CELEX: 62004CJ0379
Produkty sektora wina
Rozporządzenie (WE) nr 753/2002
Artykuł 21
Bezpośredni skutek
Konkursy win i win musujących
Opłata z tytułu udziału w konkursie

1       Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 753/2002 z dnia
29 kwietnia 2002 r. ustanawiającego niektóre zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 odnośnie [do] opisu,
oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina (Dz.U. L 118, str. 1).
2       Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między Richard Dahms GmbH (zwanej dalej „Dahms”) a Fränkischer Weinbauverband eV
(zwanej dalej „Weinbauverband”) w przedmiocie wysokości opłaty z tytułu udziału w konkursie wina.

Wspólnotowe ramy prawne
3       Artykuł 47 rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz.U. L 179,
str. 1) zawiera między innymi przepisy dotyczące etykietowania niektórych produktów, mające na celu zapewnienie ochrony uzasadnionych
interesów konsumentów i producentów, sprawnego działania rynku wewnętrznego oraz promowanie produkcji wyrobów o wysokiej jakości.
Artykuł ten wprowadza rozróżnienie pomiędzy oznakowaniami, których umieszczenie na etykiecie jest obowiązkowe, a oznakowaniami,
których umieszczenie na etykiecie jest nieobowiązkowe.
4       Część B pkt 1 lit. b) tiret trzecie załącznika VII do powołanego rozporządzenia przewiduje możliwość wskazania na etykiecie,
obok oznaczenia geograficznego, wzmianki odnoszącej się do „nagrody, medalu lub innego sukcesu w konkursie” [tłumaczenie nieoficjalne],
na zasadach ustalonych przez Komisję.
5       Rozporządzenie nr 753/2002 zostało przyjęte w celu ustanowienia zasad stosowania przepisów dotyczących między innymi prezentowania
niektórych produktów sektora wina. Tytuł IV tego rozporządzenia obejmuje reguły mające zastosowanie do win stołowych z oznaczeniem
geograficznym i gatunkowych win produkowanych w określonych regionach.
6       Zawarty w tytule IV tego rozporządzenia art. 21 zatytułowany „Nagrody i medale” stanowi:
„Dla celów tiret trzeciego załącznika VII część B pkt 1 lit. b) do rozporządzenia (WE) nr 1493/1999 nagrody i medale można
przedstawić na etykietach win stołowych z oznaczeniem geograficznym i gatunkowych win produkowanych w określonych regionach,
pod warunkiem że takie nagrody przyznano partiom danego wina w konkursach odbywających się za zgodą państwa członkowskiego
bądź państwa trzeciego i prowadzonych absolutnie bezstronnie [na podstawie obiektywnej procedury, wykluczającej jakąkolwiek
dyskryminację]. Państwa członkowskie i państwa trzecie przedstawią Komisji listy zatwierdzonych konkursów, a Komisja podejmie
wszelkie stosowne działania dla zapewnienia upowszechnienia takich list”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
7       Dahms, strona skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym, jest spółką zajmującą się produkcją wina i handlem winem. Weinbauverband,
strona pozwana w postępowaniu przed sądem krajowym, organizuje w Niemczech konkurs frankońskich win i win musujących. Opłaty
z tytułu udziału w tym konkursie są różne dla uczestników będących członkami Weinbauverband oraz uczestników niebędących członkami
tego stowarzyszenia. Wynoszą 46 euro za każdą partię wina przedstawionego przez członków i 92 euro za partię wina przedstawioną
przez innych uczestników, a za każdą partię wina musującego – odpowiednio 76,50 euro i 153 euro.
8       Dahms była członkiem Weinbauverband do roku 2001 i przedstawiała wina w ramach różnych konkursów. Nie będąc dłużej członkiem
Weinbauverband, Dahms kwestionuje przed Landgericht (sądem okręgowym), po pierwsze, narzucone jej przez to stowarzyszenie
warunki w zakresie opłat z tytułu udziału w konkursie, utrzymując, że stanowią one dyskryminację w rozumieniu art. 21 rozporządzenia
nr 753/2002, a po drugie nadużycie w postaci monopolu Weinbauverband na organizowanie takich konkursów.
9       Dahms żąda dopuszczenia jej do udziału w konkursie na takich samych warunkach jak członkowie Weinbauverband. Ewentualnie wnosi
o dopuszczenie jej do udziału w konkursie w charakterze uczestnika niebędącego członkiem tego stowarzyszenia, ale za opłatą,
której wysokość zostanie ustalona przez Landgericht.
10     Weinbauverband podnosi przez sądem krajowym, że wprowadzenie opłaty za udział w konkursie zróżnicowanej w zależności od tego,
czy uczestnicy mają status członka, wchodzi w zakres autonomii przyznanej mu przez uregulowania dotyczące stowarzyszeń. Zaprzecza
istnieniu w sprawie rozpoznawanej przez sąd krajowy dyskryminacji w rozumieniu art. 21 rozporządzenia nr 753/2002. Zdaniem
Weinbauverband, powołany przepis odnosi się do państw członkowskich i nie jest źródłem jakiegokolwiek prawa podmiotowego przyznanego
podmiotom prywatnym, a poza tym zakazuje wyłącznie arbitralnej dyskryminacji.
11     Wobec powyższego Landgericht Würzburg postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami
prejudycjalnymi:
„1)      Czy art. 21 rozporządzenia (WE) nr 753/2002 przyznaje stronie skarżącej prawo podmiotowe do bycia niedyskryminowanym przez
stronę pozwaną w ramach konkursu frankońskich win i win musujących?
2)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytanie:
Czy fakt, że strona pozwana żąda od strony skarżącej niebędącej jej członkiem opłaty z tytułu udziału w konkursie frankońskich
win i win musujących dwa razy wyższej niż od swych członków, stanowi dyskryminację w rozumieniu art. 21 rozporządzenia (WE)
nr 753/2002?”.

