CELEX: 62006TJ0191
Kompetizzjoni
Akkordji
Perossidu tal-idroġenu u perborat tas-sodju
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE
Tul tal-ksur
Preżunzjoni ta’ innoċenza
Drittijiet tad-difiża
Multi
Ċirkustanzi attenwanti

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Ir-rikorrenti, FMC Foret, SA, hija kumpannija rregolata mid-dritt Spanjol li fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti kienet tikkummerċjalizza,
b’mod partikolari, il-perossidu tal-idroġenu (iktar ’il quddiem il-“PH”) u l-perborat tas-sodju (iktar ’il quddiem il-“PBS”).
Hija hija 100 % sussidjarja ta’ FMC Chemicals Netherlands BV u tifforma parti mill-grupp ikkontrollat mill-impriża Amerikana
FMC Corp.
F’Novembru 2002, Degussa AG infurmat lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej bl-eżistenza ta’ akkordju fis-swieq tal-PH
u tal-PBS u talbet l-applikazzjoni tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell
[akkordji] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ’il-quddiem il-“komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”).
Degussa pproduċiet provi materjali lill-Kummissjoni li ppermettewlha twettaq, fil-25 u fis-26 ta’ Marzu 2003, spezzjonijiet
fil-bini ta’ tliet impriżi.
Wara dawn l-ispezzjonijiet, diversi impriżi, fosthom b’mod partikolari EKA Chemicals AB, Atofina SA (li saret Arkema SA) u
Solvay SA, talbu l-applikazzjoni tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni u bagħtu lill-Kummissjoni provi dwar l-akkordju inkwistjoni.
Fis-26 ta’ Jannar 2005, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lir-rikorrenti u lill-impriżi l-oħra kkonċernati.
Wara s-seduta li nżammet bejn l-impriżi kkonċernati u l-Kummissjoni, li seħħet fit-28 u fid-29 ta’ Ġunju 2005, din tal-aħħar
adottat id-Deċiżjoni C (2006) 1766 finali, tat-30 ta’ Mejju 2006, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53
tal-Ftehim ŻEE fil-konfront ta’ Akzo Nobel NV, Akzo Nobel Chemicals Holding AB, EKA Chemicals, Degussa, Edison, FMC, ir-rikorrenti,
Kemira Oyj, Air liquide SA, Chemoxal SA, SNIA SpA, Caffaro Srl, Solvay, Solvay Solexis SpA, Total SA, Elf Aquitaine SA u Arkema
(Każ COMO/7/38.620 – Perossidu tal-idroġenu u perborat) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li sunt tagħha ġie
ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, tat-13 ta’ Diċembru 2006 (ĠU L 353, p. 54). Din ġiet innottifikata lir-rikorrenti
permezz ta’ ittra tat-8 ta’ Mejju 2006.

Id-deċiżjoni kkontestata
Fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni indikat li d-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni kienu pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu
tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), fir-rigward tal-PH u tal-prodott sekondarju
[downstream], il-PBS (premessa 2 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-ksur, li ġie kkonstatat fir-rigward tal-perijodu ta’ bejn il-31 ta’ Jannar 1994 u l-31 ta’ Diċembru 2000, kien jikkonsisti
prinċipalment fl-iskambju, bejn kompetituri, ta’ informazzjoni importanti mill-perspettiva kummerċjali u ta’ informazzjoni
kunfidenzjali dwar is-swieq u l-impriżi, f’limitazzjoni u f’kontroll tal-produzzjoni u tal-kapaċitajiet potenzjali u reali
tal-produzzjoni, fi tqassim tal-ishma tas-suq u tal-klijenti kif ukoll fl-iffissar u s-sorveljanza tal-osservanza tal-prezzijiet
mixtieqa.
Ir-rikorrenti nżammet responsabbli għal ksur “flimkien u
in solidum
” ma FMC (premessi 389 u 395 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-multa, il-Kummissjoni applikat il-metodoloġija stabbilita fil-linji gwida għall-kalkolu
tal-multi imposti abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali
bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, P. 171), iktar ’il quddiem il-“linji gwida”).
Il-Kummissjoni ddeterminat l-ammonti bażiċi tal-multi skont il-gravità u t-tul tal-ksur (premessa 452 tad-deċiżjoni kkontestata),
li ġie kklassifikat bħala gravi ħafna (premessa 457 tad-deċiżjoni kkontestata).
Abbażi ta’ trattament differenzjat, ir-rikorrenti, inkwantu l-ikbar operatur fis-swieq ikkonċernati fiż-ŻEE, ġiet ikklassifikata
fl-ewwel kategorija, li tikkorrispondi għal ammont inizjali ta’ EUR 50 miljun (premessa 460 tad-deċiżjoni kkontestata).
Peress li r-rikorrenti pparteċipat fil-ksur, skont il-Kummissjoni, mid-29 ta’ Mejju 1997 sal-31 ta’ Diċembru 1999, jiġifieri
għal perijodu ta’ sentejn u seba’ xhur, l-ammont inizjali tal-multa tagħha ġie miżjud b’25 % (premessa 467 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ġie deċiż li ebda ċirkustanza aggravanti jew attenwanti ma kellha tiġi applikata kontra jew favur ir-rikorrenti.
L-Artikolu 1(g) tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li r-rikorrenti kisret l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim
ŻEE, billi pparteċipat fil-ksur ikkonċernat mid-29 ta’ Mejju 1997 sal-31 ta’ Diċembru 1999.
Fl-Artikolu 2(d) tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni imponiet fuq ir-rikorrenti, “flimkien u
in solidum
” ma’ FMC, multa ta’ EUR 25 miljun.

Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-18 ta’ Lulju 2006, ir-rikorrenti ressqet dan ir-rikors.
Peress li l-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali nbidlet, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lis-Sitt Awla u, wara li nstemgħu
l-partijiet, din il-kawża ġiet rinvijata quddiem is-Sitt Awla Estiża.
Permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Jannar 2010, il Qorti Ġenerali għamlet, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura,
mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet, li għalihom dawn wieġbu fid-29 ta’ Jannar 2010.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali. It-trattazzjonijiet tal-partijiet
u r-risposti tagħhom għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu matul is-seduta tat-3 ta’ Marzu 2010.
Skont l-Artikolu 32 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, peress li żewġ Membri tal-Awla ma setgħux jipparteċipaw fid-deliberazzjoni,
id-deliberazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali tkomplew mit-tliet Imħallfin li ffirmaw din is-sentenza.
Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tannulla d-deċiżjoni kkontestata, sa fejn il-Kummissjoni imponitilha multa;
–        sussidjarjament, tnaqqas l‑ammont tal‑multa;
–        tikkundanna lill‑Kummissjoni għall‑ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors;
–        tikkundanna lir‑rikorrenti għall-ispejjeż.
Fir-replika, kif ukoll matul l-udjenza, ir-rikorrenti speċifikat li l-ewwel talba tar-rikors kellha tinftiehem fis-sens li
permezz tagħha qed jintalab l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernha, u dan jinkludi l-konstatazzjoni
tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur inkwistjoni.

Id-dritt
Insostenn tar-rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jew, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa,
ir-rikorrenti tinvoka tliet motivi, ibbażati, l-ewwel nett, fuq evalwazzjoni żbaljata tal-provi tal-parteċipazzjoni tagħha
fil-ksur, it-tieni nett, fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl u, it-tielet nett, fuq il-livell
eċċessiv tal-ammont tal-multa.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-allegat żball ta’ evalwazzjoni tal-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ma pproduċietx provi suffiċjentement preċiżi u konkordanti sabiex tipprova l-parteċipazzjoni
tar-rikorrenti fil-ksur.
Minn naħa, il-Kummissjoni bbażat ruħha ampjament fuq indikazzjonijiet impreċiżi u mhux ikkonfermati pprodotti fil-kuntest
tat-talbiet għal klemenza, mfasslin bl-għaġġla, mhux argumentati u li, għalhekk, għandhom valur probatorju mnaqqas. Min-naħa
l-oħra, hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-prova kuntrarja prodotta mir-rikorrenti, b’mod partikolari, ix-xhieda tal-impjegati
tagħha allegatament involuti fl-aġiri li jikkostitwixxu ksur.
Il-Kummissjoni ma rrifjutatx il-provi li r-rikorrenti pproduċiet fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
u matul is-seduta mal-Kummissjoni, b’mod partikolari x-xhieda tal-impjegati tagħha. Barra minn hekk, hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni
l-informazzjoni tar-rikorrenti dwar l-aġir kompetittiv tagħha fis-suq.
L-insuffiċjenza ta’ pprovi invokati fir-rigward tar-rikorrenti ġiet rikonoxxuta mill-uffiċjal tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni.
L-imsemmi Uffiċjal tas-seduta allegatament ippropona laqgħa bejn il-partijiet, kif ukoll eżami kuntradittorju tal-prova kuntrarja
l-ġdida prodotta mir-rikorrenti. Il-Kummissjoni ma tatx widen għal dan is-suġġeriment.
Fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni akkużat lir-rikorrenti li pparteċipat fil-ksur minn Jannar 1994 sa Ġunju 2001,
iżda sussegwentement naqqset b’mod sostanzjali l-portata ta’ din l-akkuża. Fid-deċiżjoni kkontestata, hija llimitat ruħha
għall-perijodu ta’ bejn id-29 ta’ Mejju 1997, id-data tal-laqgħa li tinżamm kull sitt xhur tal-European Chemical Industry
Council (CEFIC) organizzata mir-rikorrenti f’Sevilla, u t-13 ta’ Diċembru 1999, id-data tal-laqgħa ta’ Fribourg, li għaliha
kien preżenti impjegat tar-rikorrenti.
Sabiex tistabbilixxi l-fatti li jikkostitwixxu ksur, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq informazzjoni mhux ikkonfermata, li kienet
ġejja minn sors uniku, rispettivament ta’ Degussa, ta’ Solvay jew ta’ Atofina, bi ksur tal-ġurisprudenza li tgħid li dikjarazzjoni
magħmula minn impriża waħda ma tikkostitwixxix prova suffiċjenti ta’ ksur (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-14 ta’ Mejju 1998,
Enso-Gutzeit vs Il-Kummissjoni, T‑337/94, Ġabra p. II‑1571, punt 91).
Fir-rigward tal-informazzjoni ta’ Degussa, il-Kummissjoni indikat, żbaljatament, li din kienet ġiet ikkonfermata mill-provi
miksuba mingħand partijiet oħra li pparteċipaw fil-ksur. Mill-premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni
kkunsidrat, fil-verità, li, peress li ċerti impriżi kienu ammettew l-allegazzjonijiet li Degussa għamlet fir-rigward tagħhom,
ma kienx meħtieġ li l-allegazzjonijiet tagħha kontra r-rikorrenti jiġu kkonfermati. Għalhekk, il-Kummissjoni ma pprovatx tikkonferma
l-informazzjoni ta’ Degussa li kienet timplika lir-rikorrenti.
Fir-rigward ta’ provi oħra provenjenti minn impriża waħda, il-Kummissjoni osservat li dawn kienu nkisbu minn xhieda diretti
tal-kuntatti illegali, li kienu ntbgħatulha “wara riflessjoni attenta” u li kienu kredibbli fid-dawl ta’ grupp ta’ provi koerenti
(premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, mhux dawn l-indikazzjonijiet kollha huma eżatti. L-informazzjoni ta’ Solvay hija impreċiża u tindika, pereżempju, li
sors mhux identifikat fi ħdan Solvay iddikjara li impjegat mhux identifikat ta’ Solvay kien ikkuntatta lill-impjegati tar-rikorrenti
f’erba’ okkażjonijiet mhux speċifikati. Dan jgħodd ukoll għall-allegazzjoni ta’ Solvay li tgħid li r-rikorrenti kkompensat
lil Atofina għall-għeluq tas-sit ta’ produzzjoni tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni naqset milli tqabbel din l-informazzjoni
max-xhieda kuntrarja tal-impjegati tar-rikorrenti.
Fir-rigward ta’ informazzjoni provenjenti minn impjegat ta’ Atofina, jiġifieri noti meħudin waqt il-laqgħat tal-kartell, il-Kummissjoni
naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-istess noti kienu ġew prodotti sabiex jiġi pprovat li kien hemm diversi laqgħat.
Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda r-rikorrenti, dawn in-noti ta’ spiss jinkludu punti interrogattivi.
Għalhekk, il-Kummissjoni żbaljatament invokat kontra r-rikorrenti provi provenjenti minn impriża waħda, li ma kinux ikkonfermati
u li ġew imgiddba minn xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti.
Sussegwentement, ir-rikorrenti tikkritika l-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-laqgħat speċifiċi.
–       Fuq it-telefonati rċevuti mir-rikorrenti
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni bbażat ruħha, żbaljatament, fuq l-informazzjoni ta’ Solvay u ta’ Atofina sabiex tikkonstata
li r-rikorrenti kienet ġiet informata bit-telefown dwar ir-riżultati ta’ ċerti laqgħat tal-akkordju.
L-informazzjoni ta’ Solvay kienet tikkonċerna erba’ laqgħat ta’ “livell għoli”, bejn Degussa, Solvay u Kemira (premessi 171
sa 174, 211, 215 sa 217 u 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward ta’ dawn il-laqgħat, il-Kummissjoni bbażat ruħha
fuq id-dikjarazzjoni ta’ Solvay li tgħid li “atturi oħra fis-suq ġew informati bir-riżultat ta’ dawn il-laqgħat”, “[fejn]
Solvay [kienet] pereżempju infurmat lil Foret (fi Spanja) u lil Ausimont (fl-Italja) dwar ir-riżultati konkreti ta’ dawn id-diskussjonijiet”.
Skont il-Kummissjoni, din id-dikjarazzjoni kienet ġiet ikkonfermata minn Atofina (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
L-imsemmija dikjarazzjoni ta’ Solvay ma tippermettix li tiġi kkonfermata l-konstatazzjoni li tgħid li Solvay iddikjarat li
kienet żammet lir-rikorrenti informata “b’mod eżawrjenti […] ġeneralment bit-telefown” (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
Din la tindika “min ċempel lil min” u lanqas il-kontenut ta’ dak li ntqal. Din ma tispeċifikax għal liema laqgħat hija qiegħda
tagħmel riferiment, bl-eċċezzjoni ta’ dik ta’ Awwissu 1997. Il-Kummissjoni nnifisha pprovdiet dan id-dettall. Id-dikjarazzjoni
ta’ Solvay ma setgħetx tiġi kkonfermata minn Atofina, li ma kinitx preżenti għal-laqgħat. Fil-fatt, Atofina tagħmel riferiment
għal telefonati ta’ Solvay fil-kuntest ta’ diversi laqgħat, jiġifieri dawk tal-“grupp B”, li nżammew bejn l-aħħar tas-sena 1995
u l-bidu tas-sena 1997. Għaldaqstant l-informazzjoni ta’ Solvay u dik ta’ Atofina ma jikkonfermawx lil xulxin.
Barra minn hekk, Solvay nnifisha kkontestat li kienet ipparteċipat għal waħda mill-erba’ laqgħat inkwistjoni, jiġifieri dik
li allegatament inżammet fi Frankfurt am Main f’April 1998 (premessa 217 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tal-laqgħa
ta’ Settembru 1998 fi Brussell, Solvay ma semmietx li kienet ikkuntattjat lir-rikorrenti.
Matul is-seduta mal-Kummissjoni, din tal-aħħar ippruvat inutilment tikseb informazzjoni iktar preċiża mingħand Solvay. Mingħajr
iktar informazzjoni preċiża, id-dikjarazzjoni ta’ Solvay dwar it-telefonati hija nieqsa minn valur probatorju. F’kull każ,
din hija mgiddba mix-xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti, li jiċħdu li rċevew telefonati mingħand Solvay.
Fir-rigward tal-informazzjoni ta’ Atofina, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha fuq id-dikjarazzjoni ta’ impjegat ta’
Atofina li tgħid li r-rikorrenti pparteċipat, erba’ darbiet, għal-laqgħat permezz tat-telefown (premessi 180 sa 192 u 247
sa 253 tad-deċiżjoni kkontestata). Din id-dikjarazzjoni ma ġiet ikkonfermata minn ebda parteċipant ieħor għal-laqgħat inkwistjoni.
Dokumenti oħra tal-fajl jimminaw il-kredibbiltà tal-informazzjoni mogħtija mill-impjegat ikkonċernat ta’ Atofina. B’mod partikolari,
fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-indikazzjoni tiegħu li tgħid li rappreżentant tar-rikorrenti
pparteċipa għal laqgħa f’Pariġi fit-12 ta’ Frar 1996 (punti 137 u 138 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet). Fir-rigward ta’
din l-indikazzjoni, ir-rikorrenti wriet li ma hijiex korretta peress li l-passaport tal-allegat parteċipant għal-laqgħa jikkonferma
li huwa kien jinsab fl-Istati Uniti matul il-ġimgħa inkwistjoni. Il-Kummissjoni mkien ma ssemmi dan l-iżball fid-deċiżjoni
kkontestata. Barra minn hekk, f’diversi okkażjonijiet, ix-xhud ta’ Atofina pproduċa l-istess paġna tan-noti tiegħu bħala prova
għal diversi laqgħat. In-noti inkwistjoni ta’ spiss jinkludu punti interrogattivi fir-rigward tal-informazzjoni tar-rikorrenti
u l-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħat. Il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni dawn l-elementi waqt l-evalwazzjoni
tagħha dwar il-kredibbiltà tal-provi ta’ Atofina.
Għall-ewwel laqgħa inkwistjoni, f’Pariġi f’Settembru 1997, l-informazzjoni inizjali ta’ Atofina ma kinitx tippermetti li jiġi
identifikat l-impjegat tar-rikorrenti li kien allegatament ingħaqad mal-laqgħa telefonikament. L-impjegat tar-rikorrenti,
identifikat sussegwentement f’tabella mħejjija minn Atofina, ikkontesta taħt ġurament li huwa qatt kien irċieva din it-telefonata.
Din il-kontestazzjoni ma tteħditx inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni kkunsidrat li l-fatt li r-rikorrenti kienet ġiet ikkuntattjata kien plawżibbli, fid-dawl tal-kuntatti magħmula
preċedentement u tal-parteċipazzjoni tagħha, bit-telefown, għal żewġ laqgħat sussegwenti (premessa 187 tad-deċiżjoni kkontestata).
Issa, fir-rigward tal-allegati kuntatti preċedenti, id-deċiżjoni kkontestata tindika biss telefonata waħda rċevuta xahar qabel
(premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata), li kienet tirriżulta mill-informazzjoni mhux ikkonfermata ta’ Solvay. L-allegata
parteċipazzjoni tar-rikorrenti, bit-telefown, għal żewġ laqgħat sussegwenti hija bbażata fuq l-istess informazzjoni mhux ikkonfermata
ta’ Atofina.
Fir-rigward tat-tieni laqgħa inkwistjoni, miżmuma fi Frankfurt am Main fis-17 ta’ Novembru 1997 (premessi 188 sa 192 tad-deċiżjoni
kkontestata), l-impjegat ta’ Atofina identifika, u b’dan il-mod ikkontradixxa ruħu, għall-ewwel impjegat wieħed, u sussegwentement
żewġ impjegati tar-rikorrenti li allegatament ġew ikkuntattjati. Il-Kummissjoni ma ssemmix din il-kuntradizzjoni u hija nnifisha
wettqet żball fir-rigward tal-isem tal-persuna identifikata (nota ta’ qiegħ il-paġna 204 tad-deċiżjoni kkontestata). L-informazzjoni
inkwistjoni ma hijiex ikkonfermata u hija kkontestata mill-impjegati identifikati tar-rikorrenti.
Bil-kontra tal-indikazzjonijiet tal-Kummissjoni, l-informazzjoni ta’ Atofina ma hijiex ikkonfermata mill-provi dokumentarji.
Il-provi inkwistjoni ġew prodotti mill-istess impjegat ta’ Atofina u ma jistgħux isostnu d-dikjarazzjonijiet tiegħu stess.
Barra minn hekk, din hija tabella mfassla matul il-laqgħa kkonċernata li tesponi l-prezz għal kull klijent u għal kull manifattur
(premessa 192 tad-deċiżjoni kkontestata), u li tinkludi, fir-rigward tar-rikorrenti, erba punti interrogattivi. Barra minn
hekk, din l-informazzjoni mhux bilfors ġiet ipprovduta mir-rikorrenti, iżda setgħet inkisbet permezz ta’ sorsi oħra, b’mod
partikolari mingħand klijenti tar-rikorrenti.
It-telefonata allegatament irċevuta minn impjegat tar-rikorrenti lanqas ma ġiet ikkonfermata minn Degussa fir-risposta tagħha
għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fil-verità, Degussa llimitat ruħha li tiġbor fil-qosor il-kontenut tal-komunikazzjoni
tal-oġġezzjonijiet, inkluża d-dikjarazzjoni ta’ Atofina li tgħid li wħud mill-impriżi, fosthom ir-rikorrenti, kienu ġew infurmati
dwar din il-laqgħa, u wara li tikkonferma l-parteċipazzjoni tagħha għal din il-laqgħa. Il-konfessjoni ta’ Degussa tgħodd biss
bħala prova kontriha u bl-ebda mod ma timplika lir-rikorrenti.
Fir-rigward tat-tielet laqgħa inkwistjoni, fil-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi (premessi 193 sa 197 tad-deċiżjoni kkontestata),
ebda membru ieħor tal-kartell, ħlief Atofina, ma jsemmi parteċipazzjoni tar-rikorrenti. Il-Kummissjoni bbażat ruħha żbaljatament
fuq id-dikjarazzjoni ta’ Atofina, li ma hijiex ikkonfermata u hija kontradetta mix-xhieda tal-impjegat inkwistjoni tar-rikorrenti.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha fuq il-fatt li l-prezzijiet miżmuma mir-rikorrenti kienu indikati
fin-noti meħuda matul il-laqgħa inkwistjoni (premessa 197 tad-deċiżjoni kkontestata. Il-parti l-kbira tat-tabella kien biss
fiha sempliċi asteriski. Il-ftit prezzijiet indikati huma prezzijiet immirati stmati mill-impjegat ta’ Atofina u ma jirriżultawx
mill-informazzjoni tar-rikorrenti. Barra minn hekk, l-istess tabella tinkludi informazzjoni dwar żewġ manifatturi oħra li
fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni ma invokatx il-parteċipazzjoni tagħhom f’din il-laqgħa. Il-Kummissjoni nnifisha ammettiet
li prezzijiet immirati setgħu jiġu mdaħħla fir-rigward ta’ manifattur mingħajr ma dan tal-aħħar ikun jaf b’dan. It-tabella
inkwistjoni għalhekk ma tikkonfermax l-informazzjoni ta’ Atofina.
Għar-raba’ laqgħa inkwistjoni, tat-12 ta’ Ottubru 1998 f’Düsseldorf, in-noti meħuda mill-impjegat ta’ Atofina ma jindikawx
il-persuni preżenti u l-ispjegazzjonijiet ulterjuri tagħhom mogħtija minnu jindikaw: “FMC assenti”. Hija biss it-tabella mfassla
għat-talba għal klemenza magħmula minn Atofina li tindika li r-rikorrenti kienet “assenti iżda kkuntattjata bit-telefown u
rrappreżentata minn Solvay”. Ebda parteċipant ieħor, inkluża Solvay, ma kkonferma l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal din
il-laqgħa. Min-naħa l-oħra Degussa, meta ġiet mistoqsija dwar dan, irrispondiet li “sa fejn taf hi […], ma [kienx] hemm parteċipazzjoni
min-naħa tar-raba’ impriża”. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni żbaljatament limitat ruħha li tindika li “tliet impriżi oħra
[kienu] kkonfermaw li din il-laqgħa kienet inżammet” (premessa 253 tad-deċiżjoni kkontestata), mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni
l-fatt li ebda waħda minn dawn l-impriża ma kienet ikkonfermat l-informazzjoni ta’ Atofina li kienet timplika lir-rikorrenti.
Barra minn hekk, billi indikat li d-dikjarazzjonijiet ta’ Atofina kienu “plawżibbli meta mqabbla mal-provi fil-pussess tagħha”
(premessa 253 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni limitat ruħha li tagħmel riferiment għall-allegazzjonijiet l-oħra
mhux ikkonfermati ta’ Atofina. Għalhekk hija qegħdha tirraġuna f’ċirkolu.
