CELEX: 62005CJ0288
Overeenkomst ter uitvoering van Schengenakkoord
Artikel 54
Beginsel ‚ne bis in idem’
Begrip ‚dezelfde feiten’
Smokkelsigaretten
Invoer in verschillende overeenkomstsluitende staten
Vervolgingen in verschillende overeenkomstsluitende staten
Begrip ‚tenuitvoerlegging’ van strafmaatregelen
Opschorting van tenuitvoerlegging van straf
Aftrek van korte voorlopige hechtenis
Europees aanhoudingsbevel

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 54 van de Overeenkomst ter uitvoering van het
tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op
14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke
grenzen (PB 2000, L 239, blz. 19; hierna: „SUO”), ondertekend te Schengen (Luxemburg) op 19 juni 1990.
Dit verzoek is ingediend in het kader van een strafzaak in Duitsland tegen J. Kretzinger wegens beroepsmatige heling van goederen
waarover geen belasting was betaald.

Toepasselijke bepalingen

Gemeenschapsrecht
Volgens artikel 1 van het Protocol tot opneming van het Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie, dat bij het Verdrag
van Amsterdam aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is
gehecht (hierna: „protocol”), worden dertien lidstaten van de Europese Unie, waaronder de Bondsrepubliek Duitsland en de Italiaanse
Republiek, gemachtigd om binnen het institutionele en juridische kader van de Unie alsmede van het EU-Verdrag en het EG-Verdrag,
onderling een nauwere samenwerking aan te gaan binnen de werkingssfeer van het Schengen-acquis, zoals omschreven in de bijlage
bij dit protocol.
Van het aldus omschreven Schengen-acquis maken onder meer deel uit het op 14 juni 1985 te Schengen ondertekende Akkoord tussen
de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, van de Bondsrepubliek Duitsland en van de Franse Republiek betreffende
de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (PB 2000, L 239, blz. 13; hierna: „Schengenakkoord”),
en de SUO.
Volgens artikel 2, lid 1, eerste alinea, van het protocol is het Schengen-acquis vanaf de datum van inwerkingtreding van het
Verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999 met onmiddellijke ingang van toepassing op de dertien in artikel 1 van het protocol genoemde
lidstaten.
Overeenkomstig artikel 2, lid 1, tweede alinea, tweede volzin, van het protocol heeft de Raad van de Europese Unie op 20 mei
1999 besluit 1999/436/EG aangenomen tot vaststelling, in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van het Verdrag
tot oprichting van de Europese Gemeenschap en van het Verdrag betreffende de Europese Unie, van de rechtsgrondslagen van elk
van de bepalingen of besluiten die het Schengen-acquis vormen (PB L 176, blz. 17). Blijkens artikel 2 van dit besluit, in
samenhang met bijlage A daarbij, heeft de Raad de artikelen 34 EU en 31 EU, die deel uitmaken van titel VI van het EU-Verdrag,
getiteld „Bepalingen inzake politiële en justitiële samenwerking in strafzaken”, als rechtsgrondslag van de artikelen 54 tot
en met 58 SUO aangewezen.
Artikel 54 SUO dat deel uitmaakt van hoofdstuk 3, „Toepassing van het beginsel ne bis in idem”, van titel III, „Politie en
veiligheid”, luidt:
„Een persoon die bij onherroepelijk vonnis door een overeenkomstsluitende partij is berecht, kan door een andere overeenkomstsluitende
partij niet worden vervolgd ter zake van dezelfde feiten, op voorwaarde dat ingeval een straf of maatregel is opgelegd, deze
reeds is ondergaan of daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van de wetten van de veroordelende overeenkomstsluitende
partij niet meer ten uitvoer gelegd kan worden.”
Volgens artikel 1, lid 1, van kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel
en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (PB L 190, blz. 1; hierna: „kaderbesluit”), is het Europees aanhoudingsbevel
een rechterlijke beslissing die door een lidstaat wordt uitgevaardigd met het oog op de aanhouding en de overlevering door
een andere lidstaat van een persoon die gezocht wordt met het oog op met name de tenuitvoerlegging van een straf.
Artikel 3, getiteld „Gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging”, van het kaderbesluit bepaalt:
„De rechterlijke autoriteit van de uitvoerende lidstaat [...] weigert de tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel
in de volgende gevallen:
1.      [...]
