CELEX: 62005CJ0140
Akt o przystąpieniu do Unii Europejskiej
Przepisy przejściowe
Załącznik XIII
Podatki
Papierosy pochodzące ze Słowenii
Wprowadzenie na terytorium austriackie w osobistym bagażu podróżujących
Ograniczenie zwolnienia z podatku akcyzowego do określonych ilości
Możliwość utrzymania do dnia 31 grudnia 2007 r. ograniczeń ilościowych stosowanych w przywozie z państw trzecich
Dyrektywa 69/169/EWG

1       Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni pkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu dotyczącego warunków
przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej,
Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej
oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, str. 33, zwanego dalej „aktem o przystąpieniu”),
oraz art. 23 WE, 25 WE i 26 WE.
2       Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy A. Valeško a Zollamt Klagenfurt (urzędem celnym Klagenfurt, zwanym
dalej „Zollamt”) w przedmiocie zwolnienia z podatku akcyzowego stosowanego podczas wprowadzania na terytorium austriackie
200 papierosów pochodzących ze Słowenii.

Ramy prawne

Prawo wspólnotowe
3       Artykuł 2 aktu o przystąpieniu stanowi:
„Od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów założycielskich i aktów przyjętych
przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach
członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym akcie”.
4       Artykuł 10 tego aktu stanowi:
„Stosowanie Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje jest, w ramach środków przejściowych, przedmiotem
odstępstw przewidzianych w niniejszym Akcie”.
5       Zgodnie z art. 24 aktu o przystąpieniu:
„Środki wymienione w załącznikach V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII oraz XIV do niniejszego Aktu mają zastosowanie do
nowych państw członkowskich na warunkach określonych w tych załącznikach”.
6       Punkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu o przystąpieniu stanowi, że:
„31992 L 0079: Dyrektywa Rady 92/79/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżania podatków od papierosów (Dz.U. L 316
z 31.10.1992, str. 8), ostatnio zmieniona przez:
–       32002 L 0010: Dyrektywa Rady 2002/10/WE z dnia 12.2.2002 r. (Dz.U. L 46 z 16.2.2002, str. 26).
W drodze odstępstwa od artykułu 2 ustęp 1 dyrektywy 92/79/EWG, Słowenia może odroczyć stosowanie ogólnej minimalnej stawki
podatku akcyzowego wynoszącej 60 EUR i 64 EUR na 1000 papierosów, w odniesieniu do papierosów należących do najbardziej poszukiwanej
klasy cenowej do dnia 31 grudnia 2007 roku, pod warunkiem że w tym okresie Słowenia stopniowo dostosuje swoje stawki podatku
akcyzowego do ogólnej minimalnej stawki akcyzowej określonej w dyrektywie.
Bez uszczerbku dla artykułu 8 dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem
akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania [Dz.U. L 76 z 23.3.1992, str. 1, dyrektywa ostatecznie zmieniona
dyrektywą Rady 2000/47/WE (Dz.U. L 193 z 29.7.2000, str. 73)] i po poinformowaniu Komisji, państwa członkowskie mogą utrzymać,
tak długo jak wyżej wymienione odstępstwo jest stosowane, takie same ograniczenia ilościowe na papierosy, jakie mogą być wprowadzone
na ich terytorium ze Słowenii bez opłacenia dodatkowego podatku akcyzowego, jak te stosowane przy przywozie z państw trzecich.
Państwa członkowskie korzystające z tych możliwości mogą przeprowadzać niezbędne kontrole, pod warunkiem że nie wpłyną one
na prawidłowe funkcjonowanie rynku”.
7       Artykuł 8 dyrektywy 92/12 stanowi:
„Odnośnie [do] wyrobów nabytych przez osoby prywatne dla ich własnego użytku i przez nie transportowanych, zasada rządząca
rynkiem wewnętrznym ustanawia, że podatek akcyzowy jest pobierany w państwie członkowskim, w którym zostały one nabyte”.
8       Zgodnie z art. 45 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień
celnych (Dz.U. L 105, str. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1315/88 z dnia 3 maja 1988 r. (Dz.U. L 123, str. 2,
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 918/83”):
„Z zastrzeżeniem art. 46–49, zwolnione z należności celnych przywozowych są towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych
przyjeżdżających z państwa trzeciego, pod warunkiem że wwożone towary nie mają charakteru handlowego”.
9       W odniesieniu do papierosów art. 46 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia ustala na 200 sztuk maksymalną ilość, do której ogranicza
się zwolnienie przewidziane w art. 45 ust. 1 tego samego rozporządzenia.
10     Artykuł 49 ust. 1 rozporządzenia nr 918/83 stanowi:
„Państwa członkowskie mogą zmniejszyć wartość lub ilość towarów, które mogą być zwolnione z należności celnych przywozowych,
jeśli są one przywożone przez:
–       osoby zamieszkałe w strefie przygranicznej,
–       pracowników zatrudnionych w strefie nadgranicznej,
–       załogi środków transportu wykorzystywanych w ruchu między państwami trzecimi a Wspólnotą.
[...]”.
