CELEX: 62002CJ0117
Παράβαση κράτους
Οδηγία 85/337/ΕΟΚ
Εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων στο περιβάλλον
Κατασκευή παραθεριστικών οικισμών και ξενοδοχειακών συγκροτημάτων
Παράλειψη υποβολής στη διαδικασία εκτιμήσεως ενός σχεδίου κατασκευής ξενοδοχειακού συγκροτήματος

της 21ης Ιανουαρίου 1999, C‑150/97, Συλλογή 1999, σ. I‑259, σκέψη 22).
Λαμβανομένης υπόψη της παρατιθέμενης νομολογίας, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν αρκεί η διαβεβαίωση, την οποία έδωσαν οι αρχές
της Πορτογαλίας, ότι το επίμαχο σχέδιο δεν πληρούσε τις νόμιμες προϋποθέσεις, λόγω του μεγέθους του, για να γίνει εκτίμηση
των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Προβάλλει, αντιθέτως, ότι τα νομοθετικά διατάγματα 8/94 και 9/94 ορίζουν το εθνικό πάρκο του
Sintra-Cascais, όπου βρίσκεται η ζώνη του Pοnta dο Abanο, ως έδαφος:
–
όπου υπάρχουν φυσικές αξίες αναμφισβήτητου ενδιαφέροντος που αποτελούν εθνική κληρονομιά και μάλιστα παγκόσμια,
–
που αποτελεί ζώνη μεγάλης ευαισθησίας.
Καταλήγει ότι, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων αυτών, ακόμη και αν το σχέδιο δεν προσέγγιζε το μέγεθος που προβλέπει η
εθνική νομοθεσία, οι αρχές της Πορτογαλίας θα έπρεπε να κινήσουν τη διαδικασία εκτιμήσεως των επιπτώσεων στο περιβάλλον πριν
λάβουν την απόφαση που ενέκρινε την τοποθεσία του.
Στο υπόμνημα αντικρούσεως, η Δημοκρατία της Πορτογαλίας θεωρεί ότι η απόφαση εγκρίσεως της τοποθεσίας του σχεδίου δεν παρέβη
τους όρους της οδηγίας 85/337.
Πράγματι, οι αρχές της Πορτογαλίας προέβησαν σε ανάλυση των πιθανών σημαντικών επιπτώσεων στο περιβάλλον σύμφωνα με τα προβλεπόμενα
στο άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 85/337. Η ανάλυση αυτή έγινε σε δύο επίπεδα, μέσω της έρευνας:
–
της φύσεως και της τοποθεσίας του σχεδίου μέσω της νομοθεσίας που μετέφερε στο εσωτερικό δίκαιο την οδηγία 85/337 και
–
της φύσεως, του μεγέθους και της τοποθεσίας του σχεδίου μέσω της επαληθεύσεως της συμβατότητάς του με το πρόγραμμα διαρρυθμίσεως
του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais, δηλαδή, με το νομοθετικό διάταγμα 9/94.
Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας διευκρινίζει ότι η εθνική νομοθεσία που μετέφερε την οδηγία 85/337 στο εσωτερικό δίκαιο καθόρισε
δύο κριτήρια υπαγωγής των σχεδίων τουριστικών συγκροτημάτων στη διαδικασία εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δηλαδή,
να μην προβλέπονται στο πλαίσιο των μέτρων χωροταξίας και να έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά (μέγεθος ή ποσοστό καλύψεως). Δεδομένου
ότι το σχέδιο βρίσκεται σε περιοχή που έχει ορισθεί από το πρόγραμμα διαρρυθμίσεως του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais ως
περιοχή τουριστικού ενδιαφέροντος, οι αρχές της Πορτογαλίας είχαν στη διάθεσή τους τα στοιχεία για να συμπεράνουν ότι, αν
και ευρισκόμενο γεωγραφικά σε ζώνη υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, το σχέδιο δεν μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο
περιβάλλον, οφειλόμενες στη φύση του και στην τοποθεσία του.
Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας εκθέτει ότι πριν από το πρόγραμμα διαρρυθμίσεως του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais προηγήθηκε
ένα πρόγραμμα μακροκατανομής του εδάφους σε ζώνες, το οποίο ίσχυσε από το 1981 έως το 1994, και ότι πριν από τα δύο αυτά προγράμματα
προηγήθηκαν πολυάριθμες μελέτες για τη φυσική κληρονομιά και εκτεταμένες δημόσιες συζητήσεις στις οποίες συμμετείχαν όχι μόνον
πολίτες και μη κυβερνητικές οργανώσεις αλλά και πανεπιστημιακά ιδρύματα και δημόσιοι οργανισμοί.
Το πρόγραμμα διαρρυθμίσεως  του εθνικού πάρκου Sintra-Cascais περιελάμβανε ζώνες προτεραιότητας για την προστασία της φύσης,
ζώνες αγροτικού περιβάλλοντος, ζώνες αστικού περιβάλλοντος και ζώνες προτεραιότητας για τον τουρισμό και την αξιοποίηση του
ελεύθερου χρόνου. Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας προβάλλει ότι οι σημαντικές φυσικές αξίες, περιλαμβανομένων και αυτών που χαρακτηρίστηκαν
μεταγενέστερα από τις αρχές της Πορτογαλίας ως περιέχουﾃες είδη και τύπους φυσικών οικοτόπων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα
της οδηγίας 92/43, προστατεύονταν δεόντως με την κατάταξη των ζωνών που περιείχαν αυτά τα είδη και τους τύπους φυσικών οικοτόπων
σε ζώνες προτεραιότητας για την προστασία της φύσης, που καθορίζονταν στο πρόγραμμα διαρρυθμίσεως. Το πρόγραμμα αυτό αποτελούσε
πρόσφορο όργανο διαχειρίσεως των αξιών που προβλέπονται από τη δημιουργία του εθνικού πάρκου Sintra-Cascais. Υπό το πρίσμα
αυτών των αξιών πρέπει να αξιολογηθεί η έγκριση του σχεδίου από τις αρχές της Πορτογαλίας.
Η προνομιακή ζώνη για τον τουρισμό και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, όπου θα κατασκευαστούν οι παραθεριστικοί οικισμοί,
πρέπει να χαρακτηριστεί δεόντως από την άποψη της φυσικής κληρονομιάς. Πρόκειται για ζώνη κατά το πλείστον καλυπτόμενη από
δευτερεύουσες φυτοκοινωνίες, υποβαθμισμένες, απλής δομής, που αποτελούνται από μεσογειακούς θάμνους που προέρχονται από τη
φυσική αναγέννηση άλλων κοινοτήτων περισσότερο εξελιγμένων, που είχαν καταστραφεί προγενέστερα από διαδοχικές πυρκαγιές σε
προγενέστερο χρόνο, καθώς και από μικρές εναπομένουσες κηλίδες ευκαλύπτων, αρμυρικίων, κοινής πεύκης καθώς και χαλέπιας πεύκης.
Οι αρχές της Πορτογαλίας ερεύνησαν έτσι τη συμβατότητα του προγράμματος με τις υποχρεωτικές προδιαγραφές του σχεδίου διαρρυθμίσεως,
ιδίως με την τήρηση των κριτηρίων για την ποιότητα του περιβάλλοντος, του τοπίου και της αρχιτεκτονικής καθώς και τη συμβατότητα
με τις παραμέτρους που καθορίστηκαν για το μέγεθος και το ποσοστό καλύψεως, σύμφωνα με το άρθρο 21 του νομοθετικού διατάγματος
9/94 που ενέκρινε το σχέδιο διαρρυθμίσεως. Μόνο μετά την ευνοϊκή γνωμοδότηση της διευθύνουσας επιτροπής του εθνικού πάρκου,
η οποία εξέτασε αν το σχέδιο πληροί τα κριτήρια ποιότητας από την άποψη του περιβάλλοντος, του τοπίου και της αρχιτεκτονικής,
εγκρίθηκε το σχέδιο, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στα άρθρα 20 και 4 του νομοθετικού διατάγματος 9/94.
Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας αμφισβητεί επομένως την άποψη της Επιτροπής, κατά την οποία το σχέδιο θα είχε αναγκαστικά σημαντικές
επιπτώσεις στο περιβάλλον από το γεγονός και μόνο ότι βρισκόταν στο εθνικό πάρκο του Sintra-Cascais. Υπογραμμίζει ότι η ευαισθησία
της ζώνης γεωγραφικού προσδιορισμού καθώς και η φύση και το μέγεθος του σχεδίου ελήφθησαν υπόψη δεόντως. Συνεπώς, οι αρχές
της Πορτογαλίας δεν παρέβησαν τις υποχρεώσεις που υπέχουν από την οδηγία 85/337, εφόσον διεξήγαγαν συγκεκριμένη έρευνα του
σχεδίου ως προς τις ενδεχόμενες σημαντικές επιπτώσεις του στο περιβάλλον, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας
αυτής.
Στο υπόμνημά της ανταπαντήσεως, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι διευκρινίσεις που δόθηκαν από την Κυβέρνηση της Πορτογαλίας με το
υπόμνημα αντικρούσεως επιβεβαιώνουν ότι οι αρχές δεν προέβησαν σε συγκεκριμένη αξιολόγηση, αλλά περιορίστηκαν στο να εξετάσουν
αν το σχέδιο πληρούσε τους όρους που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία. Για τους λόγους που αναφέρονται στο δικόγραφο
της προσφυγής και υπενθυμίζονται στη νομολογία του Δικαστηρίου, η παράβαση έχει αποδειχθεί.
Οι διευκρινίσεις που δόθηκαν από την Κυβέρνηση της Πορτογαλίας ενισχύουν τη θέση της Επιτροπής. Έτσι, το γεγονός ότι το σχέδιο
βρίσκεται σε ζώνη που καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία ως «τουριστικής προτεραιότητας» εκ φύσεως ουδόλως εγγυάται ότι
δεν θα υπάρξει σημαντική επίπτωση στο περιβάλλον στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εξάλλου, οι διευκρινίσεις που δόθηκαν επισημαίνουν
ότι το εν λόγω σχέδιο βρίσκεται σε ζώνη μεγάλης ευαισθησίας, όπου τουλάχιστον η χλωρίδα είναι ήδη υποβαθμισμένη, γεγονός που
ενισχύει την πεποίθηση της Επιτροπής ότι ήταν απαραίτητο να προβούν σε μελέτη επιπτώσεων.
Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το επιχείρημα ότι το σχέδιο διαρρυθμίσεως  του εθνικού πάρκου Sintra-Cascais αποτελεί πρόσφορο
όργανο διαχειρίσεως των αξιών που προβλέπονται από τη δημιουργία του εθνικού πάρκου έρχεται σε αντίθεση με την πληροφορία
που δόθηκε από τις αρχές της Πορτογαλίας με το έγγραφό τους της 30ής Μαρτίου 2000, κατά την οποία αποφασίστηκε η αναθεώρηση
και η άμεση αναστολή του σχεδίου διαρρυθμίσεως  και η απαγόρευση των σχεδίων νέων κατασκευών στις ζώνες προτεραιότητας για
τον τουρισμό και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου.
Στο υπόμνημά της ανταπαντήσεως, η Δημοκρατία της Πορτογαλίας παρατηρεί ότι η Επιτροπή φαίνεται να συγχέει τη ζώνη Pοnta dο
Abanο, όπου εγκρίθηκαν τα σχέδια, με το εθνικό πάρκο του Sintra-Cascais. Το τελευταίο ήταν ανέκαθεν πυκνοκατοικημένο και περιλαμβάνει
ζώνες αστικές, αγροτικές και αξιοποιήσεως του ελεύθερου χρόνου, επιπλέον των ζωνών υψηλής περιβαλλοντικής αξίας.
