CELEX: 62003TJ0060
Προσφυγή ακυρώσεως
Παραδεκτό
Άρθρο 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ
Φυσικά ή νομικά πρόσωπα
Πράξεις που τα αφορούν άμεσα
Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Αναπτύξεως (ΕΤΠΑ)
Απόφαση της Επιτροπής με την οποία καταργείται μια χρηματοδοτική συνδρομή και ζητείται η επιστροφή της εν λόγω συνδρομής
Άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4253/88
Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως

στερείται νομικού ερείσματος, καθόσον στηρίζεται σε ευρεία ερμηνεία μόνον του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88, ενώ
η κατάργηση της συνδρομής, που έχει χαρακτήρα κυρώσεως, επιβάλλει αντιθέτως να ερμηνεύεται στενά η εν λόγω διάταξη.
72     Η Επιτροπή αντιτάσσει ότι, σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ του περιεχομένου μιας διατάξεως και του τίτλου της, και τα δύο αυτά
μέρη της διατάξεως πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπον ώστε όλοι οι όροι να έχουν πρακτική αποτελεσματικότητα. Επιπλέον, η
συστηματική ερμηνεία του άρθρου 24, και ιδίως της παραγράφου 1 του εν λόγω άρθρου, επιτρέπει να συναχθεί η δυνατότητα πλήρους
καταργήσεως μιας συνδρομής, οπότε η αναφορά στο άρθρο 2 της αποφάσεως περί χορηγήσεως δεν ήταν αναγκαία. Κατά τα λοιπά, αν
αναγνωριζόταν στην Επιτροπή μόνον η εξουσία να μειώνει το ποσό της συνδρομής κατ’ αναλογίαν προς τις διαπραχθείσες παρατυπίες,
τούτο θα κατέληγε στο να ενθαρρύνονται οι απάτες, κατά το μέτρο που μόνον τα ποσά που εισπράχθηκαν αχρεωστήτως θα έπρεπε να
επιστρέφονται.
–       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
73     Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια συνδρομή μπορεί να καταργηθεί δεν υπάγονται στους κανόνες διαδικασίας, αλλά στους κανόνες
ουσίας (απόφαση του Πρωτοδικείου της 28ης Ιανουαρίου 2004, T‑180/01, Euroagri κατά Επιτροπής, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη
στη Συλλογή, σκέψεις 36 και 37). Επομένως, οι πτυχές αυτές διέπονται, κατ’ αρχήν, από την ισχύουσα ρύθμιση κατά το χρονικό
σημείο της χορηγήσεως της συνδρομής. Όπως υπενθύμισε το Πρωτοδικείο με την ίδια απόφαση, η κατάργηση μιας κοινοτικής συνδρομής
συνεπεία παρατυπιών που προσάπτονται στον δικαιούχο έχει χαρακτήρα κυρώσεως οσάκις δεν περιορίζεται στην αναζήτηση των ποσών
που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως συνεπεία των ανωτέρω παρατυπιών. Επομένως, η ως άνω κατάργηση είναι παραδεκτή μόνον αν είναι
δικαιολογημένη τόσο με γνώμονα την ισχύουσα ρύθμιση κατά το χρονικό σημείο της χορηγήσεως της συνδρομής όσο και με γνώμονα
την ισχύουσα ρύθμιση κατά το χρονικό σημείο της εκδόσεως της αποφάσεως περί καταργήσεως.
74     Υπό τις συνθήκες αυτές, οι σχετικές διατάξεις στον τομέα της καταργήσεως της συνδρομής είναι εκείνες του κανονισμού 1787/84,
που ίσχυαν κατά την έκδοση της αποφάσεως περί χορηγήσεως, και του κανονισμού 4253/88, όπως ίσχυε κατά την έκδοση της προσβαλλομένης
αποφάσεως, ήτοι όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2082/93.
