CELEX: 61987CJ0301
Κρατικές ενισχύσεις
Προηγουμένη κοινοποίηση
Συνεισφορά κεφαλαίων, χορήγηση δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο και μείωση των κοινωνικοασφαλιστικών μέτρων

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 4 Οκτωβρίου 1987, η Γαλλική Δημοκρατία ζήτησε, δυνάμει του άρθρου 173, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, την ακύρωση της αποφάσεως 87/585/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 1987, για τις ενισχύσεις που παρέσχε η γαλλική κυβέρνηση στον παραγωγό κλωστοϋφαντουργικών, ενδυμάτων και προϊόντων χάρτου Boussac Saint Frères (
EE L 352, σ.42
).
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι από τον Ιούνιο του 1982 μέχρι τον Αύγουστο του 1984 οι γαλλικές αρχές χορήγησαν οικονομικές ενισχύσεις στον γάλλο παραγωγό κλωστοϋφαντουργικών, ενδυμάτων και προϊόντων χάρτου Boussac Saint Frères ( στο εξής: CBSF). Η οικονομική αυτή υποστήριξη έλαβε τη μορφή συμμετοχής του Institut de développement industriel (ινστιτούτου βιομηχανικής αναπτύξεως, στο εξής: IDI) στο κεφάλαιο, την οποία ανέλαβε εν συνεχεία η Société de participation et de restructuration industrielle ( εταιρία συμμετοχής και αναδιαρθρώσεως της βιομηχανίας, στο εξής: Sopari), η οποία προέβη στη συνεισφορά νέων κεφαλαίων στην Compagnie Boussac Saint Frères, στη χορήγηση δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο και σε μειώσεις των κοινωνικοασφαλιστικών εισφορών, στο πλαίσιο του συστήματος ενισχύσεων της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων.
Κατόπιν επανειλημμένων οχλήσεων της Επιτροπής, η γαλλική κυβέρνηση την πληροφόρησε, με τηλετύπημα της 22ας Μαρτίου 1984 και με έγγραφο της 23ης Αυγούστου 1984, σχετικά με την οικονομική υποστήριξη προς την CBSF. Μετά από μια πρώτη έρευνα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι ενισχύσεις δεν της είχαν προηγουμένως κοινοποιηθεί κατά το στάδιο του σχεδιασμού τους και για τον λόγο αυτό τις θεώρησε παράνομες. Εκρινε, επίσης, ότι όλες οι ενισχύσεις αυτές ήταν ασυμβίβαστες προς την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ και ότι δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε μία από τις εξαιρέσεις της παραγράφου 3 του ιδίου άρθρου.
Με έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 1984, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 93, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ και έταξε στη γαλλική κυβέρνηση προθεσμία για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της.
Η γαλλική κυβέρνηση υπέβαλε τις παρατηρήσεις της με έγγραφα της 4ης Φεβρουαρίου, της 4ης Ιουνίου και της 11ης Οκτωβρίου 1985, της 5ης Φεβρουαρίου, της 19ης Ιουνίου και της 21ης Ιουλίου 1986, της 27ης Μαρτίου και της 21ης Μαΐου 1987, καθώς και σε τρεις συναντήσεις που έγιναν με τους εκπροσώπους της Επιτροπής, στις 18 Οκτωβρίου 1985, στις 14 Μαΐου 1986 και στις 4 Ιουλίου 1986.
Στις 15 Ιουλίου 1987, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 87/585, την οποία και αφορά η υπό κρίση προσφυγή. Με την απόφαση αυτή διαπιστώνεται ότι οι χορηγηθείσες οικονομικές ενισχύσεις είναι ενισχύσεις ασυμβίβαστες προς την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης, ότι οι ενισχύσεις αυτές είναι παράνομες διότι χορηγήθηκαν κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης και ότι δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά δυνάμει του άρθρου 92, παράγραφος 3, της Συνθήκης. Κατά το άρθρο 2 της αποφάσεως, μέρος των ενισχύσεων πρέπει να επιστραφεί, η δε γαλλική κυβέρνηση υποχρεούται να ενημερώσει την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί προς την απόφαση. Στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως, εξάλλου, η Επιτροπή αναφέρει ότι τέσσερα άλλα κράτη μέλη, έξι ομοσπονδίες και μία μεμονωμένη επιχείρηση της υπέβαλαν παρατηρήσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας που προηγήθηκε της εκδόσεως της εν λόγω αποφάσεως.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το ιστορικό της διαφοράς, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων και η διαδικασία. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Οι λόγοι ακυρώσεως που προβάλλει η γαλλική κυβέρνηση προς στήριξη της προσφυγής της αναφέρονται στην παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 93 της Συνθήκης, στην ανεπαρκή αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως, στην πλημμελή εφαρμογή του άρθρου 92 της Συνθήκης και στην παραβίαση της γενικής αρχής της αναλογικότητας.
Α — Επί των συνεπειών της παραλείψεως κοινοποιήσεως
Καταρχάς, πρέπει να εξεταστεί ένα πρόβλημα που έθεσε η Επιτροπή. Δεδομένου ότι το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει την άμεση ισχύ της σαφούς, αναγκαστικού δικαίου και δημοσίας τάξεως, διατάξεως του άρθρου 93, παράγραφος 3, τελευταία φράση, της Συνθήκης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη συμμόρφωση προς τη διάταξη αυτή συνεπάγεται, αφεαυτής, το παράνομο των ενισχύσεων. Λόγω του παρανόμου αυτού χαρακτήρα των ενισχύσεων καθίσταται περιττή κάθε εξέταση επί της ουσίας, επιτρέπεται δε στην Επιτροπή να διατάξει την επιστροφή της ενισχύσεως. Η Επιτροπή συνάγει από τις σκέψεις αυτές ότι οι αιτιάσεις της γαλλικής κυβερνήσεως κατά του μέρους της προσβαλλομένης αποφάσεως όπου η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι εν λόγω ενισχύσεις είναι ασυμβίβαστες προς το άρθρο 92 της Συνθήκης δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο.
Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ενδεχομένη παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης δεν αρκεί για να θεμελιωθεί ο παράνομος χαρακτήρας των χρηματοδοτικών παρεμβάσεων και για να δικαιολογηθεί η επιστροφή της ενισχύσεως. Η Επιτροπή όφειλε, εν πάση περιπτώσει, να προχωρήσει σε εξέταση των επίμαχων ενισχύσεων επί της ουσίας.
Πρέπει να αναγνωριστεί ότι καθεμία από τις δύο αυτές απόψεις δημιουργεί, εφόσον τύχει εφαρμογής, σημαντικές δυσχέρειες. Αφενός, η άποψη της Επιτροπής θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι ενισχύσεις οι οποίες συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά μπορεί να απαγορεύονται λόγω τυπικών πλημμελειών. Αφετέρου, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η άποψη της γαλλικής κυβερνήσεως, κατά την οποία, προκειμένου περί ενισχύσεως την οποία κράτος μέλος θεσπίζει ή τροποποιεί κατά παράβαση της διαδικασίας του άρθρου 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης, η Επιτροπή δεν έχει παρά τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις που έχει και σε περίπτωση ενισχύσεως η οποία έχει κανονικώς κοινοποιηθεί κατά το στάδιο του σχεδιασμού της. Η ερμηνεία αυτή θα είχε ως συνέπεια να ενθαρρύνεται η μη τήρηση, εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους, της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού, το οποίο κατ' αυτόν τον τρόπο θα εστερείτο της πρακτικής του αποτελεσματικότητας.
Ενόψει της επιχειρηματολογίας αυτής, το πρόβλημα πρέπει να εξεταστεί βάσει μιας αναλύσεως των εξουσιών και ευθυνών που έχουν αντιστοίχως η Επιτροπή και τα κράτη μέλη σε περίπτωση θεσπίσεως ή τροποποιήσεως ενισχύσεων.
Καταρχάς, διαπιστώνεται ότι οι διατάξεις των άρθρων 92, 93 και 94, τα οποία αποτελούν το τρίτο τμήμα του κεφαλαίου περί ανταγωνισμού της Συνθήκης υπό τον τίτλο « κρατικές ενισχύσεις », προβλέπουν μηχανισμούς βάσει των οποίων ή Επιτροπή είναι σε θέση να αποφασίζει, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεση της, αν οι επίμαχες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις αποτελούν ενισχύσεις κατά την έννοια των άρθρων αυτών.
Εν συνεχεία, διαπιστώνεται ότι το Συμβούλιο δεν έχει εκδώσει, μέχρι στιγμής, βάσει του άρθρου 94 της Συνθήκης, κανονισμό εφαρμογής των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης.
Περαιτέρω, πρέπει να υπομνηστεί η νομολογία του Δικαστηρίου. Με την απόφαση της 22ας Μαρτίου 1977, Steinike και Weinlig (
78/76, Rec. σ. 595
), κρίθηκε ότι η απαγόρευση της παραγράφου 1 του άρθρου 92 της Συνθήκης δεν είναι ούτε απόλυτη ούτε ανεπιφύλακτη, δεδομένου, ιδίως, ότι η παράγραφος 3 του ιδίου άρθρου παρέχει στην Επιτροπή ευρεία διακριτική εξουσία ώστε να μπορεί να επιτρέπει τη χορήγηση ενισχύσεων κατ' εξαίρεση της γενικής απαγορεύσεως της παραγράφου 1. Στις περιπτώσεις αυτές, κατά την εκτίμηση σχετικά με το αν μια κρατική ενίσχυση συμβιβάζεται ή όχι προς την κοινή αγορά ανακύπτουν προβλήματα για την επίλυση των οποίων απαιτείται να λαμβάνονται υπόψη και να εκτιμώνται σύνθετα γεγονότα και περιστάσεις οικονομικού χαρακτήρα, που μπορούν να μεταβάλλονται ταχέως.
Για τον λόγο αυτό, το άρθρο 93 της Συνθήκης προβλέπει ειδική διαδικασία για τη διαρκή εξέταση και τον διαρκή έλεγχο των ενισχύσεων από την Επιτροπή. Όσον αφορά τις νέες ενισχύσεις τις οποίες τα κράτη μέλη προτίθενται, ενδεχομένως, να θεσπίσουν, καθιερώνεται προηγουμένη διαδικασία χωρίς την οποία καμία ενίσχυση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι χορηγείται νομοτύπως. Οργανώνοντας, με το άρθρο 93, τη διαρκή εξέταση και τον διαρκή έλεγχο των ενισχύσεων από την Επιτροπή, η Συνθήκη επιδιώκει η ενδεχόμενη αναγνώριση του ασυμβιβάστου μιας ενισχύσεως προς την κοινή αγορά να γίνεται, υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου, με κατάλληλη διαδικασία, της οποίας η εφαρμογή εναπόκειται στην Επιτροπή.
Με τη νομολογία του ( βλέπε απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 1984, Heineken,
91/83 και 127/83, Συλλογή 1984, σ. 3435
), το Δικαστήριο έκρινε, ακόμα, ότι η πρώτη φράση της παραγράφου 3 του άρθρου 93 της Συνθήκης έχει ως σκοπό να εξασφαλίζει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να ασκεί, εγκαίρως και προς το γενικό συμφέρον των Κοινοτήτων, την εξουσία της να ελέγχει κάθε σχέδιο περί θεσπίσεως ή τροποποιήσεως ενισχύσεων. Η τελευταία φράση της παραγράφου 3 του άρθρου 93 διασφαλίζει την εφαρμογή του μηχανισμού ελέγχου που καθιερώνει το άρθρο αυτό, ο οποίος, με τη σειρά του, είναι σημαντικός για την εξασφάλιση της λειτουργίας της κοινής αγοράς. Η απαγόρευση εφαρμογής την οποία προβλέπει αυτό το άρθρο έχει ως σκοπό να εξασφαλίσει ότι, προ της επελεύσεως των αποτελεσμάτων ενός συστήματος ενισχύσεων, η Επιτροπή έχει στη διάθεση της εύλογη προθεσμία για να εξετάσει το σχέδιο διεξοδικώς και, ενδεχομένως, να κινήσει τη διαδικασία της παραγράφου 2 του ιδίου άρθρου.
