CELEX: 62009FJ0105
Υπαλληλική υπόθεση
Έκτακτη υπάλληλος
Ανανέωση συμβάσεως ορισμένου χρόνου
Αναπροσδιορισμός του χαρακτήρα της συμβάσεως από ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου
Άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ

, απορρίπτοντας το αίτημα αυτό, αποτελεί βλαπτική πράξη.
Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει, εντούτοις, ότι μια σύμβαση παράγει τα έννομα αποτελέσματά της από την υπογραφή της και συνεπώς
θεωρεί ότι, υποθετικώς, βλαπτική πράξη αποτελεί η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 που παρέτεινε την αρχική σύμβαση
μέχρι την 31η Μαρτίου 2009. Επομένως, η προσφεύγουσα-ενάγουσα έπρεπε να είχε υποβάλει ένσταση κατά της εν λόγω συμπληρωματικής
συμφωνίας εντός τριών μηνών από της υπογραφής της. Υποβάλλοντας, στις 22 Ιανουαρίου 2009, αίτημα να αναγνωριστεί η ύπαρξη
υπαλληλικής σχέσεως αορίστου χρόνου, η προσφεύγουσα-ενάγουσα προσπάθησε να καταστρατηγήσει τις προβλεπόμενες από τον ΚΥΚ προθεσμίες
και να αντιπαρέλθει το ζήτημα της μη εμπρόθεσμης εκ μέρους της υποβολής διοικητικής ενστάσεως.
Το Κοινοβούλιο προσθέτει ότι, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ο Γενικός Γραμματέας περιορίστηκε μόνον να «επιβεβαιώσει ότι [η]
σύμβαση [της προσφεύγουσας] θα έληγε κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία, δηλαδή στις 31 Μαρτίου 2009». Επρόκειτο για πράξη αμιγώς
επιβεβαιωτική, μη δεκτική προσφυγής κατά πάγια νομολογία.
Από το γεγονός αυτό, το Κοινοβούλιο συνάγει ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα δεν μπορεί παραδεκτώς να ζητήσει την ακύρωση της προσβαλλομένης
αποφάσεως.
Η προσφεύγουσα-ενάγουσα απαντά, κατά κύριο λόγο, ότι η ένσταση απαραδέκτου, που υποβλήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2010, υποβλήθηκε
εκπροθέσμως, σύμφωνα με το άρθρο 78, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας που προβλέπει ότι «[η] αίτηση για να αποφανθεί
επί του απαραδέκτου πρέπει να υποβληθεί εντός μηνός από την κοινοποίηση του δικογράφου της προσφυγής», που έλαβε χώρα στις
8 Ιανουαρίου 2010.
Επικουρικώς, η προσφεύγουσα-ενάγουσα αμφισβητεί την ουσία της υποβληθείσας ενστάσεως απαραδέκτου, ισχυριζόμενη ότι, με την
προσβαλλόμενη απόφαση, ο Γενικός Γραμματέας δεν αποφάνθηκε επί αιτήματος παρατάσεως συμβάσεως, αλλά επί του κατά πόσον η δεύτερη
ανανέωση της αρχικής συμβάσεως την είχε μετατρέψει σε σύμβαση αορίστου χρόνου. Αφού ανέλυσε την κατάσταση, το Κοινοβούλιο
κατέληξε ότι «καμία αποδεκτή νομική λύση» δεν της επέτρεπε να συνεχίσει την άσκηση των καθηκόντων της, με αποτέλεσμα την αναγκαστική
λήξη της αρχικής συμβάσεως κατά την ημερομηνία που όριζε η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008, δηλαδή στις 31 Μαρτίου
2009.
Κατά την άποψη της προσφεύγουσας-ενάγουσας, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί ως απλή ενημέρωση ή αμιγώς
επιβεβαιωτική πράξη. Αποτελεί απόφαση που τέμνει συγκεκριμένο νομικό ζήτημα και θίγει άμεσα τα συμφέροντά της. Ο ισχυρισμός
του Κοινοβουλίου ότι δεν κατέστη δυνατόν να βρεθεί καμία λύση αποτελεί ομολογία ότι αναζητήθηκε πράγματι τέτοια λύση μετά
τη σύναψη της συμπληρωματικής συμφωνίας της 26ης Μαρτίου 2008.
Η προσφεύγουσα-ενάγουσα επισημαίνει ότι, κατά την άποψη του Κοινοβουλίου, έπρεπε να ζητήσει η ίδια τρίτη ανανέωση της συμβάσεώς
της, ενώ από το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ προκύπτει ότι η σύμβασή της δεν θα έπρεπε καν να είχε παραταθεί για δεύτερη
φορά και ότι κατόπιν της δεύτερης αυτής ανανεώσεως, μετατράπηκε στην πραγματικότητα αυτεπαγγέλτως σε σύμβαση αορίστου χρόνου.