2.      uit de gegevens waarover de uitvoerende rechterlijke autoriteit beschikt, blijkt dat de gezochte persoon onherroepelijk door
een lidstaat is berecht voor dezelfde feiten, op voorwaarde dat, in geval van veroordeling, de sanctie is ondergaan of op
dat tijdstip wordt ondergaan dan wel niet meer kan worden uitgevoerd volgens het recht van de veroordelende lidstaat;
[...]”
Artikel 5, met als opschrift „Garanties van de uitvaardigende lidstaat in bijzondere gevallen”, van het kaderbesluit bepaalt:
„De tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel door de uitvoerende rechterlijke autoriteit kan door het recht van
de uitvoerende lidstaat afhankelijk worden gesteld van een van de volgende voorwaarden:
1.      indien het Europees aanhoudingsbevel is uitgevaardigd ter uitvoering van een bij verstek opgelegde vrijheidsstraf [...], dat
wil zeggen dat de betrokkene niet aanwezig was omdat hij niet persoonlijk gedagvaard of anderszins in kennis gesteld is van
datum en plaats van de terechtzitting die tot het verstekvonnis heeft geleid, kan overlevering afhankelijk worden gesteld
van de voorwaarde dat de uitvaardigende rechterlijke autoriteit een voldoende garantie geeft dat de persoon tegen wie het
Europees aanhoudingsbevel is uitgevaardigd, in de gelegenheid zal worden gesteld in de uitvaardigende lidstaat om een nieuw
proces te verzoeken en aanwezig te zijn op de terechtzitting;
[...]”
Uit de informatie betreffende de datum van inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, bekendgemaakt in het
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
op 1 mei 1999 (PB L 114, blz. 56), blijkt dat de Bondsrepubliek Duitsland een verklaring in de zin van artikel 35, lid 2,
EU heeft afgelegd waarbij zij de bevoegdheid van het Hof van Justitie om een uitspraak te doen heeft aanvaard onder de voorwaarden
bedoeld in artikel 35, lid 3, sub b, EU.

Het nationaal recht
§ 374 van de belastingwet (Abgabenordenung) stelt straf op de ontduiking van invoerrechten die bij illegale invoer in een
ander land dan de Bondsrepubliek Duitsland in dit andere land verschuldigd zijn geworden.
Ter uitvoering van de bepalingen van het kaderbesluit heeft de Bondsrepubliek Duitsland na een arrest van het Bundesverfassungsgericht
van 18 juli 2005, waarbij de eerste Duitse omzettingswet nietig werd verklaard, de wet betreffende het Europees aanhoudingsbevel
(Europäisches Haftbefehlsgesetz van 20 juli 2006, BGBl. 2006 I, blz. 1721) vastgesteld.

Het hoofdgeding en de prejudiciële vragen
Bij twee gelegenheden, in mei 1999 en april 2000, vervoerde Kretzinger sigaretten die afkomstig waren uit landen die geen
lid van de Europese Unie waren en door derden in Griekenland waren binnengesmokkeld, per vrachtwagen door Italië en Duitsland
van Griekenland naar het Verenigd Koninkrijk. Zij werden nergens bij de douane aangegeven.
De eerste zending bestond uit 34 500 sigarettensloffen die op 3 mei 1999 in Italië door de Italiaanse Guardia di Finanza (fiscale
recherche) in beslag zijn genomen. Na ondervraging is Kretzinger op 4 mei 1999 in vrijheid gesteld.
Bij arrest van 22 februari 2001 heeft de Corte di appello di Venezia (Italië) het beroep van het Openbaar Ministerie tegen
de invrijheidstelling in eerste aanleg toegewezen en Kretzinger bij verstek veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf
van één jaar en acht maanden. Hij werd schuldig bevonden aan invoer en bezit in Italië van 6 900 kilogram vreemde gesmokkelde
tabak alsook aan niet-betaling van de desbetreffende douanerechten. Naar Italiaans recht is dit vonnis in kracht van gewijsde
gegaan. De straf werd op het strafregister van de veroordeelde geregistreerd.
De tweede zending bestond uit 14 927 sloffen gesmokkelde sigaretten. Kretzinger werd door de Italiaanse Guardia di Finanza
op 12 april 2000 opnieuw aangehouden. Hij werd wederom korte tijd in Italië aangehouden en/of in voorlopige hechtenis genomen
en heeft zich vervolgens naar Duitsland begeven.
Bij vonnis van 25 januari 2001 veroordeelde het Tribunale di Ancona hem, wederom bij verstek en op grond van dezelfde bepalingen
van het Italiaanse recht, tot een gevangenisstraf van twee jaar onvoorwaardelijk. Ook dat vonnis is in kracht van gewijsde
gegaan. De gevangenisstraf, die niet is uitgevoerd, werd eveneens op het strafregister van de veroordeelde geregistreerd.
