CELEX: 62005CJ0081
Sociale politiek
Bescherming van werknemer bij insolventie van werkgever
Richtlijn 80/987/EEG
Wijzigingsrichtlijn 2002/74/EG
Bij schikking overeengekomen ontslagvergoeding
Door waarborgfonds gewaarborgde betaling
Betaling afhankelijk van vaststelling van gerechtelijke beslissing

1       Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van richtlijn 80/987/EEG van de Raad van 20 oktober 1980
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van de werknemers bij insolventie
van de werkgever (PB L 283, blz. 23), in de oorspronkelijke versie ervan (hierna: „richtlijn 80/987”), en zoals gewijzigd
bij richtlijn 2002/74/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 (PB L 270, blz. 10; hierna: „gewijzigde
richtlijn 80/987”).
2       Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen A. Cordero Alonso en Fondo de Garantía Salarial (Spaans waarborgfonds
van het ministerie van Arbeid en Sociale Zaken; hierna: „Fogasa”) met betrekking tot de weigering ervan om hem op grond van
zijn subsidiaire aansprakelijkheid een vergoeding wegens beëindiging van de arbeidsovereenkomst toe te kennen.

Rechtskader

De gemeenschapsregeling
3       Artikel 1, lid 1, van richtlijn 80/987 luidt:
„Deze richtlijn is van toepassing op uit arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen voortvloeiende aanspraken van werknemers
tegenover werkgevers die in staat van insolventie in de zin van artikel 2, lid 1, verkeren.”
4       Artikel 2, lid 2, van deze richtlijn verduidelijkt dat deze geen afbreuk doet aan het nationale recht met betrekking tot de
definitie van de begrippen „werknemer”, „werkgever”, „bezoldiging”, „verkregen recht” of „recht in wording”.
5       Artikel 3, lid 1, van deze richtlijn luidt:
„De lidstaten treffen de nodige maatregelen opdat waarborgfondsen onder voorbehoud van artikel 4 de onvervulde aanspraken
van de werknemers honoreren die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen en die betrekking hebben op
het loon over de vóór een bepaalde datum vallende periode.”
6       Volgens artikel 4 van richtlijn 80/987 hebben de lidstaten de bevoegdheid om de in artikel 3 bedoelde betalingsverplichting
van de waarborgfondsen te beperken door ze te beperken tot het loon over een bepaalde periode of door een plafond vast te
stellen.
7       Artikel 9 van de richtlijn bepaalt dat deze „geen afbreuk [doet] aan de bevoegdheid van de lidstaten om wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen toe te passen of in te voeren die gunstiger zijn voor de werknemers”.
8       Volgens artikel 10, sub a, van deze richtlijn doet deze geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten „om de nodige maatregelen
te treffen met het oog op het voorkomen van misbruiken”.
9       Artikel 3 van de gewijzigde richtlijn 80/987 luidt:
„De lidstaten treffen de nodige maatregelen opdat waarborgfondsen onder voorbehoud van artikel 4 de onvervulde aanspraken
van de werknemers honoreren die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen, met inbegrip van de vergoeding
wegens beëindiging van de arbeidsverhouding, indien de nationale wetgeving hierin voorziet.
De aanspraken die het waarborgfonds honoreert, betreffen de onbetaalde lonen over een periode vóór en/of, in voorkomend geval,
na een door de lidstaten vastgestelde datum.”
10     Overeenkomstig artikel 3 ervan is richtlijn 2002/74 in werking getreden op de dag van de bekendmaking ervan in het
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
, te weten op 8 oktober 2002.
11     Artikel 2 van deze richtlijn luidt:
„1.      De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 8 oktober 2005
aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.
Zij passen de in de eerste alinea bedoelde bepalingen toe op iedere staat van insolventie van een werkgever die na de datum
van inwerkingtreding van die bepalingen intreedt.
Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze
richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.
2.      De lidstaten delen de Commissie de tekst mede van de bepalingen van intern recht die zij op het onder deze richtlijn vallende
gebied vaststellen.”

