CELEX: 62010CJ0150
Γεωργία
Κοινή οργάνωση αγορών
Ζάχαρη
Φύση και πεδίο ισχύος των μεταβατικών ποσοστώσεων που χορηγούνται σε επιχείρηση παραγωγής ζάχαρης
Δυνατότητα επιχειρήσεως που λαμβάνει ενίσχυση αναδιαρθρώσεως για την περίοδο εμπορίας 2006/2007 να κάνει χρήση της μεταβατικής ποσοστώσεως που της έχει χορηγηθεί
Υπολογισμός του προς ανάκτηση ποσού και της κυρώσεως που επιβάλλεται σε περίπτωση μη τηρήσεως των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεως
Αρχή non bis in idem

της 11ης Ιουνίου 2009, C‑33/08, Agrana Zucker, Συλλογή 2009, σ. I‑5035, σκέψη 22).
Πάντως, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 73 των προτάσεών του, ο εν λόγω σκοπός θα καταστρατηγούνταν εάν επιτρεπόταν
σε μία επιχείρηση, δικαιούχο της εν λόγω ενισχύσεως, η οποία θα ήταν, ως εκ τούτου, υποχρεωμένη να αποποιηθεί τις ποσοστώσεις
της και να διαλύσει τις αντίστοιχες εγκαταστάσεις της παραγωγής ζάχαρης, να χρησιμοποιήσει τις ίδιες αυτές εγκαταστάσεις μέχρι
το τέλος της περιόδου εμπορίας για τη μεταβατική της ποσόστωση.
Η ερμηνεία κατά την οποία ο όρος «ποσόστωση», του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006, περιλαμβάνει
και τις μεταβατικές ποσοστώσεις δεν αναιρείται από το γεγονός, το οποίο προβάλλει η Beneo-Orafti, ότι οι μεταβατικές ποσοστώσεις
χορηγούνται με άλλη νομική πράξη από εκείνη με την οποία χορηγούνται οι ποσοστώσεις κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού
318/2006 και από το γεγονός ότι οι πρώτες δεν χορηγούνται σε ιστορική βάση, όπως οι δεύτερες.
Συγκεκριμένα, οι εν λόγω περιστάσεις δεν μπορούν, καθεαυτές, να μεταβάλουν τη φύση των μεταβατικών ποσοστώσεων, όπως αυτή
προκύπτει από τον σκοπό που επιδίωκε ο νομοθέτης της Ένωσης κατά τη θέσπιση των ποσοστώσεων αυτών ο οποίος υπενθυμίζεται στη
σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως.
Η εν λόγω ερμηνεία δεν αναιρείται επίσης από το γεγονός, το οποίο υπογραμμίζει η Beneo-Orafti, ότι, δυνάμει του άρθρου 9,
παράγραφος 4, του κανονισμού 493/2006, οι μεταβατικές ποσοστώσεις δεν υπόκεινται στην καταβολή του προσωρινού ποσού για αναδιάρθρωση,
του άρθρου 11, παράγραφος 2, του κανονισμού 320/2006, και οι ενισχύσεις που προβλέπει ο κανονισμός αυτός δεν μπορούν να δοθούν
για τις ποσοστώσεις αυτές.
Συγκεκριμένα, το γεγονός ότι ο νομοθέτης της Ένωσης προέβλεψε ρητώς ότι οι μεταβατικές ποσοστώσεις δεν πρέπει να θίξουν το
επίπεδο των επιβαρύνσεων και των οικονομικών πλεονεκτημάτων που συνδέονται με το προσωρινό καθεστώς αναδιαρθρώσεως, τα οποία
εκπροσωπούνται, αντιστοίχως, από τα εν λόγω προσωρινά ποσά και τις ενισχύσεις, δεν συνεπάγεται, καθεαυτό, ότι ο νομοθέτης
προέβλεψε ότι οι μεταβατικές ποσοστώσεις δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής αυτού του καθεστώτος. Αντιθέτως, η σαφής εξαίρεση,
την οποία προέβλεψε ο νομοθέτης της Ένωσης στο άρθρο 9, παράγραφος 4, του κανονισμού 493/2006, επιβεβαιώνει μάλλον ότι οι
μεταβατικές ποσοστώσεις εμπίπτουν, a priori, στο εν λόγω πεδίο εφαρμογής.
Επομένως, στο πρώτο, στο δεύτερο, στο τρίτο και στο έκτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1,
στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006 έχει την έννοια ότι ο όρος «ποσόστωση» που χρησιμοποιείται σε αυτό περιλαμβάνει και τις
μεταβατικές ποσοστώσεις όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 9 του κανονισμού 493/2006.