Επικουρικώς, η προσφεύγουσα-ενάγουσα υποστηρίζει ότι η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί
ως «βλαπτική πράξη», καθόσον από το γράμμα του άρθρου 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ προκύπτει ότι η υπογραφή της ισοδυναμούσε με
σύναψη συμβάσεως αορίστου χρόνου.
Επικουρικώς πάντοτε, η προσφεύγουσα-ενάγουσα επισημαίνει ότι αφού το ίδιο το Κοινοβούλιο χαρακτήρισε την από 2 Απριλίου 2009
επιστολή της ως «διοικητική ένσταση», κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, συνέχισε τη διαδικασία ασκώντας
την υπό κρίση προσφυγή-αγωγή.
–       Επί της ουσίας
Η προσφεύγουσα-ενάγουσα προβάλλει τρεις λόγους ακυρώσεως, ο πρώτος από τους οποίους αντλείται από παράβαση του άρθρου 8, πρώτο
εδάφιο, του ΚΛΠ, από νομική πλάνη και από πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως, ο δεύτερος από παραβίαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
και ο τρίτος από κατάχρηση εξουσίας και παράβαση του καθήκοντος μέριμνας, παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως, της
αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της αρχής της ισότητας, της αρχής της καλόπιστης εκτελέσεως των συμβάσεων
καθώς και από κατάχρηση δικαιώματος.
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα-ενάγουσα υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ, όσον
αφορά τη δεύτερη τροποποίηση της αρχικής της συμβάσεως, η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 επέφερε μετατροπή
της εν λόγω συμβάσεως ορισμένου χρόνου σε σύμβαση αορίστου χρόνου και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, αποκλείοντας τη μετατροπή
αυτή, εκδόθηκε κατά παράβαση της εν λόγω διατάξεως.
Η προσφεύγουσα-ενάγουσα επισημαίνει, βεβαίως, ότι η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 «ακυρώνει και αντικαθιστά»
εκείνη της 23ης Φεβρουαρίου 2007. Θεωρεί, εντούτοις, ότι από την αντικατάσταση αυτή δεν συνάγεται το συμπέρασμα ότι υπήρξε
ως εκ τούτου, κατά το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ, μία μόνον ανανέωση της συμβάσεως ορισμένου χρόνου, όπως υποστηρίζει
το Κοινοβούλιο. Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η ευρεία εξουσία εκτιμήσεως του Κοινοβουλίου την οποία αυτό επικαλείται, ο συγκεκριμένος
τρόπος δράσεως αποτελεί τέχνασμα που δεν πρέπει να καθιστά δυνατή την καταστρατήγηση της προαναφερθείσας διατάξεως.
Το Κοινοβούλιο αντιτάσσει ότι οι ιατροί που απασχολεί είναι έκτακτοι υπάλληλοι κατά το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, του ΚΛΠ και ότι
πρέπει, κατά το άρθρο 7, παράγραφος 2, του εσωτερικού κανονισμού, να προσλαμβάνονται μεταξύ των επιτυχόντων υποψηφίων διαγωνισμού
ή διαδικασίας προσλήψεως προβλεπόμενης από το άρθρο 29, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. Ελλείψει εφεδρικού πίνακα για μελλοντικές προσλήψεις
ιατρών και δεδομένου ότι δεν είχε υποβληθεί καμία υποψηφιότητα κατόπιν των ανακοινώσεων κενής θέσεως που είχε δημοσιεύσει
προς κάλυψη της θέσεως του προκατόχου της προσφεύγουσας-ενάγουσας, υποχρεώθηκε να την προσλάβει για ορισμένο χρόνο και προσωρινώς,
βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 4, του εν λόγω κανονισμού, έως ότου είναι σε θέση να προσλάβει ιατρό σύμφωνα με τη διαδικασία
επιλογής του προαναφερθέντος άρθρου 7, παράγραφος 2. Αυτό ήταν το αντικείμενο της αρχικής συμβάσεως της προσφεύγουσας-ενάγουσας.
Η αρχική σύμβαση παρατάθηκε άπαξ, με τη συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Φεβρουαρίου 2007, μέχρι τις 31 Μαρτίου 2008. Εντούτοις,
μη διαθέτοντας ακόμη εφεδρικό πίνακα για μελλοντικές προσλήψεις ώστε να καλύψει την κενή θέση ιατρού, το Κοινοβούλιο βρέθηκε
αναγκασμένο να παρατείνει εκ νέου την αρχική σύμβαση.
