CELEX: 62004CJ0142
Οδηγία 92/51/ΕΟΚ
Εργαζόμενοι
Αναγνώριση διπλωμάτων
Εργοθεραπεύτρια

της 9ης Σεπτεμβρίου 2003, C-285/01, Burbaud, Συλλογή 2003, σ. I-8219, σκέψη 55).
35     Αντιθέτως, αν η ισχύουσα εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει την επιβολή τέτοιων μέτρων αναπληρώσεως, από τη νομολογία προκύπτει
ότι ένα κράτος μέλος το οποίο παρέβη την υποχρέωσή του να μεταφέρει τις διατάξεις ορισμένης οδηγίας στην εσωτερική έννομη
τάξη του δεν μπορεί να αντιτάξει στους κοινοτικούς πολίτες τους περιορισμούς που απορρέουν από τις διατάξεις αυτές ούτε να
απαιτήσει από αυτούς συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από την οδηγία αυτή (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση
της 19ης Νοεμβρίου 1991, C-6/90 και C-9/90, Francovich κ.λπ., Συλλογή 1991, σ. I-5357, σκέψη 21, και προμνησθείσα απόφαση
Beuttenmüller, σκέψη 63).
36     Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να καθορίσει, ενδεχομένως, σε ποιο βαθμό η ισχύουσα κατά τον χρόνο εξετάσεως της επίδικης
αιτήσεως νομοθεσία επέτρεπε την επιβολή μέτρων αναπληρώσεως όπως τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της εφαρμοστέας
οδηγίας. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, όταν μια κατάσταση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής ορισμένης
οδηγίας, το εθνικό δικαστήριο υποχρεούται, εφαρμόζοντας το εθνικό του δίκαιο, να λαμβάνει υπόψη του το σύνολο των κανόνων
του εθνικού δικαίου και να τους ερμηνεύει, κατά το μέτρο του δυνατού, υπό το πρίσμα του γράμματος καθώς και του σκοπού της
οδηγίας αυτής, προκειμένου να καταλήξει σε λύση σύμφωνη προς τον σκοπό που αυτή επιδιώκει (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση
της 5ης Οκτωβρίου 2004, C-397/01 έως C-403/01, Pfeiffer κ.λπ., η οποία δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 119).
37     Εν πάση περιπτώσει, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όταν μία από τις οδηγίες 89/48 και 92/51 έχει εφαρμογή, ένας δημόσιος οργανισμός
κράτους μέλους, που υποχρεούται να τηρεί τους κανόνες της συγκεκριμένης οδηγίας, δεν μπορεί πλέον να απαιτεί την αναγνώριση
των τίτλων του ενδιαφερομένου από τις αρμόδιες εθνικές αρχές (απόφαση της 8ης Ιουλίου 1999, C-234/97, Fernández de Bobadilla,
Συλλογή 1999, σ. I-4773, σκέψη 27).
38     Το άρθρο 10 της οδηγίας 92/51 απλώς απαριθμεί τα σχετικά με την εντιμότητα, το ήθος, τη μη κήρυξη σε πτώχευση καθώς και τη
σωματική και ψυχική υγεία δικαιολογητικά που μπορούν να απαιτηθούν από την αρμόδια αρχή, περιλαμβάνει δε ορισμένες διατάξεις
σχετικές με τον τύπο του όρκου ή της επίσημης δηλώσεως που μπορούν να επιβληθούν στους υπηκόους άλλων κρατών μελών. Δεδομένου
ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους υποδοχής δεν απαίτησε κανένα από τα εν λόγω δικαιολογητικά
ή δηλώσεις, το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να αποφανθεί ως προς την ερμηνεία αυτής της διατάξεως, η οποία, εν πάση περιπτώσει,
δεν μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα επικλήσεως του άρθρου 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της οδηγίας αυτής.
39     Ούτε η υποχρέωση των κρατών μελών να ορίσουν, δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/51, τις αρχές που είναι
αρμόδιες να δέχονται τις αιτήσεις και να λαμβάνουν τις αποφάσεις στις οποίες αναφέρεται η οδηγία αυτή μπορεί να αναιρέσει
τη δυνατότητα επικλήσεως του άρθρου 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της ίδιας αυτής οδηγίας. Πράγματι, από την ανάγνωση του
άρθρου 13, παράγραφος 1, υπό το φως των λοιπών παραγράφων του ίδιου άρθρου, προκύπτει ότι σκοπός της διατάξεως αυτής είναι
να διευκολύνει την εφαρμογή του συστήματος αναγνωρίσεως των διπλωμάτων το οποίο θεσπίζει η οδηγία 92/51, καθιστώντας περισσότερο
διαφανή τη διαδικασία λήψεως των αποφάσεων η οποία εφαρμόζεται εντός ενός κράτους μέλους. Αντιθέτως, δεν είναι απαραίτητο
να έχουν οριστεί οι αρμόδιες αρχές δυνάμει του εν λόγω άρθρου 13, παράγραφος 1, για να μπορούν να προσδιοριστούν οι αρμόδιες
αρχές στις οποίες αναφέρεται το εν λόγω άρθρο 3, και οι οποίες είναι οι αρχές που ελέγχουν την πρόσβαση στα νομοθετικά κατοχυρωμένα
επαγγέλματα.