Επί του πέμπτου ερωτήματος
Με το πέμπτο ερώτημα, το οποίο πρέπει να εξεταστεί στη συνέχεια, το αιτούν δικαστήριο ερωτά από ποιο χρονικό σημείο, υπό περιστάσεις
όπως αυτές της κύριας δίκης, αρχίζει να ισχύει η δέσμευση για αποποίηση της ποσοστώσεως.
Για την Beneo-Orafti, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, το χρονικό αυτό σημείο είναι
η στιγμή που της κοινοποιείται, από την αρμόδια εθνική αρχή, η χορήγηση της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση, η οποία, στην υπόθεση
της κύριας δίκης, συντελέσθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2007, ενώ, για τη Βελγική Κυβέρνηση, κρίσιμο χρονικό σημείο είναι η αρχή
της περιόδου εμπορίας η οποία, για την περίοδο 2006/2007, ήταν η 1η Ιουλίου 2006. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, εκτιμά ότι
η δέσμευση για αποποίηση της ποσοστώσεως αρχίζει να ισχύει από την αρχή της περιόδου εμπορίας ή το αργότερο από την ημερομηνία
κατά την οποία ο παραγωγός πληροφορείται από τις εθνικές αρχές ότι η αίτησή του είναι παραδεκτή και η Επιτροπή δημοσιεύει
την ανακοίνωσή της περί διαθεσιμότητας των κεφαλαίων. Στην υπόθεση της κύριας δίκης, η ημερομηνία αυτή ήταν η 29η Σεπτεμβρίου
2006.
Πρέπει να τονιστεί ότι, κατά το άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, μόλις χορηγηθεί η ενίσχυση για αναδιάρθρωση,
ο δικαιούχος υποχρεούται να εκτελέσει όλα τα μέτρα που αναφέρονται λεπτομερώς στο εγκριθέν σχέδιο αναδιαρθρώσεως και να τηρήσει
τις δεσμεύσεις που περιέχονται στην αίτησή του για χορήγηση ενισχύσεως για αναδιάρθρωση.
Ακόμη και αν υποτεθεί ότι, εξ αντιδιαστολής, οι ίδιοι αυτοί όροι σημαίνουν ότι πριν από τη χορήγηση της ενισχύσεως, ο δικαιούχος
δεν υποχρεούται να εκτελέσει όλα τα μέτρα και να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ορίζει η διάταξη αυτή, γεγονός είναι ότι, όπως
υπομνήσθηκε με τη σκέψη 41 της παρούσας αποφάσεως, για την ερμηνεία διατάξεως του κοινοτικού δικαίου, πρέπει να λαμβάνεται
υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας
αποτελεί μέρος.
Συναφώς, πρέπει να ληφθεί υπόψη το άρθρο 5 του κανονισμού 320/2006, που αφορά την απόφαση για χορήγηση της ενισχύσεως για
αναδιάρθρωση και τους σχετικούς ελέγχους.
Όπως προκύπτει από το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, τα κράτη μέλη ασκώντας την αρμοδιότητα που τους απονέμεται
δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, να αποφασίζουν για τη χορήγηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, αφού
διαπιστώσουν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που τάσσονται με την πρώτη εκ των ανωτέρω διατάξεων, δεν διαθέτουν πλέον κανένα
περιθώριο εκτιμήσεως που να τους παρέχει τη δυνατότητα να αποφασίσουν ότι η ενίσχυση δεν θα χορηγηθεί.
Επομένως, επιχείρηση όπως η Beneo-Orafti είναι σε θέση να γνωρίζει ότι θα λάβει την ενίσχυση αναδιάρθρωσης από τη στιγμή που
πληροφορείται ότι, κατά τις αρμόδιες αρχές, πληρούνται οι προϋποθέσεις που τάσσονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού
320/2006 για τη χορήγηση της ενισχύσεως αυτής. Η πληροφόρηση αυτή ενδέχεται να προέρχεται τόσο από τις κοινοποιήσεις των εν
λόγω αρχών προς την επιχείρηση αυτή κατόπιν της καταθέσεως της αιτήσεως για χορήγηση ενισχύσεως αναδιαρθρώσεως, όπως αποδεικνύεται
από τη δικογραφία που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο, όσο και από τη δημοσίευση της Επιτροπής στην
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
σχετικά με τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων χρηματοοικονομικών πόρων στο ταμείο αναδιαρθρώσεως.
