CELEX: 62003CJ0157
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγίες 68/360/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 64/221/ΕΟΚ
Δικαίωμα διαμονής
Άδεια διαμονής
Υπήκοος τρίτης χώρας, μέλος της οικογενείας κοινοτικού υπηκόου
Προθεσμία χορηγήσεως άδειας διαμονής

MRAX, σκέψη 53).
27     Προς τούτο, όσον αφορά την είσοδο και τη διαμονή στο έδαφος των κρατών μελών το άρθρο 1 των οδηγιών 68/360, 73/148 και 90/365
επεκτείνει την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου στους συζύγους των υπηκόων των κρατών αυτών οι οποίοι εμπίπτουν στις διατάξεις
αυτές, όποια και αν είναι η ιθαγένειά τους.
28     Εν προκειμένω, το χορηγηθέν σε υπήκοο τρίτης χώρας, σύζυγο υπηκόου κράτους μέλους, δικαίωμα εισόδου στο έδαφος κράτους μέλους
απορρέει μόνον από τον οικογενειακό δεσμό. Έτσι, η χορήγηση άδειας διαμονής σε υπήκοο τρίτης χώρας, σύζυγο υπηκόου κράτους
μέλους, δεν πρέπει να θεωρηθεί πράξη η οποία δημιούργησε δικαιώματα, αλλά πράξη με την οποία ένα κράτος μέλος διαπίστωσε την
ατομική κατάσταση ενός υπηκόου τρίτης χώρας με γνώμονα τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση
MRAX, σκέψη 74).
29     Όσον αφορά τη διαδικασία λήψεως άδειας διαμονής, πρέπει να επισημανθεί ότι οι προϋποθέσεις που ένα κράτος μέλος δύναται να
τάξει για τη χορήγηση της άδειας αυτής προβλέπονται από τα άρθρα 4, παράγραφος 3, στοιχεία γ΄, δ΄ και ε΄, της οδηγίας 68/360,
6 της οδηγίας 73 /148 και 2 της οδηγίας 90/365.
30     Οι προϋποθέσεις αυτές απαριθμούνται περιοριστικώς (βλ., στο ίδιο πνεύμα, τις αποφάσεις της 8ης Απριλίου 1976, 48/75, Royer,
Συλλογή τόμος 1976, σ. 203, σκέψη 37· της 5ης Φεβρουαρίου 1991, C-363/89, Roux, Συλλογή 1991, σ. I‑273, σκέψεις 14 και 15,
και της 5ης Μαρτίου 1991, C-376/89, Γιαγκουνίδης, Συλλογή 1991, σ. I-1069, σκέψη 21).
31     Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, των οδηγιών 68/360 και 73/148, τα κράτη μέλη δέχονται στο
έδαφός τους με απλή επίδειξη δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου εν ισχύι τούς υπηκόους των κρατών μελών και τα μέλη της οικογενείας
τους που εμπίπτουν στις οδηγίες αυτές.
32     Ωστόσο, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 2, των ίδιων οδηγιών, όταν ένας υπήκοος κράτους μέλους μετακινείται στο εσωτερικό της
Κοινότητας για την άσκηση των δικαιωμάτων που του απονέμουν η Συνθήκη και οι οδηγίες αυτές, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλουν
βίζα εισόδου ή ανάλογη υποχρέωση στα μέλη της οικογενείας του που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους. Ο κατάλογος των
τρίτων χωρών των οποίων οι υπήκοοι πρέπει να έχουν βίζα κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών καθορίστηκε
από τον κανονισμό (ΕΚ) 2317/95 του Συμβουλίου, της 25ης Σεπτεμβρίου 1995, για τον καθορισμό των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των
οποίων πρέπει να διαθέτουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών (ΕΕ L 234, σ. 1), ο οποίος αντικαταστάθηκε
από τον κανονισμό (ΕΚ) 574/1999 του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 1999 (ΕΕ L 72, σ. 2), που και αυτός αντικαταστάθηκε από τον
κανονισμό 539/2001 (προαναφερθείσα απόφαση MRAX, σκέψη 56).
33     Παρά ταύτα, τα πιο πάνω κράτη πρέπει να παρέχουν στα μέλη της οικογενείας που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους όλες
τις διευκολύνσεις για τη λήψη της βίζας που τους είναι αναγκαία. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η βίζα πρέπει να χορηγείται
αμελλητί και, στο μέτρο του δυνατού, στους τόπους εισόδου στην ημεδαπή, καθόσον διαφορετικά θα θιγεί η πλήρης αποτελεσματικότητα
των διατάξεων των οδηγιών 68/360 και 73/148 (προαναφερθείσα απόφαση MRAX, σκέψη 60).
