CELEX: 62004TJ0048
Konkurencja
Koncentracje
Rynek systemów telematyki drogowej
Decyzja uznająca koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem
Zobowiązania
Oczywisty błąd w ocenie
Nadużycie władzy
Obowiązek uzasadnienia

Ramy prawne
Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 4064/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (wersja sprostowana
Dz.U. 1990, L 257, s. 13
), zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1310/97 z dnia 30 czerwca 1997 r. (
Dz.U. L 180, s. 1
) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie koncentracji”), koncentrację, która nie stwarza lub nie umacnia pozycji dominującej, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znacznej części zostałaby znacząco utrudniona, uznaje się za zgodną ze wspólnym rynkiem.
Artykuł 8 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje, że w przypadku gdy Komisja stwierdza, że po niezbędnych zmianach przeprowadzonych przez dane przedsiębiorstwa koncentracja spełnia kryterium ustanowione w art. 2 ust. 2, wydaje decyzję uznającą koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem. Decyzję tę można powiązać z warunkami i obowiązkami zmierzającymi do zapewnienia, że zainteresowane przedsiębiorstwa spełnią zobowiązania podjęte wobec Komisji w celu uczynienia koncentracji zgodną ze wspólnym rynkiem. Decyzja uznająca koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem obejmuje również ograniczenia bezpośrednio związane z dokonaniem koncentracji i niezbędne dla dokonania tej koncentracji.
Artykuł 20 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że Komisja publikuje decyzje wydane na podstawie art. 8 ust. 2–5 w
Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich
.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
Skarżąca, Qualcomm Wireless Business Solutions Europe BV (zwana dalej „Qualcomm”), oferuje w Europie satelitarny system zarządzania flotą ciężarówek pod nazwą „EutelTRACS”. Za pośrednictwem sieci satelitarnej skarżąca gromadzi informacje przekazywane przez ciężarówki, takie jak dane dotyczące ich lokalizacji, informacje dotyczące silnika oraz wiadomości pochodzące od kierowców, i przekazuje je do biura łącznikowego tych ciężarówek, będącego klientem Qualcomm. Ponadto przekazuje ona wiadomości z biur łącznikowych kierowcom ciężarówek. W tym celu dostarcza niezbędny sprzęt i infrastrukturę usług. Zajmuje się także wytwarzaniem tego sprzętu oraz opracowywaniem oprogramowania niezbędnego do funkcjonowania wspomnianego systemu.
W 2002 r. niemieckie federalne ministerstwo transportu, budownictwa i spraw mieszkaniowych ogłosiło w imieniu rządu niemieckiego publiczne zaproszenie do składania ofert na stworzenie i obsługę systemu automatycznego i ręcznego pobierania opłat za przejazd należnych od samochodów ciężarowych o masie wynoszącej lub przekraczającej 12 t (zwanych dalej „samochodami ciężarowymi”) korzystających z autostrad niemieckich. Zaproszenie do składania ofert nie obejmowało wymogu korzystania ze specyficznej technologii.
Zamówienie publiczne zostało udzielone konsorcjum utworzonemu przez DaimlerChrysler Services AG, Deutsche Telekom AG i Compagnie financière et industrielle des autoroutes SA (Cofiroute) (łącznie zwane dalej „przedsiębiorstwami uczestniczącymi w koncentracji”).
Daimler Financial Services AG, dawniej DaimlerChrysler Services, jest spółką zależną Daimler AG, dawniej DaimlerChrysler AG, która prowadzi działalność w sektorze usług finansowych i zarządzania mobilnością. Przedmiotem jej działalności jest także zarządzanie flotą złożoną z pojazdów obejmujących wszystkie marki pojazdów Daimler. Daimler natomiast projektuje, produkuje i wprowadza do obrotu samochody osobowe, ciężarówki, autobusy i silniki Diesla.
Deutsche Telekom jest operatorem telekomunikacyjnym, który oferuje między innymi usługi telefonii ruchomej na obszarze Europy.
Cofiroute jest przedsiębiorstwem zajmującym się pobieraniem opłat za przejazd autostradami.
Ustanowione przez te przedsiębiorstwa konsorcjum utworzyło następnie Toll Collect GmbH w celu opracowania i obsługi systemu pobierania opłat za przejazd należnych od samochodów ciężarowych korzystających z autostrad niemieckich.
Rozwiązanie telematyczne w zakresie automatycznego pobierania opłat za przejazd zostało zatem opracowane przez Toll Collect. Rozwiązanie to polega na zainstalowaniu urządzeń pokładowych w samochodach ciężarowych, które zamierzają korzystać z automatycznego pobierania opłat za przejazd. Te urządzenia pokładowe działają za pomocą odbiornika GPS [Global Positioning System (globalny system pozycjonowania satelitarnego)] i nadajnika GSM [Global System for Mobile Communications (globalny system łączności ruchomej)]. Odbiornik GPS określa aktualną pozycję samochodu ciężarowego, która jest wprowadzana do urządzenia pokładowego. Następnie dane te są wymieniane za pośrednictwem nadajnika GSM pomiędzy urządzeniem pokładowym a centralą świadczącą usługi eksploatacyjne. Centrala przetwarza dane, to znaczy na podstawie określonej pozycji i wykorzystanego odcinka autostrady oblicza należną opłatę i wystawia na nią fakturę właścicielowi lub użytkownikowi samochodu ciężarowego. Urządzenie pokładowe jest dostarczane przez Toll Collect przedsiębiorstwom transportowym bezpłatnie za kaucją w postaci kredytu zaliczanego na poczet opłat za przejazd. Właściciel lub użytkownik samochodu ciężarowego ponosi jednak koszt instalacji urządzenia pokładowego. Poza funkcją automatycznego pobierania należnych opłat za przejazd urządzenia pokładowe Toll Collect mogą być wykorzystywane do innych usług telematycznych, w szczególności usług umożliwiających zdalną obsługę floty pojazdów. Używanie urządzeń pokładowych Toll Collect przez innego usługodawcę w celu świadczenia usług telematycznych jest jednak możliwe dopiero po wyrażeniu na to zgody przez Republikę Federalną Niemiec jako instytucję zamawiającą.
W dniu 11 listopada 2002 r. zgodnie z art. 4 rozporządzenia w sprawie koncentracji DaimlerChrysler Services i Deutsche Telekom zgłosiły Komisji zamiar koncentracji, w ramach której uzyskiwały wspólną kontrolę nad Toll Collect przez nabycie akcji.
W następstwie tego zgłoszenia Komisja wszczęła pierwszą fazę postępowania w sprawie kontroli koncentracji. W czasie tej pierwszej fazy przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji przekazały Komisji pierwszą propozycję zobowiązań. Propozycja ta została przedłożona uczestnikom rynku, w tym Qualcomm, w celu wydania opinii.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2002 r. Komisja uznała, że koncentracja wzbudza poważne wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem i funkcjonowaniem Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), oraz wszczęła drugą fazę postępowania zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie koncentracji.
W dniu 28 lutego 2003 r. Komisja przekazała zgłaszającym przedsiębiorstwom pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, w którym wskazała, że pierwsza propozycja zobowiązań jest niewystarczająca do rozwiązania problemów w zakresie konkurencji wynikających ze zgłoszonej koncentracji.
W dniu 11 marca 2003 r. przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji przedstawiły Komisji drugą propozycję zobowiązań.
W dniach 19 i 20 marca 2003 r. przed Komisją odbyło się przesłuchanie, w którym uczestniczyła Qualcomm. W toku tego przesłuchania wskazała ona między innymi, że druga propozycja zobowiązań jest niewystarczająca do rozwiązania problemów w zakresie konkurencji wynikających ze zgłoszonej koncentracji.
W dniu 3 kwietnia 2003 r. przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji przedstawiły Komisji trzecią i ostatnią propozycję zobowiązań.
Decyzją 2003/792/WE z dnia 30 kwietnia 2003 r. Komisja uznała koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem i porozumieniem o EOG (sprawa COMP/M.2903 — Wspólne przedsiębiorstwo DaimlerChrysler/Deutsche Telekom) (
Dz.U. L 300, s. 62
, zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) z zastrzeżeniem spełnienia wszystkich zobowiązań podjętych przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji.
W zaskarżonej decyzji Komisja oceniła, że na rynku oddziaływania koncentracji, czyli na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej obejmujących sprzęt, oprogramowanie i usługi przeznaczone dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych, koncentracja powoduje problemy w zakresie konkurencji w związku z tym, że infrastruktura pobierania opłat za przejazd, która ma być stworzona przez Toll Collect, może być wykorzystywana do świadczenia innych usług telematycznych przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji. Takie wykorzystywanie infrastruktury Toll Collect do świadczenia usług telematyki drogowej pozwoli DaimlerChrysler na uzyskanie za pomocą Toll Collect pozycji dominującej na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku zostałaby znacząco utrudniona.
W szczególności bezpłatna dostawa urządzeń pokładowych Toll Collect w połączeniu z niskimi marżami, na których opierają swoją działalność przedsiębiorstwa transportowe, powodowałaby stworzenie platformy dominującej na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych. Ponieważ DaimlerChrysler jest największym producentem ciężarówek w Niemczech oraz ważnym dostawcą systemów telematycznych, a także byłaby w stanie kontrolować dostęp do danych generowanych przez urządzenia pokładowe Toll Collect, które można by wykorzystywać dla potrzeb usług telematyki drogowej, mogłaby ona zamknąć dostęp do niemieckiego rynku systemów telematyki drogowej i uzyskać w ten sposób pozycję dominującą na tym rynku mogącą znacząco utrudnić skuteczną konkurencję na wspólnym rynku.
Komisja jednak uznała, że trzecia i ostatnia propozycja zobowiązań przedstawiona przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji jest wystarczająca dla celów zapobieżenia stworzeniu takiej pozycji dominującej DaimlerChrysler.