Πάντως, υπ’ αυτές τις συνθήκες, καθόσον διαφορετικά θα θιγόταν ο σκοπός, που υπενθυμίζεται στη σκέψη 45 της παρούσας αποφάσεως,
τον οποίο επιδίωκε με τη θέσπιση του κανονισμού 320/2006 ο νομοθέτης της Ένωσης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η δέσμευση για
αποποίηση της ποσοστώσεως αρχίζει να ισχύει μόνον από την ημερομηνία χορηγήσεως της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση κατά την έννοια
του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006.
Συγκεκριμένα, όπως σαφώς αποδεικνύεται από τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, μια τέτοια ερμηνεία είναι ικανή να
παράσχει τη δυνατότητα σε μια επιχείρηση, η οποία δεσμεύθηκε να αποποιηθεί την ποσόστωση και είναι βέβαιη ότι θα λάβει ενίσχυση
για αναδιάρθρωση σε αντιστάθμιση της δεσμεύσεως που ανέλαβε, να συνεχίσει να παράγει βάσει της ποσοστώσεως την οποία φέρεται
ότι αποποιήθηκε, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό της μειώσεως της μη κερδοφόρου παραγωγικής ικανότητας στην Ένωση
που επιδιώκει η επίμαχη ρύθμιση με τη χορήγηση της εν λόγω ενισχύσεως.
Επομένως, στο πέμπτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006
έχει την έννοια ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της κύριας δίκης, η δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως αρχίζει να ισχύει
από την ημερομηνία κατά την οποία η επιχείρηση, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που της κοινοποιούνται ή που δημοσιεύονται
στην
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
η οποία αναλαμβάνει τη δέσμευση αυτή είναι σε θέση να γνωρίζει, ως επιχείρηση που επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια, ότι, κατά
τις αρμόδιες αρχές, πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη λήψη της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση που τάσσονται με το άρθρο 5, παράγραφος
2, του ίδιου κανονισμού.

Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος και το έβδομο ερώτημα
Με το πρώτο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος και με το έβδομο ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο
ερωτά, κατ’ ουσίαν, εάν τα άρθρα 26, παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού 968/2006, καθώς και το άρθρο 15 του κανονισμού 318/2006
έχουν την έννοια ότι παραγωγή, όπως αυτή της κύριας δίκης, ακόμη και αν υποτεθεί ότι αντιβαίνει στη δέσμευση αποποιήσεως της
ποσοστώσεως, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ανάκτηση της ενισχύσεως, επιβολή κυρώσεως και επιβολή τέλους επί του πλεονάσματος,
όπως προβλέπουν αντίστοιχα οι διατάξεις αυτές, και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο ερώτημα αυτό, εάν οι αρχές non
bis in idem, της αναλογικότητας και της απαγορεύσεως των διακρίσεων έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν σωρευτική εφαρμογή των
μέτρων αυτών.
Η Beneo-Orafti προβάλλει ότι η παραγωγή περί της οποίας πρόκειται στην κύρια δίκη δεν συνιστά παραγωγή που συνεπάγεται επιβολή
τέλους επί του πλεονάσματος κατά την έννοια του άρθρου 15 του κανονισμού 318/2006, εφόσον δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως παραγωγή
εκτός ποσοστώσεως. Εν πάση περιπτώσει, οι αρχές non bis in idem, της αναλογικότητας και της απαγορεύσεως των διακρίσεων αντίκεινται
στη σωρευτική εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στα άρθρα 26, παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού 968/2006, καθώς και στο
άρθρο 15 του κανονισμού 318/2006. Η Βελγική Κυβέρνηση και η Επιτροπή έχουν αντίθετη άποψη.
Συναφώς, όσον αφορά τα άρθρα 26, παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού 968/2006, πρέπει να τονιστεί ότι αυτά εφαρμόζονται εάν
ο δικαιούχος δεν τηρήσει μία ή περισσότερες δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεως, του επιχειρηματικού
προγράμματος ή του εθνικού προγράμματος αναδιαρθρώσεως. Αυτό ισχύει αναμφιβόλως εάν ο εν λόγω δικαιούχος παράγει ζάχαρη, ισογλυκόζη
ή σιρόπι ινουλίνης παρά τη δέσμευσή του να αποποιηθεί την ποσόστωση. Η παραγωγή αυτή μπορεί, επομένως, να συνεπάγεται την
ανάκτηση της ενισχύσεως κατά την έννοια του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006 και την επιβολή κυρώσεως κατά
την έννοια του άρθρου 27 του ίδιου κανονισμού, χωρίς πάντως, η κύρωση βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού
να μπορεί να επιβληθεί παρά μόνον εάν, με γνώμονα όλες τις συναφείς περιστάσεις, η μη συμμόρφωση μπορεί να χαρακτηριστεί ως
εκ προθέσεως ή λόγω βαριάς αμέλειας. Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εκτιμήσει αν αυτό ισχύει στην υπόθεση της κύριας
δίκης.
