CELEX: 62002TJ0309
Pomoc państwa
System pomocy przyznanej przez władze włoskie na rzecz niektórych przedsiębiorstw użyteczności publicznej w formie zwolnień podatkowych i pożyczek o preferencyjnym oprocentowaniu
Decyzja uznająca pomoc za niezgodną ze wspólnym rynkiem
Skarga o stwierdzenie nieważności
Brak indywidualnego oddziaływania
Niedopuszczalność

Okoliczności postania sporu
Skarżąca, Acegas-APS SpA, dawniej Acqua, Elettricità, Gas e servizi SpA (Acegas), jest spółką kapitałową, w której większość udziałów posiada miasto Triest (Włochy). Została ona utworzona w 1997 r. w wyniku przekształcenia skomunalizowanego przedsiębiorstwa Azienda Comunale Elettricità, Gas e Acqua, w którego prawa i obowiązki wstąpiła skarżąca. Akt założycielski skarżącej powierza jej świadczenie usług publicznych, które świadczyło dotąd skomunalizowane przedsiębiorstwo. Przedmiot działalności skarżącej obejmuje przede wszystkim dystrybucję wody, energii elektrycznej i metanu, a także zbiórkę, transport i przetwarzanie odpadów na terenie miasta Triest (Włochy) oraz kilku gmin w prowincji Triest. Na mocy swego statutu skarżąca może także prowadzić działalność w dziedzinach towarzyszących lub powierzonych jej przez miasto Triest bądź – po uzyskaniu jego uprzedniej zgody – przez inne podmioty publiczne lub prywatne.
W przedmiocie krajowych ram prawnych
Legge n
o
142 ordinamento delle autonomie locali (ustawa nr 142 z dnia 8 czerwca 1990 r. o ustroju jednostek samorządu lokalnego, GURI nr 135 z dnia 12 czerwca 1990 r., zwana dalej „ustawą nr 142/90”) wprowadziła we Włoszech reformę organizacyjnych instrumentów prawnych dostępnych dla gmin w zakresie zarządzania usługami użyteczności publicznej, w szczególności w sektorach dystrybucji wody, gazu i energii elektrycznej oraz w sektorze transportu. Artykuł 22 tej ustawy, ze zmianami, wprowadził możliwość tworzenia przez gminy spółek mających różne formy prawne w celu świadczenia usług użyteczności publicznej. Zaliczają się do nich spółki handlowe oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z przewagą kapitału publicznego (zwane dalej „spółkami utworzonymi na podstawie ustawy nr 142/90”). Skarżąca jest spółką utworzoną na podstawie ustawy nr 142/90.
W tym kontekście Cassa Depositi e Prestiti (zwana dalej „CDDPP”), działając w oparciu o art. 9 bis legge n
o
488 di conversione in legge, con modificazioni, del decreto-legge 1
o
luglio 1986, n
o
318, recante provvedimenti urgenti per la finanza locale (ustawy nr 488 z dnia 9 sierpnia 1986 r. o przekształceniu w ustawę, ze zmianami, dekretu z mocą ustawy nr 318 z dnia 1 lipca 1986 r. wprowadzającego pilne środki na rzecz finansów lokalnych, GURI nr 190 z dnia 18 sierpnia 1986 r.), udzieliła w latach 1994–1998 spółkom utworzonym na podstawie ustawy nr 142/90, świadczącym usługi użyteczności publicznej, pożyczek o preferencyjnej stopie procentowej (zwanych dalej „pożyczkami udzielonymi przez CDDPP”).
Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 69 i 70 legge n
o
549 (su) misure di razionalizzazione della finanza pubblica (ustawy nr 549 z dnia 28 grudnia 1995 r. o środkach racjonalizacji finansów publicznych, dodatek zwykły do GURI nr 302 z dnia 29 grudnia 1995 r., zwanej dalej „ustawą nr 549/95”), w związku z przepisami decreto-legge n
o
331 (su) armonizzazione delle disposizioni in materia di imposte sugli oli minerali, sull’alcole, sulle bevande alcoliche, sui tabacchi lavorati e in materia di IVA con quelle recate da direttive CEE e modificazioni conseguenti a detta armonizzazione, nonché disposizioni concernenti la disciplina dei centri autorizzati di assistenza fiscale, le procedure dei rimborsi di imposta, l’esclusione dall’ILOR dei redditi di impresa fino all’ammontare corrispondente al contributo diretto lavorativo, l’istituzione per il 1993 di un’imposta erariale straordinaria su taluni beni ed altre disposizioni tributarie (dekretu z mocą ustawy nr 331 z dnia 30 sierpnia 1993 r. w sprawie harmonizacji przepisów podatkowych w różnych dziedzinach, GURI nr 203 z dnia 30 sierpnia 1993 r., zwanego dalej „dekretem z mocą ustawy nr 331/93”), na rzecz spółek utworzonych na podstawie ustawy nr 142/90 wprowadzono następujące środki:
—
zwolnienie z wszelkich podatków od przeniesienia aktywów związanego z przekształceniem przedsiębiorstw specjalnych i przedsiębiorstw skomunalizowanych w spółki utworzone na podstawie ustawy nr 142/90 (zwane dalej „zwolnieniem z podatków od przeniesienia aktywów”);
—
całkowite zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych, mianowicie z podatku od zysków osiągniętych przez osoby prawne oraz z lokalnego podatku dochodowego, przez okres trzech lat najpóźniej do roku podatkowego 1999 (zwane dalej „trzyletnim zwolnieniem z podatku dochodowego od osób prawnych”).
Postępowanie administracyjne
W związku ze skargą złożoną do Komisji dotyczącą wspomnianych środków, w dniach 12 maja, 16 czerwca i 21 listopada 1997 r. Komisja wysłała do władz włoskich pisma, w których zażądała udzielenia informacji w tym względzie.
Pismem z dnia 17 grudnia 1997 r. władze włoskie przekazały część informacji objętych żądaniem Komisji. Ponadto w dniu 19 stycznia 1998 r. odbyło się spotkanie, które zorganizowano na wniosek władz włoskich.
Pismem z dnia 17 maja 1999 r. Komisja doręczyła władzom włoskim decyzję o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 WE. Decyzja ta została opublikowana w
Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich
(
Dz.U. 1999, C 220, s. 14
).
Po otrzymaniu uwag od zainteresowanych osób trzecich oraz władz włoskich Komisja kilkakrotnie występowała do tych władz o przekazanie informacji uzupełniających. Komisja odbyła również spotkania z władzami włoskimi oraz zainteresowanymi osobami trzecimi, które zgłosiły uwagi.
Niektóre spółki utworzone na podstawie ustawy nr 142/90, w tym ACEA SpA, AEM SpA i Azienda Mediterranea Gas e Acqua SpA (AMGA), które wniosły ponadto skargę o stwierdzenie nieważności decyzji będącej przedmiotem niniejszej sprawy (sprawy T-297/02, T-301/02 i T-300/02), podniosły w szczególności, że trzy rodzaje omawianych środków nie stanowiły pomocy państwa.
Władze włoskie oraz Confederazione Nazionale dei Servizi (Confservizi), konfederacja zrzeszająca w szczególności spółki utworzone na podstawie ustawy nr 142/90 oraz specjalne przedsiębiorstwa komunalne we Włoszech, poparły zasadniczo to stanowisko.
Natomiast Bundesverband der deutschen Industrie eV (BDI), niemieckie stowarzyszenie przemysłu i podmiotów świadczących związane z nim usługi, uznało, że rozpatrywane środki mogły prowadzić do zakłócenia konkurencji nie tylko we Włoszech, ale również w Niemczech.
Podobnie Gas-it, włoskie stowarzyszenie prywatnych operatorów działających w sektorze dystrybucji gazu, oświadczyło, że rozpatrywane środki, a w szczególności trzyletnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych, stanowiły pomoc państwa.
W dniu 5 czerwca 2002 r. Komisja wydała decyzję 2003/193/WE w sprawie pomocy państwa w formie zwolnień podatkowych i pożyczek na preferencyjnych warunkach przyznanych przez Włochy spółkom utworzonym na podstawie ustawy nr 142/90 (
Dz.U. 2003, L 77, s. 21
, zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”).
