CELEX: 62003CJ0098
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγία 92/43/EΟΚ
Διατήρηση των φυσικών οικοτόπων
Άγρια πανίδα και χλωρίδα
Εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων στον προστατευόμενο τόπο
Προστασία των ειδών

Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, σκέψη 112). Τα εν λόγω άρθρα 12 και 13 επιβάλλουν στα κράτη μέλη την υποχρέωση καθιερώσεως
αυστηρού συστήματος προστασίας των ζωικών και φυτικών ειδών.
67     Πρέπει να τονιστεί ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, του PflSchG, ορίζοντας τις περιπτώσεις κατά τις οποίες απαγορεύεται η χρήση
φυτοπροστατευτικών προϊόντων, δεν καθορίζει με σαφή, συγκεκριμένο και αυστηρό τρόπο τις απαγορεύσεις βλαπτικών παρεμβάσεων
στα προστατευόμενα είδη κατά τα άρθρα 12 και 13 της οδηγίας.
68     Ειδικότερα, δεν προκύπτει ότι η απαγόρευση χρήσεως φυτοπροστατευτικών προϊόντων, εφόσον ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις
στην ισορροπία της φύσης, είναι τόσο σαφής, συγκεκριμένη και αυστηρή όσο η απαγόρευση βλάβης των τόπων αναπαραγωγής ή αναπαύσεως
των προστατευόμενων ζωικών ειδών την οποία προβλέπει το άρθρο 12, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, της οδηγίας, ή η απαγόρευση ηθελημένης
καταστροφής στη φύση των προστατευόμενων φυτικών ειδών την οποία προβλέπει το άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας.
69     Ως εκ τούτου, η πέμπτη αιτίαση, στο μέτρο που αφορά τα άρθρα 12 και 13 της οδηγίας, πρέπει να γίνει δεκτή.

Επί της έκτης αιτιάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
70     Η Επιτροπή προσάπτει στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παράβαση των άρθρων 12 και 16 της οδηγίας, στο μέτρο που δεν
της κοινοποίησε διατάξεις σχετικές με τη νομοθεσία περί αλιείας, ή δεν μερίμνησε ώστε οι εν λόγω διατάξεις να περιλαμβάνουν
επαρκείς απαγορεύσεις αλιείας.
71     Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι κανονιστικές ρυθμίσεις περί αλιείας τριών ομόσπονδων κρατών δεν συνάδουν προς την οδηγία. Συγκεκριμένα,
στη Βαυαρία, το ψάρι που είναι γνωστό με την επιστημονική ονομασία coregonus oxyrhynchus δεν συγκαταλεγόταν στα προστατευόμενα
είδη καθόλη τη διάρκεια του έτους. Στο Βρανδεμβούργο, το ίδιο αυτό είδος καθώς και το μαλάκιο με την ονομασία unio crassus
δεν προστατεύονται. Όσον αφορά το ομόσπονδο κράτος της Βρέμης, η νομοθεσία του δεν περιελάμβανε στον κατάλογο των απαγορεύσεων
αλιείας τα τρία είδη που πρέπει να προστατεύονται στο εν λόγω ομόσπονδο κράτος, ήτοι τα δύο προαναφερθέντα είδη και το ψάρι
με την ονομασία acipenser sturio. Επιπλέον, η εν λόγω νομοθεσία επιτρέπει ρητώς την αλιεία των ατόμων του είδους αυτού με
μήκος τουλάχιστον 100 εκ. και εκείνων του είδους coregonus oxyrhynchus με μήκος τουλάχιστον 30 εκ. Επίσης, δεν παρέχεται κανένα
στοιχείο όσον αφορά ενδεχόμενες απαγορεύσεις αλιείας στα ομόσπονδα κράτη του Βερολίνου, του Αμβούργου, του Μεκλεμβούργου-Πρόσω
Πομερανίας, της Κάτω Σαξονίας, της Βόρειας Ρηνανίας/Βεστφαλίας, του Σάαρλαντ, της Σαξονίας και της Σαξονίας-Άνχαλτ. Επομένως,
δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η νομοθεσία των εν λόγω ομόσπονδων κρατών περιλαμβάνει τις αναγκαίες για την τήρηση των διατάξεων
των άρθρων 12 και 16 της οδηγίας απαγορεύσεις αλιείας.
