CELEX: 62009CJ0464
Αίτηση αναιρέσεως
Κρατικές ενισχύσεις
Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας
Σημείο 4.2.5
Αγορά της βύνης
Έλλειψη δυνατοτήτων ομαλής διαθέσεως στην αγορά
Μέτρο ενισχύσεως κηρυχθείσας ασύμβατης προς την κοινή αγορά

IJssel-Vliet, σκέψη 33). Μεταξύ των απαιτήσεων αυτών περιλαμβάνεται ο έλεγχος της παραγωγής. Επομένως, μεταξύ άλλων,
στον τομέα της κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής, ο κανονισμός (ΕΚ) 1257/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, για τη
στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση
και κατάργηση ορισμένων κανονισμών (ΕΕ L 160, σ. 80), απαγορεύει, στο άρθρο του 6, τη χορήγηση ενισχύσεως για επενδύσεις που
έχουν ως στόχο την αύξηση της παραγωγής προϊόντων, τα οποία δεν μπορούν να βρουν κανονικές διεξόδους στην αγορά.
Εν προκειμένω, στο σημείο 4.2.5 των κατευθυντηρίων γραμμών, η Επιτροπή αναφέρει ότι θεωρεί ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά
ενίσχυση σχετική με τη μεταποίηση και την εμπορία γεωργικών προϊόντων χορηγηθείσα ελλείψει δυνατοτήτων ομαλής διαθέσεως στην
αγορά. Από το σημείο αυτό προκύπτει ότι, κατά την Επιτροπή, το μέτρο αυτό θεωρείται αντίθετο προς το κοινό συμφέρον, λαμβανομένων
υπόψη των χαρακτηριστικών του τομέα εντός του οποίου παράγει τα αποτελέσματά του. Εξάλλου, το θεσμικό αυτό όργανο προέβλεψε,
στο ίδιο σημείο 4.2.5, ότι, κατά την εκτίμηση του εν λόγω μέτρου, πρέπει να λαμβάνει υπόψη το επίπεδο της προσφοράς στην αγορά
του επιδίκου προϊόντος και επίσης κάθε περιορισμό σε θέματα παραγωγής ή κοινοτικής στηρίξεως τον οποίο τυχόν προβλέπουν οι
κοινές οργανώσεις αγορών. Επομένως, η Επιτροπή, πρέπει να προβεί σε εμπεριστατωμένη ανάλυση της εν λόγω αγοράς.
Τέτοιοι κανόνες συμπεριφοράς είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις του πρωτογενούς δικαίου και ιδίως με το άρθρο 87, παράγραφος
3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, το οποίο εφαρμόζεται τηρώντας τους σκοπούς της κοινής γεωργικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, ενίσχυση χορηγηθείσα
σε αγορά που χαρακτηρίζεται από πλεονάζουσα ικανότητα παραγωγής, δύναται να αλλοιώσει τους όρους του εμπορίου κατά τρόπο που
θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Επομένως, η Επιτροπή μπορεί να θεωρήσει ως ασύμβατο προς την κοινή αγορά μέτρο που προορίζεται
για την ανάπτυξη περιοχής ή δραστηριότητας όταν χορηγείται σε έναν τομέα, όπως αυτός της μεταποιήσεως γεωργικών προϊόντων,
στον οποίο κάθε αύξηση της παραγωγής ελλείψει δυνατοτήτων ομαλής διαθέσεως στην αγορά δύναται να αλλοιώσει το ενδοκοινοτικό
εμπόριο κατά τρόπο που θα αντέκειτο στο κοινό συμφέρον, ανεξαρτήτως των ευνοϊκών αποτελεσμάτων στην περιοχή της οικείας δραστηριότητας.
Επομένως, το Πρωτοδικείο δικαίως έκρινε ότι η Επιτροπή, στην προσβαλλομένη απόφαση, εφάρμοσε ορθώς τόσο το σημείο 4.2.5 των
κατευθυντηρίων γραμμών όσο και το άρθρο 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ. Συγκεκριμένα, διαπιστώνοντας την έλλειψη δυνατοτήτων
ομαλής διαθέσεως στην αγορά της βύνης βάσει λεπτομερέστατης αναλύσεως της αγοράς αυτής, η Επιτροπή υποχρεούνταν να κρίνει
ότι το επίδικο μέτρο ήταν ασύμβατο προς την κοινή αγορά.
