CELEX: 62004CJ0195
Niet-nakoming
Overheidsopdracht voor levering van cateringuitrusting
Artikel 28 EG
Kwantitatieve invoerbeperkingen
Maatregelen van gelijke werking
Beginsel van non-discriminatie
Verplichting tot transparantie

1       De Commissie van de Europese Gemeenschappen verzoekt het Hof vast te stellen dat de Republiek Finland, door toe te staan dat
Senaatti-kiinteistöt (voorheen Valtion kiinteistölaitos), de instantie die de gebouwen van de Finse overheid beheert, in het
kader van een overeenkomst betreffende cateringuitrusting inbreuk maakt op fundamentele bepalingen van het EG-Verdrag, met
name het beginsel van non-discriminatie, dat de verplichting tot transparantie inhoudt, de verplichtingen niet is nagekomen
die op haar rusten krachtens artikel 28 EG.

Feiten van het geding en precontentieuze procedure
2       In maart 1998 maakte Senaatti-kiinteistöt in het kader van een niet-openbare aanbestedingsprocedure in het
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen
en in
Virallinen lehti
(Publicatieblad van de Republiek Finland) een aanbesteding bekend voor een overheidsopdracht voor dienstverlening met betrekking
tot renovatie‑ en verbouwingswerkzaamheden aan de panden van de regionale overheid van Turku (hierna: „oorspronkelijke aanbesteding”).
3       Deze opdracht was verdeeld in percelen, waarvan de individuele waarde varieerde van 1 000 000 tot 22 000 000 FIM. De inschrijvingen
konden betrekking hebben op één perceel, op verschillende percelen of op alle percelen tezamen. Een van de percelen betrof
de levering en de installatie van een cateringuitrusting bestemd voor de keuken van het restaurant van deze overheid.
4       Partijen zijn het oneens over de vraag of in dit stadium van de aanbestedingsprocedure met betrekking tot voornoemd perceel
een offerte bij de aanbestedende dienst is ingediend. Volgens de Republiek Finland is één offerte ingediend – door de vennootschap
Kopal Markkinointi Oy – terwijl dit volgens de Commissie niet het geval was.
5       Begin 2000 wendde de aanbestedende dienst zich rechtstreeks tot vier ondernemingen, die hij uitnodigde offertes in te dienen
met betrekking tot de levering en de installatie van de cateringuitrusting.
6       Bij brief van 14 februari 2000 heeft de aanbestedende dienst de geadresseerden van deze brief ervan in kennis gesteld dat
hij vanwege de te hoge prijzen van de ontvangen offertes had besloten om deze alle af te wijzen. De Republiek Finland en de
Commissie zijn het er niet over eens of deze brief is verzonden naar alle ondernemingen die offertes hebben ingediend voor
de levering en de installatie van cateringuitrusting in het kader van de oorspronkelijke aanbesteding.
7       In diezelfde brief geeft de aanbestedende dienst tevens te kennen dat hij de vennootschap Amica Ravintolat Oy, de pachtster
van het restaurant van de regionale overheid van Turku, opdracht heeft gegeven om voor rekening van genoemde dienst tot een
maximum van 1 050 000 FIM de cateringuitrusting aan te schaffen, en nodigt hij de geadresseerden van genoemde brief uit, hun
offertes rechtstreeks bij deze vennootschap in te dienen.
8       Uiteindelijk heeft Amica Ravintolat Oy de betrokken uitrusting aangeschaft bij de vennootschap Hackman-Metos Oy.
9       Nadat zij een klacht had ontvangen over de regelmatigheid van de door Senaatti-kiinteistöt gevolgde procedure, heeft de Commissie
bij brief van 17 juli 2002 de Republiek Finland gemaand om binnen een termijn van twee maanden na ontvangst van die brief
zijn opmerkingen in te dienen.
10     De Finse autoriteiten hebben op deze aanmaningsbrief geantwoord bij brief van 3 september 2002.
11     Van oordeel dat de Republiek Finland de krachtens artikel 28 EG op haar rustende verplichtingen niet was nagekomen, heeft
de Commissie op 19 december 2002 een met redenen omkleed advies uitgebracht, waarbij zij de Republiek Finland verzocht de
nodige maatregelen te nemen om aan dit advies binnen een termijn van twee maanden na de betekening ervan te voldoen.
12     Bij brief van 12 februari 2003 hebben de Finse autoriteiten de door de Commissie verweten niet-nakoming betwist en gesteld
dat in casu zowel artikel 28 EG als het beginsel van non-discriminatie en de verplichting tot transparantie die hieruit voortvloeien,
in acht zijn genomen.
13     Daar de verklaringen van de Finse autoriteiten de Commissie niet overtuigden, heeft deze besloten het onderhavige beroep in
te stellen.