Περαιτέρω, μια τέτοια παραγωγή συνιστά παραγωγή εκτός ποσοστώσεως κατά την έννοια του κεφαλαίου 3 του κανονισμού 318/2006,
η οποία, εκτός από την περίπτωση που πληρούνται οι προϋποθέσεις που προσδιορίζονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο,
του κανονισμού 967/2006, συνεπάγεται την επιβολή τέλους επί του πλεονάσματος κατά την έννοια του άρθρου 15 του κανονισμού
318/2006.
Συγκεκριμένα, αφενός, για τους ίδιους λόγους που έγιναν δεκτοί στις σκέψεις 42 και 43 της παρούσας αποφάσεως, η έννοια της
«ποσοστώσεως», όσον αφορά την παραγωγή εκτός ποσοστώσεως κατά την έννοια του κεφαλαίου 3 του κανονισμού 318/2006, πρέπει να
ερμηνευθεί ως περιλαμβάνουσα και τις μεταβατικές ποσοστώσεις.
Αφετέρου, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 102 των προτάσεών του, η παραγωγή είναι εκτός ποσοστώσεως όταν ο παραγωγός
υπερέβη την ποσόστωσή του ή δεν είχε ουδέποτε ποσόστωση ή την αποποιήθηκε. Όσον αφορά την τελευταία περίπτωση, η ερμηνεία
αυτή επιβεβαιώνεται εξάλλου από το άρθρο 3 του κανονισμού 968/2006, βάσει του οποίου, από την περίοδο εμπορίας για την οποία
έγινε η αποποίηση της ποσοστώσεως κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 του κανονισμού 320/2006, καμία παραγωγή δεν μπορεί να θεωρηθεί
ως παραγωγή στο πλαίσιο αυτής της ποσοστώσεως.
Όσον αφορά το ζήτημα αν η αρχή non bis in idem αντίκεινται στη σωρευτική εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στα άρθρα 26,
παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού 968/2006, καθώς και στο άρθρο 15 του κανονισμού 318/2006, πρέπει να υπομνησθεί, πρώτον,
ότι η αρχή αυτή κατοχυρώνεται ιδίως από το άρθρο 50 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεύτερον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, στον τομέα των ελέγχων και των κυρώσεων των παρατυπιών που διαπράττονται στο πλαίσιο του
δικαίου της Ένωσης, ο νομοθέτης της Ένωσης έθεσε, με τον κανονισμό 2988/95, ορισμένες γενικές αρχές και απαίτησε όλοι οι κανονισμοί
που διέπουν τους επί μέρους τομείς να είναι σύμφωνοι προς τις αρχές αυτές (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 11ης Μαρτίου 2008,
C‑420/06, Jager, Συλλογή 2008, σ. I‑1315, σκέψη 61).
Όσον αφορά την ανάκτηση της ενισχύσεως κατά την έννοια του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, αυτή αποτελεί
την ανάκληση αδικαιολογήτως αποκτηθέντος οφέλους κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2988/95. Πάντως,
όπως προκύπτει από το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού, το μέτρο αυτό δεν συνιστά κύρωση στην οποία, όπως ρητώς
επιβεβαιώνεται με τη δέκατη αιτιολογική σκέψη του ίδιου κανονισμού, μπορεί να έχει εφαρμογή η αρχή non bis in idem.
Το ίδιο ισχύει για το τέλος επί του πλεονάσματος κατά την έννοια του άρθρου 15 του κανονισμού 318/2006, όπως ορθώς προβάλλουν
η Βελγική Κυβέρνηση και η Επιτροπή.
Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 2988/95, μόνο διοικητικές κυρώσεις μπορούν να επιβληθούν
σε περίπτωση παρατυπιών που διεπράχθησαν εκ προθέσεως ή εξ αμελείας. Ως παρατυπία ορίζεται, στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του
ίδιου κανονισμού, η παράβαση, κατ’ ουσίαν, διατάξεως του δικαίου της Ένωσης.