75     Το άρθρο 32, παράγραφος 1, του κανονισμού 1787/84 προέβλεπε τη μείωση ή την κατάργηση της συνδρομής. Το άρθρο 24 του κανονισμού
4253/88, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2082/93, προβλέπει την κατάργηση της συνδρομής στον τίτλο του καθώς και, εμμέσως,
στην παράγραφο 1, που αναφέρεται στη μη δικαιολόγηση τμήματος ή του συνόλου μιας χρηματοδοτικής συνδρομής.
76     Όσον αφορά τη διατύπωση της παραγράφου 2 του εν λόγω άρθρου 24, που δεν προβλέπει ρητώς την κατάργηση της συνδρομής, αρκεί
να επισημανθεί ότι πάγια νομολογία (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 12ης Οκτωβρίου 1999, T‑216/96, Conserve Italia κατά Επιτροπής,
Συλλογή 1999, σ. II-3139, σκέψη 92· της 14ης Ιουνίου 2001, T‑143/99, Hortiplant κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-1665,
σκέψη 40· της 26ης Σεπτεμβρίου 2002, T‑199/99, Sgaravatti Mediterranea κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-3731, σκέψεις 130
και 131, και της 11ης Μαρτίου 2003, T‑186/00, Conserve Italia κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-719, σκέψεις 74 και 78)
καθιερώνει τη δυνατότητα της Επιτροπής να καταργεί μια συνδρομή βάσει του άρθρου 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88.
77     Υπό τις συνθήκες αυτές, το πρώτο επιχείρημα προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως είναι αβάσιμο και πρέπει, ως εκ τούτου,
να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου επιχειρήματος προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
78     Κατά την προσφεύγουσα, η απαίτηση της Επιτροπής να είναι το έργο πλήρως λειτουργικό και χρησιμοποιήσιμο δεν περιέχεται ούτε
στην απόφαση περί χορηγήσεως ούτε στο άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88. Η εν λόγω απαίτηση διατυπώθηκε από την Επιτροπή μόλις
κατά το χρονικό σημείο της υποβολής της αιτήσεως για την οριστική πληρωμή. Συναφώς, αυτή η όψιμη απαίτηση πρέπει να θεωρηθεί
ότι στερείται νομικού ερείσματος, πολλώ μάλλον εφόσον η προσφεύγουσα είχε δεσμευθεί, από τις 17 Ιανουαρίου 2000, να εξασφαλίσει
τη λειτουργικότητα του έργου που συγχρηματοδοτήθηκε από το ΕΤΠΑ εντός σύντομης προθεσμίας.
79     Η Επιτροπή αντιτάσσει, κατ’ αρχάς, ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι το φράγμα ούτε είχε τεθεί σε λειτουργία
ούτε ήταν εκμεταλλεύσιμο κατά την ημερομηνία εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως. Εν συνεχεία, η Επιτροπή υπενθυμίζει, κατ’
ουσίαν, ότι το κριτήριο ως προς το αν τα χρηματοδοτούμενα έργα έχουν τεθεί σε λειτουργία ήταν πάντοτε και παραμένει ουσιώδες
στο πλαίσιο του καθεστώτος των διαρθρωτικών ταμείων, ιδίως για λόγους που συνδέονται με την αποτελεσματικότητα της πολιτικής
της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής που ορίζεται από τη Συνθήκη και ως προς την οποία ο προγραμματισμός αποτελεί ουσιώδες
στοιχείο. Επιπλέον, η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων επιβάλλει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη
να ελέγχουν την τήρηση του καταρτισθέντος προγραμματισμού και να μπορούν να καταργούν τις συνδρομές για τα σχέδια που δεν
έχουν τεθεί σε λειτουργία.
–       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
80     Όπως υπενθύμισε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η απόφαση περί χορηγήσεως κοινοτικής συνδρομής πρέπει να ερμηνεύεται
σε σχέση με την αντίστοιχη αίτηση περί χορηγήσεως συνδρομής (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Ιουλίου
1997, T‑81/95, Interhotel κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. II-1265, σκέψη 42). Πάντως, από τη δικογραφία, και ιδίως από την
αίτηση περί χορηγήσεως συνδρομής την οποία υπέβαλε η Ιταλική Δημοκρατία και η οποία αναφέρεται στη σκέψη 3 ανωτέρω, προκύπτει
ότι η εν λόγω αίτηση, βάσει της οποίας ελήφθη η απόφαση περί χορηγήσεως, ανέφερε ότι το τρίτο τμήμα των εργασιών του φράγματος
στον Gibbesi επρόκειτο να καταλήξει στο να τεθεί το έργο σε λειτουργία.