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie pytania pierwszego
12     Za pomocą pytania pierwszego sąd krajowy zwraca się do Trybunału o wyjaśnienie, czy art. 21 rozporządzenia nr 753/2002 przyznaje
Dahms prawo podmiotowe, na które może się ona powołać w celu zakwestionowania dyskryminacyjnego traktowania, którego miała
doznać w związku z koniecznością uiszczenia, w celu dopuszczenia jej do konkursu frankońskich win i win musujących, opłaty
z tytułu udziału znacznie wyższej niż wymagana od członków Weinbauverband.
13     Tytułem wstępu należy przypomnieć, że na mocy art. 249 akapit drugi WE rozporządzenie ma zasięg ogólny i jest bezpośrednio
stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ze względu na swą naturę i funkcję w systemie
źródeł prawa wspólnotowego rozporządzenie może przyznawać podmiotom prywatnym prawa, które sądy krajowe zobowiązane są chronić
(zob. w szczególności wyroki: z dnia 10 października 1973 r. w sprawie 34/73 Variola, Rec. str. 981, pkt 8 i z dnia 17 września
2002 r. w sprawie C‑253/00 Muñoz i Superior Fruiticola, Rec. str. I‑7289, pkt 27).
14     Do sądów krajowych, których zadaniem jest stosowanie przepisów prawa wspólnotowego w granicach ich właściwości, należy zapewnienie
ich pełnego skutku (zob. w szczególności wyroki: z dnia 9 marca 1978 r. w sprawie 106/77 Simmenthal, Rec. str. 629, pkt 16;
z dnia 19 czerwca 1990 r. w sprawie C‑213/89 Factortame i in., Rec. str. I‑2433, pkt 19; z dnia 20 września 2001 r. w sprawie
C‑453/99 Courage i Crehan, Rec. str. I‑6297, pkt 25 i ww. wyrok w sprawie Muñoz i Superior Fruiticola, pkt 28).
15     Artykuł 21 rozporządzenia nr 753/2002 określa zasady stosowania załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999. Artykuł 47
drugiego z wymienionych rozporządzeń wskazuje między innymi, że cele obowiązkowych i nieobowiązkowych oznakowań dotyczących
etykietowania niektórych produktów sektora wina są rozliczne. Cele te zostały również wymienione w czwartym motywie rozporządzenia
nr 753/2002, który stwierdza, iż do celów tego uregulowania należy zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów konsumentów
i producentów, sprawnego działania rynku wewnętrznego i promowanie produkcji wyrobów o wysokiej jakości.
16     Jak słusznie podkreśla Komisja, art. 21 rozporządzenia nr 753/2002 gwarantuje możliwość przedstawiania na etykiecie win stołowych
z oznaczeniem geograficznym i gatunkowych win produkowanych w określonych regionach nagród i medali. Możliwość ta jest obwarowana
dwoma warunkami: po pierwsze, nagrody i medale muszą zostać przyznane w konkursach, które odbywają się za zgodą państwa członkowskiego
bądź państwa trzeciego, a po drugie, konkursy te powinny być prowadzone na podstawie obiektywnej procedury, wykluczającej
jakąkolwiek dyskryminację.
17     Wynika z tego, że – jak wskazuje jasno jego brzmienie – omawiany art. 21 odnosi się do etykietowania poszczególnych win i nie