Το ανωτέρω εξεταζόμενο σύστημα, για να είναι αποτελεσματικό, προϋποθέτει τη δυνατότητα λήψεως μέτρων προς καταστολή κάθε παραβάσεως των κανόνων του άρθρου 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης και τη δυνατότητα ασκήσεως προσφυγής κατά των μέτρων αυτών, ούτως ώστε να προστατεύονται τα νόμιμα συμφέροντα των κρατών μελών. Στο πλαίσιο του συστήματος αυτού, δεν μπορεί να παραγνωριστεί η ανάγκη θεσπίσεως συντηρητικών μέτρων όταν η πρακτική ορισμένων κρατών μελών, όσον αφορά τις ενισχύσεις, έχει ως αποτέλεσμα να θέτει εκποδών το καθεστώς που καθιερώνεται με τα άρθρα 92 και 93 της Συνθήκης.
Επομένως, η Επιτροπή, όταν διαπιστώνει ότι μία ενίσχυση θεσπίζεται ή τροποποιείται χωρίς να έχει κοινοποιηθεί, έχει την εξουσία, αφού παράσχει στο οικείο κράτος μέλος τη δυνατότητα να εκφράσει τις απόψεις του σχετικώς, να το υποχρεώσει με προσωρινή απόφαση, εν αναμονή του πορίσματος της εξετάσεως της ενισχύσεως, να αναστείλει αμέσως την καταβολή της και να παράσχει στην Επιτροπή, εντός της προθεσμίας που αυτή του τάσσει, όλα τα έγγραφα, τις πληροφορίες και τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για να εξετάσει αν η ενίσχυση συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά.
Η Επιτροπή έχει εξουσία να ενεργεί κατά τον ίδιο τρόπο σε περίπτωση που η ενίσχυση έχει μεν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή, αλλά το οικείο κράτος μέλος, χωρίς να αναμείνει την έκβαση της διαδικασίας του άρθρου 93, παράγραφοι 2 και 3, της Συνθήκης, προχωρεί στην καταβολή της ενισχύσεως, παρά την απαγόρευση της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού.
Όταν το κράτος μέλος συμμορφωθεί απολύτως προς τις εντολές της Επιτροπής, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει αν η ενίσχυση συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά, κατά τη διαδικασία του άρθρου 93, παράγραφοι 2 και 3, της Συνθήκης.
Σε περίπτωση που το κράτος μέλος, παρά την εντολή της Επιτροπής, δεν παρέχει τις αιτούμενες πληροφορίες, η Επιτροπή μπορεί να τερματίσει τη διαδικασία και να εκδώσει απόφαση διαπιστώνουσα ότι, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεση της, η ενίσχυση συμβιβάζεται ή δεν συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά. Η απόφαση αυτή μπορεί, ενδεχομένως, να επιβάλει την επιστροφή του ήδη καταβληθέντος ποσού ενισχύσεως.
Αν το κράτος μέλος δεν αναστείλει την καταβολή της ενισχύσεως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή δικαιούται, ενώ προχωρεί σε εξέταση επί της ουσίας, να προσφύγει απευθείας στο Δικαστήριο ζητώντας να αναγνωριστεί η παραβίαση αυτή της Συνθήκης. Αυτή η δυνατότητα ευθείας προσφυγής δικαιολογείται, ενόψει του επείγοντος χαρακτήρα της υποθέσεως, διότι η Επιτροπή απηύθυνε με απόφαση της τη σχετική εντολή προς το οικείο κράτος μέλος αφού του έδωσε τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του, επομένως δε μετά το πέρας της προς της ασκήσεως της προσφυγής κατ' αντιμωλίαν διαδικασίας, όπως στην περίπτωση του ενδίκου βοηθήματος που προβλέπεται στο άρθρο 93, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης. Πράγματι, το ένδικο αυτό βοήθημα δεν είναι παρά μία παραλλαγή της προσφυγής λόγω παραβάσεως, ειδικώς προσαρμοσμένη στα ιδιαίτερα προβλήματα που παρουσιάζουν οι κρατικές ενισχύσεις για τον ανταγωνισμό εντός της κοινής αγοράς.
Όσον αφορά την προκειμένη υπόθεση, είναι δεδομένον ότι η Επιτροπή εξέτασε, έστω και επικουρικώς, αν η ενίσχυση συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά. Επομένως, η εξέταση αυτή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο της παρούσας δίκης.
Β — Επί της παραβάσεως των διαδικαστικών κανόνων
Στο πλαίσιο αυτού του λόγου ακυρώσεως, η γαλλική κυβέρνηση ισχυρίζεται, καταρχάς, ότι η Επιτροπή παραβίασε τη γενική αρχή της ασφαλείας του δικαίου, μη ενεργώντας εντός ευλόγου χρόνου, λαμβανομένων υπόψη των λεπτομερών πληροφοριών τις οποίες απέστειλαν εγκαίρως στην Επιτροπή οι γαλλικές αρχές. Περαιτέρω, θεωρεί ότι εν προκειμένω προσβλήθηκε το δικαίωμα της υπερασπίσεως, διότι η Επιτροπή δεν της έθεσε υπόψη τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων τρίτων, οι οποίες της υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του άρθρου 93, παράγραφος 2, της Συνθήκης.
Όσον αφορά την πρώτη αιτίαση, πρέπει, καταρχάς, να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με τη δικογραφία, οι γαλλικές αρχές παρέσχον τις πρώτες πληροφορίες, κατόπιν επανειλημμένων αιτήσεων της Επιτροπής, αφού είχε ήδη καταβληθεί το μεγαλύτερο μέρος των εν λόγω ενισχύσεων. Επομένως, η Επιτροπή δεν ενημερώθηκε εγκαίρως, κατά την έννοια του άρθρου 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης, ώστε να δύναται να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί των σχεδίων ενισχύσεων υπέρ της CBSF. Εξάλλου, οι πληροφορίες τις οποίες παρέσχε στην Επιτροπή η γαλλική κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1984 ήταν αποσπασματικές. Ετσι, μόλις στις 23 Αυγούστου 1984 η γαλλική κυβέρνηση επιβεβαίωσε κατά τρόπο ατελή τη συμμετοχή της IDI και ύστερα της Sopari στο κεφάλαιο της CBSF.