81     Εξάλλου, όπως ορθώς υπενθυμίζει η Επιτροπή με τα δικόγραφά της, το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 1787/84, βάσει του
οποίου εκδόθηκε η απόφαση περί χορηγήσεως, προβλέπει ότι «η χρηματοδότηση επενδύσεων σε έργα υποδομής περιλαμβάνει [...] τα
έργα υποδομής που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της περιφέρειας ή της ζώνης στην οποία αυτά εκτελούνται».
82     Συναφώς, πρέπει κατ’ αρχάς να υπομνησθεί ότι, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ορθή λειτουργία του συστήματος των κοινοτικών
διαρθρωτικών ταμείων και η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των εν λόγω ταμείων, η υλοποίηση κάθε σχεδίου που συγχρηματοδοτείται
στο πλαίσιο αυτό πρέπει να κατατείνει στο να τίθεται το εν λόγω σχέδιο σε λειτουργία, λαμβανομένου υπόψη ότι η απαίτηση αυτή
είναι υπολανθάνουσα στο πλαίσιο της αποφάσεως περί χορηγήσεως της κοινοτικής χρηματοδοτήσεως.
83     Πάντως, δεν αμφισβητείται ότι το φράγμα ούτε είχε τεθεί σε λειτουργία ούτε ήταν εκμεταλλεύσιμο κατά την ημερομηνία εκδόσεως
της προσβαλλομένης αποφάσεως. Υπό τις περιστάσεις αυτές, θα ήταν προδήλως ασυμβίβαστο με την προαναφερθείσα διάταξη το να
επιτραπεί στον δικαιούχο της επίμαχης συνδρομής να διατηρήσει τη χορηγούμενη κοινοτική χρηματοδότηση ενόψει της υλοποιήσεως
του έργου ενώ, ακριβώς, το εν λόγω έργο δεν είναι χρησιμοποιήσιμο. Εξάλλου, μια τέτοια προσέγγιση δεν θα ήταν συμβατή με τον
σκοπό της χρηστής διαχειρίσεως των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμείων.
84     Υπό τις συνθήκες αυτές, το δεύτερο επιχείρημα προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως είναι αβάσιμο και πρέπει, ως εκ τούτου,
να απορριφθεί.
Επί του τρίτου επιχειρήματος προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
85     Κατά την προσφεύγουσα, οι προϋποθέσεις για τη διατήρηση της επίμαχης συνδρομής συντρέχουν υπό το πρίσμα του άρθρου 24 του
κανονισμού 4253/88 κατά το μέτρο που, αφενός, η φύση του έργου και οι προϋποθέσεις εφαρμογής της επιλέξιμης δράσεως δεν επηρεάζονται
και, αφετέρου, η μεταβολή του προορισμού του έργου αποτέλεσε, εξάλλου, αντικείμενο απευθυνθείσας στην Επιτροπή αιτήσεως περί
εγκρίσεως.
86     Η προσφεύγουσα είναι της γνώμης ότι η μεταβολή του σκοπού ή του προορισμού του έργου δεν αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 24,
παράγραφος 1, του κανονισμού 4253/88, γεγονός ικανό να μειώσει ή να αναστείλει τη χρηματοδοτική συνδρομή, έστω και αν η Επιτροπή
έλαβε υπόψη την εν λόγω μεταβολή στην προσβαλλόμενη απόφαση.
87     Περαιτέρω, η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι το παράρτημα της ίδιας της αποφάσεως περί χορηγήσεως περιείχε περιγραφή του έργου,
αλλά όχι ένδειξη ως προς τον σκοπό του.