De nationale regeling
12     In artikel 14 van de Spaanse grondwet is het fundamentele recht van gelijkheid voor de wet neergelegd.
13     Artikel 26, leden 1 en 2, van Real Decreto Legislativo 1/1995 van 24 maart 1995, houdende goedkeuring van de herziene tekst
van het Estatuto de los Trabajadores (wet houdende het statuut van de werknemers) (BOE nr. 75 van 29 maart 1995, blz. 9654),
zoals gewijzigd bij wet 60/1997 van 19 december 1997 (BOE nr. 304 van 20 december 1997, blz. 37453; hierna: „werknemersstatuut”),
luidt als volgt:
„1.      Het loon omvat alle economische voordelen die de werknemers in geld of in natura ontvangen als tegenprestatie voor de door
hen uit hoofde van hun dienstverband voor rekening van een ander verrichte werkzaamheden, wanneer deze voordelen de bezoldiging
vormen voor verricht werk, ongeacht de vorm van de beloning, of voor de vakantieperioden die met werk worden gelijkgesteld
[...]
2.      Worden niet als loon aangemerkt de bedragen die de werknemer ontvangt als vergoeding van de kosten die hij bij de uitoefening
van zijn beroepswerkzaamheden heeft gemaakt, de uitkeringen en vergoedingen van de sociale zekerheid en de vergoedingen voor
overplaatsing, schorsing of ontslag.”
14     Artikel 33, leden 1, 2 en 8, van het werknemersstatuut luidt:
„1.      Het loonwaarborgfonds is een zelfstandig, onder het ministerie van Arbeid en Sociale Zaken vallend orgaan met rechtspersoonlijkheid
en handelingsbevoegdheid ter verwezenlijking van zijn doelstellingen, dat aan de werknemers de lonen uitkeert die hun niet
zijn uitbetaald wegens insolvabiliteit, surseance van betaling of faillissement van de ondernemers.
Als loon in de zin van het hierboven bepaalde wordt aangemerkt het als zodanig in een minnelijke schikking of bij rechterlijke
beslissing erkende bedrag betreffende alle aanspraken als bedoeld in artikel 26, lid 1, alsmede de door de bevoegde rechterlijke
instantie eventueel bepaalde aanvullende vergoeding bij wege van ‚salarios de tramitación’, met dien verstande dat het fonds
in geen geval, in totaal dan wel in gedeelten, een hoger bedrag kan uitkeren dan het bedrag dat wordt verkregen door het dubbele
minimumdagloon te vermenigvuldigen met het aantal dagen waarover geen loon werd uitgekeerd, tot een maximum van honderdtwintig
dagen.
2.      Het loonwaarborgfonds keert in de in het vorige lid genoemde gevallen de vergoedingen uit die bij een vonnis of administratieve
beslissing wegens ontslag of beëindiging van de arbeidsovereenkomsten aan werknemers worden toegekend overeenkomstig de artikelen 50,
51 en 52, sub c, van deze wet, tot een maximum van een jaarsalaris, met dien verstande dat het dagloon dat als berekeningsgrondslag
dient, niet meer dan het dubbele wettelijk minimumdagloon kan bedragen.
Het bedrag van de vergoeding wordt, uitsluitend voor de betaling door het loonwaarborgfonds in geval van ontslag of beëindiging
van arbeidsovereenkomsten overeenkomstig artikel 50 van deze wet, berekend op basis van 25 dagen per arbeidsjaar tot het in
de vorige alinea bepaalde maximum.
[...]
8.      In ondernemingen met minder dan vijfentwintig werknemers betaalt het loonwaarborgfonds 40 % van de wettelijke vergoedingen
die verschuldigd zijn aan de werknemers waarvan de arbeidsverhoudingen werden beëindigd als gevolg van de krachtens artikel 51
van onderhavige wet ingestelde procedure of op grond van een in artikel 52, sub c, opgesomde reden.
[...]”
15     Artikel 52, sub c, van het werknemersstatuut, dat de redenen voor het tenietgaan van arbeidsovereenkomsten „om objectieve
redenen” opsomt, bepaalt:
„De overeenkomst gaat teniet
[...]
c)      bij objectief vastgestelde noodzaak om arbeidsplaatsen af te schaffen om één van de in artikel 51, lid 1, van onderhavige
wet neergelegde redenen en voor een geringer aantal dan bij dit artikel vastgesteld.
