CELEX: 61990CJ0017
Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
Μεταφορές καμποτάζ

Με Διάταξη της 9ης Νοεμβρίου 1989, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 22 Ιανουαρίου 1990, το Bundesverwaltungsgericht υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ένα προδικαστικό ερώτημα ως προς την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών στον τομέα των οδικών μεταφορών.
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε κατά την εκδίκαση διαφοράς μεταξύ της επιχειρήσεως οδικών μεταφορών Pinaud Wieger, προσφεύγουσας της κύριας δίκης, και του Bundesanstalt für den Güterfernverkehr (Ομοσπονδιακού Οργανισμού για τις Μεταφορές Εμπορευμάτων σε Μεγάλες Αποστάσεις ), καθού της κύριας δίκης.
Η επιχείρηση Pinaud Wieger ήθελε να αναθέσει στην εταιρία Transvenlo, επιχείρηση μεταφορών εγκατεστημένη στις Κάτω Χώρες, την πραγματοποίηση μεταφορών εμπορευμάτων σε μεγάλες αποστάσεις εντός της γερμανικής επικράτειας. Προς τούτο υπέβαλε αίτηση άδειας στον ανωτέρω οργανισμό. Ο οργανισμός αυτός αρνήθηκε να χορηγήσει την άδεια αυτή, με το αιτιολογικό ότι οι μεταφορές εμπορευμάτων εντός της εθνικής επικράτειας επιτρέπεται να εκτελούνται μόνο από επιχειρήσεις εγκατεστημένες στη Γερμανία.
Κατόπιν αυτού η Pinaud Wieger προσέφυγε στη δικαιοσύνη και ζήτησε να αναγνωριστεί το δικαίωμα της να αναθέσει στην εταιρία Transvenlo την εκτέλεση μεταφορών εντός της γερμανικής επικράτειας και να συμφωνήσει, κατά τη σύναψη της σχετικής συμβάσεως, την καταβολή στον μεταφορέα χαμηλότερης αμοιβής από τα κόμιστρα που καθορίζουν οι γερμανικές αρχές σύμφωνα με τον ανωτέρω νόμο. Προς στήριξη της προσφυγής της η Pinaud Wieger ισχυρίστηκε ότι οι περιορισμοί που προβλέπει ο εθνικός νόμος για τις υπηρεσίες που παρέχονται από επιχειρήσεις μεταφορών εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας, στα οποία έχουν λάβει άδεια εκτελέσεως μεταφορών εμπορευμάτων, έχουν καταστεί ανενεργοί λόγω του αμέσου αποτελέσματος του άρθρου 59 της Συνθήκης.
Το Bundesverwaltungsgericht, ενώπιον του οποίου έφθασε η διαφορά σε τελευταίο βαθμό, υπέβαλε το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Ενόψει της συνεχιζόμενης παραλείψεως του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να διασφαλίσει την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των διεθνών μεταφορών και να καθορίσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα επιτρέπεται στις μεταφορικές επιχειρήσεις να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στα κράτη μέλη στα οποία δεν έχουν την έδρα τους, έχουν τα άρθρα 59 και 60 της Συνθήκης ΕΟΚ απευθείας εφαρμογή, υπό την έννοια τουλάχιστον ότι δεν μπορεί να απαγορευθεί σε επιχείρηση εγκατεστημένη στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να αναθέσει σε ολλανδική επιχείρηση μεταφορών να πραγματοποιεί για λογαριασμό της, με οχήματα με τα οποία επιτρέπεται στην Ολλανδία η μεταφορά εμπορευμάτων, μεταφορές στο εσωτερικό της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας βάσει των κομίστρων που ισχύουν γενικώς στη χώρα αυτή; »
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς οι διατάξεις που εφαρμόζονται εν προκειμένω, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Πρώτον, πρέπει να υπομνηστεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 61, παράγραφος 1, της Συνθήκης, η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών διέπεται από τις διατάξεις του τίτλου που αναφέρεται στις μεταφορές. Οπως διευκρίνισε το Δικαστήριο με την απόφαση της 22ας Μαΐου 1985 στην υπόθεση
13/83, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1985, σ. 1513, σκέψη 62)
, η εφαρμογή των αρχών της ελευθερίας των παροχών υπηρεσιών, όπως θεσπίζονται ιδίως από τα άρθρα 59 και 60 της Συνθήκης, πρέπει να πραγματοποιηθεί, κατά τη Συνθήκη, με την εφαρμογή της κοινής πολιτικής μεταφορών.
Δεύτερον, πρέπει να τονιστεί ότι, αν και στο σκεπτικό της Διατάξεως περί παραπομπής αναφέρονται οι υποχρεώσεις που επιβάλλει στο Συμβούλιο το άρθρο 75, παράγραφος 1, στοιχεία α και β, της Συνθήκης, και συγκεκριμένα η υποχρέωση θεσπίσεως κοινών κανόνων για τις διεθνείς μεταφορές που εκτελούνται από ή προς το έδαφος ενός κράτους μέλους ή που διέρχονται από το έδαφος ενός ή περισσότερων κρατών μελών και η υποχρέωση καθορισμού των όρων υπό τους οποίους επιτρέπεται η εκτέλεση μεταφορών μεταξύ δύο σημείων του ίδιου κράτους μέλους από μεταφορείς που δεν είναι εγκατεστημένοι στο κράτος αυτό, το νομικό πρόβλημα επί του οποίου πρέπει να αποφανθεί το αιτούν δικαστήριο στην ενώπιον του εκκρεμή διαφορά είναι αν επιτρέπεται η παροχή υπηρεσιών μεταφορών εντός της εθνικής αγοράς κράτους μέλους από μεταφορέα που δεν είναι εγκατεστημένος στο κράτος αυτό και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, ποιες είναι οι σχετικές προϋποθέσεις.
