CELEX: 62012CJ0080
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Libertà ta’ stabbiliment
Taxxi fuq il-kumpanniji
Tnaqqis fiskali
Gruppi ta’ kumpanniji u konsorzji
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti t-trasferiment ta’ telf bejn kumpannija li tagħmel parti minn konsorzju u kumpannija li tagħmel parti minn grupp, konnessi permezz ta’ ‘kumpannija ta’ konnessjoni’ li hija kemm membru tal-grupp kif ukoll tal-konsorzju
Kundizzjoni ta’ residenza tal-‘kumpannija ta’ konnessjoni’
Diskriminazzjoni skont il-post tas-sede
Kumpannija parent finali tal-grupp stabbilita fi Stat terz u li għandha l-kumpanniji li qed jipprovaw jittrasferixxu telf permezz ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 49 TFUE u 54 TFUE.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, Felixstowe Dock and Railway Company Ltd, Savers Health and Beauty Ltd, Walton Container Terminal Ltd, WPCS (UK) Finance Ltd, AS Watson Card Services (UK) Ltd, Hutchison Whampoa (Europe) Ltd, Kruidvat UK Ltd u Superdrug Stores plc u, min-naħa l-oħra, il-Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar it-tnaqqis ta’ grupp fil-kuntest ta’ konsorzju.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Liġi tal-1988 dwar it-Taxxi fuq id-Dħul u fuq il-Kumpanniji (Income and Corporation Taxes Act 1988), fil-verżjoni tagħha applikabbli għal-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“ICTA”), tipprovdi fl-Artikolu 402 tagħha:
“1.   Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-titolu u tal-Artikolu 492(8), it-tnaqqis għal telf kummerċjali u għal somom oħra li jistgħu jitnaqqsu mit-taxxa fuq il-kumpanniji jista’, fil-każijiet speċifikati fil-paragrafi 2 u 3 iktar ’il quddiem, jiġi ttrasferit minn kumpannija (imsejħa l-‘kumpannija li tagħmel it-trasferiment’) u, fuq talba ta’ kumpannija oħra (imsejħa l-‘kumpannija li tagħmel it-talba’), jiġi attribwit lill-kumpannija li tagħmel it-talba taħt forma ta’ tnaqqis, imsejjaħ ‘ta’ grupp’, mogħti fil-kuntest tat-taxxa fuq il-kumpanniji.
2.   It-tnaqqis ta’ grupp jista’ jinkiseb jekk il-kumpannija li tagħmel it-trasferiment u l-kumpannija li tagħmel it-talba jifformaw parti mill-istess grupp ta’ kumpanniji. Talba magħmula skont dan il-paragrafu tissejjaħ ‘talba ta’ grupp’.
3.   It-tnaqqis ta’ grupp jista’ jinkiseb ukoll fil-każ ta’ kumpannija li tagħmel it-trasferiment u ta’ kumpannija li tagħmel it-talba meta waħda minnhom tkun membru ta’ konsorzju u l-oħra tkun:
a)
kumpannija kummerċjali miżmuma mill-konsorzju u li ma tkunx 75 % sussidjarja ta’ kumpannija, jew
b)
kumpannija kummerċjali:
i)
li tkun 90 % sussidjarja ta’ kumpannija holding miżmuma mill-konsorzju u
ii)
li ma tkunx 75 % sussidjarja ta’ kumpannija differenti mill-kumpannija holding; jew
c)
kumpannija holding miżmuma mill-konsorzju u li ma tkunx 75% sussidjarja ta’ kumpannija;
jew, skont l-Artikolu 406, meta waħda minnhom tkun membru ta’ grupp ta’ kumpanniji u meta l-oħra tkun miżmuma minn konsorzju u meta kumpannija oħra tkun kemm membru tal-grupp kif ukoll tal-konsorzju. Talba magħmula skont dan il-paragrafu tissejjaħ ‘talba ta’ konsorzju’.
3A.   Tnaqqis ta’ grupp huwa possibbli biss jekk il-kundizzjoni segwenti tiġi ssodisfatta kemm mill-kumpannija li tagħmel it-trasferiment kif ukoll mill-kumpannija li tagħmel it-talba.