Πάντως, η ρύθμιση για την παραγωγή εκτός ποσοστώσεως και, ειδικότερα, το κεφάλαιο 3 του κανονισμού 318/2006 δεν παρέχουν τη
δυνατότητα να συναχθεί ότι μία τέτοια παραγωγή πρέπει να χαρακτηρισθεί ως παρατυπία κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος
2, του κανονισμού 2988/95. Είναι, βεβαίως, αληθές ότι το τέλος επί του πλεονάσματος συνιστά σημαντικό οικονομικό κίνητρο για
τη μη παραγωγή ζάχαρης καθ’ υπέρβαση της ποσοστώσεως. Ωστόσο, από την εν λόγω κανονιστική ρύθμιση δεν προκύπτει ότι η παραγωγή
εκτός ποσοστώσεως συνιστά, καθεαυτή, παράβαση διατάξεως του δικαίου της Ένωσης και, ως εκ τούτου, παρατυπία η οποία μπορεί
να συνεπάγεται, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 2988/95, την επιβολή κυρώσεως.
Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι μόνον το μέτρο που προβλέπεται στο άρθρο 27 του κανονισμού 968/2006 μπορεί να χαρακτηριστεί ως
κύρωση, η αρχή non bis in idem δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης.
Όσον αφορά την αρχή της αναλογικότητας, πρέπει να υπομνησθεί ότι η αρχή αυτή, η οποία ανήκει στις γενικές αρχές του δικαίου
της Ένωσης, απαιτεί να μην υπερβαίνουν οι πράξεις των οργάνων της Ένωσης τα όρια του κατάλληλου και αναγκαίου μέτρου για την
επίτευξη των θεμιτών σκοπών που επιδιώκει η σχετική ρύθμιση, εξυπακουομένου ότι, όταν υφίσταται δυνατότητα επιλογής μεταξύ
περισσότερων του ενός κατάλληλων μέτρων, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο επαχθές και ότι τα μειονεκτήματα που προκαλούνται
δεν πρέπει να είναι υπέρμετρα σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς (βλ., μεταξύ άλλων, προπαρατεθείσα απόφαση Agrana Zucker,
σκέψη 31).
Όσον αφορά τον δικαστικό έλεγχο των προϋποθέσεων εφαρμογής της αρχής αυτής, δεδομένου ότι ο νομοθέτης της Ένωσης διαθέτει
ευρεία διακριτική ευχέρεια στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής, η νομιμότητα μέτρου που έχει θεσπιστεί στον τομέα αυτό
μπορεί να πλήττεται μόνον αν το μέτρο αυτό είναι προδήλως ακατάλληλο σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκεται από το αρμόδιο
όργανο (προπαρατεθείσα απόφαση Agrana Zucker, σκέψη 32).
Έτσι, το ζήτημα δεν είναι αν το μέτρο που θεσπίστηκε από τον νομοθέτη ήταν το μόνο ή το καλύτερο δυνατό, αλλά αν ήταν προδήλως
ακατάλληλο (προπαρατεθείσα απόφαση Agrana Zucker, σκέψη 33).
Πάντως, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας που αποδίδει ο νομοθέτης της Ένωσης, τόσο με τον κανονισμό 318/2006 όσο και με τον
κανονισμό 320/2006, στην τήρηση του συστήματος των ποσοστώσεων για τη σταθεροποίηση των αγορών στον τομέα της ζάχαρης, δεν
προκύπτει ότι η δυνατότητα, την οποία παρέχει ο εν λόγω νομοθέτης, σωρευτικής εφαρμογής των μέτρων που προβλέπονται στα άρθρα
26, παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού 968/2006, καθώς και στο άρθρο 15 του κανονισμού 318/2006, συνιστά μέτρο προδήλως ακατάλληλο
σε σχέση με τον επιδιωκόμενο από τον νομοθέτη σκοπό.
Κατά τα λοιπά, η επιστροφή απλώς της αχρεωστήτως καταβληθείσας ενισχύσεως βάσει του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού
968/2006, μαζί με την επιβολή της κυρώσεως που προβλέπεται στο άρθρο 27 του ίδιου κανονισμού, δεν παρέχει απαραίτητα, καθεαυτή,
τη δυνατότητα αποφυγής της σώρευσης, με την παραγωγή εκτός ποσοστώσεων που συνιστά η παραγωγή κατά παράβαση της δέσμευσης
αποποιήσεως της ποσοστώσεως, των ποσοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού 318/2006. Όπως προκύπτει
ιδίως από το άρθρο 15, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού, ο συγκεκριμένος σκοπός του τέλους επί του πλεονάσματος είναι
ακριβώς η αποφυγή της σώρευσης.