72     Η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, μολονότι οι διατάξεις της ομοσπονδιακής νομοθεσίας παρέχουν στα ομόσπονδα κράτη τη
δυνατότητα να θεσπίσουν ειδικότερες διατάξεις στον τομέα του δικαίου της αλιείας, οι ειδικές αυτές διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται
συμφώνως προς την οδηγία. Στην περίπτωση κατά την οποία οι σχετικές με την αλιεία διατάξεις των ομόσπονδων κρατών δεν συνάδουν
προς τον σκοπό της προστασίας των ειδών ψαριών και οστρακοειδών την οποία επιβάλλει το κοινοτικό δίκαιο, είναι άκυρες λόγω
παραβάσεως της ομοσπονδιακής νομοθεσίας. Υπό την έννοια αυτή, ο BNatSchG 2002 αναγνωρίζει την υπεροχή του δικαίου των ομόσπονδων
κρατών. Συνεπώς, ισχύει η απαγόρευση αλιείας που προβλέπει το άρθρο 42, παράγραφος 1, του BNatSchG 2002, το οποίο αφορά επίσης
τα είδη που αναφέρονται στο παράρτημα IV της οδηγίας. Ως εκ τούτου, δεν είναι αναγκαία η κοινοποίηση των σχετικών διατάξεων
των ομόσπονδων κρατών.
73     Η Γερμανική Κυβέρνηση επισημαίνει ότι θα μεριμνήσει ώστε να τροποποιηθούν σύντομα οι περί αλιείας διατάξεις των ομόσπονδων
κρατών, στο μέτρο που δεν τηρούν τους όρους της οδηγίας και της ομοσπονδιακής νομοθεσίας, όπως συμβαίνει, επί παραδείγματι,
με την προσβαλλόμενη από την Επιτροπή κανονιστική ρύθμιση του ομόσπονδου κράτους της Βρέμης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
74     Εν προκειμένω, είναι γεγονός ότι τα είδη coregonus oxyrhynchus, unio crassus και acipenser sturio, που περιλαμβάνονται στο
παράρτημα IV, στοιχείο α΄, της οδηγίας απαντούν στη Γερμανία.
75     Τα είδη αυτά υπάγονται, συνεπώς, βάσει του άρθρου 12, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας σε αυστηρό σύστημα προστασίας
το οποίο απαγορεύει κάθε μορφή συλλήψεως ή ηθελημένης θανατώσεως ατόμων των εν λόγω ειδών στη φύση.
76     Από τη δικογραφία προκύπτει ότι, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, η κανονιστική ρύθμιση
του ομόσπονδου κράτους της Βαυαρίας επέτρεπε, μεταξύ άλλων, τη σύλληψη ψαριών καθόλη τη διάρκεια του έτους, εφόσον δεν προβλέπονταν
απαγορεύσεις αλιείας. Ο coregonus oxyrhynchus δεν αποτελούσε αντικείμενο απαγορεύσεως αλιείας. Στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου,
το ίδιο αυτό είδος καθώς και ο unio crassus δεν αποτελούσαν επίσης αντικείμενο απαγορεύσεως αλιείας. Όσον αφορά το ομόσπονδο
κράτος της Βρέμης, η Γερμανική Κυβέρνηση αναγνώρισε ότι η κανονιστική του ρύθμιση δεν ήταν σύμφωνη προς την οδηγία.
77     Μολονότι είναι γεγονός, όπως διαπίστωσε η Γερμανική Κυβέρνηση, ότι το άρθρο 42, παράγραφος 1, του BNatSchG 2002 απαγορεύει,
ειδικότερα, τη σύλληψη και τη θανάτωση των ζωικών ειδών που υπάγονται σε σύστημα αυστηρής προστασίας, όπως τα αναφερόμενα
στη σκέψη 74 της παρούσας αποφάσεως είδη, εντούτοις, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 39, παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, του ίδιου
ομοσπονδιακού νόμου, οι διατάξεις της νομοθεσίας περί προστασίας των ζώων, η θήρα και η αλιεία δεν θίγονται από τις διατάξεις
της παρούσας ενότητας. Η ενότητα αυτή, πάντως, περιλαμβάνει το άρθρο 42 του BNatSchG 2002.
78     Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει στη Γερμανία, στο οποίο συνυπάρχουν
περιφερειακές διατάξεις αντίθετες προς το κοινοτικό δίκαιο και μια ομοσπονδιακή διάταξη η οποία συνάδει προς αυτό, δεν μπορεί
να εξασφαλίσει αποτελεσματικώς και με σαφή και συγκεκριμένο τρόπο, για τα τρία επίμαχα στην υπό κρίση υπόθεση ζωικά είδη,
την αυστηρή προστασία που προβλέπει το άρθρο 12, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας, όσον αφορά κάθε μορφή συλλήψεως ή
ηθελημένης θανατώσεως ατόμων των εν λόγω ειδών στη φύση.