3B.   Din il-kundizzjoni hija li l-kumpannija tkun residenti fir-Renju Unit jew, fin-nuqqas ta’ dan, teżerċita attività kummerċjali hemmhekk permezz ta’ stabbiliment permanenti.
4.   Talba ta’ konsorzju ma tkunx tista’ titressaq jekk profitt fuq il-bejgħ tal-azzjonijiet tal-kumpannija l-oħra jew ta’ din il-kumpannija holding miżmuma minn membru jkollu jiġi ttrattat bħala dħul kummerċjali ta’ dan il-membru.
5.   Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-titolu, żewġ kumpanniji jew iktar li jagħmlu t-talba jistgħu jressqu talbiet li jirrigwardaw l-istess kumpannija li tagħmel it-trasferiment u għall-istess sena finanzjarja ta’ din il-kumpannija.
6.   Is-somom imħallsa inkambju għal tnaqqis ta’ grupp:
a)
ma jittiħdux inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-profitti jew tat-telf tal-ebda waħda mill-kumpanniji għall-finijiet tat-taxxa fuq il-kumpanniji u
b)
ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni, għall-iskopijiet tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji, bħala distribuzzjoni [...];
u, fis-sens ta’ dan il-paragrafu, l-espressjoni ‘somom imħallsa inkambju għal tnaqqis ta’ grupp’ tfisser is-somom imħallsa mill-kumpannija li tagħmel it-talba lill-kumpannija li tagħmel it-trasferiment skont ftehim bejniethom, fir-rigward ta’ ammont ittrasferit fil-kuntest ta’ tnaqqis ta’ grupp, u l-imsemmija somom ma jaqbżux l-imsemmi ammont.”
L-Artikolu 406(1) u (2) tal-ICTA jipprovdi li:
“1.   Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu:
a)
‘kumpannija ta’ konnessjoni’ tfisser kumpannija li tkun kemm membru ta’ konsorzju kif wkoll membru ta’ grupp ta’ kumpanniji, u
b)
‘kumpannija tal-konsorzju’, meta mqabbla ma’ kumpannija ta’ konnessjoni, tfisser kumpannija miżmuma mill-konsorzju li l-kumpannija ta’ konnessjoni tkun membru tiegħu, u
c)
‘membru ta’ grupp”, meta mqabbel ma’ kumpannija ta’ konnessjoni, ifisser kumpannija li tkun membru tal-grupp li tiegħu tkun ukoll membru l-kumpannija ta’ konnessjoni, iżda madankollu hija stess ma tkunx membru tal-konsorzju li l-kumpannija ta’ konnessjoni hija membru tiegħu.
2.   Skont il-paragrafi 3 u 4 iktar ’il quddiem, jekk il-kumpannija ta’ konnessjoni tista’ (irrispettivament minn kwalunkwe nuqqas ta’ profitti) tressaq talba ta’ konsorzju għal telf jew għal somma oħra li tista’ titnaqqas ta’ sena finanzjarja ta’ kumpannija membru tal-konsorzju, membru ta’ grupp jista’ jressaq kwalunkwe talba li setgħet tressaq il-kumpannija ta’ konnessjoni; [...]”
Skont l-Artikolu 413(3)(a) tal-ICTA:
“[Ż]ewġ kumpanniji huma meqjusa li jifformaw parti minn grupp ta’ kumpanniji jekk waħda tkun 75 % sussidjarja tal-oħra jew jekk it-tnejn ikunu 75 % sussidjarji ta’ kumpannija terza;[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Hutchison Whampoa Ltd (iktar ’il quddiem il-“kumpannija parent finali”) hija kumpannija li għandha s-sede tagħha f’Hong Kong.
Il-kumpanniji li jagħmlu t-talba huma kumpanniji li għandhom is-sede tagħhom fir-Renju Unit. Bħala sussidjarji indiretti b’tal-inqas 75 % minnhom miżmuma mill-kumpannija parent finali, huma jagħmlu parti minn grupp fis-sens tal-Artikolu 413(3)(a) tal-ICTA.