Τέλος, όσον αφορά την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, πρέπει να υπομνησθεί ότι αυτή επιτάσσει να μην αντιμετωπίζονται
παρόμοιες καταστάσεις κατά τρόπο διαφορετικό και να μην αντιμετωπίζονται διαφορετικές καταστάσεις καθ’ όμοιο τρόπο εκτός αν
η διαφοροποίηση δικαιολογείται αντικειμενικώς (βλ., συναφώς, απόφαση της 30ής Σεπτεμβρίου 2010, C‑133/09, Uzonyi, που δεν
έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 31 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ωστόσο, η δικογραφία που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο
δεν περιέχει καμία πληροφορία για κατάσταση η οποία μπορεί να είναι παρόμοια με την κατάσταση της διαφοράς της κύριας δίκης.
Η εν λόγω δικογραφία δεν παρέχει επομένως τη δυνατότητα να συναχθεί εάν και, ενδεχομένως, υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να
έχει εφαρμογή η αρχή της απαγορεύσεως διακρίσεων στη διαφορά αυτή.
Στο πρώτο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος και στο έβδομο ερώτημα πρέπει επομένως να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 26, παράγραφος
1, και 27 του κανονισμού 968/2006 καθώς και το άρθρο 15 του κανονισμού 318/2006 έχουν την έννοια ότι παραγωγή όπως αυτή της
κύριας δίκης, ακόμη και αν υποτεθεί ότι αντιβαίνει στη δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως, γεννά αξίωση επιστροφής της ενισχύσεως,
επιβολής κυρώσεως και επιβολής τέλους επί του πλεονάσματος, όπως προβλέπουν αντίστοιχα οι διατάξεις αυτές. Όσον αφορά την
κύρωση του άρθρου 27, παράγραφος 3, του κανονισμού 968/2006, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εκτιμήσει εάν, με γνώμονα
όλες τις συναφείς περιστάσεις, η μη συμμόρφωση μπορεί να χαρακτηριστεί ως εκ προθέσεως ή λόγω βαριάς αμέλειας. Οι αρχές non
bis in idem, της αναλογικότητας και της απαγορεύσεως των διακρίσεων πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν απαγορεύουν
σωρευτική εφαρμογή των μέτρων αυτών.

Επί του δευτέρου σκέλους του τέταρτου ερωτήματος
Με το δεύτερο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος, το οποίο πρέπει να εξεταστεί τελευταίο, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν,
με ποιο τρόπο πρέπει να υπολογιστεί το ποσό της ενισχύσεως που ανακτάται, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 26, παράγραφος 1,
του κανονισμού 968/2006.
Η Beneo-Orafti προβάλλει ότι ο υπολογισμός αυτός πρέπει να γίνει λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που απαριθμεί το αιτούν δικαστήριο
στο δεύτερο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος, ενώ η Βελγική Κυβέρνηση εκτιμά ότι το BIRB ορθώς υπολόγισε το ποσό της ανακτήσεως
πολλαπλασιάζοντας το ποσό της καταβληθείσας ενισχύσεως επί την ποσότητα των τόνων που παρήγαγε η Beneo-Orafti. Η Επιτροπή
προβάλλει ότι μπορούν να εφαρμοστούν περισσότερες μέθοδοι υπολογισμού.
Πρέπει να επισημανθεί ότι, κατά το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, εάν ο δικαιούχος δεν τηρεί μία ή περισσότερες
δεσμεύσεις του στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεως, του επιχειρηματικού προγράμματος ή του εθνικού προγράμματος αναδιαρθρώσεως,
ανάλογα με την περίπτωση, το μέρος της ενίσχυσης που χορηγήθηκε σύμφωνα με τη δέσμευση ή τις δεσμεύσεις ανακτάται.
Από τον φάκελο που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο προκύπτει ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η χορήγηση της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση
προϋπέθετε δύο δεσμεύσεις, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006, δηλαδή
τη δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως και τη δέσμευση διαλύσεως εν μέρει των εγκαταστάσεων παραγωγής των σχετικών εργοστασίων,
και από αυτές μόνον η τήρηση της πρώτης δέσμευσης αποτελεί αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης.
Ωστόσο, εφόσον, σε μια τέτοια υπόθεση, η μοναδική «δέσμευση» κατά την έννοια του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006
είναι αυτή που απορρέει από τη δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως, μόνον το μέρος της ενισχύσεως που αφορά τη δέσμευση αυτή
μπορεί, βάσει της ίδιας διατάξεως και αν αποδειχθεί ότι η εν λόγω δέσμευση πράγματι δεν τηρήθηκε, να ανακτηθεί.