De beslissing van de werkgever inzake de afschaffing dient ingegeven te zijn door economische oorzaken, en bedoeld te zijn
om bij te dragen tot een oplossing voor een ongunstige economische situatie, dan wel door technische, organisatorische of
met de productie verband houdende oorzaken, en bedoeld te zijn om door betere besteding der middelen de belemmeringen voor
een goede werking van de onderneming weg te nemen die voorvloeien uit de concurrentiepositie ervan op de markt, of uit redenen
die verband houden met de vraag.”
16     Het tenietgaan van de overeenkomst om objectieve redenen vereist van de werkgever dat wordt voldaan aan bepaalde verplichtingen
die bij artikel 53, lid 1, van het werknemersstatuut zijn vastgesteld, waaronder de verplichting
„[...]
b)      de werknemer [...] een vergoeding van twintig dagen per dienstjaar toe te kennen, welke vergoeding wordt berekend pro rata
van het aantal maanden voor de perioden van minder dan een jaar, en met een maximum van twaalf maanden.
[...]”
17     Artikel 84 van Real Decreto Legislativo 2/1995 van 7 april 1995 houdende goedkeuring van de herziene tekst van de Ley de Procedimiento
laboral (procedurewet voor het arbeidsrecht) (BOE nr. 86 van 11 april 1995, blz. 10695; hierna: „LPL”), schrijft voor dat
na een mislukking van een overeenkomstig artikel 63 van dit Decreto voorafgaandelijk te voeren schikkingsprocedure voor een
administratieve instantie, een nieuwe schikkingsprocedure voor de bevoegde rechter vereist is.
18     Op het moment van de prejudiciële verwijzing had het Koninkrijk Spanje nog geen enkele naar richtlijn 2002/74 verwijzende
bepaling vastgesteld, noch de omzetting ervan bij de Commissie aangemeld.

Het hoofdgeding en de prejudiciële vragen
19     Cordero Alonso werkte in een onderneming met minder dan 25 werknemers. Hij werd ontslagen om redenen die verband hielden met
de economische situatie van de onderneming. Het door Cordero Alonso tegen zijn ontslag ingestelde rechterlijk beroep mondde
uit in een minnelijke schikking met verweerster in het hoofdgeding die werd gesloten met medewerking van de bevoegde rechter,
die deze schikking vervolgens heeft goedgekeurd waardoor deze dezelfde kracht als een vonnis kreeg met het oog op de gedwongen
tenuitvoerlegging ervan in geval van niet-nakoming. Bij deze schikking kwamen partijen overeen de beëindiging van de arbeidsverhouding
om de door de werkgever aangevoerde redenen te aanvaarden, waarbij een door de werkgever aan de werknemer te betalen vergoeding
van 5 540,06 EUR werd vastgesteld.
20     Daar de werkgever de uit de minnelijke schikking voortvloeiende schulden niet vrijwillig betaalde, verzocht Cordero Alonso
om de gedwongen tenuitvoerlegging ervan, waarop de werkgever op 24 april 2003 insolvent werd verklaard bij ontbreken van goederen
waarop beslag kon worden gelegd en die te gelde konden worden gemaakt om daaruit de aan de werknemer verschuldigde bedragen
te betalen.
21     Hierop verzocht Cordero Alonso om betaling van de betrokken schulden door Fogasa. Overeenkomstig artikel 33, lid 8, van het
werknemersstatuut heeft Fogasa hem 40 % van de ontslagvergoeding toegekend, maar weigerde het de resterende 60 % voor zijn
rekening te nemen op grond dat de vergoeding bij minnelijke schikking en niet bij vonnis of administratieve beslissing was
vastgesteld.
