CELEX: 62010CJ0011
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Regolament (KEE) Nru 2658/87
Tariffa Doganali Komuni
Dazji doganali
Eżenzjoni
Sustanzi farmaċewtiċi
Kompożizzjoni
Restrizzjonijiet

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tan-Nomenklatura
Magħquda tat-Tariffa Doganali Komuni li tikkostitwixxi l-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’
Lulju 1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali
bil-Malti: Kapitolu 2, Vol. 2, p. 382), kif emendat bir-Regolamenti tal-Kummissjoni (KE) Nri 2031/2001, tas-6 ta’ Awwissu
2001 (ĠU L 279, p. 1), u 1832/2002, tal-1 ta’ Awwissu 2002, rispettivament (ĠU L 290, p. 1, iktar’il quddiem ir-“Regolament
Nru 2658/87”).
Dawn id-domandi tressqu fil-kuntest ta’ kawża bejn l-iStaatssecretaris van Financiën à Marishipping and Transport BV (iktar
’il quddiem il-“Marishipping”), kumpannija stabbilita fil-Pajjiżi l-Baxxi, li tirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk l-eżenzjoni
mid-dazji doganali mogħtija lill-prodotti farmaċewtiċi tapplikax biss għall-prodotti komposti minn sustanzi farmaċewtiċi puri
jew jekk hija tapplikax ukoll għall-prodotti li kienu ġew miżjuda b’sustanzi oħra.

Il-kuntest ġuridiku
Il-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87, li jinkludi r-regoli applikabbli għall-eżenzjoni
mid-dazji doganali mogħtija lill-prodotti farmaċewtiċi li jaqgħu taħt ċerti kategoriji, tipprovdi:
“Ħelsien [eżenzjoni] minn dazju tad-dwana huwa maħsub għal prodotti farmaċewtiċi tal-kategoriji li ġejjin:
i)      sustanzi farmaċewtiċi koperti mill-CAS RN (chemical abstracts service registry numbers) u mill-international non-proprietary
names (INNs) elenkati fl-Anness 3”.
Il-punt 2(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87 jipprovdi:
“Każijiet speċjali:
i)      INNs ikopru biss dawk is-sustanzi mfissra fil-listi ta’ INNs rakkomandati u proposti ppublikati mill-Għaqda Dinjija għas-Saħħa
(WHO). Fejn in-numru ta’ sustanzi koperti minn INN huwa inqas minn dak kopert miċ-CAS RN, dawk is-sustanzi koperti mill-INN
biss għandhom ikunu suġġetti għal trattament mingħajr dazju”.
Fost is-sustanzi elenkati fil-listsa ta’ sustanzi farmaċewtiċi li jistgħu jiġu inklużi sabiex jibbenefikaw minn eżenzjoni
mid-dazji hija inkluża, b’mod partikolari, iċ-chitosan (poligonum).
Kemm iċ-chitosan kif ukoll l-aċidu assorbiku għandhom l-isem internazzjonali komuni u numru CAS individwali, rispettivament.

Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Matul is-snin 2002 u 2003, Marishipping ippreżentat diversi dikjarazzjonijiet għaċ-ċirkulazzjoni libera ta’ prodotti deskritt
fid-dikjarazzjonijiet bħala “trab assorbenti” (iktar ’il quddiem il-“merkanzija”). Il-merkanzija kienet iddikjarata taħt l-Intestatura
Tariffarja 3913 90 80 tan-Nomenklatura Magħquda. Fl-2002 u fl-2003, l-importazzjoni ta’ merkanzija taħt din l-intestatura
kienet suġġetta għal dazji doganali ta’ 7.6 % u 7.1 % rispettivament. Fid-dikjarazzjonijiet tagħha, Marishipping ibbażat ruħha
fuq eżenzjoni mid-dazji doganali għall-merkanzija u rreferiet f’dan ir-rigward għall-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87.
