CELEX: 61985CJ0331
Terugvordering van het onverschuldigd betaalde
Bewijs dat belastingen niet in de prijs van produkten zijn doorberekend

Overwegingen van het arrest
1 BIJ DRIE ARRESTEN VAN 9 OKTOBER 1985, INGEKOMEN TEN HOVE RESPECTIEVELIJK OP 8, 27 EN 28 NOVEMBER 1985, HEEFT DE FRANSE COUR DE CASSATION KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN EEN AANTAL BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG, TEN EINDE TE KUNNEN BEOORDELEN OF EEN BEPALING VAN NATIONAAL RECHT BETREFFENDE DE TERUGVORDERING VAN HET ONVERSCHULDIGD BETAALDE VERENIGBAAR IS MET HET EEG-VERDRAG .
2 DE VRAAG IS GEREZEN IN GESCHILLEN TUSSEN DE VENNOOTSCHAPPEN LES FILS DE JULES BIANCO EN J . GIRARD FILS ( HIERNA : BIANCO EN GIRARD ) ENERZIJDS EN DE DIRECTEUR GENERAL DES DOUANES ET DROIT INDIRECTS ANDERZIJDS, BETREFFENDE DE TERUGBETALING VAN BIJ TWEE DECRETEN VAN DE FRANSE REPUBLIEK ( NRS . 78-903 VAN 30.8.1978, JORF 1.9.1978, BLZ . 3167, EN NR . 78-1043 VAN 2.11.1978, JORF 3.11.1978, BLZ . 3735 ) INGEVOERDE PARAFISCALE HEFFINGEN OP HET VERBRUIK VAN SUPERBENZINE, BENZINE EN HUISBRANDOLIE .
3 BIANCO EN GIRARD, DIE ZICH BEZIGHOUDEN MET DE KOOP, DE INVOER EN DE DISTRIBUTIE VAN AARDOLIEPRODUKTEN, BETAALDEN AAN DE FRANSE BELASTINGAUTORITEITEN UIT HOOFDE VAN BEDOELDE HEFFINGEN VERSCHILLENDE BEDRAGEN; VAN OORDEEL DAT DIE HEFFINGEN ONWETTIG WAREN, MET NAME IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT, VORDERDEN ZIJ IN DRIE AFZONDERLIJKE BEROEPEN TERUGBETALING .
4 DE TRIBUNAUX D' INSTANCE TE VILLEURBANNE EN ANNECY ( VOOR WAT BETREFT BIANCO ) EN ANNECY ( VOOR WAT BETREFT GIRARD ) EN - IN HET HOGER BEROEP VAN DE IN HET ONGELIJK GESTELDE VENNOOTSCHAPPEN - DE COURS D' APPEL TE LYON EN CHAMBERY, VERKLAARDEN DE DRIE VORDERINGEN TOT TERUGBETALING VAN BIANCO EN GIRARD NIET-ONTVANKELIJK OP GROND DAT NIET OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 13, PARAGRAAF V, LOI DES FINANCES 1981 VAN 30 DECEMBER 1980 ( JORF 31.12.1980, BLZ . 3099 ) WAS AANGETOOND, DAT DE BETROKKEN BELASTINGEN NIET WAREN AFGEWENTELD OP DE KOPERS VAN DE PRODUKTEN .
5 ARTIKEL 13, PARAGRAAF V, LOI DES FINANCES 1981 LUIDT ALS VOLGT :
"WIE TEN ONRECHTE INDIRECTE BELASTINGEN HEEFT BETAALD DIE VALLEN ONDER DE CODE GENERAL DES IMPOTS DAN WEL NATIONALE RECHTEN EN HEFFINGEN DIE ZIJN GEIND VOLGENS DE PROCEDURE VAN DE CODE DES DOUANES, KAN DAARVAN, BEHOUDENS DWALING OMTRENT DE FEITEN, SLECHTS TERUGBETALING VERKRIJGEN WANNEER HIJ AANTOONT DAT DEZE BELASTINGEN NIET ZIJN AFGEWENTELD OP DE KOPER .