Επομένως, ενόψει των περιστάσεων αυτών, δικαιολογημένα η Επιτροπή άφησε να παρέλθει τρίμηνη προθεσμία διασκέψεως και έρευνας από τις 23 Αυγούστου 1984, πριν στείλει την όχληση της στις 3 Δεκεμβρίου 1984. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι μέρος των πληροφοριών που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή διορθώθηκαν και συμπληρώθηκαν επανειλημμένως από τη γαλλική κυβέρνηση, η οποία μόλις με τα έγγραφα της 27ης Μαρτίου και της 21ης Μαΐου 1987 παρέσχε στην Επιτροπή τις απαραίτητες διευκρινίσεις και της διεβίβασε τις οριστικές πληροφορίες βάσει των οποίων η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση της 15ης Ιουλίου 1987.
Ναι μεν είναι ακριβές ότι παρήλθαν αρκετά μεγάλα διαστήματα μεταξύ του πρώτου εγγράφου της γαλλικής κυβερνήσεως, της 22ας Μαρτίου 1984, και της οχλήσεως της 3ης Δεκεμβρίου 1984, καθώς και μεταξύ της εν λόγω οχλήσεως και της αποφάσεως της 15ης Ιουλίου 1987, πλην όμως η Επιτροπή, για να εξετάσει αν οι ενισχύσεις συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά, είχε στη διάθεση της όλα τα απαραίτητα στοιχεία μόλις από τις 21 Μαΐου 1987. Υπ' αυτές τις περιστάσεις, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με τον τρόπο που ενήργησε η Επιτροπή δεν παραβίασε τη γενική αρχή της ασφαλείας του δικαίου.
Όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση, η οποία αναφέρεται στην προσβολή του δικαιώματος της υπερασπίσεως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά παγία νομολογία του Δικαστηρίου (βλέπε αποφάσεις της 10ης Ιουλίου 1986, Βασίλειο του Βελγίου κατά Επιτροπής,
234/84, Συλλογή 1986, σ. 2263
, και
40/85, Συλλογή 1986, σ. 2321
, και της 11ης Νοεμβρίου 1987, Γαλλική Δημοκρατία κατά Επιτροπής,
259/85, Συλλογή 1987, σ. 4393
), η παροχή της δυνατότητας ασκήσεως του δικαιώματος της υπερασπίσεως σε κάθε διαδικασία κινούμενη κατά ενός προσώπου, η οποία είναι δυνατόν να καταλήξει στην έκδοση βλαπτικής εκτελεστής πράξεως, συνιστά θεμελιώδη αρχή του κοινοτικού δικαίου και πρέπει να εξασφαλίζεται ακόμα και αν δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση.
Με τις προαναφερθείσες αποφάσεις, το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι, σύμφωνα με την αρχή αυτή, πρέπει να παρέχεται στο οικείο κράτος μέλος η δυνατότητα να καθιστά λυσιτελώς γνωστή την άποψη του επί των παρατηρήσεων που έχουν υποβάλει ενδιαφερόμενοι τρίτοι σύμφωνα με το άρθρο 93, παράγραφος 2, της Συνθήκης και επί των οποίων η Επιτροπή προτίθεται να στηρίξει την απόφαση της. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, κατά το μέτρο που δεν έχει δοθεί στο κράτος μέλος η δυνατότητα να σχολιάσει τις παρατηρήσεις αυτές, η Επιτροπή δεν μπορεί να τις λάβει υπόψη κατά την έκδοση της αποφάσεώς της κατά του κράτους αυτού.
Για να συνεπάγεται, όμως, αυτή η προσβολή του δικαιώματος της υπερασπίσεως ακύρωση, πρέπει να είναι δυνατόν, σε περίπτωση μη υπάρξεως αυτής της πλημμελείας, η διαδικασία να καταλήξει σε διαφορετικό αποτέλεσμα. Συναφώς, διαπιστώνεται ότι οι σχετικές παρατηρήσεις, οι οποίες κατατέθηκαν στο Δικαστήριο κατόπιν αιτήσεώς του, δεν περιέχουν καμία συμπληρωματική πληροφορία σε σχέση με τα στοιχεία που είχε ήδη στη διάθεση της η Επιτροπή και ήδη γνώριζε η γαλλική κυβέρνηση. Υπ' αυτές τις συνθήκες, το γεγονός ότι η γαλλική κυβέρνηση δεν είχε τη δυνατότητα να σχολιάσει τις εν λόγω παρατηρήσεις δεν ήταν ικανό να επηρεάσει το αποτέλεσμα της διοικητικής διαδικασίας. Επομένως, και αυτή η αιτίαση πρέπει να απορριφθεί.
Γ — Επί της αιτιολογίας της αποφάσεως
Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι ανεπαρκής, διότι, αφενός, δεν περιέχει καμία αξιολόγηση σχετικά με τις πραγματικές επιπτώσεις των ήδη καταβληθεισών ενισχύσεων επί του ανταγωνισμού και τον επηρεασμό του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών και, αφετέρου, φαίνεται αντιφατική όσον αφορά το κλείσιμο των εργοστασιακών μονάδων παραγωγής. Η γαλλική κυβέρνηση βάλλει, περαιτέρω, κατά της αιτιολογίας της αποφάσεως, ισχυριζόμενη ότι η απόφαση στηρίζεται σε ανακριβή εκτίμηση σχετικά με το μερίδιο επί της αγοράς που κατέχει η CBSF και τα εμπορικά ρεύματα μεταξύ κρατών μελών. Η τελευταία αυτή αιτίαση αφορά, επίσης, κατ' ουσίαν, το ζήτημα αν οι οικονομικές ενισχύσεις συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά και κατά συνέπεια θα εξεταστεί μαζί με τον λόγο ακυρώσεως περί παραβάσεως του άρθρου 92.