Fl-aħħar nett, l-allegazzjoni tal-impjegat ta’ Atofina li tgħid li huwa kkuntattja bit-telefown lill-impjegati tar-rikorrenti
ma hijiex ikkonfermata. Min-naħa l-oħra, ix-xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti fejn huwa indikat li ma rċevewx it-telefonati
hija kkonfermata kemm mis-silenzju tal-membri l-oħra tal-kartell f’dan ir-rigward kif ukoll mill-punti interrogattivi li jinsabu
fin-noti tal-laqgħat prodotti minn Atofina. L-informazzjoni fuq il-prezzijiet tar-rikorrenti li tinsab f’dawn in-noti setgħet
kienet toriġina minn sorsi oħra. Għalhekk, dawn l-elementi kollha kkunsidrati flimkien jixhdu favur in-nuqqas ta’ parteċipazzjoni
tar-rikorrenti għal-laqgħat inkwistjoni.
–       Fuq il-kuntatti li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni żbaljatament ikkunsidrat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat għal sitt laqgħat li seħħew
b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC bejn Mejju 1997 u Novembru 1999. Hija tindika li l-impjegati tagħha pparteċipaw għal-laqgħat
inkwistjoni tas-CEFIC. Madankollu, kull wieħed mill-impjegati tagħha ddikjara li ma kienx ipparteċipa għall-attivitajiet tal-kartell
li seħħew b’mod marġinali għal dawn il-laqgħat. Issa, il-Kummissjoni ċaħdet, mingħajr ġustifikazzjoni, ix-xhieda tal-impjegati
tar-rikorrenti.
Is-sempliċi fatt li impriża tkun preżenti għal laqgħa tal-kartell ma jipprovax parteċipazzjoni fil-kartell. Impriża tista’
b’mod partikolari tistabbilixxi li ma pparteċipatx fl-attivittajiet tal-kartell billi turi li hija indikat lill-kompetituri
tagħha li kienet qegħdha tipparteċipa għaliha f’perspettiva differenti minn tagħhom.
F’dan ir-rigward, f’dak li jikkonċerna l-laqgħat ta’ Sevilla, ’f’Mejju 1997, l-impjegat tar-rikorrenti li kien ipparteċipa
kien iddikjara espliċitament li, minn naħa, l-impriża tiegħu kienet “qed tespandi fil-Ġermanja” u li ma kinitx “interessata”
minn xi limitazzjoni tal-prezzijiet u li, min-naħa l-oħra, huwa kien irrifjuta li jinnegozja fuq dawn il-prezzijiet. Din ix-xhieda
hija kkonfermata mill-fatt li, ikkonfrontat minn din id-dikjarazzjoni, ir-responsabbli ta’ Degussa ħareġ b’rabja mis-sala
fejn kienet qed tinżamm waħda minn dawn il-laqgħat (premessa 162 tad-deċiżjoni kkontestata). Konsegwentement, ir-rappreżentant
tar-rikorrenti ma ġiex mistieden għal ikla f’restorant li nżammet l-għada (premessa 163 tad-deċiżjoni kkontestata).
Skont ix-xhieda tal-istess impjegat tar-rikorrenti, il-laqgħa tas-CEFIC ta’ Mejju 1998 f’Évian-les-Bains kellha l-istess riżultat.
Manifatturi żgħar, fosthom ir-rikorrenti, kienu rrifjutaw li jkunu parti għal ftehim antikompetittivi, għaliex huma riedu
jkomplu jaġixxu b’mod kompetittiv.
L-impjegati tar-rikorrenti lanqas ma pparteċipaw għal diskussjonijiet tal-kartell matul l-erba’ laqgħat l-oħra li seħħew b’mod
marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC (premessi 198 sa 207, 254 sa 258, 264, 265 u 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata). Dawn
il-laqgħat kienu nżammew f”restoranti, f’bars jew f’kurituri tal-lukanda. Huwa diffiċli li wieħed jimmaġina li diskussjonijiet
ta’ kartell multilaterali jistgħu jseħħu f’tali postijiet pubbliċi. Għalhekk, il-konverżazzjonijiet probabilment seħħew b’mod
bilaterali, jew saħansitra wara li l-impjegati tar-rikorrenti telqu mir-restorant.
Il-Kummissjoni ma titrattax il-fatt li r-rikorrenti tiċħad li ħadet sehem f’dawn id-diskussjonijiet. Hija tindika li r-rikorrenti
ma stabbilixxietx li l-impjegati tagħha kienu ddisassoċjaw ruħhom fir-rigward tad-diskussjonijiet antikomptetittivi (premessa 207
tad-deċiżjoni kkontestata), filwaqt li ammettiet, fir-rigward ta’ waħda mil-laqgħat, li “ma jistax jiġi eskluż li […] diversi
diskussjonijiet seħħew, pjuttost, fuq bażi bilaterali” (premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont ir-rikorrenti, peress
li l-konverżazzjonijiet kienu bilaterali, l-impjegati tagħha ma kinux jafu bihom u ma setgħux jiddisassjoċjaw ruħhom minnhom.
Fir-rigward tal-ikla li seħħet b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC li nżammet fi Brussell, fis-26 ta’ Novembru 1997, skont
il-premessa 199 tad-deċiżjoni kkontestata, “Degussa, EKA, Solvay u Atofina indikaw li [r-rikorrenti u Kemira] kienu effettivament
preżenti, li kienu jafu perfettament dwar in-natura illegali tad-diskussjonijiet deskritti iktar ’il quddiem u li huma kienu
ħadu sehem fihom”. Issa, EKA Chemicals mkien ma ssemmi lir-rikorrenti. Solvay fasslet lista tal-parteċipanti, li ma tinkludix
l-ismijiet tal-impjegati tar-rikorrenti, filwaqt li żiedet li “probabbilment il-parteċipanti l-oħra kollha” għal-laqgħa tas-CEFIC
kienu rrappreżentati.
L-informazzjoni ta’ Atofina u ta’ Degussa tillimita ruħha li tindika l-persuni preżenti għall-ikla, fosthom ir-rappreżentanti
tar-rikorrenti, mingħajr ebda allegazzjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni tagħhom għad-diskussjonijiet antikompetittivi.
Fir-rigward tal-laqgħa li seħħet b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC ta’ Novembru 1999 (premessi 273 sa 275 tad-deċiżjoni
kkontestata), il-Kummissjoni naqset milli ssemmi li din il-laqgħa kienet inżammet f’post pubbliku, jiġifieri kuritur ta’ lukanda,
waqt ikla uffiċjali. Dawn id-diskussjonijiet kellhom neċessarjament ikunu bilaterali u ma hemmx prova suffiċjentement preċiża
u konkordanti tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal dawn id-diskussjonijiet.
–       Fuq il-laqgħa tat-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni żbaljatament indikat li d-Direttur Ġenerali tar-rikorrenti kien ipparteċipa għal-laqgħa
ma Solvay u Degussa f’Königswinter f’Lulju 1998 fir-rigward tal-għeluq ta’ sit ta’ produzzjoni ta’ Atochem (premessa 233 tad-deċiżjoni
kkontestata). L-impjegat ikkonċernat ċaħad li kien ħa sehem f’din il-laqgħa u pproduċa rċevuta ta’ taxi, li minnha jirriżulta
ismu, li turi li dakinhar huwa kien jinsab f’Barcelona.
Il-Kummissjoni naqset milli tiċħad din il-prova, filwaqt li llimitat ruħha li tissuġġerixxi li huwa possibbli li l-impjegat
tar-rikorrenti kien preżenti għal-laqgħa ta’ Königswinter u li iktar tard fl-istess ġurnata qabad taxi f’Barcelona. Fir-rigward
ta’ laqgħat oħra, Degussa pproduċiet rċevuti ta’ ristoranti li minnhom tirriżulta l-lista tal-parteċipanti. Issa, fir-rigward
tal-laqgħa inkwistjoni, il-Kummissjoni naqset milli tikseb iktar elementi mingħand Degussa u mingħand Solvay. Solvay ma kkonfermatx
il-preżenza tar-rikorrenti għal din il-laqgħa.
Il-fatt li r-rikorrenti ma ħaditx sehem fid-diskussjonijiet dwar l-għeluq ta’ sit ta’ Atochem huwa kkonfermat mill-assenza
tagħha waqt il-laqgħat sussegwenti f’dan ir-rigward. Il-Kummissjoni kienet żbaljata meta kkonstatat li Solvay kienet ikkonfermat
il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-ftehim ma Atochem (premessa 244 tad-deċiżjoni kkontestata). Solvay ma tispeċifikax
l-elementi ta’ din l-allegata parteċipazzjoni u Degussa ma tagħmel ebda riferiment għaliha. Huwa possibbli li Solvay, bi żball,
għamlet riferiment għal kuntratt ta’ provvista legali, konkluż bejn ir-rikorrenti u Atochem f’dak iż-żmien.
Fil-premessa 234 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma tindikax li r-rikorrenti kienet ftehmet li tirremunera lil Atochem.
In-nuqqas ta’ sustanza tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay f’dan ir-rigward hija enfasizzata mill-fatti sussegwenti, b’mod partikolari
mill-assenza tar-rikorrenti matul il-laqgħa sussegwenti ta’ Ottubru 1998 bejn Solvay, Degussa u Atofina. Issa, mill-premessa 245
tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li matul din il-laqgħa, Degussa u Solvay ikkonvinċew lill-Atochem tagħlaq is-sit, permezz
ta’ remunerazzjoni min-naħa ta’ Degussa u ta’ Solvay.
–       Fuq il-laqgħa ma’ Degussa, tat-28 ta’ Settembru 1998, fi Brussell
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni evalwat b’mod żbaljat l-informazzjoni ta’ Degussa dwar il-laqgħa bilaterali ta’ Settembru 1998.
Skont il-premessa 241 tad-deċiżjoni kkontestata, l-għan ta’ din il-laqgħa kien li r-rikorrenti tiġi infurmata bir-riżultati
tal-laqgħa li kienet inżammet dakinhar filgħodu stess. Fil-verità Degussa indikat biss li s-“suġġett tal-laqgħa [kien] diskussjoni
ta’ natura ġenerali dwar l-iżvilupp tas-suq Ewropew tal-PH, b’mod partikolari fir-rigward tal-livell għoli ta’ prezzijiet
milħuqa, u tal-possibbiltajiet li jinżamm tali livell”. Degussa ma ssemmi ebda ftehim fuq il-prezzijiet u fuq l-ishma tas-suq,
iżda tirrimarka li d-diskussjoni kienet “ta’ natura ġenerali”.
–       Fuq il-laqgħat dwar il-PBS
Ir-rikorrenti tindika li l-impjegat tagħha jiftakar li kien ipparteċipa għal tnejn mill-erba’ laqgħat fuq il-PBS imsemmijin
fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 237 u 238, 259 sa 263, 267 sa 270 u 276 sa 279 tad-deċiżjoni kkontestata) jiġifieri dik
li nżammet f’Milano lejn il-bidu tas-sena 1999 u dik li nżammet fi Fribourg f’Diċembru 1999.
L-għan ta’ dawn iż-żewġ laqgħat kien li jiġu diskussi mezzi li l-industrija setgħet tuża sabiex tikkalma t-tħassib dwar l-effetti
li wieħed mill-ingredjenti tal-PBS jista’ jkollu fuq is-saħħa. Fid-dawl ta’ dan it-tħassib, ir-rikorrenti kienet diġà bdiet
taħseb biex tiżviluppa “prodott alternattiv”, il-perkarbonat tas-sodju (iktar ’il quddiem il-“PCS”). Huwa ta’ dispjaċir li,
matul il-laqgħat inkwistjoni, manifatturi oħra ħadu sehem f’diskussjonijiet illegali. Dawn l-intenzjonijiet ma kinux jinteressaw
lir-rikorrenti peress li hija kienet diġà ddeċidiet li tabbanduna progressivament il-PBS favur il-PCS. Għalhekk, ir-rappreżentant
tagħha ma ħax sehem f’diskussjonijiet illegali. Din l-ispjegazzjoni hija kkonfermata minn Degussa, li kkonfermat li l-laqgħat
inkwistjoni kienu nżammu “mingħajr ma kienu ppjanati” fil-kuntest ta’ diskussjonijiet legali.
Fir-rigward ta’ żewġ laqgħat oħra fuq il-PBS, rispettivament dik ta’ Settembru 1998 f’Lyon u dik tas-sajf 1999 f’Bâle, l-allegata
parteċipazzjoni tar-rikorrenti tirriżulta biss mill-informazzjoni mhux ikkonfermata ta’ Solvay. Il-Kummissjoni naqset milli
tieħu inkunsiderazzjoni x-xhieda tal-impjegat inkwistjoni tar-rikorrenti, li ma jiftakarx li kien ħa sehem f’dawn il-laqgħat.
–       Argumenti żviluppati fil-kuntest tar-replika
Fir-replika, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, sa fejn hija ma kelliex
provi preċiżi u konkordanti dwar il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-attivitajiet kostituttivi tal-akkordju.
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-provi li fuqhom kienet ibbażata t-teżi tar-rikorrenti
u żnaturat oħrajn sabiex tibbaża l-konklużjoni tagħha. Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni injorat il-fatt li l-aħjar provi
kienet ix-xhieda diretta tal-impjegati tagħha, applikat preżunzjonijiet mhux iġġustifikati bi ħsara għar-rikorrenti, immodifikat
il-provi li kienu favorevoli għaliha, assimilat il-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħat tas-CEFIC, li huma legali, għal attivitajiet
li jikkostitwixxu kartell u “żejnet” provi bi ħsara għaliha.
Il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-provi b’mod oġġettiv u globali. Hija naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-provi
li jikkonfermaw li r-rikorrenti kienet qed taġixxi b’mod aggressiv għat-tqassim tas-suq, li l-kompetituri tagħha kienu qegħdin
jitilfu ishma tas-suq favuriha u li kienu lmentaw dwar dan u li żewġ tentattivi ta’ laqgħat tal-akkordju spiċċaw fix-xejn
meta r-rikorrenti rrifjutat li tipparteċipa għalihom. Hija naqset milli tikseb provi addizzjonali dwar allegazzjonijiet mhux
ikkonfermati kontra r-rikorrenti.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tikkritika l-fatt li l-Kummissjoni ma żammitx kontrointerrogatorju sabiex tivverifika l-veraċità
tax-xhieda tal-impjegati tagħha. Ir-rikorrenti kienet l-unika impriża li ppreżentat xhieda matul is-seduta mal-Kummissjoni.
Ebda waħda mill-kumpanniji li xhedu kontra r-rikorrenti ma pproduċew xhieda matul is-seduta mal-Kummissjoni. Diversi provi
prodotti minn Degussa u minn Solvay kienu essenzjalment joriġinaw minn sorsi anonimi. Il-Kummissjoni warrbet id-dikjarazzjonijiet
tal-impjegati tar-rikorrenti minħabba li dawn ma sarux taħt ġurament.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ppreżentat b’mod ineżatt l-elementi miksuba insegwitu għas-seduta mal-Kummissjoni.
Matul is-seduta mal-Kummissjoni, l-uffiċjal tas-seduta speċifika li wħud mill-provi li fuqhom kienet qed tibbaża ruħha l-Kummissjoni,
b’mod partikolari l-allegazzjonijiet ta’ sorsi anonimi prodotti minn Solvay dwar it-telefonati li kien hemm mar-rikorrenti,
ma kinux kredibbli. Issa, wara din is-seduta, il-Kummissjoni ma kisbitx provi addizzjonali.
B’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-laqgħa ta’ Sevilla ta’ Mejju 1997, il-Kummissjoni fir-risposta tagħha żbaljatament
tindika li hija kisbet konferma ta’ ċerti aspetti fattwali mingħand impriżi oħra, wara s-seduta mal-Kummissjoni, u tat lir-rikorrenti
l-possibbiltà li tesponi l-opinjoni tagħha. Wara s-seduta mal-Kummissjoni ma kienx hemm kontribuzzjonijiet oħra dwar dawn
il-laqgħat.
Bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, l-elementi addizzjonali mibgħuta lir-rikorrenti bl-ebda mod ma huma relatati
mal-allegati telefonati ta’ Solvay. Fil-kontribuzzjonijiet tagħhom sussegwenti għas-seduta mal-Kummissjoni, Solvay u Degussa
kienu sempliċement iddeskrivew il-kontenut tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fir-rigward ta’ ċerti punti speċifiċi (f’dak
li jirrigwarda Degussa, il-laqgħa ta’ Frankfurt am Main ta’ Novembru 1997 u, f’dak li jirrigwarda Solvay, il-laqgħa ta’ Königswinter
f’Lulju 1998) u kienu kkonfermaw il-parteċipazzjoni tal-impjegati tagħhom. Għall-ewwel ebda waħda minn dawn il-kumpanniji
ma kienet semmiet il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti f’dawn il-laqgħat. Il-Kummissjoni nnifisha ammettiet li r-risposta ta’
Solvay kienet “indiretta” u li Degussa ma kinitx implikat “espliċitament” lir-rikorrenti.
Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni għamlet dikjarazzjonijiet kuntradittorji. Fir-rigward ta’ Kemira, hija kkunsidrat li ma setax
jiġi eskluż li diversi diskussjonijiet li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC kienu pjuttost seħħew fuq bażi bilaterali
(premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, fir-rigward tar-rikorrenti, il-Kummissjoni żbaljatament tiddikjara li ma huwiex
possibbli li l-impjegati tagħha pparteċipaw għall-istess laqgħat mingħajr ma kienu jafu dwar il-prattika miftiehma.
Fil-ħames lok, il-Kummissjoni żnaturat ċerti provi li kienu favur ir-rikorrenti. L-ewwel nett, dawn huma indikazzjonijiet
li jgħidu li r-rikorrenti kienet tifforma parti mill-grupp ta’ “studenti ħżiena”, minħabba li hija riedet iżżid il-kapaċitajiet
totali fl-Ewropa bi ħsara għall-prezz. Fir-risposta tagħha l-Kummissjoni żbaljatament ċaħdet din il-prova billi ddikjarat
sempliċement li dan kien tentattiv min-naħa tar-rikorrenti li tuża l-akkordju favuriha.
It-tieni nett, fir-rigward tal-laqgħat ta’ Sevilla li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC, l-impjegat tar-rikorrenti
indika li huwa kien irrifjuta li jipparteċipa għal kull laqgħa ta’ akkordju u li, konsegwentement, ir-rappreżentanti ta’ Solvay
u ta’ Degussa kienu telqu mis-sala tal-laqgħa. Meta rrifjutat li tammetti din ix-xhieda, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-interpretazzjoni
mhux fondata tagħha tar-raġunijiet li għalihom Solvay u Degussa kienu telqu mis-sala tal-laqgħa, jiġifieri li l-manifatturi
ż-żagħar, inkluża r-rikorrenti, ma kinux sodisfatti bil-proposti, probabbilment minħabba s-sehem tas-suq li kien ġie attribwit
lilhom. Ma teżisti ebda prova insostenn ta’ din it-teżi tal-Kummissjoni. Min-naħa l-oħra, skont ir-rikorrenti, it-tmiem bikri
tal-laqgħat ta’ Sevilla flimkien mal-fatt li l-kompetituri kienu qed jilmentaw dwar it-tnaqqis fil-prezzijiet tagħha u dwar
iż-żieda tas-sehem tas-suq tagħha, juru li hija kienet speċifikatament indikat lill-kompetituri tagħha li kienet qed tipparteċipa
għal dawn il-laqgħat f’perspettiva differenti minn tagħhom.
Fis-sitt lok, il-Kummissjoni żnaturat ċerti provi dokumentarji.
L-ewwel nett, fir-rigward tat-timbru li jinsab fuq il-passaport tal-impjegat tar-rikorrenti, li jindika d-dħul tiegħu fit-territorju
tal-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar 1996, il-Kummissjoni żbaljatament iddikjarat li dan mhux neċessarjament jipprova li l-impjegat
inkwistjoni ma setax kien jinsab Pariġi jumejn wara. Issa, skont ir-rikorrenti, ma huwiex possibbli li l-impjegat inkwistjoni
tar lejn l-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar, qagħad hemmhekk 24 siegħa, għamel titjira lura transatlantika bil-lejl, mar direttament
għal laqgħa tal-akkordju fit-12 ta’ Frar u wara reġa lura lejn l-Istati Uniti. Skont ir-rikorrenti, li kieku dan kien il-każ
kien ikun hemm timbru ieħor fuq il-passaport tiegħu. Għalhekk, l-impjegat ta’ Atofina kien żbaljat meta ddikjara li r-rappreżentant
tar-rikorrenti kien f’Pariġi fit-12 ta’ Frar 1996. Jekk ma dan kollu jiżdied il-fatt li, f’diversi okkażjonijiet, Atofina
kienet l-unika waħda li sostniet li r-rikorrenti kienet tipparteċipa għal laqgħat tal-akkordju u li wħud min-noti tagħha kienu
jinkludu punti interrogattivi, dan jimmina l-kredibbiltà tal-informazzjoni ta’ Atofina.
It-tieni nett, fir-rigward tal-irċevuta tat-taxi, maħruġa f’Barcelona fit-13 ta’ Lulju 1998, li minnha jirriżulta isem l-impjegat
tar-rikorrenti li allegatament kien preżenti għal-laqgħa f’Königswinter l-istess ġurnata, il-Kummissjoni tpoġġi f’dubju dan
l-element, mingħajr ebda bażi, billi tindika li din l-irċevuta setgħet ġiet stabbilita f’mument ieħor tal-ġurnata (premessa 236
tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, il-preżunzjoni ta’ innoċenza għandha tipprevali fuq tali spekulazzjoni.
It-tielet nett, in-noti tal-laqgħat prodotti minn Atofina, li fihom il-punti interrogattivi fil-kolonna relatata mal-prezzijiet
tar-rikorrenti, jirriflettu l-fatt li Atofina ma kellha ebda informazzjoni fuq il-prezzijiet tar-rikorrenti, minħabba li din
ma kinitx preżenti għal-laqgħa. Madankollu, fir-risposta tagħha l-Kummissjoni żbaljatament tissuġġerixxi li dawn il-punti
interrogattivi jirriflettu l-“prudenza” osservata mill-impjegat ta’ Atofina. Il-Kummissjoni naqset milli tikkunsidra l-ispjegazzjoni
alternattiva, proposta mir-rikorrenti, li tgħid li l-informazzjoni inkwistjoni “tista’ tkun toriġina minn sors kwalsiasi”.
Għalhekk, fir-rigward ta’ din il-laqgħa, il-Kummissjoni żnaturat ix-xhieda ċara tal-impjegati tar-rikorrenti li kienet sostnuta
minn provi dokumentarji.
Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni indikat li nota tal-impjegat ta’ Atofina, dwar il-laqgħa ta’ Düsseldorf ta’ Ottubru 1998, kienet
issemmi lir-rikorrenti diversi drabi. Skont ir-rikorrenti n-nota inkwistjoni ma hijiex ċara, iżda mill-ispjegazzjonijiet ulterjuri
ta’ Atofina jirriżulta li din tirreferi għal laqgħa sussegwenti, li x’aktarx inżammet fid-9 ta’ Novembru, li matulha kellu
jiġi adottat “mudell definittiv”, u li din issemmi “kummentarju fuq il-mod ta’ kif [ir-rikorrenti] għandha tiġi konvinta taċċetta
l-ishma tagħha tas-suq, billi tintuża l-pressjoni ta’ Solvay”. F’Ottubru 1998, ir-rikorrenti reġgħet irrifjutat li tipparteċipa
għall-attivitajiet tal-kartell. Issa, mingħajr ma analizzat il-kontenut tan-nota, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha
fuq is-sempliċi fatt li kien issemma isem ir-rikorrenti.
Fis-seba’ lok, il-Kummissjoni “sebbħet” il-provi, billi żiedet dettalji ineżistenti jew billi eżaġerat il-fatti kkonstatati.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-laqgħa bilaterali ma Degussa, f’Settembru 1998 fi Brussell, ikkontestata mir-rikorrenti, il-Kummissjoni
indikat li din kienet tikkonsisti f”“debriefing” tal-laqgħa li kienet inżammet dakinhar filgħodu (premessa 241 tad-deċiżjoni
kkontestata). Issa, l-informazzjoni ta’ Degussa ma tgħid xejn fuq l-eżistenza ta’ tali “debriefing” u ma ssemmi ebda diskussjoni
dwar il-PBS jew dwar l-iffriżar tal-ishma tas-suq tal-PH. Fir-rigward tal-PH, Degussa ddikjarat espliċitament li d-diskussjonijiet
kienu baqgħu “ġenerali”. Il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni huma infondati.