W tej trzeciej propozycji przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji zobowiązały się: po pierwsze, do opracowania centralnego portalu telematycznego obsługiwanego przez niezależną spółkę Telematics Gateway GmbH (zwaną dalej „TGG”), który powinien umożliwić dostawcom usług telematycznych dostęp do podstawowych funkcji i danych urządzeń pokładowych Toll Collect w sposób niedyskryminujący (dalej „zobowiązanie dotyczące portalu TGG”); po drugie, do opracowania interfejsu GPS dla urządzeń pokładowych Toll Collect, który powinien umożliwić osobom trzecim świadczącym usługi telematyczne korzystanie z funkcji GPS urządzeń pokładowych (dalej „zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS”); i po trzecie, do opracowania modułu, który mógłby zostać zintegrowany z wyposażeniem osób trzecich w sposób umożliwiający stworzenie im własnych urządzeń do pobierania opłat za przejazd (dalej „zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd”).
Wreszcie, po czwarte, przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji zobowiązały się — po uzyskaniu zgody Republiki Federalnej Niemiec na świadczenie usług telematyki drogowej za pomocą urządzeń pokładowych Toll Collect — do nieoferowania tych usług przed udzieleniem na to zgody przez Komisję. Komisja wyda tę zgodę dopiero po zainstalowaniu przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji działającego interfejsu dla funkcji GPS rozpatrywanych urządzeń pokładowych i umożliwieniu przez nie zainteresowanym osobom trzecim opracowania ich własnych urządzeń, które będą mogły być używane do pobierania opłat za przejazd po podłączeniu ich do modułów pobierania opłat za przejazd opracowanych przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji (dalej „moratorium jakościowe”).
Faksem z dnia 23 maja 2003 r. Qualcomm otrzymała wydaną przez Komisję zaskarżoną decyzję w wersji nieopatrzonej klauzulą poufności w języku niemieckim. W dniu 18 listopada 2003 r. wersja nieopatrzona klauzulą poufności zaskarżonej decyzji została opublikowana w języku angielskim i w pozostałych językach urzędowych w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
(
Dz.U. L 300, s. 62
) na podstawie art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji.
Przebieg postępowania
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 10 lutego 2004 r. Qualcomm wniosła niniejszą skargę.
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 28 maja 2004 r. Republika Federalna Niemiec wniosła o dopuszczenie jej do niniejszej sprawy w charakterze interwenienta po stronie Komisji. Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem prezesa trzeciej izby Sądu z dnia 16 lipca 2004 r.
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 8 listopada 2004 r. Daimler AG, Daimler Financial Services AG i Deutsche Telekom wniosły o dopuszczenie ich do niniejszej sprawy w charakterze interwenientów po stronie Komisji. Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem prezesa trzeciej izby Sądu z dnia 21 stycznia 2005 r. Ze względu na to, że wniosek o dopuszczenie tych przedsiębiorstw do udziału w sprawie w charakterze interwenientów został złożony po upływie terminu wyznaczonego w art. 116 § 6 regulaminu Sądu, przedsiębiorstwom tym zezwolono jedynie na przedstawienie w toku procedury ustnej uwag na podstawie przekazanego im sprawozdania na rozprawę.
Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (trzecia izba) postanowił otworzyć procedurę ustną i na mocy art. 64 swego regulaminu wezwał strony do udzielenia odpowiedzi na szereg pytań pisemnych. Strony uczyniły zadość tym żądaniom w wyznaczonych terminach.
Na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 r. Sąd wysłuchał wystąpień stron i ich odpowiedzi na zadane im pytania.
Żądania stron
Qualcomm wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Komisja, popierana przez Republikę Federalną Niemiec, Deutsche Telekom, Daimler i Daimler Financial Services, wnosi do Sądu o:
—
oddalenie skargi;
—
obciążenie Qualcomm kosztami postępowania.
Co do prawa
I —
W przedmiocie dopuszczalności
A —
Argumenty stron
1. Argumenty Komisji i Republiki Federalnej Niemiec
a) W przedmiocie notyfikowania zaskarżonej decyzji
Zasadniczo w ocenie Komisji, popieranej przez Republikę Federalną Niemiec, skarga została wniesiona przez Qualcomm po terminie, gdyż zaskarżona decyzja została jej notyfikowana w dniu 23 maja 2003 r., a Qualcomm wniosła skargę o stwierdzenie nieważności dopiero w dniu 10 lutego 2004 r., czyli znacznie po upływie określonego w regulaminie Sądu terminu do wniesienia skargi wynoszącego dwa miesiące i dziesięć dni.
Komisja twierdzi, że chociaż Qualcomm nie jest adresatem zaskarżonej decyzji, przekazanie Qualcomm w dniu 23 maja 2003 r. zaskarżonej decyzji stanowi notyfikowanie w rozumieniu art. 230 akapit piąty WE. Według Komisji z orzecznictwa wynika, że decyzja może być notyfikowana stronie, która nie jest jej adresatem, ale której decyzja dotyczy bezpośrednio i indywidualnie (wyrok Sądu z dnia 15 września 1998 r. w sprawie
T-11/95 BP Chemicals przeciwko Komisji, Rec. s. II-3235
, pkt 52; a contrario wyroki: z dnia 12 grudnia 2000 r. w sprawie
T-296/97 Alitalia przeciwko Komisji, Rec. s. II-3871
; z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie
T-190/00 Regione Siciliana przeciwko Komisji, Rec. s. II-5015
, pkt 31), oraz że aby notyfikowanie decyzji było właściwe, wystarczy powiadomić o tej decyzji stronę, której decyzja dotyczy bezpośrednio i indywidualnie, tak by mogła ona powziąć o niej wiadomość (wyrok Trybunału z dnia 21 lutego 1973 r. w sprawie
6/72 Europemballage i Continental Can przeciwko Komisji, Rec. s. 215
, pkt 10; wyroki Sądu: z dnia 29 maja 1991 r. w sprawie
T-12/90 Bayer przeciwko Komisji, Rec. s. II-219
; z dnia 7 lipca 1994 r. w sprawie
T-43/92 Dunlop Slazenger przeciwko Komisji, Rec. s. II-441
, pkt 25). Przekazanie w dniu 23 maja 2003 r. zaskarżonej decyzji miało w ocenie Komisji wszystkie cechy notyfikowania, a zaskarżona decyzja dotyczyła bezpośrednio i indywidualnie Qualcomm jako podmiotu konkurującego ze zgłaszającymi przedsiębiorstwami.
Zdaniem Komisji brzmienie art. 254 akapit trzeci WE nie wyłącza notyfikowania innym osobom niż adresat. Przeciwnie, takie notyfikowanie jest zgodne z systemem środków zaskarżenia ustanowionym w traktacie, na mocy którego osoby niebędące adresatami decyzji mogą jednakże wnieść o stwierdzenie jej nieważności, gdy decyzja ta dotyczy ich bezpośrednio i indywidualnie. Ponadto na mocy art. 20 ust. 2 rozporządzenia w sprawie koncentracji Komisja nie jest zobowiązana do publikowania całości tekstu decyzji wydanych na podstawie art. 8 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, ale wyłącznie nazw stron i istotnych elementów tych decyzji. Komisja uściśla ponadto, że od dnia 1 maja 2004 r. wersje nieopatrzone klauzulą poufności tych decyzji nie są już publikowane w całości i we wszystkich językach Wspólnoty oraz że ogranicza ona publikowanie decyzji wydanych na postawie art. 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie koncentracji do istotnych elementów, o których mowa w art. 20 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia. Artykuł 230 akapit piąty WE mówi o notyfikowaniu skarżącemu, a nie adresatowi. Co więcej, Qualcomm nie może pominąć tego notyfikowania dokonanego przed publikacją zaskarżonej decyzji w celu przesunięcia początku biegu terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności i dzięki temu uzyskania de facto pozycji korzystniejszej niż inne kwalifikowane osoby trzecie lub adresaci decyzji. Komisja przypomina, że terminy do wniesienia skargi zostały ustanowione w celu zapewnienia jasności i pewności sytuacji prawnych oraz że odpowiadają one potrzebie unikania wszelkiej dyskryminacji lub wszelkiego arbitralnego traktowania w administrowaniu wymiarem sprawiedliwości.
Wreszcie w odpowiedzi na pytanie Sądu w przedmiocie znaczenia wyroku Sądu z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie
T-17/02 Olsen przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-2031
, Komisja twierdzi, że sprawa, w której zapadł ten wyrok, różni się od niniejszej sprawy po pierwsze tym, że dotyczyła dziedziny pomocy państwa, której zasady wyraźnie stanowią, iż decyzje są notyfikowane państwom członkowskim objętym pomocą, a po drugie tym, że powiadomienie o przedmiotowej decyzji wyraźnie precyzowało, iż nie ma gwarancji, że przesłana decyzja odpowiada decyzji notyfikowanej jej adresatowi. Komisja jednakże zwraca uwagę, że badanie przez Sąd powiadomienia w sporze, w którym zapadł ww. wyrok w sprawie Olsen przeciwko Komisji, w celu stwierdzenia, czy stanowi ono notyfikowanie, pokazuje, że decyzja może być notyfikowana stronie, która nie jest jej adresatem. Ponadto zdaniem Komisji w odróżnieniu od sytuacji zaistniałej w tej innej sprawie art. 6 ust. 5 i art. 8 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (
Dz.U. L 24, s. 1
) przewidują obowiązkowe notyfikowanie państwom członkowskim i „zainteresowanym przedsiębiorstwom”, przy czym nie muszą one być adresatami danych środków, i to w sytuacji, gdy rozporządzenie to przewiduje publikację decyzji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Komisja podkreśla, że żadne postanowienie traktatu ani żaden przepis rozporządzenia w sprawie koncentracji nie zabrania notyfikowania decyzji zainteresowanym osobom trzecim. Takie notyfikowanie byłoby zresztą dokonane w interesie zagwarantowania pewności prawa stronom biorącym udział w koncentracji oraz w interesie ciągłości działań wspólnotowych podczas kontroli koncentracji.
b) W przedmiocie powzięcia wiadomości
Tytułem ewentualnym Komisja, popierana przez Republikę Federalną Niemiec, twierdzi, że nawet zakładając, iż zaskarżona decyzja nie została notyfikowana Qualcomm, Qualcomm co najmniej powzięła wiadomość o istnieniu tej decyzji i jej dokładnej treści w dniu 23 maja 2003 r., tak że termin do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności zaczął biec od tej daty, a niniejsza skarga została wniesiona po terminie.