De verwijzende rechter wijst erop dat hem, ondanks meerdere verzoeken om verduidelijking van deze vonnissen, geen uitsluitsel
is gegeven omtrent de douanerechten waarop zij precies betrekking hadden en met name of in ten minste één ervan douanefraude
was vastgesteld of veroordelingen op die basis waren uitgesproken.
Het Landgericht Augsburg heeft kennis genomen van deze Italiaanse beslissingen en Kretzinger veroordeeld tot één jaar en tien
maanden gevangenisstraf voor het eerste transport en één jaar voor het tweede. Daarbij bevond het Landgericht Kretzinger schuldig
aan ontduiking van invoerrechten als gevolg van invoer van smokkelwaar in Griekenland, volgens artikel 374 van de belastingwet
een strafbaar feit.
Volgens het Landgericht Augsburg, dat erop wees dat de twee definitieve veroordelingen die in Italië waren uitgesproken, nog
niet waren uitgevoerd, was er geen procedureel beletsel krachtens artikel 54 SUO. Zijn inziens was dit artikel niet van toepassing,
ook al vormden de twee dezelfde sigarettentransporten het materieel bestanddeel van de twee veroordelingen in Italië en van
zijn eigen beslissingen.
Kretzinger heeft hogere voorziening ingesteld bij het Bundesgerichtshof, dat de verenigbaarheid van de redenering van het
Landgericht Augsburg met artikel 54 SUO betwijfelde.
Om te beginnen is het Bundesgerichtshof onzeker over de uitlegging van het begrip „dezelfde feiten” in de zin van artikel 54
SUO.
Vervolgens, wat het begrip „tenuitvoerlegging” betreft, vraagt het Bundesgerichtshof, dat artikel 54 SUO a priori van toepassing
acht op een gevangenisstraf als die welke voor het eerste transport voorwaardelijk is opgelegd, zich af of een korte voorlopige
hechtenis voldoende is voor het verval van de vervolging.
Ten slotte, betreffende de vraag of er sprake is van een procedureel beletsel krachtens artikel 54 SUO, vraagt het Bundesgerichtshof,
dat opmerkt dat de Italiaanse autoriteiten op basis van het kaderbesluit geen stappen hebben ondernomen om de veroordeling
van Kretzinger voor het tweede vervoer uit te voeren, zich af of en in hoeverre de bepalingen van het kaderbesluit de uitlegging
van dit artikel beïnvloeden.
In deze omstandigheden heeft het Bundesfinanzhof de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële
vragen voorgelegd:
„1)      Betreft strafvervolging ‚dezelfde feiten’ in de zin van artikel 54 SUO, wanneer een verdachte wegens invoer en bezit in Italië
van gesmokkelde buitenlandse tabak en wegens niet-betaling van de heffing aan de grens door een Italiaanse rechter is veroordeeld
en vervolgens door een Duitse rechter wegens de eerdere inontvangstneming van dezelfde waar in Griekenland wordt veroordeeld
voor ontduiking van (formeel Griekse) invoerrechten die ter zake van de voorafgaande invoer door derden verschuldigd zijn
geworden, voor zover de verdachte van meet af aan voornemens was de goederen na inontvangstneming in Griekenland, via Italië
naar Groot-Brittannië te vervoeren?
2)      Is een straf of maatregel in de zin van artikel 54 SUO ‚reeds ondergaan’ of wordt deze ‚daadwerkelijk ten uitvoer [...] gelegd’,
a)      wanneer de verdachte een gevangenisstraf is opgelegd die naar het recht van de veroordelende staat voorwaardelijk is;
b)      wanneer de verdachte korte tijd is aangehouden en/of in voorlopige hechtenis is genomen en deze vrijheidsbeneming naar het
recht van de veroordelende staat in mindering moet worden gebracht op een latere tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf?
3)      Is het voor de uitlegging van het begrip tenuitvoerlegging in de zin van artikel 54 SUO relevant dat,
a)      de (eerste) veroordelende staat, doordat het kaderbesluit [...] in zijn nationaal recht is omgezet, op elk moment zijn naar
nationaal recht onherroepelijk vonnis ten uitvoer kan leggen;
b)      aan een verzoek om juridische bijstand van de veroordelende staat tot uitlevering van de veroordeelde of tot tenuitvoerlegging
van het vonnis in de aangezochte staat, niet zonder meer gevolg moet worden gegeven, daar het vonnis bij verstek is gewezen?”