Wara li kkontrolla l-merkanzija, l-ispettur tad-dwana qies li din il-merkanzija, li kienet komposta minn 96 % chitosan, minn
3 % aċidu assorbiku, minn 1 % aċidu tartariku, ma setgħetx tibbenefika mill-imsemmija eżenzjoni. Huwa kkunsidra li l-eżenzjoni
mid-dazji doganali għaċ-chitosan hija limitata għas-sustanza pura u ma tistax tiġi applikata għal merkanzija bħal dik inkwistjoni
fil-kawża prinċipali. Għaldaqstant, huwa pproċeda għal irkupru
a posteriori
ta’ dazji doganali dovuti fuq l-imsemmija importazzjonijiet.
Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, is-sustanzi l-oħra li jinsabu fil-merkanzija, jiġifieri l-aċidu assorbiku u l-aċidu
tartariku, jipproteġu ċ-chitosan kontra l-ossidazzjoni u kienu ġew miżjuda maċ-chitosan sabiex jiżdied id-dewmien ta’ konservazzjoni
tiegħu. Dawn iż-żewġ aċidi ma influwenzawx l-effikaċja taċ-chitosan. Id-dewmien ta’ konservazzjoni taċ-chitosan fil-forma
pura tiegħu jista’ wkoll jiżdied permezz ta’ imballaġġ vakwu tas-sustanza. Il-merkanzija hija intiża sabiex tintuża bħala
l-komponent ewlieni għall-manifattura ta’ prodott li jinbiegħ bħala prodott biex jgħin fit-tnaqqis tal-piż.
Ir-Rechtbank te Haarlem, adita bir-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza minn Marishipping kontra l-avviżi għal irkupru tad-dazji
doganali nnotifikati mill-ispettur tad-dwana, iddeċidiet li dan ir-rikors kien infondat. Din il-kumpannija appellat kontra
din is-sentenza quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam li ddeċidiet, f’sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2007, li ż-żieda ta’ kwantitajiet
baxxi ħafna ta’ aċidu assorbiku u ta’ aċidu tartariku bil-għan li jiżguraw konservazzjoni aħjar tas-sustanza ewlenija ma tostakolatx
l-applikazzjoni tal-eżenzjoni mogħtija lill-prodotti farmaċewtiċi. Konsegwentement, il-qorti tal-appell annullat l-imsemmija
sentenza u l-avviżi għal irkupru nnotifikati lil Marishipping.
Fl-appell tagħha fil-kassazzjoni, l-iStaatssecretaris van Financiën issostni li d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Anness I
tar-Regolament Nru 2658/87 ma jippermettux li l-eżenzjoni pprovduta minnhom tiġi applikata għal prodott farmaċewtiku kompost
minn sustanza farmaċewtika ta’ bażi li kienet ġiet miżjuda b’sustanzi farmaċewtiċi oħra, u dan irrispettivament mill-proporzjon
tas-sustanzi miżjuda.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-imsemmija dispożizzjonijiet rilevanti ma jipprovdux espliċitament li, sabiex ikun jistgħu
jibbenefikaw mill-eżenzjoni mid-dazji doganali pprovduti fil-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87,
is-sustanzi msemmija għandhom ikun fil-forma pura tagħhom. Madankollu, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja,
u b’mod iktar partikolari tal-punt 13 tas-sentenza tat-18 ta’ Marzu 1986, Ethicon (58/85, Ġabra p. 1131), hija tistaqsi jekk
huwiex possibbli li jiżdiedu sustanzi oħra mas-sustanza farmaċewtika attiva u, jekk ir-risposta hija fl-affermattiv, liema
huwa l-limiti li għandhom għalhekk jiġu osservati sabiex il-merkanzija tista’ tibqa’ tibbenefika mill-eżenzjoni mid-dazji
dogonali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Hoge Raad der Nederlanden iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domandi preliminari segwenti:
“1)      L-eżenzjoni mid-dazju tas-sustanzi farmaċewtiċi msemmija [fil-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti] tal-Anness I tar-Regolament
(KEE) Nru 2658/87 [..] moqri flimkien mal-lista ta’ sustanzi farmaċewtiċi li jinsabu [fl-Anness 3 tat-Taqsima II tat-Tielet
Parti (annessi) tal-Anness I], hija limitata għas-sustanzi (kimiċi) imsemmija fil-forma pura tagħhom?