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει, συναφώς, ότι, μολονότι απαγορεύεται κατ’ αρχήν η σύναψη περισσότερων διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου
χρόνου, θα έπρεπε τουλάχιστο να υπάρξει επιφύλαξη για την περίπτωση που αυτή η διαδοχική σύναψη συμβάσεων ορισμένου χρόνου
δικαιολογείται από θεμιτούς λόγους. Αυτό συνέβη στην προκειμένη περίπτωση, διότι οι αποφάσεις για την παράταση της αρχικής
συμβάσεως ελήφθησαν προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της παροχής ιατρικών υπηρεσιών, ενώ το Κοινοβούλιο δεν θα μπορούσε
να προσφέρει στην προσφεύγουσα-ενάγουσα σύμβαση αορίστου χρόνου χωρίς παράβαση του εσωτερικού του κανονισμού.
Εξάλλου, το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ δεν απαγορεύει τη σύναψη συμβάσεως εργασίας ορισμένου χρόνου περιέχουσας αόριστο
όρο, όπως είναι, στην προκειμένη περίπτωση, η αναμονή διορισμού ιατρού. Υπό την έννοια αυτή, οι καταληκτικές ημερομηνίες που
ορίζονται στις δύο συμπληρωματικές συμφωνίες της αρχικής συμβάσεως θα έπρεπε να ερμηνευθούν ως απλώς κατά πρόβλεψη οριζόμενες
ημερομηνίες.
Τέλος, το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 περί παρατάσεως της αρχικής συμβάσεως
μέχρι τις 31 Μαρτίου 2009 ήταν επωφελής για την προσφεύγουσα-ενάγουσα, καθόσον θα μπορούσε να μην παρατείνει την εν λόγω σύμβαση
και να προσλάβει άλλο ιατρό ή να την παρατείνει μόνο για τη διάρκεια των λίγων μηνών που θα ήταν απαραίτητοι για την πρόσληψη
ιατρού σύμφωνα με τη διαδικασία επιλογής.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Πρέπει προκαταρκτικώς να διευκρινιστεί το περιεχόμενο του τρίτου αιτήματος της προσφεύγουσας-ενάγουσας, στο μέτρο που με αυτό
ζητείται να ακυρωθεί η «ημερομηνία λήξεως [της αρχικής της συμβάσεως] που καθορίστηκε στις 31 Μαρτίου 2009».
Το εν λόγω αίτημα θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι αφορά την ημερομηνία της 31ης Μαρτίου 2009 που «επιβεβαίωσε» ο Γενικός Γραμματέας
του Κοινοβουλίου με την προσβαλλόμενη απόφαση. Στην περίπτωση αυτή όμως θα προκαλείτο σύγχυση με το πρώτο αίτημα, με το οποίο
ζητείται ακριβώς η ακύρωση της εν λόγω αποφάσεως. Συνεπώς, προκειμένου να αποκτήσει αυτό το αίτημα αυτόνομο περιεχόμενο, θα
πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι έχει ως αντικείμενο την ακύρωση της συμπληρωματικής συμφωνίας της 26ης Μαρτίου 2008,
στο μέτρο που καθορίζει την 31η Μαρτίου 2009 ως ημερομηνία λήξεως της υπαλληλικής σχέσεως της προσφεύγουσας-ενάγουσας.
Κατόπιν αυτής της διευκρινίσεως, πρέπει, όσον αφορά την εκ μέρους της προσφεύγουσας-ενάγουσας επίκληση του εκπρόθεσμου χαρακτήρα
της ενστάσεως απαραδέκτου που υπέβαλε το Κοινοβούλιο, να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 78, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του
Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου ΔΔ, η αίτηση με την οποία ζητείται να αποφανθεί το Δικαστήριο ΔΔ επί του απαραδέκτου,
χωρίς να εισέλθει στην ουσία, πρέπει να υποβληθεί εντός μηνός από την κοινοποίηση του δικογράφου της προσφυγής. Στην προθεσμία
αυτή πρέπει να προστεθεί η δεκαήμερη παρέκταση λόγω αποστάσεως που προβλέπεται στο άρθρο 100, παράγραφος 3, του Κανονισμού
Διαδικασίας. Εν προκειμένω, η προσφυγή κοινοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο στις 8 Ιανουαρίου 2010. Κατά συνέπεια, η ένσταση απαραδέκτου
υποβλήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2010, ήτοι την τελευταία ημέρα της κατά τον προαναφερθέντα τρόπο υπολογιζομένης προθεσμίας·
ως εκ τούτου, είναι παραδεκτή.
Όσον αφορά τη σημασία της ενστάσεως απαραδέκτου, πρέπει να υπομνησθεί ότι η προσφυγή ακυρώσεως είναι παραδεκτή μόνον εφόσον
η διοικητική ένσταση που πρέπει να προηγηθεί υποβλήθηκε εντός της προβλεπομένης από το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ τρίμηνης
προθεσμίας από της βλαπτικής πράξεως.
