CELEX: 62002CJ0400
Άρθρο 39 ΕΚ
Συλλογική σύμβαση
Προσωρινό συμπληρωματικό επίδομα υπέρ των πρώην πολιτικών υπαλλήλων των συμμαχικών δυνάμεων στη Γερμανία
Μεθοριακοί εργαζόμενοι
Καθορισμός της βάσεως υπολογισμού του εν λόγω επιδόματος
Λήψη υπόψη του πλασματικού γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών

της 23ης Μαΐου 1996, C-237/94, O’ Flynn, Συλλογή 1996, σ. I-2617, σκέψη 17).
Η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων επιβάλλει όχι μόνο να μην αντιμετωπίζονται παρόμοιες καταστάσεις κατά τρόπο διαφορετικό
αλλά και να μην αντιμετωπίζονται διαφορετικές καταστάσεις καθ’ όμοιο τρόπο (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 17ης Ιουλίου 1997,
C-354/95, National Farmers’ Union κ.λπ., Συλλογή 1997, σ. I-4559, σκέψη 61).
Μια διάταξη του εθνικού δικαίου, η οποία δεν είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη και ανάλογη προς τον επιδιωκόμενο σκοπό, πρέπει
να θεωρηθεί ότι συνεπάγεται εμμέσως δυσμενείς διακρίσεις, εφόσον μπορεί, από τη φύση της, να θίξει περισσότερο τους διακινούμενους
εργαζομένους απ’ ό,τι τους ημεδαπούς εργαζομένους και ενέχει, συνεπώς, τον κίνδυνο να θέσει σε δυσμενέστερη μοίρα ειδικά τους
διακινούμενους εργαζομένους (βλ., μεταξύ άλλων, προπαρατεθείσα απόφαση O’Flynn, σκέψη 20).
Εν προκειμένω, η λήψη υπόψη του πλασματικού γερμανικού φόρου επί των μισθών έχει δυσμενή επίπτωση στην κατάσταση των παραμεθορίων
εργαζομένων. Πράγματι, η πλασματική αφαίρεση του εν λόγω φόρου κατά τον καθορισμό της βάσεως υπολογισμού του προσωρινού επιδόματος
ζημιώνει τα πρόσωπα τα οποία, όπως ο G. Merida, κατοικούν και φορολογούνται εντός άλλου κράτους μέλους εκτός της Ομοσπονδιακής
Δημοκρατίας της Γερμανίας, σε σχέση με τους εργαζομένους που έχουν την κατοικία τους και φορολογούνται στο τελευταίο αυτό
κράτος.
Στην περίπτωση των τελευταίων, η βάση υπολογισμού που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό του ποσού του προσωρινού επιδόματος
καθορίζεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η εν λόγω βάση αντιστοιχεί στον καθαρό μισθό που, σε περίπτωση μη απολύσεως, θα οφειλόταν
στον ενδιαφερόμενο κατά τον χρόνο της καταβολής του εν λόγω επιδόματος. Το αποτέλεσμα αυτό επιτυγχάνεται αφαιρώντας, με ένα
πλασματικό υπολογισμό, εκτός των εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως, το ποσό των οφειλομένων φόρων κατ’ εφαρμογή του γερμανικού
φορολογικού δικαίου, το οποίο επίσης ρύθμιζε την κατάσταση του ενδιαφερομένου κατά την περίοδο της σχέσεώς του εργασίας.
Κατά το πρώτο έτος μετά την παύση της σχέσεως εργασίας, το προσωρινό επίδομα ανέρχεται στο l00 % της διαφοράς μεταξύ της βάσεως
υπολογισμού και του ποσού του επιδόματος ανεργίας (περίπτωση του άρθρου 4, σημείο 3, στοιχείο b, της TV SozSich). Το άρθρο
4, σημείο 4, δεύτερη περίοδος, της TV SozSich εγγυάται εξάλλου την ουδετερότητα κάθε ενδεχόμενης φορολογίας, αντικείμενο της
οποίας θα μπορούσε να είναι το προσωρινό επίδομα, λόγω ιδίως του γεγονότος ότι υπάρχει υπέρβαση του ανωτάτου ποσού φορολογικής
απαλλαγής στη Γερμανία.
