CELEX: 62005CJ0243
Appell
Organizzazzjoni komuni tas-swieq fis-settur tal-prodotti ttrasformati abbażi ta' frott u ħxejjex
Għajnuna għall-produzzjoni tal-prodotti ttrasformati abbażi ta' tadam
Metodu ta' kalkolu ta' l-ammont ta' l-għajnuna
Responsabbiltà exstrakuntrattwali tal-Komunità
Dannu ċert

1       Bl-appell tagħhom, ir-rikorrenti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla parzjlament is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza
tal-Komunitajiet Ewropej tas-17 ta' Marzu 2005, Agraz
et
vs Il-Kummissjoni (T‑285/03, Ġabra p. II‑1063, iktar 'il quddiem is-"sentenza kkontestata"), li biha din ċaħditilhom rikors
li kien jipprevedi l-kisba ta' kumpens għal dannu allegatament subit minħabba l-metodu adottat għall-kalkolu ta' l-ammont
ta' għajnuna għall-produzzjoni prevista mir-Regolament (KE) Nru 1519/2000 tal-Kummissjoni, tat-12 ta' Lulju 2000, li jistabbilixxi,
għas-sena tal-marketing 2000/2001, il-prezz minimu u l-ammont ta' għajnuna għal prodotti tat-tadam ipproċessat (ĠU L 174,
p. 29), minħabba li d-dannu allegat ma kienx ċert u li l-kundizzjonijiet ta' impenn tar-responsabbiltà extrakuntrattwali tal-Komunità
għalhekk ma kienux marbutin flimkien.

Il-kuntest ġuridiku

Ir-Regolament Nru 2201/96
2       L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/96 tat-28 ta’ Ottubru 1996 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti
tal-frott u l-ħxejjex ipproċessati (JO L 297, p. 29, iktar 'il quddiem ir-"Regolament ta' bażi"), jipprevedi li:
"1.      Sistema ta’ għajnuna għall-produzzjoni għandha tkun applikabbli għall-prodotti elenkati fl-Anness I miksuba mill-frott u l-ħxejjex
maħsuda fil-Komunità.
2.      Għajnuna għall-produzzjoni għandha tingħata lill-proċessuri li jkunu ħallsu lill-produtturi għall-materja prima tagħhom prezz
li ma kienx anqas mill-prezz minimu skond kuntratti bejn, min-naħa, l-organizzazzjonijiet tal-produtturi li għandhom l-għarfien
jew awtorizzati provviżorjament skond ir-Regolament (KE) Nru 2200/96, u l-proċessuri min-naħa l-oħra.
[…]"
3       L-Artikolu 4 tar-Regolament ta' bażi jippreċiża li:
"1.      L-għajnuna għall-produzzjoni tista’ ma teċċedix id-differenza bejn il-prezz minimu mħallas lill-produttur fil-Komunità u l-prezz
tal-materja prima fil-pajjiżi terzi prinċipali li jipproduċu u jesportaw.
2.      L-ammont ta’ l-għajnuna għall-produzzjoni għandu jkun hekk iffissat li jkun jippermetti li l-prodott tal-Komunità jkun jista’
jiġi disponut fil-limitu mniżżel fil-paragrafu 1. Fl-għarfien ta’ l-ammont ta’ l-għajnuna, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni
ta’ l-Artikolu 5, għandu jittieħed kont b’mod partikolari ta’:
a)      id-differenza bejn il-prezz tal-materja prima fil-Komunità u dak miksub fil-pajjiżi prinċipali kompetituri;
b)      l-ammont ta’ l-għajnuna ffissat jew ikkalkolat qabel it-tnaqqis imsemmi fil-paragrafu 10, fejn huwa applikabbli, għas-sena
ta’
marketing
ta’ qabel;
u
c)      meta l-produzzjoni tal-Komunità ta’ prodott tkun tagħti kont għal sehem sostanzjali tas-suq, xejriet fil-volum tal-kummerċ
barra l-pajjiż u l-prezzijiet miksuba f’dak il-kummerċ, meta l-kriterju ta’ l-aħħar jirriżulta fi tnaqqis fl-ammont ta’ l-għajnuna.
3.      L-għajnuna tal-produzzjoni għandha tkun stabbilita skond il-piż nett tal-prodott ipproċessat. Il-koeffiċjenti li jesprimu
r-relazzjoni bejn il-piż tal-materja prima użata u l-piż nett tal-prodott ipproċessat għandhom ikunu ddefiniti fuq bażi standardizzata.
Dawn għandhom ikunu regolarment aġġornati fuq il-bażi ta’ l-esperjenza.
[…]
5.      Il-prezz tal-materja prima fil-pajjiżi terzi prinċipali li jikkompetu għandu jkun stabbilit prinċipalment fuq il-bażi tal-prezzijiet
li jkunu attwalment japplikaw fl-istadju tax-xatba tar-razzett għal prodotti friski ta’ kwalità komparabbli użata fl-ipproċessar,
marbuta mal-bażi tal-kwantitajiet tal-prodotti lesti u esportati minn dawk il-pajjiżi terzi.
6.      Meta l-produzzjoni tal-Komunità tkun għal ta’ l-anqas tammonta għall-50 % tal-kwantitajiet ta’ xi prodott li jagħmel sehem
mis-suq tal-konsum tal-Komunità, ix-xejriet fil-prezzijiet u l-kwantitajiet ta’ l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet
għandhom ikunu stmati billi jitqabbel it-tagħrif għas-sena kalendarja ta’ qabel il-bidu tas-sena tas-suq mat-tagħrif għas-sena
kalendarja ta’ qabel.