Bevoegdheid van het Hof
Uit punt 11 van het onderhavige arrest blijkt dat het Hof in casu krachtens artikel 35 EU bevoegd is om uitspraak te doen
over de uitlegging van artikel 54 SUO en, voor zover dit voor de onderhavige zaak relevant zou zijn, van het kaderbesluit.

De prejudiciële vragen

De eerste vraag
Met deze vraag wenst het Bundesgerichtshof in wezen te vernemen wat het relevante criterium is voor de toepassing van het
begrip „dezelfde feiten” in de zin van artikel 54 SUO en meer bepaald of onrechtmatige gedragingen als de inontvangstneming
van vreemde gesmokkelde tabak in een overeenkomstsluitende staat en de invoer en het bezit van deze tabak in een andere overeenkomstsluitende
staat onder dit begrip vallen, voor zover de verdachte die in twee overeenkomstsluitende staten is vervolgd, van meet af aan
na de eerste inontvangstneming voornemens was de tabak via verschillende overeenkomstsluitende staten naar een eindbestemming
te vervoeren.
Dienaangaande heeft het Hof in punt 36 van het arrest van 9 maart 2006, Van Esbroeck (C‑436/04, Jurispr. blz. I‑2333), reeds
verklaard dat het enige relevante criterium voor de toepassing van artikel 54 SUO de gelijkheid van de materiële feiten is,
begrepen als het bestaan van een geheel van feiten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, en anderzijds in punt 42 van
hetzelfde arrest dat dit criterium van toepassing is ongeacht de juridische kwalificatie van deze feiten of het beschermde
rechtsbelang (zie ook arrest van 28 september 2006, Van Straaten, C‑150/05, Jurispr. blz. I‑9327, punten 48 en 53).
In de eerste plaats vloeit daaruit voort dat het irrelevant is dat de veroordeling van Kretzinger in de eerste overeenkomstsluitende
staat (Italië) was gebaseerd op de niet-aangifte van de sigaretten en/of de niet-betaling van de invoerrechten in deze staat,
terwijl de veroordeling in de andere overeenkomstsluitende staat (Duitsland) de eerste inontvangstneming in Griekenland van
de gesmokkelde tabak betrof.
In de tweede plaats moet de gelijkheid van de materiële feiten, begrepen als het bestaan van een geheel van feiten die onlosmakelijk
met elkaar verbonden zijn, worden vastgesteld ongeacht het beschermde rechtsbelang, daar dit in elke overeenkomstsluitende
staat verschillend kan zijn.
De Duitse en de Spaanse regering hebben ter terechtzitting, die na het wijzen van voormeld arrest Van Esbroeck plaatsvond,
evenwel gesteld dat het criterium gebaseerd op de gelijkheid van de materiële feiten aldus moet worden toegepast dat de bevoegde
nationale instanties bij de beoordeling van alle concrete omstandigheden ook het beschermde rechtsbelang in aanmerking kunnen
nemen.
In dit verband zij benadrukt dat bij gebreke van harmonisatie van de nationale strafwetgevingen, overwegingen op basis van
het beschermde rechtsbelang in de Schengenruimte evenveel belemmeringen voor het vrije verkeer zouden doen ontstaan als er
strafrechtstelsels in de overeenkomstsluitende staten zijn (arrest Van Esbroeck, reeds aangehaald, punt 35).
Derhalve dient te worden bevestigd dat de bevoegde nationale instanties die moeten nagaan of er gelijkheid van de materiële
feiten is, alleen moeten nagaan of deze een geheel van feiten vormen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn naar tijd
en plaats en wat het voorwerp ervan betreft (zie in die zin arrest Van Esbroeck, reeds aangehaald, punt 38), zonder dat overwegingen
op basis van het beschermde rechtsbelang relevant worden geacht.
Wat meer bepaald een situatie als die in het hoofdgeding betreft, zij eraan herinnerd dat het Hof reeds heeft verklaard dat
strafbare feiten van uitvoer en invoer van dezelfde illegale goederen waarvoor in verschillende staten die partij zijn bij
de SUO, vervolging is ingesteld, in beginsel dienen te worden beschouwd als „dezelfde feiten” in de zin van dit artikel 54
SUO (zie in die zin voormelde arresten Van Esbroeck, punt 42, en Van Straaten, punt 51, en arrest van 28 september 2006, Gasparini
e.a., C‑467/04, Jurispr. blz. I‑9199, punt 57).