34     Το άρθρο 2 του κανονισμού 539/2001 ορίζει τη βίζα ως άδεια που χορηγείται από κράτος μέλος και που απαιτείται εν όψει εισόδου
για διαμονή της οποίας η συνολική διάρκεια δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.
35     Κατά την ισπανική ρύθμιση που διέπει τις προϋποθέσεις λήψεως άδειας διαμονής, τα μέλη της οικογενείας κοινοτικών υπηκόων τα
οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους πρέπει, μεταξύ άλλων, να δείξουν ότι στο διαβατήριό τους έχει τεθεί βίζα διαμονής
για οικογενειακή επανένωση.
36     Έτσι, τα πιο πάνω μέλη, πριν εισέλθουν στο ισπανικό έδαφος, υποβάλλονται σε διατυπώσεις σχετικά με τη διαμονή, άλλως δεν τους
χορηγείται άδεια διαμονής.
37     Επί πλέον, στις προβλεπόμενες από τις οδηγίες 68/360, 73/148 και 90/365 προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας διαμονής στα μέλη
της οικογενείας κοινοτικών υπηκόων δεν περιλαμβάνεται το είδος της βίζας το οποίο απαιτεί η ισπανική νομοθεσία (βλ., στο ίδιο
πνεύμα, την προαναφερθείσα απόφαση MRAX, σκέψη 56).
38     Κατά συνέπεια, η τασσόμενη από την ισπανική ρύθμιση απαίτηση βίζας διαμονής για να ληφθεί άδεια διαμονής και, επομένως, η
άρνηση χορηγήσεως της άδειας αυτής στον υπήκοο τρίτης χώρας και μέλος της οικογενείας κοινοτικού υπηκόου, με την αιτιολογία
ότι έπρεπε προηγουμένως να ζητήσει στο ισπανικό προξενείο της τελευταίας κατοικίας του βίζα διαμονής, αποτελούν μέτρο αντίθετο
προς τις διατάξεις των οδηγιών 68/360, 73/148 και 90/365.
39     Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η πρώτη αιτίαση της Επιτροπής είναι βάσιμη.

Επί της δευτέρας αιτιάσεως με την οποία προβάλλεται παράβαση της οδηγίας 64/221
Επιχειρήματα των διαδίκων
40     Με τη δεύτερη αιτίασή της, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι, σύμφωνα με το όλο πνεύμα του κοινοτικού καθεστώτος χορηγήσεως αδειών
διαμονής και, ειδικότερα, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 5 της οδηγίας 64/221, το κράτος μέλος οφείλει να λάβει απόφαση επί
της αιτήσεως αδείας διαμονής αμελλητί και το αργότερο εντός έξι μηνών από την υποβολή της αιτήσεως.
41     Ενώ δέχεται ότι οι ισπανικές νομικές διατάξεις είναι σύμφωνες με την οδηγία 64/221 όσον αφορά τις προθεσμίες που τάσσονται
για τη χορήγηση αδειών διαμονής, η Επιτροπή προσάπτει στο Βασίλειο της Ισπανίας ότι δεν τήρησε την προθεσμία του άρθρου 5
της πιο πάνω οδηγίας στη συγκεκριμένη περίπτωση της L. Rotte Ventura η οποία έλαβε την άδειά της διαμονής μόνο μετά από διαδικασία
δέκα μηνών.
42     Οι ισπανικές αρχές θεωρούν ότι η Επιτροπή δεν δύναται να προσάπτει στο Βασίλειο της Ισπανίας με βάση μια μεμονωμένη περίπτωση
ότι γενικά δεν τηρεί την κοινοτική ρύθμιση, πολλώ δε μάλλον όταν, εν αναμονή της χορηγήσεως της άδειας διαμονής, η ενδιαφερόμενη
μπόρεσε να διαμείνει στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
43     Κατ’ αρχάς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η απορρέουσα από μια οδηγία υποχρέωση των κρατών μελών να επιτύχουν το προβλεπόμενο από
την οδηγία αυτή αποτέλεσμα, καθώς και το καθήκον τους βάσει του άρθρου 10 ΕΚ να λάβουν όλα τα γενικά ή ειδικά μέτρα που είναι
κατάλληλα για να εξασφαλιστεί η εκτέλεση της υποχρεώσεως αυτής επιβάλλονται σε όλες τις αρχές των κρατών μελών (απόφαση της
8ης Οκτωβρίου 1987, 80/86, Kolpinghuis Nijmegen, Συλλογή 1987, σ. 3969, σκέψη 12).