Hutchison 3G UK Ltd (iktar ’il quddiem il-“kumpannija li tittrasferixxi t-telf”) hija kumpannija li għandha wkoll is-sede tagħha fir-Renju Unit. Hija miżmuma indirettament minn konsorzju u tikkostitwixxi, bħala tali, kumpannija ta’ konsorzju, fis-sens tal-Artikolu 406(1)(b) tal-ICTA.
L-imsemmi konsorzju jinkludi b’mod partikolari Hutchison 3G UK Investment Sàrl (iktar ’il quddiem il-“kumpannija ta’ konnessjoni”), kumpannija li għandha s-sede tagħha fil-Lussemburgu. Din il-kumpannija, li hija kemm membru tal-grupp kif ukoll tal-konsorzju msemmija fil-punti 7 u 8 ta’ din is-sentenza, hija kumpannija ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 406(1)(a) tal-ICTA. Fi kliem ieħor, huwa permezz tal-imsemmija kumpannija li l-kumpanniji li jagħmlu t-talba huma konnessi, fis-sens tal-leġiżlazzjoni fiskali tar-Renju Unit dwar it-tnaqqis ta’ grupp fil-kuntest ta’ konsorzju, mal-kumpannija li tittrasferixxi t-telf.
Il-kumpannija ta’ konnessjoni hija miżmuma kompletament minn kumpannija oħra, Hutchison Europe Telecommunications Sàrl, li għandha s-sede tagħha fil-Lussemburgu.
Hutchison Europe Telecommunications Sàrl hija, hija nfisha, miżmuma indirettament mill-kumpannija parent finali, permezz ta’ diversi kumpanniji li wħud minnhom għandhom is-sede tagħhom fi Stati terzi.
Il-kumpannija li tittrasferixxi t-telf, li għandha bħala għan l-istabbiliment u l-operat ta’ netwerk ta’ telefon mobbli, għamlet investimenti sostanzjali li kienu ta’ piż fuq il-kont tal-operat tagħha bejn l-2002 u l-2005.
Skont l-Artikoli 402 sa 413 tal-ICTA, it-telf li kien jirriżulta minn din l-attività seta’ jiġi paċut bil-profitti taxxabbli ta’ kumpanniji residenti oħrajn li kienu membri tal-grupp jew tal-konsorzju.
Il-kumpanniji li jagħmlu t-talba, li għamlu profitt matul dawn l-istess snin, ipprovaw jibbenefikaw minn din il-possibbiltà u, għal dan il-għan, talbu tnaqqis ta’ grupp fil-kuntest ta’ konsorzju fuq il-bażi tal-Artikoli 402(3) u 403 tal-ICTA mingħand l-awtoritajiet fiskali tar-Renju Unit.
It-talba tagħhom ġiet miċħuda minħabba li l-kumpannija ta’ konnessjoni la kellha r-residenza fiskali tagħha fir-Renju Uni u lanqas eżerċitat attività kummerċjali hemmhekk permezz ta’ stabbiliment permanenti. Dan il-motiv ġie kkontestat quddiem il-First-tier Tribunal (Tax Chamber), li għaldaqstant iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja d‑domandi preliminari li ġejjin:
“1)
F’ċirkustanzi fejn:
a)
Id-dispożizzjonijiet ta’ Stat Membru (bħar-Renju Unit [tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq]) jipprovdu li kumpannija tista’ titlob [tnaqqis ta’] grupp fir-rigward tat-telf imġarrab minn kumpannija miżmuma minn konsorzju [...], bil-kundizzjoni li kumpannija li tagħmel parti mill-istess grupp ta’ kumpanniji bħall-kumpannija li tagħmel it-talba tkun ukoll membru tal-konsorzju [...], u
b)
Il-kumpannija parent tal-grupp ta’ kumpannija (li ma tkunx hija stess il-kumpannija li tagħmel it-talba, il-kumpannija tal-konsorzju jew il-kumpannija ta’ konnessjoni) ma hijiex inkorporata fir-Renju Unit jew fi Stat Membru ieħor,
L-Artikoli 49 [TFUE] u 54 TFUE jipprekludu r-rekwiżit li l-‘kumpannija ta’ konnessjoni’ tkun jew stabbilita fir-Renju Unit jew teżerċita attività kummerċjali fir-Renju Unit permezz ta’ stabbiliment permanenti hemmhekk?