7.      Fil-każ ta’ prodotti pproċessati mit-tadam, l-għajnuna tal-produzzjoni għandha tkun ikkalkolata għal:
(a) tadam ikkonċentrat li jinsab fil-kodiċi NK 200290;
[…]
9.      Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-ammont ta’ l-għajnuna tal-produzzjoni qabel il-bidu ta’ kull sena tas-suq, skond il-proċedura
mniżżla fl-Artikolu 29. Il-coefficients imsemmija fil-paragrafu 3, il-ħtiġijiet minimi tal-kwalità u regoli oħra dettaljati
għat-tħaddim ta’ dan l-Artikolu għandhom ikunu adottati skond l-istess proċedura.
10.      Għall-prodotti pproċessati mit-tadam, l-ispiża sħiħa m’għandhiex teċċedi għal kull sena tal-marketing, l-ammont li kien ikun
intlaħaq kieku l-kwoti Franċiżi u Portugiżi għall-konċentrati għas-sena tal-marketing 1997/1998 kienu ġew stabbiliti kif ġej:
–       Franza : 224323 tunellata
–       Portugall : 670451 tunellata.
Għal dak il-għan, l-għajnuna stabbilita għall-konċentrat tat-tadam u ta’ l-estratti tiegħu skond il-paragrafu 9 għandhom jitnaqqsu
b’5,37 %. Jista’ jitħallas supplement wara s-sena tal-
marketing
jekk iż-żieda fil-kwoti Franċiżi u Portugiżi ma jkunux ġew użati kollha."

Ir-Regolament Nru 1519/2000
4       Ir-Regolament Nru 1519/2000 jipprevedi f'Artikolu 2(1), li, "[għ]as-sena ta' marketing 2000/2001, l-għajnuna għall-produzzjoni
stabbilita f'Artikolu 4 [tar-Regolament ta' bażi] hija ffissata fl-Anness II". L-ammont ta' l-għajnuna tal-produzzjoni ġie
stabbilit f'17,178 EUR għal kull 100kg net ta' konċentrat tat-tadam b'kontenut niexef li jiżen 28% jew aktar imma inqas minn
30%.

Il-fatti li wasslu għall-kawża
5       Il-fatti li wasslu għall-kawża huma esposti fis-sentenza kkontestata kif ġej:
"5      B'ittra ta' l-4 ta' Frar 2000, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Ċiniżi jgħaddulha malajr kemm jista' jkun l-informazzjoni
neċessarja, billi jimlew il-kwestjonarju li ntbagħat flimkien ma' l-ittra, sabiex tiġi stabbilita l-għajnuna għas-sena ta'
marketing 2000/2001 fis-settur tal-frott u ħxejjex ipproċessati. Din l-ittra baqgħet mingħajr risposta.
6      Wara li ġie adottat ir-Regolament Nru 1519/2000, delegazzjonijiet u assoċjazzjonijiet rappreżentattivi tal-produtturi tal-prodotti
pproċessati abbażi tat-tadam ta' Spanja, ta' Franza, tal-Greċja, ta' l-Italja u tal-Portugall ressqu flimkien l-oġġezzjonijiet
tagħhom lill-Kummissjoni u huma kkontestaw il-fatt li ma ttiħidx in kunsiderazzjoni l-prezz tat-tadam Ċiniż sabiex jiġi stabbilit
l-ammont ta' l-għajnuna konċessa.
7      L-organizzazzjoni ewropea ta' l-industriji tal-kunserva tat-tadam (minhawn 'il quddiem imsejħa l' "OEICT") u l’Associação
Portuguesa dos Industriais de Tomate indirizzaw lill-Kummissjoni aktar talbiet għall-modifika ta' l-ammont konċess. Waħda
minn dawn it-talbiet kellha magħha kopja ta' kuntratt li kien fih il-prezz tal-prodott imħallas lill-produttur Ċiniż.
8      B'ittra tal-5 ta' Marzu 2001, indirizzata lill-Ministru ta' l-Agrikoltura Portugiż, bħala risposta lit-talba għar-reviżjoni
tal-kalkolu ta' l-ammont ta' l-għajnuna, il-Kummissjoni indikat li l-iffissar ta' l-ammont ta' l-għajnuna għall-ipproċessar
tat-tadam għas-sena tal-marketing 2000/2001 ġie effettwat strettament skond l-Artikoli 3 u 4 tar-Regolament ta' bażi. Hija
kkonfermat ukoll li rċeviet risposta, fit-13 ta' Diċembru 2000, għall-ittra ta' l-OEICT li fiha kienet indikat il-prezz ta'
kuntratt konkluż maċ-Ċina, iżda hi żiedet ukoll li kien impossibbli għaliha li timmodifika d-deċiżjoni tagħha abbażi ta' prezz
stipulat f'kuntratt, li mhux ikkonfermat mill-awtoritajiet nazzjonali kkonċernati.
9      F'Settembru 2001, is-servizzi diplomatiċi Spanjoli f'Pekin kisbu ċertifikat li kien ġej mill-awtoritajiet Ċiniżi li kien jindika,
għas-snin tal-marketing 1999 u 2000, il-prezz medju tat-tadam li ġie mħallas lill-produtturi tal-provinċja Xinjiang, li tirrappreżenta
bejn wieħed u ieħor 88% tal-produzzjoni totali Ċiniża tat-tadam ipproċessat. Dan id-dokument ġie trasmess lill-membru tal-Kummissjoni
responsabbli, M. Fischler, fid-9 ta' Novembru 2001, mill-Ministru ta' l-Agrikoltura Portugiż, u kif ukoll, fis-7 ta' Diċembru
2001, mill-OEICT.