Orzecznictwo, zgodnie z którym kryterium daty powzięcia wiadomości o zaskarżonym akcie jako początku biegu terminu do wniesienia skargi ma charakter jedynie uzupełniający w stosunku do kryterium publikacji lub notyfikacji aktu zdaniem Komisji odnosi się tylko do sytuacji, w której strony skarżące nie mogły powziąć wiadomości o dokładnej treści zaskarżonej decyzji przed jej notyfikacją lub publikacją (ww. w pkt 34 wyroki: w sprawie BP Chemicals przeciwko Komisji, pkt 47; w sprawie Alitalia przeciwko Komisji, pkt 61; w sprawie Regione Siciliana przeciwko Komisji, pkt 30). Ponadto według opinii Komisji to wyłącznie w związku z okolicznością, że akt został opublikowany w ciągu dwóch miesięcy po jego wydaniu, Trybunał stwierdził, iż data publikacji powoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi (wyrok Trybunału z dnia 10 marca 1998 r. w sprawie
C-122/95 Niemcy przeciwko Radzie, Rec. s. I-973
, pkt 38). Wreszcie zdaniem Komisji w wyroku z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie
C-188/92 TWD Textilwerke Deggendorf, Rec. s. I-833
, pkt 15–18, Trybunał uznał, że nie można zezwolić stronom, których wniosek o stwierdzenie nieważności aktu jest oczywiście dopuszczalny, na ciągłe podważanie tego aktu przez powoływanie się na inne przepisy proceduralne. To rozumowanie oparte na celu terminu określonego w art. 230 akapit piąty WE ma według Komisji zastosowanie przez analogię do sytuacji, w której osoba trzecia mająca oczywistą legitymację procesową została indywidualnie powiadomiona o dokładnej treści decyzji.
2. Argumenty Qualcomm
Qualcomm twierdzi, że skarga została wniesiona w terminie określonym w art. 230 akapit piąty WE, ponieważ zaskarżona decyzja została opublikowana w dniu 18 listopada 2003 r. w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
na podstawie art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji. Publikacja decyzji w dziedzinie koncentracji w odpowiednim czasie umożliwia według Qualcomm zagwarantowanie pewności prawa.
Ponadto Qualcomm uważa, że przekazanie w dniu 23 maja 2003 r. zaskarżonej decyzji nie stanowi notyfikowania, gdyż decyzja może być notyfikowana wyłącznie jej adresatom. Wykładnię tę według Qualcomm potwierdzają ww. w pkt 34 wyroki: w sprawie Europemballage Continental Can przeciwko Komisji; w sprawie Dunlop Slazenger przeciwko Komisji. Co więcej, w ocenie Qualcomm powzięcie przez nią wiadomości o zaskarżonej decyzji w dniu 23 maja 2003 r. nie może jej pozbawić uprawnienia do skorzystania z terminu do wniesienia skargi rozpoczynającego bieg od publikacji tej decyzji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
.
Wreszcie Qualcomm twierdzi, że ww. w pkt 36 wyrok w sprawie Olsen przeciwko Komisji potwierdza dopuszczalność jej skargi, wskazując, że decyzja może być notyfikowana wyłącznie jej adresatom.
B —
Ocena Sądu
1. Uwagi wstępne
Zgodnie z art. 230 akapit piąty WE skarga o stwierdzenie nieważności powinna być wniesiona w terminie dwóch miesięcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez niego wiadomości o tym akcie.
Według art. 102 § 1 regulaminu Sądu, jeżeli termin do zaskarżenia aktu wydanego przez instytucję biegnie od dnia opublikowania tego aktu, termin ten zaczyna biec, począwszy od upływu czternastego dnia następującego po dniu opublikowania tego aktu w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
. Zgodnie z przepisami art. 102 § 2 tego regulaminu termin ten powinien między innymi zostać przedłużony o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została opublikowana w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
w dniu 18 listopada 2003 r. Jednakże wersja nieopatrzona klauzulą poufności zaskarżonej decyzji została przesłana Qualcomm przez Komisję w dniu 23 maja 2003 r. Skarga Qualcomm na zaskarżoną decyzję została złożona w sekretariacie Sądu w dniu 10 lutego 2004 r., czyli w wyznaczonym terminie liczonym od dnia publikacji zaskarżonej decyzji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
.
2. W przedmiocie publikacji i notyfikowania zaskarżonej decyzji
Należy przypomnieć, że w ww. w pkt 36 wyroku w sprawie Olsen przeciwko Komisji orzeczono, że w rozumieniu art. 230 akapit piąty WE notyfikacja jest działaniem, za pomocą którego autor aktu o indywidualnym zasięgu podaje go do wiadomości jego adresatom i w ten sposób umożliwia im powzięcie wiadomości o nim. Wykładnia ta wynika również z art. 254 akapit trzeci WE, zgodnie z którym decyzje są notyfikowane ich adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją (ww. w pkt 36 wyrok w sprawie Olsen przeciwko Komisji, pkt 74).
W niniejszej sprawie wyłącznie DaimlerChrysler i Deutsche Telekom są wymienione w zaskarżonej decyzji jako jej adresaci (zob. art. 4 zaskarżonej decyzji). Ponieważ Qualcomm nie jest jednym z adresatów zaskarżonej decyzji, kryterium notyfikacji aktu nie ma do niej zastosowania. Z tego względu Komisja nie może powoływać się na to, że skarga Qualcomm jest niedopuszczalna, ponieważ została ona złożona po upływie terminu do wniesienia skargi, zdaniem Komisji zaczynającego biec od dnia, w którym „notyfikowała” ona Qualcomm zaskarżoną decyzję, mimo że nie chodzi tu o adresata formalnie wskazanego w tej decyzji.
Oceny tej nie podważają argumenty wysunięte przez Komisję w celu podniesienia, że decyzja może być notyfikowana na podstawie art. 230 akapit piąty WE nie tylko adresatom wskazanym w danej decyzji zgodnie z art. 254 akapit trzeci WE, ale również innym osobom niż ci adresaci. Należy przypomnieć w odniesieniu do tego, że art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji wymaga publikacji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
decyzji podjętych na podstawie tego rozporządzenia, tak aby dla osób, które nie są adresatami wskazanymi w zaskarżonej decyzji, obliczanie terminu do wniesienia skargi następowało na podstawie pierwszego przypadku, o którym mowa w art. 230 akapit piąty WE, czyli od daty tej publikacji.
Przyjęcie zaproponowanej przez Komisję poszerzającej wykładni pojęcia adresata, obejmującego zarówno adresata bądź adresatów wskazanych w decyzji, jak i każdą inną osobę oznaczoną jako taką przez Komisję bez wymienienia jej w tej decyzji, powodowałoby podważenie skutków obowiązku określonego w art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji, nadając Komisji uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie określenia spośród osób, które nie są wymienione imiennie jako adresaci w tej decyzji, tych, które mogą wnieść skargę od daty notyfikowania tej decyzji, a nie od daty jej publikacji. Tymczasem nadanie takich uprawnień dyskrecjonalnych niesie za sobą ryzyko naruszenia zasady równego traktowania w zakresie, w jakim spośród osób, które nie są wymienione imiennie jako adresaci w tej decyzji, niektóre osoby, którym ta decyzja została „notyfikowana”, będą mogły ją zaskarżyć od chwili jej „notyfikowania”, podczas gdy inne osoby, którym ta decyzja nie została „notyfikowana”, będą mogły zaskarżyć tę decyzję od chwili jej publikacji. Jednakże z zasady dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji wydanej przez Komisję przez każdą osobę, której ta decyzja dotyczy bezpośrednio i indywidualnie. Ponadto nie zawsze możliwe jest, aby Komisja określiła a priori osoby, które mogą wnieść skargę od chwili notyfikowania decyzji. I tak, na przykład, trudno jest określić wszystkich obecnych i potencjalnych konkurentów, na których będzie mogła mieć wpływ koncentracja określona w zaskarżonej decyzji.
Taka dyskryminacja nie może być uzasadniona celem polegającym na zagwarantowaniu w najszybszy możliwy sposób pewności prawa poprzez ograniczenie możliwości podważania zaskarżonej decyzji w drodze wniesienia skargi na tę decyzję przed sądem. Osiągnięcie tego celu nie może być bowiem zapewnione przez wykładnię poszerzającą zaproponowaną przez Komisję ze względu na to, że nie będzie ona w stanie określić a priori w sposób systematyczny osób, których zaskarżona decyzja dotyczy bezpośrednio i indywidualnie. Ponadto w każdym przypadku osiągnięcie tego celu jest całkowicie zapewnione poprzez obowiązek publikacji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
, który ciąży na Komisji na mocy art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji.
Ponadto argument Komisji, zgodnie z którym dochodzi do zróżnicowanego traktowania z jednej strony zgłaszających uczestników koncentracji, którzy mogą wnieść skargę o stwierdzenie nieważności na notyfikowaną im decyzję dopiero od chwili tego notyfikowania, a z drugiej strony osób trzecich, które uczestniczyły w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do wydania tej decyzji i którym decyzja ta została „notyfikowana”, ale dla których termin do wniesienia skargi na tę decyzję zacząłby biec dopiero od dnia jej publikacji, jest pozbawiony znaczenia. Opiera się on bowiem na założeniu, że Komisja może należycie notyfikować swoją decyzję osobom innym niż strony zgłaszające. Tymczasem ze względów omówionych w pkt 49 i 50 powyżej nie może to mieć miejsca.
Należy także zauważyć w odniesieniu do orzecznictwa, na które powołuje się Komisja w pkt 34 powyżej, że orzecznictwo to nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii, czy decyzję można uważać za notyfikowaną osobie, która nie jest jej adresatem, nawet jeśli publikacja tej decyzji jest przewidziana przez właściwe przepisy.