11     Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy Rady 69/169/EWG z dnia 28 maja 1969 r. w sprawie harmonizacji przepisów ustawowych, wykonawczych
i administracyjnych odnoszących się do zwolnienia z podatku obrotowego i podatku akcyzowego towarów przywożonych w międzynarodowym
ruchu pasażerskim (Dz.U. L 133, str. 6) zmienionej dyrektywą Rady 94/4/WE z dnia 14 lutego 1994 r. zmieniającą dyrektywy 69/169/EWG
i 77/388/EWG oraz zwiększającą sumy niepodlegające opodatkowaniu dla podróżnych z państw trzecich i limity wolnocłowych zakupów
w wewnątrzwspólnotowym ruchu pasażerskim (Dz.U. L 60, str. 14, zwanej dalej „dyrektywą 69/169”), stanowi:
„Zwolnienie z podatku obrotowego i podatku akcyzowego od przywozu stosuje się w zakresie ruchu pasażerskiego między państwami
trzecimi a Wspólnotą odnośnie [do] towarów w bagażu osobistym podróżnych, jeśli przywóz taki nie ma charakteru handlowego,
a łączna wartość towarów nie przekracza 175 ECU”.
12     Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 69/169 każde państwo członkowskie ustanawia odnośnie do zwolnienia z podatku od
wartości dodanej i akcyzowego papierosów pochodzących z państw trzecich ograniczenie ilościowe 200 sztuk.
13     Artykuł 5 dyrektywy 69/169 stanowi:
„1.      Państwa członkowskie mają prawo do obniżenia wartości lub ilości towarów podlegających zwolnieniu do 1/10 ich wartości lub
ilości przewidzianych w […] art. 4 ust. 1 kolumna II, gdy towary takie są przywożone z innego państwa członkowskiego przez
osoby zamieszkałe w strefie przygranicznej państwa członkowskiego przywozu, lub ze strefy przygranicznej sąsiadującego państwa
członkowskiego, przez pracowników ze strefy przygranicznej lub przez załogę środków transportu używanych w ruchu międzynarodowym.
W każdym razie w odniesieniu do poniżej wymienionych towarów państwa członkowskie mogą ograniczyć zwolnienia do następujących
limitów:
a)      wyroby tytoniowe
papierosy: 40 sztuk
[…]
2.      Państwa członkowskie mają prawo do zmniejszenia wartości lub ilości towarów podlegających zwolnieniu wówczas, gdy przywożone
są one z państw trzecich przez osoby zamieszkałe w strefie przygranicznej, przez pracowników ze strefy przygranicznej lub
przez załogę środków transportu używanych w ruchu między państwami trzecimi a Wspólnotą.
3.      Państwa członkowskie mają prawo do zmniejszenia wartości lub ilości towarów podlegających zwolnieniu wówczas, gdy przywożone
są one z innego państwa członkowskiego przez członków sił zbrojnych państwa członkowskiego, łącznie z personelem cywilnym
oraz małżonkiem i dziećmi pozostającymi na ich utrzymaniu, stacjonujących w innym państwie członkowskim.
[…]
8.      Państwa członkowskie mają prawo do ograniczenia ilości towarów przewidzianych w art. 4 ust. 1 lit. a) i d) dla podróżnych
przyjeżdżających z państwa trzeciego, którzy wjeżdżają do danego państwa członkowskiego”.

Prawo krajowe
14     Artykuł 6 ust. 3 Tabaksteuergesetz (ustawy o podatku od wyrobów tytoniowych) z dnia 31 sierpnia 1994 r. (BGBl. I, 704/1994)
zmienionej przez Abgabenänderungsgesetz (ustawę zmieniającą ustawę dotyczącą podatków) z dnia 19 grudnia 2003 r. (BGBl. I,
124/2003) (zwanej dalej „TabStG”) stanowi, że:
„Federalny Minister Finansów może wydać rozporządzenie:
(1)      w przypadku przywozu wyrobów tytoniowych, w celu zarządzenia ich zwolnienia na warunkach, na których ich przywóz może zostać
zwolniony z cła lub z podatku akcyzowego na podstawie rozporządzenia nr 918/83 oraz pozostałych przepisów przyjętych przez
Wspólnotę Europejską,
(2)      w celu uregulowania zwolnienia z podatku przywozu na obszar podatkowy wyrobów tytoniowych pochodzących z innych państw członkowskich,
na tych samych warunkach, na których dozwolone jest zwolnienie w pkt 1,
[…]
(5)      wyłączenia zwolnienia wyrobów tytoniowych z podatku od importu na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o wprowadzeniu cła w zakresie
niezbędnym dla wprowadzenia w życie przepisów przyjętych przez Wspólnotę Europejską w celu zapewnienia jednakowego opodatkowania”.
15     Zgodnie z art. 29 ust. 1 TabStG:
„Zwolnione są wyroby tytoniowe nabyte przez osobę fizyczną w warunkach wolnego handlu dla własnego użytku w innym państwie
członkowskim i przywożone przez nią na obszar podatkowy, o ile przeznaczone są one do użytku osobistego, a nie na handel”.