10      Fil-31 ta' Jannar 2002, il-Kummissjoni rrispondiet lil din l-organizzazzjoni ta' l-aħħar fejn għal darb'oħra enfasizzat il-konformità
ta' l-iffissar ta' l-ammont ta' l-għajnuna skond l-Artikoli 3 u 4 tar-Regolament ta' bażi. Barra minnhekk, il-Kummissjoni
bbażat ruħha fuq il-fatt, li skond hi l-industrija komunitarja tat-tadam kienet laħqet livell rekord ta' trasformazzjoni,
u ma ġiet bl-ebda mod żvantaġġata, għaldaqstant kienet tal-fehma li ma kienx neċessarju li tirrivedi r-Regolament Nru 1519/2000.
11      Wara laqgħa, li nżammet fis-6 ta' Novembru 2002, u korrispondenza varja indirizzata mir-rikorrenti lill-Kummissjoni, din ta'
l-aħħar iddikjarat, b'ittra tas-7 ta' Jannar 2003, li hija ma kellha l-ebda raġuni li tirrevedi r-Regolament Nru 1519/2000."

Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza u s-sentenza kkontestata
6       B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim'Istanza fit-18 ta' Awwissu 2003, ir-rikorrenti ressqu rikors intiż sabiex
il-Kummissjoni tiġi ordnata tħallashom kumpens għad-dannu mġarrab wara l-adozzjoni tar-Regolament Nru 1519/2000.
7       Wara li fakkret li l-istabbiliment tar-responsabbiltà extrakuntrattwali tal-Komunità jippreżupponi l-għaqda ta' serje ta'
kundizzjonijiet li jwasslu għall-illegalità ta' l-aġir allegat fil-konfront ta' l-istituzzjonijiet komunitarji, ir-realtà
tad-dannu u l-eżistenza ta' rabta kawżali bejn l-aġir illegali u d-dannu invokat, il-Qorti tal-Prim'Istanza kkonstatat aġir
illegali tal-Kummissjoni.
8       Fil-punt 54 tas-sentenza kkontestata, fil-fatt ġie kkunsidrat, minn naħa, li "l-inattività tal-Kummissjoni wara li bagħtet
l-ittra ta' l-4 ta' Frar 2000 [tikkostitwixxi] ksur, skond il-ġurisprudenza, suffiċjentement karatterizzat, skond il-ġurisprudenza,
tal-prinċipji ta' premura u amministrazzjoni tajba".
9       Fil-punt 61 ta' l-istess sentenza, hija qieset, min-naħa l-oħra, li, "peress li l-kontenut tar-Regolament Nru 1519/2000 ma
jiħux in kunsiderazzjoni l-prezz tal-materja prima ta' pajjiż wieħed prinċipali produttur u esportatur, li hu ċ-Ċina, dan
ir-Regolament jinjora l-kundizzjonijiet imperattivi stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(2) tar-Regolament ta' bażi [u li illegalità
bħal din, li tikkostitwixxi ksur suffiċjentement ikkaratterizzat ta' regola li għandha bħala għan li tagħti d-drittijiet lill-individwi,
hi suxxettibbli li tpoġġi l-Komunità b'responsabbiltà extrakuntrattwali minħabba l-konsegwenzi dannużi tagħha".
10     F'dak li jikkonċerna d-dannu allegat, il-Qorti tal-Prim'Istanza ddeċidiet kif ġej:
"70      Huwa tajjeb li nfakkru li, skond il-ġurisprudenza (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-27 ta' Jannar 1982, De Franceschi
vs Il-Kunsill u L-Kummissjoni, 51/81, Ġabra p.117, punt 9, u Birra Wührer
et
vs Il-Kunsill u L-Kummissjoni, 256/80, 257/80, 265/80, 267/80 u 5/81, Ġabra p.85, punt 9; sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza
tat-18 ta' Mejju 1995, Wafer Zoo vs Il-Kummissjoni, T-478/93, Ġabra p.II - 1479, punt 49), id-dannu li għalih qed jintalab
kumpens irid ikun reali u ċert.
71      Hija r-responsabbiltà tal-parti rikorrenti li ġġib elementi ta' prova lill-Imħallef Komunitarju sabiex tiġi stabbilta l-eżistenza
u l-iskop ta' dannu bħal dan (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta' Mejju 1976, Roquette Frères vs Il-Kummissjoni, 26/74,
Ġabra p.677, punti 22 sa 24; sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tad-9 ta' Jannar 1996, Koelman vs Il-Kummissjoni, T-575/93,
Ġabra p.II - 1, punt 97, u tat- 28 ta' April 1998, Dorsch Consult vs Il-Kunsill u L-Kummissjoni, T-184/95, Ġabra p.II - 667,
punt 60).
72      Ir-rikorrenti evalwaw id-dannu tagħhom mad-differenza preċiża bejn l-ammont ta' l-għajnuna li kienet ġiet stabbilita fir-Regolament
Nru 1519/2000 u dik li kienet ser tiġi stabbilita li kieku l-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni l-prezz Ċiniż.