88     Πάντως, κατά την προσφεύγουσα, το γεγονός ότι τα ύδατα που συγκρατούνται μέσω του έργου προορίζονται στο εξής αποκλειστικώς
για άρδευση, και όχι πλέον επίσης για ψύξη βιομηχανικών εγκαταστάσεων, δεν μπορεί να μεταβάλει τη φύση του επίμαχου έργου,
που συνίσταται στο να αποτελέσει το εν λόγω έργο δεξαμενή συρροής υδάτων προς το γενικό συμφέρον. Συναφώς, η προσφεύγουσα
αναφέρει, χωρίς να αντικρουσθεί από την Επιτροπή, ότι πάντοτε προβλεπόταν ότι τα ύδατα που θα συγκρατούνταν μέσω του επίμαχου
φράγματος προορίζονταν για την άρδευση περίπου 1 000 εκταρίων αγροτικής εκτάσεως. Ακριβώς η μη λειτουργία της βιομηχανικής
ζώνης, της οποίας η δημιουργία στη Licata είχε προβλεφθεί από το 1986, προσέδωσε βαρύνουσα σημασία στον σκοπό της αρδεύσεως.
Η κατάσταση αυτή γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή, λαμβανομένου υπόψη ότι διευκρινίστηκε τότε ότι το έργο διατηρούσε την κοινωνικοοικονομική
λειτουργία του στο πλαίσιο της περιφερειακής αναπτύξεως. Συναφώς, πρέπει να θεωρηθεί ότι το φράγμα, το οποίο βρίσκεται σε
μια περιοχή που πάσχει από σημαντική έλλειψη ύδατος για ιδιωτική, γεωργική και βιομηχανική χρήση, θα μπορούσε, χάρη στην ποιότητα
των υδάτων του, να καλύψει πολλές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των αναγκών σε πόσιμο ύδωρ, και να ενταχθεί σε ένα συνολικό
και πιο εκτεταμένο καθεστώς παρεμβάσεων στον τομέα της υδροδοτήσεως που συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ. Η προσφεύγουσα προσθέτει
ότι έχει παραγγελθεί η εκπόνηση ειδικής μελέτης για τη χρήση των υδάτων και την αξιοποίηση του επίμαχου φράγματος.
89     Ομοίως, η προσφεύγουσα θεωρεί ότι η μεταβολή του προορισμού του έργου δεν μπορεί να επηρεάσει τις προϋποθέσεις εφαρμογής της
δράσεως, εφόσον οι τελευταίες εμπίπτουν στη λειτουργία του έργου, και όχι στον προορισμό του.
90     Επιπλέον, κατά την προσφεύγουσα, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι εσφαλμένη καθόσον δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι ιταλικές
αρχές γνωστοποίησαν στην Επιτροπή, προσκομίζοντας σχετικά έγγραφα προς στήριξη των ισχυρισμών τους, την επίμαχη μεταβολή του
προορισμού του έργου.
91     Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι μπορεί να γίνει επίκληση του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88 βάσει μιας παρατυπίας, και ιδίως
μιας σημαντικής μεταβολής που επηρεάζει την εφαρμογή του οικείου μέτρου.
92     Περαιτέρω, η Επιτροπή εκθέτει ότι διαπίστωσε την ύπαρξη παρατυπίας που συνίσταται στην ουσιώδη μεταβολή των σκοπών και του
προορισμού του έργου σε σχέση με ό,τι είχε προβλεφθεί στην απόφαση περί χορηγήσεως, χωρίς να έχει ζητηθεί προηγουμένως η έγκρισή
της.
93     Εν συνεχεία, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η απόφαση περί χορηγήσεως εκδόθηκε βάσει του κανονισμού 1787/84. Οι διατάξεις του
άρθρου 22, παράγραφος 3, του ως άνω κανονισμού, που προβλέπουν την περιγραφή του έργου που συγχρηματοδοτείται από τα κοινοτικά
ταμεία, θα ήσαν περιττές αν έπρεπε να θεωρηθεί ότι η περιγραφή αυτή είναι αμιγώς ενδεικτική. Το ίδιο θα ίσχυε όσον αφορά τις
διατάξεις του άρθρου 28, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του ιδίου κανονισμού, σύμφωνα με τις οποίες η αίτηση τελικής πληρωμής
περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δήλωση σύμφωνα με την οποία η επένδυση είναι σύμφωνη προς το αρχικό σχέδιο.