Η πρώτη αιτίαση πρέπει να απορριφθεί. Πράγματι, αν η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να αποδείξει, με την απόφαση της, τις πραγματικές επιπτώσεις των ήδη χορηγηθεισών ενισχύσεων, αυτό θα είχε ως συνέπεια να ευνοηθούν τα κράτη μέλη που χορηγούν ενισχύσεις κατά παράβαση της υποχρεώσεως κοινοποιήσεως που επιβάλλεται από το άρθρο 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης, εις βάρος των κρατών μελών που κοινοποιούν τις ενισχύσεις κατά το στάδιο του σχεδιασμού τους. Επομένως, δεν ήταν απαραίτητο η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως να περιέχει in concreto εκτίμηση των συνεπειών των ενισχύσεων που θεσπίστηκαν και δεν κοινοποιήθηκαν κατά το στάδιο του σχεδιασμού τους.
Όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση, η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει, ειδικότερα, ότι η προσβαλλομένη απόφαση είναι αντιφατική κατά το μέτρο που λαμβάνει υπόψη τις μειώσεις της παραγωγικής ικανότητας που οφείλονται στο κλείσιμο εργοστασιακών μονάδων παραγωγής οι οποίες λίγο πριν είχαν μεταβιβαστεί σε άλλους παραγωγούς, ενώ δεν τις λαμβάνει υπόψη όταν έχουν σημειωθεί στο πλαίσιο της ίδιας της CBSF.
Επ' αυτού, παρατηρείται ότι στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως περιέχεται λεπτομερής ανάλυση των περιπτώσεων μειώσεως της παραγωγικής ικανότητας. Ειδικότερα, η Επιτροπή αναφέρει, καταρχάς, ότι, στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων, η παραγωγή της CBSF ήταν ιδιαιτέρως ανομοιογενής και διαφοροποιημένη και ότι η μεταβολή της παραγωγικής ικανότητας μαρτυρεί κατά προσέγγιση μόνο μια γενική τάση προς μείωση της. Εν συνεχεία, η Επιτροπή προσθέτει ότι σε ορισμένους υποτομείς των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, όπως στα λινά και στα βαμβακερά υφάσματα, που έχουν μεγάλη σημασία για τη CBSF, η ζήτηση έχει μειωθεί αισθητά, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα ότι σε ολόκληρη την Κοινότητα οι επιχειρήσεις χρειάστηκε να προσαρμοστούν στη νέα αυτή κατάσταση. Περαιτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι ορισμένες μειώσεις οφείλονται στρν παροπλισμό πεπαλαιωμένου υλικού που χρονολογείται πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εξάλλου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι πρέπει να γίνεται αντιπαραβολή των στοιχείων που αφορούν τις μειώσεις της παραγωγικής ικανότητας προς τον πραγματικό κύκλο εργασιών της εταιρίας (σε σταθερές τιμές 1982) και ότι, στην περίπτωση αυτή, η πραγματική μείωση παρουσιάζεται πολύ λιγότερο σημαντική. Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι είκοσι επτά εργοστασιακές μονάδες παραγωγής μεταβιβάστηκαν σε άλλους παραγωγούς, οι οποίοι συνεχίζουν, εν μέρει, να παράγουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, είναι αδύνατον να υποστηριχθεί ότι υπάρχει πραγματική εσωτερική μείωση της παραγωγής. Τέλος, η Επιτροπή αναφέρει ότι λίγο καιρό μετά τη μεταβίβαση τους, δεκατρείς από τις μονάδες αυτές αναγκάστηκαν να κλείσουν και η παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων να σταματήσει οριστικά.
Πρέπει να παρατηρηθεί ότι, ενόψει των λεπτομερών αυτών διαπιστώσεων, η γαλλική κυβέρνηση δεν μπορεί απλώς να διατείνεται ότι η απόφαση είναι αντιφατική, χωρίς να προβάλλει άλλα επιχειρήματα πέραν αυτών που έχει ήδη εξετάσει η Επιτροπή στις αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλομένης αποφάσεως. Ως προς το σημείο αυτό, η απόφαση είναι επαρκώς σαφής και εμπεριστατωμένη ώστε να επιτρέπει στη μεν γαλλική κυβέρνηση να λάβει γνώση της αιτιολογίας της αποφάσεως και να την αξιολογήσει, στο δε Δικαστήριο να ελέγξει το βάσιμο της αποφάσεως. Επομένως, ο λόγος ακυρώσεως που αναφέρεται στην αιτιολογία πρέπει να απορριφθεί.
Δ — Περί της εφαρμογής τον άρθρον 92 της Συνθήκης
Η γαλλική κυβέρνηση προβάλλει προεχόντως ότι οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις δεν αποτελούν ενισχύσεις, ότι δεν επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και ότι δεν νοθεύουν ή δεν απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων. Επικουρικώς, η γαλλική κυβέρνηση θεωρεί ότι οι ενισχύσεις συμβιβάζονται προς την κοινή αγορά βάσει του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχεία α ) και γ ), της Συνθήκης και ότι είναι σύμφωνες προς τις διάφορες κατευθυντήριες γραμμές που χάραξε και τις ανακοινώσεις που εξέδωσε η Επιτροπή κατά τα έτη 1971, 1977 και 1984.
Προς στήριξη του κυρίου επιχειρήματός της, η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει, καταρχάς, ότι οι επίμαχες συνεισφορές κεφαλαίων, η χορήγηση δανείων με επιδοτούμενα επιτόκια και η μείωση των κοινωνικοασφαλιστικών εισφορών δεν αποτελούν ενισχύσεις, διότι χορηγήθηκαν στη CBSF υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς και διότι συνοδεύονταν από ιδιωτικές επενδύσεις. Οι γαλλικές αρχές αποφάσισαν να συνδράμουν οικονομικώς τη CBSF μαζί με ιδιωτικούς επενδυτές, βάσει αναλύσεως της αγοράς και αποτιμήσεως της επιχειρήσεως, που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η επιχείρηση θα καθίστατο αποδοτική εντός ευλόγου χρόνου, κατόπιν αναδιαρθρώσεως. Η αναδιάρθρωση θα συνίστατο, ιδίως, σε κατάργηση της υπέρμετρης ικανότητας παραγωγής, μείωση του εργατικού δυναμικού, αντικατάσταση των μη αποδοτικών ή επισφαλών δραστηριοτήτων από αποδοτικές δραστηριότητες, ορθολογική οργάνωση της παραγωγής και βελτίωση της παραγωγικότητας.