73      Fl-ewwel lok, huwa tajjeb li jiġi msemmi li l-prezzijiet Ċiniżi li huma bbażaw fuqhom huma dawk miksuba minnhom mingħand l-intermedjarju
tas-servizzi diplomatiċi Spanjoli f'Pekin. Kien jikkonsisti fi prezz medju tat-tadam imħallas lill-produtturi tal-provinċja
ta' Xinjiang, li kienet tirrappreżenta, skond ir-rikorrenti, madwar 88% tal-produzzjoni Ċiniża tat-tadam ipproċessat. Dawn
iċ-ċifri ġew ikkontestati mill-Kummissjoni bħala ċifri li jirrappreżentaw medja baxxa. Mill-bqija l-Kummissjoni ma kinitx
f'pożizzjoni li tevalwa jekk dawn kinux konformi mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament ta' bażi. Fl-istess ħin, fl-evalwazzjoni
ta' sitwazzjoni ekonomika kumplessa, is-setgħa diskrezzjonali tagħha tapplika wkoll għal konstatazzjoni ta' fatti bażiċi (ara,
f'dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta' Ottubru 1980, Roquette vs il-Kunsill, 138/79, Ġabra p.3333,
punt 25).
74      Fil-fatt, bil-mod kif ir-Regolament ta' bażi jikkonferixxi lill-Kummissjoni ċertu marġni ta' diskrezzjoni fl-istabbiliment
ta' l-ammont ta' l-għajnuna, huwa impossibbli li tiddetermina fiċ-ċert l-impatt li kien ser ikun hemm fuq l-ammont għall-għajnuna,
li kieku l-prezz li suppost tħallas lill-produtturi Ċiniżi tat-tadam ittieħed in kunsiderazzjoni. L-Artikolu 4(1), [tar-Regolament
ta' bażi] ma jistabbilixxix li l-għajnuna għal produzzjoni trid tkun daqs id-differenza bejn il-prezz minimu mħallas lill-produttur
fil-Komunità u l-prezz tal-materja prima tal-pajjiżi terzi prinċipali. Iżda jistabbilixxi biss limitu massimu.
75      F'dan ir-rigward, huwa tajjeb li jissemma li l-fatt li l-Kummissjoni setgħet fil-passat tiffissa l-ammont ta' l-għajnuna f'livell
li jirrifletti eżattament id-differenza bejn il-prezz minimu mħallas mill-produttur fil-Komunità u l-prezz tal-materja prima
fil-pajjiżi terzi prinċipali produtturi u esportaturi ma jobbligahiex bl-ebda mod li żżomm l-għajnuna fuq dan il-livell. L-istess
tkun qed tmur kontra l-iskop tar-Regolament ta' bażi jekk il-Kummissjoni ma tiħux in kunsiderazzjoni l-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni
tas-swieq internazzjonali u toħloq f'eventwalità bħal din aktar diffikultà għaċ-ċirkulazzjoni tal-prodotti komunitarji.
76      Ir-rikorrenti ma jistgħux jinvokaw dritt għall-għajnuna massima li hi ekwivalenti għad-differenza bejn il-prezz minimu mħallas
lill-produtturi fil-Komunità u l-prezz tal-materja prima tal-pajjiżi terzi prinċipali wara li jittieħdu in kunsiderazzjoni
l-prezzijiet Ċiniżi.
77      Fl-istess ħin, id-dannu kkalkulat mir-rikorrenti u dettaljat fl-iskeda ta' l-Anness A.27 mar-rikors m'hemmx għalfejn ikollu
karattru ċert."
11     Billi kkunsidrat li l-kundizzjonijiet kollha flimkien li jwasslu għar-responsabbiltà extrakuntrattwali tal-Komunità ma ġewx
sodisfatti, il-Qorti tal-Prim'Istanza ċaħdet ir-rikors.

It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
12     Ir-rikorrenti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja:
–       tannulla parzjalment is-sentenza kkontestata, sa fejn hija qieset li d-dannu ma kienx ċert u ċaħdet ir-rikors;
u, li, billi tiddeċiedi mill-ġdid,
–       preliminarjament, peress li l-kundizzjonijiet tar-responsabbiltà extrakuntrattwali tal-Komunità ġew sodisfatti f'dan il-każ,
tordna lill-Kummissjoni tħallas, lil kull waħda minnhom, il-bqija ta' l-għajnuna għall-produzzjoni flimkien ma' l-interessi
b’rata li tiġi ffissata mill-Qorti tal-Ġustizzja, li tibda tgħodd mit-12 ta' Lulju – jew, sussidjarjament, li tibda tgħodd
mit-13 ta' Lulju 2000 jew, sussidjarjament għat-talba preċedenti, li tibda tgħodd mis-16 ta' Lulju 2000 – sal-ġurnata tal-ħlas
effettiv, u tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż kollha fiż-żewġ istanzi, inklużi wkoll dawk tagħhom;
–       sussidjarjament, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, sabiex tippronunzja ruħha fuq l-ammonti ta' kumpens
li jridu jitħallsu lilhom, wara li jinstemgħu mill-ġdid, u tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż – inklużi dawk tagħhom
– fil-proċedura ta' l-appell u fil-proċedura ta' l-ewwel istanza quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza.
13     Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
–       tiċħad l-appell bħala parzjalment inammissibbli u, f’kull każ, bħala infondat;
–       tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.
14     Bid-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta' Ottubru 2005, il-kumpanniji Carmine Tagliamonte & C. Srl, Cbcotti Srl, Cirio
del Monte Italia SpA, Fratelli Longobardi Srl, G3 Srl, La Regina del Pomodoro Srl, La Regina di San Marzano di Antonio, Felice
e Luigi Romano Snc, Lodato Gennaro & C. SpA, Pelati Sud di De Stefano Catello Sas, Prodakta SA, Rispoli Luigi & C. Srl, Saviano
Pasquale Srl, Sevath SA, Silaro Conserve Srl u Transformaciones Agrícolas de Badajoz, SA, li ċedew l-appell tagħhom, ġew imħassra
mis-sentenza C‑243/05 P u l-ispejjeż korrispondenti għall-appell imressaq minn dawn il-kumpanniji kellhom ibatuhom huma stess.