DEZE BEPALING IS VAN TOEPASSING OP VORDERINGEN DIE VOLDOEN AAN DE VOORWAARDEN VOORZIEN IN DE ARTIKELEN 1931 CODE GENERAL DES IMPOTS EN 352 CODE DES DOUANES, OOK WANNEER ZIJ ZIJN INGEDIEND VOOR DE INWERKINGTREDING VAN DE ONDERHAVIGE WET ."
6 IN HET DOOR DE BEIDE VENNOOTSCHAPPEN IN ALLE DRIE PROCEDURES INGESTELDE CASSATIEBEROEP HEEFT DE COUR DE CASSATION DE BEHANDELING VAN DE ZAKEN GESCHORST EN HET HOF DE VOLGENDE, IN ALLE DRIE ZAKEN GELIJKLUIDENDE PREJUDICIELE VRAAG GESTELD :
"MOET HET EEG-VERDRAG ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE FRANSE REPUBLIEK GEEN BEPALINGEN MOCHT VASTSTELLEN DIE DE TERUGBETALING VAN IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT GEHEVEN BELASTINGEN AFHANKELIJK STELLEN VAN HET BEWIJS DAT DIE BELASTINGEN NIET ZIJN AFGEWENTELD OP DE KOPERS VAN DE BELASTE PRODUKTEN, WAARBIJ DE LAST VAN DAT NEGATIEVE BEWIJS UITSLUITEND WORDT GELEGD BIJ DE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSONEN DIE OM TERUGBETALING VERZOEKEN; LUIDT DIT ANTWOORD ANDERS NAAR GELANG DE WET VAN 30 DECEMBER 1980 AL DAN NIET TERUGWERKENDE KRACHT HEEFT, NAAR GELANG DE AARD VAN DE BETROKKEN BELASTING OF NAAR GELANG DE MARKT GEHEEL OF GEDEELTELIJK DOOR VRIJE MEDEDINGING WORDT BEPAALD DAN WEL GEREGLEMENTEERD OF MONOPOLISTISCH IS?"
7 VOOR EEN NADERE UITEENZETTING VAN DE FEITEN EN HET RECHTSKADER VAN DE ZAKEN IN HET HOOFDGEDING, HET PROCESVERLOOP EN DE BIJ HET HOF INGEDIENDE OPMERKINGEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN VAN HET DOSSIER WORDEN HIERNA SLECHTS WEERGEGEVEN VOOR ZOVER DAT NOODZAKELIJK IS VOOR DE REDENERING VAN HET HOF .
EERSTE DEEL VAN DE VRAAG
8 DE VERWIJZENDE RECHTER WENST IN DE EERSTE PLAATS TE VERNEMEN, OF HET EEG-VERDRAG ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT DE FRANSE REPUBLIEK DE TERUGBETALING VAN IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT GEINDE NATIONALE HEFFINGEN NIET AFHANKELIJK MAG STELLEN VAN HET BEWIJS, DAT DIE HEFFINGEN NIET ZIJN AFGEWENTELD OP DE KOPERS VAN DE BELASTE PRODUKTEN, WAARBIJ DE LAST VAN DAT NEGATIEVE BEWIJS UITSLUITEND WORDT GELEGD BIJ DE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSONEN DIE OM TERUGBETALING VERZOEKEN .
9 BIANCO EN GIRARD BETOGEN, DAT HET LITIGIEUZE ARTIKEL 13, PARAGRAAF V, DAT DE ONTVANKELIJKHEID VAN DE VORDERINGEN TOT TERUGBETALING DOET AFHANGEN VAN HET NEGATIEVE BEWIJS DAT DE BELASTING NIET IS AFGEWENTELD OP DE KOPER, EEN VOORWAARDE STELT WAARAAN VENNOOTSCHAPPEN ALS ZIJ NAGENOEG NIET KUNNEN VOLDOEN .