94     Πάντως, από την αίτηση περί χορηγήσεως συνδρομής του ΕΤΠΑ που υπέβαλαν στην Επιτροπή οι ιταλικές αρχές κατά την έννοια του
άρθρου 22, παράγραφος 3, του κανονισμού 1787/84 προκύπτει ότι η περιγραφή του φράγματος και της προβλεπόμενης χρήσεώς του
αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της αιτήσεως. Η Επιτροπή προσθέτει ότι η συνδρομή χορηγήθηκε λαμβανομένων υπόψη, ειδικότερα,
της διάρκειας, των τεχνικών χαρακτηριστικών και των σκοπών του έργου, που εκτίθενται στην αίτηση. Συναφώς, η άρδευση περίπου
1 000 εκταρίων αγροτικής εκτάσεως είχε προβλεφθεί, κατά την Επιτροπή, μόνον δευτερευόντως.
95     Υπό τις συνθήκες αυτές, η εκτροπή του σχεδίου, αφού ελήφθη η χρηματοδότηση, προς χρήσεις διαφορετικές από εκείνες που είχαν
προβλεφθεί, είναι ασυμβίβαστη με την έννοια της ομοιογενούς και συγκλίνουσας περιφερειακής αναπτύξεως επί της οποίας στηρίζεται
η έννοια του προγραμματισμού. Η επίμαχη συνδρομή χορηγήθηκε με την προϋπόθεση ότι τα ύδατα που συγκρατούνται μέσω του φράγματος
θα διετίθεντο, πρώτον, για την υδροδότηση μιας βιομηχανικής ζώνης που επρόκειτο να δημιουργηθεί.
96     Συνεπώς, η μεταβολή του προορισμού των υδάτων του φράγματος δικαιολογεί την κατάργηση της συνδρομής κατά την έννοια του άρθρου
24 του κανονισμού 4253/88.
97     Εξάλλου, η Επιτροπή αντιτάσσει ότι δεν ευσταθεί το επιχείρημα της προσφεύγουσας (βλ. σκέψη 90 ανωτέρω) ότι η Επιτροπή δεν
έλαβε υπόψη, με την προσβαλλόμενη απόφαση, το γεγονός ότι οι ιταλικές αρχές γνωστοποίησαν στην Επιτροπή την επίμαχη μεταβολή
του προορισμού του έργου. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ουδέποτε έδωσε την έγκρισή της για τη μεταβολή του προορισμού του έργου,
η οποία γνωστοποιήθηκε, κατά μείζονα λόγο, πολύ όψιμα, ήτοι στις 29 Μαρτίου 2001. Εξάλλου, η προσφεύγουσα δεν είχε καν ζητήσει
την έγκριση της εν λόγω μεταβολής. Η Επιτροπή προβάλλει ότι η γνωστοποίηση μιας τέτοιας πληροφορίας σχετικά με τη μεταβολή
του προορισμού του έργου δεν ισοδυναμεί με αίτηση για την έγκριση της εν λόγω μεταβολής. Αντιθέτως, η πληροφορία που της γνωστοποιήθηκε
στις 29 Μαρτίου 2001 την οδήγησε στο να κινήσει, τον Σεπτέμβριο του 2001, τη διαδικασία για την κατάργηση της συνδρομής. Η
εκ μέρους της προσφεύγουσας επιβεβαίωση των ως άνω πληροφοριών, στις 29 Νοεμβρίου 2001, οδήγησε στην έκδοση, στις 11 Δεκεμβρίου
2002, της προσβαλλομένης αποφάσεως.