Όσον αφορά τον καθορισμό του χρονικού σημείου κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε η βλαπτική πράξη, δηλαδή τον καθορισμό της ημερομηνίας
από την οποία πρέπει να υπολογιστεί η προθεσμία υποβολής της ενστάσεως, πρέπει να επισημανθεί ότι μια σύμβαση παράγει τα έννομα
αποτελέσματά της και, συνεπώς, καθίσταται δυνητικώς βλαπτική για τον υπάλληλο, από την υπογραφή της, με αποτέλεσμα η προθεσμία
εμπρόθεσμης υποβολής διοικητικής ενστάσεως κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ να πρέπει κατ’ αρχήν να υπολογίζεται
από την υπογραφή της οικείας συμβάσεως (απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Ιουλίου 2002, Τ-137/99 και Τα-18/00, Martínez Páramo
κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 56· απόφαση F-65/07, Aayhan κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου, προπαρατεθείσα στη σκέψη 24, σκέψη 43).
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η προσφεύγουσα-ενάγουσα θα μπορούσε να υποβάλει επισήμως διοικητική ένσταση κατά της συμπληρωματικής
συμφωνίας της 26ης Μαρτίου 2008 για τον λόγο ότι αυτή δεν συνήφθη για αόριστο χρόνο (βλ., συναφώς, απόφαση Aayhan κ.λπ. κατά
Κοινοβουλίου, προπαρατεθείσα στη σκέψη 24, σκέψη 44). Αυτό όμως δεν συνέβη. Επομένως, ελλείψει ενστάσεως υποβληθείσας εντός
της προβλεπομένης από το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ τρίμηνης προθεσμίας, το τρίτο αίτημα, με το οποίο ζητείται η ακύρωση
της εν λόγω συμπληρωματικής συμφωνίας στο μέτρο που καθορίζει την 31η Μαρτίου 2009 ως ημερομηνία λήξεως της υπαλληλικής σχέσεως
της ενδιαφερομένης, είναι εκπρόθεσμο και, κατά συνέπεια, απαράδεκτο.
Εντούτοις, από το στοιχείο αυτό δεν συνάγεται ότι είναι απαράδεκτο και το πρώτο αίτημα, που στρέφεται κατά της προσβαλλομένης
αποφάσεως.
Πράγματι, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικές συνθήκες της συγκεκριμένης περιπτώσεως, δηλαδή το γεγονός ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα
προσελήφθη ως έκτακτη υπάλληλος κατά το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, του ΚΛΠ, ότι η πρόσληψη αυτή παρατάθηκε με τη συμπληρωματική
συμφωνία της 26ης Φεβρουαρίου 2007 και ότι η δεύτερη συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 «ακύρωσε και αντικατέστησε»
την πρώτη, προκειμένου να παραταθεί η υπαλληλική σχέση της ενδιαφερομένης μέχρι τις 31 Μαρτίου 2009, ενώ, κατά το άρθρο 8,
πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ, η σύμβαση έκτακτου υπαλλήλου για τον οποίο ισχύει το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, του ΚΛΠ μπορεί να ανανεωθεί
μία μόνο φορά για ορισμένο χρόνο και «κάθε μεταγενέστερη ανανέωση γίνεται για αόριστο χρόνο».
Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι η «ακύρωση και αντικατάσταση» μιας πρώτης συμπληρωματικής συμφωνίας που παρατείνει για ορισμένο
χρόνο τη σύμβαση εργασίας της προσφεύγουσας-ενάγουσας μέσω νέας συμπληρωματικής συμφωνίας που παρατείνει την εν λόγω σύμβαση
και πάλι για ορισμένο χρόνο, ώστε να μην υφίσταται παρά μία μόνον παράταση ορισμένου χρόνου, αποτελεί τέχνασμα που καθιστά
κενό περιεχομένου το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ.
Πράγματι, αναφερόμενο σε «κάθε μεταγενέστερη ανανέωση», το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ εφαρμόζεται σε κάθε διαδικασία με
την οποία έκτακτος υπάλληλος, υπαγόμενος στο άρθρο 2, στοιχείο αʹ, του ΚΛΠ, υποχρεούται, υπό την ιδιότητά του αυτή, να εξακολουθήσει
την εργασιακή του σχέση με τον εργοδότη του βάσει συμβάσεως ορισμένου χρόνου ανανεωθείσας άπαξ.
Πρέπει, κατά τα λοιπά, να ληφθεί υπόψη η οδηγία 1999/70 και η συνημμένη σε αυτή συμφωνία-πλαίσιο. Πράγματι, το γεγονός ότι
μια οδηγία δεν δεσμεύει, αυτή καθεαυτήν, τα κοινοτικά όργανα δεν αναιρεί το γεγονός ότι τα όργανα αυτά πρέπει να τη λαμβάνουν
εμμέσως υπόψη στις σχέσεις τους με τους υπαλλήλους ή το λοιπό προσωπικό τους. Πρέπει, επομένως, να υπομνησθεί ότι εναπόκειται
στο Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το καθήκον πίστεως που το βαρύνει, να ερμηνεύσει και να εφαρμόσει στο μέτρο του δυνατού, ως εργοδότης,
τις διατάξεις του ΚΛΠ σύμφωνα με το γράμμα και τον σκοπό της συμφωνίας-πλαισίου. Αυτή όμως η συμφωνία-πλαίσιο καθιστά την
εργασιακή σταθερότητα προέχοντα σκοπό στον τομέα των εργασιακών σχέσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση Aayhan κ.λπ.