79     Εν προκειμένω, η γερμανική κανονιστική ρύθμιση δεν συνάδει προς το άρθρο 12, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας και δεν
πληροί τις προϋποθέσεις παρεκκλίσεως που προβλέπει το άρθρο 16 της οδηγίας.
80     Όσον αφορά τις περί αλιείας ρυθμίσεις των άλλων ομόσπονδων κρατών που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή, δεν μπορεί να γίνει
δεκτό ότι οι διατάξεις των άρθρων 12 και 16 της οδηγίας δεν τηρήθηκαν διότι δεν έχει παρασχεθεί κανένα στοιχείο όσον αφορά
ενδεχόμενες απαγορεύσεις αλιείας στα εν λόγω ομόσπονδα κράτη, κατά μείζονα λόγο δεδομένου ότι, όπως υπομνήσθηκε με τη σκέψη
77 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 42, παράγραφος 1, σημείο 1, του BNatSchG 2002 απαγορεύει τη σύλληψη και τη θανάτωση ατόμων
των ειδών coregonus oxyrhynchus, unio crassus και acipenser sturio.
81     Συναφώς, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, κατά το άρθρο 23, παράγραφος 3, της οδηγίας, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή
τις ουσιώδεις διατάξεις εσωτερικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπει η εν λόγω οδηγία. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν στήριξε
την προσφυγή της στην εν λόγω διάταξη.
82     Επομένως, η έκτη αιτίαση πρέπει να γίνει δεκτή εντός των ορίων που επισημάνθηκαν με τις ανωτέρω σκέψεις της παρούσας αποφάσεως.
83     Κατά συνέπεια, πρέπει να διαπιστωθεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το
άρθρο 6, παράγραφος 3, καθώς και από τα άρθρα 12, 13 και 16 της οδηγίας, καθόσον:
–       δεν προβλέπει, για ορισμένα προγράμματα που υλοποιούνται εκτός ειδικών ζωνών διατηρήσεως, υπό την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος
1, της οδηγίας, υποχρέωση εκτιμήσεως των επιπτώσεών τους στον τόπο, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας,
ανεξαρτήτως της δυνατότητας των εν λόγω προγραμμάτων να βλάψουν σημαντικά μια ειδική ζώνη διατηρήσεως,
–       επιτρέπει τις εκπομπές ρύπων εντός μιας ειδικής ζώνης διατηρήσεως ανεξαρτήτως του αν μπορούν να την βλάψουν σημαντικά,
–       εξαιρεί ορισμένες μη ηθελημένες βλάβες προστατευόμενων ζωικών ειδών από το πεδίο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων προστασίας,
–       δεν διασφαλίζει, στην περίπτωση ορισμένων πράξεων που συμβιβάζονται με τη διατήρηση της ζώνης, την τήρηση των εισαγουσών παρέκκλιση
διατάξεων του άρθρου 16 της οδηγίας,
–       προβλέπει ρύθμιση σχετική με τη χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων η οποία δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την προστασία των
ειδών και
–       δεν μεριμνά ώστε οι διατάξεις περί αλιείας να περιλαμβάνουν επαρκείς απαγορεύσεις αλιείας.

Επί των δικαστικών εξόδων
84     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας
της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, επιβάλλεται να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 6, παράγραφος 3, καθώς και τα άρθρα
12, 13 και 16 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και
της άγριας πανίδας και χλωρίδας, καθόσον:
–
δεν προβλέπει, για ορισμένα προγράμματα που υλοποιούνται εκτός ειδικών ζωνών διατηρήσεως, υπό την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος
1, της οδηγίας, υποχρέωση εκτιμήσεως των επιπτώσεών τους στον τόπο, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας,
ανεξαρτήτως της δυνατότητας των εν λόγω προγραμμάτων να βλάψουν σημαντικά μια ειδική ζώνη διατηρήσεως,
–
επιτρέπει τις εκπομπές ρύπων εντός μιας ειδικής ζώνης διατηρήσεως ανεξαρτήτως του αν μπορούν να την βλάψουν σημαντικά,
–
εξαιρεί ορισμένες μη ηθελημένες βλάβες προστατευόμενων ζωικών ειδών από το πεδίο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων προστασίας,
–
δεν διασφαλίζει, στην περίπτωση ορισμένων πράξεων που συμβιβάζονται με τη διατήρηση της ζώνης, την τήρηση των εισαγουσών παρέκκλιση
διατάξεων του άρθρου 16 της οδηγίας,
–
προβλέπει ρύθμιση σχετική με τη χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων η οποία δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την προστασία των
ειδών και
–
δεν μεριμνά ώστε οι διατάξεις περί αλιείας να περιλαμβάνουν επαρκείς απαγορεύσεις αλιείας.
2)
Καταδικάζει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.