Argument Komisji oparty na okoliczności, że art. 20 ust. 2 rozporządzenia w sprawie koncentracji przewiduje wyłącznie obowiązek publikacji nazw stron i istotnych elementów tej decyzji oraz że od dnia 1 maja 2004 r. wersje nieopatrzone klauzulą poufności tych decyzji nie są już publikowane w całości i we wszystkich językach Wspólnoty, należy także odrzucić. Należy bowiem stwierdzić w tym zakresie, że w niniejszym przypadku wersja nieopatrzona klauzulą poufności zaskarżonej decyzji została opublikowana w całości w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
i była dostępna we wszystkich językach urzędowych w dniu swojej publikacji, w tym w języku właściwym dla Qualcomm, i to w sytuacji gdy powiadomienie Qualcomm o wersji nieopatrzonej klauzulą poufności zaskarżonej decyzji obejmowało wyłącznie wersję niemiecką wspomnianej decyzji, czyli w języku innym niż język umowy spółki Qualcomm. Publikacja w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
zagwarantowała w ten sposób dostęp do wszystkich istotnych informacji niezbędnych Qualcomm do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności na zaskarżoną decyzję.
Wreszcie w odniesieniu do rozporządzenia nr 139/2004 należy stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla niniejszego sporu, gdyż zaczęło ono obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
3. W przedmiocie powzięcia wiadomości o zaskarżonej decyzji
Z samego brzmienia art. 230 akapit piąty WE wynika, że kryterium daty powzięcia wiadomości o zaskarżonym akcie jako początku biegu terminu do wniesienia skargi ma charakter jedynie uzupełniający w stosunku do kryterium publikacji lub notyfikacji aktu (zob. ww. w pkt 34 wyrok w sprawie Regione Siciliana przeciwko Komisji, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
W rezultacie powzięcie w dniu 23 maja 2003 r. wiadomości przez Qualcomm o zaskarżonej decyzji nie może być uznane za początek biegu terminu do wniesienia skargi na mocy art. 230 akapit piąty WE, jako że w dniu 18 listopada 2003 r. decyzja ta została opublikowana w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
na podstawie art. 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koncentracji. Dopiero od tej ostatniej daty rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia skargi, którym dysponuje Qualcomm w celu żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na mocy art. 230 WE.
Oceny tej nie podważa orzecznictwo, na które powołuje się Komisja w pkt 39 powyżej. Wbrew interpretacji tego orzecznictwa dokonywanej przez Komisję nie można bowiem z niego wywnioskować, że w razie powzięcia wiadomości przed publikacją zaskarżonej decyzji termin do wniesienia skargi zaczyna biec od chwili powzięcia wiadomości.
4. Wniosek
W świetle ogółu powyższych rozważań należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 230 akapit piąty WE, zaczął biec od daty publikacji zaskarżonej decyzji w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
, czyli od dnia 18 listopada 2003 r., przy czym Komisja nie może skutecznie powoływać się na fakt, że przekazała w dniu 23 maja 2003 r. wersję nieopatrzoną klauzulą poufności zaskarżonej decyzji osobie, która nie była jej adresatem, w celu zakwestionowania początku biegu tego terminu do wniesienia skargi i przeprowadzenia w ten sposób rozróżnienia między różnymi osobami niebędącymi adresatami takiego aktu według tego, czy Komisja postanowi, czy nie postanowi w stosunku do nich dokonać notyfikowania. Z tego względu niniejsza skarga nie została wniesiona po terminie i należy oddalić zarzut podniesiony przez Komisję co do dopuszczalności niniejszej skargi.
II —
Co do istoty
A —
Wprowadzenie
Analizując różne argumenty podniesione przez skarżącą, należy rozróżnić trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy oczywistego błędu w ocenie, błędnego ustalenia okoliczności faktycznych i wewnętrznie sprzecznego rozumowania w odniesieniu do adekwatności zobowiązań dla celów rozwiązania problemów w zakresie konkurencji na rynku właściwym. Zarzut drugi dotyczy nadużycia władzy. Wreszcie zarzut trzeci dotyczy braku w uzasadnieniu.
B —
W przedmiocie zarzutu pierwszego dotyczącego oczywistego błędu w ocenie, błędnego ustalenia okoliczności faktycznych i wewnętrznie sprzecznego rozumowania w odniesieniu do adekwatności zobowiązań dla celów rozwiązania problemów w zakresie konkurencji na rynku właściwym
1. Argumenty stron
a) Argumenty Qualcomm
— Wprowadzenie
Qualcomm uważa, że zobowiązania uwzględnione w zaskarżonej decyzji nie pozwalają na rozwianie wątpliwości co do poszanowania reguł w dziedzinie konkurencji. Zdaniem Qualcomm w szczególności zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie tworzą „równego pola gry” dla przedsiębiorstw oferujących systemy telematyczne bez korzystania z portalu TGG z jednej strony oraz dla przedsiębiorstw oferujących usługi telematyczne funkcjonujące za pośrednictwem portalu TGG i urządzenia pokładowego Toll Collect.
Qualcomm utrzymuje, że przedsiębiorstwa transportowe nie będą używały innej platformy niż urządzenie pokładowe Toll Collect, ponieważ mogą otrzymać wszystkie zasadnicze usługi telematyczne, korzystając z tego urządzenia pokładowego. Według Qualcomm okoliczność, że zobowiązanie dotyczące portalu TGG przewiduje, iż w celu używania rozpatrywanego urządzenia pokładowego do świadczenia usług telematycznych przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji i wszyscy inni dostawcy usług telematycznych muszą działać za pośrednictwem portalu TGG, nie zmienia tego wniosku, gdyż dostawcy ci mogliby oferować usługi takie same, jakie mogłyby oferować przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji, w szczególności DaimlerChrysler, gdyby byli uprawnieni do oferowania bezpośrednio usług telematycznych, używając urządzenia pokładowego Toll Collect. Tak więc ani zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS, ani zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie eliminowałyby przewagi w zakresie ceny urządzenia pokładowego Toll Collect.
Zdaniem Qualcomm uwaga Republiki Federalnej Niemiec, zgodnie z którą urządzeń pokładowych Toll Collect dystrybuowanych zgodnie z kontraktem operatorskim zawartym między Republiką Federalną Niemiec a Toll Collect w celu obsługi systemu pobierania opłat za przejazd należnych od samochodów ciężarowych korzystających z autostrad niemieckich nie można bezpośrednio używać w ramach świadczenia usług telematycznych, jest niedopuszczalna i błędna. Uwaga ta jest niedopuszczalna, gdyż opiera się na okolicznościach zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto jest błędna, gdyż za pośrednictwem rozpatrywanych urządzeń pokładowych Toll Collect jest w stanie świadczyć podstawowe usługi telematyczne bez potrzeby dodatkowych aktualizacji, dodatkowej pamięci lub dodatkowego oprogramowania. Według Qualcomm argument Republiki Federalnej Niemiec, zgodnie z którym Toll Collect nie byłaby w stanie oferować usług telematycznych, ponieważ nie uzyskała ona jeszcze zgody Republiki Federalnej Niemiec, także jest niedopuszczalny, gdyż sprowadza się on do podważenia należycie uzasadnionej i niezakwestionowanej w czasie wydawania zaskarżonej decyzji tezy, zgodnie z którą Republika Federalna Niemiec zezwala Toll Collect na świadczenie usług telematycznych. Ponadto Qualcomm podkreśla, że Republika Federalna Niemiec nie twierdzi, iż w chwili wydawania zaskarżonej decyzji bezzasadne było rozważanie, czy niezbędna zgoda zostanie udzielona, ale wyłącznie że nie została ona jeszcze udzielona. Zdaniem Qualcomm argumentowi Republiki Federalnej Niemiec brakuje otwartości, jako że nie twierdzi ona, iż zgoda nie zostanie udzielona, ale wyłącznie że nie została jeszcze udzielona.
Ponadto w ocenie Qualcomm Komisja naruszyła rozporządzenie w sprawie koncentracji poprzez stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że wystarczy, by zobowiązania „ograniczały” lub „w znacznej mierze” zapobiegały temu, aby urządzenie pokładowe Toll Collect stało się platformą dominującą (zob. motywy 71 i 72 zaskarżonej decyzji).
— W przedmiocie zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS
Qualcomm uważa, że Komisja nie wyjaśnia, z jakich powodów oszczędności, które można poczynić dzięki zobowiązaniu dotyczącemu interfejsu GPS, oszacowane na kwotę w wysokości 150–200 EUR na urządzenie, pozwoliłyby osobom trzecim konkurować z urządzeniem pokładowym Toll Collect i „jeszcze bardziej ograniczyć” oczekiwaną pozycję dominującą, którą zajmie platforma złożona z urządzeń pokładowych Toll Collect. Zdaniem Qualcomm dokonana przez Komisję ocena zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych i stanowi oczywisty błąd w ocenie.
Po pierwsze, Qualcomm twierdzi, że zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS nie pociąga za sobą oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie. W odniesieniu do tego wskazuje, że była ona w stanie zakupić urządzenia GPS przeznaczone do wyposażenia przyrządów telematycznych za cenę 30–55 EUR. Ponadto zwraca uwagę, że Komisja zakłada, iż oszczędności, które można poczynić dzięki temu zobowiązaniu, są równe kosztom jednego urządzenia GPS. Tymczasem zdaniem Qualcomm osoby trzecie korzystające z interfejsu GPS urządzenia pokładowego Toll Collect ponosiłyby koszty dodatkowe, których nie powinny ponosić, gdyby opracowały swój własny system.
Te dodatkowe koszty według Qualcomm obejmują: koszty rozwojowe w zakresie niezbędnego przystosowania ich sprzętu oraz oprogramowania w celu podłączenia ich systemów do interfejsu GPS; zwrot kosztów związanych z opracowaniem interfejsu; zapłatę za licencję na mocy pkt B.III.3 zobowiązań; koszty związane z koniecznością opracowania dwóch równoległych linii produktów, czyli systemu „połączalnego”, przeznaczonego do użytku w Niemczech, i systemu działającego z funkcją GPS, przeznaczonego do użytku poza tym terytorium.
Qualcomm twierdzi, że nawet jeśli obecnie kosztów tych nie można obliczyć w sposób wystarczająco precyzyjny, ponieważ szczegóły techniczne interfejsu GPS nie są jeszcze znane, łączna wysokość tych kosztów prawdopodobnie przekreśliłaby zupełnie oszczędności poczynione dzięki zobowiązaniu dotyczącemu interfejsu GPS. Qualcomm podnosi również, że z ekonomicznego punktu widzenia bardziej interesujące byłoby wytwarzanie i sprzedaż przyrządów telematycznych z urządzeniem GPS.