10 VOLGENS DE FRANSE REGERING VERLANGT ARTIKEL 13, PARAGRAAF V, IN WERKELIJKHEID HET BEWIJS VAN EEN POSITIEF FEIT, TE WETEN DAT DE HEFFING DEFINITIEF TEN LASTE IS GEKOMEN VAN HET VERMOGEN VAN DE VERKOPERS VAN AARDOLIE-EINDPRODUKTEN . BIJGEVOLG ZOU DEZE BEPALING DE UITOEFENING VAN DE DOOR HET GEMEENSCHAPSRECHT TOEGEKENDE RECHTEN NIET NAGENOEG ONMOGELIJK OF UITERST MOEILIJK MAKEN .
11 DE REDENERING VAN DE FRANSE REGERING KAN NIET WORDEN AANVAARD . DE LITIGIEUZE FRANSE WETTELIJKE BEPALING BELAST DE HANDELAREN MET HET BEWIJS VAN EEN NEGATIEF FEIT, DAAR ZIJ, TEGENOVER DE ENKELE BEWERING VAN DE ADMINISTRATIE DAT AFWENTELING INDERDAAD HEEFT PLAATSGEVONDEN, MOETEN AANTONEN DAT DE ONVERSCHULDIGD BETAALDE PARAFISCALE HEFFING NIET OP DERDEN IS AFGEWENTELD . DE OMSTANDIGHEID DAT DE BESTREDEN BEPALING IN POSITIEVE BEWOORDINGEN HAD KUNNEN WORDEN GEFORMULEERD, HEEFT GEEN GEVOLGEN VOOR DE VRAAG, OP WIE DE BEWIJSLAST RUST .
12 GELIJK HET HOF OVERWOOG IN HET ARREST VAN 9 NOVEMBER 1983 ( ZAAK 199/82, SAN GIORGIO, JURISPR . 1983, BLZ . 3595 ), ZIJN BEWIJSREGELS DIE TOT GEVOLG HEBBEN DAT HET NAGENOEG ONMOGELIJK OF UITERST MOEILIJK WORDT OM TERUGBETALING VAN IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT TOEGEPASTE HEFFINGEN TE VERKRIJGEN, ONVERENIGBAAR MET HET GEMEENSCHAPSRECHT; DIT GELDT MET NAME VOOR VERMOEDENS OF BEWIJSREGELS DIE DE BEWIJSLAST, DAT DE ONVERSCHULDIGD BETAALDE HEFFINGEN NIET OP ANDEREN ZIJN AFGEWENTELD, BIJ DE CONTRIBUABELE LEGGEN .
13 OP HET EERSTE DEEL VAN DE VRAAG MOET DERHALVE WORDEN GEANTWOORD, DAT EEN LID-STAAT GEEN BEPALINGEN MAG VASTSTELLEN DIE DE TERUGBETALING VAN IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT GEHEVEN BELASTINGEN AFHANKELIJK STELLEN VAN HET BEWIJS, DAT DIE BELASTINGEN NIET ZIJN AFGEWENTELD OP DE KOPERS VAN DE BELASTE PRODUKTEN, WAARBIJ DE LAST VAN DAT NEGATIEVE BEWIJS UITSLUITEND WORDT GELEGD BIJ DE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSONEN DIE OM TERUGBETALING VERZOEKEN .
TWEEDE DEEL VAN DE VRAAG
14 DE VERWIJZENDE RECHTER WENST VOORTS TE VERNEMEN, OF HET ANTWOORD ANDERS LUIDT NAAR GELANG DE WET VAN 30 DECEMBER 1980 AL DAN NIET TERUGWERKENDE KRACHT HEEFT, NAAR GELANG DE AARD VAN DE BETROKKEN BELASTING OF NAAR GELANG DE MARKT GEHEEL OF GEDEELTELIJK DOOR VRIJE MEDEDINGING WORDT BEPAALD DAN WEL GEREGLEMENTEERD OF MONOPOLISTISCH IS .