κατά Κοινοβουλίου, προπαρατεθείσα στη σκέψη 24, σκέψεις 119 και 120). Πιο συγκεκριμένα, ειδικός σκοπός της ρήτρας 5, σημείο 1,
της συμφωνίας-πλαισίου είναι «να αποτραπεί η κατάχρηση που μπορεί να προκύψει από τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων ή
σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου», μέσω της επιβολής στα κράτη μέλη της υποχρεώσεως να καθιερώσουν στην έννομη τάξη τους
ένα ή περισσότερα από τα μέτρα που απαριθμούνται στο σημείο 1, στοιχεία αʹ έως γʹ, της ρήτρας αυτής. Ειδικότερα, η ρήτρα 5,
σημείο 1, στοιχείο γʹ, επιτάσσει τον καθορισμό ενός μέγιστου αριθμού ανανεώσεων των συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου
χρόνου. Η ίδια ρήτρα προβλέπει, στο σημείο 2, στοιχείο βʹ, τη δυνατότητα των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, όταν χρειάζεται,
να «χαρακτηρίζονται συμβάσεις ή σχέσεις αορίστου χρόνου».
Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό, όσον αφορά τα κοινοτικά όργανα, ότι το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ πρέπει να ερμηνεύεται
κατά τρόπο που να του εξασφαλίζει ευρύ περιεχόμενο και να εφαρμόζεται αυστηρά, καθόσον, χαρακτηρίζοντας ως σύμβαση «αορίστου
χρόνου» την τρίτη κατά σειρά συναπτόμενη σύμβαση ορισμένου χρόνου, έχει ακριβώς ως σκοπό να περιορίσει την προσφυγή σε διαδοχικές
συμβάσεις εκτάκτου υπαλλήλου για ορισμένο χρόνο.
Εξάλλου, μάταια το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι το άρθρο 7, παράγραφος 4, του εσωτερικού του κανονισμού το εμπόδιζε να συνάψει
σύμβαση αορίστου χρόνου, ενώ ήταν απαραίτητο να διασφαλιστεί η συνέχεια της παροχής υπηρεσιών από την ιατρική υπηρεσία του
Λουξεμβούργου. Πράγματι, το άρθρο 7, παράγραφος 4, του εσωτερικού κανονισμού προβλέπει τη δυνατότητα προσωρινής καλύψεως θέσεων
εν αναμονή προσλήψεως σύμφωνης προς την προβλεπόμενη από τον εν λόγω κανονισμό διαδικασία, η διάταξη όμως αυτή δεν επιβάλλει
τη σύναψη συμβάσεων με διάρκεια καθορισμένη, όπως στην προκειμένη περίπτωση, για συγκεκριμένη περίοδο. Πρέπει, συναφώς, να
υπομνησθεί ότι, κατά τη ρήτρα 3 της συμφωνίας-πλαισίου, σύμβαση ορισμένου χρόνου είναι η σύμβαση η λήξη της οποίας καθορίζεται
από αντικειμενικούς όρους, όπως συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά και η πραγματοποίηση συγκεκριμένου γεγονότος. Επιπλέον, το άρθρο 7,
παράγραφος 4, δεν απαγορεύει την προσφυγή σε συμβάσεις αορίστου χρόνου, καθόσον μια προσωρινή κατάσταση μπορεί, όπως στη συγκεκριμένη
περίπτωση, να διατηρείται για απροσδιόριστη χρονική περίοδο και, σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια σύμβαση δεν προσφέρει στον
δικαιούχο τη μονιμότητα διορισμού ως μονίμου υπαλλήλου, αφού δύναται να λυθεί για θεμιτό λόγο και τηρουμένης της προθεσμίας
καταγγελίας, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 47, στοιχείο γʹ, περίπτωση i, του ΚΛΠ. Σε κάθε περίπτωση, η δεσμευτική δύναμη του
εσωτερικού κανονισμού υπολείπεται αυτής του ΚΛΠ και δεν μπορεί να εμποδίσει το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ να παράγει τα
αποτελέσματά του.