It-tieni nett, fir-rigward tal-laqgħat ta’ Sevilla, bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, ir-rikorrenti kienet tabilħaqq
iddissasoċjat ruħha mid-diskussjonijiet antikompetittivi billi rrifjutat li timpenja ruħha fl-attivitajiet kostituttivi tal-akkordju,
li kien wassal għat-“tluq għall-arrieda” tar-rappreżentanti ta’ Degussa u ta’ Solvay u, għalhekk, għat-tmiem ta’ din is-serje
ta’ laqgħat. Atofina ddikjarat li l-imsemmija laqgħat kienu ngħalqu bit-tluq tar-rappreżentanti ta’ Degussa u ta’ Solvay.
F’dan ir-rigward il-Kummissjoni żnaturat l-elementi tal-fajl.
It-tielet nett, fir-rigward tat-teżi tal-Kummissjoni li tgħid li Atofina kkonfermat l-allegazzjonijiet ta’ Solvay fir-rigward
tat-telefonati, huwa evidenti li l-informazzjoni ta’ Solvay u dik ta’ Atofina jirrigwardaw laqgħat differenti. Għaldaqstant
l-ebda sovrappożizzjoni ma kienet possibbli bejniethom fir-rigward tal-parteċipanti u tal-perijodi ta’ dawn il-laqgħat.
Fit-tmien lok, ir-rikorrenti ssostni li Solvay u Atofina, peress li ppreżentaw it-talbiet għal klemenza tagħhom b’mod parallel,
kienu “impenjati fit-tellieqa” sabiex jipprovdu valur miżjud sinjifikattiv lill-provi li l-Kummissjoni diġà kellha, u dan
jimmina l-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet tagħhom.
L-impriżi li għamlu talba għal klemenza ma setgħux jivverifikaw il-memorja tal-impjegati tagħhom, u lanqas ma setgħu jipprovdu
provi ċari u preċiżi. Pereżempju, il-Kummissjoni tirreferi għall-premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata li tgħid li Solvay
“volontarjament ikkonfermat” il-laqgħa ta’ Köningswinter ta’ Lulju 1998 fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
filwaqt li, fir-risposta tagħha, hija fil-parenteżi żiedet: “għandna nivverifikaw jekk dan sarx realment b’mod volontarju
jew inkella fuq talba tal-Kummissjoni”. Bl-istess mod, fir-rigward tal-laqgħa ta’ Düsseldorf ta’ Ottubru 1998, Degussa, fuq
talba tal-Kummissjoni, “kompliet tistaqsi” lill-impjegati tagħha fir-rigward tal-parteċipanti.
Fl-aħħar lok, ir-rikorrenti tindika li hija qatt ma nstabet ħatja ta’ xi attivitajiet antikompetittivi. Matul is-seduta mal-Kummissjoni,
l-impjegati tagħha taw ix-xhieda tagħhom u għamlu dikjarazzjonijiet li giddbu l-allegazzjonijiet magħmula fid-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet. Huma l-impriżi reċidivi li ppruvaw jiksbu l-klemenza li, fit-“tiġrija” tagħhom lejn dan l-għan, għamlu
allegazzjonijiet vagi, mhux ikkonfermati u ta’ spiss provenjenti minn sorsi anonimi fl-ittri provenjenti mill-avukati tagħhom
jew noti enigmatiċi miktubin bl-idejn “miżgħuda b’punti interrogattivi”. Il-Kummissjoni ma pprovdiet ebda spjegazzjoni li
tippermetti li dawn il-provi jingħataw il-preċedenza fuq il-provi ċari u mhux ikkontestati ppreżentati mir-rikorrenti.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Skont l-Artikolu 81(1) KE, il-ftehim kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiki
kollha miftiehma li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri u li għandhom bħala għan jew effett il-prevenzjoni,
ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni, huma inkompatibbli mas-suq komuni u pprojbiti.
Sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa suffiċjenti li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew l-intenzjoni
komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals
vs Il‑Kummissjoni, T‑7/89, Ġabra p. II‑1711, punt 256 u tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB
et
vs Il-Kummissjoni, T‑9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 199).
Ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jiġi kkunsidrat bħala konkluż meta jkun hemm qbil tal-intenzjonijiet fuq il-prinċipju
nnifsu ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni, anki jekk l-elementi speċifiċi tar-restrizzjoni ppjanata għadhom is-suġġett ta’
negozjati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 151 sa 157 u 206).
Il-kunċett ta’ prattika miftiehma jikkontempla forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma wasslet għall-konklużjoni
ta’ ftehim uffiċjali, tissostitwixxi intenzjonalment kooperazzjoni prattika bejniethom għar-riskji tal-kompetizzjoni (sentenzi
tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-8 ta’ Lulju 1999, Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, Ġabra p. I‑4125, punt 115,
u Hüls vs Il‑Kummissjoni, C‑199/92 P, Ġabra p. I-4287, punt 158).
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kull kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi li jista’ jew
jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, jew inkella jiżvela lit-tali kompetitur l-aġir li l-operatur
ekonomiku nnifsu ddeċieda li japplika jew li għandu l-intenzjoni li jaddotta fis-suq, meta dawn il-kuntatti jkollhom bħala
għan jew bħala effett ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni,
punt 99 iktar ’il fuq, punti 116 u 117).
Il-fatt li wieħed jikkomunika informazzjoni lill-kompetituri tiegħu bil-għan li jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv huwa
biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenzi tal-Qorti Ġenerali,
tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion vs Il‑Kummissjoni, T‑148/89, Ġabra p. II‑1063, punt 82 u tat-8 ta’ Lulju 2008, BPB vs Il‑Kummissjoni,
T‑53/03, Ġabra p. II‑1333, punt 178).
Skont ġurisprudenza stabbilita l-kunċetti ta’ ftehim u ta’ prattika miftiehma, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, jiġbru taħthom
forom ta’ kollużjoni li jikkondividu l-istess karatteristiċi u li jiddistingwu ruħhom minn xulxin biss permezz tal-intensità
tagħhom u tal-forom li fihom huma jimmanifestaw ruħhom (sentenzi Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 99 iktar ’il
fuq, punti 131 u 132, u HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 190).
Fil-kuntest ta’ ksur kumpless, li jinvolvi l-parteċipazzjoni għal diversi snin ta’ diversi manifatturi bil-għan li jirregolaw
is-suq bejniethom, il-Kummissjoni ma għandiex tkun mistennija li tikkwalifika l-ksur b’mod preċiż bħala ftehim jew prattika
miftiehma, peress li fi kwalunkwe każ, iż-żewġ tipi ta’ ksur huma koperti mill-Artikolu 81 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 111 sa 114, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-20 ta’
April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, Ġabra p. II‑931,
punt 696).
Il-kwalifikazzjoni doppja tal-ksur bħala ftehim “u/jew” bħala prattika miftiehma għandha tinftihem bħala li tirreferi għal
ħaġa waħda kumplessa li tinkludi fatti li wħud minnhom ġew ikkwalifikati bħala ftehim u oħrajn bħala prattika miftiehma fis-sens
tal-Artikolu 81(1) KE, li ma jipprevedix kwalifikazzjonijiet speċifiċi għal dan it-tip ta’ ksur kumpless (sentenzi Hercules
Chemicals vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 264, u HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 187).
Fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova tal-ksur, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-provi li jistgħu
juru, suffiċjentement skont il-liġi, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 81(1) KE (sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja, tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il‑Kummissjoni, C‑185/95 P, Ġabra p. I‑8417, punt 58).
F’dan ir-rigward hija għandha tipproduċi provi preċiżi u konkordanti (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Lulju 2000,
Volkswagen vs Il‑Kummissjoni, T‑62/98, Ġabra p. II‑2707, punt 43, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, ma huwiex obbligatorju li l-provi kollha prodotti mill-Kummissjoni jkunu jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti f’dak li
jirrigwarda kull element tal-ksur. Huwa biżżejjed li s-serje ta’ indizji invokata mill-istituzzjoni, ikkunsidrata globalment,
tissodisfa dawn ir-rekwiżiti (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 180, u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-indizji li l-Kummissjoni tinvoka fid-deċiżjoni sabiex tipprova l-eżistenza ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE min-naħa ta’ impriża
ma għandhomx jiġu evalwati b’mod iżolat iżda globalment (ara s-sentenza BPB vs Il‑Kummissjoni, punt 101 iktar ’il fuq, punt 185,
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu wkoll jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-attivitajiet antikompetittivi jseħħu bil-moħbi u, għaldaqstant, fil-parti
l-kbira tal-każijiet, l-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv għandha tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi
u ta’ indizji li, ikkunsidrati globalment, jistgħu jikkostitwixxu, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni kooerenti oħra, il-prova ta’
ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punti 55 sa 57).
Fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, skont ġurisprudenza stabbilita, meta tkun adita b’rikors għall-annullament
ta’ deċiżjoni skont l-Artikolu 81(1) KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżerċita, b’mod ġenerali, stħarriġ sħiħ fuq il-kwistjoni
ta’ jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE humiex sodisfatti jew le (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali,
tas-26 ta’ Ottubru 2000, Bayer vs Il‑Kummissjoni, T‑41/96, Ġabra p. II‑3383, punt 62, u l-ġurisprudenza ċċitata).
L-eżistenza ta’ dubju fi ħdan il-qorti għandha tkun ta’ benefiċċju għall-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata
ksur, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, li, inkwantu prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, japplika
b’mod partikolari għall-proċeduri li jirrigwardaw ksur, tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi, li jista’
jwassal għal multi jew għal pagamenti ta’ penalità (sentenza Hüls vs Il‑Kummissjoni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 149 u 150).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk fil-kawża preżenti l-Kummissjoni stabbilixxietx,
suffiċjentement skont il-liġi, li r-rikorrenti ħadet sehem fil-ksur inkwistjoni.
–       Osservazzjonijiet preliminari
Ir-rikorrenti tagħmel numru ta’ kritiki ġenerali fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova fil-kawża preżenti, billi tallega,
l-ewwel nett, il-valur probatorju ridott tal-provi prodotti mill-impriżi li għamlu talba għal klemenza, it-tieni nett, l-użu
ta’ informazzjoni mhux ikkonfermata li toriġina minn sors uniku, it-tielet nett, in-nuqqas ta’ konfutazzjoni tax-xhieda kuntrarja
mogħtija mill-impjegati tagħha u, ir-raba’ nett, l-ommissjoni li tati widen għall-proposti tal-uffiċjal tas-seduta waqt is-seduta
mal-Kummissjoni.
Għalkemm dawn il-kritiki huma mħalltin, b’mod kunsiderevoli, mal-ilmenti magħmula kontra l-elementi materjali invokati mill-Kummissjoni
fid-deċiżjoni kkontestata, madankollu dawn xorta waħda jirrikjedu ċerti osservazzjonijiet preliminari.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-argumenti tar-rikorrenti dwar il-valur tal-provi prodotti fil-kuntest tat-talbiet għal klemenza,
għandu jitfakkar li l-fatt biss li l-informazzjoni ġiet prodotta min impriża li għamlet talba għal klemenza ma jimminax il-valur
probatorju tagħha.
Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, ebda dispożizzjoni u ebda prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma jipprojbixxu
lill-Kummissjoni milli tipprevalixxi ruħha minn dikjarazzjonijiet ta’ impriżi inkriminati sabiex tużahom kontra impriża oħra
(sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 103 iktar ’il fuq, punt 512). Id-dikjarazzjonijiet magħmula fil-kuntest tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni
ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala neqsin minn valur probatorju biss minħabba dan il-fatt (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8
ta’ Lulju 2008, Lafarge vs Il‑Kummissjoni, T‑54/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 57 u 58).
Għalkemm ċertu nuqqas ta’ fiduċja fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet volontarji tal-parteċipanti prinċipali għal akkordju illegali
hija komprensibbli, peress li dawn il-parteċipanti jistgħu jimminimizzaw l-importanza tal-kontribuzzjoni tagħhom għall-ksur
u jimmassimizzaw dik tal-oħrajn. Madankollu, fid-dawl tal-loġika inerenti għall-proċedura prevista mill-komunikazzjoni fuq
il-kooperazzjoni, il-fatt li jintalab il-benefiċċju tal-applikazzjoni tagħha sabiex jinkiseb tnaqqis tal-ammont tal-multa
mhux neċessarjament iħeġġeġ lill-impriżi jippreżentaw provi żnaturati fir-rigward tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju. Fil-fatt,
kull tentattiv sabiex il-Qorti tiġi żvijata jista’ jimmina kemm is-sinċerità kif ukoll il-kompletezza tal-kooperazzjoni tal-impriża
u, għaldaqstant, jipperikola l-possibbiltà li din tal-aħħar li tibbenefika b’mod sħiħ mill-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni
(sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il‑Kummissjoni, T‑120/04, Ġabra p. II‑4441,
punt 70, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 58).
B’mod partikolari, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat li l-fatt li persuna tikkonfessa li hija kkommettiet ksur u li tammetti għalhekk
l-eżistenza ta’ fatti li jmorru oltre dawk li l-eżistenza tagħhom setgħet tiġi dedotta b’mod dirett mid-dokumenti inkwistjoni
jimplika
a priori
, fin-nuqqas ta’ fatti partikolari li jindikaw il-kuntrarju, li din il-persuna ddeċidiet li tgħid il-verità. Għalhekk, id-dikjarazzjonijiet
li jmorru kontra l-interessi ta’ min għamilhom għandhom, bħala prinċipju, jiġu kkunsidrati bħala provi partikolarment affidabbli
(sentenzi tal-Qorti Ġenerali JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punti 211 u 212; u tas-26 ta’ April 2007, Bolloré
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑109/02, T‑118/02, T‑122/02, T‑125/02 u T‑126/02, T‑128/02 u T‑129/02, T‑132/02 u T‑136/02, Ġabra p. II‑947,
punt 166, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 59).
Id-dikjarazzjonijiet magħmula minn impriżi akkużati fil-kuntest ta’ talbiet għal klemenza għandhom, madankollu, jiġu evalwati
bi prudenza u, bħala regola ġenerali, ma jistgħux jiġu aċċettati mingħajr konfermi.
Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata b’parteċipazzjoni f’akkordju, li l-eżattezza
tagħha hija kkontestata minn numru ta’ impriżi akkużati oħra, ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li tikkostitwixxi prova suffiċjenti
tal-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawn tal-aħħar mingħajr ma tkun sostnuta minn provi oħra (sentenzi tal-Qorti Ġenerali,
JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 219; tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra
p. II‑4407, punt 285; Bolloré
et
vs Il-Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punt 167, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 293; ara wkoll,
f’dan is-sens, is-sentenza Enso-Gutzeit vs Il‑Kummissjoni, punt 32 iktar ’il fuq, punt 91).
Għall-finijiet tal-eżami tal-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet tal-impriżi li għamlu talba għal klemenza, il-Qorti Ġenerali
tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari, minn naħa, l-importanza tal-indizji konkordanti li jsostnu r-rilevanza ta’ dawn
id-dikjarazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ indikazzjoni li dawn kienu jipprovaw jimminimizzaw l-importanza tal-kontribuzzjoni
tagħhom fil-ksur u jimmassimmizzaw dik tal-impriżi l-oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni,
punt 117 iktar ’il fuq, punt 70, u Lafarge vs Il-Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punti 62 u 295).
It-tieni nett, fir-rigward tal-kritika tar-rikorrenti bbażata fuq il-fatt li, fir-rigward ta’ ċerti elementi fattwali, il-Kummissjoni
bbażat ruħha fuq prova waħda, għandu jitfakkar li ebda prinċipju tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludi lill-Kummissjoni milli,
sabiex tikkonkludi l-eżistenza ta’ ksur, tibbaża ruħha fuq prova dokumentarja waħda, sakemm ma jkun hemm ebda dubju fuq il-valur
probatorju ta’ din il-prova u sakemm, waħedha, il-prova inkwistjoni tattesta b’mod ċert l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni (sentenza
tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95,
T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, Ġabra p. II‑491, punt 1838).
Għalkemm huwa ċertament minnu li, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 120 iktar ’il fuq, din iċ-ċirkustanza ma tapplikax,
bħala regola ġenerali, għas-sempliċi dikjarazzjonijiet ta’ impriża akkużata, li, sa fejn ikunu kkontestati minn impriżi kkonċernati
oħra, għandhom jiġu kkonfermati bi provi addizzjonali u indipendenti.
Madankollu, fil-każ fejn id-dikjarazzjoni li tkun toriġina minn impriża li tikkoopera tkun partikolarment affidabbli, din
il-kunsiderazzjoni tista’ tingħata inqas importanza għaliex, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-livell ta’ konferma meħtieġ huwa inqas,
kemm f’termini ta’ preċiżjoni kif ukoll f’termini ta’ intensità.
Fil-fatt, fil-każ fejn serje ta’ indizji konkordanti tippermetti li tiġi kkonfermata l-eżistenza ta’ ċerti aspetti speċifiċi
tal-prattika miftiehma msemmija fid-dikjarazzjoni magħmula fil-kuntest tal-kooperazzjoni, din id-dikjarazzjoni tista’ tkun
suffiċjenti, waħedha, sabiex tikkonferma aspetti oħra tad-deċiżjoni kkontestata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punti 220 u 334). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha esklużivament
fuq din id-dikjarazzjoni, sakemm ma jkunx hemm dubji dwar il-veraċità ta’ dak li ġie ddikjarat u sakemm l-indikazzjonijiet
ma jkunux ta’ natura vaga.
Barra minn hekk, anki jekk id-dikjarazzjoni ta’ impriża ma hijiex ikkonfermata fir-rigward tal-fatti speċifiċi indikati, din
jista’ jkolla ċertu valur probatorju sabiex jiġi kkonfermat il-fatt tal-eżistenza tal-ksur, fil-kuntest ta’ serje ta’ indizji
konkordanti adottata mill-Kummissjoni. Fil-fatt, sa fejn dokument ikun fih informazzjoni speċifika li tikkorrispondi għal
dik li tinsab f’dokumenti oħra, għandu jiġi kkunsidrat li dawn l-elementi jistgħu jsaħħu lil-xulxin reċiprokament (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il-Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 275).
Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tiddeduċi, minn perijodi fejn il-provi huma partikolarment abbundanti,
konklużjonijiet fir-rigward ta’ perijodi oħra fejn id-distakk bejn kull prova jista’ jkun ikbar. Għalhekk, għandu jkun hemm
spjegazzjoni verament solida sabiex qorti tiġi konvinta li, matul ċerta fażi ta’ serje ta’ laqgħat, seħħew affarijiet totalment
differenti minn dawk li seħħew matul laqgħat preċedenti jew sussegwenti, meta dawn il-laqgħat kienu jlaqqgħu l-istess ċirklu
ta’ parteċipanti, meta dawn seħħew fil-kuntest ta’ ċirkustanzi esterjuri omoġenei u meta dawn kellhom mingħajr ebda dubju
l-istess għan (konklużjonijiet tal-Imħallef M. Vesterdorf, fil-vesti tiegħu ta’ Avukat Ġenerali fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali
tal-24 ta’ Ottubru 1991, Rhône-Poulenc vs Il‑Kummissjoni, T‑1/89, Ġabra p. II‑867, II‑885, konklużjonijiet komuni għas-sentenzi
msejħa “polypropylène”, Ġabra p. II‑954).
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tallega li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-prova, il-Kummissjoni naqset milli tisma’ lill-impjegati
tar-rikorrenti u li tieħu inkunsiderazzjoni x-xhieda tagħhom.
Ir-rikorrenti b’mod partikolari ssostni li l-konstatazzjoni tal-ksur hija msejsa, b’mod kunsiderevoli, fuq id-dikjarazzjonijiet
ta’ Solvay u fuq dawk ta’ impjegat ta’ Atofina li jindikaw li ċerti impjegati tar-rikorrenti, għalkemm kienu assenti għal
ċertu numru ta’ laqgħat, kienu ġew ikkuntattjati jew informati bit-telefown. Ir-rikorrenti tindika li l-impjegati tagħha identifikati
f’dawn id-dikjarazzjonijiet ippreżentaw lill-Kummissjoni dikjarazzjonijiet li jixhdu mod ieħor, u li dawn id-dikjarazzjonijiet
ma ttiħdux inkunsiderazzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li huwa paċifiku li l-Kummissjoni kellha d-dikjarazzjonijiet bil-miktub tal-impjegati
kkonċernati tar-rikorrenti u li dawn kienu preżenti matul is-seduta mal-Kummissjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kwistjoni dwar jekk l-imsemmija dikjarazzjonijiet ittiħdux debitament inkunsiderazzjoni fid-deċiżjoni
kkontestata ssir ħaġa waħda mal-evalwazzjoni tal-ilmenti li r-rikorrenti ressqet kontra l-elementi fattwali konkreti inkwistjoni.
Madankollu, f’dan l-istadju għandu jiġi osservat li r-rikorrenti żbaljatament issostni li, sa fejn id-dikjarazzjonijiet inkwistjoni
saru taħt ġurament, dawn għandhom valur probatorju għoli u li, għalhekk, il-Kummissjoni kienet obbligata li turi li x-xhieda
tar-rikorrenti kienu ħatja ta’ “sperġur”.
Fil-fatt, għalkemm xhieda mogħtija taħt ġurament quddiem qorti jew, eventwalment, fil-kuntest ta’ inkjesta quddiem prokuratur
inkwirenti, jista’ jkollha valur probatorju għoli, fid-dawl tal-konsegwenzi negattivi li jistgħu jirriżultaw fuq il-livell
kriminali fir-rigward ta’ xhud li jkun gideb fil-kuntest tal-inkjesta, ħaġa li tagħmel din id-depożizzjoni iktar affidabbli
minn sempliċi dikjarazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 312), madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma humiex applikabbli għall-kawża
preżenti, peress li dawn huma dikjarazzjonijiet bil-miktub ta’ impjegati tar-rikorrenti ppreżentati lill-Kummissjoni matul
il-proċedura amministrattiva, kif ukoll ix-xhieda tagħhom mogħtija matul is-seduta mal-Kummissjoni.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti żbaljatament issostni li l-Kummissjoni kienet obbligata li tikkonfronta x-xhieda kontriha,
prodotta minn Atofina u minn Solvay, max-xhieda kuntrarja tal-impjegati tagħha, fil-kuntest ta’ kontrointerrogatorju matul
is-seduta mal-Kummissjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, matul il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni ma għandiex il-possibbiltà li timponi
s-smigħ ta’ persuni inkwantu xhieda taħt ġurament.
Skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli
tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205) il-Kummissjoni
tista’ tintervista kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li tagħti l-kunsens li tiġi intervistata bl-għan li tinġabar informazzjoni
relata mas-suġġett ta’ investigazzjoni. Barra minn hekk, skont il-premessa 3 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 773/2004,
tas-7 ta’ April 2004, dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 81 [KE] sa 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali
bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 81) qabel ma tieħu dikjarazzjonijiet orali minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jagħtu l-kunsens
tagħhom li jkunu intervistati, il-Kummissjoni għandha tgħarraf lil dawk il-persuni bil-bażi legali tal-intervista u n-natura
volontarja tagħha.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija obbligata li tisma persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jkunu ta’ interess suffiċjenti biss
sa fejn dawn il-persuni effettivament jitolbu li jiġu mismugħa. Għalhekk, hija għandha marġni ta’ diskrezzjoni raġonevoli
sabiex tiddeċiedi dwar l-intesess li jista’ jkollu s-smigħ ta’ persuni li x-xhieda tagħhom tista’ tkun importanti għall-istabbiliment
tal-fajl. Fil-fatt, il-garanzija tad-drittijiet tad-difiża ma tirrikjedix li l-Kummissjoni tisma’ xhieda indikati mill-partijiet
ikkonċernati, meta hija tqis li l-investigazzjoni tal-kawża kienet suffiċjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 382 u 383, u l-ġurisprudenza ċċittata.
Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Artikolu 6(3)(d) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u
tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, tipprovdi li “[k]ull min ikun akkużat b’reat kriminali
għandu d-dritt[…] li jeżamina jew li jara li jiġu eżaminati xhieda kontra tiegħu u li jottjeni l-attendenza u l-eżami ta’
xhieda favur tiegħu taħt l-istess kundizzjonijiet bħax-xhieda kontra tiegħu”. Barra minn hekk, għalkemm il-Kummissjoni ma
hijiex qorti fis-sens ta’ dan l-artikolu u għalkemm il-multi imposti mill-Kummissjoni ma humiex ta’ natura kriminali, xorta
jibqa l-fatt li l-Kummissjoni hija obbligata li tosserva l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni matul il-proċedura amministrattiva.
Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, il-fatt li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni ma jipprevedux
l-obbligu li l-Kummissjoni ssejjaħ lix-xhieda favur li x-xhiedha tagħhom tkun mitluba, ma jmurx kontra l-imsemmija prinċipji.
Fil-fatt, għandu jiġi osservat li, għalkemm hija tista’ tisma’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi meta hija tqis li dan huwa neċessarju,
il-Kummissjoni lanqas ma għandha d-dritt li ssejjaħ xhieda kontra mingħajr ma tkun kisbet il-kunsens tagħhom (sentenzi HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 389 sa 392, u Bolloré
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punti 86 u 87). Peress li l-proċedura quddiem il-Kummissjoni hija biss ta’ natura
amministrattiva, hija ma hijiex obbligata li tipprovdi lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li tagħmel mistoqsijiet lil
xhud partikolari u li tanalizza d-dikjarazzjonijiet tiegħu fl-istadju tal-investigazzjoni (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punt 200). Huwa biżżejjed li d-dikjarazzjonijiet użati mill-Kummissjoni jkunu ġew
ipprovduti fil-fajl mibgħut lir-rikorrenti, li tista’ tikkuntesthom quddiem il-qorti tal-Unjoni (sentenza Lafarge vs Il‑Kummissjoni,
punt 116 iktar ’il fuq, punti 147 sa 149).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-rikorrenti ma tistax tinvoka ksur tad-dritt tagħha li teżamina jew li tara li
jiġu eżaminati x-xhieda kontra.
F’kull każ, ma hemm xejn li jipprekludi lir-rikorrenti milli titlob li xhieda kontra jiġu msejħa u eżaminati quddiem il-Qorti
Ġenerali, billi tagħmel talba għal miżuri istruttorji f’dan ir-rigward. Issa, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ma għamlitx
tali talba. Min-naħa l-oħra l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li jkun neċessarju li ssejjaħ lix-xhieda inkwistjoni biss jekk ikollu
jirriżulta, wara l-eżami magħmul iktar ’il quddiem, li l-atti li jinsabu fil-proċess u l-ispjegazzjonijiet mogħtija matul
il-proċedura orali ma humiex suffiċjenti sabiex tiddeċiedi l-kawża.
Fir-raba’ u l-aħħar lok, ir-rikorrenti ssostni li l-insuffiċjenza tal-provi invokati kontriha ġiet rikonoxxuta mill-uffiċjal
tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni, fejn dan tal-aħħar ippropona eżami kontradittorju tal-prova kuntrarja l-ġdida
prodotta mir-rikorrenti, jiġifieri d-dikjarazzjonijiet tal-impjegati tagħha. Il-Kummissjoni ma tatx widen għal din il-proposta.
F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li r‑rapport tal‑uffiċjal tas‑seduta jikkostitwixxi dokument purament intern għall‑Kummissjoni,
li ma għandux l‑iskop li jikkompleta jew li jikkorreġi l‑argumentazzjoni tal‑impriżi, u li għalhekk ma għandu l‑ebda aspett
deċiżiv li l‑Qorti Komunitarja għandha tieħu inkunsiderazzjoni sabiex teżerċita l‑istħarriġ tagħha (sentenzi tal‑Qorti Ġenerali,
tat-30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il‑Kummissjoni, T‑161/05, Ġabra p. II‑3555, punt 176, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Dawn il-kunsiderazzjonijiet japplikaw iktar u iktar għall-kummenti espressi mill-uffiċjal tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni,
bħal dawk invokati mir-rikorrenti fil-kawża preżenti. F’kull każ, fir-rapport finali tiegħu tal-20 ta’ April 2006, mehmuż
mar-risposta, l-uffiċjal tas-seduta ddikjara li r-regoli li jirrigwardaw id-dritt għal smigħ xieraq u d-drittijiet tad-difiża
kienu ġew rispettati fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva inkwistjoni.
Fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet kollha, il-kritika li r-rikorrenti tagħmel fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova mill-Kummissjoni
u tat-tmexxija tas-seduta mal-Kummissjoni hija, parzjalment infondata u, parzjalment konfuża mal-ilmenti mressqa kontra l-elementi
materjali tal-ksur eżaminati iktar ’il quddiem.
–       Fuq il-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur
Fir-rigward tal-karatteristiċi prinċipali tal-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat li, mill-31 ta’ Jannar 1994, il-kompetituri
skambjaw u ddiskutew informazzjoni kunfidenzjali dwar il-volumi ta’ produzzjoni u l-possibbiltà li dawn jitnaqqsu, billi jippruvaw
jostakolaw it-tqegħid fis-suq ta’ kapaċitajiet ġodda. Huma kienu ddiskutew ukoll dwar it-tqassim tal-klijenti u tal-ishma
tas-suq, kif ukoll fuq il-prezzijiet tal-bejgħ. Huma waqqfu sistema ta’ sorveljanza, li permezz tagħha huma kienu b’mod regolari
jiskambjaw informazzjoni kunfidenzjali fuq is-suq, fuq il-kumpanniji, fuq il-volumi ta’ bejgħ u fuq il-prezzijiet tal-bejgħ.
Barra minn hekk, il-kompetituri impenjaw ruħhom fi tnaqqis tal-kapaċitajiet u kienu regolarment janalizzaw l-iżvilupp tal-ishma
tas-suq waqt laqgħat multilaterali (premessi 100, 351 sa 354 tad-deċiżjoni kkontestata.
Parti kbira mil-laqgħat multilaterali kienu nżammew b’mod marġinali għal-laqgħat ta’ kull sitt xhur tas-CEFIC, li hija assoċjazzjoni
legali tal-industrija kkonċernata.
F’Awwissu 1997 fi Brussell, kif ukoll matul it-tliet laqgħat sussegwenti, fi Frar, f’April u f’Settembru 1998, il-parteċipanti
għall-dawn l-iskambji kienu ftehmu fuq żieda koordinata tal-prezzijiet tal-PH (premessi 171 u 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fir-rigward tal-PBS, matul l-ewwel diskussjonijiet f’dan ir-rigward, kienet ġiet skambjata data sensittiva fuq is-suq, bil-għan
li jiġi konkluż ftehim antikompetittiv, u “t-triq kienet ġiet ippreparata” għal ftehim formali sa, minn tal-inqas, mill-15
ta’ Mejju 1998 (premessi 100, 214 u 229 tad-deċiżjoni kkontestata). L-aħħar laqgħa multilaterali fil-kuntest ta’ din il-kollużjoni
seħħet fit-18 ta’ Mejju 2000, iżda l-ftehim fuq iż-żamma tal-livell tal-prezzijiet tal-PH inżamm fis-seħħ sa tmiem is-sena 2000
(premessi 281 u 282, 355 sa 360 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fir-rigward tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat li din kienet tifforma parti mill-“qalba
irreduċibbli” tal-parteċipanti għall-ksur (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni osservat il-preżenza ta’
indikazzjonijiet ta’ kuntatti kollużorji li jimplikaw lir-rikorrenti sa mill-1991 (premessa 106 tad-deċiżjoni kkontestata).
B’mod partikolari, skont l-informazzjoni ta’ Atofina, in-noti tal-laqgħat ta’ Lulju, ta’ Ottubru u ta’ Novembru 1995, prodotti
minn Atofina, jinkludu data tar-rikorrenti u jagħmlu riferiment għall-preżentazzjoni tal-pożizzjoni tar-rikorrenti (premessi 120,
127, 128, 129, 133 u 136 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, skont l-informazzjoni ta’ Degussa, matul laqgħa bilaterali,
li seħħet fit-tieni sitt xhur tas-sena 1996 jew fl-ewwel sitt xhur tas-sena 1997, ir-rikorrenti kienet “aċċettat l-idea fundamentali
ta’ żieda koordinata fil-livell tal-prezzijiet” (premessa 151 tad-deċiżjoni kkontestata).
Kif jirriżulta mill-proċess, din l-informazzjoni relatata mal-perijodu inizjali tal-akkordju ġiet ikkontestata mir-rikorrenti
u, fin-nuqqas ta’ konferma, ma kinitx intużat kontriha.
Konsegwentement, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni naqqset b’mod sostanzjali t-tul tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti
fil-ksur, meta mqabbel mat-tul li kien ġie indikat fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fir-rigward tal-bidu tal-parteċipazzjoni
tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni kkunsidrat li kellha provi li jindikaw il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal-laqgħa
tal-kartell tad-29 ta’ Mejju 1997 u li din id-data kellha tingħażel għad-determinazzjoni tat-tul tal-ksur fir-rigward tar-rikorrenti
(premessa 352 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tat-tmiem tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni
indikat li kienet fermament konvinta bl-implikazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur sat-13 ta’ Diċembru 1999, id-data tal-aħħar
laqgħa tal-kartell li fir-rigward tagħha l-Kummissjoni kellha l-prova tal-parteċipazzjoni tal-impjegati tar-rikorrenti (premessa 365
tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-kuntatti illegali invokati kontra r-rikorrenti fid-deċiżjoni kkontesta huma s-segwenti:
–        tliet laqgħat multilaterali li nżammew fit-28 jew fid-29 ta’ Mejju 1997 f’Sevilla, b’mod marġinali għal laqgħa tas-CEFIC (premessi 156
sa 167 tad-deċiżjoni kkontestata) u li fir-rigward tagħha r-rikorrenti tammetti l-parteċipazzjoni tagħha għal tnejn minnhom,
iżda ssostni li kienet opponiet id-diskussjonijiet illegali;
–        erba’ laqgħat multilaterali li nżammew, rispettivament, f’Awwissu 1997 fi Brussell, fit-18 ta’ Settembru 1997 f’Pariġi, fis-17
ta’ Novembru 1997 fi Frankfurt am Main u fil-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi, li għalihom ir-rikorrenti ma kinitx preżenti fiżikament
iżda li dwarhom hija kienet ġiet informata bit-telefown minn Atochem (premessi 171 sa 197 tad-deċiżjoni kkontestata), fatt
li r-rikorrenti tikkontesta;
–        laqgħat multilaterali li nżammew fis-26 u fis-27 ta’ Novembru 1997 fi Brussell, b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC (premessi 198
sa 209 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tammetti li pparteċipat għal-laqgħa tas-CEFIC iżda ssostni li ma kinitx taf
dwar id-diskussjonijiet illegali;
–        laqgħat bilaterali bejn Degussa, Kemira u Solvay, bejn tmiem is-sena 1997 u l-bidu tas-sena 1998, li fir-rigward tagħhom ir-rikorrenti
kienet ġiet informata permezz tat-telefown minn Solvay (premessa 210 tad-deċiżjoni kkontestata), fatt li r-rikorrenti tikkontesta;
–        laqgħat multilaterali tal-14 ta’ Mejju 1998 f’Évian-les-Bains, b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC (premessi 221 sa 232
tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tammetti li pparteċipat għal-laqgħa tas-CEFIC iżda ssostni li ma kinitx taf dwar
id-diskussjonijiet illegali;
–        laqgħa bejn Degussa, Solvay u r-rikorrenti, fit-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter, dwar l-għeluq ta’ fabbrika tal-PBS ta’ Atochem
(premessi 233 sa 236 tad-deċiżjoni kkontestata), li fir-rigward tagħha r-rikorrenti tikkontesta l-parteċipazzjoni tagħa;
–        laqgħa ta’ “livell għoli” bejn Degussa u Solvay fir-rigward tal-PH u l-PBS, fit-28 ta’ Settembru 1998 fi Brussell, li warajha
Degussa kienet iltaqgħet mar-rikorrenti sabiex tinformha bir-riżultat (premessi 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti
ma tiċħadx li ltaqgħet ma’ Degussa iżda ssostni li l-kontenut ta’ dan il-kuntatt kien legali;
–        laqgħa multilaterali dwar il-PH, fit-12 ta’ Ottubbru 1998 f’Düsseldorf, li għaliha r-rikorrenti ma pparteċipatx, iżda li magħha
hija kienet, skont Atofina, ingħaqdet bit-telefown (premessi 247 sa 253 tad-deċiżjoni kkontestata), fatt li r-rikorrenti tikkontesta;
–        laqgħat multilaterali u kuntatti bilaterali, b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC, fil-25 u fis-26 ta’ Novembru 1998 fi
Brussell (premessi 254 sa 258 tad-deċiżjoni kkontestata), fit-30 ta’ April 1999 f’Estoril (il-Portugall) (premessi 264 sa
265 tad-deċiżjoni kkontestata) u fis-16 ta’ Novembru 1999 fi Brussell (premessi 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti
tammetti li pparteċipat għall-imsemmija laqgħat tas-CEFIC iżda ssostni li ma kinitx taf dwar id-diskussjonijiet illegali;
–        erba’ laqgħat multilaterali li kienu jikkonċernaw esklużivament il-PBS, li nżammew, rispettivament, fis-16 ta’ Settembru 1998
’f’Lyon (premessi 237 u 238 tad-deċiżjoni kkontestata), lejn il-bidu tas-sena 1999 f’Milano (premessi 259 sa 263 tad-deċiżjoni
kkontestata), fis-sajf tas-sena 1999 f’Bâle (premessi 267 sa 270 tad-deċiżjoni kkontestata) u fit-13 ta’ Diċembru 1999 f’Fribourg
(premessi 276 sa 279 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tikkontesta li pparteċipat għal-laqgħat ta’ Lyon u ta’ Bâle
u, filwaqt li tammetti li kienet preżenti għaż-żewġ laqgħat l-oħra, tindika li l-għan tagħhom kien perfettament legali, jiġifieri
l-għażla tal-aġir li kellu jiġi adottat fil-konfront tal-moviment “anti-borat” u li, għalkemm id-diskussjonijiet kienu “ddevjaw”
lejn suġġetti “inapproprjati”, hija ma kinitx tat “wisq attenzjoni” fid-dawl tad-deċiżjoni li taqleb mill-PBS għal PCS, għal
raġunijiet marbutin mal-ambjent.
Minn dawn il-konstatazzjonijiet jirriżulta li, apparti fir-rigward taż-żewġ laqgħat fuq il-PBS, lejn il-bidu tas-sena 1999
f’Milano u fit-13 ta’ Diċembru 1999 fi Fribourg, ir-rikorrenti tikkontesta li pparteċipat għal kuntatti kollużorji fir-rigward
tal-elementi l-oħra kollha msemmijin fid-deċiżjoni kkontestata.
–       Fuq il-laqgħat multilaterali tat-28 jew tad-29 ta’ Mejju 1997 f’Seville
F’dak li jirrigwarda t-tliet laqgħat li seħħew f’Sevilla, huwa paċifiku bejn il-partijiet li r-rikorrenti kienet irrappreżentata
fir-rigward tal-ewwel tnejn fir-rigward, rispettivament, tal-PH (fejn il-parteċipanti għal-ewwel laqgħa kienu Atochem, Degussa,
Solvay, Kemira u r-rikorrenti) u tal-PBS (fejn il-parteċipanti għat-tieni laqgħa kienu Caffaro u l-istess parteċipanti bħal
dawk tal-ewwel laqgħa). Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma ħaditx sehem għall-ikla f’restorant li nżammet l-għada (premessi 156,
162 u 163 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għaż-żewġ laqgħat li għalihom kienet preżenti, ir-rikorrenti ma tikkontestax il-kontenut tad-diskussjonijiet li, minn naħa
taw lok għal skambju ta’ informazzjoni dwar l-iżvilupp tas-suq u, min-naħa l-oħra kienu jirrigwardaw proposti ta’ żieda globali
tal-prezzijiet u ftehim dwar it-tqassim tas-suq tal-PH (premessi 157 sa 161 tad-deċiżjoni kkontestata), kif ukoll tentattivi
paralleli fir-rigward tal-PBS (premessa 162 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-Kummissjoni kkonstatat, mingħajr ma ġiet ikkontestata mir-rikorrenti, li “minħabba n-nuqqas ta’ fiduċja u l-oppożizzjoni
espressa minn uħud mill-manifatturi ż-żagħar Ewropej, ma [kien] intlaħaq ebda ftehim finali dakinhar” (premessa 164 tad-deċiżjoni
kkontestata). B’mod partikolari, it-tentattivi ta’ diskussjonijiet fuq il-PBS intemmu, skont id-dikjarazzjoni ta’ Atofina,
“b’irritazzjoni kbira tar-responsabbli ta’ Degussa […] li, ikkonfrontat bir-reżistenza tal-manifatturi ż-żagħar li [kienu
qed jirrifjutaw] li jaċċettaw l-opinjonijiet ta’ Solvay u ta’ Degussa, [ħareġ] b’rabja mis-sala” (premessa 162 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Fir-rigward ta’ dawn l-elementi, ir-rikorrenti madankollu targumenta li inkwantu manifattur żgħir, hija kienet, fil-verità
kontra l-aġir illegali, u dan huwa kkonfermat mill-assenza tagħha għal ikla f’restorant li nżammet l-għada.
Ir-rikorrenti tibbaża ruħha b’mod partikolari fuq id-dikjarazzjoni tad-Direttur Ġenerali aġġunt tagħha ta’ dak iż-żmien, mehmuża
mar-rikors, li minnha jirriżulta, fl-opinjoni tagħha, li fir-rigward tal-laqgħa fuq il-PH, ir-rappreżentant tagħha kien indika
lil Degussa u lil Solvay li hija kienet “qed tespandi fil-Ġermanja” u li ma kinitx “interessata” minn xi limitazzjoni tal-prezzijiet.
Għalhekk hija rrifjutat li tiddiskuti dawn il-prezzijiet u dan wassal għat-tluq bikri tar-responsabbli ta’ Degussa.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, ladarba impriża tkun assistiet, anki mingħajr ma kellha
rwol attiv, għal laqgħa li matulha ssemmiet prattika miftiehma illegali, hija titqies bħala li pparteċipat għall-imsemmija
prattika miftiehma, sakemm hija ma tipprovax li kienet apertament idissasoċjat ruħha minnha jew li hija informat lill-parteċipanti
l-oħra li hija kellha l-intenzjoni li tipparteċipa għal-laqgħa inkwistjoni f’perspettiva differenti minn tagħhom (ara s-sentenza
Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 3199, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Peress li r-rikorrenti ammetiet li kienet preżenti għad-dikussjonijiet illegali inkwistjoni, hija għandha għalhekk turi li
l-parteċipazzjoni tagħha kienet nieqsa minn kull intenzjoni antikompetittiva.
Issa, għandu jiġi kkunsidrat li l-oppożizzjoni tar-rikorrenti għall-proposti speċifiċi ppreżentati minn Degussa, jekk titqies
bħala stabbilita, ma hijiex biżżejjed, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti, sabiex turi li hija kienet indikat lill-kompetituri
tagħha li kienet qed tipparteċipa għal-laqgħat inkwistjoni f’perspettiva differenti minn tagħhom.
Fil-fatt, f’dak li jirrigwarda b’mod iktar partikolari l-argumenti tar-rikorrenti dwar il-laqgħat deskritti fil-premessi 156
sa 162 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni osservat li, “jekk Solvay u Degussa telqu mis-sala tal-laqgħa, dan ma kienx
minħabba r-rifjut tal-manifatturi ż-żgħar li jiftiehmu fuq żieda tal-prezzijiet fiha nnifisha, iżda pjuttost għaliex mid-dehra
l-proposta ma kinitx tissodisfa lil dawn tal-aħħar, probabbilment minħabba s-sehem tas-suq li kien ġie attribwit lilhom”,
li “xejn ma [kien] jindika li [r-rikorrenti] kienet effettivament irrifjutat l-idea nnifisha ta’ ftehim mal-kompetituri jew
li hija kienet iddisassoċjat ruħha fir-rigward tal-ftehim propost inkwantu tali” u li, iktar minn hekk, matul il-laqgħa inkwistjoni
kienet ġiet skambjata informazzjoni kunfidenzjali (premessa 166 tad-deċiżjoni kkontestata).
Minn naħa għandu jiġi osservat li din it-teżi tal-Kummissjoni hija koerenti mal-iżvolġiment tal-akkordju, fejn jirriżulta
li, mil-laqgħat ta’ Sevilla, il-partijiet fl-akkordju kienu “ddeċidew li jagħtu inqas importanza lill-ishma tas-suq, li sa
dakinhar kienu s-suġġett prinċipali tad-diskussjonijiet, sabiex jikkonċentraw l-interess tagħhom fuq żieda globali tal-prezzijiet”
(premessa 157 tad-deċiżjoni kkontestata), u li żieda koordinata tal-prezzijiet kienet ġiet deċiża matul laqgħa sussegwenti
fi Brussell, f’Awwissu 1997 (premessi 171 u 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
Min-naħa l-oħra, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-allegata oppożizzjoni għan-natura illegali tad-diskussjonijiet bl-ebda
mod ma hija kkonfermata mill-informazzjoni li toriġina minn impriżi oħra, li jillimitaw ruħhom li jiddikjaraw nuqqas ta’ fiduċja
bejn il-partijiet fl-akkordju u diverġenza ta’ opinjonijiet bejn il-manifatturi l-kbar u l-manifatturi ż-żgħar (premessa 164
tad-deċiżjoni kkontestata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-prova tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-akkordju ma hijiex limitata għal-laqgħat
ta’ Sevilla, li jiffurmaw parti minn grupp ta’ kuntatti kollużorji eżaminati iktar ’il quddiem.
Barra minn hekk, il-pożizzjoni addottata mir-rikorrenti matul il-laqgħat inkwistjoni hija ekwivoka. Għalkemm hija sostniet
li kienet kontra d-diskussjonijiet antikompetittivi matul il-laqgħa fuq il-PH, li kient tirrigwarda kemm mudell dettaljat
għat-tqassim tas-suq kif ukoll il-prezzijiet, madankollu huwa paċifiku li r-rappreżentant tagħha ma telaqx mill-post tal-laqgħa
u li huwa pparteċipa għal-laqgħa sussegwenti fir-rigward tal-PBS. Lanqas l-assenza tiegħu għall-ikla f’restorant li nżammet
l-għada ma tikkostitwixxi indizju tal-oppożizzjoni tagħha għad-diskussjonijiet kollużorji, peress li anki wħud mill-partijiet
l-oħra kkonċernati, b’mod partikolari Solvay u Ausimont, ma pparteċipawx għaliha.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-elementi prodotti mir-rikorrenti ma humiex suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li
l-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħat inkwistjoni, li matulhom seħħet prattika miftiehma illegali, kienet nieqsa minn kull
intenzjoni antikompetittiva.
–       Fuq it-telefonati rċevuti mir-rikorrenti
Fir-rigward tal-laqgħat multilaterali li segwew dawk ta’ Sevilla, il-Kummissjoni kkonstatat li r-rikorrenti ma kinitx ipparteċipat
fiżikament, iżda li kienet ġiet ikkuntattjata jew informata bir-riżultat tagħhom permezz tat-telefown. Dawn huma, minn naħa,
erba’ laqgħat ta’ “livell għoli”, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-informazzjoni ta’ Solvay u, min-naħa
l-oħra, serje ta’ laqgħat irrakkontati minn Atofina.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-laqgħat ta’ “livell għoli”, bejn Degussa, Solvay u Kemira (laqgħat ta’ Awwissu 1997 u ta’ Frar 1998
fi Brussell, laqgħat ta’ April 1998 fi Frankfurt am Main u ta’ Settembru 1998 fi Brussell; premessi 172, 211, 215 u 239 tad-deċiżjoni
kkontestata), il-Kummissjoni indikat li “għalkemm kienu biss tliet impriżi li kienu assistew [għalihom], id-diskussjonijiet
kienu jgawdu l-appoġġ tas-settur kollu” u li “[r-rikorrenti] u Ausimont dejjem ġew informati b’mod eżawrjenti (ġeneralment
bit-telefown) bir-riżultati tad-diskussjonijiet” (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
Mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li din il-konstatazzjoni hija bbażata, minn naħa, fuq id-dikjarazzjoni ta’ Solvay, li
tgħid li “atturi oħra fis-suq kienu informati bir-riżultati tal-laqgħat bejn Degussa, Solvay u Kemira”, fejn il-Kummissjoni
speċifikat li “Solvay, pereżempju, [kienet] informat [lir-rikorrenti] u lil Ausimont […] bir-riżultat konkret tad-diskussjonijiet”,
u, min-naħa l-oħra fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ Atofina, li jgħidu li, “FMC għal raġunijiet ta’ Company Policy (Kumpannija
rreġistrata fl-Istati Uniti) ma kinitx tassisti fiżikament għal-laqgħat kollha iżda kienet iżżomm ruħha aġġornata permezz
ta’ Solvay u li kienet evidentement parti kkonċernata fil-ftehim kollha u fin-negozjati [kollha]” (premessa 172 u noti ta’
qiegħ il-paġni 175 u 176 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-Kummissjoni mxiet mad-dikjarazzjoni ta’ Solvay anki f’dak li jirrigwarda l-laqgħat bilaterali bejn Degussa u Kemira, bejn
it-tmiem tas-sena 1997 u l-bidu tas-sena 1998, li għalihom kienet “xi kultant” tipparteċipa Solvay. Skont il-Kummissjoni,
Degussa u Solvay iddikjaraw li r-rikorrenti ma kinitx ipparteċipat għalihom, minħabba li l-impriża kienet implementat programm
ta’ konformizzazzjoni, iżda li Solvay kienet tinfurmaha bir-riżultati ta’ dawn il-laqgħat bit-telefown (premessa 210 tad-deċiżjoni
kkontestata, li tagħmel riferiment għad-dikjarazzjoni ċċitata iktar ’il fuq ta’ Solvay).