Po drugie, Qualcomm uważa, że zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS nie eliminuje przewagi konkurencyjnej urządzenia pokładowego Toll Collect, nawet jeśli pociągałoby za sobą oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie. Przypomina, że Komisja stwierdziła w motywie 62 zaskarżonej decyzji, iż cena przyrządów telematycznych znajdujących się obecnie na rynku właściwym waha się w przedziale 1000–2500 EUR. W rezultacie, nawet jeśli zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS pociągałoby za sobą oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie i zakładając, że umożliwia ono zaoszczędzenie kwot wskazanych przez Komisję w odpowiedzi na skargę, osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne zawsze musiałyby stawić czoło istotnej niekorzystnej sytuacji w zakresie ceny w odniesieniu do urządzenia pokładowego Toll Collect, które dostarczane jest bezpłatnie. Poza ceną zakupu alternatywnych przyrządów telematycznych przedsiębiorstwa transportowe musiałyby bowiem również uiścić koszty instalacji i koszty unieruchomienia swoich ciężarówek, co Komisja przyznaje w motywie 72 zaskarżonej decyzji. Te wymienione na ostatnim miejscu koszty wyniosłyby około 100–120 EUR na ciężarówkę. Ponadto Qualcomm jest zdania, że Komisja nie przedstawia żadnych wyjaśnień ani dowodów co do sposobu, w jaki dostawcy zewnętrzni mogliby zatem konkurować z urządzeniem pokładowym Toll Collect.
Po trzecie, Qualcomm sugeruje, że osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne, które można by podłączyć do urządzeń pokładowych Toll Collect za pośrednictwem jej interfejsu GPS, muszą dostarczyć drugi aparat, który zabiera miejsce w kabinie ciężarówki.
— W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd
Po pierwsze, Qualcomm przeciwstawia się twierdzeniu przytoczonemu w motywie 71 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia prawdopodobnie zajmą się opracowaniem i wytwarzaniem aparatów, których będzie można używać do automatycznego pobierania opłat za przejazd i świadczenia usług telematycznych. Qualcomm sądzi, że z wyjątkiem niewyraźnego odniesienia do konsultacji z uczestnikami rynku Komisja nie przedstawiła żadnych wyjaśnień co do względów i dowodów, na których opiera się jej twierdzenie.
Po drugie, Qualcomm uważa, że zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie eliminuje także problemu związanego z okolicznością, iż system osób trzecich zawsze kosztuje jakąś kwotę, podczas gdy urządzenie pokładowe Toll Collect jest bezpłatne, tak że żadne przedsiębiorstwo transportowe nie kupi systemu osób trzecich. Zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie umożliwi zatem poczynienia żadnych oszczędności osobom trzecim oferującym przyrządy telematyczne obejmujące ten moduł, ponieważ muszą one zapłacić co najmniej 1000–2500 EUR, podczas gdy urządzenie pokładowe Toll Collect mogą otrzymać za darmo. Ponadto osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne nie będą miały dostępu do danych generowanych przez urządzenie pokładowe Toll Collect, tak że same musiałyby generować wszystkie dane przeznaczone do świadczenia usług telematycznych i wytwarzać niezbędny sprzęt (GPS, ekran, urządzenie do obsługi wiadomości, system komunikacji ruchomej itd.) i oprogramowanie.
Qualcomm twierdzi wreszcie, że przedsiębiorstwa tworzące swój własny moduł pobierania opłat za przejazd w następstwie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd byłyby narażone na dodatkowe koszty. Odnosząc się mianowicie do pkt B.IV.2.4 zobowiązań, Qualcomm wyjaśnia, że wcale nie chodzi tu o nieznaczne koszty, gdyż osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne ponoszą w szczególności następujące koszty:
—
koszty rozwojowe związane z niezbędnym przystosowaniem ich systemów w celu wbudowania modułu pobierania opłat za przejazd;
—
koszty rozwojowe związane z opracowaniem przez partnerów we wspólnym przedsiębiorstwie modułu pobierania opłat za przejazd lub opłatę licencyjną fakturowaną dostawcom zewnętrznym;
—
koszty związane z odpłatną dostawą modułów pobierania opłat za przejazd;
—
koszty certyfikacji ich systemów.
Ponieważ szczegóły techniczne modułu pobierania opłat za przejazd nie są jeszcze znane, zdaniem Qualcomm nie jest obecnie możliwe przedstawienie dokładnego oszacowania tych kosztów dodatkowych.
Po trzecie, Qualcomm uważa, że zapewnienie ze strony Republiki Federalnej Niemiec, iż osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne obejmujące moduł pobierania opłat za przejazd nie byłyby traktowane odmiennie w odniesieniu do kosztów eksploatacji systemu poboru opłat za przejazd (motyw 70 zaskarżonej decyzji), nie eliminuje przewagi w zakresie ceny urządzenia pokładowego Toll Collect, ponieważ aby wyeliminować tę przewagę, Republika Federalna Niemiec musiałaby zobowiązać się do pokrycia wszystkich kosztów ponoszonych przez osoby trzecie w celu bezpłatnej dostawy przyrządów telematycznych obejmujących moduł pobierania opłat za przejazd.
Wreszcie po czwarte, Qualcomm przeciwstawia się twierdzeniu podniesionemu przez Komisję po raz pierwszy w odpowiedzi na skargę, że producenci samochodów ciężarowych mogą wbudować moduł pobierania opłat za przejazd do przyrządów telematycznych, które montują seryjnie w swoich pojazdach, tak że nie będą oni kupować urządzeń pokładowych Toll Collect. W tym kontekście Qualcomm zapewnia najpierw, że wszystkie samochody ciężarowe obecnie znajdujące się w ruchu oraz te, które zostaną wyprodukowane w ciągu następnych 2–5 lat, będą wyposażone w „terminal telematyczny” instalowany w trakcie drugiego montażu, co oznacza, że klienci będą mieli wybór między bezpłatnym urządzeniem pokładowym Toll Collect a płatnym przyrządem telematycznym oferującym usługi dodatkowe. Następnie Qualcomm podnosi, że jej doświadczenie wskazuje, iż zarządcy floty pojazdów nie są skłonni do seryjnego montowania terminali telematycznych w samochodach ciężarowych, ponieważ z zasady korzystają z różnych marek pojazdów. Utrzymuje również, że jeśli będą montowane seryjnie różne przyrządy telematyczne w każdej marce pojazdu, nie będą one mogły komunikować się ze sobą. Co więcej, centrala zarządcy floty pojazdów nie byłaby wyposażona do celów komunikowania się z różnymi typami przyrządów telematycznych, a szkolenie kierowców stałoby się bardziej skomplikowane. Wreszcie w jej ocenie Komisja nie wyjaśnia, z jakich względów seryjne montowanie przyrządów telematycznych obejmujących moduł pobierania opłat za przejazd nieuchronnie zapobiegnie temu, aby urządzenie pokładowe Toll Collect stało się platformą dominującą. Nawet jeśli klienci mieliby preferować terminale telematyczne montowane seryjnie, Komisja nie wykazała, że trend ten zapobiegłby temu, by urządzenie pokładowe Toll Collect stało się platformą dominującą.
— W przedmiocie bezzasadności argumentów wysuwanych przez Komisję w toku postępowania sądowego
Qualcomm podważa argument Komisji, zgodnie z którym ponieważ zobowiązanie dotyczące portalu TGG wystarcza do zachowania skutecznej konkurencji na całym rynku właściwym, wpływ pozostałych zobowiązań na ten rynek jest mało istotny. W tym kontekście uściśla, że o ile w zaskarżonej decyzji Komisja w istocie uznała za rynek właściwy niemiecki rynek systemów telematyki drogowej, o tyle przeanalizowała wpływ Toll Collect na ten rynek w dwóch różnych jego sektorach (zob. części IV.D.2.1 i IV.D.2.2 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Qualcomm Komisja tym samym wskazała, że istnieją różne problemy w zakresie konkurencji na rynku właściwym, które należy rozwiązać poprzez odpowiednie zobowiązania. Qualcomm z tego względu skupiła się na zobowiązaniu dotyczącym interfejsu GPS i zobowiązaniu dotyczącym modułu pobierania opłat za przejazd, gdyż celem tych zobowiązań jest otwarcie na konkurencję segmentu rynku właściwego, który dla niej jako dostawcy systemów telematycznych jest ważny. Dodaje, że nawet zakładając, iż zobowiązanie dotyczące portalu TGG wystarcza do zagwarantowania skutecznej konkurencji w zakresie usług telematycznych, nie wystarcza to do zachowania konkurencji na całym rynku właściwym, ponieważ — tak jak wskazano w motywie 30 zaskarżonej decyzji — w większości podmioty działające na rozpatrywanym rynku są, tak jak ona, „dostawcami kompletnymi”.
Ponadto Qualcomm podważa zasadność obrony Komisji, zgodnie z którą osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne lub rozwiązania zintegrowane mogą konkurować z bezpłatnym urządzeniem pokładowym Toll Collect, oferując dodatkowe usługi telematyczne. Według Qualcomm żaden element motywów 71–73 zaskarżonej decyzji nie wskazuje, że chodzi o wzgląd umożliwiający Komisji stwierdzenie, iż zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd są w stanie zapobiec temu, aby urządzenie pokładowe Toll Collect stało się dominującą platformą telematyczną. Ponadto zdaniem Qualcomm Komisja oświadczyła w motywach 62 i 63 zaskarżonej decyzji, że usługi telematyczne, które mogą być świadczone za pośrednictwem obecnej generacji urządzeń pokładowych Toll Collect, obejmują podstawowe niezbędne funkcje telematyczne i że przedsiębiorstwa transportowe nie kupują dodatkowych usług telematycznych, jeśli to pociąga za sobą dodatkowe wydatki. Zatem Komisja sama uznała, że możliwość oferowania dodatkowych usług telematycznych nie jest w stanie wyeliminować niekorzystnej sytuacji w zakresie ceny.