Transporten van gesmokkelde sigaretten zoals die in het hoofdgeding, waarbij achtereenvolgens interne grenzen van de Schengenruimte
worden overschreden, kunnen bijgevolg een geheel van feiten vormen die onder het begrip „dezelfde feiten” vallen. De definitieve
beoordeling daaromtrent staat evenwel aan de bevoegde nationale instanties, die moeten bepalen of de betrokken materiële feiten
een geheel van feiten vormen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn naar tijd en plaats en wat het voorwerp ervan betreft.
Gelet op deze overwegingen dient derhalve op de eerste vraag te worden geantwoord dat artikel 54 SUO aldus moet worden uitgelegd
dat:
–      het relevante criterium voor de toepassing van dit artikel de gelijkheid van de materiële feiten is, begrepen als het bestaan
van een geheel van feiten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ongeacht de juridische kwalificatie van deze feiten
of het beschermde rechtsbelang;
–      feiten bestaande in de inontvangstneming van buitenlandse gesmokkelde tabak in een overeenkomstsluitende staat en de invoer
en het bezit van deze tabak in een andere overeenkomstsluitende staat, in het kader waarvan de verdachte die in twee overeenkomstsluitende
staten is vervolgd, van meet af aan na de eerste inontvangstneming voornemens was de tabak via verschillende overeenkomstsluitende
staten naar een eindbestemming te vervoeren, gedragingen vormen die onder het begrip „dezelfde feiten” in de zin van dit artikel 54
kunnen vallen. De definitieve beoordeling daaromtrent staat aan de bevoegde nationale instanties.

Tweede vraag, sub a
Met deze vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of ervan moet worden uitgegaan dat de door een rechterlijke
instantie van een overeenkomstsluitende staat uitgesproken straf „is ondergaan” of „daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd”
in de zin van artikel 54 SUO, wanneer een verdachte overeenkomstig het recht van deze overeenkomstsluitende staat tot een
voorwaardelijke gevangenisstraf is veroordeeld.
In de eerste plaats dient eraan te worden herinnerd dat ingevolge artikel 54 SUO het verbod van strafvervolging voor dezelfde
feiten in geval van een veroordeling zoals in het hoofdgeding aan de orde, slechts geldt op voorwaarde dat „deze [straf] reeds
is ondergaan of daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van de wetten van de veroordelende overeenkomstsluitende
partij niet meer ten uitvoer gelegd kan worden” (hierna: „uitvoeringsvoorwaarde”).
In de tweede plaats dient er, zoals de advocaat-generaal stelt in de punten 44 en 45 van zijn conclusie, op te worden gewezen
dat de strafrechtstelsels van de overeenkomstsluitende staten het beginsel kennen dat de nationale rechter, indien is voldaan
aan de wettelijke voorwaarden, een straf voorwaardelijk kan uitspreken.
Volgens Kretzinger, de regeringen die opmerkingen in de onderhavige zaak hebben ingediend, alsook de Commissie van de Europese
Gemeenschappen moet degene die tot een voorwaardelijke gevangenisstraf is veroordeeld, worden geacht vervolgd geweest te zijn,
schuldig te zijn bevonden en veroordeeld met alle gevolgen die het betrokken rechtsstelsel eraan verbindt.
Dienaangaande dient een voorwaardelijke gevangenisstraf als bestraffing van het ongeoorloofd gedrag van een veroordeelde te
worden geacht een straf in de zin van artikel 54 SUO te vormen. Deze straf moet, zodra de veroordeling uitvoerbaar wordt en
tijdens de proefperiode, als „daadwerkelijk ten uitvoer [...] gelegd” worden beschouwd. Vervolgens moet de straf na afloop
van de proefperiode als „ondergaan” in de zin van deze bepaling worden beschouwd.
Deze uitlegging, volgens welke een voorwaardelijke gevangenisstraf ook aan de uitvoeringsvoorwaarde voldoet, vindt, zoals
de Tsjechische regering en de Commissie hebben opgemerkt, bevestiging in het feit dat het incoherent zou zijn enerzijds iedere
daadwerkelijk ondergane vrijheidsbeneming als een uitvoering in de zin van artikel 54 SUO te beschouwen en anderzijds uit
te sluiten dat voorwaardelijke straffen, die normaal gesproken voor minder ernstige feiten worden opgelegd, aan de uitvoeringsvoorwaarde
van dit artikel kunnen voldoen, en aldus nieuwe vervolgingen mogelijk te maken.