2)
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fl-affermattiv, ir-Renju Unit huwa obbligat jipprevedi rimedju għall-kumpannija li tagħmel it-talba (pereżempju billi din il-kumpannija tkun tista’ titlob [tnaqqis] fir-rigward tat-telf tal-kumpannija tal-konsorzju) f’ċirkustanzi fejn:
a)
il-kumpannija ta’ konnessjoni eżerċitat il-libertà ta’ stabbiliment tagħha iżda l-kumpannija tal-konsorzju u l-kumpannija li tagħmel it-talba ma eżerċitaw ebda waħda mil-libertajiet protetti mid-dritt Ewropew,
b)
il-konnessjoni/konnessjonijiet bejn il-kumpannija li tittrasferixxi t-telf imġarrab minnha u l-kumpannija li tagħmel it-talba tikkonsisti/jikkonsistu f’kumpanniji li mhux kollha huma stabbiliti fl-[Ewropea jew fiż-Żona Ekonomika Ewropea]?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 49 TFUE u 54 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tirrikonoxxi l-possibbiltà għal kumpannija residenti li tagħmel parti minn grupp li tikseb it-trasferiment ta’ telf imġarrab minn kumpannija residenti oħra li tagħmel parti minn konsorzju meta “kumpannija ta’ konnessjoni” li tagħmel parti kemm minn dan il-grupp kif ukoll minn dan il-konsorzju tirresjedi wkoll fl-imsemmi Stat Membru, u dan irrispettivament mir-residenza tal-kumpanniji li jżommu huma stess jew permezz ta’ kumpanniji intermedjarji l-kapital tal-kumpannija ta’ konnessjoni u tal-kumpanniji l-oħrajn affettwati mit-trasferiment ta’ telf, filwaqt li din il-leġiżlazzjoni teskludi tali possibbiltà meta l-kumpannija ta’ konnessjoni tkun stabbilita fi Stat Membru ieħor.
Il‑libertà ta’ stabbiliment, li l-Artikolu 49 KE jagħti liċ-ċittadini tal-Unjoni, tinkludi d-dritt għalihom li jibdew u li jeżerċitaw attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom, kif ukoll li jikkostitwixxu u jmexxu impriżi, taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk stipulati fil-liġijiet tal‑Istat Membru ta’ stabbiliment għaċ-ċittadini tiegħu stess. Din tinkludi, skont l-Artikolu 54 TFUE, fir-rigward tal‑kumpanniji kkostitwiti skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru u li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat jew it‑tmexxija ċentrali jew is-sede prinċipali tagħhom ġewwa l-Unjoni, id-dritt li jeżerċitaw l-attività tagħhom fl-Istat Membru kkonċernat permezz ta’ sussidjarja, ta’ fergħa jew ta’ aġenzija (sentenzi Saint-Gobain ZN, C‑307/97,
EU:C:1999:438
, punt 35, kif ukoll Marks & Spencer, C‑446/03,
EU:C:2005:763
, punt 30).
Leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissuġġetta l-possibbiltà li jiġi ttrasferit, permezz ta’ tnaqqis, telf imġarrab minn kumpannija li jkollha r-residenza fiskali tagħha fi Stat Membru u li tagħmel parti minn konsorzju, għal kumpannija oħra li jkollha r-residenza fiskali tagħha fl-istess Stat Membru u li tagħmel parti minn grupp, għall-kundizzjoni li kumpannija ta’ konnessjoni li tagħmel parti kemm minn dan il-konsorzju kif ukoll minn dan il-grupp tirresjedi fl-imsemmi Stat Membru jew teżerċita hemmhekk attività kummerċjali permezz ta’ stabbiliment permanenti.
Tnaqqis ta’ grupp bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxi vantaġġ fiskali għall-kumpanniji kkonċernati. Billi tħaffef il-clearance tat-telf tal-kumpanniji li jkunu qegħdin jagħmlu telf permezz tat-tpaċija immedjata tagħhom bil-profitti ta’ kumpanniji oħra tal-grupp, huwa jagħti vantaġġ monetarju lill-grupp (sentenza Marks & Spencer,
EU:C:2005:763
, punt 32).