98     Επιπλέον, το επιχείρημα της προσφεύγουσας στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88, σύμφωνα με
την οποία η Επιτροπή δεν μπορούσε ούτε να μειώσει ούτε να καταργήσει τη συνδρομή για τον λόγο και μόνον ότι οι εθνικές αρχές
είχαν ζητήσει την έγκριση της Επιτροπής. Πάντως, τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας θα διακυβεύονταν αν η Επιτροπή δεν
ήταν σε θέση να μειώσει ή να καταργήσει μια συνδρομή για τον λόγο και μόνον ότι ενημερώθηκε σχετικά με τη μεταβολή του σχεδίου.
Η ερμηνεία αυτή θα καθιστούσε αλυσιτελή την ίδια την έγκριση της μεταβολής.
–       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
99     Πρέπει, κατ’ αρχάς, να επισημανθεί ότι, όπως ορθώς υπενθυμίζει η Επιτροπή, ο σκοπός του επίμαχου έργου αναφέρεται στην αίτηση
περί χορηγήσεως συνδρομής του ΕΤΠΑ την οποία υπέβαλε η Ιταλική Δημοκρατία.
100   Επιπλέον, η Επιτροπή ορθώς υποστηρίζει ότι δεν της αρκεί να ενημερώνεται σχετικά με τις μεταβολές που έλαβαν χώρα ως προς
τον προορισμό του έργου του οποίου η κατασκευή συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ, αλλά ότι πρέπει ακόμη να παρέχει τη συγκατάθεσή
της ως προς τις εν λόγω μεταβολές. Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο έχει ήδη αποφανθεί ότι η Επιτροπή μπορεί να καταργεί μια συνδρομή
σε περιπτώσεις παρατυπιών, ιδίως σε περιπτώσεις σημαντικής μεταβολής του οικείου σχεδίου, επηρεάζουσας τη φύση του ή τους
όρους εφαρμογής του, όταν δεν ζητείται προηγουμένως η έγκριση της Επιτροπής (απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 1999, Conserve Italia
κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 92).
101   Πάντως, από τη δικογραφία προκύπτει ότι η προσφεύγουσα αρκέστηκε να ενημερώσει όψιμα την Επιτροπή σχετικά με τη μεταβολή του
προορισμού των υδάτων που συγκρατούνται μέσω του επίμαχου φράγματος. Προφανώς, η ενημέρωση αυτή δεν αποτελούσε αίτηση περί
εγκρίσεως.
102   Δεδομένου ότι η απόφαση περί χορηγήσεως και η αντίστοιχη αίτηση χρηματοδοτήσεως πρέπει να ερμηνεύονται από κοινού, όπως υπομνήσθηκε
στη σκέψη 81 ανωτέρω, αφενός, και δεδομένου ότι ο προορισμός του έργου μεταβλήθηκε σημαντικά χωρίς την προηγούμενη έγκριση
της Επιτροπής, καθόσον ο πρωτεύων σκοπός της υδροδοτήσεως της ζώνης της Licata δεν επετεύχθη, αφετέρου, επιβάλλεται το συμπέρασμα
ότι η κατάργηση της συνδρομής δικαιολογείται υπό το πρίσμα του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88.
103   Υπό τις συνθήκες αυτές, το τρίτο επιχείρημα προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως είναι αβάσιμο και πρέπει, ως εκ τούτου,
να απορριφθεί, πράγμα που συνεπάγεται την απόρριψη του πρώτου λόγου ακυρώσεως στο σύνολό του.

Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως κατά την εφαρμογή του άρθρου 24 του κανονισμού
4253/88
Επιχειρήματα των διαδίκων
104   Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι είναι εσφαλμένη η εκτίμηση, που έχει βαρύνουσα σημασία για την Επιτροπή, ότι οι εργασίες δεν
είχαν ολοκληρωθεί και ότι δεν μπορούσε να προσδιοριστεί, ούτε καν ενδεικτικώς, η ημερομηνία κατά την οποία το φράγμα επρόκειτο
να τεθεί σε λειτουργία και να είναι χρησιμοποιήσιμο.