16     Zgodnie z art. 29a TabStG:
„1.      W trakcie okresu przejściowego, o którym mowa w art. 44f ust. 2, zwolnienie z podatku akcyzowego na podstawie art. 29 wyrobów
tytoniowych przywożonych w bagażu osobistym podróżnych jest ograniczone do:
[…]
(3)      200 papierosów w przypadku przywozu z Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Rzeczypospolitej
Polskiej, Republiki Słowenii lub Republiki Słowackiej.
2.      Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 zwolnienie z podatku akcyzowego wyrobów tytoniowych przywożonych w bagażach osobistych podróżnych
mających stałe miejsce zamieszkania na obszarze podatkowym, którzy wkraczają do tego obszaru podatkowego bezpośrednio przez
granicę na lądzie lub wodach śródlądowych w trakcie okresu przejściowego, o którym mowa w art. 44f ust. 2, jest ograniczone
do:
[…]
(2)      25 papierosów w przypadku przywozu z Republiki Słowackiej, Republiki Słowenii lub Republiki Węgierskiej”.
17     Artykuł 44f ust. 2 pkt 4 TabStG stanowi:
„Artykuł 29a […] wchodzi w życie jednocześnie z traktem dotyczącym przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Słowackiej,
Republiki Węgierskiej, Republiki Słowenii, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki
Litewskiej do Unii Europejskiej i jest stosowany w okresie przejściowym do:
[…]
(4)      Republiki Słowenii do dnia 31 grudnia 2007 r.
[…]”.
18     Na podstawie uprawnień przysługujących mu na mocy art. 6 ust. 3 TabStG Federalny Minister Finansów wydał Verbrauchsteuerbefreiungsverordnung
(rozporządzenie dotyczące zwolnienia z podatku akcyzowego) z dnia 5 stycznia 1995 r. (BGBl, 3/1995), które z dniem 1 lipca
1997 r. zostało zmienione przez Verordnung: Änderung der Verbrauchsteuerbefreiungsverordnung (rozporządzenie zmieniające rozporządzenie
dotyczące zwolnienia z podatku akcyzowego) z dnia 19 czerwca 1997 r. (BGBl. II, 162/1997) (zwane dalej „VerbStBefV”).
19     Artykuł 1 VerbStBefV stanowi:
„1.      Towary opodatkowane podatkiem akcyzowym przywożone na obszar podatkowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym z państwa trzeciego,
o ile nic innego nie wynika z art. 2–5, są zwolnione z podatku akcyzowego wówczas, gdy ich przywóz na obszar celny Wspólnoty
jest zwolniony na podstawie:
(1)      rozporządzenia nr 918/83 i przepisów przyjętych w celu jego wykonania,
(2)      rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 302,
str. 1) oraz przepisów przyjętych w celu jego wykonania,
(3)      ustawy o wprowadzeniu prawa celnego, BGBl. 659/1994.
2.      O ile nic innego nie wynika z art. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia, dla celów zwolnienia z podatku akcyzowego wyrażenie obszar
podatkowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym należy zastąpić wyrażeniem obszar celny Wspólnoty, natomiast wyrażenie państwo
trzecie oznaczać będzie każde państwo, do którego nie ma zastosowania dyrektywa 92/12”.
20     W myśl art. 3 VerbStBefV:
„1.      Zwolnienie z podatku akcyzowego wyrobów tytoniowych przywożonych w bagażach osobistych podróżnych mających stałe miejsce zamieszkania
na obszarze zastosowania niniejszego rozporządzenia i którzy wkraczają na ten obszar przez granicę lądową z innym państwem
niż państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, jest ograniczone
do:
(1)      25 papierosów […]
[…]
2.      Ustępu 1 nie stosuje się do wyrobów tytoniowych, w stosunku do których zostało wykazane, że zostały one nabyte na obszarze
zastosowania [rozporządzenia] lub na wolnym rynku innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz w stosunku do których
nie doszło do zwrotu lub zapłaty podatku akcyzowego.
3.      Ustęp 1 znajduje również zastosowanie do wyrobów tytoniowych przywożonych ze szwajcarskiego obszaru wolnocłowego Samnauntal.
[…]”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
21     Wracając ze Słowenii, A. Valeško, obywatelka austriacka, wjechała w dniu 10 lipca 2004 r. na terytorium Republiki Austriackiej,
państwa członkowskiego, w którym znajduje się jej miejsce zamieszkania,
22     W trakcie kontroli przeprowadzonej na austriackim przejściu granicznym w Grablach zainteresowana zadeklarowała 200 sztuk papierosów
marki Davidoff Gold 200.
23     Decyzją z dnia 30 lipca 2004 r. opierając się na art. 29a TabStG oraz na przewidzianym w tym przepisie ograniczeniu zwolnienia
podatkowego do 25 papierosów Zollamt opodatkował podatkiem od wyrobów tytoniowych 175 z 200 papierosów przywiezionych przez
A. Valeško, w wysokości 16,80 EUR.
24     A. Valeško wniosła skargę od tej decyzji, podnosząc, że ograniczenie zwolnienia z podatku akcyzowego do 25 papierosów na podstawie
art. 29a TabStG jest sprzeczne z prawem wspólnotowym. Decyzją z 17 grudnia 2004 r. Zollamt oddalił tę skargę.
25     A. Valeško wniosła odwołanie od tej decyzji do Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Klagenfurt. Wniosła ona o to, by w przypadku
zastosowania art. 29a TabStG skierowane zostało pytanie prejudycjalne do Trybunału.