Η αναγνώριση, από τις αρχές της Πορτογαλίας, των περιβαλλοντικών αξιών του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais δεν αμφισβητείται
στην παρούσα διαδικασία. Ωστόσο το επιχείρημα αυτό είναι το μόνο που προβάλλεται από την Επιτροπή για να αιτιολογήσει την
προσφυγή της.
Υπό το πρίσμα των επιχειρημάτων που αναπτύσσονται στο υπόμνημα απαντήσεως, η Δημοκρατία της Πορτογαλίας υποστηρίζει ότι η
Επιτροπή δεν ερμήνευσε ορθά την οδηγία 85/337. Πράγματι, συγχέει τη διαδικασία εκτιμήσεως που προβλέπεται από τα άρθρα 5 έως
10 της οδηγίας αυτής με την εκτίμηση για την ύπαρξη ή όχι σημαντικών επιπτώσεων στο περιβάλλον, ενέργεια τύπου «simple screening»
(απλή εξέταση) που προηγείται πιθανής επίσημης διαδικασίας εκτιμήσεως. Αυτή η προηγούμενη έρευνα πραγματοποιείται εν προκειμένω
με την εξέταση της φύσεως, του μεγέθους και της τοποθεσίας του σχεδίου κατά την ανάλυση της συμβατότητάς του στο πλαίσιο του
προγράμματος διαρρυθμίσεως, η οποία επικυρώνεται με γνωμοδότηση υπέρ της διευθύνουσας επιτροπής του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais,
που είναι απαραίτητη για την έγκριση της τοποθεσίας του σύμφωνα με το καθεστώς που προβλέπεται από το νομοθετικό διάταγμα
9/94. Επομένως, δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι «το γεγονός ότι το σχέδιο βρίσκεται σε ζώνη που καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία
ως τουριστικής προτεραιότητας εκ φύσεως δεν εγγυάται καθόλου ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επίπτωση στο περιβάλλον σε μια συγκεκριμένη
περίπτωση».
Ο χαρακτήρας κάθε τεμαχίου του εδάφους του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais καθορίστηκε κατόπιν πολλαπλών μελετών που κατέστησαν
εφικτό να σκιαγραφηθούν τα όρια που καθορίζονται στο πρόγραμμα διαρρυθμίσεως και να εκπονηθεί ο κανονισμός που καταρτίζει
τα επιτρεπόμενα πρότυπα, τις τυπολογίες και τους δείκτες καλύψεως των ζωνών που ενδέχεται να αστικοποιηθούν, όπως στην περίπτωση
των ζωνών προτεραιότητας για τον τουρισμό και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, στις οποίες εγκρίθηκε το εν λόγω σχέδιο.
Η Δημοκρατία της Πορτογαλίας αμφισβητεί το γεγονός ότι η επιλογή της γεωγραφικής τοποθεσίας του σχεδίου εντός ζώνης όπου η
βλάστηση είναι υποβαθμισμένη και απλής δομής ενισχύει την άποψη ότι είναι αναγκαία η μελέτη των επιπτώσεων. Δεν είναι δυνατόν
να υποστηριχθεί ότι μπορεί να αποτελεί στόχο της προστασίας που παρέχεται από τις κοινοτικές και εθνικές διατάξεις η αποκατάσταση
των φυσικών συνθηκών που έχουν χαθεί πριν την κατάταξη των ζωνών διατηρήσεως ή πριν την κατάληψη των ζωνών αυτών από τον άνθρωπο.
Εξάλλου, η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να αμφισβητήσει τα κριτήρια διαχειρίσεως των περιβαλλοντικών αξιών μιας ζώνης προστασίας
εθνικού προγράμματος, τα οποία καθορίστηκαν πολύ πριν από την ημερομηνία από την οποία τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν
στο εσωτερικό δίκαιο την οδηγία 92/43.
