CELEX: 61996CJ0050
Ισότητα αμοιßών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζομένων
Άρθρο 119 της Συνθήκης ΕΚ (τα άρθρα 117 έως 120 της Συνθήκης ΕΚ αντικαταστάθηκαν με τα άρθρα 136 ΕΚ έως 143 ΕΚ)
Πρωτόκολλο επί του άρθρου 119 της Συνθήκης ΕΚ
Επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφαλίσεως
Αποκλεισμός μερικώς απασχολουμένων εργαζομένων από την υπαγωγή σε επαγγελματικό σύστημα που παρέχει τη δυνατότητα συμπληρωματικής συντάξεως
Αναδρομική υπαγωγή
Δικαίωμα συντάξεως
Σχέσεις μεταξύ του εθνικού και του κοινοτικού δικαίου

για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
61 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(έκτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 25ης Οκτωβρίου 1995 το Landesarbeitsgericht Hamburg, αποφαίνεται:
1) Ο αποκλεισμός των μερικώς απασχολουμένων εργαζομένων από επαγγελματικό σύστημα συντάξεων, όπως αυτό για το οποίο πρόκειται στην κύρια δίκη, συνιστά έμμεση διάκριση απαγορευόμενη από το άρθρο 119 της Συνθήκης ΕΚ (τα άρθρα 117 έως 120 της Συνθήκης ΕΚ αντικαταστάθηκαν από τα άρθρα 136 ΕΚ έως 143 ΕΚ) όταν το μέτρο αυτό πλήττει, κατά ποσοστό, σημαντικά υψηλότερο αριθμό γυναικών εργαζομένων από ό,τι ανδρών εργαζομένων και δεν δικαιολογείται από παράγοντες αντικειμενικούς και ξένους προς οποιαδήποτε διάκριση βασιζόμενη στο φύλο.
2) Στην περίπτωση που αποκλεισμός των μερικώς απασχολουμένων εργαζομένων από επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα συνιστά έμμεση διάκριση απαγορευόμενη από το άρθρο 119 της Συνθήκης, η δυνατότητα επικλήσεως του αμέσου αποτελέσματος του εν λόγω άρθρου περιορίζεται διαχρονικώς, υπό την έννοια ότι οι περίοδοι υπηρεσίας των εν λόγω εργαζομένων λαμβάνονται υπόψη μόνον από της 8ης Απριλίου 1976, ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεως Defrenne II (43/75), όσον αφορά την αναδρομική υπαγωγή τους σ' ένα τέτοιο σύστημα και τον υπολογισμό των παροχών που δικαιούνται, εξαιρουμένων εκείνων των εργαζομένων και των ελκόντων εξ αυτών δικαιώματα οι οποίοι, πριν από την ημερομηνία αυτή, άσκησαν ένδικη προσφυγή ή υπέβαλαν ισοδύναμη ένσταση.
3) Ο διαχρονικός περιορισμός της δυνατότητας επικλήσεως του αμέσου αποτελέσματος του άρθρου 119 της Συνθήκης, που προκύπτει από την απόφαση Defrenne II, δεν εμποδίζει την εφαρμογή διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας που καθιερώνουν μια αρχή ισότητας, δυνάμει της οποίας, σε περιπτώσεις όπως αυτή της κύριας δίκης, οι μερικώς απασχολούμενοι εργαζόμενοι δικαιούνται να υπαχθούν αναδρομικώς σε επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα και να λάβουν σύνταξη στο πλαίσιο αυτού του συστήματος.
4) Το κοινοτικό δίκαιο, και ιδίως η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας και το άρθρο 119 της Συνθήκης, δεν απαγορεύουν την εφαρμογή διατάξεων κράτους μέλους που καθιερώνουν μια αρχή ισότητας δυνάμει της οποίας, σε περιπτώσεις όπως αυτές της κύριας δίκης, οι μερικώς απασχολούμενοι εργαζόμενοι δικαιούνται να υπαχθούν αναδρομικώς σε επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα και να λάβουν σύνταξη στο πλαίσιο αυτού του συστήματος, παρά τον κίνδυνο στρεβλώσεως του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρηματιών διαφόρων κρατών μελών εις βάρος εργοδοτών εγκατεστημένων στο πρώτο κράτος μέλος.