Ponadto zdaniem Qualcomm błędne jest uznanie, tak jak to czyni Komisja, że istnieje cena, którą klienci byliby gotowi zapłacić za drugi terminal telematyczny w celu otrzymywania dodatkowych usług, wcale im niepotrzebnych. Poza okolicznością, że Komisja nie przedstawiła najmniejszego dowodu na poparcie swojego argumentu, a w szczególności żadnej wskazówki co do tej ceny, Qualcomm podnosi, iż Komisja nie pokusiła się o wyjaśnienie sprzeczności między z jednej strony wnioskiem sformułowanym w motywach 54 i 63 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przedsiębiorstwa transportowe nie będą skłonne zapłacić żadnej kwoty za przyrząd telematyczny, jeśli urządzenie pokładowe Toll Collect będzie oferowane za darmo, a z drugiej strony twierdzeniem w motywie 72 zaskarżonej decyzji, że oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie pozwolą osobom trzecim oferującym przyrządy telematyczne konkurować z usługami świadczonymi za pośrednictwem urządzeń pokładowych Toll Collect. Nawet jeśli założenia Komisji dotyczące oszczędności kosztów byłyby bowiem ścisłe, zawsze istniałaby różnica cenowa wielkości 800–2300 EUR między urządzeniem pokładowym Toll Collect a przyrządem telematycznym korzystającym z interfejsu GPS.
Wreszcie Qualcomm stwierdza, że badania rynkowe przytoczone w raporcie Frost & Sullivan, European Commercial Vehicle Telematics Markets, 2002 (zwanym dalej „raportem Frost & Sullivan”), na których opiera się Komisja, wskazują, że obecnie niewielu klientów jest zainteresowanych usługami, które wykraczają poza te oferowane za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect i że w bliskiej przyszłości sytuacja ta prawdopodobnie nie ulegnie zmianie. Te badania rynkowe rozróżniają bowiem „podstawowe” systemy telematyczne, „pośrednie” systemy telematyczne oraz „zaawansowane” systemy telematyczne. Zgodnie z tymi badaniami rozpatrywane urządzenie pokładowe należy zakwalifikować jako „pośredni” system telematyczny, zwłaszcza ze względu na jego możliwości obsługi wiadomości. W czasie tych samych badań odnotowano, że w 2001 r. udziały rynkowe kształtowały się następująco: 90% — podstawowe systemy telematyczne, 9% — pośrednie systemy telematyczne i 1% — zaawansowane systemy telematyczne. Ponadto we wspomnianych badaniach wskazano, że w 2009 r. udziały rynkowe będą prawdopodobnie kształtować się następująco: 78% — podstawowe systemy telematyczne, 12% — pośrednie systemy telematyczne i 10% — zaawansowane systemy telematyczne. Qualcomm podkreśla, że ta prognoza zakłada uczciwą konkurencję bez występowania anomalii cenowych pomiędzy różnymi typami systemów, a nie sytuację, w której — tak jak w niniejszym przypadku — przedsiębiorstwa transportowe mogłyby otrzymywać bezpłatnie urządzenia pokładowe Toll Collect, czyli podstawowy, a nawet pośredni system telematyczny, podczas gdy musiałyby zapłacić, gdyby chciały uzyskać zaawansowany system telematyczny. Według Qualcomm w każdym przypadku dowody przedstawione przez Komisję wskazują, że niemiecki rynek systemów telematyki drogowej jest bardzo płytki, jeśli chodzi o zaawansowane systemy telematyczne. Qualcomm nadto podważa interpretację wspomnianych badań rynkowych dokonaną przez Komisję. Według oceny Qualcomm, nawet jeśli wspomniane badania byłyby interpretowane w sposób proponowany przez Komisję, nie wykazano, by urządzenie pokładowe Toll Collect nie było platformą dominującą, jako że podstawowe systemy telematyczne stanowią 78% rynku pod względem ilościowym, a 45% rynku pod względem wartościowym. Qualcomm ponadto twierdzi, że urządzenie pokładowe Toll Collect jest pośrednim systemem telematycznym i że według prognoz uwzględnionych w raporcie Frost & Sullivan w 2009 r. łączne udziały rynkowe podstawowych systemów telematycznych i pośrednich systemów telematycznych będą wynosić 90% pod względem ilościowym i 68% pod względem wartościowym. Co więcej, te dane liczbowe stanowią tylko prognozy na rok 2009. Według raportu Frost & Sullivan sporządzonego w 2004 r., czyli w roku rozstrzygającym dla zaskarżonej decyzji, udział rynkowy podstawowych systemów telematycznych miał stanowić 94% pod względem ilościowym i 82% pod względem wartościowym.
b) Argumenty Komisji i Republiki Federalnej Niemiec
Zasadniczo Komisja, popierana przez Republikę Federalną Niemiec, twierdzi, że pierwszy zarzut wysuwany przez Qualcomm opiera się na fundamentalnym niezrozumieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do tego, że nie identyfikuje ona rynku wyposażenia telematycznego i rynku usług telematycznych, ale wyłącznie rynek systemów telematyki drogowej obejmujących sprzęt, oprogramowanie i usługi.
Ponadto w ocenie Komisji argumenty Qualcomm same w sobie nie wystarczają do zakwestionowania całościowej analizy skutków, które będą wywierane na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej przez wszystkie zobowiązania łącznie. Nawet zakładając bowiem, że zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie wystarczą do uregulowania problemu w zakresie konkurencji wskazanego w zaskarżonej decyzji, Qualcomm nie wykazała, aby konkurencja między wyposażeniem telematyki drogowej została całkowicie wyeliminowana, i nie odniosła się w ogóle do okoliczności, że zobowiązanie dotyczące portalu telematycznego łącznie z moratorium jakościowym zapobiegnie zdominowaniu przez DaimlerChrysler całości niemieckiego rynku systemów telematyki drogowej, gwarantując niedyskryminujący dostęp do tej platformy.
W tym kontekście Komisja potwierdza, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie koncentracji ważne dla niej jest zapobieżenie stworzeniu pozycji dominującej, a nie jej ograniczenie. Według Komisji, o ile w niniejszym przypadku zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd ograniczają charakter dominujący platformy Toll Collect, o tyle zobowiązania rozpatrywane w całości zapobiegają stworzeniu pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem platformy Toll Collect na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej.
Tytułem ewentualnym Komisja, popierana przez Republikę Federalną Niemiec, kwestionuje twierdzenia Qualcomm na temat zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS i zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd.
W odniesieniu do zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS Komisja uważa, że w toku postępowania administracyjnego mogła wywnioskować na podstawie przychylnego przyjęcia tego interfejsu przez Qualcomm i innych konkurentów przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji, że interfejs ten umożliwi tym przedsiębiorstwom poczynienie istotnych oszczędności pod względem kosztów. Ponadto informacje zebrane w toku postępowania administracyjnego świadczą, że oszczędności, które przedsiębiorstwa te mogłyby poczynić ze względu na to zobowiązanie, a których nie można kalkulować wyłącznie na podstawie ceny zakupu modułu GPS, gdyż obejmowałyby one inne koszty, według ostrożnych szacunków mieszczą się w przedziale 150–200 EUR na urządzenie. Wreszcie Komisja twierdzi, że korzyść uzyskana dzięki zobowiązaniu dotyczącemu interfejsu GPS umożliwi osobom trzecim oferującym systemy telematyczne, mimo zainstalowania odrębnego aparatu, skuteczniejsze konkurowanie z usługami telematycznymi oferowanymi za pośrednictwem urządzenia Toll Collect ze względu na to, że będą one mogły oferować bardziej zaawansowane i zróżnicowane usługi. Istnienie w przyszłości rynku otwartego na bardziej zaawansowane i zróżnicowane usługi jest potwierdzone w raporcie Frost & Sullivan niezależnie od tego, czy urządzenia pokładowe Toll Collect zostaną zakwalifikowane jako pośrednie systemy telematyczne, czy jako zaawansowane systemy telematyczne.
W odniesieniu do zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd Komisja, popierana przez Republikę Federalną Niemiec, potwierdza, że jest ono w stanie zapobiec temu, aby dostarczane bezpłatnie urządzenie pokładowe Toll Collect stało się platformą dominującą. Według Komisji raport Frost & Sullivan potwierdza, że zasadniczo to producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia będą opracowywali i wytwarzali takie przyrządy telematyczne, których będzie można używać do pobierania opłat za przejazd. Przyrządy telematyczne obejmujące moduł pobierania opłat za przejazd dawałyby producentom samochodów ciężarowych i producentom ich wyposażenia przewagę polegającą na możliwości oferowania wyraźnie szerszego wachlarza funkcji i usług niż systemy instalowane w trakcie drugiego montażu przez Toll Collect. Ponadto dawałyby producentom samochodów ciężarowych i producentom ich wyposażenia przewagę polegającą na integrowaniu urządzenia telematycznego z modułowym elektronicznym wyposażeniem pojazdów.
2. Ocena Sądu
a) Wprowadzenie
Aby ocenić różne argumenty wysunięte przez Qualcomm w jej pierwszym zarzucie, należy na wstępie przypomnieć, po pierwsze, jaki jest zakres kontroli Komisji w dziedzinie decyzji dotyczących koncentracji, w szczególności w związku z decyzjami podejmowanymi w następstwie zobowiązań, a po drugie, dokonaną przez Komisję w zaskarżonej decyzji ocenę koncentracji i zobowiązań. Następnie zostaną przeanalizowane argumenty dotyczące kryterium oceny zobowiązań. W końcu zostaną ocenione argumenty dotyczące rzekomej nieadekwatności zobowiązań dotyczących modułu pobierania opłat za przejazd i interfejsu GPS.
b) Rozważania zasadnicze
Na podstawie art. 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie koncentracji Komisja wydaje decyzję uznającą koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem, w przypadku gdy stwierdza, że po niezbędnych zmianach przeprowadzonych przez dane przedsiębiorstwa zgłaszana koncentracja spełnia wymagania ustanowione w art. 2 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, czyli że koncentracja ta nie stwarza lub nie umacnia pozycji dominującej, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znacznej części zostałaby znacząco utrudniona.