In deze omstandigheden dient op de tweede vraag, sub a, te worden geantwoord dat de door een rechterlijke instantie van een
overeenkomstsluitende staat opgelegde straf „is ondergaan” of „daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd” in de zin van artikel 54
SUO, wanneer de verdachte overeenkomstig het recht van deze overeenkomstsluitende staat tot een voorwaardelijke gevangenisstraf
is veroordeeld.

De tweede vraag, sub b
Met deze vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of ervan moet worden uitgegaan dat de door een rechterlijke
instantie van een overeenkomstsluitende staat uitgesproken straf „is ondergaan” of „daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd”
in de zin van artikel 54 SUO, wanneer de verdachte korte tijd was aangehouden en/of in voorlopige hechtenis was genomen en
deze vrijheidsbeneming naar het recht van de veroordelende staat in mindering moet worden gebracht op een latere tenuitvoerlegging
van de gevangenisstraf.
Dienaangaande dient te worden nagegaan of, ingeval zou zijn voldaan aan de andere bij artikel 54 SUO opgelegde voorwaarden,
een korte vrijheidsbeneming zoals verzekerde bewaring en/of voorlopige hechtenis, die wordt ondergaan voordat de veroordeling
in een eerste overeenkomstsluitende staat in kracht van gewijsde is gegaan, en waarvan de duur in mindering wordt gebracht
op die van de definitief opgelegde straf, tot gevolg zou kunnen hebben dat bij voorbaat wordt voldaan aan de uitvoeringsvoorwaarde
en aldus nieuwe vervolgingen in de tweede overeenkomstsluitende staat worden uitgesloten.
Ter terechtzitting heeft Kretzinger met name gesteld dat in het algemeen in een geval als dat in het hoofdgeding, waarin de
veroordelende overeenkomstsluitende staat een onvoorwaardelijke gevangenisstraf niet heeft doen uitvoeren zonder dat daartegen
juridische bezwaren zijn, de uitvoeringsvoorwaarde sinds de communautaire verruiming van het Schengen-acquis niet meer van
toepassing is.
Daarentegen hebben de zeven regeringen die schriftelijke opmerkingen bij het Hof hebben ingediend, alsook de Commissie gesteld
dat periodes van aanhouding en/of voorlopige hechtenis niet automatisch dienen te worden beschouwd als een strafuitvoering
in de zin van artikel 54 SUO.
Dienaangaande blijkt uit de bewoordingen zelf van dit artikel dat het niet kan worden toegepast voordat de betrokkene „bij
onherroepelijk vonnis [...] [is] berecht”. In het verloop van de gerechtelijke procedure komt de aanhouding en/of voorlopige
hechtenis evenwel vóór de definitieve uitspraak.
Daaruit volgt, zoals de advocaat-generaal in punt 59 van zijn conclusie heeft opgemerkt, dat artikel 54 SUO niet op dergelijke
perioden van vrijheidsbeneming van toepassing kan zijn, ook al moet daarmee naar nationaal recht rekening worden gehouden
bij de latere uitvoering van een eventuele gevangenisstraf.
Zoals de Duitse, de Spaanse en de Oostenrijkse regering alsook de Commissie hebben opgemerkt, wordt deze uitlegging bevestigd
door de omstandigheid dat voorlopige hechtenis een volledig ander doel heeft dan de uitvoeringsvoorwaarde van artikel 54 SUO.
Terwijl de eerste eerder strekt tot preventie, wil de tweede voorkomen dat iemand die in de eerste overeenkomstsluitende staat
onherroepelijk is berecht, niet meer voor dezelfde feiten kan worden vervolgd en dus uiteindelijk ongestraft blijft, wanneer
de eerste beoordelende staat de opgelegde straf niet heeft laten uitvoeren.
Bijgevolg dient op de tweede vraag, sub b, te worden geantwoord dat de door een rechterlijke instantie van een overeenkomstsluitende
staat uitgesproken straf niet is te beschouwen als „ondergaan” of „daadwerkelijk ten uitvoer [...] gelegd” in de zin van artikel 54
SUO, wanneer de verdachte korte tijd is aangehouden en/of in voorlopige hechtenis is genomen en deze vrijheidsbeneming naar
het recht van de veroordelende staat in mindering moet worden gebracht op een latere tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf.

De derde vraag
Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of en in hoeverre de bepalingen van het kaderbesluit
de uitlegging van het begrip „uitvoering” in de zin van artikel 54 SUO beïnvloeden.