26     Sąd krajowy podnosi, iż zgodnie z prawem austriackim przepisy prawa celnego stosowane są co do zasady do poboru podatku akcyzowego
w przypadku przywozu, wówczas gdy towary podlegające temu podatkowi są przywożone bezpośrednio na obszar podatkowy z państwa
trzeciego.
27     Zdaniem tego sądu pkt 6 ust. 2 załącznika XIII aktu o przystąpieniu może być interpretowany w ten sposób, że państwa członkowskie
mogą utrzymać ograniczenia ilościowe, pod warunkiem że były one dotychczas stosowane, w szczególności wobec Republiki Słowenii
jako państwa trzeciego, w chwili jej przystąpienia do Unii Europejskiej.
28     Jeżeli taka wykładnia zostałaby podtrzymana, warunek ten byłby spełniony, jeżeli chodzi o art. 29a TabStG, jako że ograniczenie
ilościowe do 25 papierosów, o którym mowa w tym przepisie, przewidziane było w art. 3a VerbStBefV jeszcze przed przystąpieniem
Republiki Słowenii do Unii Europejskiej.
29     W każdym razie zdaniem sądu krajowego możliwa jest także i inna wykładnia. W rzeczywistości bowiem brzmienie pkt 6 ust. 2
załącznika XIII aktu o przystąpieniu, a w szczególności sformułowanie „takie same ograniczenia ilościowe […] jak te stosowane
przy przywozie z państw trzecich” umożliwiają podejście oparte na stanie prawnym obowiązującym przed przystąpieniem Republiki
Słowenii do Unii Europejskiej.
30     Podążając drogą tej wykładni, do papierosów pochodzących ze Słowenii znajdowałyby zastosowanie te same ograniczenia ilościowe,
co ograniczenia przewidziane dla papierosów przywożonych z pozostałych państw trzecich po ostatnim rozszerzeniu Unii Europejskiej.
31     Jeżeli podtrzymany zostałby drugi sposób wykładni, ograniczenia ilościowe do 25 papierosów przewidziane w art. 29a TabStG
oraz 3a VerbStBefV miałyby obecnie zastosowanie jedynie do przywozu pochodzącego ze szwajcarskiego obszaru wolnocłowego w Samnauntal,
ponieważ poza Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Lichtensteinu, państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, żadne
inne państwo trzecie nie posiada obecnie wspólnej granicy z Republiką Austrii.
32     Sąd krajowy wyraża wątpliwości co do możliwości zastosowania do przywozów ze Słowenii ograniczenia ilościowego do 25 papierosów,
ponieważ utrzymanie takiego restrykcyjnego systemu wydaje się wychodzić poza wolę prawodawcy, a tym samym wydaje się być sprzeczne
z aktem o przystąpieniu, a także zasadami ustanowionymi w art. 23 WE, 25 WE i 26 WE.
33     W tych okolicznościach Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Klagenfurt postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do
Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy przepisy zawarte w pkt 6 ust. 2 załącznika XIII aktu [o przystąpieniu], zgodnie z którymi, bez uszczerbku dla art. 8 dyrektywy
92/12 […] i po poinformowaniu Komisji, że państwa członkowskie mogą, tak długo jak obowiązuje wspomniane odstępstwo, »utrzymać«
w odniesieniu do papierosów przywożonych na ich terytorium ze Słowenii bez zapłaty dodatkowych podatków akcyzowych te same
ograniczenia ilościowe, co ograniczenia stosowane do przywozu papierosów pochodzących z państw trzecich, należy interpretować,
jeżeli chodzi o termin techniczny »utrzymać«, w ten sposób, że przepisy traktatu dopuszczają ograniczenia ilościowe, które
miały zastosowanie w danym państwie członkowskim do czasu przystąpienia Republiki Słowenii do Unii Europejskiej między innymi
do Republiki Słowenii jako państwa trzeciego?
2)      W przypadku gdyby jednak Trybunał uznał, że przedmiotowe postanowienia traktatu nie mogą być interpretowane w ten sposób,
że dopuszczają one ograniczenia ilościowe, które były stosowane w danym państwie członkowskim między innymi do Republiki Słowenii
jako państwa trzeciego do chwili przystąpienia tego państwa, to czy art. 23 WE, 25 WE i 26 WE należy interpretować w ten sposób,
że regulacja państwa członkowskiego, zgodnie z którą zwolnienie z podatku akcyzowego wyrobów tytoniowych przywożonych w osobistych
bagażach podróżnych mających stałe miejsce zamieszkania na obszarze podatkowym danego państwa członkowskiego i wjeżdżających
bezpośrednio na obszar podatkowy tego państwa członkowskiego przez granicę na lądzie lub wodach śródlądowych, jest ograniczone
do 25 papierosów przy przywozie z określonych innych państw członkowskich, nie jest sprzeczna z zasadą swobodnego przepływu
towarów, jeżeli takie ograniczenie ilościowe istnieje wyłącznie w odniesieniu do obszaru wolnocłowego jednego tylko państwa
trzeciego (Konfederacji Szwajcarskiej), przy czym jednocześnie dozwolony jest przywóz do tego państwa członkowskiego z innych
państw trzecich 200 papierosów objętych zwolnieniem od podatku akcyzowego w tym państwie członkowskim?”