44     Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η Επιτροπή δύναται να του ζητήσει να διαπιστώσει παράβαση κράτους μέλους η οποία συνίσταται
στο ότι σε μια συγκεκριμένη περίπτωση δεν επιτεύχθηκε το αποτέλεσμα το οποίο αποτελεί σκοπό μιας οδηγίας (απόφαση της 10ης
Απριλίου 2003, C‑20/01 και C‑28/01, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 2003, σ. Ι‑3609, σκέψη 30).
45     Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 64/221, το κράτος μέλος οφείλει να λάβει απόφαση επί
της αιτήσεως αδείας διαμονής αμελλητί και το αργότερο έξι μήνες μετά την υποβολή της αιτήσεως αυτής.
46     Πάντως, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η L. Rotte Ventura, υπήκοος τρίτης χώρας και σύζυγος κοινοτικού υπηκόου έχοντος
ασκήσει το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας, έλαβε άδεια διαμονής, αντιθέτως προς τις επιταγές της πιο πάνω οδηγίας, μόνο
μετά από διαδικασία δέκα μηνών.
47     Εν προκειμένω, μικρή σημασία έχει το ότι η προσφεύγουσα διέμεινε προσωρινά στην ημεδαπή εν αναμονή της αποφάσεως σχετικά με
την άδεια διαμονής. Συγκεκριμένα, όπως η γενική εισαγγελέας παρατήρησε στο σημείο 63 των προτάσεών της, το ζήτημα αν η υπέρβαση
της προθεσμίας αποτελεί εμπόδιο για τη διαμονή ή την άσκηση μιας δραστηριότητας είναι άνευ σημασίας.
48     Κατά συνέπεια, η δεύτερη αιτίαση της Επιτροπής είναι βάσιμη.
49     Κατόπιν όλων των ανωτέρω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Βασίλειο της Ισπανίας:
–       μη έχοντας μεταφέρει ορθώς στην εσωτερική έννομη τάξη τις οδηγίες 68/360, 73/148 και 90/365, και ειδικότερα επιβάλλοντας την
υποχρέωση λήψεως βίζας διαμονής ως προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας διαμονής στους υπηκόους τρίτης χώρας οι οποίοι είναι
μέλη της οικογενείας κοινοτικού υπηκόου έχοντος ασκήσει το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας, και
–       μη χορηγώντας, κατά παράβαση των διατάξεων της οδηγίας 64/221, άδεια διαμονής αμελλητί και το αργότερο εντός έξι μηνών από
την υποβολή της αιτήσεως για την άδεια αυτή,
παρέβη τις υποχρεώσεις που έχει από τις πιο πάνω οδηγίες.

Επί των δικαστικών εξόδων
50     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη του Βασιλείου της Ισπανίας στα δικαστικά
έξοδα και το τελευταίο ηττήθηκε, το Βασίλειο της Ισπανίας πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Το Βασίλειο της Ισπανίας:
–
μη έχοντας μεταφέρει ορθώς στην εσωτερική έννομη τάξη τις οδηγίες 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί
καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των εργαζομένων των κρατών μελών και των οικογενειών τους στο εσωτερικό
της Κοινότητας, 73/148/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1973, περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή
των υπηκόων των κρατών μελών στο εσωτερικό της Κοινότητας στον τομέα της εγκαταστάσεως και της παροχής υπηρεσιών, και 90/365/ΕΟΚ
του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1990, σχετικά με το δικαίωμα διαμονής των μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων που έχουν
παύσει την επαγγελματική τους δραστηριότητα, και ειδικότερα επιβάλλοντας την υποχρέωση λήψεως βίζας διαμονής ως προϋπόθεση
για τη χορήγηση άδειας διαμονής στους υπηκόους τρίτης χώρας οι οποίοι είναι μέλη της οικογενείας κοινοτικού υπηκόου έχοντος
ασκήσει το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας, και
–
μη χορηγώντας, κατά παράβαση των διατάξεων της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί συντονισμού
των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας
ασφαλείας ή δημοσίας υγείας, άδεια διαμονής αμελλητί και το αργότερο εντός έξι μηνών από την υποβολή της αιτήσεως για την
άδεια αυτή,
παρέβη τις υποχρεώσεις που έχει από τις πιο πάνω οδηγίες.
2)
Καταδικάζει το Βασίλειο της Ισπανίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.