Zaskarżona decyzja
W pierwszej kolejności Komisja podkreśla, że prowadzone przez nią badanie dotyczy tylko i wyłącznie systemów pomocy o charakterze ogólnym wprowadzonych przez sporne przepisy, a nie pomocy przyznanej indywidualnie różnym przedsiębiorstwom, tak że badanie przeprowadzone przez nią w zaskarżonej decyzji jest ogólne i abstrakcyjne. Komisja oświadcza w tym względzie, że Republika Włoska „nie przyznała korzyści podatkowych o charakterze indywidualnym i nie zgłosiła [jej] żadnego indywidualnego przypadku pomocy, przekazując jej wszystkie informacje niezbędne do dokonania jego oceny”. Komisja wskazuje, że w związku z tym jest zobowiązana do przeprowadzenia ogólnego i abstrakcyjnego badania rozpatrywanych systemów pomocy zarówno pod względem ich kwalifikacji, jak i z punktu widzenia ich zgodności ze wspólnym rynkiem (motywy 42–45 zaskarżonej decyzji).
Zdaniem Komisji pożyczki udzielone przez CDDPP oraz trzyletnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych (zwane dalej „rozpatrywanymi środkami”) stanowią pomoc państwa. Przyznanie przy użyciu zasobów państwowych takich korzyści spółkom utworzonym na podstawie ustawy nr 142/90 prowadzi bowiem do wzmocnienia ich pozycji konkurencyjnej w porównaniu ze wszystkimi innymi przedsiębiorstwami, które chcą świadczyć te same usługi (motywy 48–75 zaskarżonej decyzji). Rozpatrywane środki są niezgodne ze wspólnym rynkiem, jako że nie spełniają ani przesłanek zastosowania art. 87 ust. 2 i 3 WE, ani przesłanek zastosowania art. 86 ust. 2 WE, a ponadto naruszają art. 43 WE (motywy 94–122 zaskarżonej decyzji).
Komisja uważa jednak, że zwolnienie z podatków od przeniesienia aktywów nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, ponieważ owe podatki są należne przy utworzeniu nowego podmiotu gospodarczego lub przy przeniesieniu aktywów między różnymi podmiotami gospodarczymi. Natomiast skomunalizowane przedsiębiorstwa, z jednej strony, i spółki utworzone na podstawie ustawy nr 142/90, z drugiej strony, są zasadniczo uosobieniem tego samego podmiotu gospodarczego. Dlatego też zwolnienie ich z tych podatków jest uzasadnione ze względu na charakter lub strukturę systemu (motywy 76–81 zaskarżonej decyzji).
Sentencja zaskarżonej decyzji ma następujące brzmienie:
„
Artykuł 1
Zwolnienie z podatków od przeniesienia aktywów […] nie stanowi pomocy w rozumieniu art. 87 ust. 1 [WE].
Artykuł 2
Trzyletnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych […] oraz korzyści wynikające z pożyczek [udzielonych przez CDDPP] stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 [WE].
Pomoc ta jest niezgodna ze wspólnym rynkiem.
Artykuł 3
Włochy podejmą wszelkie niezbędne kroki w celu odzyskania od beneficjenta pomocy opisanej w art. 2, która została mu przyznana bezprawnie.
Odzyskanie pomocy nastąpi bezzwłocznie zgodnie z procedurami prawa krajowego w zakresie, w jakim pozwalają one na skuteczne i natychmiastowe wykonanie [zaskarżonej] decyzji.
Pomoc podlegająca odzyskaniu obejmuje odsetki naliczane od dnia skorzystania przez beneficjenta z bezprawnie przyznanej pomocy aż do dnia jej faktycznego zwrotu. Odsetki te oblicza się na podstawie stopy referencyjnej stosowanej do obliczenia ekwiwalentu subwencji w ramach pomocy na cele regionalne.
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 9 października 2002 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 6 stycznia 2003 r. Komisja podniosła na podstawie art. 114 § 1 regulaminu Sądu zarzut niedopuszczalności.
W dniu 28 lutego 2003 r. skarżąca przedstawiła swe uwagi w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności.