2)      Jekk sustanzi oħra jistgħu jiżdiedu mas-sustanza farmaċewtika indikata, liema huma r-restrizzjonijiet applikabbli f’dan ir-rigward?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel
Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87 għandux jiġi interpretata fis-sens li sustanza farmaċewtika, li tinsab fil-lista
ta’ sustanzi msemmija fl-Anness 3 tat-Tielet Parti ta’ dan l-Anness 1, li kienet ġiet miżjuda b’sustanzi oħra, b’mod partikolari
farmaċewtiċi, tistax tibqa’ tibbenefika mill-eżenzjoni mid-dazji doganali li kienet tkun applikabbli fil-każ li tali sustanza
kienet fil-forma pura tagħha.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi rrilevat li la l-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I
tar-Regoalment Nru 2648/87 u lanqas l-Anness 3 tat-Tielet Parti tal-istess Anness ma jipprovdu espliċitament li, sabiex tkun
tista’ tibbenefika mill-eżenzjoni mid-dazji doganali pprovduta fir-rigward tal-prodotti farmaċewtiċi elenkati fl-imsemmi Anness 3,
dawn il-prodotti għandhom ikunu fil-forma pura tagħhom.
Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat li d-dispożizzjoni li tirregola l-applikazzjoni ta’ eżenzjoni mid-dazji doganali tikkostitwixxi
eċċezzjoni għall-prinċipju li jipprovdi li l-prodotti importati fl-Unjoni Ewropea huma, bħala regola ġenerali, suġġetti għad-dazji
doganali u, peress li hija tikkostitwixxi deroga, għandha għalhekk tiġi interpretatat b’mod strett.
Għaldaqstant, fin-nuqqas ta’ indikazzjoni espressa jew ta’ fattur ieħor li jippermetti li jiġi konkluż li l-leġiżlatur tal-Unjoni
kellu l-intenzjoni li jagħti l-benefiċċju tal-eżenzjoni mid-dazji doganali lis-sustanzi farmaċewtiċi elenkati fl-imsemmi Anness 3
li, suġġett għal eventwali impuritajiet residwali li jinsabu f’dawn is-sustanzi, ir-Regolament Nru 2658/87 ma jistax jiġi
interpretat fis-sens li sustanzi farmaċewtiċi li kienu ġew miżjuda b’sustanzi oħra ma jistgħux jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni.
Sustanzi, bħala dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li kienu ġew miżjuda, fi kwantitajiet varjabbli, mas-sustanza ta’ bażi
u li ma jifformawx parti, bħala tali, minn din is-sustanza jew mill-prodott li minnu din is-sustanzja kienet inkisbet, ma
jistgħux jitqiesu bħala li jikkostitwixxu tali impuritajiet residwali.
Minn dan isegwi li r-Regolament Nru 2658/87 għandu jiġi interpretat fis-sens li merkanzija bħal dik inkwistjoni fil-kawża
prinċipali, li hija komposta minn sustanza farmaċewtika ta’ bażi, f’dan il-każ iċ-chitosan, li kienet ġiet miżjuda b’sustanzi
oħra (farmaċewtiċi) ma tistax tibbenefika mill-eżenzjoni mid-dazji doganali pprovduta mill-imsemmi regolament.
L-ewwel nett, għandu jiġi speċifikat li din l-interpretazzjoni hija kkorroborata, kif irrilevat b’mod partikolari l-Kummissjoni
Ewropea, bid-direttivi dwar l-użu ta’ INNs għal dak li jikkonċerna s-sustanzi farmaċewtiċi. Fil-fatt, skont dawn id-direttivi,
l-INNs huma, bħala prinċipju, magħżula għal sustanzi individwali ddefiniti sew li jistgħu jiġu identifikati mingħajr ambigwità
permezz ta’ isem (jew formula) kimiku/a, peress li l-prinċipju wara l-programm INN huwa li ma jingħatawx ismijiet għal taħlit
ta’ sustanzi.
Issa, f’din il-kawża, mill-proċess jirriżulta li l-INN attribwit liċ-chitosan ma jkoprix il-merkanzija peress li din tinkludi
proporzjon għoli ħafna ta’ sustanzi oħra.