40     Από τη νομολογία προκύπτει ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αντιτάξει σε ιδιώτη ότι δεν έχει θεσπίσει τις διατάξεις που
έχουν ακριβώς ως σκοπό τη διευκόλυνση της εφαρμογής του καθεστώτος το οποίο εγκαθιδρύει η επίδικη οδηγία (βλ., υπό το πνεύμα
αυτό, αποφάσεις της 10ης Σεπτεμβρίου 2002, C-141/00, Kügler, Συλλογή 2002, σ. I-6833, σκέψη 52, και της 6ης Νοεμβρίου 2003,
C-45/01, Dornier, Συλλογή 2003, σ. I-12911, σκέψη 79). Συνεπώς, η παράλειψη του καθορισμού της αρμόδιας αρχής δυνάμει του
άρθρου 13, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/51 δεν εμποδίζει την επίκληση του άρθρου 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της οδηγίας
αυτής έναντι της αρχής η οποία είναι στην πράξη αρμόδια να ρυθμίζει τα της προσβάσεως σε συγκεκριμένο επάγγελμα δυνάμει της
ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας.
41     Στη διαφορά της κύριας δίκης, φαίνεται ότι το Υπουργείο Υγείας, υπό την αιγίδα του οποίου λειτουργούσε το ΣΑΕΤΕ, αποτελεί
αρμόδια αρχή κατά την έννοια του άρθρου 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της οδηγίας 92/51, δεδομένου ότι η άσκηση του επαγγέλματος
του εργοθεραπευτή προϋποθέτει, κατά την εθνική νομοθεσία, τη χορήγηση αδείας από το υπουργείο αυτό. Ως εκ τούτου, το Υπουργείο
Υγείας δεν μπορεί να αρνηθεί σε πρόσωπο ευρισκόμενο στη θέση της Μ. Ασλανίδου την πρόσβαση στο επάγγελμα του εργοθεραπευτή
επικαλούμενο έλλειψη προσόντων, υπό τη μόνη επιφύλαξη της τυχόν εφαρμογής μέτρων αναπληρώσεως κατά το άρθρο 4, παράγραφος
1, της οδηγίας αυτής, αν τέτοια μέτρα προβλέπονταν από την εθνική νομοθεσία.
42     Συνεπώς, στο πρώτο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι, ελλείψει μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 92/51 στο εσωτερικό δίκαιο, ληφθέντων
εντός της προθεσμίας που τάσσει το άρθρο 17 της οδηγίας, ένας υπήκοος κράτους μέλους μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 3, πρώτο
εδάφιο, στοιχείο α΄, της οδηγίας αυτής για να λάβει, εντός του κράτους μέλους υποδοχής, άδεια ασκήσεως νομοθετικά κατοχυρωμένου
επαγγέλματος όπως το επάγγελμα του εργοθεραπευτή. Η δυνατότητα αυτή δεν μπορεί να εξαρτηθεί από την αναγνώριση της ισοτιμίας
των τίτλων του ενδιαφερομένου από τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/51
μέτρα αναπληρώσεως μπορούν να επιβληθούν στον ενδιαφερόμενο μόνον εφόσον προβλέπονται από την ισχύουσα κατά την εξέταση της
σχετικής αιτήσεως εθνική νομοθεσία.
43     Κατόπιν της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα.

Επί των δικαστικών εξόδων
44     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
Ελλείψει μέτρων μεταφοράς της οδηγίας 92/51/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1992, σχετικά με ένα δεύτερο γενικό σύστημα
αναγνώρισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης, το οποίο συμπληρώνει την οδηγία 89/48/ΕΟΚ, στο εσωτερικό δίκαιο, ληφθέντων εντός
της προθεσμίας που τάσσει το άρθρο 17 της οδηγίας, ένας υπήκοος κράτους μέλους μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 3, πρώτο εδάφιο,
στοιχείο α΄, της οδηγίας αυτής για να λάβει, εντός του κράτους μέλους υποδοχής, άδεια ασκήσεως νομοθετικά κατοχυρωμένου επαγγέλματος
όπως το επάγγελμα του εργοθεραπευτή.
Η δυνατότητα αυτή δεν μπορεί να εξαρτηθεί από την αναγνώριση της ισοτιμίας των τίτλων του ενδιαφερομένου από τις αρμόδιες
εθνικές αρχές.
Τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/51 μέτρα αναπληρώσεως μπορούν να επιβληθούν στον ενδιαφερόμενο μόνον
εφόσον προβλέπονται από την ισχύουσα κατά την εξέταση της σχετικής αιτήσεως εθνική νομοθεσία.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.