W dniu 8 sierpnia 2002 r. również Republika Włoska wniosła do Trybunału skargę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, która została zarejestrowana pod sygnaturą C-290/02. Trybunał uznał, że skarga ta oraz skargi w sprawach T-292/02, T-297/02, T-300/02, T-301/02 i T-309/02 miały ten sam przedmiot, a mianowicie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, i że były one powiązane, ponieważ zarzuty podniesione w każdej z tych spraw pokrywały się w dużej mierze. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2003 r. Trybunał zawiesił postępowanie w sprawie C-290/02 zgodnie z art. 54 akapit trzeci statutu Trybunału do czasu wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawach T-292/02, T-297/02, T-300/02, T-301/02 i T-309/02.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2004 r. Trybunał przekazał sprawę C-290/02 do rozpoznania przez Sąd, który zgodnie z przepisami art. 2 decyzji Rady 2004/407/WE, Euratom z dnia 26 kwietnia 2004 r. zmieniającej art. 51 i 54 Protokołu w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości (
Dz.U. L 132, s. 5
) stał się właściwy do orzekania w przedmiocie skarg wniesionych przeciwko Komisji przez państwa członkowskie. Tak oto sprawa ta została zarejestrowana w sekretariacie Sądu pod sygnaturą T-222/04.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2004 r. Sąd orzekł o pozostawieniu kwestii zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję do rozstrzygnięcia w wyroku.
Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (ósma izba w składzie powiększonym) postanowił otworzyć procedurę ustną i w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 64 regulaminu zadał stronom pytania na piśmie, na które strony udzieliły odpowiedzi w przewidzianym terminie.
Postanowieniem prezesa ósmej izby Sądu w składzie powiększonym z dnia 13 marca 2008 r. sprawy T-292/02, T-297/02, T-300/02, T-301/02, T-309/02, T-189/03 i T-222/04 zostały połączone do łącznego rozpoznania w procedurze ustnej, zgodnie z art. 50 regulaminu Sądu.
Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. wysłuchano wystąpień stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu.
Skarżąca wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie dopuszczalności skargi;
—
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
—
ewentualnie, stwierdzenie nieważności art. 3 zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim nakazuje on Republice Włoskiej odzyskanie omawianej pomocy;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Komisja wnosi do Sądu o:
—
odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej;
—
ewentualnie, oddalenie skargi jako bezzasadnej;
—
obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
W przedmiocie dopuszczalności
Argumenty stron
Na wstępie Komisja kwestionuje interes prawny skarżącej w zakresie, w jakim wniesiona przez nią skarga zmierza do stwierdzenia nieważności art. 2 zaskarżonej decyzji dotyczącego pożyczek udzielonych przez CDDPP. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że skarżąca korzystała z tych pożyczek.
Komisja kwestionuje następnie legitymację procesową skarżącej. Zaskarżona decyzja nie dotyczy skarżącej indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.
Komisja podnosi zasadniczo, że zaskarżona decyzja powinna być uznana za akt o charakterze generalnym, jako że dotyczy ona systemu pomocy, a zatem nieokreślonej i niedającej się określić liczby przedsiębiorstw wskazanych na podstawie ogólnego kryterium, takiego jak ich przynależność do pewnej kategorii przedsiębiorstw. Komisja uważa, że możliwość określenia z większą lub mniejszą dokładnością liczby czy nawet tożsamości podmiotów prawa, do których dany akt ma w konkretnym momencie zastosowanie, nie pozbawia go charakteru generalnego, a zatem normatywnego, o ile bezsporne jest, że ma on zastosowanie do tych podmiotów ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej w związku z jego celem.
Komisja uważa, że akt o charakterze generalnym dotyczy jednostki indywidualnie, jeżeli narusza on jej szczególne prawa lub jeżeli instytucja, która wydała ów akt, jest zobowiązana do uwzględnienia jego wpływu na sytuację wspomnianej jednostki. Komisja uważa jednak, iż nie ma to miejsca w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja wywarła bowiem wpływ na sytuację wszystkich przedsiębiorstw, które skorzystały z omawianych środków. W konsekwencji nie doszło do naruszenia szczególnych praw niektórych przedsiębiorstw, które mogą różnić się od każdego innego przedsiębiorstwa korzystającego z rozpatrywanych środków. Ponadto Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, nie musiała ani też nie mogła uwzględnić jej wpływu na sytuację konkretnego przedsiębiorstwa. Ani stwierdzenie niezgodności pomocy ze wspólnym rynkiem, ani nakaz odzyskania pomocy, zawarte w zaskarżonej decyzji, nie nawiązują do sytuacji beneficjentów indywidualnych.