Il-kundizzjoni ta’ residenza prevista għall-kumpannija ta’ konnessjoni tintroduċi għalhekk differenza fit-trattament bejn, minn naħa, il-kumpanniji residenti konnessi, fis-sens tal-leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali, permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fir-Renju Unit, li jibbenefikaw mill-vantaġġ fiskali inkwistjoni, u, min-naħa l-oħra, il-kumpanniji residenti konnessi permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fi Stat Membru ieħor, li ma jibbenefikawx minnu.
Din id-differenza fit-trattament tirrendi inqas attraenti f’termini ta’ taxxa l-istabbiliment ta’ kumpannija ta’ konnessjoni fi Stat Membru ieħor, peress li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli tagħti l-vantaġġ fiskali inkwistjoni biss fil-każ fejn il-kumpanniji ta’ konnessjoni jkunu stabbiliti fir-Renju Unit.
Il-fatt li, fil-kawża prinċipali, ma humiex il-kumpanniji li jagħmlu t-talba stabbiliti fir-Renju Unit li l-libertà ta’ stabbiliment tagħhom allegatament ġiet ristretta huwa irrilevanti għall-konstatazzjoni magħmula fil-punt preċedenti rigward l-eżistenza ta’ differenza fit-trattament bejn il-kumpanniji residenti konnessi permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fir-Renju Unit u l-kumpanniji residenti konnessi permezz ta’ kumpannija stabbilita fi Stat Membru ieħor.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li kumpannija tista’, għal finijiet fiskali, tinvoka restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment ta’ kumpannija oħra konnessa magħha sa fejn tali restrizzjoni taffettwa t-tassazzjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Philips Electronics, C‑18/11,
EU:C:2012:532
, punt 39).
Konsegwentement, sabiex tkun effettiva, il-libertà ta’ stabbiliment għandha tinkludi, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-possibbiltà għall-kumpanniji li jagħmlu t-talba li jinvokawha, ladarba jsostnu li jiġu trattati agħar għal raġunijiet fiskali milli kieku huma kienu konnessi mal-kumpannija li tittrasferixxi t-telf permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fir-Renju Unit.
Sabiex tali differenza fit-trattament tkun kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà ta’ stabbiliment, din għandha, jew tkun tikkonċerna sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament komparabbli, u f’dan il-każ il-komparabbiltà ta’ sitwazzjoni transkonfinali ma’ sitwazzjoni interna għandha għaldaqstant tiġi eżaminata fid-dawl tal-għan segwit mid-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, jew tkun iġġustifikata permezz ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Philips Electronics,
EU:C:2012:532
, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-komparabbiltà, huwa paċifiku li l-kumpanniji taxxabbli li huma konnessi permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fir-Renju Unit u dawk li huma konnessi permezz ta’ kumpannija ta’ konnessjoni stabbilita fi Stat Membru ieħor huma, fid-dawl tal-għan ta’ sistema fiskali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, imqiegħda f’sitwazzjonijiet oġġettivament komparabbli, għal dak li jikkonċerna l-possibbiltà ta’ trasferiment bejniethom, permezz ta’ tnaqqis ta’ grupp fil-kuntest ta’ konsorzju, ta’ telf subit mir-Renju Unit.
Rigward ir-raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali li jistgħu jiġġustifikaw ir-restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment, għandu jiġi rrilevat li l-Gvern tar-Renju Unit ma invokahomx la fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu u lanqas waqt is-seduta.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika liema huma l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Madankollu, sabiex tingħata risposta utli li tippermetti lill-qorti tar-rinviju tiddeċiedi l-kawża li tressqet quddiemha, għandu jiġi rrilevat li ma jistgħux jiġu validament invokati, insostenn ta’ tali sistema, la l-preservazzjoni tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri, u lanqas il-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali.