105   Αντιθέτως, η προσφεύγουσα προβάλλει ότι από τα έγγραφα που διαβίβασε στην Επιτροπή, και ειδικότερα από τη βεβαίωση αποπερατώσεως
των εργασιών, προκύπτει ότι οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί στις 4 Νοεμβρίου 1992, καθόσον το φράγμα είχε υλοποιηθεί στο σύνολό
του. Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι το γεγονός αυτό αναγνωρίστηκε στην έκτη αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.
106   Περαιτέρω, η προσφεύγουσα εκθέτει ότι οι τελευταίες εργασίες, ως προς τις οποίες η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει ότι υπολείπεται
η ολοκλήρωσή τους, είναι καθαρά δευτερεύουσες. Οι εν λόγω εργασίες δεν επιτρέπουν να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έχει όντως
ολοκληρωθεί το φράγμα. Η ίδια η βεβαίωση αποπερατώσεως των εργασιών επιβεβαιώνει τους ως άνω ισχυρισμούς.
107   Κατά τα λοιπά, η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι η εν λόγω βεβαίωση δεν μνημονεύει, σε αντίθεση με τις ενδείξεις της έκτης αιτιολογικής
σκέψεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, τους «προσωρινούς ταμιευτήρες» που δεν έχουν ολοκληρωθεί.
108   Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι το Servizio nazionale dighe (ιταλική εθνική υπηρεσία φραγμάτων), μετά την αποπεράτωση των εργασιών,
ζήτησε μόνον την υλοποίηση εργασιών επικαλύψεως στην αριστερή όχθη του φράγματος.
109   Η προσφεύγουσα συνάγει ότι οι εργασίες σχετικά με την υλοποίηση φράγματος στον Gibbesi είχαν ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο του
1992 και ότι οι απαιτούμενες από το Servizio nazionale dighe παρεμβάσεις που προαναφέρθηκαν είχαν παρεμπίπτοντα χαρακτήρα
σε σχέση με την πρωτεύουσα αποστολή του φράγματος που παραμένει, προπάντων, ταμιευτήρας ύδατος. Εξάλλου, η εν λόγω υπηρεσία
πάντοτε θεωρούσε, βάσει εξαμηνιαίων ελέγχων της λειτουργικότητας των εγκαταστάσεων, που επιβεβαιώθηκαν με σχετικά πιστοποιητικά
αποτελεσματικότητας, ότι το φράγμα είχε ολοκληρωθεί.
110   Η Επιτροπή αμφισβητεί ότι οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί το 1992 και ότι οι ενέργειες που έπρεπε να πραγματοποιηθούν ενόψει
της λειτουργίας του φράγματος ήσαν δευτερεύουσας φύσεως.
111   Προς στήριξη του ισχυρισμού της, η Επιτροπή μνημονεύει την από 23 Μαΐου 2000 επιστολή των ιταλικών αρχών προς την Επιτροπή,
στην οποία είχε επισυναφθεί μια βεβαίωση λήξεως των εργασιών, από την οποία προκύπτει ότι οι προσωρινοί ταμιευτήρες δεν είχαν
υλοποιηθεί και ότι το υδραγωγείο δεν είχε ολοκληρωθεί. Η Επιτροπή προσθέτει ότι, με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2000, ζήτησε
συμπληρωματικές πληροφορίες από τις ιταλικές αρχές σχετικά, ιδίως, με την αποπεράτωση και την ημερομηνία, πραγματική ή εικαζόμενη,
ενάρξεως λειτουργίας του φράγματος. Με επιστολή της 21ης Φεβρουαρίου 2001, η προσφεύγουσα ανακοίνωσε ένα χρονοδιάγραμμα σύμφωνα
με το οποίο οι εργασίες επρόκειτο να ολοκληρωθούν πριν από τις 2 Φεβρουαρίου 2003.