Ir-rikorrenti tikkontesta li kienet ġiet ikkuntattjata minn Solvay. Hija tenfasizza n-natura impreċiża tad-dikjarazzjoni ta’
din tal-aħħar, billi ssostni li l-affermazzjonijiet ta’ Atofina ma kinux jikkonċernaw il-laqgħat ta’ “livell għoli” u ma setgħux
jikkonfermaw id-dikjarazzjoni ta’ Solvay. Barra minn hekk, hija ssostni li l-Kummissjoni żnaturat l-affermazzjonijiet ta’
Solvay, sa fejn hija kkonstatat li ċerti impriżi kienu ġew informati “b’mod eżawrjenti” u “ġeneralment bit-telefown” (premessa 172
tad-deċiżjoni kkontestata).
Fir-rigward tal-valur probatorju tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay, għandu jiġi osservat li din hija informazzjoni mogħtija fil-kuntest
ta’ talba għal klemenza minn impriża akkużata. Id-dikjarazzjoni inkwistjoni hija mfassla b’mod ġenerali, fir-rigward tal-laqgħat
kollha ta’ “livell għoli”, u ma tippermettix li jiġu identifikati l-persuni fiżiċi implikati f’kuntatti, u dan jipprekludi
li tiġi vverifikata permezz ta’ xhieda. Is-silta kkonċernata tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay, kif iċċitata fin-nota ta’ qiegħ
il-paġna 175 tad-deċiżjoni kkontestata, ma ssemmix li l-informazzjoni kienet ingħatat “bit-telefown” u “b’mod eżawrjenti”.
Barra minn hekk, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti, fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija mill-ikbar operatur fis-suq, li
tgħid li diversi impriżi tas-settur kienu nżammew informati bid-diskussjonijiet illegali, ma jistax jiġi eskluż li dan l-operatur
ipprova jimminimizza r-rwol tiegħu fl-iżvolġiment tal-akkordju.
Fir-rigward tal-konferma tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay, għandu jiġi osservat li din id-dikjarazzjoni, li tirrigwarda l-informazzjoni
mogħtija lir-rikorrenti, ma hijiex ikkonfermata minn provi oħra dwar il-laqgħat imsemmija. Fil-fatt, mil-proċess jirriżulta
li d-dikjarazzjoni ta’ Atofina, imsemmija mill-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 176 tad-deċiżjoni kkontestata, fil-verità
ma tagħmilx riferiment għal-laqgħat ta’ “livell għoli”, iżda biss għal-laqgħat tal-“grupp B” li nżammew bejn tmiem is-sena 1995
u l-bidu tas-sena 1997, u li seħħew, għall-inqas il-parti l-kbira minnhom, qabel il-perijodu tal-ksur deċiż fil-konfront tar-rikorrenti.
Barra minn hekk, huwa kostanti li Atofina ma pparteċipatx għal-laqgħat ikkonċernati mid-dikjarazzjonijiet ta’ Solvay.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li, għall-finijiet li jiġi ppruvat li r-rikorrenti kienet
ġiet informata bir-riżultati tal-laqgħat ta’ “livell għoli”, id-dikjarazzjoni ta’ Solvay għandha valur probatorju intrinsiku
dgħajjef ħafna u li din ma hijiex ikkonfermata direttament minn provi oħra. Konsegwentement, din id-dikjarazzjoni ma tistax
tistabbilixxi, waħedha, il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-kuntatti kollużorji ta’ bejn Settembru 1997 u Settembru 1998,
iżda tista’, l-iktar l-iktar, tikkostitwixxi element aċċessorju fis-serje ta’ indizji magħżula għal dan il-għan.
It-tieni nett, fir-rigward tal-ħames laqgħat imsemmijin minn Atofina (laqgħat tat-18 ta’ Settembru 1997 f’Pariġi, tas-17 ta’
Novembru 1992 fi Frankfurt am Main, tal-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi u ta’ Ottubru 1998 f’Dusseldorf; premessi 180, 188,
193 u 247 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tikkontesta l-kredibbiltà tad-dikjarazzjoni ta’ Atofina, li tgħid li hija
kienet ġiet infurmata bit-telefown, u ssostni li din ma ġietx ikkonfermata minn elementi ta’ prova oħra. Hija tipproduċi d-dikjarazzjonijiet
tal-impjegati tagħha identifikati fid-dikjarazzjoni ta’ Atofina, li jiċħdu li kienu ġew ikkuntattjati.
Fir-rigward tal-valur probatorju tad-dikjarazzjoni ta’ Atofina, għandu jiġi osservat li l-fatt li din id-dikjarazzjoni saret
fil-kuntest ta’ talba għal klemenza ma jimminax, waħdu, il-kredibbiltà tagħha. Ma hemm xejn li jagħti ’l wieħed x’jifhem li
Atofina ppruvat timminimalizza l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju billi tindika li hija kienet ikkuntattjat lir-rikorrenti
fil-kuntest ta’ serje ta’ laqgħat. Għandu jiġi osservat ukoll li l-indikazzjonijiet li jirrigwardaw il-kuntatti mar-rikorrenti
bl-ebda mod ma huma mfasslin b’mod vag, iżda bil-kontra ta’ dan jinkludu livell ta’ dettall sinjifikattiv u jippermettu li
jiġu identifikati l-impjegati tar-rikorrenti li ġew ikkuntattjati. L-informazzjoni toriġina minn xhud dirett, jiġifieri l-impjegat
ta’ Atofina li pparteċipa għal laqgħat ikkontestati. Għandu jiġi mfakkar li dan għamel id-dikjarazzjoni tiegħu fis-26 ta’
Mejju 2003, jiġifieri diversi ġimgħat wara l-produżżjoni tal-ewwel provi, fit-3 ta’ April 2003 (premessa 513 tad-deċiżjoni
kkontestata). Kemm miċ-ċirkustanzi tal-kooperazzjoni tiegħu kif ukoll mill-kontenut preċiż tad-dikjarazzjoni tiegħu jirriżulta
li din saret b’mod deliberat u wara riflessjoni attenta.
Dawn iċ-ċirkustanzi kollha għalhekk jixhdu favur il-valur probatorju għoli tad-dikjarazzjoni inkwistjoni ta’ Atofina.
Fir-rigward tal-konferma tad-dikjarazzjoni ta’ Atofina, fir-rigward tal-laqgħa tat-18 ta’ Settembru 1997 f’Pariġi, minbarra
dikjarazzjoni ta’ impjegat ta’ Atofina li tgħid li r-rikorrenti ġiet “ikkuntattjata bit-telefown sabiex tingħatalha informazzjoni
fuq id-diskussjonijiet”, nota ta’ laqgħa mfassla mill-istess impjegat tirreferi għall-ittra kapitali “E”, li tidentifika lir-rikorrenti,
u tindika li din kienet “assenti iżda kkuntatjata bit-telefown” (premessi 180 u 181 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll l-elementi
tal-fajl iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 188 tal-istess deċiżjoni).
Fir-rigward tal-laqgħa tas-17 ta’ Novembru 1997 fi Frankfurt am Main, skont l-istess dikjarazzjoni, impjegat jew tnejn tar-rikorrenti
kienu ġew ikkuntattjati bit-telefown waqt li kienet qed tiżvolġi l-laqgħa u rappreżentant ta’ Atofina kien tahom rendikont
tagħha (premessa 188 tad-deċiżjoni kkontestata). Din id-dikjarazzjoni hija kkonfermata wkoll minn nota ta’ laqgħa prodotta
minn Atofina, li tindika dan li ġej: “FMC = assenti iżda kkuntattjata bit-telefown minni (is-sur […]) rappreżentant lokali
ieħor (is-sur […]) attiv ħafna” (nota ta’ qiegħ il-paġna 200 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, ir-rikorrenti tissemma
bħala l-ewwel impriża li kellha tħabbar iż-żieda tal-prezzijiet u l-informazzjoni tagħha kienet tinsab fit-tabella tal-laqgħa
li kienet tinkludi l-prezzijiet minimi għal kull klijent u għal kull manifattur (premessa 192 tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk Degussa speċifikat, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li rappreżentant ta’ Atofina
kien ċempel lil rappreżentant tar-rikorrenti waqt din il-laqgħa (premessa 192 u nota ta’ qiegħ il-paġna 206 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Fir-rigward tal-laqgħa tal-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi, skont l-istess dikjarazzjoni ta’ Atofina, ir-rikorrenti kienet ġiet
ikkuntattjata bit-telefown sabiex jinkiseb il-kunsens tagħha fuq iż-żieda koordinata tal-prezzijiet (premessa 193 tad-deċiżjoni
kkontestata) u n-noti meħudin fil-kuntest ta’ din il-laqgħa jindikaw il-prezzijiet tar-rikorrenti (premessa 197 tad-deċiżjoni
kkontestata, kif ukoll l-elementi tal-fajl iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 216).
Fir-rigward tal-laqgħa ta’ Ottubru 1998 f’Düsseldorf, minbarra d-dikjarazzjoni li rappreżentant tar-rikorrenti “segwa l-iżvolġiment
tal-laqgħa bit-telefown”, il-minuti ta’ din il-laqgħa jsemmu s-sehem tas-suq, attwali jew propost, tar-rikorrenti (premessi 247
sa 249 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll l-elementi tal-fajl iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 282 tal-istess deċiżjoni).
Minn dawn l-elementi jirriżulta li d-dikjarazzjoni ta’ Atofina mhux biss talli għandha valur probatorju importanti iżda talli
hija kkonfermata, għall-kull laqgħa kkonċernata, minn provi dokumentarji kontemporanji għall-fatti invokati, ipprovduti minn
Atofina, kif ukoll, fir-rigward ta’ waħda mil-laqgħat, ikkonfermata mid-dikjarazzjoni li Degussa għamlet fir-risposta tagħha
għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-valur probatorju importanti tad-dikjarazzjoni ta’ Atofina, kif ukoll tal-livell iddettaljat
tal-provi dokumentarji prodotti, il-kredibbiltà tagħhom ma tistax tiġi kkonfutata mill-fatt li l-provi dokumentarji joriġinaw
mill-awtur tad-dikjarazzjonijiet inkwistjoni.
Fil-fatt, ir-rikorrenti la tikkontesta l-awtentiċità tal-provi dokumentarji prodotti minn Atofina, u lanqas l-ispjegazzjonijiet
li hija tat fir-rigward tal-kontenut tagħhom. Hija tikkontesta biss il-kredibbiltà ta’ dawn id-dokumenti, inkwantu prova tal-parteċipazzjoni
tagħha għall-akkordju.
Issa, fid-dawl tal-fatt li dawn huma dokumenti mfasslin minn xhud dirett fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti, kif ukoll tal-kontenut
preċiż u ddettaljat tagħhom, dawn għandhom jingħataw valur probatorju ċert.
Il-kredibbiltà ta’ dawn id-dokumenti ma hijiex ikkonfutata mill-argument tar-rikorrenti fir-rigward tal-kontenut u tal-livell
ta’ preċiżjoni tagħhom.
Fil-fatt, l-ewwel nett, il-fatt li ċerta informazzjoni hija akkumpanjata minn asteriski u minn punti interrogattivi, xi kultant
bl-indikazzjoni “biex tiġi vverifikata”, ma jikkonfutax il-kredibbiltà tal-informazzjoni kollha li tinsab fid-dokumenti kkonċernati.
It-tieni nett, l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-informazzjoni dwar il-prezzijiet tagħha setgħu kienu joriġinaw minn
sosrsi oħra, pereżempju, mill-klijenti tagħha, ma huwiex plawżibbli, sa fejn it-tabelli jinkludu informazzjoni oħra li timplika
direttament lir-rikorrenti, jiġifieri n-noti li jsemmu li hija kienet ġiet ikkuntattjata, li hija kellha tkun l-ewwel waħda
li tħabbar iż-żieda fil-prezzijiet kif ukoll li s-sehem tas-suq li kellu jiġi attribwit lilha (premessi 188, 192 u 282 tad-deċiżjoni
kkontestata).
It-tielet nett, għandu jiġi osservat li, permezz tal-argument tagħha bbażat fuq l-użu darbtejn ta’ provi li jirriżultaw mid-dikjarazzjoni
ta’ Atofina, fir-rigward tad-diversi laqgħat, ir-rikorrenti tillimita ruħha li tirreferi għal elementi tal-fajl li ma intużawx
kontriha fid-deċiżjoni kkontestata.
Fil-fatt, mill-argumenti tagħha jirriżulta li dawn jew jirrigwardaw laqgħat li seħħew qabel il-perijodu tal-ksur deċiż fil-konfront
tagħha (jiġifieri l-laqgħat tat-23 ta’ Novembru 1995, tat-12 ta’ Frar 1996, tat-22 u tat-23 ta’ Mejju 1996, tas-27 ta’ Novembru 1996
kif ukoll “laqgħat ġenerali oħra” tal-1996), jew inkella laqgħat li fir-rigward tagħhom hija ammettiet kemm il-parteċipazzjoni
tagħha kif ukoll il-kontenut tad-diskussjonijiet (laqgħat tat-28 u tad-29 ta’ Mejju 1997), jew inkella laqgħat li, għalkemm
jissemmew fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ma ġewx ikkonfermati fid-deċiżjoni kkontestata (żewġ laqgħat tas-sena 1999,
f’Roissy u fi Frankfurt am Main). Barra minn hekk, fir-rigward ta’ nota li allegatament intużat fir-rigward tal-laqgħa tas-26
ta’ Novembru 1997 fi Brussell u laqgħa oħra li nżammet “bejn Ġunju u Settembru 1997”, ir-rikorrenti lanqas biss ma tindika
l-premessi kkonċernati tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dan ir-rigward, meta ġiet mistoqsija dwar dan fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010,
ir-rikorrenti ma indikatx il-premessi tad-deċiżjoni kkontestata li fihom kien sar użu doppju ta’ ċerti provi.
Għalhekk, anki jekk jitqies li ċerti noti miktubin bl-idejn prodotti minn Atofina, mingħajr data, ma setgħux jiġu kollegati
ma laqgħat speċifiċi, tali argument huwa ineffettiv sa fejn ma jikkonċernax il-provi użati kontra r-rikorrenti fid-deċiżjoni
kkontestata.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, anki jekk jitqies stabbilit, l-allegat nuqqas ta’ preċiżjoni tal-provi prodotti
minn Atofina jista’ jiġi spjegat fid-dawl taż-żmien li għadda bejn il-fatti kkontestati u l-mument ta’ meta d-dikjarant intalab
jindika t-tifkiriet tiegħu. Peress li dan in-nuqqas ta’ preċiżjoni jirrigwarda elementi oħra għajr dawk li ntużaw kontra r-rikorrenti,
dan ma huwiex ta’ natura tali li jikkonfuta n-natura kredibbli tal-provi li jirrigwardaw il-kuntatti magħmula mar-rikorrenti
u l-użu tal-informazzjoni tagħha, peress li dawn l-aspetti tal-aħħar huma kkonfermati b’mod ċar u preċiż.
Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti tindika li hija kkontestat, fil-kuntest tar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
element ipprovdut mill-impjegat ikkonċernat ta’ Atofina, fir-rigward tal-allegata parteċipazzjoni ta’ wieħed mir-rappreżentanti
tagħha għal laqgħa f’Pariġi fit-12 ta’ Frar 1996. Sabiex tikkontesta din l-informazzjoni r-rikorrenti tindika li pproduċiet
kemm dikjarazzjoni tal-impjegat tagħha li tgħid mod ieħor, kif ukoll kopja tal-passaport ta’ dan tal-aħħar li tinkludi timbru
ta’ dħul fit-territorju tal-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar 1996.
Għandu jiġi osservat li d-dikjarazzjoni prodotta mir-rikorrenti tpoġġi f’dubju indikazzjoni partikolari tal-impjegat ta’ Atofina.
Fil-fatt, fid-dawl tal-prova prodotta mir-rikorrenti, ma huwiex probabbli wisq li r-rappreżentant tagħha, li daħal fit-territorju
tal-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar, seta’ jmur Pariġi jumejn wara. Min-naħa l-oħra għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ħadet
inkunsiderazzjoni din il-kunsiderazzjoni u, fin-nuqqas ta’ konferma tal-informazzjoni ta’ Atofina, ma sostnietx li r-rikorrenti
kienet ipparteċipat għal-laqgħa inkwistjoni.
Madankollu, il-fatt li r-rikorrenti poġġiet f’dubju element prodott minn Atofina, li ma ntużax kontra r-rikorrenti, ma huwiex
ta’ natura tali li jaffettwa l-kredibbiltà tad-dikjarazzjoni kkonċernata fit-totalità tagħha.
Fl-aħħar nett, sa fejn ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni d-dikjarazzjonijiet tal-impjegati
tagħha li jiċħdu li kienu ġew ikkuntattjati mill-impjegat ta’ Atofina, għandu jiġi osservat li, kif jirriżulta b’mod partikolari
mill-premessi 186, 191, 192 u 253 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ħadet debitament inkunsiderazzjoni din il-kontestazzjoni
tal-impjegati tar-rikorrenti u evalwatha fid-dawl tal-provi l-oħra li hija kellha.
Fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet, għandu jiġi konkluż li serje ta’ indizji li tirriżulta, minn naħa, mill-informazzjoni
ta’ Atofina fir-rigward tat-telefonati mar-rikorrenti fil-kuntest tal-laqgħat li nżammew bejn Settembru 1997 u Ottubru 1998
u, min-naħa l-oħra, mill-indikazzjoni ta’ isem ir-rikorrenti u tad-data li tikkonċernha fil-provi dokumentarji relatati ma’
dawn il-laqgħat, turi, suffiċjentement skont il-liġi, li matul il-perijodu kkonċernat ir-rikorrenti kienet ipparteċipat f’kuntatti
illegali.
Għandu wkoll jiġi osservat li dawn l-elementi huma kkonfermati, fir-rigward ta’ laqgħa, minn Degussa u huma, sussidjarjament,
konkordanti mad-dikjarazzjoni ta’ Solvay fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija lir-rikorrenti fil-kuntest ta’ laqgħat oħra
li seħħew matul l-istess perijodu.
Għalhekk, l-argument tar-rikorrenti dwar il-provi kkonċernati ma jistax jiġi milqugħ.
–       Fuq il-kuntatti magħmula b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC
Il-Kummissjoni ddeċidiet li r-rikorrenti kienet ipparteċipat f’kuntatti kollużorji li seħħew b’mod marġinali għal ħames laqgħat
tas-CEFIC, li seħħew wara l-laqgħa ta’ Sevilla (jiġifieri dik ta’ Novembru 1997, dawk ta’ Mejju u ta’ Novembru 1998 u dawk
ta’ April u ta’ Novembru 1999; premessi 198 sa 207, 221 sa 232, 254 sa 258, 264 u 265, 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti tammetti li pparteċipat għal-laqgħat ta’ kull sitt xhur tas-CEFIC, iżda tikkontesta li kienet involuta f’kuntatti
illegali billi ssostni n-nuqqas ta’ prova suffiċjentement preċiża u konkordanti f’dan ir-rigward. Hija tindika li l-laqgħat
inkwistjoni nżammew f’postijiet pubbliċi, jiġifieri f”restoranti, f’bars jew f’kurituri ta’ lukanda. Għalhekk, skont ir-rikorrenti,
id-diskussjonijiet illegali seħħew biss b’mod bilaterali jew wara t-tluq tar-rappreżentanti tagħha.
Għandu jitfakkar li skont ġurisprudenza stabbilita ċċitata fil-punt 159 iktar ’il fuq, ladarba l-Kummissjoni turi l-parteċipazzjoni
tal-impriża kkonċernata għal laqgħat illegali, hija din l-impriża li għandha tipproduċi indizji li jistgħu jistabbilixxu li
l-parteċipazzjoni tagħha għall-imsemmija laqgħat kienet nieqsa minn kull intenzjoni antikompetittiva.
Għalhekk, għandu l-ewwel nett jiġi eżaminat jekk il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal diskussjonijiet illegali ġietx stabbilita
f’dak li jirrigwarda kuntatti kollużorji li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat inkwistjoni tas-CEFIC, u sussegwentement,
jekk ikun il-każ, jekk ir-rikorrenti pproduċietx indizji li jistgħu juru li madankollu l-parteċipazzjoni tagħha kienet nieqsa
minn kull intenzjoni antikompetittiva.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-kuntatti magħmula matul l-ikla f’restorant li seħħet lejliet il-laqgħa tas-CEFIC tas-26 u tas-27
ta’ Novembru 1997 fi Brussell, il-Kummissjoni kkonstatat li Degussa, EKA Chemicals, Solvay u Atofina kienu indikaw li r-rikorrenti
u Kemira “kienu effettivament preżenti, li kienu jafu perfettament dwar in-natura illegali tad-diskussjonijiet […] u li huma
kienu ħadu sehem fihom” (premessa 199 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti ssostni li EKA Chemicals ma semmietha mkien, li Solvay fasslet biss lista tal-parteċipanti, li fiha ma jidrux
l-ismijiet tal-impjegati tagħha, filwaqt li żiedet tgħid li “probabbilment anki l-parteċipanti l-oħra kollha” għal-laqgħa
tas-CEFIC kienu rrappreżentati, u, li l-informazzjoni ta’ Atofina u ta’ Degussa kienet tikkonsisti biss fl-indikazzjoni tal-persuni
preżenti għall-ikla, fosthom ir-rappreżentanti tagħha. Hija tindika li wieħed mir-rappreżentanti tagħha għamel dikjarazzjoni
fejn ċaħad li pparteċipa f’diskussjonijiet illegali.
Għandu jiġi osservat li, kif jirriżulta mill-elementi invokati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 218 tad-deċiżjoni kkontestata,
prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010, il-konstatazzjoni
li tghid li impjegat tar-rikorrenti ħa sehem għall-ikla li matulha kien hemm diskussjonijiet illegali bejn il-parteċipanti,
tirriżulta mid-dikjarazzjonijiet ta’ Atofina u ta’ Degussa li huma preċiżi f’dan ir-rigward.
Ladarba l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal dawn il-kuntatti illegali tirriżulta minn serje ta’ indizji konkordanti, din
ma tistax tiġi kkonfutata bid-dikjarazzjoni tal-impjegat ikkonċernat tagħha, li ma jiċħadx espliċitament li kien preżenti
matul il-laqgħa, iżda jsostni biss li ma pparteċipax għal kuntatti kollużorji.
Għandu wkoll jiġi osservat li l-implikazzjoni tar-rikorrenti fid-diskussjonijiet illegali inkwistjoni tirriżulta wkoll minn
elementi oħra esposti fid-deċiżjoni kkontestata, li jgħidu li, minn naħa, matul it-tqassim tal-kompetenzi reġjonali, ġie deċiż
li r-rikorrenti kellha tkun responsabbli għal Spanja u l-Portugall u, min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ħadet sehem kemm għal-laqgħa
fuq il-PBS, li nżammet b’mod marġinali għal-istess laqgħa tas-CEFIC, kif ukoll għal laqgħat lokali li segwew (premessi 201
u 208 tad-deċiżjoni kkontestata).