Fir-rigward tan-numri CAS li jirreferi għalihom ukoll il-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament
Nru 2658/87, hemm lok li jiġi speċifikat li huwa stabbilit, kif irrilevaw il-Gvern Olandiż u l-Kummissjoni, li ċ-chitosan
(CAS 9012‑76-4), l-aċidu assorbiku (CAS 5081‑7), u l-aċidu tartariku (CAS 8769-4), kull wieħed minnhom għandu numru ta’ identifikazzjoni
CAS indiwidwali u li t-taħlita tagħhom ma tistax tiġi identifikata permezz ta’ numru CAS wieħed.
Sussegwentement, l-interpretazzjoni mogħtija fil-punt 19 ta’ din is-sentenza hija konformi mal-prinċipju li jipprovdi li d-dispożizzjonijiet
dwar is-sospensjoni tal-, u l-eżenzjonijiet mid-dazji doganali għandhom jikkorrispondu mar-rekwiżiti taċ-ċertezza legali u
jieħdu inkunsiderazzjoni d-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom l-amministrazzjonijiet doganali nazzjonali minħabba l-firxa
wiesgħa u l-komplessità tal-kompitu li huma għandhom iwettqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Ethicon, iċċitata iktar’il fuq,
punt 12, u tat-3 ta’ Diċembru 1998, Schoonbroodt, C‑247/97, Ġabra p. I‑8095, punt 23).
Fil-fatt, għalkemm ir-rekwiżit li, sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-eżenzjoni mid-dazji doganali pprovduta mill-punt 1(i)
tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87, is-sustanzi farmaċewtiċi għandhom bħala prinċipju
jkunu fil-forma pura tagħhom ċertament ma jeżentax lill-awtoritajiet doganali milli jwettqu, skont il-każ, analiżi kimika
ta’ kampjun ta’ merkanzija importata, xorta jibqa’ l-fatt li, waqt din l-analiżi, l-imsemmija awtoritajiet jistgħu jillimitaw
ruħhom li jirriċerkaw jekk din il-merkanzija hijiex effettivament komposta b’mod esklużiv minn sustanza li tinsab fil-lista
ta’ sustanzi farmaċewtiċi li tista’ tibbenefika mill-eżenzjoni inkwistjoni, mingħajr ma jkunu meħtieġa li jidentifikaw is-sustanzi
l-oħra li jinsabu f’din il-merkanzija jew li jiddeterminaw il-proporzjon tagħhom fil-kompożizzjoni ta’ din il-merkanzija.
Fl-aħħar nett, l-imsemmija interpretazzjoni hija l-iktar adatta sabiex tiggarantixxi applikazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijeit
tar-Regolament Nru 2658/87 sa fejn hija tħalli marġni diskrezzjonali limitat lill-awtoritajiet doganali nazzjonali sabiex
jiddeterminaw jekk sustanza hijiex jew le fil-forma pura tagħha.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal preċedentement, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel
Parti tal-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87 għandu jiġi interpretat fis-sens li sustanza farmaċewtika, li tinsab fil-lista
ta’ sustanzi msemmija fl-Anness 3 tat-Tielet Parti tal-istess Anness I, li kienet ġiet miżjuda b’sustanzi oħra, b’mod partikolari
farmaċewtiċi, ma tistax tibbenefika iktar mill-eżenzjoni mid-dazji doganali li kienet tkun applikabbli li kieku tali sustanza
kienet fil-forma pura tagħha.

Fuq it-tieni domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda preliminari, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-punt 1(i) tat-Taqsima II(Ċ) tal-Ewwel Parti tal-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’ Lulju
1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana, kif emendat bir-Regolamenti
tal-Kummissjoni (KE) Nri 2031/2001, tas-6 ta’ Awwissu 2001, u 1832/2002, tal-1 ta’ Awwissu 2002 rispettivament, għandu jiġi
interpretat fis-sens li sustanza farmaċewtika, li tinsab fil-lista ta’ sustanzi msemmija fl-Anness 3 tat-Tielet Parti tal-istess
Anness I, li kienet ġiet miżjuda b’sustanzi oħra, b’mod partikolari farmaċewtiċi, ma tistax tibbenefika iktar mill-eżenzjoni
mid-dazji doganali li kienet tkun applikabbli li kieku tali sustanza kienet fil-forma pura tagħha.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.