Προκειμένου να κριθεί αν τα μέτρα αυτά έχουν χαρακτήρα κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να εφαρμοστεί το κριτήριο που αναφέρεται στην απόφαση της Επιτροπής και δεν αμφισβητήθηκε, εξάλλου, από τη γαλλική κυβέρνηση, το οποίο λαμβάνει ως βάση τις δυνατότητες της επιχειρήσεως να αντλήσει τα σχετικά ποσά από την κεφαλαιαγορά.
Στην υπό κρίση περίπτωση, από τη δικογραφία προκύπτει ότι, αφενός μεν, η οικονομική κατάσταση της εταιρίας το 1981 ήταν τέτοια ώστε δεν μπορούσε να αναμένεται ικανοποιητική αποδοτικότητα των επενδύσεων μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, αφετέρου δε, η CBSF, λαμβανομένης υπόψη της ανεπαρκείας των δυνατοτήτων αυτοχρηματοδοτήσεως της, δεν θα ήταν σε θέση να συγκεντρώσει τα απαραίτητα ποσά από την κεφαλαιαγορά. Περαιτέρω, παρατηρείται ότι οι πρώτες ιδιωτικές επενδύσεις, οι οποίες, εξάλλου, είναι πολύ μικρότερης αξίας από τις κρατικές συνεισφορές, δεν έγιναν παρά μόνο μετά τη χορήγηση των συνεισφορών αυτών. Επομένως, οι συνεισφορές κεφαλαίων από τη Sopari στη CBSF, μετά τη μεταβίβαση από την IDI, αποτελούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης.
Το ίδιο ισχύει και ως προς τα δάνεια με επιδοτούμενο επιτόκιο και τη μείωση των κοινωνικοασφαλιστικών εισφορών, που επίσης κατέστησαν δυνατό στη CBSF να αποφύγει να επωμιστεί τις δαπάνες που κανονικά έπρεπε να πραγματοποιηθούν από τους οικονομικούς πόρους της επιχειρήσεως και εμπόδισαν, κατ' αυτόν τον τρόπο, την επέλευση των φυσιολογικών συνεπειών των υφισταμένων στην αγορά δυνάμεων.
Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει, ακόμα, ότι οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις δεν επηρεάζουν τα εμπορικά ρεύματα και δεν νοθεύουν, ούτε απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών. Ειδικότερα, το τμήμα της αγοράς που κατέχει η CBSF είναι μικρότερο από το 0,5 της ευρωπαϊκής αγοράς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, που ανέρχεται περίπου σε 115 δισεκατομμύρια Ecu, οι εξαγωγές της CBSF μειώθηκαν κατά 33 %, δεν αυξήθηκαν δε μεταξύ 1982 και 1986, ενώ τα μεγέθη που αναφέρει η Επιτροπή περιλαμβάνουν τομείς δραστηριότητας της CBSF που δεν έτυχαν κρατικών ενισχύσεων εξάλλου, τα μεγέθη αυτά δεν λαμβάνουν υπόψη τη λόγω της συγκυρίας αύξηση της σχετικής με τα λινά υφάσματα δραστηριότητας κατά τα έτη 1983 και 1984.
Παρατηρείται ότι η προσβαλλομένη απόφαση περιέχει ανάλυση όλων αυτών των στοιχείων. Συγκεκριμένα, η αιτιολογία της αποφάσεως περιέχει έρευνα της γαλλικής αγοράς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων. Μετά τη διαπίστωση ότι η γαλλική βιομηχανία αντιπροσωπεύει, στους εν λόγω τομείς, το 20 % περίπου της προστιθεμένης αξίας εντός της κοινής αγοράς και μετέχει πολύ ενεργά στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, αφού το 40 % περίπου της συνολικής της παραγωγής εξάγεται σε άλλα κράτη μέλη, η απόφαση αναφέρει ότι η CBSF είναι ο τρίτος παραγωγός κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων στη Γαλλία, ο τομέας δε αυτός αντιπροσωπεύει το 56 ο/ο του κύκλου εργασιών της, που το 1986 ανήλθε σε 4,7 δισεκατ. γαλλικά φράγκα ( FF) Η CBSF είναι ο πέμπτος παραγωγός στην Κοινότητα και μετέχει στο ενδοκοινοτικό εμπόριο εξάγοντας το 16 % της παραγωγής της σε κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα σε άλλα κράτη μέλη και το 9 % σε τρίτες χώρες. Η Επιτροπή διαπιστώνει, ακόμα, ότι η περίοδος που πρέπει να ληφθεί υπόψη προκειμένου να κριθεί αν η οικονομική συνδρομή συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά είναι η περίοδος κατά την οποία χορηγήθηκαν οι ενισχύσεις. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, από τον Ιούλιο του 1982 μέχρι το τέλος του 1984, οι εξαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων προς τα άλλα κράτη μέλη αυξήθηκαν κατά 32 %, περισσότερο δε από το 50 % του κύκλου εργασιών της CBSF πραγματοποιήθηκε στον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων.
Περαιτέρω, η Επιτροπή αναφέρει, στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως της, ότι η οικονομική βοήθεια που απέβλεπε στην ανασυγκρότηση της CBSF μείωσε το κόστος που κανονικά έπρεπε να βαρύνει την ίδια σε τέτοιο βαθμό, ώστε της παρέσχε πλεονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, οι οποίοι πρέπει να θεωρηθούν ως θιγέντες. Μειώνοντας το ποσό που κανονικά έπρεπε να πληρώσει η CBSF για να εξασφαλίσει την ορθολογική οργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της, οι επίμαχες ενισχύσεις επηρέασαν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και νόθευσαν, ή απείλησαν να νοθεύσουν, τον ανταγωνισμό.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι σκέψεις της Επιτροπής, θεωρούμενες στο σύνολό τους, δικαιολογούν το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή όσον αφορά τον παράνομο χαρακτήρα της ενισχύσεως. Επομένως, οι αιτιάσεις που αναφέρονται στον χαρακτήρα της ενισχύσεως και στο ασυμβίβαστο της προς την κοινή αγορά, συμπεριλαμβανομένων των αναφερομένων στην αιτιολογία της αποφάσεως, πρέπει να απορριφθούν.