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie pytania pierwszego
34     Przez swoje pytanie pierwsze sąd krajowy zmierza do ustalenia tego, czy pkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu o przystąpieniu
należy interpretować w ten sposób, iż umożliwia on Republice Austrii utrzymanie, jako przejściowego, uregulowania zawierającego
ograniczenie do 25 sztuk zwolnienia od podatku papierosów przywożonych w osobistym bagażu podróżnych, ponieważ zwolnienie
to obowiązywało jeszcze przed przystąpieniem Republiki Słowenii do Unii Europejskiej, czy też rzeczony przepis aktu o przystąpieniu
powinien być rozumiany w ten sposób, iż utrzymanie takiego zwolnienia jest uzależnione od warunku, aby zwolnienie to stosowane
było przez Republikę Austrii do przywozu z państw trzecich na podstawie aktualnie obowiązującego ustawodawstwa.
35     Tytułem wstępu należy wskazać, że dziedzina zwolnień z podatku akcyzowego przywozu towarów pochodzących z państw trzecich,
w szczególności papierosów, w bagażu osobistym podróżnych, regulowana jest przez dyrektywę 69/169.
36     Celem tej dyrektywy, na co wskazuje jej tytuł, jest harmonizacja zwolnień z podatku obrotowego i akcyzowego pobieranego od
przywozu towarów w międzynarodowym ruchu pasażerskim. Zgodnie z tym, co wynika z motywów tej dyrektywy, a także z motywów
zmieniających ją ostatnio dyrektyw, chodzi o większą liberalizację systemu podatków od przywozu w międzynarodowym ruchu pasażerskim,
w celu jego ułatwienia (wyrok z dnia 15 czerwca 1999 r. w sprawie C‑394/97 Heinonen, Rec. str. I‑3599, pkt 25).
37     Ponadto państwa członkowskie zachowują w dziedzinie objętej dyrektywą 69/169 jedynie ograniczone uprawienia przyznane im przez
przepisy tej dyrektywy oraz zmieniających ją dyrektyw (wyrok z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie C‑96/91 Komisja przeciwko
Hiszpanii, Rec. str. I‑3789, pkt 10 oraz powołane tam orzecznictwo).
38     W szczególności jeżeli chodzi o papierosy, to z art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 69/169 wynika, że zwolnienie z podatku akcyzowego
w ruchu pomiędzy państwami trzecimi a Wspólnotą jest ograniczone do 200 papierosów. W każdym razie państwa członkowskie nadal
posiadają na podstawie art. 5 ust. 2 i 8 tej dyrektywy uprawnienie obniżenia limitu wolnego od podatku na warunkach przewidzianych
w tych przepisach.
39     Przepisy te, obwiązujące zarówno przed, jak i po przystąpieniu Republiki Słowenii do Unii Europejskiej, a także w dacie zaistnienia
okoliczności faktycznych postępowania przed sądem krajowym, nie uległy zmianie.
40     Ponadto wiadomo, że Republika Austrii przyjęła art. 29a TabStG oraz określiła w tym przepisie zwolnienie ograniczone do 25 papierosów
na podstawie art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169 oraz że ów przepis krajowy został notyfikowany Komisji przez organy tego państwa
członkowskiego jako przepis przejściowy, o którym mowa w art. 24 aktu o przystąpieniu.
41     Ponadto nie zakwestionowano tego, iż ów przepis uregulowania krajowego przejął, co do zasady w tym samym brzmieniu, zwolnienie
przewidziane już w art. 3a VerbStBefV, które stosowane było od dnia 1 stycznia 1997 r. do przywozu przez podróżnych papierosów
pochodzących z państw trzecich graniczących z Republiką Austrii, w szczególności ze Słowenii, które, po ostatnim rozszerzeniu
Unii Europejskiej, znajduje zastosowanie jedynie do szwajcarskiego obszaru wolnocłowego Samnauntal.
42     W związku z tym nasuwa się pytanie, czy przed przystąpieniem Republiki Słowenii do Unii sporne uregulowanie krajowe ustanawiające
zwolnienie ograniczone do 25 papierosów mogło opierać się na ograniczonym uprawnieniu, którym dysponuje Republika Austrii
na podstawie art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169, oraz czy w następstwie tego przystąpienia owo uregulowanie może, uwzględniając
art. 24 aktu o przystąpieniu, być oparte na tym uprawnieniu.
43     Zdaniem Komisji na pytanie to należy udzielić odpowiedzi przeczącej.
44     Wyjątek zawarty w art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169 nie może zostać powołany w odniesieniu do zwolnienia krajowego takiego jak
to rozpatrywane w postępowaniu przed sądem krajowym, ponieważ ma ono zastosowanie jedynie do przywozu towarów z określonych
państw trzecich, a ponadto ogranicza się ono do szczególnej kategorii podróżnych przyjeżdżających z tych państw, to znaczy
do tych, którzy mają stałe miejsce zamieszkania w Austrii i którzy bezpośrednio wjeżdżają na terytorium tego państwa członkowskiego
przez granicę na lądzie lub wodach śródlądowych.