Komisja uważa ponadto, że przeprowadzona przez nią analiza znajduje potwierdzenie w orzecznictwie z zakresu pomocy państwa, zgodnie z którym fakt, iż dany podmiot jest beneficjentem systemu pomocy uznanego za niezgodny ze wspólnym rynkiem, nie wystarczy, by wykazać indywidualne oddziaływanie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.
Najnowsze sprawy nie zrywają z utrwalonym orzecznictwem. Według Komisji rozwiązanie przyjęte w wyroku Trybunału z dnia 19 października 2000 r. w sprawach połączonych
C-15/98 i C-105/99 Włochy i Sardegna Lines przeciwko Komisji, Rec. s. I-8855
(zwanym dalej „wyrokiem w sprawie Sardegna Lines”) nie może być stosowane do wszystkich skarg wnoszonych przez beneficjentów systemu pomocy uznanego ze niezgodny z prawem i wspólnym rynkiem, której odzyskanie zostało nakazane. Wniosek ten narzuca się w szczególności wówczas, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – rozpatrywany system pomocy był przedmiotem abstrakcyjnego badania. Ponadto w okolicznościach, w których wydano wyżej wymieniony wyrok w sprawie Sardegna Lines, skarżąca skorzystała w rzeczywistości z indywidualnej pomocy, ponieważ chodziło o korzyść przyznaną w oparciu o akt wydany na podstawie regionalnej ustawy charakteryzującej się szerokim zakresem uznania. Poza tym owa sytuacja została starannie zbadana w toku formalnego postępowania wyjaśniającego.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy różnią się też od stanu faktycznego leżącego u podstaw wyroku Trybunału z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
C-298/00 P Włochy przeciwko Komisji, Rec. s. I-4087
(zwanego dalej „wyrokiem w sprawie Alzetta”), ponieważ w niniejszej sprawie Komisja nie znała ani dokładnej liczby, ani tożsamości beneficjentów rozpatrywanej pomocy, nie dysponowała wszystkimi istotnymi informacjami i nie znała kwoty pomocy przyznanej w każdym z przypadków. Ponadto w niniejszej sprawie trzyletnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych stosuje się w sposób automatyczny, podczas gdy pomoc rozpatrywana w wyżej wymienionym wyroku w sprawie Alzetta została przyznana w późniejszym akcie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej dla kwestii dopuszczalności nie ma znaczenia to, czy tożsamość przedsiębiorstwa jest znana, ale fakt, iż charakterystyczne cechy danego przypadku uzasadniające indywidualne badanie zwróciły uwagę Komisji. Komisja stwierdziła w zaskarżonej decyzji, iż nie przekazano jej żadnej informacji wskazującej, że względem skarżącej rozpatrywane środki nie stanowiły pomocy lub stanowiły pomoc istniejącą lub zgodną ze wspólnym rynkiem.
Komisja uważa, że ani fakt uczestnictwa w formalnym postępowaniu przewidzianym w art. 88 ust. 2 WE, ani nakaz odzyskania pomocy zawarty w zaskarżonej decyzji nie wystarczą w żadnym razie, by zindywidualizować skarżącą. Zważywszy, że skargi wnoszone przez potencjalnych beneficjentów zgłoszonego systemu pomocy nie są dopuszczalne w rozumieniu art. 230 WE, podobnie powinno być w wypadku skarg wnoszonych przez beneficjentów sytemu pomocy, który nie został zgłoszony.
Wreszcie stwierdzenie niedopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez skarżącą nie naruszy zasady skutecznej ochrony sądowej, ponieważ środki zaskarżenia przewidziane w art. 241 WE i 234 WE są wystarczające (wyrok Trybunału z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie
C-50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. s. I-6677
, zwany dalej „wyrokiem w sprawie UPA”).