Όσον αφορά την αναστολή του προγράμματος διαρρυθμίσεως  του εθνικού πάρκου του Sintra-Cascais, η Κυβέρνηση της Πορτογαλίας
αναφέρει ότι θέλησε να προβεί στην αναθεώρησή της βάσει έρευνας διαφόρων παραγόντων που το υποστήριζαν, ιδίως του γεγονότος
ότι η μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας 92/43 επέβαλε αυξημένες υποχρεώσεις στο Πορτογαλικό κράτος σε ό,τι αφορά τη
συμβολή του στη δημιουργία του δικτύου Natura 2000. Ωστόσο, η ανάλυση της τηρήσεως των υποχρεώσεων που απορρέουν από το κοινοτικό
δίκαιο θα έπρεπε να γίνει υπό το πρίσμα των αξιών διατηρήσεως που προστατεύονται από τη νομοθεσία που ίσχυε κατά τον χρόνο
της δημιουργίας του εθνικού πάρκου και όχι υπό το πρίσμα των αξιών της οδηγίας 92/43.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της διαδικασίας λόγω παραβάσεως, δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ, η Επιτροπή υποχρεούται να αποδείξει
το υποστατό της προβαλλόμενης παραβάσεως. Η Επιτροπή οφείλει να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα στοιχεία που είναι αναγκαία
για τη διαπίστωση της παραβάσεως, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα να στηριχθεί σε οποιοδήποτε τεκμήριο (βλ., μεταξύ άλλων απόφαση
της 25ης Μαΐου 1982, 96/81, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 1982, σ. 1791, σκέψη 6, της 26ης Ιουνίου 2003, C‑404/00, Επιτροπή
κατά Ισπανίας, Συλλογή 2003, σ. I‑6695, σκέψη 26, και της 6ης Νοεμβρίου 2003, C‑434/01, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου,
Συλλογή 2003, σ. Ι‑13239, σκέψη 21).
Εν προκειμένω, η Επιτροπή στηρίζεται στην οδηγία 85/337, κατά τον τρόπο που την έχει ερμηνεύσει το Δικαστήριο, για να προσάψει
στη Δημοκρατία της Πορτογαλίας την παράλειψη πραγματοποιήσεως μελέτης των επιπτώσεων πριν από την έγκριση ενός σχεδίου το
οποίο, αν και δεν υπερέβη τα κατώτατα όρια που έχουν καθοριστεί από το κράτος μέλος σε εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 2,
της οδηγίας, ενδέχεται εν πάση περιπτώσει να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω της φύσεώς του και του γεωγραφικού
του προσδιορισμού στη ζώνη του Pοnta dο Abanο του εθνικού πάρκου του  Sintra-Cascais.
Η απόδειξη για την παράβαση του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 85/337 επιβάλλει στην Επιτροπή να καταδείξει ότι ένα κράτος
μέλος δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα ώστε τα σχέδια που, ιδίως, λόγω της φύσης, του μεγέθους ή της τοποθεσίας τους, μπορούν
να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, να υποβάλλονται σε εκτίμηση όσον αφορά τις επιπτώσεις τους πριν δοθεί η άδεια.
Η απόδειξη αυτή μπορεί να συναχθεί λυσιτελώς από την κατάδειξη του ότι ένα κράτος μέλος δεν έλαβε  τα αναγκαία μέτρα για να
εξετάσει αν ένα σχέδιο, παρόλον ότι δεν προσέγγιζε τα κατώτατα όρια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 85/337, ήταν πιθανό
να έχει σημαντικές  επιπτώσεις στο περιβάλλον ιδίως λόγω της φύσεως, του μεγέθους ή της τοποθεσίας του. Η Επιτροπή θα μπορούσε
επίσης να αποδείξει ότι ένα σχέδιο που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον δεν υπήρξε, ενώ θα έπρεπε, αντικείμενο
μελέτης επιπτώσεων.