45     Trzy pierwsze ustępy art. 5 dyrektywy 69/169 przewidują wyjątki mające zastosowanie do określonych kategorii szczegółowo opisanych
podróżnych. I tak wyjątki te byłyby zbędne, a ponadto wiązałyby się z ryzykiem ich obejścia, w przypadku gdyby ust. 8 tego
artykułu należało rozumieć w ten sposób, iż przyznaje on państwom członkowskim ogólne uprawnienie do dodania innych szczególnych
kategorii podróżnych niż kategorie określone w trzech pierwszych ustępach.
46     Uznanie takiej kompetencji mogłoby ponadto skutkować ustanowieniem różnych systemów zwolnień w państwach członkowskich. Ustanowienie
takich systemów byłoby sprzeczne z celem przewidzianym przez dyrektywę 69/169, a mianowicie z ułatwieniem ruchu podróżnych.
47     Komisja twierdzi wreszcie, iż proponowana przez nią wykładnia jest niezbędna także w celu poszanowania zasady zakazującej
wszelkiej dyskryminacji pomiędzy państwami trzecimi w handlu międzynarodowym.
48     Argumentu tego nie można uwzględnić.
49     Odnośnie do argumentacji dotyczącej zamieszczonego w art. 5 ust. 1–3 dyrektywy 69/169 wyliczenia szczególnych wyjątków stosowanych
do określonych kategorii podróżnych, to należy wskazać, że spośród tych przepisów jedynie ust. 2 tego artykułu może mieć znaczenie
dla sprawy przed sądem krajowym, ponieważ dotyczy on przywozów z państw trzecich, natomiast ust. 1 i 3 tego artykułu dotyczą
towarów pochodzących z innego państwa członkowskiego.
50     O ile prawdą jest, że przewidziana przez sporny przepis krajowy kategoria podróżnych, obejmująca osoby mające swoje stałe
miejsce zamieszkania w Austrii, została określona w szerszy sposób niż kategoria podróżnych obejmująca osoby mające swoje
miejsce zamieszkania w strefie przygranicznej, pracowników ze strefy przygranicznej lub załogi środków transportu używanego
w ruchu pomiędzy krajami trzecimi a Wspólnotą w rozumieniu art. 5 ust. 2 dyrektywy 69/169, to jednak szczególny charakter
kategorii podróżnych, które przewidziano w tym ostatnim wyjątku, nie sprzeciwia się zastosowaniu wyjątku przewidzianego w ust. 8
tego samego artykułu do innej kategorii podróżnych określonej w szerszy sposób.
51     W rzeczywistości bowiem ów ostatni wyjątek również ma szczególny charakter, ponieważ stosowany jest on jedynie do określonych,
wymienionych w wyczerpujący sposób towarów, w szczególności zaś do papierosów.
52     Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169 państwa członkowskie są uprawnione do zmniejszenia ilości towarów przewidzianych
w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy, a w szczególności papierosów, w odniesieniu do podróżnych, którzy przyjeżdżając z państwa
trzeciego, wjeżdżają do danego państwa członkowskiego.
53     Należy stwierdzić, iż z uwagi na ogólny charakter użytych pojęć, brzmienie tego przepisu nie daje podstaw do wykładni zawężającej,
takiej jak wykładnia proponowana przez Komisję, zgodnie z którą ograniczenie zwolnienia na podstawie tego przepisu będzie
dopuszczalne jedynie wtedy, gdy będzie ono stosowane w jednakowym zakresie wobec wszystkich państw trzecich i wobec wszystkich
kategorii podróżnych.
54     Natomiast ogólny charakter brzmienia tego przepisu oznacza, że w odniesieniu do poszczególnych towarów określonych w art. 4
ust. 1 lit. a) i d) dyrektywy 69/169, a zwłaszcza papierosów, państwa członkowskie zachowują szerokie uprawnienie do ograniczenia
ilości tych towarów.
55     Co prawda istnieje pewien rozdźwięk pomiędzy tym uprawnieniem a ogólnym celem dyrektywy 69/169, który, o czym była mowa w pkt 36
niniejszego wyroku, polega przede wszystkim na liberalizacji systemu podatków od przywozu w ruchu pasażerskim w celu jego
ułatwienia.
56     Korzystając z tego uprawnienia, państwa członkowskie powinny zatem zmierzać do ograniczenia możliwości wywołania przez przyjęte
przepisy negatywnych skutków, jakie mogą one wywierać na realizację ogólnego celu dyrektywy 69/169, a tym samym powinny przestrzegać
zasady rozsądnej równowagi pomiędzy tym celem a celem szczególnym przewidzianym w art. 5 ust. 8 tej dyrektywy.
57     Ów szczególny cel powinien uwzględniać specyficzny charakter spornych towarów, to znaczy wyrobów tytoniowych takich jak papierosy,
a także dobro prawne, którego ochronę umożliwia sporny w postępowaniu przed sądem krajowym przepis.
58     Tak jak wskazał to rzecznik generalny w pkt 35 swojej opinii, w odniesieniu do tych wyrobów regulacja podatkowa stanowi ważny
i skuteczny instrument w walce z konsumpcją tych wyrobów, a tym samym instrument ochrony zdrowia publicznego.