15 IN DE EERSTE PLAATS MOET WORDEN OPGEMERKT, DAT HET TOEKENNEN VAN TERUGWERKENDE KRACHT AAN EEN MET HET GEMEENSCHAPSRECHT ONVERENIGBARE BEPALING ALS DE ONDERHAVIGE, DIE ONVERENIGBAARHEID NOG VERERGERT, VOORAL OMDAT DIE BEPALING TOEPASSELIJK WORDT OP SITUATIES IN HET VERLEDEN, WAARVOOR DE HANDELAREN NIET KONDEN VOORZIEN DAT VAN HEN HET LITIGIEUZE BEWIJS ZOU WORDEN VERLANGD .
16 MET BETREKKING TOT DE INVLOED VAN DE AARD VAN DE BELASTING OP HET ANTWOORD OP DE VRAAG VAN DE VERWIJZENDE RECHTER MEENT DE FRANSE REGERING DAT, WAAR HET GAAT OM INDIRECTE BELASTINGEN, HET VERMOEDEN DAT AFWENTELING HEEFT PLAATSGEVONDEN TE MEER GERECHTVAARDIGD IS NU DE BELASTING PER DEFINITIE UITEINDELIJK TEN LASTE KOMT VAN DE CONSUMENT, DAAR ZIJ NORMALITER DOOR IEDER VERSTANDIG ONDERNEMER IN DE VERKOOPPRIJZEN VAN DE PRODUKTEN WORDT DOORBEREKEND .
17 DIENAANGAANDE MOET EROP WORDEN GEWEZEN, DAT OOK AL ZIJN INDIRECTE BELASTINGEN IN DE NATIONALE WETGEVING ONTWORPEN OM TE WORDEN AFGEWENTELD OP DE EINDGEBRUIKER, EN OOK AL WORDEN DIE INDIRECTE BELASTINGEN IN DE HANDEL GEWOONLIJK GEHEEL OF GEDEELTELIJK AFGEWENTELD, NIET IN HET ALGEMEEN KAN WORDEN GESTELD DAT DE BELASTING IN ALLE GEVALLEN INDERDAAD WORDT AFGEWENTELD . DE DAADWERKELIJKE GEHELE OF GEDEELTELIJKE AFWENTELING IS AFHANKELIJK VAN VERSCHILLENDE FACTOREN DIE BIJ IEDERE HANDELSTRANSACTIE EEN ROL SPELEN EN DEZE ONDERSCHEIDEN VAN ANDERE GEVALLEN IN EEN ANDERE CONTEXT . BIJGEVOLG IS DE VRAAG, OF EEN INDIRECTE BELASTING IN EEN BEPAALD GEVAL AL DAN NIET IS AFGEWENTELD, EEN FEITELIJKE VRAAG DIE BEHOORT TOT DE KENNISNEMING VAN DE NATIONALE RECHTER, DIE DE AANGEBRACHTE BEWIJZEN VRIJ MAG BEOORDELEN . HET IS EVENWEL NIET ZO, DAT ER BIJ INDIRECTE BELASTINGEN EEN VERMOEDEN BESTAAT DAT ZIJ ZIJN AFGEWENTELD EN DAT DE CONTRIBUABELE HET NEGATIEVE BEWIJS VAN HET TEGENDEEL MOET LEVEREN . DEZE VASTSTELLING LOOPT GEENSZINS VOORUIT OP DE OPLOSSING VAN HET BIJZONDERE PROBLEEM DAT MET BETREKKING TOT DE BEWIJSLAST RIJST, WANNEER DE BETROKKEN WETTELIJKE BEPALINGEN DE CONTRIBUABELE VERPLICHTEN, EEN BELASTING NAAR BENEDEN AF TE WENTELEN .