Fuq l-Appell

L-argumenti tal-partijiet
15     In sostenn ta' l-appell tagħhom, ir-rikorrenti żviluppaw erba' motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq żball ta' dritt fil-kwalifika
tad-dannu. It-tieni huwa dwar ksur tal-prinċipju ta' audi alteram partem u d-dritt li tinstema’. It-tielet motiv huwa bbażat
fuq denaturazzjoni tat-talbiet tar-rikorrenti. Ir-raba' motiv huwa dwar in-nuqqas ta' teħid in kunsiderazzjoni mill-Qorti
tal-Prim’Istanza tas-setgħat tagħha ta' ġurisdizzjoni sħiħa u tad-dover tagħha li tiddeċiedi, kif ukoll ta' l-eżistenza ta'
ċaħda ta' ġustizzja.
16     L-ewwel motiv ġie maqsum f'żewġ partijiet. L-ewwel waħda minn dawn il-partijiet hija dwar in-nuqqas ta' teħid in kunsiderazzjoni
tal-ġurisprudenza komunitarja u tal-prinċipji magħrufa fis-sistemi legali nazzjonali fil-qasam ta' responsabbiltà extrakuntrattwali,
fejn il-Qorti tal-Prim'Istanza kienet interpretat b'mod żbaljat il-kunċett ta' "dannu ċert" u kkonfondiet id-determinazzjoni
tan-natura tad-dannu u l-kalkolu eżatt ta' l-ammont ta' dan ta' l-aħħar. It-tieni parti hija bbażata fuq il-fatt li l-Qorti
tal-Prim'Istanza ma kinitx waslet, fir-rigward tar-rikonoxximent tad-dritt għal dannu tar-rikorrenti, għall-konsegwenzi tal-kostatazzjonijiet
tagħhom dwar l-illegalità ta' l-aġir tal-Kummissjoni.
17     Fil-kuntest ta' l-ewwel parti ta' dan l-ewwel motiv, ir-rikorrenti jqisu li l-kundizzjoni li l-Kummissjoni għandha marġni
ta' diskrezzjoni fl-iffissar ta' l-ammont ta' għajnuna għall-produzzjoni ma tippermettix li dannu allegat jitqies bħala wieħed
li mhuwiex ċert. Sakemm dan huwa prevedibbli b'ċertezza suffiċjenti u jista’ jiġi evalwat, dannu jista' jagħti lok għal kumpens,
indipendentement mill-fatt li dan ma jkunx għadu ġie kkwantifikat. F'dan il-każ, id-dannu allegat kien, mill-bqija ġie ddeliminat
u evalwat bi preċiżjoni. L-eventwali inċertezza li tibqa’ kienet tikkonċerna biss id-determinazzjoni ta' l-ammont ta' dan
id-dannu. Fin-nuqqas ta’ elementi neċessarji għall-kalkolu ta' dan l-ammont il-Qorti tal-Prim'Istanza kellha, skond ir-rikorrenti,
tordna miżuri istruttorji u ta' organizzazzjoni tal-proċedura, jew tagħti sentenza intelokutorja.
18     Ir-rikorrenti jaffermaw li, ċertament, jekk l-eżistenza ta' dannu reali u ċert tiġi eskluża fin-nuqqas ta' ħsara attwali ta'
dritt jew ta' interess leġittimu, dannu bħal dan jeżisti meta minn naħa l-oħra, bħal f'dan il-każ, id-dannu allegat jirriżulta
mill-impediment ta’ l-eżerċizzju, minħabba l-aġir illegali ta' l-istituzzjoni in kawża, ta’ dritt li l-eżistenza tiegħu hija
stabbilita.
19     Huma jsostnu li l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim'Istanza tmur kontra l-prinċipji aċċettati mill-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali
f'dak li jirrigwarda l-kunċett ta' dannu ċert.
20     Fir-rigward ta' l-argument, żviluppat mill-Kummissjoni fir-risposta tagħha, li jgħid li r-rikorrenti ma stabilixxewx id-dannu
reali allegat fin-nuqqas li ma wrewx li l-ammont ta' l-għajnuna ffissat fir-Regolament Nru 1519/2000 ma kienx ippermetta li
jiġi estiż l-għan mogħti għall-għotja ta' għajnuna għall-produzzjoni, jiġifieri li tiddisponi mill-produzzjoni komunitarja,
huma jsostnu li dan l-argument huwa ġdid u, għalhekk, inammissibbli.
21     F'kull każ, dan l-għan m'għandux jiġi kkunsidrat biss, taħt piena li jeskludi b'mod inġustifikat l-eżistenza ta' kwalunkwe
dannu mill-mument li l-produzzjoni komunitarja jiddisponu minnha totalment, meta l-istess ammont ta' l-għajnuna akkordat għal
dawk li jipproċessaw sabiex tittieħed in kunsiderazzjoni d-differenza bejn il-prezz minimu ordnat mill-Kummissjoni u l-prezz
tal-pajjiżi terzi prinċipali kien ġie ffissat fuq livell inferjuri għal dak li ripetutament irriżulta mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet
rilevanti.
22     Il-Kummissjoni tikkontesta, fis-sentenza kkontestata, żball ta' dritt.
23     Hija ssostni li, fir-rigward tal-marġni ta' diskrezzjoni li hija għandha f'dan il-qasam, id-dannu allegat mir-rikorrenti m'għandux
jiġi kkwalifikat bħala wieħed ċert. Wara kollox, l-ebda element ma kien jindika, f'dak iż-żmien, li hija kienet ser tirrinunzja
milli tagħmel użu minn dan il-marġni ta' diskrezzjoni. B'mod partikolari, hija qatt ma kienet tat xi assigurazzjoni, li tista’
toħloq aspettattiva leġittima f'dawk li jipproċessaw, fir-rigward tal-fatt li hija ħadet in kunsiderazzjoni l-prezzijiet Ċiniżi
għall-iffissar ta' l-għajnuna għas-sena ta’
marketing
2000/2001.