112   Η Επιτροπή προσθέτει ότι οι επίμαχες εργασίες δεν περιελάμβαναν μόνον την κατασκευή του κύριου μέρους του φράγματος, αλλά
και την εκτροπή του Gibbesi, το κανάλι επιστροφής, το υδραγωγείο, καθώς και άλλα έργα. Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές είχαν αποκαλύψει,
με την αίτησή τους περί χορηγήσεως συνδρομής, τον σκοπό του έργου, που συνίστατο στο να συμβάλει το εν λόγω έργο στη βιομηχανική
ανάπτυξη της οικείας περιφέρειας. Επομένως, το έργο έπρεπε να ολοκληρωθεί ως προς όλα τα στοιχεία του και να λειτουργήσει
προκειμένου να επιτευχθούν οι προβλεπόμενοι στόχοι. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η διάκριση, στην οποία προέβη η προσφεύγουσα,
μεταξύ πρωτευουσών και δευτερευουσών εργασιών στερείται νοήματος.
113   Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή δεν μπορούσε παρά να διαπιστώσει, κατά την ημερομηνία εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως,
ότι οι εργασίες που είχαν προβλεφθεί στο πλαίσιο της επίμαχης συνδρομής δεν είχαν ολοκληρωθεί.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
114   Πρέπει, κατ’ αρχάς, να επισημανθεί ότι η έκτη αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρει μόνον ότι οι εργασίες
του κύριου μέρους του φράγματος είχαν ολοκληρωθεί, και όχι το φράγμα στο σύνολό του.
115   Επιπλέον, από τη δικογραφία, και ιδίως από τη βεβαίωση αποπερατώσεως των εργασιών που επισυνάφθηκε στο έγγραφο της 23ης Μαΐου
2000 το οποίο απευθυνόταν από τις ιταλικές αρχές στην Επιτροπή, προκύπτει ότι η Επιτροπή ορθώς υπογραμμίζει ότι οι προσωρινοί
ταμιευτήρες δεν είχαν υλοποιηθεί και ότι το υδραγωγείο δεν είχε ολοκληρωθεί, ενώ οι εργασίες αυτές αποτελούσαν αναπόσπαστο
μέρος του επίμαχου σχεδίου.
116   Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι οι εργασίες που αποτελούσαν αντικείμενο της παρούσας συνδρομής του ΕΤΠΑ
δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
117   Επομένως, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως είναι αβάσιμος και πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί.
118   Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
119   Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Ωστόσο, η παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του ιδίου άρθρου προβλέπει
ότι το Πρωτοδικείο μπορεί να κατανείμει τα δικαστικά έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων. Η παράγραφος 3, δεύτερο
εδάφιο, του εν λόγω άρθρου προβλέπει ότι το Πρωτοδικείο μπορεί να καταδικάσει ακόμη και τον νικήσαντα διάδικο στην καταβολή
των εξόδων στα οποία αναγκάστηκε να υποβληθεί ο αντίδικός του, αν κρίνει ότι τα έξοδα αυτά προκλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία
ή κακοβούλως.
120   Εν προκειμένω, η Επιτροπή ηττήθηκε όσον αφορά το παραδεκτό. Επιπλέον, ένα τμήμα των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η προσφεύγουσα
για την κατάθεση του δικογράφου της προσφυγής της οφείλεται στο ότι η σύνταξη της προσβαλλομένης αποφάσεως ήταν δεκτική βελτιώσεων
(βλ. σκέψη 21 ανωτέρω). Επομένως, το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι είναι δίκαιο να καταδικάσει την Επιτροπή να φέρει το ήμισυ των
δικαστικών εξόδων της. Κατά συνέπεια, πρέπει να κριθεί ότι η προσφεύγουσα θα φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και το ήμισυ
των εξόδων της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (πρώτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την ένσταση απαραδέκτου.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή ως αβάσιμη.
3)
Η προσφεύγουσα φέρει τα δικαστικά έξοδά της και το ήμισυ των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή. Η Επιτροπή φέρει το ήμισυ
των δικαστικών εξόδων της.
Vesterdorf
Cooke
García-Valdecasas
Labucka

Trstenjak
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 18 Οκτωβρίου 2005.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
Ε. Coulon

B. Vesterdorf
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.