22     Daarop heeft verzoeker in het hoofdgeding bij de Juzgado de lo Social de Palencia tegen Fogasa beroep ingesteld, waarbij hij
een bedrag vorderde dat overeenkwam met 60 % van de bij de gerechtelijke schikking overeengekomen vergoeding. Deze rechterlijke
instantie heeft de vordering afgewezen op grond dat Fogasa wettelijk enkel verplicht is de vergoedingen wegens beëindiging
van de arbeidsovereenkomsten voor zijn rekening te nemen wanneer die vergoedingen bij vonnis of administratieve beslissing
zijn vastgesteld, maar niet wanneer zij tussen partijen in het kader van een minnelijke schikking zijn overeengekomen. Tegen
dit vonnis heeft Cordero Alonso hoger beroep ingesteld bij de sociaalrechtelijke kamer van het Tribunal Superior de Justicia
de Castilla y León.
23     Deze rechterlijke instantie merkt op dat het Tribunal Constitucional in zijn arrest nr. 306/1993 van 25 oktober 1993 de verenigbaarheid
van artikel 33, lid 2, van het werknemersstatuut met artikel 14 van de Spaanse grondwet heeft onderzocht. Volgens het Tribunal
Constitucional is er geen sprake van schending van het beginsel van gelijkheid voor de wet, aangezien gelijke situaties niet
verschillend worden behandeld. Tegen de achtergrond van het arrest van 12 december 2002, Rodríguez Caballero (C‑442/00, Jurispr.
blz. I‑11915), vraagt de verwijzende rechter zich af welke de gevolgen zijn van de voorrang van het gemeenschapsrecht, en
met name welke bevoegdheid hij heeft om een met het gemeenschapsrecht strijdige wet buiten toepassing te laten bij ontbreken
van een Spaanse wettelijke procedureregeling die hem deze bevoegdheid verleend.
24     Zou een dergelijke bevoegdheid uit het gemeenschapsrecht voortvloeien, dan moet worden vastgesteld of het gemeenschapsrecht
in casu van toepassing is, hoewel richtlijn 80/987 niet uitdrukkelijk ziet op vergoedingen wegens beëindiging van de overeenkomst.
Wanneer het gemeenschapsrecht moet worden toegepast, lijkt het twijfelachtig of de voorrang ervan op het nationaal recht zich
uitstrekt tot normen die de grondrechten regelen. Is dit wél het geval, dan moet worden uitgemaakt of het verschil in behandeling
dat in onderhavig geval aan de orde is, gerechtvaardigd is. Deze vraag is niet volledig beantwoord door het reeds aangehaalde
arrest Rodríguez Caballero, aangezien het in het hoofdgeding een vergoeding wegens beëindiging van de overeenkomst betreft.
Zou worden vastgesteld dat dergelijke vergoedingen niet binnen de werkingssfeer van richtlijn 80/987 vallen, dan rijst de
vraag of de Spaanse staat richtlijn 2002/74 reeds toepast voor zover de inhoud ervan reeds in het Spaanse recht is opgenomen.
Zo ja, rijzen dezelfde vragen met betrekking tot het grondrecht van de gelijkheid voor de wet wanneer wordt vastgesteld dat
de Spaanse staat door uitspraak te doen over het geval Cordero Alonso, richtlijn 80/987 toepast.
25     In deze omstandigheden heeft het Tribunal Superior de Justicia de Castilla y León besloten de behandeling van de zaak te schorsen
en het Hof de volgende prejudiciële vragen voor te leggen:
„1)      Houden de verplichting voor de lidstaten om alle algemene of bijzondere maatregelen te treffen om de nakoming van de uit het
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap of uit handelingen van de instellingen voortvloeiende verplichtingen te
verzekeren (artikel 10 EG), en het beginsel van voorrang van het gemeenschapsrecht boven het nationale recht, als zodanig
en zonder dat uitdrukkelijke bepalingen van nationaal recht noodzakelijk zijn, in dat de nationale rechterlijke instanties
de bevoegdheid hebben om alle met het gemeenschapsrecht strijdige bepalingen van nationaal recht buiten toepassing te laten,
ongeacht de plaats van die bepalingen in de hiërarchie der normen (besluiten, wetten of zelfs de grondwet)?