24     Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li l-ilment invokat mir-rikorrenti, li jgħid li l-Qorti tal-Prim'Istanza ma kkwantifikatx
l-ammont tad-dannu tagħhom u lanqas ma ħadet il-miżuri istruttorji għal dan il-għan, huwa bbażat fuq motiv ġdid, dwar l-eżistenza
ta' dannu reali, li għandu, għaldaqstant, jiġi ddikjarat inammissibbli.
25     F'kull każ, sabiex jistabbilixxu d-dannu reali allegat, ir-rikorrenti kellhom, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, juru li l-għan
ta' l-għajnuna, li huwa dak li jippermetti l-għotja tal-prodotti komunitarji, ma ġiex irrispettat. Issa, dawn qatt ma stabbilixxew,
lanqas sostnew quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, li l-ammont ta' l-għajnuna ffissat mill-Kummissjoni ma kienx jippermetti
li jintlaħaq dan il-għan.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
26     Jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti li l-obbligu tar-responsabbiltà extrakuntrattwali tal-Komunità skond it-tieni subparagrafu
ta' l-Artikolu 288, KE huwa suġġett għal numru ta’ kundizzjonijiet f'dak li jikkonċerna l-illegalità ta' l-imġiba kkontestata
lill-istituzzjonijiet komunitarji, id-dannu reali u l-eżistenza ta' rabta ta' każwalità bejn l-imġiba ta' l-istituzzjoni u
d-dannu invokat (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Birra Wührer
et
vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, u tat-30 ta' Ġunju 2005, Alessandrini
et
vs Il-Kummissjoni, C‑295/03 P, Ġabra p. I‑5673, punt 61).
27     It-tieni kundizzjoni, dwar id-dannu teżiġi li d-dannu li qiegħed jiġi mitlub kumpens għalih huwa reali u ċert (ara, f'dan
is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar 'il fuq, De Franceschi vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 9, u Birra Wührer
et
vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, punt 9), li dan huwa fl-obbligu tar-rikorrenti li tippruvah (ara s-sentenzi Roquette Frères
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, punt 24, u tas-16 ta' Settembru 1997, Blackspur DIY
et
vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, C‑362/95 P, Ġabra p. I‑4775, punt 31).
28     F'dan il-każ, il-Qorti tal-Prim'Istanza ddeċidiet li d-dannu allegat mir-rikorrenti kien nieqes minn natura ċerta.
29     Hija ssostni, minn naħa, li l-marġni ta' diskrezzjoni kkonferit mir-Regolament ta' bażi lill-Kummissjoni għall-iffissar ta'
l-ammont ta' għajnuna għall-produzzjoni jżomm milli tiġi ddeterminata b'ċertezza l-karatteristika tat-teħid in kunsiderazzjoni
tal-prezz imħallas lill-produtturi tat-tadam Ċiniżi fuq l-ammont ta' din l-għajnuna. Min-naħa l-oħra, hija rrilevat li l-Kummissjoni
kkontestat ir-rappreżentattività tad-data relattiva għall-prezzijiet ċiniżi li fuqhom ir-rikorrenti bbażaw lilhom infushom
sabiex jivvalutaw id-dannu tagħhom.
30     F'dan ir-rigward, huwa tajjeb li jiġi osservat li ċ-ċirkustanza li l-istituzzjoni komunitarja għandha setgħa kbira ta' diskrezzjoni
fil-qasam ikkonċernat m'għandhiex, bħala tali, twassal awtomatikament għaċ-ċaħda ta' natura ċerta għad-dannu allegat, li jirriżulta
mill-aġir illegali ta' din l-awtorità.
31     Li ssostni l-kuntrarju jfisser li tippriva kull portata utli tar-rikors għal kumpens f'dawn l-oqsma, bħal dawk ta' l-organizzazzjoni
komuni tas-swieq, fejn l-istituzzjonijiet komunitarji jgawdu, fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħhom regolamentari u deċiżjonali,
marġni kbir ta' diskrezzjoni billi jittieħdu in kunsiderazzjoni, b'mod partikolari, il-valur u l-għażliet ekonomiċi marbutin
ma' dawn l-oqsma.
32     Ir-rikonoxximent ta' marġni ta' diskrezzjoni lill-istituzzjoni kkontestata, barra minn hekk f'ċertu numru ta' każijiet ma
kinitx ta' ostaklu, f’ċertu numru ta’ każijiet, għall-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata l-eżistenza ta' dannu li jista' jiġi
kkumpensat (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-14 ta' Mejju 1975, CNTA vs Il-Kummissjoni, 74/74, Ġabra p. 533, u ta'
l-4 ta' Ottubru 1979, Ireks-Arkady vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, 238/78, Ġabra p. 2955).
33     F'dawn iċ-ċirkustanzi, hemm bżonn li jiġi vverifikat, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari li jikkaretterizzaw din il-kawża
(ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta' Ġunju 2000, Dorsch Consult vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, C‑237/98 P, Ġabra p. I‑4549,
punt 25), jekk il-Qorti tal-Prim'Istanza hijiex intitolata tikkunsidra li l-marġni ta' diskrezzjoni li għandha l-Kummissjoni
għall-iffissar ta' l-ammont ta' għajnuna għall-produzzjoni bis-saħħa tar-Regolament ta' bażi hijiex tali li teskludi milli
jiġi rrikonoxxut lid-dannu allegat mir-rikorrenti natura ċerta.