Όσον αφορά την κατανομή της ενισχύσεως μεταξύ των διαφόρων συναφών δεσμεύσεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όσον αφορά τις
δύο δεσμεύσεις περί των οποίων πρόκειται στην κύρια δίκη, η κατανομή αυτή προκύπτει από τα διάφορα ποσά που καθόρισε ο νομοθέτης
της Ένωσης στο άρθρο 3, παράγραφος 5, του κανονισμού 320/2006. Έτσι, ενώ, προς αντιστάθμιση των δύο δεσμεύσεων του άρθρου
3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του εν λόγω κανονισμού, το ποσό της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση ανά τόνο αποποιηθείσας ποσοστώσεως
για την περίοδο εμπορίας 2006/2007 ανέρχεται, δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 5, στοιχείο β΄, πρώτη περίπτωση, του εν λόγω
κανονισμού, σε 547,50 ευρώ, το ίδιο αυτό ποσό ανέρχεται, δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 5, στοιχείο γ΄, πρώτη περίπτωση,
του ίδιου κανονισμού, σε 255,50 ευρώ εάν η δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως δεν συνοδεύεται από τη δέσμευση διαλύσεως
εν μέρει των εγκαταστάσεων παραγωγής των σχετικών εργοστασίων.
Κατά συνέπεια, όπως ορθώς προβάλλει η Beneo-Orafti, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η επιχείρηση τηρεί τη δέσμευσή της διαλύσεως,
αλλά δεν τηρεί τη δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως, η αχρεωστήτως καταβληθείσα ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί, υπό περιστάσεις
όπως αυτές της κύριας δίκης, ότι ανέρχεται σε 255,50 ευρώ για κάθε τόνο που παρήχθη κατά παράβαση της δεύτερης δεσμεύσεως.
Αντιθέτως, όσον αφορά τα στοιχεία τα οποία αναφέρει το αιτούν δικαστήριο με το τέταρτο ερώτημά του, στοιχεία α΄ έως γ΄, ουδεμία
ένδειξη υφίσταται στην εφαρμοστέα ρύθμιση και, ειδικότερα, στο άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, για το ότι
τα στοιχεία αυτά είναι λυσιτελή για τον υπολογισμό του επιστρεπτέου ποσού της καταβληθείσας ενισχύσεως.
Κατά τα λοιπά, από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι η έκταση του αχρεωστήτου της ενισχύσεως ορίζεται από την οικεία δέσμευση
που δεν τηρήθηκε. Πάντως, εφόσον από την απάντηση στο πρώτο, στο δεύτερο, στο τρίτο και στο έκτο ερώτημα προκύπτει ότι η δέσμευση
αποποιήσεως ποσοστώσεως αφορά αδιακρίτως τις ποσοστώσεις κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού 318/2006 και τις μεταβατικές
ποσοστώσεις κατά την έννοια του άρθρου 9 του κανονισμού 493/2006, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι θα έπρεπε να επιστραφεί μικρότερο
μέρος της ενισχύσεως εάν η επιχείρηση χαρακτήριζε την παραγωγή της, αντιθέτως προς την εν λόγω δέσμευση, ως παραγωγή εμπίπτουσα
περισσότερο στις εν λόγω μεταβατικές ποσοστώσεις και όχι στις ποσοστώσεις κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού 318/2006.
Τέλος, όσον αφορά την αρχή της αναλογικότητας, στην οποία αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο με το δεύτερο σκέλος του τέταρτου
ερωτήματός του, δεν προκύπτει ότι το μέτρο ανακτήσεως της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση, η έκταση του οποίου, όπως προβλέπει
το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006, εξαρτάται από την οικεία δέσμευση που δεν τηρήθηκε, αποτελεί μέτρο προδήλως
δυσανάλογο, κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 77 της παρούσας αποφάσεως, σε σχέση με τον σκοπό που
επιδίωκε ο νομοθέτης της Ένωσης κατά τη θέσπιση αυτής της ενισχύσεως ο οποίος υπενθυμίζεται στη σκέψη 45 της παρούσας αποφάσεως.