Fil-fatt, għalkemm l-għan ta’ preservazzjoni tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri ġie rrikonoxxut bħala leġittimu mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenza National Grid Indus, C‑371/10,
EU:C:2011:785
, punt 45), sabiex tiġi ssalvagwardjata s-simetrija bejn id-dritt li jiġu ntaxxati l-profitti u l-possibbiltà li jitnaqqas it-telf (ara s-sentenza Lidl Belgium, C‑414/06,
EU:C:2008:278
, punt 33), għandu jiġi kkonstatat li, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, is-setgħa ta’ tassazzjoni tal-Istat Membru ospitanti, li fit-territorju tiegħu tiġi eżerċitata l-attività ekonomika li tagħti lok għat-telf tal-kumpannija ta’ konsorzju, ma hija bl-ebda mod affettwata mill-possibbiltà li jiġi ttrasferit, permezz ta’ tnaqqis u lil kumpannija residenti, it-telf imġarrab minn kumpannija oħra, peress li din tal-aħħar għandha wkoll ir-residenza fiskali tagħha f’dan l-Istat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Philips Electronics,
EU:C:2012:532
, punti 25 u 26).
Miżura nazzjonali li tirrestrinġi l-libertà ta’ stabbiliment tista’ tiġi ġġustifikata wkoll meta tkun intiża sabiex tiġġieled skemi purament artifiċjali, li għandhom l-għan li jevitaw l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ICI, C‑264/96,
EU:C:1998:370
, punt 26; Lankhorst-Hohorst, C‑324/00,
EU:C:2002:749
, punt 37; de Lasteyrie du Saillant, C‑9/02,
EU:C:2004:138
, punt 50, kif ukoll Marks & Spencer,
EU:C:2005:763
, punt 57).
Bl-istess mod, tali miżura tista’ tiġi ġġustifikata permezz tal-għan tal-ġlieda kontra r-rifuġji fiskali.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sabiex restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment tkun tista’ tiġi ġġustifikata permezz ta’ tali motivi, l-għan speċifiku ta’ din ir-restrizzjoni għandu jkun li tostakola aġir li jikkonsisti fil-ħolqien ta’ skemi purament artifiċjali, nieqsa minn realtà ekonomika, bl-għan tal-evażjoni tat-taxxa normalment dovuta fuq il-profitti ġġenerati minn attivitajiet imwettqa fit-territorju nazzjonali (sentenza Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas, C‑196/04,
EU:C:2006:544
, punt 55).
Dan ma huwiex, b’mod ċar, il-każ ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li bl-ebda mod ma għandha għan speċifiku ta’ ġlieda kontra l-iskemi purament artifiċjali, iżda hija intiża sabiex tagħti vantaġġ fiskali lill-kumpanniji li jagħmlu parti minn gruppi b’mod ġenerali, u fil-kuntest ta’ konsorzji b’mod partikolari.
Minn dak li ntqal preċedentement jirriżulta li r-restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment, li l-kumpanniji li jagħmlu t-talba jilmentaw dwarha, ma tistax tiġi ġġustifikata permezz ta’ raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali bbażati fuq l-għan taż-żamma tat-tqassim ibbilanċjat tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri, jew tal-ġlieda kontra l-iskemi purament artifiċjali.
Konsegwentement, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikkostitwixxi restrizzjoni pprojbita mill-Artikoli 49 TFUE u 54 TFUE.
Din il-konklużjoni ma hijiex invalidata miċ-ċirkustanza mqajma mill-qorti tar-rinviju li l-kumpannija parent finali tal-grupp u tal-konsorzju, kif ukoll ċerti kumpanniji intermedjarji tal-katina ta’ parteċipazzjoni, huma stabbiliti fi Stati terzi
Fil-fatt, tali ċirkustanza ma għandha ebda effett fuq l-applikazzjoni tal-libertà ta’ stabbiliment tal-kumpanniji li jistgħu jibbenefikaw mill-vantaġġ fiskali pprovdut minn leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Il-Kapitolu tat-Trattat li jirrigwarda l-libertà ta’ stabbiliment, b’mod differenti minn dak fuq il-libertà ta’ moviment liberu tal-kapital, ma jinkludi ebda dispożizzjoni li testendi l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tiegħu għas-sitwazzjonijiet li jinvolvu ċittadin ta’ Stat terz stabbilit barra l-Unjoni. Id-dispożizzjonijiet tiegħu ma jistgħux għaldaqstant jiġu invokati minn kumpannija stabbilita fi Stat terz (ara, b’analoġija, għal dak li jikkonċerna l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, is-sentenza Fidium Finanz, C‑452/04,
EU:C:2006:631
, punt 25).