34     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi osservat li l-eżistenza ta' din il-marġni ta' diskrezzjoni, kif ukoll ir-riżervi maħruġa
mill-Kummissjoni fuq ir-rappreżentattività tad-data relattiva għall-prezz Ċiniż indikati mir-rikorrenti, kienu, ċertament,
ta' natura li jostakolaw lill-Qorti tal-Prim'Istanza milli tiddetermina b'ċertezza l-karatteristika preċiża tan-nuqqas illegali
tal-Kummissjoni li tieħu in kunsiderazzjoni l-prezz Ċiniż fuq l-ammont ta' l-għajnuna in kwistjoni.
35     Barra minnhekk, meta tittieħed in kunsiderazzjoni din il-marġni ta' diskrezzjoni, mhuwiex ċert jekk ir-rikorrenti għandhomx
dritt għall-ammont eżatt li fuqu huma kkalkolaw id-dannu tagħhom quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, jiġifieri, hekk kif ġie
mfakkar fil-punt 72 tas-sentenza kkontestata, dak li jikkorrispondi mad-"differenza bejn l-ammont għall-għajnuna stabbilit
fir-Regolament Nru 1519/2000 u dak li suppost ġie stabbilit li kieku l-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni l-prezzijiet Ċiniżi".
36     Għalhekk kunsiderazzjonijiet bħal dawn jawtorizzaw biss lill-Qorti tal-Prim'Istanza tikkonstata inċertezza fir-rigward ta'
l-estensjoni eżatta tad-dannu invokat, iżda mhux li tikkonkludi nuqqas ta' natura ċerta ta' l-istess eżistenza ta' dan id-dannu.
37     Fil-fatt, hekk kif osservat il-Qorti tal-Prim'Istanza fil-punt 50 tas-sentenza kkontestata, huwa kostanti li ċ-Ċina kienet
meqjusa, fil-mument ta' l-iffissar ta' l-għajnuna in kwistjoni, bħala waħda mill-pajjiżi terzi ewlenin li l-produzzjoni tagħhom
qegħda f'kompetizzjoni mal-produzzjoni komunitarja.
38     Barra minn hekk, in-nuqqas illegali ta’ teħid in kunsiderazzjoni mill-Kummissjoni tal-prezzijiet Ċiniżi wassal għal prezz
stmat, tat-tadam tal-pajjiżi terzi ewlenin produtturi u esportaturi sensibbilment superjuri għal dak li kellu jirriżulta wara
t-teħid in kunsiderazzjoni ta' dawn il-prezzijiet. Il-Qorti tal-Prim'Istanza stess ħadet nota, fil-punt 67 tas-sentenza kkontestata,
tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li t-teħid in kunsiderazzjoni seta' jwassal għal diminuzzjoni "sensibbli" tal-prezz
stmat tal-materja prima tal-pajjiżi terzi produtturi u esportaturi.
39     Quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, ir-rikorrenti impenjaw ruħhom li jistabbilixxu li, bit-teħid in kunsiderazzjoni ta' dawn
l-elementi, l-ammont ta' għajnuna għall-produzzjoni kien, fin-nuqqas ta' aġir illegali tal-Kummissjoni, jiġi bilfors iffissat
f'livell superjuri għal dak previst mir-Regolament Nru 1519/2000.
40     Hekk kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 32 tal-konklużjonijiet tiegħu, f'dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni kellha, sabiex
tiċħad in-natura ċerta taż-żieda ta' l-għajnuna allegata mir-rikorrenti, tistabbilixxi li ż-żamma ta' l-għajnuna f'livell
preċiż iffissat bir-Regolament Nru 1519/2000 huwa kompatibbli ma' l-applikazzjoni korretta ta' l-Artikolu 4(2) tar-Regolament
ta' bażi. Issa, analiżi bħal din manifestament kienet nieqsa, billi fil-fatt il-Kummissjoni llimitat ruħha li tuża s-setgħa
diskrezzjonali tagħha f'dan il-qasam, kif jirriżulta mill-punt 67 tas-sentenza kkontestata.
41     Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim'Istanza wettqet żball ta' dritt meta kkonstatat nuqqas ta' natura ċerta ta' dannu allegat
abbażi ta' elementi msemmija fil-punt 29 ta' din is-sentenza.
42     Barra minhekk, anki jekk wieħed jissoponi, skond dak li sostniet il-Kummissjoni fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja,
li fattur bħal dan previst fl-Artikolu 4(2)(c) tar-Regolament ta' bażi, dwar l-evoluzzjoni tal-kummerċ fis-swieq internazzjonali,
seta’ jagħti lok għal tweżin differenti fil-kuntest ta' kalkolu bit-teħid in kunsiderazzjoni tal-prezzijiet Ċiniżi, bilfors
għandu jiġi kkonstatat, minn dak kollu li ntqal fil-punti 37 sa 40 ta' din is-sentenza, li r-rikorrenti bilfors kienu jsibu
lilhom infushom f'sitwazzjoni aħjar li kieku l-Kummissjoni ma naqsitx illegalment li tieħu in kunsiderazzjoni l-prezzijiet
Ċiniżi waqt l-iffissar ta' l-ammont ta' għajnuna għall-produzzjoni. L-eżistenza tad-dannu invokat mir-rikorrenti, għaldaqstant,
'l bogħod milli tkun ipotetika jew purament eventwali, hija inkontestabbli. Minkejja l-eżistenza ta' inċertezza fir-rigward
tal-kwantifikazzjoni eżatta tiegħu, dan id-dannu jista’ barra minn hekk jiġi ekonomikament ivvalutat.