Εξάλλου, οι ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των επιδίκων ενισχύσεων στην υπόθεση που οδήγησε στην προπαρατεθείσα απόφαση Deufil
κατά Επιτροπής, και των επιδίκων στην υπό κρίση υπόθεση ενισχύσεων, όπως τις προέβαλε η αναιρεσείουσα, δεν ασκούν επιρροή
στην ερμηνεία των κανόνων σχετικά με τις προϋποθέσεις του συμβατού των ενισχύσεων του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄,
ΕΚ.
Ειδικότερα, το προβληθέν από τη Holland Malt γεγονός ότι η αγορά της βύνης δεν έχει μεγάλα πλεονάσματα όπως η σχετική αγορά
στην υπόθεση που οδήγησε στην προπαρατεθείσα απόφαση Deufil κατά Επιτροπής, δεν συνεπάγεται ότι η Επιτροπή έπρεπε να αποκλίνει
από την εφαρμογή του σημείου 4.2.5 των κατευθυντηρίων γραμμών. Συγκεκριμένα, από το εν λόγω σημείο προκύπτει ότι, για τον
τομέα της μεταποιήσεως των γεωργικών προϊόντων, μέτρο ενισχύσεως, το οποίο περιλαμβάνει έστω και αμελητέα αύξηση της παραγωγής,
θεωρείται, δυνάμει των χαρακτηριστικών του εν λόγω οικονομικού τομέα και των επιταγών της γεωργικής πολιτικής, ασυμβίβαστο
με την κοινή αγορά. Κατά συνέπεια, η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση δεν βασίζεται σε εσφαλμένη εκτίμηση των εφαρμοστέων κανόνων
όπως τους ερμήνευσε το Δικαστήριο στην προπαρατεθείσα απόφαση Deufil κατά Επιτροπής.
Τέλος, όσον αφορά την φερομένη αντίφαση της αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η οποία προβλήθηκε στο πλαίσιο του
τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, πρέπει να τονιστεί ότι, αντιθέτως προς όσα διατείνεται η αναιρεσείουσα, το Πρωτοδικείο,
αφού ανέφερε, στις σκέψεις 170 έως 172 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την υποχρέωση της Επιτροπής να τηρεί όσα ορίζουν
οι κατευθυντήριες γραμμές, εκτίμησε την προσβαλλομένη απόφαση υπό το πρίσμα των διατάξεων του πρωτογενούς δικαίου.
Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο διαπίστωσε ότι η προσβαλλομένη απόφαση, εκδοθείσα βάσει του σημείου 4.2.5 των κατευθυντηρίων
γραμμών, δεν αντίκειται στους σχετικούς κανόνες της Συνθήκης. Επομένως, άνευ αντιφατικής αιτιολογίας, το Πρωτοδικείο έκρινε
ότι η εν λόγω απόφαση, που είναι σύμφωνη προς τις κατευθυντήριες γραμμές, δεν αποκλίνει της ορθής εφαρμογής των κανόνων της
Συνθήκης.
Δεδομένου ότι η αιτιολογία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι αντιφατική, ούτε το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως
είναι βάσιμο.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως που προβάλλει η αναιρεσείουσα προς στήριξη της αιτήσεώς της αναιρέσεως
πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.

Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος αντλείται από διαδικαστική πλημμέλεια λόγω εσφαλμένης ερμηνείας και διαστρεβλώσεως
των προβληθέντων από την αναιρεσείουσα επιχειρημάτων
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι το Πρωτοδικείο, στη σκέψη 168 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, έκρινε εσφαλμένως ότι, με
τις παρατηρήσεις της επί του υπομνήματος παρεμβάσεως, δεν έθεσε υπό αμφισβήτηση τον δεσμευτικό χαρακτήρα των κατευθυντηρίων
γραμμών ούτε τη συμβατότητά τους προς τις διατάξεις της Συνθήκης. Αντιθέτως, με τις εν λόγω παρατηρήσεις της, υποστήριξε ότι
οι κατευθυντήριες γραμμές δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, εάν ερμηνευθούν
υπό την έννοια ότι η Επιτροπή δεν υποχρεούται να προβεί στη στάθμιση των αποτελεσμάτων της ενισχύσεως. Συναφώς, η αναιρεσείουσα
φρονεί ότι «εφαρμόζοντας τις διατάξεις των κατευθυντηρίων γραμμών της αυστηρώς και συσταλτικώς, η Επιτροπή υπερέβη σαφώς τα
όρια της διακριτικής ευχέρειας που της παρέχει το άρθρο 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, κατά την ερμηνεία της νομολογίας
των κοινοτικών δικαστηρίων».
Η αναιρεσείουσα συνάγει εξ αυτών ότι η διαδικαστική αυτή πλημμέλεια έβλαψε τα συμφέροντά της, εφόσον το Πρωτοδικείο όφειλε
να εξετάσει τα επιχειρήματά της για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή έπρεπε να εφαρμόσει άμεσα το άρθρο 87, παράγραφος
3, στοιχείο γ΄, EΚ.
Η Επιτροπή παρατηρεί, προκαταρκτικώς, ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, ακόμη και αν ήταν βάσιμος, δεν ασκεί επιρροή στην εκτίμηση
της συλλογιστικής του Πρωτοδικείου ή στις κρίσεις τις οποίες διατύπωσε το Πρωτοδικείο. Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο εξέτασε
το ζήτημα αν η άμεση εφαρμογή του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, υποχρέωνε την Επιτροπή να προβεί σε διαφορετική
ανάλυση από την ακολουθηθείσα στην προσβαλλομένη απόφαση βάσει του σημείου 4.2.5 των κατευθυντηρίων γραμμών.
Επί της ουσίας, η Επιτροπή τονίζει ότι η αναιρεσείουσα ρητώς δήλωσε, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ότι
δεν αμφισβητεί ότι, θεσπίζοντας τις κατευθυντήριες γραμμές της, η Επιτροπή περιόρισε τη διακριτική εξουσία της.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, στη σκέψη 168 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο διαπίστωσε πράγματι ότι, με τις
παρατηρήσεις της επί του υπομνήματος παρεμβάσεως, η αναιρεσείουσα δεν έθεσε υπό αμφισβήτηση τον δεσμευτικό χαρακτήρα των κατευθυντηρίων
γραμμών ούτε τη συμβατότητά τους προς τις διατάξεις της Συνθήκης.
Εντούτοις, στις σκέψεις 169 έως 177 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο εξέτασε αν η προσβαλλομένη απόφαση ήταν
σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές και αν παρέβη το άρθρο 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ. Με άλλα λόγια, εξέτασε αν
η προσβαλλομένη απόφαση, αποκλείοντας τη συμβατότητα με την κοινή αγορά της χορηγηθείσας στη Holland Malt ενισχύσεως βάσει
μόνον των χαρακτηριστικών της οικείας αγοράς, αντίκειται στις κατευθυντήριες γραμμές και στην εν λόγω διάταξη της Συνθήκης.
Επομένως, η αναιρεσείουσα δεν μπορεί βασίμως να υποστηρίξει ότι το Πρωτοδικείο δεν εξέτασε την επιχειρηματολογία της ότι η
Επιτροπή, βασιζόμενη στις κατευθυντήριες γραμμές, δεν εφάρμοσε επακριβώς την εν λόγω διάταξη της Συνθήκης.
Επομένως, ο δεύτερος λόγος είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.
Από τα προεκτεθέντα έπεται ότι κανένας από τους λόγους αναιρέσεως τους οποίους προβάλλει η αναιρεσείουσα προς στήριξη της
αιτήσεώς της αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτός και, ως εκ τούτου, η αίτηση αυτή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στη διαδικασία αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 118
του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου
ότι η Επιτροπή υπέβαλε σχετικό αίτημα και η αναιρεσείουσα ηττήθηκε, η τελευταία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει τη Holland Malt BV στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.