Στο δεύτερο σκέλος του τέταρτου ερωτήματος πρέπει επομένως να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού
968/2006 έχει την έννοια ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της κύριας δίκης, η επιχείρηση τήρησε
τη δέσμευσή της διαλύσεως εν μέρει των εγκαταστάσεων παραγωγής των σχετικών εργοστασίων, αλλά όχι και τη δέσμευση αποποιήσεως
της ποσοστώσεως, το ποσό της προς ανάκτηση ενισχύσεως ισούται με το μέρος της ενισχύσεως που αντιστοιχεί στη δέσμευση που
δεν τηρήθηκε. Το μέρος αυτό της ενισχύσεως πρέπει να υπολογιστεί βάσει των ποσών που ορίζονται στο άρθρο 3, παράγραφος 5,
του κανονισμού 320/2006.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 320/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 2006, για τη θέσπιση
προσωρινού καθεστώτος αναδιάρθρωσης του κλάδου της ζάχαρης στην Κοινότητα και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005
για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής, έχει την έννοια ότι ο όρος «ποσόστωση» που χρησιμοποιείται σε αυτό περιλαμβάνει
και τις μεταβατικές ποσοστώσεις, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) 493/2006 της Επιτροπής, της 27ης Μαρτίου
2006, για καθορισμό μεταβατικών μέτρων στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής οργάνωσης της αγοράς της ζάχαρης και για τροποποίηση
των κανονισμών (ΕΚ) 1265/2001 και (ΕΚ) 314/2002.
2)
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006 έχει την έννοια ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της κύριας
δίκης, η προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή δέσμευση αποποιήσεως της ποσόστωσης παραγωγής ζάχαρης, ισογλυκόζης ή σιροπιού ινουλίνης
που χορηγήθηκε σε επιχείρηση και την οποία αυτή παραχώρησε σε ένα ή περισσότερα από τα εργοστάσιά της, αρχίζει να ισχύει από
την ημερομηνία κατά την οποία η επιχείρηση, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που της κοινοποιούνται ή που δημοσιεύονται
στην
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
η οποία αναλαμβάνει τη δέσμευση αυτή είναι σε θέση να γνωρίζει, ως επιχείρηση που επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια, ότι, κατά
τις αρμόδιες αρχές, πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη λήψη της ενισχύσεως για αναδιάρθρωση, που τάσσονται στο άρθρο 5, παράγραφος
2, του ίδιου κανονισμού.
3)
Τα άρθρα 26, παράγραφος 1, και 27 του κανονισμού (ΕΚ) 968/2006 της Επιτροπής, της 27ης Ιουνίου 2006, για τη θέσπιση των λεπτομερειών
εφαρμογής του κανονισμού 320/2006, καθώς και το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) 318/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου
2006, για την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα της ζάχαρης, έχουν την έννοια ότι παραγωγή όπως αυτή της κύριας δίκης,
ακόμη και αν υποτεθεί ότι αντιβαίνει στην προβλεπόμενη στο άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006 δέσμευση
αποποιήσεως της ποσόστωσης παραγωγής ζάχαρης, ισογλυκόζης ή σιροπιού ινουλίνης που χορηγήθηκε σε επιχείρηση και την οποία
αυτή παραχώρησε σε ένα ή περισσότερα από τα εργοστάσιά της, γεννά αξίωση επιστροφής της ενισχύσεως, επιβολής κυρώσεως και
επιβολής τέλους επί του πλεονάσματος, όπως προβλέπουν αντίστοιχα οι διατάξεις αυτές. Όσον αφορά την κύρωση του άρθρου 27,
παράγραφος 3, του κανονισμού 968/2006, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εκτιμήσει εάν, με γνώμονα όλες τις συναφείς περιστάσεις,
η μη συμμόρφωση μπορεί να χαρακτηριστεί ως εκ προθέσεως ή λόγω βαριάς αμέλειας. Οι αρχές non bis in idem, της αναλογικότητας
και της απαγορεύσεως των διακρίσεων έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν σωρευτική εφαρμογή των μέτρων αυτών.
4)
Το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 968/2006 έχει την έννοια ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές
της κύριας δίκης, η επιχείρηση τήρησε τη δέσμευσή της διαλύσεως εν μέρει των εγκαταστάσεων παραγωγής των σχετικών εργοστασίων,
αλλά όχι και την προβλεπόμενη στο άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 320/2006 δέσμευση αποποιήσεως της ποσοστώσεως
παραγωγής ζάχαρης, ισογλυκόζης ή σιροπιού ινουλίνης που της χορηγήθηκε και την οποία αυτή παραχώρησε σε ένα ή περισσότερα
από τα εργοστάσιά της, το ποσό της προς ανάκτηση ενισχύσεως ισούται με το μέρος της ενισχύσεως που αντιστοιχεί στη δέσμευση
που δεν τηρήθηκε. Το μέρος αυτό της ενισχύσεως πρέπει να υπολογιστεί βάσει των ποσών που ορίζονται στο άρθρο 3, παράγραφος
5, του κανονισμού 320/2006.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.