Επιβάλλεται επίσης η διευκρίνιση ότι το ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου αφορά μόνο την περίπτωση κατά την οποία ο μη εγκατεστημένος μεταφορέας τηρεί τα κόμιστρα που ισχύουν στο κράτος υποδοχής.
Όσον αφορά καταρχάς τη « συνεχιζόμενη παράλειψη » του Συμβουλίου, στην οποία αναφέρεται το προδικαστικό ερώτημα, το Δικαστήριο, με την προαναφερθείσα απόφαση της 22ας Μαΐου 1985, αναγνώρισε, μεταξύ άλλων, ότι το Συμβούλιο παρέλειψε, κατά παράβαση της Συνθήκης, να καθορίσει, στο πλαίσιο της ελευθερώσεως της παροχής υπηρεσιών στον τομέα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 75, παράγραφος 1, στοιχείο β, και παράγραφος 2, της Συνθήκης, τους όρους υπό τους οποίους θα επιτρέπεται η εκτέλεση εθνικών μεταφορών σε ένα κράτος μέλος από μεταφορείς μη εγκατεστημένους στο κράτος αυτό. Με την απόφαση αυτή το Δικαστήριο έκρινε ότι το Συμβούλιο διέθετε εύλογη προθεσμία για τη λήψη των μέτρων που συνεπαγόταν η εκτέλεση της αποφάσεως αυτής.
Λόγω του περίπλοκου χαρακτήρα του τομέα του οδικού καμποτάζ, υφίστανται ακόμη σημαντικές δυσχέρειες για την επίτευξη της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών στον τομέα αυτό. Συστηματική προσπάθεια επιτεύξεως του σκοπού αυτού δεν μπορεί να αναληφθεί παρά μόνο στο πλαίσιο μιας κοινής πολιτικής μεταφορών που θα λαμβάνει υπόψη τα προβλήματα οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής φύσεως και θα εξασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού.
Υπό τις συνθήκες αυτές το Συμβούλιο είχε την εξουσία να προβεί σε σταδιακή ελευθέρωση των δραστηριοτήτων οδικού καμποτάζ. Μετά την υποβολή της αιτήσεως εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως, το Συμβούλιο εξέδωσε στις 21 Δεκεμβρίου 1989 τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 4059/89, για τον καθορισμό των όρων υπό τους οποίους γίνονται δεκτοί στις εθνικές οδικές εμπορευματικές μεταφορές σ' ένα κράτος μέλος μεταφορείς μη εγκατεστημένοι σ' αυτό (
ΕΕ L 390, σ. 3
). Ο κανονισμός αυτός άρχισε να ισχύσει την 1η Ιουλίου 1990.
Επιπλέον, κατά το άρθρο 9 του ανωτέρω κανονισμού, το Συμβούλιο έχει δεσμευθεί να εκδώσει κανονισμό για τον καθορισμό του οριστικού καθεστώτος του οδικού καμποτάζ μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1993.
Υπό τις συνθήκες αυτές και δεδομένου ότι το εθνικό δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί, όπως διευκρινίζει με τη Διάταξη περί παραπομπής, βάσει του δικαίου που θα ισχύει κατά τον χρόνο δημοσιεύσεως της αποφάσεως του, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι κατά το παρόν στάδιο της εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου δεν αντιβαίνει προς τα άρθρα 59 και 60 της Συνθήκης το γεγονός ότι απαγορεύεται στις επιχειρήσεις τις εγκατεστημένες σ' ένα κράτος μέλος να αναθέτουν σε μεταφορέα άλλου κράτους μέλους να παρέχει για λογαριασμό τους υπηρεσίες εθνικών μεταφορών βάσει των κομίστρων που ισχύουν εν γένει στο πρώτο κράτος και με οχήματα με τα οποία επιτρέπεται στο δεύτερο κράτος η μεταφορά εμπορευμάτων.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ισπανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με Διάταξη της 9ης Νοεμβρίου 1989 το Bundesverwaltungsgericht, αποφαίνεται :

Κατά το παρόν στάδιο της εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου δεν αντιβαίνει προς τα άρθρα 59 και 60 της Συνθήκης το γεγονός ότι απαγορεύεται στις επιχειρήσεις τις εγκατεστημένες σ' ένα κράτος μέλος να αναθέτουν σε μεταφορέα άλλου κράτους μέλους να παρέχει για λογαριασμό τους υπηρεσίες εθνικών μεταφορών βάσει των κομίστρων που ισχύουν εν γένει στο πρώτο κράτος και με οχήματα με τα οποία επιτρέπεται στο δεύτερο κράτος η μεταφορά εμπορευμάτων.

Due
Slynn
Schockweiler
Grévisse
Kapteyn
Mancini
Κακούρης
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Diez de Velasco
Zuleeg
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 7 Νοεμβρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.