Επικουρικώς, η γαλλική κυβέρνηση ζητεί από το Δικαστήριο να εξετάσει μήπως η ενίσχυση συμβιβάζεται προς την κοινή αγορά βάσει του άρθρου 92, παράγραφος 3, της Συνθήκης. Υποστηρίζει ότι η ανασυγκρότηση της CBSF είναι αναντίρρητη και ότι οι ενισχύσεις διευκόλυναν την ανάπτυξη και τον αναπροσδιορισμό των βιομηχανικών δραστηριοτήτων της κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο γ ), της Συνθήκης.
Εν συνεχεία, η γαλλική κυβέρνηση θεωρεί ότι η χορήγηση της ενισχύσεως προς τη CBSF έλαβε χώρα σε περιοχές όπου υπάρχει σοβαρή υποαπασχόληση σε σχέση με τον μέσον όρο της Κοινότητας, κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο α ), της Συνθήκης.
Τέλος, η γαλλική κυβέρνηση θεωρεί ότι οι ενισχύσεις είναι σύμφωνες προς τις διάφορες προϋποθέσεις που προβλέπονται, αφενός μεν, στις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων οι οποίες καθορίστηκαν από την Κοινότητα και απευθύνθηκαν προς όλα τα κράτη μέλη το 1971 και το 1979, αφετέρου δε, στο πλαίσιο του γαλλικού συστήματος ενισχύσεων στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων του 1984.
Τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας δεν μπορούν να γίνουν δεκτά. Πρέπει να υπομνηστεί ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 92, παράγραφος 3, της Συνθήκης, η Επιτροπή έχει ευρεία διακριτική εξουσία, η άσκηση της οποίας προϋποθέτει εκτιμήσεις οικονομικής και κοινωνικής φύσεως που πρέπει να γίνουν σε κοινοτικό πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή, χωρίς να υπερβεί τα όρια της διακριτικής της εξουσίας, έκρινε ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στη CBSF δεν μπορούσαν να υπαχθούν στην εξαίρεση που προβλέπει το άρθρο 92, παράγραφος 3, στοιχείο γ ), της Συνθήκης υπέρ των ενισχύσεων για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Ειδικότερα, οι ενισχύσεις μείωσαν το κόστος παραγωγής της CBSF, εξασθενίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την ανταγωνιστικότητα άλλων κατασκευαστών της Κοινότητας, με κίνδυνο να τους αναγκάσουν να αποσυρθούν από την αγορά ακόμα και αν εξακολουθούσαν μέχρι τότε να ασκούν τις δραστηριότητες τους χάρη σε αναδιάρθρωση και βελτιώσεις της παραγωγικότητας και της ποιότητας χρηματοδοτούμενες με δικούς τους πόρους.
Όσον αφορά το επιχείρημα που αναφέρεται στην εφαρμογή του άρθρου 92, παράγραφος 3, στοιχείο α), της Συνθήκης, υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη την οικονομική κατάσταση των οικείων περιοχών σε σχέση με την οικονομική κατάσταση ολόκληρης της Κοινότητας. Από τα στατιστικά στοιχεία που προσκόμισαν η Επιτροπή και το παρεμβαίνον, τα οποία δεν αμφισβήτησε η γαλλική κυβέρνηση, προκύπτει ότι οι περιοχές όπου βρίσκονται οι εργοστασιακές μονάδες παραγωγής της CBŚF, υπέρ των οποίων χορηγήθηκαν οι ενισχύσεις, δεν είναι περιοχές στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες υπάρχει σοβαρή υποαπασχόληση.
Προς στήριξη του επιχειρήματος που αναφέρεται στις κατευθυντήριες γραμμές που χάραξε η Επιτροπή για τον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας το 1971 και το 1977, η γαλλική κυβέρνηση προβάλλει ότι οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις κατέστησαν δυνατή την αναδιάρθρωση της CBSF, η οποία συνίσταται, πρώτον, σε μείωση της παραγωγικής ικανότητας και του ενεργητικού, δεύτερον, σε αντικατάσταση των μη αποδοτικών ή επισφαλών δραστηριοτήτων από αποδοτικές δραστηριότητες, και τρίτον, σε αύξηση της παραγωγικότητας με τη χρησιμοποίηση προηγμένης τεχνολογίας. Επομένως, οι επίμαχες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις δεν είχαν ως συνέπεια την τεχνητή παράταση της λειτουργίας της CBSF και κατά συνέπεια δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ενισχύσεις διασώσεως.
Επ' αυτού, η Επιτροπή θεωρεί ότι η CBSF δεν υπέστη θεμελιακή αναδιοργάνωση που να καθιστά δυνατή την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της με τη διαρρύθμιση του μεγέθους της και της οργανώσεως της. Η βιωσιμότητα της δεν είναι αποτέλεσμα ιδιωτικών επενδύσεων, οπότε οι επίμαχες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις αποτελούν ενισχύσεις διασώσεως μη προβλεπόμενες στις κατευθυντήριες γραμμές για τον τομέα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων.
Ως προς το ζήτημα αυτό,πρέπει να παρατηρηθεί ότι, στην απόφαση της, η Επιτροπή διαπιστώνει, ορθώς, αφενός μεν, γενική μείωση της κοινοτικής παραγωγής στον τομέα της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων, υπό την πίεση του ανταγωνισμού των τρίτων χωρών, αφετέρου δε, μείωση κατά 40 % του συνόλου του εργατικού δυναμικού στον τομέα αυτό μεταξύ 1975 και 1985. Επομένως, οι μειώσεις της CBSF οφείλονται, εν μέρει, στην εν γένει εξέλιξη της αγοράς σε ένα τομέα όπου η ζήτηση μειώθηκε σημαντικά. Εξάλλου, αντί αναδιαρθρώσεως, η CBSF περιορίστηκε στον παροπλισμό πεπαλαιωμένου υλικού χρονολογουμένου πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και στον καθυστερημένο εκσυγχρονισμό, με επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας, των εγκαταστάσεων παραγωγής, προκειμένου να συνεχίσουν τη λειτουργία τους, χωρίς να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές ικανές να αποκαταστήσουν την από ετών απολεσθείσα ανταγωνιστικότητα της. Οι επίμαχες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις είχαν, επομένως, ως σκοπό την τεχνητή παράταση της λειτουργίας της CBSF, ενώ η εν λόγω επιχείρηση βρισκόταν σε κατάσταση πτωχεύσεως. Στο εγγύς μέλλον δεν μπορεί να αναμένεται ότι η επιχείρηση αυτή θα είναι βιώσιμη χωρίς νέες ενισχύσεις, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της υφισταμένης υπερπαραγωγής στον τομέα για τον οποίο πρόκειται.