14     Bij beschikking van de president van het Hof van 14 oktober 2004 zijn het Koninkrijk Denemarken, de Bondsrepubliek Duitsland
en het Koninkrijk der Nederlanden toegelaten tot interventie ter ondersteuning van de conclusies van de Republiek Finland.

Ontvankelijkheid van het beroep
15     De Republiek Finland stelt dat het beroep van de Commissie niet-ontvankelijk is.
16     Volgens deze lidstaat bevat het met redenen omkleed advies namelijk niet dezelfde grieven als die welke zijn vermeld in het
verzoekschrift. Zo heeft de Commissie in genoemd advies gesteld dat de aanbestedende dienst had moeten zorgen voor een toereikende
bekendmaking en dat de verweten niet-nakoming het feit betrof dat het de pachtster van het restaurant van de regionale overheid
van Turku was die, als gemachtigde van deze dienst, de overeenkomst voor de levering van de cateringuitrusting had gesloten,
terwijl zij in haar verzoekschrift stelt dat de aanbestedende dienst een aanbesteding had moeten organiseren en dat de niet-nakoming
erin bestaat dat de oorspronkelijke aanbesteding geen resultaat had opgeleverd, waardoor er voor de betrokken opdracht geen
aanbesteding is bekendgemaakt.
17     Daarmee heeft de Commissie het voorwerp van het geschil, zoals omschreven in de precontentieuze procedure, verruimd.
18     In dit verband zij eraan herinnerd dat, hoewel het voorwerp van een krachtens artikel 226 EG ingesteld beroep wordt afgebakend
door de precontentieuze procedure waarin deze bepaling voorziet, zodat het met redenen omkleed advies van de Commissie en
het beroep op dezelfde grieven moeten berusten, dit vereiste evenwel niet betekent dat de formulering hiervan steeds volkomen
gelijkluidend moet zijn, zolang het voorwerp van het geschil niet is verruimd of gewijzigd, maar integendeel alleen is beperkt
(arresten van 12 juni 2003, Commissie/Finland, C‑229/00, Jurispr. blz. I‑5727, punten 44 en 46; 14 juli 2005, Commissie/Duitsland,
C‑433/03, Jurispr. blz. I‑6985, punt 28, en 30 januari 2007, Commissie/Denemarken, C‑150/04, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie,
punt 67). De Commissie mag haar aanvankelijke grieven in het verzoekschrift dus preciseren, op voorwaarde echter dat zij het
voorwerp van het geding niet wijzigt (arresten van 11 september 2001, Commissie/Ierland, C‑67/99, Jurispr. blz. I‑5757, punt 23;
12 oktober 2004, Commissie/Griekenland, C‑328/02, niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punt 32, en 26 april 2005, Commissie/Ierland,
C‑494/01, Jurispr. blz. I‑1331, punt 38).
19     In casu moet worden vastgesteld dat de Commissie het voorwerp van het geding, zoals omschreven in het met redenen omkleed
advies van 19 december 2002, niet heeft verruimd of gewijzigd, en evenmin heeft beperkt.
20     Uit de bewoordingen van de conclusies van het met redenen omkleed advies en het beroep van de Commissie, die vrijwel gelijkluidend
zijn, blijkt namelijk niet alleen dat deze op dezelfde grieven berusten, maar ook dat de Commissie, door in haar verzoekschrift
te betogen dat de aanbestedende dienst een aanbesteding had moeten organiseren, alleen een nadere precisering heeft gegeven
van de oorspronkelijk in haar met redenen omkleed advies aangevoerde grief, te weten dat de opdracht voor de levering van
de voor de regionale overheid van Turku bestemde cateringuitrusting naar behoren had moeten worden bekendgemaakt.
21     Niettemin kan het Hof ambtshalve onderzoeken of de in artikel 226 EG gestelde voorwaarden voor de instelling van een beroep
wegens niet-nakoming vervuld zijn (arresten van 31 maart 1992, Commissie/Italië, C‑362/90, Jurispr. blz. I‑2353, punt 8; 15 januari
2002, Commissie/Italië, C‑439/99, Jurispr. blz. I‑305, punt 8, en 4 mei 2006, Commissie/Verenigd Koninkrijk, C‑98/04, Jurispr.
blz. I‑4003, punt 16).
22     In dit verband zij eraan herinnerd dat, volgens artikel 38, lid 1, sub c, van het Reglement voor de procesvoering van het
Hof en de rechtspraak daarover, elk inleidend verzoekschrift het voorwerp van het geschil en een summiere uiteenzetting van
de aangevoerde middelen moet bevatten. Deze aanduidingen moeten zo duidelijk en nauwkeurig zijn dat de verweerder zijn verweer
kan voorbereiden en het Hof zijn toezicht kan uitoefenen. Daaruit volgt dat de wezenlijke elementen, feitelijk en rechtens,
waarop het beroep is gebaseerd, coherent en begrijpelijk moeten worden weergegeven in de tekst van het verzoekschrift zelf
(arresten van 9 januari 2003, Italië/Commissie, C‑178/00, Jurispr. blz. I‑303, punt 6; 14 oktober 2004, Commissie/Spanje,
C‑55/03, niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punt 23, en 15 september 2005, Ierland/Commissie, C‑199/03, Jurispr. blz. I‑8027,
punt 50) en dat de conclusies hiervan op ondubbelzinnige wijze moeten zijn geformuleerd, teneinde te vermijden dat het Hof
ultra petita recht doet of nalaat op een van de grieven recht te doen (arresten van 20 november 2003, Commissie/Frankrijk,
C‑296/01, Jurispr. blz. I‑13909, punt 121, en 15 juni 2006, Commissie/Frankrijk, C‑255/04, Jurispr. blz. I‑5251, punt 24).
