajmu kontra d-deċiżjoni kkontestata u għandu jipproduċi l-provi
insostenn tal-motivi tiegħu.
Din l-eżiġenza ta’ natura proċedurali ma tmurx kontra r-regola li tgħid li, fir-rigward tal-ksur tal-regoli tal-kompetizzjoni,
hija l-Kummissjoni li għandha tagħti l-provi tal-ksur li hija tikkonstata u li għandha tistabbilixxi l-provi tagħha sabiex
turi, skont il-liġi, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur. Dak li fil-fatt huwa mitlub minn rikorrent fil-kuntest
ta’ rikors ġuridiku, huwa li jiġu identifikati l-elementi kkontestati tad-deċiżjoni kkontestata, li jifformula lmenti f’dan
ir-rigward u li jipproduċi provi, li jistgħu jkunu indizji serji li juru li l-ilmenti tiegħu huma fondati.
L-istħarriġ previst mit-trattati jimplika għalhekk li l-qorti tal-Unjoni teżerċita stħarriġ kemm ta’ dritt kif ukoll ta’ fatt
u li għandha s-setgħa li tevalwa l-provi, li tannulla d-deċiżjoni kkontestata u li temenda l-ammont tal-multi. Għalhekk ma
jidhirx li l-istħarriġ ta’ legalità previst fl-Artikolu 263 TFUE, ikkompletat bil-ġurisdizzjoni sħiħa fir-rigward tal-ammont
tal-multa, previst fl-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, huwa kuntrarju għall-eżiġenzi tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġuridika
effettiva li jinsab fl-Artikolu 47 tal-Karta.
Minn dan isegwi li, f’dak li jikkonċerna r-regoli tal-istħarriġ ġuridiku fir-rigward tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġuridika
effettiva, il-ħames aggravju huwa infondat.
Sa fejn jikkonċerna l-mod kif il-Qorti Ġenerali għamlet l-istħarriġ tad-deċiżjoni kkontestata, il-ħames aggravju huwa magħqud
mat-tieni sar-raba’ aggravji tal-appell u għalhekk diġà ġie eżaminat mill-Qorti tal-Ġustizzja.
F’dan ir-rigward għandu jiġi rrelevat li, anki jekk, diversi drabi, b’mod partikolari fil-punti 35 sa 37, 92, 103, 115, 118,
129 u 141 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rreferiet għas-“setgħa diskrezzjonali”, għall-“marġni ta’ diskrezzjoni
sostanzjali” u għall-“marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa” tal-Kummissjoni, tali riferimenti ma fixklux lill-Qorti Ġenerali milli
teżerċita l-istħarriġ sħiħ, fil-liġi u fil-fatt, kif għandha tagħmel.
Minn dawn l-elementi kollha jirriżulta li l-ħames aggravju huwa infondat.
Konsegwentement, l-ebda wieħed mill-aggravji invokati minn KME insostenn tal-appell tagħha ma jista’ jintlaqa’ u, għaldaqstant,
għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tal-istess Regoli,
il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li KME tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata
tbati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
KME Germany AG, KME France SAS u KME Italy SpA huma kkundannati għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.