W odniesieniu do kwestii interesu prawnego skarżąca utrzymuje, iż jest ona przedsiębiorstwem z przewagą kapitału publicznego, utworzonym na podstawie ustawy nr 142/90, a więc podmiotem, do którego zastosowanie ma trzyletnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych. W odniesieniu do pożyczek udzielonych przez CDDPP skarżąca twierdzi, iż w zaskarżonej decyzji nie wskazano zakresu jej zastosowania ratione temporis. Z decyzji tej nie wynika bowiem, w jakim okresie winny zostać udzielone pożyczki CDDPP, by można je było uznać za niezgodne ze wspólnym rynkiem. Trudno jest zatem ustalić, czy skarżąca rzeczywiście z nich skorzystała. Zaskarżona decyzja czyni więc jej sytuację prawną bardzo niepewną. Ponadto władze włoskie wystąpiły do skarżącej z żądaniem udzielenia informacji w celu odzyskania pomocy dotyczącej pożyczek udzielonych przez CDDPP. Skarżąca uważa zatem, iż istnieje po jej stronie interes prawny. W replice skarżąca wyraziła gotowość cofnięcia skargi w zakresie, w jakim dotyczy ona pożyczek udzielonych przez CDDPP, o ile Komisja wyraźnie potwierdzi, że zaskarżona decyzja odnosi się jedynie do pożyczek udzielonych w latach 1994–1998. Skarżąca wnosi, by w takiej sytuacji wzięto pod uwagę – w kontekście podziału kosztów postępowania – niepewność, jaką wzbudziła zaskarżona decyzja w odniesieniu do kwestii pożyczek udzielonych przez CDDPP.
W odniesieniu do kwestii indywidualnego oddziaływania skarżąca twierdzi, iż zaskarżona decyzja nie powinna zostać uznana za akt o charakterze generalnym.
Skarżąca utrzymuje, iż indywidualne oddziaływanie decyzji jasno wynika z orzecznictwa dotyczącego dopuszczalności skarg wnoszonych przez rzeczywistych beneficjentów systemu pomocy (wyroki w sprawach Sardegna Lines i Alzetta). Zgodnie z tym orzecznictwem okoliczność bycia rzeczywistym beneficjentem systemu pomocy i obowiązek zwrotu otrzymanej pomocy stanowią dwie przesłanki, jakie winny zostać spełnione, aby stwierdzić istnienie indywidualnego oddziaływania. W niniejszej sprawie przesłanki te są spełnione.
Komisja nie może ograniczać znaczenia wyroku wydanego w sprawie Sardegna Lines, twierdząc, że dotyczy on pomocy indywidualnej. Okoliczność, że skarżąca w sprawie zakończonej wydaniem tego wyroku była adresatem indywidualnych działań, które miały na celu wdrożenie systemu pomocy, nie zmienia faktu, iż kwestionowany był sam system pomocy. Sprawa ta dotyczyła zatem systemu pomocy.
Skarżąca uważa, iż błędne jest twierdzenie Komisji, zgodnie z którym zaskarżona decyzja dotyczy nieokreślonej i niemożliwej do określenia liczby przedsiębiorstw. Wprost przeciwnie, jej zdaniem chodzi tu bowiem o zamkniętą grupę podmiotów, to jest grupę przedsiębiorstw skomunalizowanych przekształconych w spółki na podstawie ustawy nr 142/90, które rozpoczęły działalność przed dniem 31 grudnia 1999 r. lub zaciągnęły pożyczki w CDDPP w latach 1994–1998. Ponadto nazwy tych spółek były Komisji dobrze znane.
W uzasadnieniu swego żądania skarżąca powołuje się wreszcie na prawo do ochrony sądowej. Uznanie niniejszej skargi za dopuszczalną umożliwiłoby bowiem zapewnienie pełnej i skutecznej ochrony prawnej jednostek, zgodnie z art. 6 i 13 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC) podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej proklamowanej w dniu 7 grudnia 2000 r. w Nicei (
Dz.U. C 364, s. 1
).