Συνεπώς, κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους μετά την παύση της σχέσεως εργασίας, οι αποδοχές των πρώην εργαζομένων που κατοικούν
στη Γερμανία ισοδυναμεί με αυτό που θα λάβαιναν ως εργαζόμενοι εν ενεργεία.
Αντιθέτως, όσον αφορά τους παραμεθόριους εργαζομένους που βρίσκονται στην κατάσταση του G. Merida, η πλασματική έκπτωση του
γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών κατά τον καθορισμό της βάσεως υπολογισμού του προσωρινού επιδόματος δεν επιτρέπει να επιτευχθεί
το ίδιο αποτέλεσμα με την καταβολή του εν λόγω επιδόματος, το οποίο φορολογείται όπως εφορολογείτο ο μισθός του G. Merida
στη Γαλλία σύμφωνα με το άρθρο 14, παράγραφος 1, της ΣΔΦ.
Για να δικαιολογήσουν την εφαρμογή αυτού του τρόπου υπολογισμού στους παραμεθορίους εργαζομένους, οι γερμανικές αρχές επικαλούνται
τις διοικητικές δυσχέρειες που θα συνεπαγόταν η εφαρμογή διαφορετικών τρόπων υπολογισμού ανάλογα με την κατοικία του ενδιαφερομένου
και τις δημοσιονομικές συνέπειες της μη λήψεως υπόψη του γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών.
Όμως, οι εν λόγω αντιρρήσεις, που αντλούνται από την αύξηση των χρηματικών επιβαρύνσεων και τις ενδεχόμενες διοικητικές δυσχέρειες,
πρέπει να απορριφθούν. Πράγματι, αυτές οι αιτιολογίες δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση εκ μέρους
της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας των απορρεουσών από τη Συνθήκη ΕΚ υποχρεώσεων (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της
15ης Ιανουαρίου 2002,  C-55/00, Gottardo, Συλλογή 2002, σ. I-413, σκέψη 38).
Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Γερμανική Κυβέρνηση δήλωσε ότι το άρθρο 4, σημείο 4, δεύτερη περίοδος, της TV SozSich
πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι σε ένα άτομο που βρίσκεται στην κατάσταση του G. Merida μπορεί να επιστρέφεται στη
Γερμανία το ποσό των καταβληθέντων φόρων, ενδεχομένως, ως προσωρινό επίδομα στο κράτος μέλος της κατοικίας. Πράγματι, η εν
λόγω ρήτρα αποσκοπεί να καταστήσει ουδέτερο κάθε φόρο που ενδεχομένως οφείλεται λόγω της εισπράξεως του επιδόματος αυτού,
ανεξαρτήτως του κράτους εντός του οποίου αυτό καταβάλλεται.
Πάντως, αν υποτεθεί ότι το ποσό των φόρων που καταβλήθηκαν εντός του κράτους μέλους κατοικίας επιστρέφεται εκ των υστέρων
στο κράτος μέλος απασχολήσεως, το γεγονός αυτό δεν μπορεί να μεταβάλει το συμπέρασμα σύμφωνα με το οποίο η πλασματική λήψη
υπόψη του γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών ενέχει δυσμενή διάκριση σε βάρος των εργαζομένων που βρίσκονται στην κατάσταση
του G. Merida.
Πράγματι, η πλασματική αφαίρεση του γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών κατά τον καθορισμό της βάσεως υπολογισμού του προσωρινού
επιδόματος δεν εμφανίζει καμία σχέση με τον φόρο εισοδήματος που κατέβαλε ο εργαζόμενος στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της σχέσεως
εργασίας, ώστε, ακόμη και αν ένα ποσό, αντίστοιχο με τον φόρο που κατέβαλε ο δικαιούχος του εν λόγω επιδόματος στη Γαλλία,
επιστρέφεται εκ των υστέρων στη Γερμανία, αυτό το επίδομα μπορεί, εν τέλει, να αποδειχθεί ότι είναι κατώτερο του ποσού που
αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσας αμοιβής κατά τον χρόνο που εργαζόταν και της παροχής ανεργίας που λαμβάνει
ο ενδιαφερόμενος.