Taka kontrola koncentracji wymaga zatem analizy prospektywnej, która polega na zbadaniu, w jaki sposób taka koncentracja mogłaby zmienić czynniki wpływające na stan konkurencji na danym rynku, w celu weryfikacji, czy wynikałoby z niej znaczące utrudnienie dla skutecznej konkurencji. Taka analiza prospektywna wymaga wyobrażenia szeregu powiązanych ze sobą przyczyn i skutków celem wyboru jedynie tych, których prawdopodobieństwo zaistnienia jest największe (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie
C-12/03 P Komisja przeciwko Tetra Laval, Zb.Orz. s. I-987
, pkt 43).
I tak na mocy art. 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie koncentracji orzeczono, że Komisja jest uprawniona do uznania za zgodną ze wspólnym rynkiem koncentrację obejmującą zobowiązania tylko wtedy, gdy te zobowiązania mogą umożliwić Komisji stwierdzenie, że dana koncentracja nie stwarza ani nie umacnia pozycji dominującej, w wyniku której skuteczna konkurencja na wspólnym rynku zostanie znacząco utrudniona (wyroki Sądu: z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie
T-102/96 Gencor przeciwko Komisji, Rec. s. II-753
, pkt 318; z dnia 23 lutego 2006 r. w sprawie
T-282/02 Cementbouw Handel & Industrie przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-319
, pkt 294; zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 21 września 2005 r. w sprawie
T-87/05 EDP przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-3745
, pkt 63). Zatem do Komisji należy wykazanie z wystarczającym prawdopodobieństwem w decyzji uznającej koncentrację za zgodną ze wspólnym rynkiem, że koncentracja ta wraz ze zmianami wynikającymi ze zobowiązań zaproponowanych przez łączące się przedsiębiorstwa nie stworzy lub nie umocni pozycji dominującej, w wyniku której skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znacznej części zostanie znacząco utrudniona. Ciężar dowodu spoczywający na Komisji pozostaje jednak bez wpływu na jej zakres uznania w odniesieniu do złożonych ocen ekonomicznych (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie EDP przeciwko Komisji, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).
Zatem na zainteresowanych osobach trzecich, których skarga ma na celu stwierdzenie nieważności decyzji uznającej koncentrację powiązaną z zobowiązaniami za zgodną ze wspólnym rynkiem, spoczywa obowiązek wykazania, że Komisja błędnie oceniła te zobowiązania w taki sposób, iż zgodność koncentracji ze wspólnym rynkiem zostaje podważona.
Ponadto należy zaznaczyć, że sąd wspólnotowy sprawuje a priori pełną kontrolę nad stosowaniem przez Komisję reguł w dziedzinie koncentracji. Jednakże orzeczono, że przepisy materialnoprawne rozporządzenia w sprawie koncentracji, a w szczególności art. 2, przyznają Komisji pewien zakres uznania, zwłaszcza w zakresie oceny natury ekonomicznej. W konsekwencji kontrola przez sąd wspólnotowy wykonywania tych uprawnień — istotnych dla określenia reguł w dziedzinie koncentracji — powinna być dokonywana z uwzględnieniem granic uznania, które wyznaczają normy o charakterze ekonomicznym stanowiące część przepisów dotyczących koncentracji (wyrok Trybunału z dnia 31 marca 1998 r. w sprawach połączonych
C-68/94 i C-30/95 Francja i in. przeciwko Komisji, zwany wyrokiem w sprawie „Kali & Salz”, Rec. s. I-1375
, pkt 223, 224; ww. w pkt 88 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Tetra Laval, pkt 38; wyrok Sądu z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie
T-210/01 General Electric przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-5575
, pkt 60).
Jeśli nawet sąd wspólnotowy uznaje, że Komisji przysługuje pewien zakres uznania, zwłaszcza w dziedzinie ekonomicznej, nie oznacza to, że powinien on powstrzymać się od kontroli interpretacji danych natury ekonomicznej dokonanej przez Komisję. W istocie sąd wspólnotowy powinien dokonać zwłaszcza weryfikacji nie tylko materialnej dokładności przytoczonego materiału dowodowego, jego wiarygodności i spójności, ale także kontroli tego, czy ten materiał stanowi zbiór istotnych danych, które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy może on stanowić poparcie dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie (ww. w pkt 88 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Tetra Laval, pkt 39).
To właśnie te zasady dotyczące wymogów dowodowych i ciężaru dowodu w sprawach z dziedziny koncentracji oraz stopnia kontroli, którą powinien przeprowadzić sąd wspólnotowy, należy wziąć pod uwagę przy ocenie argumentów przedstawionych przez strony w niniejszej sprawie.
c) Analiza koncentracji i zobowiązań dokonana przez Komisję
W motywach 19 i nast. zaskarżonej decyzji uściślono, że przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji utworzyły Toll Collect w następstwie udzielenia zamówienia publicznego w celu pobierania na rzecz Republiki Federalnej Niemiec opłat należnych od samochodów ciężarowych korzystających z autostrad niemieckich. W tym charakterze Toll Collect nie konkuruje z innymi usługodawcami prywatnymi.
Jednakże urządzenie pokładowe Toll Collect przeznaczone do pobierania opłat za przejazd jest w stanie odczytywać i przekazywać dane służące usługom telematycznym. Takie korzystanie z urządzeń pokładowych Toll Collect nie stanowiło przedmiotu postępowania w zakresie udzielenia zamówienia publicznego dotyczącego systemu pobierania opłat za przejazd należnych od samochodów ciężarowych korzystających z autostrad niemieckich, niemniej jednak kontrakt operatorski zawarty z Toll Collect w wyniku tego postępowania przewiduje, że Toll Collect będzie mogła oferować inne usługi telematyczne po uzyskaniu odpowiedniej zgody ze strony Republiki Federalnej Niemiec. Przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji wskazały na chęć skorzystania z tej możliwości w celu oferowania usług telematycznych za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect. Komisja zatem stwierdziła, że ponieważ oferta usług telematycznych za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect przyczyni się do leżącego w interesie ogólnym celu ograniczenia wąskich gardeł w sieci komunikacyjnej, Republika Federalna Niemiec nie będzie przeciwna oferowaniu takich usług za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect, i w efekcie że koncentracja wywrze skutki w dziedzinie opracowywania, wytwarzania i wprowadzania do obrotu systemów telematyki drogowej (motywy 20–22 i 47–49 zaskarżonej decyzji).
Te systemy telematyki drogowej, które Komisja uznała za stanowiące właściwy rynek produktowy, obejmują sprzęt, oprogramowanie i usługi przeznaczone dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych. Z punktu widzenia klientów, którymi są przedsiębiorstwa transportowe, rynek ten obejmuje jednocześnie „dostawców kompletnych”, czyli dostawców oprogramowania, sprzętu i usług telematycznych; „dostawców sprzętu”, czyli dostawców wytwarzających wyłącznie terminale, oprogramowanie i sprzęt z tym związany oraz „dostawców usług”, czyli dostawców oferujących usługi telematyki drogowej (motywy 23–32 zaskarżonej decyzji).
Uznawszy, że terytorium Niemiec stanowi właściwy rynek geograficzny, Komisja dokonała oceny koncentracji z punktu widzenia prawa konkurencji przy braku zobowiązań ze strony przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji (motywy 33–36 zaskarżonej decyzji).
Na wstępie Komisja stwierdziła, że koncentracja obejmuje, z jednej strony, najważniejszego niemieckiego producenta samochodów ciężarowych, DaimlerChrysler, który zgodnie z jego własnymi oświadczeniami jest między innymi jednym z głównych dostawców usług związanych z mobilnością i telematyką, a z drugiej strony, Deutsche Teleksom, jednego z głównych dostawców usług telefonii ruchomej w Niemczech. W ocenie Komisji te dwa przedsiębiorstwa z tego względu znajdują się w bardzo dobrej pozycji, aby świadczyć usługi telematyki drogowej (motywy 39 i 40 zaskarżonej decyzji).
Następnie Komisja przypomniała po pierwsze, że DaimlerChrysler potwierdziła swój zamiar oferowania usług telematyki drogowej za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect i po drugie, że można z góry przyjąć, iż Republika Federalna Niemiec wyrazi niezbędną zgodę na mocy kontraktu operatorskiego na możliwość świadczenia takich usług telematyki drogowej (motywy 43–50 zaskarżonej decyzji).
Ponieważ urządzenie pokładowe Toll Collect będzie dostarczane bezpłatnie i ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorstw transportowych, Komisja twierdzi, że urządzenie pokładowe będzie instalowane w większości samochodów ciężarowych, które regularnie korzystają z autostrad niemieckich. Konsekwencją okoliczności, że te umożliwiające świadczenie usług telematycznych urządzenia pokładowe będą przekazywane bezpłatnie podmiotom zobowiązanym do uiszczania opłat za przejazd, będzie to, iż znaczna większość samochodów ciężarowych wyposażonych w urządzenie pokładowe Toll Collect będzie go używała także do usług telematyki drogowej. Natomiast Komisja nie uważa, aby z punktu widzenia przedsiębiorstw transportowych rozsądne ekonomicznie było zainstalowanie na ich koszt drugiego urządzenia pokładowego w celu korzystania z usług telematyki drogowej oferowanych przez dostawców konkurencyjnych. Według Komisji przyczyną tego są niewielkie marże, na których opierają swoją działalność przedsiębiorstwa transportowe w Niemczech i w Europie (motywy 51–54 zaskarżonej decyzji).
W rezultacie w ocenie Komisji urządzenia pokładowe Toll Collect będą obejmować prawie całość parku samochodów ciężarowych w Niemczech i stanowić zatem platformę dominującą na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej (motyw 56 zaskarżonej decyzji).