23     In casu voldoet het verzoekschrift van de Commissie niet aan deze eisen.
24     Met haar beroep wenst de Commissie te zien vastgesteld dat de Republiek Finland de verplichtingen niet is nagekomen die op
haar rusten krachtens artikel 28 EG, op grond dat Senaatti-kiinteistöt in het kader van een overeenkomst betreffende cateringuitrusting
inbreuk zou hebben gemaakt op fundamentele verdragsbepalingen, met name het beginsel van non-discriminatie, dat de verplichting
tot transparantie inhoudt.
25     Zoals de advocaat-generaal in punt 45 van haar conclusie heeft opgemerkt, zijn de conclusies zoals geformuleerd in het verzoekschrift
dubbelzinnig en kan op grond hiervan niet duidelijk en nauwkeurig worden vastgesteld wat de Commissie de Republiek Finland
verwijt, aangezien deze conclusies tegelijkertijd betrekking hebben op artikel 28 EG, op fundamentele verdragsbepalingen,
op het beginsel van non-discriminatie en op de verplichting tot transparantie.
26     Bovendien kan, gesteld al dat het beroep van de Commissie strekt tot de vaststelling dat artikel 28 EG is geschonden, noch
uit de conclusies van het verzoekschrift, noch uit de tekst zelf hiervan duidelijk en nauwkeurig worden opgemaakt welke maatregel
in casu een kwantitatieve invoerbeperking of een maatregel van gelijke werking in de zin van dit artikel vormt.
27     De Commissie trekt namelijk enkel de handelwijze van de aanbestedende dienst „in het kader van een overeenkomst betreffende
cateringuitrusting” in twijfel.
28     Bovendien heeft de Commissie op geen enkel moment in de procedure coherent en nauwkeurig kunnen aangeven op welke feitelijke
elementen de grieven berusten die zij ter ondersteuning van haar beroep heeft aangevoerd.
29     Zo bevat haar verzoekschrift geen enkele nauwkeurige aanwijzing over de oorspronkelijke aanbesteding, maar wordt hierin enkel
opgemerkt dat deze „wat betreft de aankoop van de cateringuitrusting geen resultaat had opgeleverd”.
30     In dit verband kan noch uit de tekst van het verzoekschrift, noch uit de antwoorden van de Commissie op de vragen van het
Hof ter terechtzitting, met zekerheid worden opgemaakt of in het kader van voornoemde aanbesteding aan de aanbestedende dienst
een offerte voor de levering en de installatie van cateringuitrusting is voorgelegd.
31     Ook stelt de Commissie in repliek, zonder evenwel bewijzen hiervoor aan te voeren, dat, enerzijds, ten minste een van de ondernemingen
die een dergelijke offerte hadden ingediend niet behoorde tot de vier ondernemingen waarmee de aanbestedende dienst in 2000
contact had opgenomen, en dat, anderzijds, het perceel dat betrekking had op de levering en de installatie van de cateringuitrusting
en dat een onderdeel vormde van de opdracht die was aangekondigd in het kader van de oorspronkelijke aanbesteding, niet dezelfde
inhoud had als de opdracht waarvoor in de loop van datzelfde jaar contacten werden gelegd.
32     In deze omstandigheden beschikt het Hof niet over voldoende gegevens om de omvang van de aan de Republiek Finland verweten
schending van het gemeenschapsrecht precies te kunnen begrijpen en zo het bestaan van de door de Commissie gestelde niet-nakoming
te kunnen beoordelen (zie in die zin arrest Commissie/Verenigd Koninkrijk, reeds aangehaald, punt 18).
33     Derhalve dient het beroep niet-ontvankelijk te worden verklaard.

Kosten
34     Ingevolge artikel 69, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten
verwezen, voor zover dit is gevorderd. Aangezien het beroep van de Commissie niet-ontvankelijk is verklaard, moet deze overeenkomstig
de vordering van de Republiek Finland in de kosten worden verwezen.
Het Hof van Justitie (Tweede kamer) verklaart:
1)
Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.
2)
De Commissie van de Europese Gemeenschappen wordt verwezen in de kosten.
ondertekeningen
*
Procestaal: Fins.