Voor de beantwoording van deze vraag is het van belang vooraf te preciseren dat door de omzetting van het kaderbesluit in
Duitsland met ingang van 2 augustus 2006 de tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel opnieuw mogelijk is geworden,
zodat niet van meet af aan kan worden uitgesloten dat de bepalingen van dit kaderbesluit een invloed op de zaak in het hoofdgeding
kunnen hebben.
Bovendien is het kaderbesluit blijkens artikel 32 ervan van toepassing op de verzoeken betreffende feiten, die zoals die in
het hoofdgeding, vóór het verstrijken van de omzettingstermijn van dit besluit, namelijk 1 januari 2004, zijn gepleegd, op
voorwaarde dat de uitvoerende lidstaat niet heeft verklaard dat hij deze verzoeken volgens de vóór deze datum geldende uitleveringsregeling
zou blijven behandelen. De Bondsrepubliek Duitsland blijkt evenwel niet een dergelijke verklaring te hebben afgelegd.
Derde vraag, sub a
Met deze vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of het feit dat een lidstaat krachtens het kaderbesluit een
Europees bevel kan uitvaardigen tot aanhouding van iemand die naar zijn intern recht onherroepelijk is veroordeeld en tot
uitvoering van deze uitspraak, een invloed heeft op de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging” in de zin van artikel 54
SUO.
Ter terechtzitting heeft Kretzinger gesteld dat de juridische mogelijkheid die het kaderbesluit de veroordelende staat biedt
om ter uitvoering van een definitief geworden arrest een Europees aanhoudingsbevel uit te vaardigen, tot gevolg heeft dat
de uitvoeringsvoorwaarde vervuld moeten worden geacht zodat de Duitse bevoegde rechterlijke instanties hem niet meer kunnen
vervolgen.
Daarentegen zijn de zeven regeringen die opmerkingen hebben ingediend, alsook de Commissie van mening dat het kaderbesluit
de uitlegging van artikel 54 SUO niet beïnvloedt, en verzetten zij zich tegen de zienswijze dat met de loutere mogelijkheid
voor de veroordelende lidstaat om een Europees aanhoudingsbevel uit te vaardigen op zich kan worden volstaan om te voldoen
aan de uitvoeringsvoorwaarde die vereist dat de straffen daadwerkelijk zijn ondergaan.
Dienaangaande dient te worden vastgesteld dat de door Kretzinger verdedigde uitlegging van artikel 54 SUO zou ingaan tegen
de bewoordingen zelf van deze bepaling die behalve een onherroepelijke veroordeling voor dezelfde feiten uitdrukkelijk vereist
dat ook is voldaan aan de uitvoeringsvoorwaarde.
Aan deze uitvoeringsvoorwaarde kan per definitie niet zijn voldaan wanneer, zoals het geval is in het hoofdgeding, een eventueel
Europees aanhoudingsbevel na een veroordeling in de eerste lidstaat juist wordt uitgevaardigd voor de tenuitvoerlegging van
een gevangenisstraf die nog niet is ondergaan in de zin van artikel 54 SUO.
Deze vaststelling wordt bevestigd door het kaderbesluit zelf waarvan artikel 3, punt 2, de aangezochte lidstaat verplicht,
de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel te weigeren wanneer uit de gegevens waarover de uitvoerende rechterlijke
autoriteit beschikt, blijkt dat de gezochte persoon door een lidstaat onherroepelijk is berecht voor dezelfde feiten, en dat,
in geval van veroordeling, is voldaan aan de uitvoeringsvoorwaarde.
Bovendien, zoals de Spaanse en de Oostenrijkse regering alsook de Commissie hebben opgemerkt, vindt dit resultaat steun in
het feit dat de uitlegging van artikel 54 SUO niet afhankelijk kan zijn van de bepalingen van het kaderbesluit zonder te leiden
tot rechtsonzekerheid als gevolg enerzijds van het feit dat de door het kaderbesluit gebonden lidstaten niet alle zijn gebonden
door de SUO, die bovendien op een aantal derde landen van toepassing is, en anderzijds van de omstandigheid dat de werkingssfeer
van het Europees aanhoudingsbevel beperkt is, hetgeen niet het geval is met artikel 54 SUO, dat geldt voor alle feiten die
worden bestraft door de lidstaten die tot deze overeenkomst zijn toegetreden.
Dat een onherroepelijke gevangenisstraf na overlevering van een veroordeelde door een andere staat eventueel in de veroordelende
staat kan worden uitgevoerd, kan de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging” in de zin van artikel 54 SUO dus niet beïnvloeden.