2)      a)     Wanneer de Spaanse administratieve en rechterlijke instanties uitspraak moeten doen over het recht van een werknemer wiens
werkgever insolvent is verklaard, om van [Fogasa] de vergoedingen te ontvangen die hem verschuldigd zijn wegens beëindiging
van een arbeidsovereenkomst en die door de nationale wetgeving in geval van insolventie worden gewaarborgd, passen zij dan
gemeenschapsrecht toe, hoewel in de artikelen 1 en 3 van richtlijn 80/987 de vergoedingen wegens beëindiging van een arbeidsovereenkomst
niet uitdrukkelijk zijn voorzien?
b)     Zo ja, zijn de Spaanse administratieve en rechterlijke instanties dan bij de toepassing van richtlijn 80/987 en de bepalingen
van nationaal recht tot omzetting van die richtlijn gebonden aan het uit het gemeenschapsrecht voortvloeiende beginsel van
gelijkheid voor de wet en non-discriminatie, waarvan de strekking door de uitlegging van het Hof [...] is bepaald, hoewel
die uitlegging niet overeenstemt met de uitlegging van het door de Spaanse grondwet erkende overeenkomstige fundamentele recht,
die door de rechtspraak van het Spaanse Tribunal Constitucional daaraan is gegeven?
c)     Zo ja, legt het uit het gemeenschapsrecht voortvloeiende fundamentele recht van gelijkheid voor de wet een verplichting op
tot gelijke behandeling van de gevallen waarin het recht van de werknemer op de vergoeding wegens beëindiging van de arbeidsovereenkomst
bij een rechterlijke beslissing is vastgesteld, en die gevallen waarin dit recht voortvloeit uit een overeenkomst tussen werknemer
en werkgever, die voor een rechter en met diens goedkeuring is gesloten?
3)      a)     Wanneer een lidstaat in zijn nationale recht reeds vóór de inwerkingtreding van richtlijn 2002/74 de werknemers in geval van
insolventie van de werkgever het recht op bescherming door het waarborgfonds toekende met betrekking tot een vergoeding wegens
beëindiging van de arbeidsovereenkomst, kan dan worden aangenomen dat de lidstaat vanaf de inwerkingtreding van die richtlijn
op 8 oktober 2002 het gemeenschapsrecht toepast hoewel de termijn voor de omzetting daarvan in nationaal recht niet is verstreken,
wanneer hij beslist over de betaling door het waarborgfonds van die vergoedingen wegens beëindiging van de arbeidsovereenkomst
in gevallen waarin de werkgever na 8 oktober 2002 insolvent is verklaard?
b)     Zo ja, zijn de Spaanse administratieve en rechterlijke instanties dan ingevolge richtlijn [2002/74] en de bepalingen van nationaal
recht tot omzetting van die richtlijn gebonden aan het uit het gemeenschapsrecht voortvloeiende beginsel van gelijkheid en
non-discriminatie, waarvan de strekking door de uitlegging van het Hof [...] is bepaald, hoewel die uitlegging niet overeenstemt
met de uitlegging van het door de Spaanse grondwet erkende overeenkomstige fundamentele recht, die door de rechtspraak van
het Spaanse Tribunal Constitucional daaraan is gegeven?
c)      Zo ja, legt het uit het gemeenschapsrecht voortvloeiende fundamentele recht van gelijkheid voor de wet een verplichting op
tot gelijke behandeling van de gevallen waarin het recht van de werknemer op de vergoeding wegens beëindiging van de arbeidsovereenkomst
bij een rechterlijke beslissing is vastgesteld, en die gevallen waarin dit recht voortvloeit uit een overeenkomst tussen werknemer
en werkgever, die voor een rechter en met diens goedkeuring is gesloten?”

De derde vraag
26     Met zijn derde vraag, die als eerste moet worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter te vernemen hoe de gewijzigde richtlijn
80/987 in de tijd moet worden toegepast (vraag 3, sub a), en wenst hij verduidelijking over de eventuele verplichte gelijke
behandeling, krachtens het communautaire beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie, van bij rechterlijke beslissing vastgestelde
vergoedingen wegens beëindiging van een arbeidsovereenkomst en vergoedingen welke voortvloeien uit een overeenkomst die tussen
werknemer en werkgever is gesloten voor een rechter en met diens goedkeuring (vraag 3, sub b en c).

Werking ratione temporis van de gewijzigde richtlijn 80/987
27     Ingevolge artikel 2, lid 1, eerste alinea, van richtlijn 2002/74 doen de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking treden om uiterlijk op 8 oktober 2005 aan deze richtlijn te voldoen.