Εξάλλου, δεν αμφισβητείται ότι αυτό συμβαίνει στην υπόθεση της κύριας δίκης, κατά την οποία η εφαρμογή της αφαιρέσεως του
πλασματικού γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών στους παραμεθορίους εργαζομένους που βρίσκονται στην κατάσταση του G. Merida
καταλήγει πράγματι να στερούνται αυτοί οι τελευταίοι μέρους του καθαρού εισοδήματος που είχαν όταν εργάζονταν στις εγκατεστημένες
στη Γερμανία στρατιωτικές δυνάμεις, αυτό δε το μέρος αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ του ποσού του φόρου επί του εισοδήματος
που καταβλήθηκε στη Γαλλία και του μεγαλύτερου ποσού του γερμανικού φόρου μισθωτών υπηρεσιών που αφαιρέθηκε πλασματικώς κατά
τον υπολογισμό του προσωρινού επιδόματος.
Έτσι, στην περίπτωση των παραμεθορίων εργαζομένων που βρίσκονται στην κατάσταση του G. Merida, ακόμα η πλασματική εφαρμογή
του γερμανικού φορολογικού συντελεστή του φόρου μισθωτών υπηρεσιών δεν επιτρέπει, κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους μετά την
παύση της σχέσεως εργασίας, η καταβολή του προσωρινού επιδόματος να αντισταθμίζει την απώλεια του μισθού που έπεται της παύσεως
της σχέσεως εργασίας, αντίθετα προς αυτό που συμβαίνει στην περίπτωση των εργαζομένων που κατοικούν στη Γερμανία
Αυτή η αντιστάθμιση θα μπορούσε αντιθέτως να πραγματοποιηθεί, αν οι γερμανικές αρχές καθόριζαν τη βάση υπολογισμού του προσωρινού
επιδόματος, το οποίο φορολογείται στη Γαλλία σύμφωνα με το άρθρο 14, παράγραφος 1, της ΣΔΦ, χωρίς να αφαιρούν πλασματικώς
τον γερμανικό φόρο μισθωτών υπηρεσιών, ο οποίος δεν οφειλόταν επί του μισθού που καταβλήθηκε κατά την περίοδο που ο ενδιαφερόμενος
εργαζόταν, μη επιστρέφοντας συγχρόνως τον καταβληθέντα στη Γαλλία φόρο εισοδήματος.
Υπό τις συνθήκες αυτές, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι τα άρθρα 39 ΕΚ και 7, παράγραφος 4, του κανονισμού
1612/68 απαγορεύουν εθνική κανονιστική ρύθμιση προβλεπομένη από συλλογική σύμβαση, σύμφωνα με την οποία το ποσό κοινωνικής
παροχής όπως είναι το προσωρινό επίδομα, το οποίο καταβάλλεται από το κράτος μέλος απασχολήσεως, υπολογίζεται κατά τέτοιο
τρόπο ώστε να αφαιρείται πλασματικώς ο οφειλόμενος εντός του κράτους αυτού φόρος εισοδήματος κατά τον καθορισμό της βάσεως
υπολογισμού του εν λόγω επιδόματος, ενώ, σύμφωνα με μια σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας, οι αμοιβές, μισθοί
και ανάλογες απολαβές, που καταβάλλονται στους εργαζομένους που δεν κατοικούν στο κράτος μέλος απασχολήσεως, φορολογούνται
μόνο στο κράτος μέλος κατοικίας των τελευταίων.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται ν’ αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι,
εκτός των εν λόγω διαδίκων, κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Τα άρθρα 39 ΕΚ και 7, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης
κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας, απαγορεύουν εθνική κανονιστική ρύθμιση προβλεπομένη από συλλογική
σύμβαση, σύμφωνα με την οποία το ποσό κοινωνικής παροχής όπως είναι το συμπληρωματικό προσωρινό επίδομα (Überbrückungsbeihilfe),
το οποίο καταβάλλεται από το κράτος μέλος απασχολήσεως, υπολογίζεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αφαιρείται πλασματικώς ο οφειλόμενος
εντός του κράτους αυτού φόρος εισοδήματος κατά τον καθορισμό της βάσεως υπολογισμού του εν λόγω επιδόματος, ενώ, σύμφωνα με
μια σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας, οι αμοιβές, μισθοί και ανάλογες απολαβές, που καταβάλλονται στους εργαζομένους
που δεν κατοικούν στο κράτος μέλος απασχολήσεως, φορολογούνται μόνο στο κράτος μέλος κατοικίας των τελευταίων.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.