59     Wiadomo, że art. 3a VerbStBefV przewidujący zwolnienie ograniczone do 25 papierosów został wprowadzony w celu uniemożliwienia
rezydentom austriackim systematycznego uchylania się od zapłaty ogólnej minimalnej stawki podatku akcyzowego od papierosów,
którego stawka została ustalona w art. 2 dyrektywy 92/79, zmienionej dyrektywą 2002/10, poprzez zakup papierosów, często w trakcie
krótkich powtarzających się podróży, w państwie graniczącym z Republiką Austrii, stosującym niższą stawkę opodatkowania i
w konsekwencji znacznie niższe ceny niż ceny obowiązujące w tym państwie członkowskim, a następnie – przy okazji każdej z tych
podróży – przywóz tych papierosów do wysokości 200 sztuk zwolnionych z podatku akcyzowego.
60     Owo szczególne niebezpieczeństwo obejścia polityki podatkowej i zniweczenia celu, jakim jest ochrona zdrowia publicznego,
istnieje nadal po wejściu Republiki Słowenii do Unii Europejskiej, ponieważ zgodnie z pkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu
o przystąpieniu to nowe państwo członkowskie może, nawet będąc zobowiązane do stopniowego podnoszenia stawki podatku, przedłużyć
stosowanie minimalnej ogólnej stawki podatku akcyzowego do dnia 31 grudnia 2007 r.
61     Należy zauważyć także, że zakres zastosowania spornego w postępowaniu przed sądem krajowym przepisu jest w sposób szczególny
ograniczony do tego, co jest niezbędne dla zwalczania takich praktyk, odnośnie do których stwierdzono, iż ze względu na swoje
łączne skutki stanowią znaczne niebezpieczeństwo dla skuteczności polityki podatkowej dotyczącej wyrobów tytoniowych, a w związku
z tym dla wymogów ochrony zdrowia publicznego.
62     W rzeczywistości należy stwierdzić, że przepis ten dotyczy jedynie osób mających stałe miejsce zamieszkania w Austrii, których
ochrona w dziedzinie zdrowia należy do prawodawcy austriackiego, a które przyjeżdżając z graniczącego państwa trzeciego, stosującego
do papierosów niższą stawkę podatkową od stawki wprowadzonej przez obowiązujące uregulowanie wspólnotowe, wjeżdżają bezpośrednio
na terytorium tego państwa.
63     Okoliczność ta wyjaśnia powody niestosowania tego przepisu do przywozów z państw trzecich graniczących z Republiką Austrii,
takich jak Konfederacja Szwajcarska oraz Księstwo Liechtensteinu – stosujących do wyrobów tytoniowych stawki podatkowe, które
nie są niższe niż stawki wprowadzone przez uregulowanie wspólnotowe – a stosowania go do przywozów ze szwajcarskiego obszaru
wolnocłowego Samnauntal, gdzie stawka podatkowa jest niższa od stawki przewidzianej przez uregulowanie wspólnotowe.
64     Sporny przepis krajowy nie jest również stosowany w przypadku podróży nieuznawanych za stanowiące znaczne niebezpieczeństwo
dla skuteczności polityki podatkowej dotyczącej tych wyrobów – takich jak podróże dokonywane drogą powietrzną – lub w przypadku
podróży do państwa trzeciego, które nie jest państwem sąsiadującym.
65     Z powyższego wynika, że uwzględniając zakres zastosowania uzależniony od szczególnych okoliczności związanych z niebezpieczeństwem
naruszenia polityki podatkowej i celu, jakim jest ochrona zdrowia publicznego, wynikający z bliskości danych państw, a także
z wysokości stawki podatkowej stosowanej do wyrobów tytoniowych w tych państwach, sporny przepis krajowy zachowuje rozsądną
równowagę pomiędzy ogólnym celem dyrektywy 69/169 a celem szczególnym przewidzianym w art. 5 ust. 8 tej dyrektywy.
66     Odnośnie do sytuacji w Republice Słowenii po jej wstąpieniu do Unii Europejskiej, bezsporne jest, że stawka podatku stosowanego
w tym państwie członkowskim do wyrobów tytoniowych, niewątpliwie zwiększona po przystąpieniu, nadal pozostaje niższa od stawki
wprowadzonej przez obowiązujące uregulowanie wspólnotowe.
67     W związku z tym nadal aktualne jest szczególne niebezpieczeństwo, któremu zapobiec ma ograniczenie zwolnienia do 25 papierosów,
a co za tym idzie, przepis ten nadal może być oparty na art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169 w związku z art. 24 aktu o przystąpieniu.
68     W tych okolicznościach argument Komisji, według którego sporne uregulowanie krajowe miałoby stanowić dyskryminację, nie może
zostać podtrzymany.
69     W rzeczywistości bowiem z powyższych rozważań wynika, że z uwagi na zamierzone cele zakres zastosowania tej regulacji krajowej
jest ograniczony do przywozu z państw trzecich oraz graniczących z Republiką Austrii nowych państw członkowskich, które stosują
do wyrobów tytoniowych niższą stawkę podatkową niż stawka wprowadzona przez uregulowanie wspólnotowe.