Μάταια, επίσης, το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ δεν είναι αντίθετο στη σύναψη συμβάσεως εργασίας
ορισμένου χρόνου περιέχουσας αόριστο όρο. Το επιχείρημα αυτό, που είναι θεωρητικά σωστό εφόσον ο όρος αυτός αντιστοιχεί στην
πραγματοποίηση συγκεκριμένου γεγονότος (βλ. ανωτέρω, σκέψη 56), είναι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλυσιτελές, εφόσον η αρχική
σύμβαση και οι συμπληρωματικές της συμφωνίες ανέφεραν συγκεκριμένες καταληκτικές ημερομηνίες. Αλυσιτελής είναι επίσης και
ο ισχυρισμός του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με τον οποίο θα μπορούσε να μην παρατείνει την αρχική σύμβαση με τη συμπληρωματική
συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 ή να την παρατείνει μόνο για διάρκεια μικρότερη του έτους που χορηγήθηκε στην ενδιαφερομένη.
Πράγματι, πρόκειται για απλές υποθέσεις που δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά περιστατικά. Επιπλέον, μια δεύτερη παράταση,
έστω και για διάρκεια μικρότερη του έτους, θα αποτελούσε σε κάθε περίπτωση ανανέωση κατά την έννοια του προαναφερθέντος άρθρου 8,
πρώτο εδάφιο.
Τέλος, το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να αντλεί επιχειρήματα από την εξαιρετική κατάσταση στην οποία υποστηρίζει ότι βρέθηκε λόγω
της κενής θέσης ιατρού στην ιατρική υπηρεσία του Λουξεμβούργου και της αδυναμίας πληρώσεώς της εντός σύντομης προθεσμίας.
Πράγματι, όπως προαναφέρθηκε, το άρθρο 7, παράγραφος 4, του εσωτερικού κανονισμού δεν εμπόδιζε το Κοινοβούλιο να συνάψει σύμβαση
αορίστου χρόνου, την οποία μπορούσε να λύσει οποτεδήποτε για θεμιτό λόγο, τηρουμένης της προθεσμίας καταγγελίας που προβλέπεται
στο άρθρο 47, στοιχείο γʹ, περίπτωση i, του ΚΛΠ.
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα πληρούσε τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 8,
πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ.
Κατά τη διάταξη όμως αυτή, «κάθε μεταγενέστερη ανανέωση» που ακολουθεί μια πρώτη παράταση για ορισμένο χρόνο συμβάσεως ορισμένου
χρόνου εκτάκτου υπαλλήλου κατά το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, «γίνεται για αόριστο χρόνο» και από αυτό συνάγεται ότι η εν λόγω μετατροπή
πρέπει να θεωρηθεί ότι λαμβάνει χώρα αυτοδικαίως.
Εναπόκειται, επομένως, στο Δικαστήριο ΔΔ να διαπιστώσει ότι η συμπληρωματική συμφωνία της 26ης Μαρτίου 2008 έχει αυτοδικαίως
μετατραπεί σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου από μόνη τη βούληση του νομοθέτη και ότι η παρέλευση της καταληκτικής ημερομηνίας
που ορίζεται στην εν λόγω συμπληρωματική συμφωνία δεν μπορούσε να επιφέρει τη λήξη της υπαλληλικής σχέσεως της προσφεύγουσας-ενάγουσας.
Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία ο Γενικός Γραμματέας του Κοινοβουλίου εκτίμησε ότι δεν υπήρχε καμία αποδεκτή
νομική λύση ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση της απασχολήσεως της προσφεύγουσας-ενάγουσας στην ιατρική υπηρεσία του Λουξεμβούργου
και με την οποία της «επιβεβαίωσε» ότι η σύμβασή της θα έληγε στις 31 Μαρτίου 2009, μετέβαλε αναγκαστικά κατά τρόπο χαρακτηριστικό
τη νομική κατάσταση της ενδιαφερομένης, όπως αυτή προέκυπτε από το άρθρο 8 του ΚΛΠ. Η απόφαση αυτή αποτελεί, συνεπώς, βλαπτική
πράξη και όχι αμιγώς επιβεβαιωτική απόφαση.
Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως εντός τριών μηνών από της
κοινοποιήσεώς της και άσκησε την υπό κρίση προσφυγή-αγωγή εντός τριών μηνών από της κοινοποιήσεως της απορρίψεως της εν λόγω
ενστάσεως, το αίτημα ακυρώσεως της εν λόγω αποφάσεως είναι παραδεκτό.
Όσον αφορά την ουσία, από τις σκέψεις 51 έως 62 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, επιβεβαιώνοντας
δήθεν στην προσφεύγουσα-ενάγουσα ότι η σύμβασή της έφθανε στη λήξη της, εκδόθηκε με την προοπτική σχέσεως εργασίας ορισμένου
χρόνου και, συνεπώς, κατά παράβαση του άρθρου 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ. Εξάλλου, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το Κοινοβούλιο
παραδέχθηκε ότι η λύση που συνίστατο στην παραμονή της προσφεύγουσας-ενάγουσας στην υπηρεσία με περισσότερες συμβάσεις ορισμένου
χρόνου δεν ήταν «η πλέον επιτυχής».