ma na celu ustanowienia reguł proceduralnych dotyczących organizacji konkursów w sektorze wina. Choć przepis ten przewiduje,
że procedura przyznawania nagród i medali musi być zgodna z określonymi nadrzędnymi wymogami, nie reguluje on jednakże żadnych
innych aspektów procedury znajdującej zastosowanie do organizacji konkursów w sektorze wina, w których takie nagrody i medale
są przyznawane.
18     Należy zatem uznać, że art. 21 rozporządzenia nr 753/2002 odnosi się do nieobowiązkowych oznakowań dotyczących nagród i medali,
które mogą zostać przedstawione na etykiecie w celu zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów konsumentów, a zwłaszcza producentów
win. Określenie procedury lub zasad przyznawania nagród lub medali oraz reguł mających zastosowanie do organizacji konkursów
w sektorze wina należy do wyłącznej kompetencji państw członkowskich, z zastrzeżeniem, że jeżeli nagrody i medale są przyznawane
w takim trybie, dany konkurs odbywa się za zgodą właściwych władz krajowych, a przyznawanie nagród i medali – na podstawie
obiektywnej procedury, wykluczającej jakąkolwiek dyskryminację.
19     Uczestnik lub potencjalny uczestnik konkursu w sektorze wina nie może zatem powołać się na treść omawianego art. 21 w celu
zakwestionowania zasad organizacji takiego konkursu ogólnie, a konkretnie ustalania opłaty z tytułu udziału w nim.
20     Należy natomiast przyznać, że, w przypadku gdy nagrody lub medale zostały przedstawione na etykiecie, producenci konkurencyjnych
win mogą sprzeciwić się zezwoleniu na używanie takich oznakowań, jeżeli nagrody lub medale zostały przyznane w wyniku konkursu,
który odbył się bez zgody właściwych władz krajowych lub na podstawie nieobiektywnej lub dyskryminacyjnej procedury.
21     Na zadane pytanie należy w konsekwencji odpowiedzieć, że art. 21 rozporządzenia nr 753/2002 powinien być interpretowany w ten
sposób, że uczestnicy lub potencjalni uczestnicy konkursu w sektorze wina nie mogą zakwestionować na podstawie tego przepisu
zasad organizacji takiego konkursu, a w szczególności zasad ustalania opłaty z tytułu udziału w nim.

W przedmiocie pytania drugiego
22     Mając na uwadze odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze, pytanie drugie stało się bezprzedmiotowe i nie ma potrzeby udzielania
na nie odpowiedzi.

W przedmiocie kosztów
23     Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 753/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ustanawiającego niektóre zasady stosowania rozporządzenia
Rady (WE) nr 1493/1999 odnośnie [do] opisu, oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina powinien być
interpretowany w ten sposób, że uczestnicy lub potencjalni uczestnicy konkursu w sektorze wina nie mogą zakwestionować na
podstawie tego przepisu zasad organizacji takiego konkursu, a w szczególności zasad ustalania opłaty z tytułu udziału w nim.
Podpisy
*
Język postępowania: niemiecki.