Madankollu, minn ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma jirriżulta li l-oriġini tal-azzjonisti, persuni fiżiċi jew ġuridiċi, tal-kumpanniji residenti fl-Unjoni taffettwa d-dritt ta’ dawn il-kumpanniji li jinvokaw il-libertà ta’ stabbiliment. Kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 60 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-istatus ta’ kumpannija tal-Unjoni huwa bbażat, skont l-Artikolu 54 TFUE, fuq il-post tas-sede tagħha u tal-ordinament ġuridiku fejn il-kumpannija tkun inkorporata, u mhux fuq in-nazzjonalità tal-azzjonisti tagħha.
Barra minn hekk, u fi kwalunkwe każ, is-sistema ta’ tnaqqis ta’ grupp fil-kuntest ta’ konsorzju fir-Renju Unit, kif tirriżulta mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tiddependix mill-postijiet ta’ residenza tal-kumpannija parent finali u tal-kumpanniji intermedjarji li jikkontrollaw il-kumpanniji li qed jipprovaw jittrasferixxu bejniethom it-telf. Fil-fatt, minbarra l-kundizzjoni ta’ residenza tal-kumpannija ta’ konnessjoni, id-dispożizzjonijiet tal-ICTA, fil-verżjoni tagħha fis-seħħ fid-data tal-kawża prinċipali, ma jipprovdu xejn rigward il-post ta’ kwalunkwe kumpannija oħra li hija parti minn jew fin-naħa ta’ fuq, tal-katina ta’ parteċipazzjoni li teżisti bejn il-kumpanniji li jagħmlu t-talba u dawk li jagħmlu t-trasferiment tat-telf. Għaldaqstant, kif irrikonoxxa l-Gvern tar-Renju Unit waqt is-seduta, tnaqqis bħal dak mitlub fil-kawża prinċipali seta’ jingħata, abbażi tal-istess dispożizzjonijiet, f’każ fejn il-kumpannija ta’ konnessjoni kienet stabbilita fir-Renju Unit, mingħajr dan ma jkun prekluż mill-fatt li l-kumpannija parent finali u kumpanniji intermedjarji tal-grupp kienu stabbiliti fi Stat terz.
Sussegwentement, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Artikoli 49 TFUE u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tirrikonoxxi l-possibbiltà għal kumpannija residenti li tagħmel parti minn grupp li tikseb it-trasferiment ta’ telf imġarrab minn kumpannija residenti oħra li tagħmel parti minn konsorzju meta “kumpannija ta’ konnessjoni” li tagħmel parti kemm minn dan il-grupp kif ukoll minn dan il-konsorzju tirresjedi wkoll fl-imsemmi Stat Membru, u dan irrispettivament mir-residenza tal-kumpanniji li jżommu huma stess jew permezz ta’ kumpanniji intermedjarji l-kapital tal-kumpannija ta’ konnessjoni u tal-kumpanniji l-oħrajn affettwati mit-trasferiment ta’ telf, filwaqt li din il-leġiżlazzjoni teskludi tali possibbiltà meta l-kumpannija ta’ konnessjoni tkun stabbilita fi Stat Membru ieħor.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikoli 49 TFUE u 54 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tirrikonoxxi l-possibbiltà għal kumpannija residenti li tagħmel parti minn grupp li tikseb it-trasferiment ta’ telf imġarrab minn kumpannija residenti oħra li tagħmel parti minn konsorzju meta “kumpannija ta’ konnessjoni” li tagħmel parti kemm minn dan il-grupp kif ukoll minn dan il-konsorzju tirresjedi wkoll fl-imsemmi Stat Membru, u dan irrispettivament mir-residenza tal-kumpanniji li jżommu huma stess jew permezz ta’ kumpanniji intermedjarji l-kapital tal-kumpannija ta’ konnessjoni u tal-kumpanniji l-oħrajn affettwati mit-trasferiment ta’ telf, filwaqt li din il-leġiżlazzjoni teskludi tali possibbiltà meta l-kumpannija ta’ konnessjoni tkun stabbilita fi Stat Membru ieħor.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.