Η προσφυγή-αγωγή είναι, συνεπώς, βάσιμη και η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί, δεκτού γενομένου του λόγου ακυρώσεως
που στηρίζεται στην παράβαση του άρθρου 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ, χωρίς να χρειάζεται να εξετασθούν οι λοιποί λόγοι της προσφυγής,
ούτε το κατά πόσον η εν λόγω απόφαση αποτελούσε στην πραγματικότητα πράξη καταγγελίας συμβάσεως που κατέστη αορίστου χρόνου,
ούτε και κατά πόσον συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για μια τέτοια καταγγελία, δεδομένου εξάλλου ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα δεν
διατύπωσε υπό την έννοια αυτή τον σχετικό λόγο ακυρώσεως.

Επί του πέμπτου αιτήματος περί αποκαταστάσεως της ζημίας που υπέστη η προσφεύγουσα-ενάγουσα
Η προσφεύγουσα-ενάγουσα ζητεί την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη λόγω της συμπεριφοράς του Κοινοβουλίου. Το Κοινοβούλιο
αντιτάσσει ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα δεν διευκρινίζει σε τι συνίσταται η υπαίτια συμπεριφορά του. Επιπλέον, υποστηρίζει
ότι, εφόσον η σχετική συμπεριφορά δεν απορρέει από την προσβαλλόμενη απόφαση, η προσφεύγουσα-ενάγουσα θα έπρεπε να είχε κινήσει
την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία, υποβάλλοντας αίτηση κατά το άρθρο 90, παράγραφος 1, του ΚΥΚ.
Εντούτοις, από την προσφυγή-αγωγή προκύπτει ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα διακρίνει το αίτημα αποκαταστάσεως της ζημίας της
στο πλαίσιο του πέμπτου αιτήματός της από τα αιτήματα αποζημιώσεως που υπέβαλε στο πλαίσιο του έκτου, έβδομου και όγδοου αιτήματος.
Επιπλέον, η προσφεύγουσα-ενάγουσα επιβεβαίωσε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι με το πέμπτο αίτημα δεν ζητεί την επιδίκαση
αποζημιώσεως, αλλά την ικανοποίηση του «χρηματοοικονομικού σκέλους» που αποτελεί τη «λογική συνέπεια» της ακυρώσεως της προσβαλλομένης
αποφάσεως.
Πρέπει, συναφώς, να υπομνησθεί ότι αίτημα με το οποίο ζητείται να καταβάλει το όργανο σε υπάλληλό του ποσό το οποίο ο τελευταίος
θεωρεί ότι του οφείλεται δυνάμει του ΚΥΚ εμπίπτει στην έννοια των «χρηματικών διαφορών» του άρθρου 91, παράγραφος 1, του ΚΥΚ,
ενώ διακρίνεται από τις αγωγές αποζημιώσεως που ασκούν οι υπάλληλοι κατά του οργάνου τους. Κατά το άρθρο 91, παράγραφος 1,
του ΚΥΚ, το Δικαστήριο ΔΔ έχει, στις διαφορές αυτές, αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας που του παρέχει την εξουσία να τις επιλύει
πλήρως και, συνεπώς, να αποφαίνεται επί του συνόλου των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του υπαλλήλου, εκτός αν αναθέσει στο
εμπλεκόμενο όργανο, και υπό τον έλεγχό του, την εκτέλεση συγκεκριμένου μέρους της αποφάσεως, υπό τους συγκεκριμένους όρους
που το ίδιο καθορίζει (βλ., συναφώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 18ης Δεκεμβρίου 2007, C-135/06 P, Weißenfels κατά Κοινοβουλίου,
σκέψεις 65, 67 και 68· απόφαση του Δικαστηρίου ΔΔ της 2ας Ιουλίου 2009, F-49/08, Giannini κατά Επιτροπής, σκέψεις 39 έως 42).
Κατόπιν της διευκρινίσεως αυτής, πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι η δικαστική ακύρωση πράξεως έχει ως αποτέλεσμα την αναδρομική
εξάλειψη της οικείας πράξεως από την έννομη τάξη και ότι, όταν η ακυρωθείσα πράξη έχει ήδη εκτελεσθεί, η εξαφάνιση των αποτελεσμάτων
της επιβάλλει την αποκατάσταση της έννομης καταστάσεως στην οποία βρισκόταν η προσφεύγουσα πριν από την έκδοσή της (απόφαση
του Δικαστηρίου ΔΔ της 26ης Οκτωβρίου 2006, F-1/05, Landgren κατά Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης [ETF], σκέψη 92).