28     De tweede alinea van dit lid bepaalt dat zij de in de eerste alinea bedoelde bepalingen toepassen op iedere staat van insolventie
van een werkgever die na de datum van inwerkingtreding van die bepalingen intreedt. Onder deze omstandigheden vallen de staat
van insolventie en de gevolgen ervan binnen de werkingssfeer ratione temporis van de gewijzigde richtlijn 80/987 vanaf de
datum van inwerkingtreding ervan, zelfs voor het verstrijken van de in artikel 2, lid 1, eerste alinea, van richtlijn 2002/74
voorziene omzettingstermijn.
29     Niet alleen nationale bepalingen die uitdrukkelijk strekken tot omzetting van deze richtlijn moeten worden geacht binnen de
werkingssfeer van richtlijn 2002/74 te vallen, maar vanaf de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn ook de reeds bestaande
nationale bepalingen die geschikt zijn ter verzekering van de overeenstemming van het nationale recht met de richtlijn.
30     Naar luid van artikel 3, eerste alinea, van de gewijzigde richtlijn 80/987 treffen de lidstaten de nodige maatregelen opdat
waarborgfondsen onder voorbehoud van artikel 4 van bedoelde richtlijn de onvervulde aanspraken van de werknemers honoreren
die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen, met inbegrip van de vergoeding wegens beëindiging van de
arbeidsverhouding, indien de nationale wetgeving hierin voorziet.
31     Hoewel artikel 3, eerste alinea, van de gewijzigde richtlijn 80/987 een lidstaat niet de verplichting oplegt ervoor te zorgen
dat in de nationale wettelijke regeling ter omzetting van richtlijn 2002/74 de betaling van vergoedingen wegens beëindiging
van de arbeidsverhouding is verzekerd, moet worden vastgesteld dat, wanneer ingevolge een bepaling van de betrokken nationale
wettelijke regeling dergelijke vergoedingen onder de door het bevoegde waarborgfonds geboden bescherming vallen, deze nationale
bepaling sinds 8 oktober 2002, de datum van inwerkingtreding van richtlijn 2002/74, binnen de werkingssfeer van de gewijzigde
richtlijn 80/987 valt.
32     Hieruit volgt dat een bepaling als artikel 33, lid 2, van het werknemersstatuut, die onder bepaalde voorwaarden bij ontslag
of beëindiging van de arbeidsovereenkomst voorziet in de betaling van vergoedingen voor werknemers door het waarborgfonds,
onder artikel 2, lid 1, tweede alinea, van richtlijn 2002/74 valt, en dus binnen de werkingssfeer van deze richtlijn valt
wat de toepassing ervan betreft op feiten die zich na de datum van inwerkingtreding ervan voordoen.
33     Aan dit resultaat staat niet in de weg dat overeenkomstig artikel 2, lid 1, derde alinea, van richtlijn 2002/74 nationale
bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn aangenomen, bij de vaststelling ervan een verwijzing naar deze richtlijn
moeten bevatten of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn moeten verwijzen. Uit dergelijke formele overwegingen
kan geen beperking van de door richtlijn 2002/74 beoogde bescherming van werknemers voortvloeien.
34     Op de derde vraag, sub a, moet dan ook worden geantwoord dat wanneer een lidstaat vóór de inwerkingtreding van richtlijn 2002/74
in zijn interne rechtsorde het recht van de werknemer erkende om bij insolventie van de werkgever inzake de vergoeding wegens
beëindiging van een overeenkomst een beroep te doen op de bescherming door het waarborgfonds, bij insolventie van de werkgever
na de inwerkingtreding van de richtlijn de toepassing van deze wettelijke regeling binnen de werkingssfeer van de gewijzigde
richtlijn 80/987 valt.

Schending van het gelijkheidsbeginsel
35     Zodra een nationale wettelijke regeling binnen de werkingssfeer van het gemeenschapsrecht komt, moet zij verenigbaar zijn
met de fundamentele rechten waarvan het Hof de eerbiediging verzekert (zie dienaangaande arrest Rodríguez Caballero, reeds
aangehaald, punt 31, en aldaar aangehaalde rechtspraak).