It-tieni nett, fir-rigward tal-kuntatti magħmula b’mod marġinali għal-laqgħa segwenti tas-CEFIC, f’Mejju 1998 f’Évian-les-Bains,
jiġifieri matul żewġ laqgħat fuq il-PH u l-PBS, mill-elementi msemmijin fil-premessi 222 u 226 tad-deċiżjoni kkontestata,
prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010, jirriżulta li Degussa
u Solvay ikkonfermaw il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti. Fir-rigward tal-laqgħa fuq il-PBS, Atofina hemżet it-tabella tal-laqgħa
li fiha ċ-ċifri tal-bejgħ tal-PBS u li tinkludi d-data tar-rikorrenti (premessa 228 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dikjarazzjoni prodotta mir-rikorrenti u mehmuża mar-rikors, l-impjegat ikkonċernat tagħha ammetta l-eżistenza ta’ diskussjonijiet
illegali fuq il-PBS li seħħew b’mod marġinali għal-din il-laqgħa tas-CEFIC, huwa jgħid:
“Anki jiena ħadt sehem għal-laqgħa tas-CEFIC f’Évian-les-Bains li nżammet f’Mejju 1998. Matul din il-laqgħa, id-diskussjoni
reġgħet għal darb’oħra xaqilbet lejn is-suġġett tal-ishma tas-suq, kif indikat fid-[dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet]. Il-produtturi
ż-żagħar bħar-[rikorrenti] kienu qed jirrifjutaw li jaċċettaw l-iffriżar tal-ishma tas-suq għaliex aħna xtaqna nkomplu nikkompetu.”
It-tielet nett, fir-rigward tal-kuntatti magħmula b’mod marġinali għal-laqgħa tal-25 u tas-26 ta’ Novembru 1998 fi’ Brussell,
jiġifieri l-laqgħa fir-restorant fuq il-PBS, fil-25 ta’ Novembru u l-laqgħa fuq il-PBS tal-għada, mill-elementi msemmijin
fil-premessi 255 u 257 tad-deċiżjoni kkontestata, prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura
tas-6 ta’ Jannar 2010, jirriżulta li Degussa ddikjarat li rappreżentant tar-rikorrenti kien ħa sehem għal dawn iż-żewġ laqgħat
illegali. Fir-rigward tal-laqgħa fuq il-PH, din id-dikjarazzjoni ġiet ikkonfermata minn Kemira (premessa 255 tad-deċiżjoni
kkontestata).
Ir-raba’ nett, fir-rigward tal-kuntatti magħmula b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC ta’ April 1999 f’Estoril, mill-premessa 265
tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, skont Degussa, dakinhar filgħaxija, fil-bar tal-lukanda, kien saru kuntatti fir-rigward
tal-PH.
Il-ħames nett, mill-premessa 273 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, skont Degussa, ir-rikorrenti pparteċipat għal laqgħa
fuq il-PH lejliet il-laqgħa tas-CEFIC tas-16 ta’ Novembru 1999 fi Brussell. L-eżistenza ta’ din il-laqgħa illegali ġiet ammessa
minn Solvay, Atofina, Kemira u Ausimont.
Għandu jiġi osservat li, għalkemm tirriżulta biss mid-dikjarazzjoni ta’ Degussa, il-konstatazzjoni dwar il-parteċipazzjoni
tar-rikorrenti għall-kuntatti illegali magħmula fil-kuntest ta’ dawn l-aħħar laqgħat tista’ madankollu tiġi kkunsidrata bħala
stabbilita, kif osservat il-Kummissjoni fil-premessa 275 tad-deċiżjoni kkontestata, fid-dawl tal-indizji kollha li jirrigwardaw
il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-agiri kollużorji fil-kuntest ta’ serje ta’ laqgħat organizzati skont l-istess modalitajiet.
B’mod partikolari l-laqgħat inkwistjoni seħħew fl-istess perijodu bħal-laqgħat li fir-rigward tagħhom ir-rikorrenti ammettiet
li kienet preżenti waqt id-diskussjonijiet illegali (ara l-punti 235 sa 242 iktar ’il quddiem).
Il-konstatazzjoni li tirriżulta minn dawn l-elementi konkordanti ma tistax tiġi kkonfutata mid-dikjarazzjoni tal-impjegat
tar-rikorrenti, li mingħajr ma ċaħad espliċitament li kien preżenti matul laqgħat li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat inkwistjoni
tas-CEFIC, jikkontesta biss il-fatt li huwa pparteċipa għal kuntatti kollużorji.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni esponiet serje ta’ indizji li jiġġustifikaw,
b’mod konvinċenti, il-konklużjoni tagħha dwar il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal laqgħat illegali li seħħew b’mod marġinali
għal-laqgħat inkwistjoni tas-CEFIC.
Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkonfutata mill-argument tar-rikorrenti, li jgħid li l-kuntatti illegali inkwistjoni setgħu
saru b’mod bilaterali jew inkella f’lingwi mhux magħrufa mill-impjegati tagħha u li għalhekk ma kinux konxji tagħhom. Dan
l-argument ma huwiex plawżibbli, fid-dawl, minn naħa, tal-kumplessità tad-diskussjonijiet, li l-kontenut tagħhom huwa espost
b’mod partikolari fil-premessi 200 sa 205, 223 sa 229, 256, 257 u 274 tad-deċiżjoni kkontestata u, min-naħa l-oħra, tal-indikazzjoni
ta’ isem ir-rikorrenti u tal-informazzjoni tagħha fid-dokumenti mfassla b’konnessjoni immedjata mal-kuntatti kollużorji li
seħħew matul l-istess perijodu (ara l-punti 179 sa 182 iktar ’il fuq).
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha li jindikaw il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-kuntatti kollużorji inkwistjoni, din
tal-aħħar ma tistax validament tibbaża argument fuq osservazzjoni inċidentali tal-Kummissjoni, fir-rigward ta’ waħda mill-laqgħat
ikkonċernati, li tgħid li “ma jistax jiġi eskluż li […] diversi diskussjonijiet seħħew, pjuttost, fuq bażi bilaterali” (premessa 167
tad-deċiżjoni kkontestata).
Konsegwentement, peress li r-rikorrenti ma pproduċiet ebda indizju ieħor li jista’ jistabbilixxi li l-parteċipazzjoni tagħha
għal-laqgħat inkwistjoni kienet nieqsa minn kull intenzjoni antikompetittiva, il-Kummissjoni kienet iġġustifikata li tiddeċiedi
li r-rikorrenti kienet implikata fil-kuntatti kollużorji li kien hemm b’mod marġinali għal-laqgħat ikkonċernati tas-CEFIC.
–       Fuq il-laqgħa tat-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter
Fil-premessi 233 sa 236 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni kkonstatat li fit-13 ta’ Lulju 1998 kien hemm laqgħa bejn
Degussa, Solvay u r-rikorrenti f’Königswinter u li din il-laqgħa kienet ġiet organizzata minn Degussa sabiex “tivverifika
li t-tliet kumpanniji kienu deċiżi li jipperswadu lil Atochem ittemm il-produzzjoni tagħha tal-PBS sabiex jitnaqqsu l-kapaċitajiet
f’dan is-settur”.
Mill-premessi 234 u 235 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal din il-laqgħa laqgħa
tirriżulta minn dikjarazzjoni ta’ Degussa, ikkonfermata mir-responsabbli ta’ Solvay, b’risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Ir-rikorrenti tikkontesta l-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħa ta’ Königswinter billi tibbaża ruħha fuq id-dikjarazzjoni tal-impjegat
ikkonċernat tagħha kif ukoll fuq irċevuta ta’ taxi li kienet tindika isem dan tal-aħħar, maħruġa f’Barcelona dakinhar stess
tal-laqgħa. Barra minn hekk, hija ssostni li Solvay fil-verità ma kkonfermatx il-preżenza tagħha għal din il-laqgħa. Hija
tikkontesta d-dikjarazzjoni ta’ Solvay li tgħid li r-rikorrenti “kienet ipparteċipat għall-ftehim ma Atochem, billi inkambu
pprovdiet kumpens fi Spanja” (premessa 244 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu jiġi osservat li d-dikjarazzjonijiet ta’ Degussa u, bil-kontra għal dak li ssostni r-rikorrenti, dawk ta’ Solvay huma
mfassla b’mod ċar u mingħajr ebda dubju jikkonfermaw il-preżenza tar-rikorrenti f’Königswinter. Fil-fatt, għalkemm Solvay
ma semmietx il-laqgħa inkwistjoni fit-talba għal klemenza tagħha, iżda biss fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
hija madankollu indikat, fit-talba għal klemenza tagħha, li Atochem kienet qed titlob kumpens għall-għeluq tas-sit tagħha
ta’ produzzjoni tal-PBS, billi indikat li Degussa kienet ikkuntattjat lir-rikorrenti u lilha f’dan ir-rigward (element tal-fajl
li ġie parzjalment iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 271 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, kif ukoll tal-fatt li l-irċevuta tat-taxi maħruġa f’Barcelona dakinhar stess tal-laqgħa ma tikkostitwixxix
il-prova li r-rappreżentant tar-rikorrenti ma kienx mar Königswinter fl-istess jum, il-Kummissjoni kienet iġġustifikata li
tiddeċiedi li r-rikorrenti kienet ipparteċipat għal-laqgħa inkwistjoni (premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu wkoll jiġi osservat li, għalkemm ir-rikorrenti ma pparteċipatx għal-laqgħa sussegwenti fuq l-istess suġġett, fl-1 ta’
Ottubru 1998, anki l-elementi li jirrigwardaw din il-laqgħa jikkostitwixxu indizji tal-implikazzjoni tagħha fid-diskussjonijiet
dwar l-għeluq tas-sit ta’ produzzjoni tal-PBS ta’ Atochem.
Minn naħa, kif jirriżulta mill-premessi 243 u 244 tad-deċiżjoni kkontestata, kemm Degussa kif ukoll Solvay indikaw li s-suġġett
tal-laqgħa tal-1 ta’ Ottubru 1998, f’Pariġi, kien il-preżentazzjoni lill-Atochem tal-proposta adottata minn Degussa, minn
Solvay u mir-rikorrenti matul il-laqgħa f’Königswinter. Min-naħa l-oħra, mill-premessa 277 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta
li wara l-għeluq tal-fabbriki ta’ produzzjoni ta’ Atochem u ta’ Caffaro, l-ishma ta’ dawn iż-żewġ kumpanniji fis-suq tal-PBS
kellhom bħala prinċipju jgħaddu fuq Solvay, fuq Degussa u fuq ir-rikorrenti.
Fid-dawl ta’ dawn l-elemnti kollha, l-argumenti li r-rikorrenti għamlet sabiex tikkontesta l-parteċipazzjoni tagħha għall-kuntatti
li seħħew f’Königswinter, dwar l-għeluq tas-sit ta’ Atochem, ma jistgħux jiġu milqugħin.
–       Fuq il-laqgħa ma Degussa tat-28 ta’ Settembru 1998 fi Brussell
Fil-premessi 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet laqgħa ta’ “livell għoli”, fit-28 ta’ Settembru 1998
fi Brussell, bejn Degussa u Solvay. Hija kkonstatat li, “sussegwentement (filgħaxija), dejjem fi Brussell, [kien hemm] laqgħa
bilaterali bejn rappreżentant għoli ta’ Degussa u rappreżentant għoli [tar-rikorrenti] li s-suġġett tagħha kien li Degussa
tikkomunika r-riżultati tal-laqgħa ta’ dakinhar filgħodu”. Din il-konstatazzjoni hija bbażata fuq informazzjoni ta’ Degussa,
kif ukoll fuq daħla fl-aġenda ta’ impjegat ta’ Degussa (premessa 241 u nota ta’ qiegħ il-paġna 267 tad-deċiżjoni kkontestata).
Ir-rikorrenti ma tikkontestax li din il-laqgħa nżammet, iżda tikkontesta biss is-suġġett tagħha, billi tindika li Degussa
ma semmietx din il-laqgħa fit-talba għal klemenza tagħha u li, fl-informazzjoni ulterjuri tagħha, hija osservat biss li “s-suġġett
tal-laqgħa [kien] diskussjoni ta’ natura ġenerali dwar l-iżvilupp tas-suq Ewropew tal-PH, b’mod partikolari fir-rigward tal-livell
għoli ta’ prezzijiet milħuqa, u tal-possibbiltajiet li jinżamm tali livell”.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-fatt li l-laqgħa inkwistjoni ma tissemmiex fit-talba għal klemenza ta’ Degussa
huwa irrilevanti, sa fejn ir-rikorrenti ma tikkontestax li din il-laqgħa nżammet. Fir-rigward tas-suġġett kollużorju ta’ din
il-laqgħa, għandu jiġi osservat li, kif osservat il-Kummissjoni, dan huwa kkonfermat bil-fatt li l-laqgħa mar-rikorrenti seħħet
wara l-laqgħa ma’ Solvay, li s-suġġett illegali tagħha ma huwiex ikkontestat, li din hija indikata, fl-aġenda ta’ impjegat
ta’ Degussa, bħala l-“laqgħa segwenti” (nächstes meeting) u li din ġiet inkluża fil-lista ta’ kuntatti kollużorji pprovduta
minn Degussa (nota ta’ qiegħ il-paġna 267 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, l-argumenti tar-rikorrenti ma jistgħux jikkonfutaw il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward
tal-laqgħa inkwistjoni.
–       Fuq il-laqgħat dwar il-PBS
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni invokat is-serje ta’ laqgħat segwenti, dwar il-PBS, bejn Degussa, Solvay, Ausimont
u r-rikorrenti:
–        il-laqgħa tas-16 ta’ Settembru 1998 f’Lyon (premessi 237 u 238 tad-deċiżjoni kkontestata);
–        il-laqgħa tal-bidu tas-sena 1999 f’Milano (premessi 259 sa 263 tad-deċiżjoni kkontestata);
–        il-laqgħa matul is-sajf tas-sena 1999 f’Bâle (premessi 267 sa 270 tad-deċiżjoni kkontestata);
–        il-laqgħa tat-13 ta’ Diċembru 1999 fi Fribourg (premessi 276 sa 279 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu jiġi osservat li, fir-rigward tal-laqgħat ta’ Milano u ta’ Fribourg, ir-rikorrenti tammetti kemm il-parteċipazzjoni
tagħha kif ukoll il-fatt li d-diskussjonijiet kienu “ddevjaw” lejn suġġetti “inapproprjati” iżda ssostni li r-rappreżentant
tagħha ma kienx ta “wisq attenzjoni” għal dawn id-diskussjonijiet.
Peress li l-preżenza tar-rikorrenti u l-kontenut illegali tad-diskussjonijiet ġew stabbiliti, hija r-rikorrenti li għandha
tipproduċi indizji li jistgħu jistabbilixxu li l-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmija laqgħat kienet nieqsa minn kull għan
antikompetittiv, billi turi li hija kienet indikat lill-kompetituri tagħha li hija kienet qed tipparteċipa għal dawn il-laqgħat
f’perspettiva differenti minn tagħhom (ara l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 159 iktar il-fuq).
F’dan ir-rigward ir-rikorrenti ssostni, billi tibbaża ruħha fuq id-dikjarazzjoni tal-impjegat tagħha li pparteċipa għal dawn
iż-żewġ laqgħat, li l-għan ta’ dawn il-laqgħat kien li jiġu diskussi meżżi li l-industrija setgħet tuża sabiex ittaffi t-tħassib
maħluq mill-moviment “anti-borat” u li, fid-dawl ta’ dan it-tħassib hija kienet diġà pprevediet li tiżviluppa “prodott alternattiv”,
il-PCS. Għalhekk, għalkemm tammetti li, matul il-laqgħat inkwistjoni, manifatturi oħra kienu impenjaw ruħhom f’diskussjonijiet
illegali, ir-rikorrenti ssostni li dawn id-diskussjonijiet ma kinux interessaw lir-rappreżentant tagħha, li għalhekk ma pparteċipax
għad-diskussjonijiet illegali, minkejja li ma telaqx mill-post fejn kienu qed isiru. Skont ir-rikorrenti, din l-ispjegazzjoni
hija kkonfermata minn Degussa, li tiddikjara li l-laqgħat inkwistjoni nżammew fil-kuntest ta’ diskussjonijiet legali.
Għandu jiġi osservat li l-laqgħat inkwistjoni seħħew fi żmien meta l-akkordju kien żviluppat sew u li kienu preċeduti minn
ċertu numru ta’ kuntatti kollużorji li jimplikaw lir-rikorrenti. Ir-rikorrenti nnifisha tammetti l-kontenut illegali tad-diskussjonijiet,
mingħajr ebda indikazzjoni fil-miftuħ tal-oppożizzjoni tagħha, u mingħajr ma indikat lill-kompetituri tagħha li hija kienet
qed tipparteċipa għal dawn il-laqgħat f’perspettiva differenti minn tagħhom.
Barra minn hekk ma huwiex plawżibbli wisq li r-rikorrenti ma kellha ebda interess fid-diskussjoni illegali dwar il-prezzijiet
tal-PBS, sa fejn hija kompliet tipproduċiħ fis-sena 1999 u fis-sena 2000 u kienet fost l-ikbar erba’ manifatturi tal-PBS,
li kollha kemm huma pparteċipaw għall-istess laqgħat, u sa fejn hija bdiet tikkummerċjalizza l-PCS biss fis-sena 2002 (premessa 36
tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk, il-provi dwar il-laqgħat inkwistjoni jinkludu tabelli li fihom indikazzjonijiet speċifiċi dwar l-ishma tas-suq
tal-parteċipanti (premessa 261 tad-deċiżjoni kkontestata) u li jsemmu d-diskussjonijiet fuq l-attribuzzjoni tal-ishma tas-suq
li kienu disponibbli wara l-għeluq tal-fabbriki ta’ produzzjoni ta’ Atochem u ta’ Caffaro, li “kellhom bħala prinċipju jgħaddu
fuq Solvay, fuq Degussa u fuq [ir-rikorrenti] skont is-sehem tas-suq reali tagħhom” (premessa 277 tad-deċiżjoni kkontestata).
Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li tallega r-rikorrenti, l-indikazzjoni ta’ Degussa, li tgħid li l-laqgħat inkwistjoni
nżammew “fi ħdan” laqgħat legali, ma tfissirx li d-diskussjonijiet illegali seħħew “mingħajr ma kienu ppjanati” u li kienu
ta’ natura fortuita.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, l-argumenti tar-rikorrenti ma humiex suffiċjenti sabiex juru li l-parteċipazzjoni tagħha
għad-diskussjonijiet inkwistjoni kienet nieqsa minn kull intenzjoni antikompetittiva.
Fir-rigward tal-laqgħat ta’ Lyon u ta’ Bâle, għandu jiġi osservat li, għalkemm il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal dawn
il-laqgħat tirriżulta minn informazzjoni li toriġina, rispettivament, minn Degussa u minn Solvay, mhux ikkonfermata minn provi
oħra, fid-dawl tal-identiċità tal-parteċipanti tagħhom u tal-għan tagħhom, kif ukoll peress li seħħew qrib xulxin, il-Kummissjoni
kienet iġġustifikata li tiddeċiedi li r-rikorrenti kienet ipparteċipat għal dawn il-laqgħat kollha kemm huma.
Konsegwentement, l-argumenti tar-rikorrenti, dwar il-laqgħat fuq il-PBS miżmuma bejn Settembru 1998 u Diċembru 1999, ma jistgħux
jiġu milqugħin.
–       Konklużjoni
Għandu jiġi mfakkar li l-provi li l-Kummissjoni invokat fid-deċiżjoni kkontestata sabiex tipprova l-eżistenza ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE
min-naħa ta’ impriża ma għandhomx jiġu evalwati b’mod iżolat iżda fil-globalità tagħhom (ara l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 108
iktar ’il fuq).
Wara l-eżami espost fil-punti 113 sa 244 iktar ’il fuq, għandu jiġi kkonstatat li l-elementi kollha analizzati jikkostitwixxu
serje ta’ indizji li juru, suffiċjentement skont il-liġi, il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur.
Fil-fatt, għall kull wieħed mill-fatti kostituttivi ta’ dan il-ksur, il-Kummissjoni pproduċiet prova kredibbli u li, f’numru
kbir ta’ każijiet, kienet ikkonfermata direttament minn provi oħra. Il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-akkordju tirriżulta,
minn naħa, mill-parteċipazzjoni tagħha għal diversi laqgħat u kuntatti kollużorji u, min-naħa l-oħra, mill-indikazzjoni ta’
isimha u tal-informazzjoni tagħha fid-diversi dokumenti mfassla b’konnessjoni immedjata ma’ dawn il-kuntatti. L-argumenti
tar-rikorrenti bbażati fuq l-allegat żnaturament jew “tisbieħ” tal-provi huma, fid-dawl tal-analiżi mwettqa iktar ’il fuq,
infondati.
Sa fejn, għal ċerti fatti li jikkostitwixxu ksur, il-Kummissjoni invokat provi iżolati, li ma setgħux ikunu kkonfermati direttament
permezz ta’ indizji oħra, għandu jiġi mfakkar li, fid-dawl ta’ serje ta’ indizji konkordanti li juru l-parteċipazzjoni fl-akkordju,
hemm bżonn ta’ spjegazzjoni verament solida sabiex tinkiseb il-konvinzjoni li, matul ċerta fażi ta’ serje ta’ laqgħat, seħħew
affarijiet li kienu totalment differenti minn dawk li seħħew matul laqgħat preċedenti u sussegwenti (ara l-punt 127 iktar
’il fuq).
Issa, fid-dawl tal-analiżi magħmula iktar ’il fuq għandu bilfors jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma pproduċietx argumenti
solidi li jistgħu jikkonfutaw il-provi li l-Kummissjoni użat fil-konfront tagħha, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda ċerti
laqgħat li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq indizji li
joriġinaw minn sors wieħed ta’ informazzjoni (ara l-punti 216 u 243 iktar ’il fuq).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-kritika tar-rikorrenti li tinvoka l-benefiċċju tad-dubju, skont il-prinċipju
in dubio pro reo,
għandha tiġi miċħuda. Wara evalwazzjoni globali, kemm din il-kritika, kif ukoll l-ilmenti speċifiċi tar-rikorrenti ma humiex
ta’ natura tali li jikkonfutaw is-serje ta’ indizji preċiżi u konkordanti użati fid-deċiżjoni kkontestata.
Fl-aħħar nett, il-legalità tal-konstatazzjoni tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur inkwistjoni ma tistax tiġi mminata
mill-argumenti ta’ din tal-aħħar intiżi sabiex juru li hija kienet aġixxiet “aggressivament” fis-suq, abbażi ta’ deskrizzjoni
storika tal-iżviluppi fis-suq u, b’mod partikolari, taż-żieda sinjifikattiva tas-sehem tagħha tas-suq fiż-ŻEE bejn s-sena 1993
u s-sena 2001.
Fil-fatt, minn naħa, ladarba l-għan antikompetittiv ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma jiġi stabbilit, ma huwiex neċessarju
li jiġu eżaminati l-effetti tagħhom (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tad-19 ta’ Marzu 2009, Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni,
C‑510/06 P, Ġabra p. I‑1843, punt 140, u tal-4 ta’ Ġunju 2009, T-Mobile Netherlands
et
, C‑8/08, Ġabra p. I‑4529, punti 28 sa 30).
Min-naħa l-oħra, ir-responsabbiltà ta’ impriża partikolari għall-ksur hija validament stabbilita meta din tkun ipparteċipat
f’laqgħat waqt li kienet taf l-għan antikompetittiv tagħhom, anke jekk sussegwentement hija ma implementatx xi waħda jew oħra
mill-miżuri li jkunu ftehmu dwarhom matul dawn il-laqgħat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse
Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P sa C‑252/99 P u C‑254/99 P, Ġabra p. I‑8375,
punti 508 u 509).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, għandu jiġi kkunsidrat li l-ewwel motiv ma huwiex fondat u għandu, għaldaqstant
jiġi miċħud.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl.
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ċerti elementi kontra meħuda mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa
għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, mingħajr ma tatha l-possibbiltà li tippreżenta osservazzjonijiet fuq dawn l-elementi.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-informazzjoni ta’ Solvay dwar telefonati, din tal-aħħar ma indikatx id-dati ta’ meta hija allegatament
ikkuntattjat lir-rikorrenti. Il-Kummissjoni kkonkludiet li dawn kienu jirrigwardaw il-laqgħat deskritti fil-premessi 171 sa
174, 211, 215 sa 217 u 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, jidher li fir-risposta
tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet Solvay ċaħdet li kienet ipparteċipat għal-laqgħa msemmija fil-premessi 215 sa
217 tad-deċiżjoni kkontestata. Dan l-element huwa partikolarment importanti, fid-dawl tal-fatt li l-Kummissjoni bbażat ruħha
fuq l-allegati telefonati ta’ Solvay sabiex sussegwentement tikkonferma l-allegati telefonati ta’ Atofina. Issa, ir-rikorrenti
ma kelliex aċċess għar-risposta ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex tkun tista’ ssir taf dwar dak li din
kienet indikat dwar din il-laqgħa.