Εν προκειμένω διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα βρέθηκε, κατόπιν της συμπληρωματικής συμφωνίας της 26ης Μαρτίου 2008,
δεσμευμένη με σύμβαση αορίστου χρόνου δυνάμει απλώς και μόνον του άρθρου 8, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ και ότι, ελλείψει τηρήσεως
προθεσμίας καταγγελίας σύμφωνα με το άρθρο 47, στοιχείο γʹ, περίπτωση i, του ΚΛΠ, η υπαλληλική της σχέση δεν λύθηκε στις 31
Μαρτίου 2009.
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να υποχρεωθεί το Κοινοβούλιο να καταβάλει στην προσφεύγουσα-ενάγουσα τη διαφορά μεταξύ, αφενός,
των αποδοχών που θα ελάμβανε αν παρέμενε στην υπηρεσία της και, αφετέρου, των αποδοχών, αμοιβών, επιδόματος ανεργίας ή τυχόν
άλλων επιδομάτων που όντως έλαβε από 1ης Απριλίου 2009 αντί των αποδοχών που ελάμβανε στο Κοινοβούλιο.

Επί του έκτου, του έβδομου και του όγδοου αιτήματος περί επιδικάσεως αποζημιώσεως
Με το έκτο, έβδομο και όγδοο αίτημά της, η προσφεύγουσα-ενάγουσα ζητεί από το Δικαστήριο ΔΔ να υποχρεώσει το Κοινοβούλιο να
της καταβάλει αποζημίωση λόγω της υπαίτιας συμπεριφοράς του, συγκεκριμένα λόγω της καταχρηστικής λύσεως της συμβάσεώς της.
Εντούτοις, δεδομένου ότι τα αιτήματα αυτά υποβλήθηκαν επικουρικώς σε σχέση με το αίτημα να υποχρεωθεί το Κοινοβούλιο να καταβάλει
στην προσφεύγουσα-ενάγουσα τις αποδοχές που της οφείλονται από την παύση των καθηκόντων της και το Δικαστήριο ΔΔ δέχεται το
αίτημα αυτό, δεν συντρέχει λόγος να αποφανθεί επί των εν λόγω αιτημάτων.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του ογδόου κεφαλαίου του
δευτέρου τίτλου του εν λόγω κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος
διαδίκου. Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, όταν απαιτείται από λόγους επιείκειας, το Δικαστήριο ΔΔ μπορεί να αποφασίσει
ότι ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται εν μέρει μόνο στα έξοδα ή ότι δεν πρέπει να καταδικαστεί για τους ως άνω λόγους.
Από το σκεπτικό της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι η προσφεύγουσα-ενάγουσα νίκησε ως προς τα κύρια αιτήματά της, δηλαδή
την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως και την υποχρέωση του Κοινοβουλίου να της καταβάλει αναδρομικώς τις αποδοχές της.
Επιπλέον, η προσφεύγουσα-ενάγουσα ζήτησε ρητώς με το αιτητικό της προσφυγής-αγωγής της να καταδικασθεί το Κοινοβούλιο στα
δικαστικά έξοδα. Συνεπώς, δεδομένου ότι οι περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως δεν δικαιολογούν την εφαρμογή του άρθρου 87,
παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Κοινοβούλιο πρέπει να καταδικασθεί να φέρει, πλην των δικαστικών εξόδων του,
τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η προσφεύγουσα-ενάγουσα στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση που περιλαμβάνεται στο έγγραφο της 12ης Φεβρουαρίου 2009, με το οποίο ο Γενικός Γραμματέας του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου πληροφόρησε την S. Scheefer, αφενός, ότι δεν μπόρεσε να βρεθεί καμία αποδεκτή νομική λύση ώστε να καταστεί δυνατή
η συνέχιση της απασχολήσεώς της στην ιατρική υπηρεσία του Λουξεμβούργου (Λουξεμβούργο) και, αφετέρου, ότι η σύμβασή της ως
εκτάκτου υπαλλήλου έληγε στις 31 Μαρτίου 2009.
2)
Υποχρεώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καταβάλει στην S. Scheefer τη διαφορά μεταξύ, αφενός, των αποδοχών που θα ελάμβανε
αν παρέμενε στην υπηρεσία της και, αφετέρου, των αποδοχών, αμοιβών, επιδόματος ανεργίας ή τυχόν άλλων επιδομάτων που όντως
έλαβε από 1ης Απριλίου 2009 αντί των αποδοχών που ελάμβανε ως έκτακτη υπάλληλος.
3)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή-αγωγή.
4)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φέρει, πλην των δικαστικών εξόδων του, τα δικαστικά έξοδα της S. Scheefer.
Mahoney
Kreppel
Van Raepenbusch
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Απριλίου 2011.
Η Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
W. Hakenberg

P. Mahoney
Η παρούσα απόφαση καθώς και οι παρατιθέμενη σε αυτήν αποφάσεις και διατάξεις των δικαιοδοτικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
είναι αναρτημένες στον ιστότοπο www.curia.eu.
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.