70     Tym samym, ponieważ sytuacja tych państw trzecich oraz nowych państw członkowskich graniczących z Republiką Austrii nie jest
porównywalna z sytuacją innych państw trzecich, odmienne traktowanie wynikające z rzeczonej regulacji nie może zostać uznane
za stanowiące dyskryminację wobec przywozów ze wskazanych powyżej państw trzecich oraz nowych państw członkowskich.
71     Biorąc pod uwagę powyższe, na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że pkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu o przystąpieniu
należy interpretować w ten sposób, iż nie sprzeciwia się on temu, aby Republika Austrii utrzymała, jako przejściowe, uregulowanie
obejmujące ograniczenie zwolnienia z podatku akcyzowego do 25 sztuk w odniesieniu do papierosów pochodzących ze Słowenii przywożonych
na terytorium Republiki Austrii w bagażu osobistym podróżnych mających swoje miejsce zamieszkania w tym państwie członkowskim
i wjeżdżających na jego terytorium bezpośrednio przez granicę na lądzie lub wodach śródlądowych tego państwa członkowskiego.

W przedmiocie pytania drugiego
72     Przez swoje pytanie drugie sąd krajowy zasadniczo usiłuje ustalić, czy art. 23 WE, 25 WE i 26 WE należy interpretować w ten
sposób, iż sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego, tak jak w postępowaniu przed sądem krajowym,
zwolnienie z podatku akcyzowego papierosów przywożonych w bagażach osobistych podróżnych jest ograniczone do 25 sztuk w przypadku
wjazdu na terytorium Republiki Austrii z określonych innych państw członkowskich, w szczególności z Republiki Słowenii, z uwagi
na okoliczność, iż w wyniku ostatniego rozszerzenia Unii Europejskiej zwolnienie to nie jest już stosowane wobec żadnego państwa
trzeciego z wyjątkiem szwajcarskiego obszaru wolnocłowego Samnauntal, a przywóz papierosów pochodzących z państw trzecich
zasadniczo korzysta ze zwolnienia do wysokości 200 sztuk.
73     W tym względzie, jeżeli chodzi o sytuację powstałą w wyniku przystąpienia Republiki Słowenii do Unii Europejskiej, z pkt 67
niniejszego wyroku wynika, że sporne uregulowanie krajowe może zostać oparte na art. 5 ust. 8 dyrektywy 69/169 w związku z art. 24
aktu o przystąpieniu.
74     Ponieważ owo uregulowanie krajowe jest uzasadnione z punktu widzenia środków przewidzianych przez art. 24 aktu o przystąpieniu,
w niniejszym przypadku środka przejściowego przewidzianego w pkt 6 ust. 2 załącznika XIII do tego aktu, kwestia zgodności
tego uregulowania z innymi przepisami prawa pierwotnego, takimi jak art. 23 WE, 25 WE i 26 WE, staje się bezprzedmiotowa.
75     W związku z powyższym na drugie pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 23 WE, 25 WE i 26 WE należy interpretować w ten sposób,
że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego, tak jak w sprawie przed sądem krajowym, zwolnienie
z podatku akcyzowego papierosów przywożonych w bagażach osobistych podróżnych jest ograniczone do 25 sztuk w przypadku przywozu
na terytorium Republiki Austrii z określonych innych państw członkowskich, w szczególności z Republiki Słowenii, pomimo że
w wyniku ostatniego rozszerzenia Unii Europejskiej owo ograniczenie zwolnienia nie jest już stosowane wobec państw trzecich
poza jednym tylko wyjątkiem, szwajcarskiego obszaru wolnocłowego Samnauntal, a przywóz papierosów z państw trzecich zasadniczo
korzysta ze zwolnienia w ilości do 200 sztuk.

W przedmiocie kosztów
76     Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Punkt 6 ust. 2 załącznika XIII do aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej
Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej należy
interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się on temu, aby Republika Austrii utrzymała, jako przejściowe, uregulowanie
obejmujące ograniczenie zwolnienia z podatku akcyzowego do 25 sztuk w odniesieniu do papierosów pochodzących ze Słowenii przywożonych
na terytorium Republiki Austrii w bagażu osobistym podróżnych mających swoje miejsce zamieszkania w tym państwie członkowskim
i wjeżdżających na jego terytorium bezpośrednio przez granicę na lądzie lub wodach śródlądowych tego państwa członkowskiego.
2)
Artykuły 23 WE, 25 WE i 26 WE należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, na podstawie
którego, tak jak w sprawie przed sądem krajowym, zwolnienie z podatku akcyzowego papierosów przywożonych w bagażach osobistych
podróżnych jest ograniczone do 25 sztuk w przypadku przywozu na terytorium Republiki Austrii z określonych innych państw członkowskich,
w szczególności z Republiki Słowenii, pomimo że w wyniku ostatniego rozszerzenia Unii Europejskiej owo ograniczenie zwolnienia
nie jest już stosowane wobec państw trzecich poza jednym tylko wyjątkiem, szwajcarskiego obszaru wolnocłowego Samnauntal,
a przywóz papierosów z państw trzecich zasadniczo korzysta ze zwolnienia w ilości do 200 sztuk.
Podpisy
*
Język postępowania: niemiecki.