It-tieni nett, il-Kummissjoni apparentement ibbażat ruħha fuq ir-risposti ta’ Degussa u ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
fir-rigward tal-laqgħa ta’ Settembru 1998 fi Brussell (premessi 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, ir-rikorrenti
ma setgħetx tikkonsulta l-eventwali indikazzjonijiet li Solvay għamlet, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
fir-rigward tat-telefonati li hija allegatament irċeviet fir-rigward ta’ din il-laqgħa.
It-tielet nett, il-Kummissjoni apparentement ibbażat ruħha fuq ir-risposta ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
sabiex tikkonferma l-allegazzjoni ta’ Degussa li tgħid li r-rikorrenti kienet ipparteċipat għal-laqgħa ta’ Novembru 1999 fi
Brussell (premessi 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata). Peress li r-rikorrenti ma setgħetx issir taf dak li qalet Solvay,
hija ma setgħetx tirrispondi għal dan l-ilment.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma ngħatatx il-possibbiltà li tipprepara d-difiża tagħha minħabba li hija ma kelliex aċċess
għar-risposti inkwistjoni, li setgħu anki kienu jinkludu elementi favur.
Il-Kummissjoni tikkuntesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Skont l-Artikolu 27(2) tar-Regolament Nru 1/2003, id-drittijiet tad-difiża tal-partijiet ikkonċernati għandhom ikunu ggarantiti
kompletament matul l-iżvolġiment tal-proċeduri. Il-partijiet huma intitolati li jkollhom aċċess għall-fajl tal-Kummissjoni,
suġġett għall-interess leġitimu tal-impriżi li s-sigrieti tan-negozju tagħhom ma jiġux żvelati.
Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt ta’ aċċess għall-fajl, li huwa korollarju tal-prinċipju ta’ protezzjoni tad-drittijiet
tad-difiża, jimplika li l‑Kummissjoni għandha tagħti lill‑impriża kkonċernata l‑possibbiltà li twettaq eżami tad‑dokumenti
kollha li jinsabu fil‑fajl tal‑investigazzjoni li jistgħu jkunu rilevanti għad‑difiża tagħha (ara, f’dan is‑sens, is‑sentenza
tal‑Qorti tal‑Ġustizzja, tat‑2 ta’ Ottubru 2003, Corus UK vs Il‑Kummissjoni, C‑199/99 P, Ġabra p. I‑11177, punti 125 sa 128,
u s‑sentenza tal‑Qorti Ġenerali, tad‑29 ta’ Ġunju 1995, Solvay vs Il‑Kummissjoni, T‑30/91, Ġabra p. II‑1775, punt 81).
Dawn jinkludu kemm il-provi kontra kif ukoll dawk favur, bla ħsara għas-sigrieti tan-negozju ta’ impriżi oħra, għad-dokumenti
interni tal-Kummissjoni u għal informazzjoni kunfidenzjali oħra (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punt 68).
Fir-rigward tal-provi kontra, l-assenza ta’ komunikazzjoni ta’ dokument jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża biss
jekk l-impriża kkonċernata turi, minn naħa, li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dan id‑dokument sabiex issostni l-oġġezzjoni
tagħha dwar l-eżistenza ta’ ksur u, min‑naħa l-oħra, li din l-oġġezzjoni setgħet biss tiġi pprovata permezz ta’ riferiment
għall-imsemmi dokument. Għalhekk, hija l-impriża kkonċernata li għandha turi li r-riżultat li waslet għalih il-Kummissjoni
fid‑deċiżjoni tagħha kien ikun differenti li kieku dan id-dokument mhux ikkomunikat ma kienx jiġi kkunsidrat bħala prova (sentenza
Aalborg Portland
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punti 71 sa 73).
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-assenza ta’ komunikazzjoni ta’ dokument favur, l-impriża kkonċernata għandha biss tistabbilixxi
li n-nuqqas ta’ żvelar tiegħu seta’ jinfluwenza, għad-dannu tagħha, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni
tal-Kummissjoni. Huwa biżżejjed li l-impriża turi li hija setgħtet tuża l-imsemmi dokument favur għad-difiża tagħha (sentenzi
tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 253 iktar ’il fuq, punt 318, u Hercules Chemicalsvs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 81),
billi turi b’mod partikolari li hija kienet tkun tista’ tinvoka provi li ma kinux jaqblu mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni
fl-istadju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u għalhekk, b’xi mod, kienet tkun tista’ tinfluwenza l-evalwazzjonijiet magħmula
fid-deċiżjoni (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punt 74).
Fir-rigward tal-aċċess għar-risposti mogħtija mill-impriżi kkonċernati l-oħra għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, għandu
jitfakkar li tali risposti ma jifformawx parti mill-fajl veru u proprju tal-investigazzjoni (sentenza Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 380).
Barra minn hekk, fir-rigward tad-dokumenti li ma jifformawx parti mill-fajl kif kien stabbilit meta ġiet innotifikata d-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni hija obbligata li tiżvela l-imsemmija risposti lil impriżi oħra biss jekk jirriżulta li
dawn fihom elementi ġodda favur jew kontra.
Fil-kawża preżenti, minn naħa, fir-rikors tagħha r-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tagħha
permezz tal-użu, fid-deċiżjoni kkontestata, ta’ ċerti elementi kontra meħuda mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet, li fuqhom hija ma kelliex il-possibbiltà li tippreżenta osservazzjonijiet. Min-naħa l-oħra, hija ssostni
li ma ngħatatx il-possibbiltà li tipprepara d-difiża tagħha, minħabba li hija ma kelliex aċċess għar-risposti inkwistjoni,
li setgħu anki kienu jinkludu elementi favur.
Barra minn hekk, matul is-seduta, hija żviluppat argument ġdid ibbażat fuq in-nuqqas ta’ aċċess għal dokument ta’ Solvay,
prodott mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura ordnati mill-Qorti Ġenerali fis-6 ta’ Jannar 2010
(ara l-punt 300 iktar ’il quddiem).
–       Fuq l-allegati elementi kontra meħuda mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
Hija ġurisprudenza stabbilita li, jekk il-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuq elemen mislut minn risposta
għal dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur, l-impriżi l-oħra involuti f’din il-proċedura
għandhom jitqiegħdu f’pożizzjoni li jippreżentaw l-argumenti tagħhom fuq tali prova ġdida. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-element
inkwistjoni effettivament jikkostitwixxi element kontra d-diversi impriżi li allegatament ipparteċipaw fil-ksur (sentenzi
tal-Qorti Ġenerali, Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 386, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Avebe vs Il‑Kummissjoni, T‑314/01, Ġabra
p. II‑3085, punt 50).
Dokument jista’ jiġi kkunsidrat bħala dokument kontra biss meta dan jintuża mill-Kummissjoni insostenn tal-konstatazzjoni
ta’ ksur imwettaq minn impriża. Sabiex jiġi stabbilit ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-konfront tagħha, ma huwiex biżżejjed
li l-impriża inkwistjoni turi li, matul il-proċedura amministrattiva, hija ma kellhiex il-possibbiltà li tieħu pożizzjoni
fuq dokument użat fi kwalsiasi parti tad-deċiżjoni kkontestata. Jeħtieġ li hija turi li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni
użat dan id-dokument bħala prova addizzjonali sabiex tikkonkludi ksur li għalieh l-impriża pparteċipat (sentenza tal-Qorti
Ġenerali, tas-16 ta’ Diċembru 2003, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied u Technische
Unie vs Il‑Kummissjoni, T‑5/00 u T‑6/00, Ġabra p. II‑5761, punt 35).
F’dan il-każ huwa paċifiku li fl-24 ta’ Frar 2006, il-Kummissjoni żvelat lir-rikorrenti s-siltiet tar-risposti ta’ Solvay
u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li kien fihom elementi ġodda li hija kellha l-intenzjoni li tuża kontra
r-rikorrenti. Dawn kienu l-punti 249 sa 254 tar-risposta ta’ Solvay, dwar il-laqgħa dwar l-għeluq ta’ sit ta’ produzzjoni
tal-PBS ta’ Atochem, fit-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter, u l-punti 26 sa 28 tar-risposta ta’ Degussa, dwar it-telefonata
mar-rikorrenti fil-kuntest tal-laqgħat f’Novembru 1997. Ir-rikorrenti ppreżentat il-kummenti tagħha fil-15 ta’ Marzu 2006.
Ir-rikorrenti madankollu ssostni li l-Kummissjoni użat kontriha elementi oħra mislutin mill-istess risposti, li ma ġewx żvelati
lilha.
L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li mid-deċiżjoni kkontestata donnu jirriżulta li, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet Solvay ċaħdet li pparteċipat għal-laqgħa ta’ April 1998 fi Frankfurt am Main, imsemmija fil-premessi 215
sa 217 tad-deċiżjoni kkontestata. Skont ir-rikorrenti, dan l-element huwa importanti għaliex il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq
il-fatt li Solvay kienet informat lir-rikorrenti bit-telefown, b’mod partikolari, dwar ir-riżultat tal-laqgħa kkonċernata
(premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu jiġi osservat li fil-verità, permezz ta’ dan l-argument, ir-rikorrenti tinvoka n-nuqqas ta’ żvelar ta’ allegat element
favur.
F’dan ir-rigward, mill-premessa 217 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, f’dak li jirrigwarda din il-laqgħa tal-1998,
Solvay ma kkontestatx il-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħa inkwistjoni iżda biss l-użu ta’ prova, jiġifieri l-aġenda ta’
wieħed mid-diretturi ġenerali tagħha fis-settur kimiku, peress li din l-aġenda kienet, skont Solvay, ta’ direttur li nħatar
fis-sena 2000.
Issa, din is-sempliċi preċiżazzjoni ma tistax tikkontradixxi d-dikjarazzjoni ta’ Solvay dwar l-informazzjoni mogħtija lir-rikorrenti
fis-serje ta’ laqgħat ikkonċernati u, għaldaqstant, ma tistax tikkostitwixxi element favur.
It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ir-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mogħtija
minn Degussa u minn Solvay sabiex tistabbilixxi fatti dwar il-laqgħa tat-28 ta’ Settembru 1998 fi Brussell (premessi 239 sa
242 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għandu jitfakkar li fil-premessi 239 sa 241 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeskriviet, abbażi tal-informazzjoni
misluta mit-talba għal klemenza ta’ Degussa, laqgħa ta’ “livell għoli” bejn Degussa u Solvay li kienet tirrigwarda l-PH u
l-PBS, filwaqt li indikat ukoll li, fl-istess jum, Degussa kienet iltaqgħet mar-rikorrenti sabiex tinformha bir-riżultati
ta’ din il-laqgħa.
Barra minn hekk, mill-premessa 242 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll mill-elementi prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest
tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010, jirriżulta li fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
Solvay, filwaqt li kkonfermat li din il-laqgħa nżammet, qieset li l-kwistjoni tal-PBS ma setgħetx tiġi diskussa, iżda jirriżulta
wkoll li Degussa, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, kienet espliċitament ikkonfermat li anki l-PBS
kien ġie diskuss, fejn id-diskussjoni kienet tirrigwarda pjan komuni għall-għeluq tal-fabbrika tal-PBS ta’ Atochem. Konsegwentement,
il-Kummissjoni kkonfermat il-konklużjoni tagħha li tgħid li l-laqgħa kienet tirrigwarda ż-żewġ prodotti inkwistjoni.
Għandu jiġi osservat li l-indikazzjonijiet li jirriżultaw minn dawn ir-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jitrattaw
prinċipalment il-kontenut tal-laqgħa bejn Degussa u Solvay, u mhux dik bejn Degussa u r-rikorrenti. Dawn jikkonċernaw unikament
il-kwistjoni ta’ jekk din il-laqgħa kinitx tirrigwarda ż-żewġ prodotti jew inkella sempliċement il-PH. Il-Kummissjoni llimitat
ruħha li tindika li, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, Degussa kienet espliċitament ikkonfermat l-informazzjoni
mogħtija preċedentement.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-preċiżazzjonijiet inkwistjoni magħmula minn Solvay u minn Degussa fir-risposti rispettivi tagħhom
għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma għandhomx jiġu kkunsidrati bħala li jinvolvu element ġdid kontra r-rikorrenti.
Fir-rigward tal-istess laqgħa, ir-rikorrenti ssostni li hija ma setgħetx tikkonsulta l-eventwali indikazzjonijiet ta’ Solvay
fir-rigward ta’ telefonata li hija allegatament irċeviet mingħand din tal-aħħar.
Għandu jiġi osservat li, għalkemm id-dikjarazzjoni ta’ Solvay dwar l-informazzjoni mogħtija lir-rikorrenti (premessa 172 tad-deċiżjoni
kkontestata) tagħmel riferiment ukoll għal-laqgħa inkwistjoni, l-elementi invokati fil-premessi 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata,
prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010, ma jagħmlux riferiment
għat-telefonata bejn Solvay u r-rikorrenti. Għalhekk, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-allegat użu ta’ element ġdid
kontriha mislut mir-risposta ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fir-rigward tal-laqgħa inkwistjoni, huwa infondat.
It-tielet nett, ir-rikorrenti tallega li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq ir-risposta ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
sabiex tikkonferma l-indikazzjoni ta’ Degussa li tgħid li hija kienet ipparteċipat għal-laqgħa ta’ Novembru 1999 fi Brussell
(premessi 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata).
Mill-premessa 275 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll mill-elementi prodotti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-miżuri ta’
organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010, jirriżulta li, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet,
Solvay illimitat ruħha li tindika li ma kelliex informazzjoni fuq din il-laqgħa iżda li tikkonferma li kienet ipparteċipat
għaliha. Hija indikat, barra minn hekk, mingħajr ma kkontestat il-kontenut illegali tad-diskussjonijiet, li s-sitwazzjoni
reali fis-suq kienet, dak iż-żmien, li l-manifatturi kienu bdew japplikaw prezzijiet indipendenti sabiex ikattru l-ishma tagħhom
tas-suq.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fl-istess premessa, “peress li Solvay [kienet] ikkonfermat id-dikjarazzjoni ta’
Degussa u peress li Atofina, Kemira u Solexis [ma kinux] ikkontestaw il-kontenut ta’ din il-laqgħa kif espost fid-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet”, il-Kummissjoni ma biddlitx il-konklużjoni tagħha dwar il-laqgħa inkwistjoni, peress li qieset li l-fatt
li din il-laqgħa nżammet “fl-istess kuntest u skont l-istess modalitajiet bħal dawk li [kienu] jikkaratterizzaw il-laqgħat
l-oħra tal-kartell tal-istess perijodu” u li r-rikorrenti kienet implikata kien kredibbli.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-indikazzjoni mogħtija minn Solvay fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni
tal-oġġezzjonijiet kienet tikkostitwixxi, l-iktar l-iktar, element aċċessorju fis-serje ta’ indizji użati mill-Kummissjoni
f’dak li jirrigwarda l-laqgħa inkwistjoni. Fid-dawl tal-kontenut tagħha, l-indikazzjoni ta’ Solvay li tgħid li hija tikkonferma
l-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħa inkwistjoni, ma hijiex ta’ natura tali li tikkostitwixxi element ta’ prova addizzjonali
f’dak li jirrigwarda l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-ksur.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, għandu jiġi kkunsidrat li r-rikorrenti ma wrietx li l-Kummissjoni kienet ibbażat
ruħha fuq elementi ġodda kontra mislutin mis-siltiet mhux żvelati tar-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u, għaldaqstant,
ma tistax tinvoka n-nuqqas ta’ żvelar ta’ dawn l-elementi.
–       Fuq l-allegati elementi favur mislutin mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tagħti aċċess, fuq inizjattiva tagħha
stess, għal dokumenti li ma humiex fil-fajl tal-investigazzjoni tagħha u li hija ma għandhiex l-intenzjoni li tuża kontra
l-partijiet ikkonċernati fid-deċiżjoni finali (sentenzi tal-Qorti Ġenerali Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 383, u tat-30 ta’ Settembru 2003, Atlantic Container Line
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑191/98, T‑212/98 sa T‑214/98, Ġabra p. II‑3275, punt 340).
Fil-kawża preżenti, mill-fajl jirriżulta li r-rikorrenti ma talbitx, matul il-proċedura amministrattiva, aċċess għar-risposti
ta’ Degussa u ta’ Solvay għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, iżda li hija għamlet talba f’dan ir-rigward fit-18 ta’ Mejju 2006,
wara li d-deċiżjoni kkontestata ġiet innotifikata lilha. Din it-talba ġiet miċħuda mill-Kummissjoni fit-2 ta’ Ġunju 2006.
Għandu jiġi osservat li, fir-rigward tad-dokumenti li l-Kummissjoni ma hijiex, bħala regola ġenerali, obbligata li tiżvela
fuq inizjattiva tagħha stess, ir-rikorrenti ma tistax, bħala prinċipju, validament tinvoka l-assenza ta’ komunikazzjoni ta’
allegati elementi favur li jinsabu fir-risposti inkwistjoni, ladarba hija ma talbitx aċċess għal dawn ir-risposti matul il-proċedura
amministrattiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 383).
Din il-kunsiderazzjoni ma hijiex ikkonfutata mill-fatt li l-Kummissjoni kkomunikat lir-rikorrenti xi siltiet mir-risposti
inkwistjoni (ara l-punt 272 iktar ’il fuq).
Fil-fatt, jekk il‑Kummissjoni għandha l‑intenzjoni li tibbaża ruħha fuq silta minn risposta għal dikjarazzjoni tal‑oġġezzjonijiet,
is‑silta inkwistjoni tikkostitwixxi element kontra fir-rigward tad‑diversi impriżi li pparteċipaw fil‑ksur (ara, f’dan is-sens,
is‑sentenzi Cimenteries CBR
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 122 iktar ’il fuq, punt 386, u Avebe vs Il‑Kummissjoni, punt 270 iktar ’il fuq, punt 50).
Għalhekk, filwaqt li hija obbligata tiżvela lill-impriżi kkonċernati s-siltiet tar-risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
li jinkludu kull indikazzjoni rilevanti fir-rigward tal-imsemmi element kontra, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li testendi
dan l-iżvelar għas-siltiet l-oħra tar-risposta inkwistjoni, li ma għandhom ebda konnessjoni mal-element invokat.
Barra minn hekk, jekk jitqies li l-argumentazzjoni tar-rikorrenti għandha tinftihem bħala intiża li tistabbilixxi li l-Kummissjoni
kellha tikkonstata l-preżenza ta’ elementi favur fir-risposti inkwistjoni u, għaldaqstant, tikkomunikhom lir-rikorrenti fuq
inizjattiva tagħha stess, għandu jiġi osservat li, fil-kuntest ta’ tali argumentazzjoni, hija r-rikorrenti li għandha tipprovdi
l-ewwel indizju tal-utilità, għad-difiża tagħha, tar-risposti kkonċernati.
Hija għandha, b’mod partikolari, tindika l-eventwali elementi favur inkwistjoni u tipprovdi indizju li juri l-eżistenza tagħhom
u, għaldaqstant, l-utilità tagħhom għall-bżonnijiet tal-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-27
ta’ Settembru 2006, Jungbunzlauer vs Il‑Kummissjoni, T-43/02, Ġabra p. II‑3435, punti 351 sa 359).
Issa, fil-kawża inkwistjoni, bl-eċċezzjoni tal-argumenti eżaminati u miċħuda fil-punti 276 u 277 iktar ’il fuq, fir-rikors
tagħha r-rikorrenti ma tagħmel ebda argumentazzjoni speċifika f’dak li jirrigwarda l-eventwali preżenza ta’ elementi favur
fis-siltiet mhux żvelati tar-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Konsegwentement, l-ilment tar-rikorrenti bbażat fuq allegati elementi favur li jinsabu fil-partijiet mhux żvelati tar-risposti
ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma jistax jiġi milqugħ.
–       Fuq id-dokument ta’ Solvay
Matul is-seduta, ir-rikorrenti għamlet argumentazzjoni ġdida fir-rigward ta’ dokument ta’ Solvay prodott mill-Kummissjoni,
fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-6 ta’ Jannar 2010. Skont ir-rikorrenti, dan id-dokument, li ma
ġiex żvelat fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva, mhux biss talli ġie invokat bħala element kontra iżda talli jinkludi
elementi favur f’dak li jikkonċerna l-kontenut tal-laqgħa inkwistjoni.
Peress li dan huwa dokument li ġie żvelat mill-Kummissjoni wara l-għeluq tal-proċedura bil-miktub, l-argumentazzjoni inkwistjoni
għandha tiġi kkunsidrata ammissibbli fir-rigward tar-rekwiżiti imposti mill-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
Fuq il-mertu, fir-rigward tal-allegazzjonijiet tar-rikorrenti bbażati fuq allegat element kontra, għandu jiġi osservat li
d-dokument inkwistjoni, għalkemm prodott mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-elementi tal-fajl invokati insostenn tal-konstatazzjonijiet
dwar il-laqgħa ta’ Brussell tas-26 ta’ Novembru 1997 (premessi 198 u 199 tad-deċiżjoni kkontestata), fil-verità ma jinsabx
fost l-elementi tal-fajl invokati fl-imsemmija premessi tad-deċiżjoni kkontestata.
Fil-fatt, kif iddikjarat il-Kummissjoni matul is-seduta mingħajr ma ġiet ikkontestata mir-rikorrenti, l-imsemmi dokument jikkostitwixxi
traskrizzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay, li kienet tikkonsisti f’dikjarazzjoni orali, ikkonfermata sussegwentement bil-miktub.
Kienet biss il-verżjoni bil-miktub, li kienet iktar konċiża, li ġiet inkluża fil-fajl u invokata fid-deċiżjoni kkontestata
(premessa 198 u nota ta’ qiegħ il-paġna 217 tad-deċiżjoni kkontestata).
Il-Kummissjoni tispeċifika li, fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl mogħti lir-rikorrenti, id-dokument inkwistjoni kien espliċitament
iċċitat bħala dokument intern tal-Kummissjoni u li ma kienx intuża fl-elaborazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Għalhekk, fin-nuqqas ta’ indizji tal-fatt li dan id-dokument effettivament intuża mill-Kummissjoni, l-imsemmi dokument ma
jistax jiġi kkunsidrat bħala element ġdid kontra mhux żvelat.
Fir-rigward tal-allegati elementi favur, għandu jiġi osservat li, sabiex jiġu rrispettati d-drittijiet tad-difiża, il-fajl
stabbilit mill-Kummissjoni għandu jinkludi l-elementi rilevanti kollha miksuba matul l-investigazzjoni. B’mod partikolari,
għalkemm huwa ċertament minnu li hija tista’ teskludi mill-proċedura amministrattiva l-elementi li ma għandhom ebda relazzjoni
mal-allegazzjonijiet ta’ fatt u ta’ liġi inklużi fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li huma, konsegwentement, irrilevanti
għall-investigazzjoni, madankollu l-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tiddetermina, waħedha, id-dokumenti utli għad-difiża
tal-impriża kkonċernata (sentenza Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, punt 109 iktar’il fuq, punt 126).
F’dan ir-rigward, fil-kawża preżenti l-Kummissjoni, billi eskludiet mill-fajl id-dokument inkwistjoni, li jinvolvi traskrizzjoni
tad-dikjarazzjoni orali ta’ Solvay dwar waħda mil-laqgħat invokati fid-deċiżjoni kkontestata, filwaqt li d-dikjarazzjoni bil-miktub
magħmula mill-istess impriża fir-rigward ta’ din il-laqgħa kienet intużat inkwantu element rilevanti għall-investigazzjoni,
naqset milli tosserva dawn ir-rekwiżiti.
Madankollu, għandu jitfakkar li tali irregolarità tista’ taffettwa l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata biss jekk din influwenzat
l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata bi ħsara għar-rikorrenti, li hija obbligata li turi li
hija setgħet tuża d-dokument favur mhux żvelat sabiex tiddefendi ruħha, u b’mod partikolari li hija setgħet tinvoka elementi
li ma kinux jaqblu mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fl-istadju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u li għalhekk
setgħu jinfluwenzaw, b’xi mod kwalsiasi, l-evalwazzjonijiet magħmula fid-deċiżjoni kkontestata (ara l-punt 265 iktar ’il fuq).