43     L-analiżi preċedenti ma tistax tiġi kkontestata bl-argument tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta' diffikultajiet ta' għotja tal-produzzjoni
komunitarja matul is-sena ta'
marketing
ikkonċernata.
44     Fil-fatt, mingħajr ma huwa neċessarju li tiddeċiedi fuq l-ammissibbiltà ta' dan l-argument, huwa tajjeb li jiġi osservat li
s-sistema ta' għajnuna għal produzzjoni istitwita, favur dawk li jipproċessaw, mir-Regolament ta' bażi sabiex tikkumpensa
d-differenza bejn il-prezz minimu mħallas lill-produtturi komunitarji u l-prezz medju fil-pajjiżi terzi hija stabbilita b'dan
ir-Regolament u bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 504/97 tad-19 ta' Marzu 1997, li jistipula regoli dettaljati għall-applikazzjoni
tar-Regolament Nru 2201/96 fir-rigward tas-sistema ta' għajnuna għall-produzzjoni fis-settur tal-prodotti pproċessati minn
frott u ħxejjex (ĠU L 78, p. 14) ta' sistema li tistrieħ fuq il-konklużjoni, qabel il-perijodu ta' tħawwil, tal-kuntratti
preliminari bejn dawk li jipproċessaw u l-produtturi kif ukoll fuq l-iffissar tal-kwoti tal-produzzjoni, iddestinati li jassiguraw
il-korrispondenza bejn il-kwantitajiet prodotti u l-kwantitajiet ipproċessati, u, b’hekk, li jiġu evitati d-diffikultajiet
ta' l-għotjiet li jistgħu jirriżultaw minn espansjoni kunsiderevoli tal-produzzjoni (ara l-ħames premessa tar-Regolament ta'
bażi u s-seba' premessa tar-Regolament Nru 504/97).
45     Kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 39 tal-konklużjonijiet tiegħu, dawk li jipproċessaw jiġu b’hekk inkoraġġati li jimpenjaw
ruħhom, permezz ta' kuntratti preliminari, sabiex jiddisponu mill-produzzjoni komunitarja limitata skond il-bżonnijiet reali
ta' l-industrija ta' l-ipproċessar, li titpatta bl-għajnuna ddestinata li tikkumpensa, b'osservanza tal-kriterji imperattivi
msemmija fl-Artikolu 4(2) tar-Regolament ta' bażi, ir-riskju kummerċjali kollu jew parti minnu marbut max-xiri tat-tadam fil-Komunità
bi prezz superjuri għal dak ipprattikat mill-produtturi tal-pajjiżi terzi.
46     F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li din is-sistema ta' tmexxija ppjanifikata hija permessa sabiex tassigura li tiġi disposta
l-produzzjoni komunitarja matul is-sena ta'
marketing
in kwistjoni ma tippermettix li tħassar l-eżistenza ta' dannu kummerċjali subit mir-rikorrenti wara l-iffissar, għal din
is-sena ta'
marketing
, ta' l-ammont ta' għajnuna f'livell insuffiċjenti minħabba l-fatt li l-Kummissjoni f'din l-okkażjoni naqset, bi ksur ta'
l-Artikolu 4(2) tar-Regolament ta' bażi, li tieħu in kunsiderazzjoni l-prezzijiet Ċiniżi.
47     Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal qabel, u mingħajr ma hemm bżonn li tiġi eżaminata t-tieni parti, l-ewwel motiv għandu jiġi
kkunsidrat bħala fondat.
48     Mingħajr m'hemm bżonn li jiġu eżaminati l-motivi l-oħra ta' l-appell, hemm lok li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza
kkontestata safejn ġie miċħud ir-rikors tar-rikorrenti f'dan l-appell minħabba li d-dannu allegat ma kienx ċert u, konsegwentement,
safejn dawn ġew ordnati jbatu ħames partijiet minn sitta ta' l-ispejjeż tagħhom u l-Kummissjoni tbati, minnbarra l-ispejjeż
tagħha, parti waħda mis-sitt partijiet ta' l-ispejjeż tar-rikorrenti.

Fuq ir-rinviju tal-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza
49     Skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 61 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, din il-Qorti tista' fil-każ ta' annullament
tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Prim'Istanza, taqta' definittivament il-kawża meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew tirrinvija
l-kwistjoni quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza sabiex din tiddeċiedi fuqha.
50     F'dan il-każ, peress li d-determinazzjoni ta' l-estensjoni eżatta tad-dannu subit mir-rikorrenti jimplika kunsiderazzjonijiet
kumplessi, hemm lok li l-kawża tintbagħat lura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza sabiex hija tiddeċiedi fuq l-ammont ta' kumpens
ta' dan id-dannu.
51     Peress li l-kawża ntbagħtet lura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, hemm lok li jiġu rriżervati l-ispejjeż ta' din il-proċedura
ta' appell.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1)
Is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tas-17 ta' Marzu 2005, Agraz
et
vs Il-Kummissjoni (T‑285/03), hija annullata safejn ġie miċħud ir-rikors tar-rikorrenti f'dan l-appell minħabba li d-dannu
allegat ma kienx ċert u, konsegwentement, safejn dawn ġew ordnati jbatu ħames partijiet minn sitta ta' l-ispejjeż tagħhom
u l-Kummissjoni tbati, minnbarra l-ispejjeż tagħha, parti waħda mis-sitt partijiet ta' l-ispejjeż tar-rikorrenti.
2)
Il-kawża għandha tintbagħat lura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej.
3)
L-ispejjeż huma rriżervati.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.