36     Uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat Fogasa bij insolventie van de werkgever slechts die vergoedingen voor beëindiging
van de arbeidsovereenkomst moet betalen welke bij een vonnis of administratieve beslissing zijn vastgesteld.
37     Hoewel het aan het nationale recht staat om de vergoedingen te bepalen welke binnen de werkingssfeer van de gewijzigde richtlijn
80/987 vallen, is deze bevoegdheid onderworpen aan de naleving van de grondrechten, waartoe met name het algemeen beginsel
van gelijkheid en niet-discriminatie behoort (zie in die zin beschikking van 13 december 2005, Guerrero Pecino, C‑177/05,
Jurispr. blz. I‑10887, punten 25 en 26, alsook aldaar aangehaalde rechtspraak). Dit beginsel vereist dat vergelijkbare situaties
niet verschillend worden behandeld, tenzij dit objectief gerechtvaardigd is (arrest Rodríguez Caballero, reeds aangehaald,
punt 32, en aldaar aangehaalde rechtspraak).
38     Het Hof heeft reeds geoordeeld dat wanneer volgens de betrokken nationale regeling vergoedingen wegens onrechtmatig ontslag
die bij vonnis of administratieve beslissing zijn vastgesteld, naar nationaal recht moeten worden beschouwd als vergoedingen
wegens beëindiging van de arbeidsverhouding in de zin van artikel 3, lid 1, van de gewijzigde richtlijn 80/987, ook soortgelijke
vergoedingen die in het kader van een schikkingsprocedure als die van artikel 84 LPL zijn vastgesteld, moeten worden beschouwd
als vergoedingen in de zin van deze bepaling (beschikking Guerrero Pecino, reed aangehaald, punt 30).
39     Hetzelfde geldt voor de wettelijke vergoedingen voor beëindiging van de arbeidsovereenkomst.
40     Immers, alle werknemers die wegens beëindiging van hun arbeidsovereenkomst hun baan hebben verloren, bevinden zich in een
vergelijkbare situatie wanneer hun werkgever wegens zijn staat van insolventie in de onmogelijkheid verkeert om hen de vergoedingen
te betalen waarop zij wettelijk recht hebben. Zoals de advocaat-generaal in punt 36 van zijn conclusie heeft opgemerkt hebben
bovendien noch de verwijzende rechter, noch de interveniërende partijen, met betrekking tot een eventuele rechtvaardiging
van de ongelijke behandeling enig nieuw argument opgeworpen waarover het Hof nog niet de gelegenheid heeft gehad zich uit
te spreken in het kader van de het reeds aangehaalde arrest Rodríguez Caballero, het arrest van 16 december 2004, Olaso Valero
(C‑520/03, Jurispr. blz. I‑12065), en de reeds aangehaalde beschikking Guerrero Pecino.
41     Daar het algemeen beginsel van gelijkheid en non-discriminatie een beginsel van het gemeenschapsrecht is, zijn de lidstaten
door dit beginsel, zoals uitgelegd door het Hof, gebonden. Dit geldt eveneens wanneer de nationale wettelijke regeling volgens
de grondwettelijke rechtspraak van de betrokken lidstaat in overeenstemming is met een door de nationale rechtsorde erkend
analoog grondrecht.
42     Op de derde vraag, sub b en c, moet dan ook worden geantwoord dat binnen de werkingssfeer van de gewijzigde richtlijn 80/987
het in de communautaire rechtsorde erkende algemene gelijkheidsbeginsel vereist dat, wanneer volgens een nationale regeling
als die welke in het hoofdgeding aan de orde is, bij vonnis vastgestelde wettelijke vergoedingen wegens beëindiging van de
arbeidsovereenkomst door het waarborgfonds moeten worden betaald in geval van insolventie van de werkgever, overeenkomstige
vergoedingen die zijn vastgesteld in een overeenkomst tussen de werknemer en de werkgever, die voor een rechter en met goedkeuring
van de rechterlijke instantie is gesloten, op dezelfde wijze moeten worden behandeld.