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti tindika li l-verżjoni mhux żvelata tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay tinkludi indikazzjonijiet
dwar in-nuqqas ta’ fiduċja bejn il-manifatturi, li setgħu jaffettwaw il-konstatazzjoni tal-kontenut illegali tal-laqgħa tas-26
ta’ Novembru 1997.
Għandu jiġi osservat li l-verżjoni mhux żvelata tad-dikjarazzjoni tinkludi ċerti osservazzjonijiet tar-rappreżentant ta’ Solvay,
invokati mir-rikorrenti, li jiddeskrivu l-“klima ta’ Gwerra” bejn il-parteċipanti għad-diskussjonijiet, ikkunsidrati mhux
bħala “kompetituri, iżda [bħala] edewwa”, filwaqt li “kien hemm bżonn post iktar akkoljenti sabiex in-nies terġa tibda tkellem
lil xulxin […] sabiex il-persuni jemmnu li l-parti kienet ser tgħolli l-prezzijiet u li parti oħra ma kinitx ser tapprofitta
ruħha sabiex tikseb il-klijent”.
Għandu jiġi osservat li, għalkemm ċerti siltiet tad-dikjarazzjoni orali ta’ Solvay, b’mod partikolari dawk iċċitati iktar
’il fuq, ma humiex riprodotti fil-verżjoni bil-miktub tal-istess dikjarazzjoni, li hija aqsar u li hija l-unika waħda li ġiet
inkluża fil-fajl, xorta waħda jibqa l-fatt li l-kontenut ta’ dawn iż-żewġ verżjonijiet ma huwiex diverġenti b’mod rilevanti.
Fil-fatt, is-siltiet invokata mir-rikorrenti, li jagħmlu riferiment għall-klima ta’ sfiduċja li kienet teżisti dak iż-żmien
bejn il-manifatturi, li barra minn hekk ġiet ikkonstatata mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ laqgħa oħra li seħħet fl-istess
perijodu, (premessa 164 tad-deċiżjoni kkontestata), ma jistgħux jinfluwenzaw l-evalwazzjoni tan-natura kollużorju tal-laqgħa
inkwistjoni, li tirriżulta minn serje ta’ indizji invokati fil-premessi 198 sa 205 tad-deċiżjoni kkontestata. B’mod partikolari,
fl-istess dikjarazzjoni, Solvay iddikjarat espliċitament in-natura illegali tad-diskussjonijiet, filwaqt li speċifikat li,
“matul l-ikla [inkwistjoni,] ġie miftiehem li nippruvaw ngħollu l-prezzijiet sabiex dawn jitilgħu għal […] b’effett mill-1
ta’ Jannar 1998” (premessa 203 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li, għalkemm irregolari, l-ommissjoni li t-traskrizzjoni
tad-dikjarazzjoni orali inkwistjoni tiġi inkluża fil-fajl ma hijiex ta’ natura tali li tinfluwenza l-evalwazzjonijiet magħmula
fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-laqgħa inkwistjoni.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża għandu jiġi miċħud fit-totalità
tiegħu.

Fuq it-tielet motiv, dwar id-determinazzjoni tal-ammont tal-multa
L-argumenti tal-partijiet
L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li l-ammont tal-multa tagħha jeċċeddi l-10 % tad-dħul mill-bejgħ li hija għamlet matul
is-sena 2005, bi ksur tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
Barra minn hekk, dan l-ammont huwa sproporzjonat, fid-dawl tal-parteċipazzjoni minima tar-rikorrenti għall-attivitajiet tal-kartell.
Il-Kummissjoni setgħet, l-iktar l-iktar, tikkonstata li r-rikorrenti kienet wettqet “ksur tekniku” tal-Artikolu 81 KE, sa
fejn l-impjegati tagħha kienu semgħu diskussjonijiet li minn suġġetti legali kienu “ddevjaw” lejn suġġetti “inapproprjati”,
matul il-laqgħat li nżammew għall-bidu tas-sena 1999 f’Milano u f’Diċembru 1999 fi Fribourg.
Għalhekk, minn naħa, it-tul tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur għandu jitnaqqas għal sena, u konsegwentement dan
għandu jġib miegħu tnaqqis korrispondenti tal-ammont tal-multa. Min-naħa l-oħra, l-ammont tal-multa għandu jiġi mnaqqas sabiex
jittieħed inkunsiderazzjoni r-rwol passiv jew emulattiv li r-rikorrenti kellha fil-ksur, li jirriżulta mis-sempliċi preżenza
għal żewġ laqgħat, mingħajr parteċipazzjoni attiva fid-diskussjonijiet.
Barra minn hekk, l-impriżi l-oħra kollha, ħlief għal Caffaro, li l-ammont tal-multa tagħha tnaqqas minħabba r-rwol passiv
tagħha, kienu tabilħaqq impenjaw ruħhom sabiex jorganizzaw il-laqgħat tal-kartell. Issa, ir-rikorrenti la organizzat u lanqas
ma laqgħet laqgħat tal-kartell. Hija kienet tifforma parti mill-grupp ta’ “studenti ħżiena” peress li hija kienet serqet l-ishma
tas-suq ta’ Kemira, ta’ Degussa u ta’ Solvay u kienet indikat lil EKA Chemicals li hija kienet ser tkompli tbiegħ fl-iSkandinavja
“skont l-istruzzjonijiet irċevuti mill-management”. Hija kienet is-sors tal-falliment tal-laqgħat tal-kartell ta’ Séville
billi rrifjutat li “tilgħab il-logħba” u ma ġietx mistiedna għal-laqgħa tal-għada.
Fl-aħħar nett, fil-kuntest tat-trattament differenzjat, ir-rikorrenti tqiegħdet fl-istess kategorija bħal impriżi oħra li
kellhom sehem tas-suq ta’ bejn 9 u 11 % fis-sena 1999. Fis-sena 1994, meta allegatament beda l-kartell, ir-rikorrenti kellha
sehem tas-suq ta’ 5 % u hija waslet sabiex tirdoppja sehemha tas-suq permezz tal-aġir kompetittiv tagħha matul il-perijodu
tal-kartell. Ikun illoġiku li hija tiġi kkundannata għal multa li l-ammont tagħha huwa ekwivalenti għal dak tal-multi imposti
fuq membri attivi tal-kartell.
Fir-replika, ir-rikorrenti terġa tiddikjara li kellha rwol passiv fil-ksur, fatt li huwa kkonfermat kemm mill-ilmenti frekwenti
tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju kontra l-attivitajiet kompetittivi tagħha, li wasslu sabiex hija tirdoppja l-ishma tas-suq
tagħha, kif ukoll min-natura “teknika” tal-allegata parteċipazzjoni tagħha għall-ksur, għalkemm huwa ċertament minnu li r-rikorrenti
kienet beqgħet għal żewġ laqgħat li matulhom kien hemm diskussjonijiet “inapproprjati”, madankollu hija ma pparteċipatx b’mod
attiv għal dawn id-diskussjonijiet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni żbaljatament tipprova tassimila l-parteċipazzjoni legali
għal-laqgħa tas-CEFIC, li hija organizzazzjoni kummerċjali, għal parteċipazzjoni f’attivitajiet kostituttivi ta’ akkordju.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fil-kuntest ta’ dan il-motiv, ippreżentat insostenn tat-talbiet intiżi għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa, ir-rikorrenti tressaq
tliet ilmenti.
L-ewwel nett, billi tinvoka ksur tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, ir-rikorrenti ssostni
li l-Kummissjoni kienet obbligata li tapplika l-imsemmija dispożizzjoni billi tieħu inkunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tagħha,
ikkunsidrat b’mod iżolat, u mhux id-dħul mill-bejgħ globali magħmul mill-kumpannija parent tagħha u minnha.
Għandu jitfakkar li l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament
Nru 1/2003, għandu jiġi kkalkolat abbażi tad-dħul mill-bejgħ globali tal-kumpanniji kollha li jikkostitwixxu l-entità ekonomika
responsabbli għall-ksur issanzjonat (sentenza HFB
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 528). Min-naħa l-oħra, jekk sadanittant din l-unità ekonomika tkun waqfet,
kull destinatarju tad-deċiżjoni għandu d-dritt li jeżiġi li l-limitu inkwistjoni jiġi applikat fil-konfront tiegħu b’mod individwali
(sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon
et
vs Il‑Kummissjoni, T‑71/03, T‑74/03, T‑87/03 u T‑91/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 390).
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-ilment preżenti ma jistax jiġi milqugħ. Fil-fatt, ir-rikorrenti ma tikkontestax
il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni, li tgħid li FMC u r-rikorrenti kienu jikkostitwixxu entità ekonomika waħda responsabbli
għall-ksur u, għalhekk, ġew miżmuma responsabbli
in solidum
għall-ksur inkwistjoni. Hija lanqas ma ssostni li din l-unità kienet waqfet qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
It-tieni nett, ir-rikorrenti targumenta li t-tul tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur għandu jitnaqqas għal sena, u konsegwentement
dan għandu jġib miegħu tnaqqis korrispondenti tal-ammont tal-multa. Fil-fatt, skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni setgħet,
l-iktar l-iktar, tikkonstata li r-rikorrenti kienet wettqet “ksur tekniku” tal-Artikolu 81 KE, sa fejn l-impjegati tagħha
kienu semgħu diskussjonijiet li minn suġġetti legali kienu “ddevjaw” lejn suġġetti “inapproprjati”, matul il-laqgħat li nżammew
fis-sena 1999 f’Milano u fi Fribourg.
Għandu jiġi kkunsidrat li dan l-ilment huwa interkonness mal-ewwel motiv ibbażat fuq il-kontestazzjoni tal-ksur u, għalhekk,
għandu jiġi miċħud għall-motivi esposti fil-punti 245 sa 254 iktar ’il fuq.
It-tielet nett, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kellha tikkonċedilha l-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti abbażi
tar-rwol passiv jew emulattiv tagħha fil-ksur.
Għandu l-ewwel nett jiġi osservat li għalkemm il-Kummissjoni tindika li matul il-proċedura amministrattiva r-rikorrenti ma
invokatx b’mod espliċitu r-rwol passiv tagħha, din il-kunsiderazzjoni ma taffettwax l-ammissibbiltà ta’ dan l-ilment (ara,
f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Ottubbru 2008, Carbone‑Lorraine vs Il‑Kummissjoni, T‑73/04, Ġabra
p. II‑2661, punt 194).
Fil-fatt, minn naħa, l-impriżi destinatarji ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma humiex obbligati li jitolbu speċifikatament
li jibbenefikaw minn ċirkustanzi attenwanti. Min-naħa l-oħra, meta ksur twettaq minn diversi impriżi, il-Kummissjoni hija
obbligata li teżamina l-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni fil-ksur ta’ kull waħda minnhom, sabiex tiddetermina jekk jeżistux,
fir-rigward tagħhom, ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti, b’mod partikolari meta inkwistjoni jkun hemm, bħall fil-każ preżenti,
ċirkustanza attenwanti espliċitament imsemmija fil-lista mhux eżawrjenti li tinsab fil-punt 3 tal-linji gwida.
Wara dan, fuq il-mertu għandu jitfakkar li r-“rwol esklużivament passiv jew emulattiv” ta’ impriża fit‑twettiq tal-ksur jista’,
jekk ikun stabbilit, jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, skont l-ewwel inċiż tal-punt 3 tal-Linji Gwida, fid‑dawl tal-fatt
li dan ir-rwol passiv jimplika l-adozzjoni ta’ approċċ “profil baxx” mill-impriża kkonċernata, jiġifieri nuqqas ta’ parteċipazzjoni
attiva fil-ħolqien ta’ ftehim antikompetittiv (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tad-9 ta’ Lulju 2003, Cheil Jedang vs Il‑Kummissjoni
(T‑220/00, Ġabra p. II‑2473, punt 167).
Fost l-elementi li jistgħu juru r-rwol passiv ta’ impriża fi ħdan akkordju, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni kemm in-natura
ħafna iktar sporadika tal‑parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat meta mqabbla mal-membri normali tal-akkordju, kif ukoll il-fatt
li daħlet tard fis-suq li kien is‑suġġett tal-ksur, indipendentement mit-tul tal‑parteċipazzjoni tagħha f’dan il-ksur, jew
saħansitra l-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet espliċiti f’dan is-sens magħmula mir-rappreżentanti ta’ impriżi terzi li pparteċipaw
fil-ksur (ara s-sentenza Carbone‑Lorraine vs Il‑Kummissjoni, punt 329 iktar ’il fuq, punt 164, u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’kull każ, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha rilevanti tal-kawża inkwistjoni.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi
attenwanti (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmannröhren-Werke vs Il‑Kummissjoni, T‑44/00, Ġabra p. II‑2223,
punt 307 u Bolloré
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punt 602).
Fil-kawża preżenti, l-ewwel nett, ir-rikorrenti targumenta li r-rwol tagħha fil-ksur jirriżulta minn sempliċi preżenza għal
żewġ laqgħat fir-rigward tal-PBS, laqgħa lejn il-bidu tas-sena 1999 f’Milano u laqgħa f’Diċembru 1999 fi Fribourg, mingħajr
ebda parteċipazzjoni attiva fid-diskussjonijiet. Skont ir-rikorrenti, hija kienet is-sors tal-falliment tal-laqgħat ta’ Séville
billi rrifjutat li “tilgħab il-logħba”. Barra minn hekk, il-Kummissjoni żbaljatament ipprovat tassimila l-parteċipazzjoni
legali tagħha għal laqgħa tas-CEFIC għal parteċipazzjoni f’attivitajiet li jikkostitwixxu ksur.
Għandu jiġi osservat li dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat, sa fejn dan huwa kompletament ibbażat fuq l-argumenti miċħudin
fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel motiv, b’mod partikolari, fil-punti 154 sa 167, 202 sa 221 u 245 sa 254 iktar ’il fuq.
It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni li r-rwol tagħha kien differenti minn dak tal-partijiet għall-akkordju l-oħra kollha,
hlief għal Caffaro, li r-rwol passiv tagħha ġie rikonoxxut mill-Kummissjoni. Skont ir-rikorrenti, hija kienet tifforma parti
mill-grupp ta’ “studenti ħżiena”, peress li hija kienet serqet l-ishma tas-suq ta’ Kemira, ta’ Degussa u ta’ Solvay u kienet
indikat lil EKA Chemicals li hija kienet ser tkompli tbiegħ fl-Iskandinavja. Ir-rwol passiv tagħha fil-ksur huwa allegatament
ikkonfermat kemm mill-ilmenti tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju kontra l-attivitajiet kompetittivi tar-rikorrenti kif ukoll
miż-żieda importanti tas-sehem tagħha tas-suq matul il-perijodu tal-ksur.
Issa, kif jirriżulta mill-eżami tal-ewwel motiv iktar ’il fuq, il-Kummissjoni stabbiliet, suffiċjentement skont il-liġi, li
r-rikorrenti kienet rappreżentata u informata, f’dak li jirrigwarda l-parti l-kbira tal-laqgħat kollużorji msemmijin mid-deċiżjoni
kkontestata, matul il-perijodu ta’ bejn id-29 ta’ Mejju 1997 u t-13 ta’ Diċembru 1999. Ir-rikorrenti ma tistax validament
tallega, f’dan ir-rigward, li l-parteċipazzjoni tagħha kienet kunsiderevolment iktar sporadika minn dik tal-partijiet l-oħra
għall-akkordju. Il-modalitajiet ta’ din il-parteċipazzjoni, jiġifieri l-fatt li r-rikorrenti ma pparteċipatx fiżikament għal
ċerti laqgħat, iżda ġiet informata dwarhom bit-telefown, imorru id f’id man-natura klandestina tal-iżvolġiment tagħhom u bl-ebda
ma huma prova li r-rikorrenti kellha rwol esklużivament passiv jew emulattiv.
Il-fatt li r-rikorrenti kienet tifforma parti minn grupp li Degussa u Solvay kienu jsejħu l-“istudenti l-ħżiena” jew l-“imqarbin”,
ma huwiex ta’ natura tali li juri li l-atitudni tagħha kienet distinta b’mod sinjifikattiv minn dik tal-parteċipanti l-oħra
għall-ksur. Fil-fatt dan kien grupp li kien jiġbor fih erba’ mit-tmien parteċipanti fl-akkordju, jiġifieri l-manifatturi ż-żagħar
tal-PH li riedu jżidu l-kapaċità globali ta’ produzzjoni bi ħsara għall-prezzijiet (premessa 130 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fid-dawl tal-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni li ma ġewx ikkontestati mir-rikorrenti (ara l-punti 162 u 163 iktar ‘ il fuq),
il-fatt li l-interessi ta’ dan il-grupp ta’ manifatturi ma kinux jikkoinċidu mal-istrateġija proposta mill-atturi l-kbar tas-suq,
jiġifieri Degussa u Solvay (premessi 139 u 166 tad-deċiżjoni kkontestata), ma jfissirx li r-rikorrenti kienet adottat aġir
purament passiv jew emulattiv.
Barra minn hekk, għalkemm ir-rikorrenti ssostni li l-manifatturi l-oħra ilmentaw dwar l-attivitajiet kompetittivi tagħha fis-suq,
hija ma tinvoka ebda dikjarazzjoni espliċita f’dan is-sens li tista’ turi l-aġir passiv tagħha fi ħdan l-akkordju.
Fil-fatt, minn naħa, ir-rikorrenti tibbaża ruħha fuq id-dikjarazzjonijiet tal-impjegati tagħha dwar l-istrateġija kompetittiva
aggressiva adottata mill-impriża. Min-naħa l-oħra, hija tagħmel riferiment għal ċerti indikazzjonijiet li jikkonċernaw esklużivament
il-perijodu ta’ qabel id-data tal-bidu tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur, fid-29 ta’ Mejju 1997, jiġifieri nota dwar il-laqgħa
tal-31 ta’ Jannar 1994 bejn EKA Chemicals u Kemira, li tindika li din tal-aħħar “kienet tilfet […] fi Franza favur FMC u AL”,
id-dikjarazzjoni ta’ Atofina dwar “tfakkira min-naħa ta’ Degussa dwar l-iżvilupp tal-ishma tas-suq bejn l-[1988-1989] u l-[1995]
bi tnaqqis kbir [ta’ dawk] ta’ Solvay u [ta’] Degussa favur [diversi impriżi oħra, fosthom ir-rikorrenti]”, kif ukoll indikazzjoni
min-naħa ta’ EKA Chemicals li tgħid li, “matul is-sena 1996, FMC u Ausimont żiedu l-ishma tagħhom tas-suq permezz ta’ azzjoni
aggressiva fuq il-prezzijiet” u li, “lejn tmiem [is-sena 1996,] il-kompetituri tagħhom […] bdew risposta akkanita sabiex jippruvaw
jieħdu lura l-pożizzjonijiet tagħhom”.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma ressqitx argumenti li jistgħu juru
li r-rwol tagħha fl-akkordju kien esklużivament passiv jew emulattiv.
Fl-aħħar nett, mingħajr ma żviluppat argument preċiż, ir-rikorrenti tikkritika lill-Kummissjoni talli naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni
l-fatt li kien irnexxiela żżid, b’mod kunsiderevoli, is-sehem tagħha tas-suq tal-PH bejn is-sena 1994 u s-sena 1999, jiġifieri
matul il-perijodu tal-akkordju.
Għandu jiġi osservat li, permezz ta’ dan l-argument ir-rikorrenti ma tikkontestax il-kunsiderazzjonijiet dwar it-trattament
differenzjat, sa fejn hija tammetti li tqegħdet fl-istess kategorija bħall-impriżi li kellhom, fl-1999, ishma tas-suq qrib
għal dawk tar-rikorrenti. Hija ssostni, min-naħa l-oħra, li ċ-ċirkustanza inkwistjoni turi r-rwol kompetittiv aggressiv li
hija allegatament kellha fis-suq, minkejja l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju, li jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kuntest
taċ-ċirkustanzi attenwanti.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, filwaqt li r-rikorrenti tirreferi għaż-żieda tas-sehem tagħha fis-suq tal-PH fil-perijodu
ta’ bejn is-sena 1994 u s-sena 1999, din l-allegata żieda, skont l-elementi prodotti mir-rikorrenti nnifisha, hija kunsiderevolment
iktar limitata matul il-perijodu tal-ksur allegat fil-konfront tagħha, jiġifieri bejn is-sena 1997 u s-sena 1999.
Skont it-termini tat-tieni inċiż tal-punt 3 tal-Linji Gwida, in-“nuqqas ta’ implementazzjoni fil-prattika tal-ftehim jew [tal-]prattiċi
illeċiti” jista’ jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, dejjem sakemm l-impriża inkwistjoni tipprova li, matul il-perijodu
tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ftehim li jikkostitwixxu ksur, hija effettivament astjeniet ruħha milli timplementhom billi
adottat aġir kompetittiva fis-suq jew, minn tal-anqas, li b’mod ċar u kunsiderevoli kisret l-obbligi intiżi għall-implementazzjoni
ta’ dan l-akkordju b’tali mod li fixklet l-istess funzjonament tal-akkordju (ara s-sentenza Carbone‑Lorraine vs Il‑Kummissjoni,
punt 329 iktar ’il fuq, punt 196, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li impriża, li l-parteċipazzjoni tagħha fi ftehim mal-kompetituri tagħha hija stabbilita,
ma ġabitx ruħha fis-suq b’mod konformi mal-aġir miftiehem mal-kompetituri tagħha, billi segwiet politika ftit jew wisq indipendenti
fis-suq, ma jikkostitwixxix neċessarjament element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni bħala ċirkustanza attenwanti. Ma
jistax jiġi eskluż li din l-impriża ppruvat sempliċement tinqeda bl-akkordju favuriha (ara s-sentenza Lafarge vs Il‑Kummissjoni,
punt 116 iktar ’il fuq, punti 772 u 773, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-kawża preżenti, is-sempliċi fatt li r-rikorrenti rnexxielha żżid is-sehem tagħha fis-suq tal-PH ma huwiex suffiċjenti
sabiex jiġi stabbilit jekk hija effettivament baqetx lura milli tapplika ftehim antikompetittivi, li kienu jinvolvu żidiet
fil-prezzijiet u t-tqassim tas-swieq, billi adottat aġir kompetittiv fis-suq. Għalhekk, din iċ-ċirkustanza ma tiġġustifikax
l-għoti tal-benefiċċju taċ-ċirkustanzi attenwanti, sa fejn ma jistax jiġi eskluż li r-rikorrenti sempliċement irnexxiela tuża
l-akkordju favuriha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bolloré
et
vs Il‑Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punt 629, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, l-ilmenti invokati fil-kuntest tal-preżenti motiv għandhom jiġu miċħuda.
Konsegwentement, hemm lok li r-rikors kollu kemm hu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress
li r-rikorrenti tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża)
Taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
FMC Foret SA hija kkundannata għall-ispejjeż
Vadapalas
Dittrich
Truchot
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-16 ta’ Ġunju 2011.
Firem
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Id-deċiżjoni kkontestata
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-allegat żball ta’ evalwazzjoni tal-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur
L-argumenti tal-partijiet
– Fuq it-telefonati rċevuti mir-rikorrenti
– Fuq il-kuntatti li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC
– Fuq il-laqgħa tat-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter
– Fuq il-laqgħa ma Degussa, tat-28 ta’ Settembru 1998, fi Brussell
– Fuq il-laqgħat dwar il-PBS
– Argumenti żviluppati fil-kuntest tar-replika
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
– Osservazzjonijiet preliminari
– Fuq il-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur
– Fuq il-laqgħat multilaterali tat-28 jew tad-29 ta’ Mejju 1997 f’Seville
– Fuq it-telefonati rċevuti mir-rikorrenti
– Fuq il-kuntatti magħmula b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC
– Fuq il-laqgħa tat-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter
– Fuq il-laqgħa ma Degussa tat-28 ta’ Settembru 1998 fi Brussell
– Fuq il-laqgħat dwar il-PBS
– Konklużjoni
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl.
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
– Fuq l-allegati elementi kontra meħuda mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
– Fuq l-allegati elementi favur mislutin mir-risposti ta’ Solvay u ta’ Degussa għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet
– Fuq id-dokument ta’ Solvay
Fuq it-tielet motiv, dwar id-determinazzjoni tal-ammont tal-multa
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.