18 MET BETREKKING TOT DE VRAAG, OF HET ANTWOORD ANDERS LUIDT NAAR GELANG DE BETROKKEN MARKT GEHEEL OF GEDEELTELIJK DOOR VRIJE MEDEDINGING WORDT BEPAALD DAN WEL GEREGLEMENTEERD OF MONOPOLISTISCH IS, IS DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK VAN MENING, DAT DE IN VOORNOEMD ARREST SAN GIORGIO VASTGESTELDE ONVERENIGBAARHEID SLECHTS GELDT IN EEN OP VRIJE MEDEDINGING GEBASEERDE MARKTECONOMIE; IN EEN GEREGLEMENTEERDE MARKT DAARENTEGEN HEBBEN DE HANDELAREN VRIJWEL GEEN MOGELIJKHEID OM DE BELASTING OP DE KOPER AF TE WENTELEN EN KUNNEN ZIJ ZONDER MOEILIJKHEDEN HET IN DE LITIGIEUZE BEPALING VERLANGDE BEWIJS LEVEREN .
19 IN DIT VERBAND MOET IN DE EERSTE PLAATS WORDEN OPGEMERKT, DAT HET HOF IN VOORNOEMDE ZAAK 199/82 ( SAN GIORGIO ) EEN UITSPRAAK HEEFT GEDAAN OVER VRAGEN DIE IN EEN VRIJE MARKTECONOMIE KUNNEN RIJZEN, ZONDER ECHTER DE TOEPASSING VAN GENOEMD BEGINSEL OP ANDERE MARKTTYPEN UIT TE SLUITEN .
20 VOORTS IS HET NAAR GELANG HET KARAKTER VAN DE MARKT MEER OF MINDER WAARSCHIJNLIJK, DAT AFWENTELING HEEFT PLAATSGEVONDEN . DE TALRIJKE FACTOREN DIE BEPALEND ZIJN VOOR DE HANDELSSTRATEGIE, WISSELEN ECHTER VAN GEVAL TOT GEVAL, ZODAT HET NAGENOEG ONMOGELIJK IS OM HET AANDEEL VAN HUN WERKELIJKE INVLOED OP DE AFWENTELING TE BEPALEN .
21 DERHALVE MOET WORDEN VASTGESTELD, DAT HET ANTWOORD NIET ANDERS LUIDT NAAR GELANG DE NATIONALE BEPALING AL DAN NIET TERUGWERKENDE KRACHT HEEFT, NAAR GELANG DE AARD VAN DE BETROKKEN BELASTING OF NAAR GELANG DE MARKT GEHEEL OF GEDEELTELIJK DOOR VRIJE MEDEDINGING WORDT BEPAALD DAN WEL GEREGLEMENTEERD OF MONOPOLISTISCH IS .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
22 DE KOSTEN DOOR DE REGERINGEN VAN DE FRANSE REPUBLIEK, HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE ITALIAANSE REPUBLIEK EN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN DE HOOFDGEDINGEN IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE FRANSE COUR DE CASSATION BIJ DRIE ARRESTEN VAN 9 OKTOBER 1985 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
1 ) HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT EEN LID-STAAT GEEN BEPALINGEN MAG VASTSTELLEN DIE DE TERUGBETALING VAN IN STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT GEHEVEN BELASTINGEN AFHANKELIJK STELLEN VAN HET BEWIJS, DAT DIE BELASTINGEN NIET ZIJN AFGEWENTELD OP DE KOPERS VAN DE BELASTE PRODUKTEN, WAARBIJ DE LAST VAN DAT NEGATIEVE BEWIJS UITSLUITEND WORDT GELEGD BIJ DE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSONEN DIE OM TERUGBETALING VERZOEKEN .
2 ) HET ANTWOORD LUIDT NIET ANDERS NAAR GELANG DE NATIONALE BEPALING AL DAN NIET TERUGWERKENDE KRACHT HEEFT, NAAR GELANG DE AARD VAN DE BETROKKEN BELASTING OF NAAR GELANG DE MARKT GEHEEL OF GEDEELTELIJK DOOR VRIJE MEDEDINGING WORDT BEPAALD DAN WEL GEREGLEMENTEERD OF MONOPOLISTISCH IS .