Ocena Sądu
Zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na decyzję skierowaną do innej osoby wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja ta dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie.
Jeśli chodzi o indywidualną więź wymaganą przez zacytowany wyżej przepis, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem osoba fizyczna lub prawna, która nie jest adresatem decyzji, może utrzymywać, że decyzja ta dotyczy jej indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na jej sytuację ze względu na szczególne dla niej cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia ją od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji (wyroki Trybunału: z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie
25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. s. 197
, 223; z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie
C-321/95 P Greenpeace Council i in. przeciwko Komisji, Rec. s. I-1651
, pkt 7, 28).
W związku z tym Trybunał orzekł, że przedsiębiorstwo nie ma w zasadzie legitymacji do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji zakazującej wprowadzenia systemu pomocy sektorowej, jeżeli decyzja ta dotyczy przedsiębiorstwa wyłącznie z powodu jego przynależności do tego sektora oraz posiadanego przez nie charakteru potencjalnego beneficjenta wspomnianego systemu pomocy. W odniesieniu do skarżącego taka decyzja stanowi bowiem środek o charakterze ogólnym, stosowany w określonych obiektywnie sytuacjach oraz wywołujący skutki prawne względem pewnej kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny (zob. wyrok Trybunału z dnia 2 lutego 1988 r. w sprawach połączonych
67/85, 68/85 i 70/85 Van der Kooy i in. przeciwko Komisji, Rec. s. 219
, pkt 15; wyrok w sprawie Alzetta, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
W pkt 34 i 35 wyroku w sprawie Sardegna Lines Trybunał orzekł też jednak, że ze względu na to, iż decyzja rozpatrywana w tamtej sprawie dotyczyła przedsiębiorstwa Sardegna Lines nie tylko jako przedsiębiorstwa działającego w sektorze żeglugi morskiej na Sardynii i potencjalnego beneficjenta systemu pomocy dla sardyńskich armatorów, ale również jako rzeczywistego beneficjenta pomocy indywidualnej przyznanej na podstawie tego systemu, której to odzyskanie zostało nakazane przez Komisję, rzeczona decyzja dotyczyła tego przedsiębiorstwa indywidualnie, a zatem jego skarga na tę decyzję była dopuszczalna (zob. również podobnie wyrok w sprawie Alzetta, pkt 39).
Należy więc sprawdzić, czy skarżąca jest rzeczywistym beneficjentem pomocy indywidualnej przyznanej na podstawie systemu pomocy sektorowej, której odzyskanie zostało nakazane przez Komisję (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 20 września 2007 r. w sprawie
T-136/05 Salvat père & fils i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-4063
, pkt 70).
W odniesieniu do trzyletniego zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych skarżąca twierdzi przede wszystkim, iż jako spółka objęta omawianym systemem jest ona jego rzeczywistym beneficjentem, mimo iż nie jest w stanie wskazać kwoty pomocy, z której skorzystała.
Z pisemnej odpowiedzi, jakiej udzieliła Republika Włoska na przedstawione na piśmie pytanie Sądu wynika jednak, że w stosownym okresie skarżąca wykazała ujemny wynik finansowy i że w związku z tym kwota podatku figurująca w zeznaniu podatkowym wynosiła zero.
Z odpowiedzi tej wynika jednak także to, iż organ podatkowy dokonał weryfikacji, która umożliwiła wykrycie kilku nieprawidłowości w złożonych przez skarżącą zeznaniach podatkowych. W wyniku przeprowadzenia tej weryfikacji skarżąca zwróciła się o zastosowanie mechanizmu przewidzianego w art. 9 ustawy nr 289 w sprawie przepisów mających zastosowanie przy sporządzaniu rocznego i wieloletniego budżetu państwa [legge n. 289, disposizioni per la formazione del bilancio annuale e pluriennale dello Stato, z dnia 27 września 2002 r. (dodatek zwykły nr 240/L do GURI nr 305 z dnia 31 grudnia 2002)] (zwanego dalej „amnestią podatkową”) w odniesieniu do lat 1997–2002, i został on wobec niej zastosowany. Mechanizm amnestii podatkowej umożliwia odstąpienie od wszelkich dalszych weryfikacji i zaprzestanie wszelkich będących w toku czynności, pod warunkiem uiszczenia zryczałtowanej kwoty. Ponadto z informacji przedstawionych przez Komisję podczas rozprawy i niezakwestionowanych przez Republikę Włoską wynika, że amnestia podatkowa ma charakter definitywny, tak że żadna z kwot uiszczonych w ramach tego mechanizmu nie podlega zwrotowi.