Επιπλέον, δεν αμφισβητείται ότι οι χρηματοδοτικές παρεμβάσεις δεν οδήγησαν, βραχυπρόθεσμα, τη CBSF σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας επαρκώς υψηλό ώστε η εν λόγω εταιρία να μπορεί να λειτουργήσει επιτυχώς στο πλαίσιο της διεθνούς αγοράς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων.
Η χορήγηση των ενισχύσεων προς τη CBSF αποτελεί, επίσης, παράβαση των διαφόρων προϋποθέσεων από τις οποίες εξαρτάται, από το 1984, η υπαγωγή σε γαλλικό σύστημα ενισχύσεων για τη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων υπό μορφή μειώσεως των κοινωνικοασφαλιστικών εισφορών. Επομένως, όσον αφορά την προϋπόθεση ότι ενισχύσεις χορηγούνται μόνο για επενδυτικούς σκοπούς και μόνον εάν η επιχείρηση είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει με δικούς της πόρους τουλάχιστον το 50 % των επενδύσεων, αρκεί η παρατήρηση ότι από μη αμφισβητηθέντα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι, μέχρι το 1986, οι χορηγηθείσες ενισχύσεις υπερέβαιναν τις επενδύσεις που είχε πραγματοποιήσει η CBSF στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας.
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που περιέχει η απόφαση όσον αφορά την κατάσταση της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυμάτων στην Κοινότητα και στη Γαλλία, το ενδοκοινοτικό εμπόριο και την υποτιθέμενη αναδιάρθρωση της CBSF, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν υπερέβη τα όρια της διακριτικής της εξουσίας, εκτιμώντας ότι οι ενισχύσεις δεν μπορούν να υπαχθούν στις εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 92, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
Από τις σκέψεις αυτές έπεται ότι ο λόγος ακυρώσεως που αναφέρεται στην εφαρμογή του άρθρου 92 της Συνθήκης πρέπει να απορριφθεί.
Ε — Επί τον λόγον ακυρώσεως περί παραβιάσεως της γενικής αρχής της αναλογικότητας
Κατά τη γαλλική κυβέρνηση, με την προσβαλλομένη απόφαση παραβιάζεται η γενική αρχή της αναλογικότητας, διότι, αφενός μεν, η απόφαση δεν λαμβάνει υπόψη ούτε τις δαπάνες για την αναδιάρθρωση στις οποίες υποβλήθηκε η CBSF ούτε το γεγονός ότι, αν δεν είχε επιτευχθεί η ανασυγκρότηση της, η CBSF θα είχε τεθεί υπό εκκαθάριση, με σημαντικές συνέπειες για τους πιστωτές της και για το κοινωνικό σύνολο, αφετέρου δε, η επιτασσομένη επιστροφή των ενισχύσεων είναι μέτρο δυσανάλογο προς τις δυσμενείς επιπτώσεις τους για τον ανταγωνισμό.
Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί. Όπως απέδειξε η Επιτροπή στην απόφαση της, οι χορηγηθείσες ενισχύσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι οδήγησαν σε πραγματική αναδιάρθρωση της CBSF. Η εν λόγω επιχείρηση περιορίστηκε στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων παραγωγής, χωρίς να επιφέρει θεμελιώδεις αλλαγές, αντικαθιστώντας μηχανήματα τελείως απηρχαιωμένα και προσαρμόζοντας την τεχνική και τις μεθόδους παραγωγής στην τεχνολογική εξέλιξη που είχε σημειωθεί κατά τα προηγούμενα έτη στην υπόλοιπη κοινοτική βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που περιέχονται στην απόφαση σχετικά με τις μειώσεις του εργατικού δυναμικού και της παραγωγικής ικανότητας, ορθώς η Επιτροπή έκρινε ότι οι ενισχύσεις δεν αποτελούσαν επενδύσεις αναδιαρθρώσεως και δεν έλαβε υπόψη στην απόφαση της το κόστος της υποτιθεμένης αναδιαρθρώσεως.
Όπως αναφέρει η Επιτροπή στην απόφαση της, επί είκοσι επτά εργοστασιακών μονάδων παραγωγής και 4730 εργαζομένων που μεταβιβάστηκαν σε ανεξάρτητες εταιρίες, δεκατρείς μονάδες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν δυναμικό 3153 ατόμων, ήτοι 66,66 % του συνολικού αριθμού των μεταβιβασθεισών θέσεων εργασίας, έκλεισαν και έπαυσαν οριστικώς να παράγουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η ενίσχυση για τη διευκόλυνση των δεκατριών αυτών μεταβιβάσεων είχε καταργηθεί. Κατά συνέπεια, επιτάσσοντας την επιστροφή μόνο του 33 % περίπου του συνόλου των ενισχύσεων, η Επιτροπή τήρησε την αρχή της αναλογικότητας.
Επομένως, και ο τελευταίος λόγος πρέπει να απορριφθεί.
Δεδομένου ότι κανένας από τους λόγους ακυρώσεως τους οποίους προέβαλε η γαλλική κυβέρνηση δεν έγινε δεκτός, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η Γαλλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε το παρεμβαίνον.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την προσφυγή.

2)
Καταδικάζει τη Γαλλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Due
Κακούρης
Schockweiler
Koopmans
Mancini
Grévisse
Diez de Velasco
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 14 Φεβρουαρίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.