De tweede vraag
43     Gelet op het antwoord op de derde vraag dient de tweede vraag, die richtlijn 80/987 in haar oorspronkelijke versie betreft,
niet meer te worden beantwoord.

De eerste vraag
44     De eerste vraag betreft in wezen de eventuele verplichting voor de verwijzende rechter om overeenkomstig het gemeenschapsrecht,
zoals dit door het Hof is uitgelegd, het nationale recht dat niet in overeenstemming is met richtlijn 80/987 in de oorspronkelijke
of gewijzigde versie ervan, buiten beschouwing te laten.
45     Wanneer een met het gemeenschapsrecht strijdige discriminatie is vastgesteld, kan, zolang geen maatregelen zijn genomen om
deze discriminatie op te heffen, de eerbiediging van het gelijkheidsbeginsel alleen worden verzekerd door de leden van de
benadeelde groep de voordelen toe te kennen die de leden van de bevoordeelde groep genieten (arrest Rodríguez Caballero, reeds
aangehaald, punt 42).
46     In een dergelijk geval dient de nationale rechter elke nationale discriminerende bepaling buiten toepassing te laten, zonder
dat hij de opheffing ervan door de wetgever heeft te vragen of af te wachten, en dient hij op de leden van de door die discriminatie
benadeelde groep dezelfde regeling toe te passen als op de andere werknemers (arrest Rodríguez Caballero, reeds aangehaald,
punt 43, en aldaar aangehaalde rechtspraak). Deze verplichting geldt ongeacht of er in het nationale recht bepalingen bestaan
die hem hiertoe de bevoegdheid verlenen.
47     Op de eerste vraag moet dan ook worden geantwoord dat de nationale rechter een nationale regeling buiten toepassing moet laten
die in strijd met het door de communautaire rechtsorde erkende gelijkheidsbeginsel uitsluit dat het bevoegde waarborgfonds
vergoedingen wegens beëindiging van de overeenkomst betaalt die zijn vastgesteld in een overeenkomst tussen de werknemer en
de werkgever, die voor een rechter en met goedkeuring van de rechterlijke instantie is gesloten.

Kosten
48     Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof van Justitie (Eerste kamer) verklaart voor recht:
1)
Wanneer een lidstaat vóór de inwerkingtreding van richtlijn 2002/74/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september
2002 tot wijziging van richtlijn 80/987/EEG, in zijn interne rechtsorde het recht van de werknemer erkende om bij insolventie
van de werkgever inzake de vergoeding wegens beëindiging van een overeenkomst een beroep te doen op de bescherming door het
waarborgfonds, valt bij insolventie van de werkgever na de inwerkingtreding van deze richtlijn de toepassing van deze wettelijke
regeling binnen de werkingssfeer van richtlijn 80/987/EEG van de Raad van 20 oktober 1980 betreffende de onderlinge aanpassing
van de wetgevingen der lidstaten inzake de bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever, zoals gewijzigd
bij richtlijn 2002/74.
2)
Binnen de werkingssfeer van richtlijn 80/987, zoals gewijzigd bij richtlijn 2002/74, vereist het in de communautaire rechtsorde
erkende algemene gelijkheidsbeginsel dat, wanneer volgens een nationale regeling als die welke in het hoofdgeding aan de orde
is, bij vonnis vastgestelde wettelijke vergoedingen wegens beëindiging van de arbeidsovereenkomst door het waarborgfonds moeten
worden betaald in geval van insolventie van de werkgever, overeenkomstige vergoedingen die zijn vastgesteld in een overeenkomst
tussen de werknemer en de werkgever, die voor een rechter en met goedkeuring van de rechterlijke instantie is gesloten, op
dezelfde wijze moeten worden behandeld.
3)
De nationale rechter moet een nationale regeling buiten toepassing laten die in strijd met het door de communautaire rechtsorde
erkende gelijkheidsbeginsel uitsluit dat het bevoegde waarborgfonds vergoedingen wegens beëindiging van de overeenkomst betaalt
die zijn vastgesteld in een overeenkomst tussen de werknemer en de werkgever, die voor een rechter en met goedkeuring van
de rechterlijke instantie is gesloten.
ondertekeningen
*
Procestaal: Spaans.