Należy w tym względzie zaznaczyć, iż skarżąca nie wyjaśniła tego, na jakiej podstawie twierdzi, że kwoty, jakie zapłaciła lub ma zapłacić, dotyczą lat 1997–1999, skoro zastosowana względem niej amnestia podatkowa dotyczyła lat 1997–2002, ani tego, jaki związek z rozpatrywanym systemem ma umorzenie jej długów w zamian za uiszczenie zryczałtowanej kwoty.
Ponieważ skarżąca nie zdołała wykazać, że jest ona rzeczywistym beneficjentem rozpatrywanego systemu, nie można uznać, iż zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie.
Odnosząc się do argumentu skarżącej, w ramach którego wskazuje ona na swą przynależność go zamkniętej grupy przedsiębiorstw i twierdzi, że Komisja dobrze znała nazwy przedsiębiorstw należących do tej grupy, należy przypomnieć, iż możliwość określenia z przybliżoną dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany akt, nie oznacza wcale, że podmioty te należy traktować tak, jakby akt ten dotyczył ich indywidualnie, o ile pozostaje bezsporne, jak w rozpatrywanej sprawie, że akt podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej (wyrok Trybunału z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie
C-451/98 Antillean Rice Mills przeciwko Radzie, Rec. s. I-8949
, pkt 52; postanowienie Sądu z dnia 28 lutego 2005 r. w sprawie
T-108/03 Von Pezold przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-655
, pkt 46).
Wniosek ten nie ulega zmianie w świetle argumentów skarżącą wywodzonych z wymogów stawianych skutecznej ochronie sądowej. Z jednej bowiem strony Trybunał potwierdził utrwaloną linię swego orzecznictwa dotyczącego wykładni art. 230 akapit czwarty WE w wyroku z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie
C-263/02 P Komisja przeciwko Jégo-Quéré, Rec. s. I-3425
oraz w ww. wyroku w sprawie UPA; z drugiej zaś strony, choć prawdą jest, iż ustanowioną w art. 230 akapit czwarty WE przesłankę indywidualnego oddziaływania należy interpretować w świetle zasady skutecznej ochrony sądowej, przy wzięciu pod uwagę wszelkich okoliczności, które indywidualizują skarżącego, to jednak wykładnia taka nie może prowadzić do pominięcia tej przesłanki (zob. wyrok w sprawie UPA, pkt 44).
Jeśli chodzi wreszcie o kwestię pożyczek udzielonych przez CDDPP, to z przebiegu procedury pisemnej wynika, iż po tym, jak Komisja potwierdziła w duplice, że zaskarżona decyzja odnosi się wyłącznie do pożyczek udzielonych przez CDDPP w latach 1994–1998, skarżąca cofnęła skargę w zakresie, w jakim dotyczy ona tych pożyczek.
Ponadto mając na względzie okoliczność, że z zaskarżonej decyzji jasno wynika, iż rozpatrywany okres obejmował jedynie lata 1994–1998, żądanie skarżącej dotyczące podziału kosztów postępowania należy odrzucić.
W świetle wszystkich przedstawionych wyżej rozważań nie można uznać, że zaskarżona decyzja dotyczy skarżącej indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, a zatem skargę należy w całości odrzucić jako niedopuszczalną.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, zgodnie z żądaniem Komisji należy obciążyć ją kosztami postępowania.

Z powyższych względów
SĄD (ósma izba w składzie powiększonym)
orzeka, co następuje:

1)
Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.

2)
Acegas-APS SpA zostaje obciążona kosztami postępowania.

Martins Ribeiro
Šváby
Papasavvas
Wahl
Dittrich
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 czerwca 2009 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: włoski.