Εν προκειμένω, η Δημοκρατία της Πορτογαλίας ισχυρίσθηκε ότι, λόγω της υπάρξεως του προγράμματος διαρρυθμίσεως του εθνικού
πάρκου στο Sintra-Cascais και των διαδικασιών εγκρίσεως που επιβάλλει το πρόγραμμα αυτό, ελήφθησαν όλα τα αναγκαία μέτρα για
να ελεγχθεί από τις αρχές, πριν από τη χορήγηση της άδειας για ένα σχέδιο εντός του πάρκου αυτού, εάν υπήρχε το ενδεχόμενο
να έχει το σχέδιο  αυτό σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, ιδίως λόγω της φύσεως, του μεγέθους ή της τοποθεσίας του και
επομένως εάν έπρεπε να αποτελέσει το αντικείμενο μελέτης επιπτώσεων.
Η Επιτροπή όμως δεν αμφισβήτησε τον ισχυρισμό αυτό. Επιπλέον δεν απέδειξε, εν προκειμένω, ότι οι αρχές της Πορτογαλίας παραβίασαν
το περιθώριο εκτιμήσεως που διαθέτουν με τη μη επιβολή μελέτης επιπτώσεων πριν από την έγκριση του σχεδίου, ενώ υπήρχε το
ενδεχόμενο να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Πράγματι, δεν αρκεί να αποδειχθεί ότι ένα σχέδιο πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην περιφέρεια ενός εθνικού πάρκου για να συναχθεί
το συμπέρασμα ότι το σχέδιο αυτό θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η Επιτροπή πρέπει να προσκομίσει τουλάχιστον
κάποιες ελάχιστες αποδείξεις για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, τις οποίες ενδέχεται να έχει το σχέδιο αυτό.
Εν προκειμένω, η Επιτροπή δεν απάντησε στα επιχειρήματα της Δημοκρατίας της Πορτογαλίας, σύμφωνα με τα οποία:
–
το εθνικό πάρκο στο Sintra-Cascais περιλαμβάνει όχι μόνο ζώνες υψηλής περιβαλλοντικής αξίας αλλά και ζώνες αστικές, αγροτικές
και αξιοποιήσεως του ελεύθερου χρόνου,
–
οι ζώνες προτεραιότητας για τον τουρισμό και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, όπου θα πραγματοποιούνταν τα σχέδια, επιλέχθηκαν
ακριβώς λόγω της υποβαθμισμένης καταστάσεως της βλάστησης.
Πράγματι δεν αρκεί, υπ’ αυτή την έννοια, η γενική αναφορά ότι η τοποθεσία ενός σχεδίου σε μια ζώνη που ορίζεται από την εθνική
νομοθεσία ως «τουριστικής προτεραιότητας» δεν εγγυάται εκ φύσεως ότι δεν θα έχει σημαντική επίπτωση στο περιβάλλον σε μια
συγκεκριμένη περίπτωση. Επίσης, η Επιτροπή, δεν μπορεί απλώς να αναφέρει ότι οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν αποδεικνύουν
ότι το εν λόγω σχέδιο βρίσκεται σε ζώνη μεγάλης ευαισθησίας και όπου η χλωρίδα, τουλάχιστον, είναι ήδη υποβαθμισμένη, χωρίς
να αποδεικνύει  με συγκεκριμένα στοιχεία ότι οι αρχές της Πορτογαλίας υπέπεσαν σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως κατά την έγκριση
της τοποθεσίας του σχεδίου σε ζώνη που προβλέπεται ακριβώς για τέτοιον τύπο σχεδίου.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο φάκελος που υπέβαλε η Επιτροπή στηρίχτηκε στην υπόθεση ότι ένα σχέδιο που βρίσκεται στο έδαφος
εθνικού πάρκου ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η υπόθεση αυτή δεν αρκεί για να αποδείξει την ύπαρξη
παραβάσεως του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 85/337. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή δεν απέρριψε επαρκώς κατά νόμο τις
εξηγήσεις που έδωσε η Δημοκρατία της Πορτογαλίας..
Συνεπώς, η παράβαση δεν αποδείχθηκε και η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Δημοκρατία της Πορτογαλίας ζήτησε να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα η Επιτροπή, η οποία ηττήθηκε, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα δικαστικά έξοδα.
Rosas
La Pergola
von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 29 Απριλίου 2004.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
–
Γλώσσα διαδικασίας: η πορτογαλική.