Op de derde vraag, sub a, dient aldus te worden geantwoord dat het feit dat een lidstaat waar iemand naar intern recht onherroepelijk
is veroordeeld, tegen hem een Europees aanhoudingsbevel kan uitvaardigen met het oog op tenuitvoerlegging van deze uitspraak
krachtens het kaderbesluit, dus geen gevolgen heeft voor de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging” in de zin van artikel 54
SUO.
De derde vraag, sub b
Met zijn derde vraag, sub b, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of in de regeling van artikel 5, punt 1, van
het kaderbesluit, het feit dat de uitvoerende lidstaat niet automatisch is gehouden een Europees aanhoudingsbevel uit te voeren
dat is uitgevaardigd met het oog op de tenuitvoerlegging van een verstekvonnis, de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging”
in de zin van artikel 54 SUO beïnvloedt.
Dienaangaande is het, zoals uit de punten 59 tot en met 64 van het onderhavige arrest volgt, van belang vast te stellen dat
de mogelijkheid voor een lidstaat om een Europees aanhoudingsbevel uit te vaardigen, de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging”
in de zin van artikel 54 SUO niet beïnvloedt. Zoals de Spaanse regering en de Commissie terecht hebben opgemerkt, doet daaraan
in omstandigheden zoals die in het hoofdgeding niet af dat het vonnis dat de grondslag vormt van een eventueel Europees aanhoudingsbevel,
bij verstek is gewezen.
Bijgevolg hoeft in de onderhavige zaak niet te worden nagegaan of een verstekvonnis waarvan de executoriale kracht onderworpen
kan zijn aan voorwaarden krachtens artikel 5, punt 1, van het kaderbesluit, moet worden beschouwd als een beslissing waarbij
iemand „onherroepelijk [...] is berecht” in de zin van artikel 54 SUO.
Dehalve behoeft de derde vraag niet te worden beantwoord.

Kosten
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof van Justitie (Tweede kamer) verklaart voor recht:
1)
Artikel 54 van de Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie,
de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke
afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen, ondertekend te Schengen op 19 juni 1990, moet aldus worden
uitgelegd dat:
–
het relevante criterium voor de toepassing van dit artikel de gelijkheid van de materiële feiten is, begrepen als het bestaan
van een geheel van feiten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ongeacht de juridische kwalificatie van deze feiten
of het beschermde rechtsbelang;
–
feiten bestaande in de inontvangstneming van buitenlandse gesmokkelde tabak in een overeenkomstsluitende staat en de invoer
en het bezit van deze tabak in een andere overeenkomstsluitende staat, in het kader waarvan de verdachte die in twee overeenkomstsluitende
staten is vervolgd, van meet af aan na de eerste inontvangstneming voornemens was de tabak via verschillende overeenkomstsluitende
staten naar een eindbestemming te vervoeren, gedragingen vormen die onder het begrip „dezelfde feiten” in de zin van dit artikel 54
kunnen vallen. De definitieve beoordeling daaromtrent staat aan de bevoegde nationale instanties.
2)
De door een rechterlijke instantie van een overeenkomstsluitende staat opgelegde straf „is ondergaan” of „[wordt] daadwerkelijk
ten uitvoer [...] gelegd” in de zin van artikel 54 van de overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord, wanneer de
verdachte overeenkomstig het recht van deze overeenkomstsluitende staat tot een voorwaardelijke gevangenisstraf is veroordeeld.
3)
De door een rechterlijke instantie van een overeenkomstsluitende staat uitgesproken straf is niet te beschouwen als „ondergaan”
of „daadwerkelijk ten uitvoer [...] gelegd” in de zin van artikel 54 van de overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord,
wanneer de verdachte korte tijd is aangehouden en/of in voorlopige hechtenis is genomen en deze vrijheidsbeneming naar het
recht van de veroordelende staat in mindering moet worden gebracht op een latere tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf.
4)
Dat een lidstaat waar iemand naar intern recht onherroepelijk is veroordeeld, tegen hem een Europees aanhoudingsbevel kan
uitvaardigen met het oog op tenuitvoerlegging van deze uitspraak krachtens het kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni
2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten, heeft geen gevolgen
voor de uitlegging van het begrip „tenuitvoerlegging” in de zin van artikel 54 van de overeenkomst ter uitvoering van het
Schengenakkoord.
ondertekeningen
*
Procestaal: Duits.