Według Komisji stworzenie tej platformy dominującej pociąga za sobą zamknięcie dostępu do niemieckiego rynku systemów telematyki drogowej dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych. W szczególności dostawcy usług telematyki drogowej uzależnią się od korzystania z urządzenia pokładowego Toll Collect wskutek stworzenia platformy dominującej dla usług telematyki drogowej. Urządzenia pokładowe Toll Collect jako chroniony i zamknięty system umożliwią DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect kontrolowanie dostępu do niemieckiego rynku systemów telematyki drogowej w przyszłości (motywy 57–59 zaskarżonej decyzji). Ponadto platforma Toll Collect spowoduje wypieranie dostawców systemów telematyki drogowej aktualnie obecnych na rynku. Ponieważ te urządzenia pokładowe mają podstawowe funkcje, które są także dostępne w systemach telematyki drogowej obecnie oferowanych na rynku, oraz będą dostarczane bezpłatnie, Komisja sądzi, że przedsiębiorstwa transportowe, których samochody ciężarowe już zostały wyposażone w urządzenie pokładowe Toll Collect, nie będą nabywać „innych terminali telematycznych w celu korzystania z dodatkowych usług telematyki drogowej wykraczających poza możliwości [rozpatrywanego] urządzenia pokładowego i oferowanych przez dostawców systemów konkurencyjnych”. I tak ogłoszenie, że rozwiązanie telematyczne opracowane przez Toll Collect będzie bezpłatne, sprawiło, iż dostawcy systemów telematyki drogowej obecni na rynku mają duże trudności ze zdobywaniem nowych klientów, i zagraża ich stabilności gospodarczej. Druga generacja urządzeń pokładowych, która zostanie opracowana przez Toll Collect, nasili tę tendencję polegającą na usuwaniu z rynku, biorąc pod uwagę nowe funkcje tych urządzeń pokładowych (motywy 60–65 zaskarżonej decyzji).
Z tego względu Komisja twierdzi, że bez zastrzeżenia zobowiązań zgłoszona koncentracja spowoduje stworzenie za pośrednictwem wspólnego przedsiębiorstwa Toll Collect pozycji dominującej DaimlerChrysler na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku zostanie znacząco utrudniona (motyw 66 zaskarżonej decyzji).
Jednakże w ocenie Komisji zobowiązania przedstawione przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji wystarczały do usunięcia podniesionych przez nią zastrzeżeń (motyw 69 zaskarżonej decyzji).
W szczególności, jeśli chodzi o zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd, Komisja wskazuje w motywie 70 zaskarżonej decyzji, że zobowiązanie podjęte przez strony — dotyczące opracowania modułu pobierania opłat za przejazd dla urządzeń osób trzecich, współpracy przy przystosowaniu tych urządzeń do modułów poboru opłat za przejazd i wyrażenia niezbędnych zgód na korzystanie z tych urządzeń — umożliwi osobom trzecim wytwarzanie własnego wyposażenia telematycznego z funkcją poboru opłat za przejazd. Komisja uściśla, że niemieckie federalne ministerstwo transportu, budownictwa i spraw mieszkaniowych zapewniło ją, że osoby trzecie oferujące przyrządy telematyczne obejmujące moduł pobierania opłat za przejazd nie będą traktowane inaczej w zakresie kosztów niż operator systemu poboru opłat za przejazd dla samochodów ciężarowych.
W motywie 71 zaskarżonej decyzji Komisja uznała, że to zasadniczo „producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia będą opracowywali i wytwarzali niezależne przyrządy telematyczne z modułem poboru opłat”. Z uwagi na tę okoliczność i wyniki konsultacji z uczestnikami rynku Komisja ocenia, iż należy „oczekiwać, że to umożliwienie osobom trzecim wbudowania modułu poboru opłat do swojego własnego wyposażenia zapobiegnie w znacznym zakresie temu, by Toll Collect stała się platformą dominującą i »strażnikiem« rynku systemów telematycznych dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych w Niemczech”.
Jeśli chodzi o zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS, w ocenie Komisji możliwość korzystania z funkcji GPS urządzenia pokładowego Toll Collect według przeprowadzonych przez nią badań rynkowych pozwala osobom trzecim oferującym przyrządy telematyczne zaoszczędzić około 150–200 EUR na urządzenie i konkurować z usługami telematycznymi oferowanymi za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect pomimo konieczności zainstalowania nowego terminalu w pojeździe (motyw 72 zaskarżonej decyzji).
Jeśli chodzi o zobowiązanie dotyczące portalu TGG, w ocenie Komisji pozwala ono osobom trzecim oferującym usługi telematyczne na dostęp w sposób niedyskryminujący do podstawowych funkcji i nieprzetworzonych danych urządzeń pokładowych Toll Collect za pośrednictwem centralnego portalu telematycznego obsługiwanego w sposób bezstronny i niezależny względem stron uczestniczących w koncentracji (motywy 73 i 74 zaskarżonej decyzji).
Wreszcie Komisja podkreśliła wagę moratorium jakościowego zapobiegającego temu, by platforma Toll Collect stała się platformą dominującą na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej, w razie gdyby zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd nie zostały wypełnione (motyw 76 zaskarżonej decyzji).
Z uwagi na te okoliczności Komisja stwierdziła, że ogólnie zobowiązania umożliwią zagwarantowanie tego, by rynek systemów telematyki drogowej w Niemczech pozostał otwarty, oraz zagwarantowanie utrzymania podobnych warunków konkurencji dla stron i osób trzecich. I tak w ocenie Komisji, o ile strony będą przestrzegać swoich zobowiązań, zgłoszona koncentracja nie spowoduje stworzenia pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej (motyw 77 zaskarżonej decyzji).
d) W przedmiocie kryterium oceny zobowiązań
Qualcomm zarzuca w istocie, że Komisja oceniła zobowiązania na podstawie błędnego kryterium, ponieważ wskazuje ona, iż zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd tylko ograniczają charakter dominujący platformy Toll Collect.
W tym względzie Sąd przypomina, że przy stosowaniu rozporządzenia w sprawie koncentracji na Komisji nie spoczywa obowiązek dokonania oceny, czy zobowiązania pozwalają ograniczyć wpływ koncentracji na konkurencję, ale obowiązek dokonania właściwej oceny, czy zobowiązania pozwalają wyłączyć stworzenie lub umocnienie pozycji dominującej, w wyniku której nastąpiłoby znaczące utrudnienie skutecznej konkurencji na wspólnym rynku lub jego znacznej części (zob. pkt 89 powyżej).
Należy jednak rozważyć w niniejszym przypadku, czy okoliczność, iż Komisja stwierdziła, że zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS „jeszcze bardziej ograniczy oczekiwaną pozycję dominującą, którą zajmie Toll Collect jako platforma telematyczna”, i że zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd „zapobiegnie w znacznym zakresie temu, by Toll Collect stała się platformą dominującą i »strażnikiem« rynku systemów telematycznych dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych w Niemczech” (motywy 72 i 71 zaskarżonej decyzji), nie pozwala uznać, że Komisja dokonała oceny koncentracji za pomocą błędnego kryterium.
Wbrew temu, co wydaje się sugerować Qualcomm, zastrzeżenia z punktu widzenia konkurencji wysunięte przez Komisję wobec koncentracji nie mają bowiem na celu uznania za niezgodną ze wspólnym rynkiem ewentualnej pozycji dominującej platformy złożonej z urządzeń pokładowych Toll Collect (zwanej dalej „platformą Toll Collect”) jako takiej, ale odnoszą się do okoliczności, którą stanowi możliwość uzyskania przez DaimlerChrysler za pośrednictwem urządzeń pokładowych Toll Collect pozycji dominującej na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej (motywy 38 i 66 zaskarżonej decyzji).
Zobowiązania stron uczestniczących w koncentracji, które Komisja uznała za wystarczające do oddalenia wysuniętych przez nią zastrzeżeń, mają na celu wyłączenie możliwości powstania pozycji dominującej DaimlerChrysler na rynku właściwym, po pierwsze, przez ograniczenie pozycji dominującej platformy Toll Collect za pośrednictwem zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS i zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd, po drugie, przez zagwarantowanie za pomocą zobowiązania dotyczącego portalu TGG nieograniczonego dostępu do platformy Toll Collect w celu świadczenia usług telematyki drogowej oraz, po trzecie, przez uzależnienie świadczenia usług telematyki drogowej za pośrednictwem urządzeń pokładowych Toll Collect od przestrzegania moratorium jakościowego (motywy 70–76 zaskarżonej decyzji).
Dokonując oceny wszystkich tych zobowiązań łącznie, Komisja doszła do wniosku, że ich poszanowanie przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji nie spowoduje stworzenia pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej (motyw 77 zaskarżonej decyzji).
W tym kontekście należy przypomnieć, po pierwsze, że Toll Collect jest zobowiązana tylko do stworzenia i obsługi na rzecz Republiki Federalnej Niemiec systemu pobierania opłat za przejazd należnych od samochodów ciężarowych korzystających z autostrad niemieckich, tak że Toll Collect nie prowadzi działalności na rynku właściwym (motywy 7 i 19 zaskarżonej decyzji), a po drugie, że bezpłatna dostawa urządzeń pokładowych Toll Collect (motyw 17 zaskarżonej decyzji) była wymogiem narzuconym przez Republikę Federalną Niemiec w celu obsługi przez Toll Collect systemu poboru opłat autostradowych. Wynika z tego, że utworzenie Toll Collect i bezpłatna dostawa rozpatrywanych urządzeń pokładowych nie mogły jako takie stanowić przedmiotu oceny Komisji w kontekście postępowania podlegającego rozporządzeniu w sprawie koncentracji.
W świetle powyższego należy oddalić argument Qualcomm dotyczący tego, że Komisja oceniła zobowiązania na podstawie błędnego kryterium.
e) W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd i zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS
Wprowadzenie
Na wstępie należy przypomnieć, że problem w zakresie konkurencji określony przez Komisję w następstwie zgłoszenia koncentracji polega na stworzeniu pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem platformy Toll Collect na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej, który obejmuje zarówno świadczenie usług telematyki drogowej, jak i dostawę wyposażenia umożliwiającego świadczenie takich usług.
Zobowiązania przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji odnoszą się zarówno do świadczenia usług telematyki drogowej, jaki i dostawy wyposażenia, za pomocą którego mogą być oferowane usługi telematyki drogowej. Tak więc zobowiązanie dotyczące portalu TGG, które gwarantuje niedyskryminujący dostęp dla dostawców usług telematycznych do podstawowych funkcji i nieprzetworzonych danych urządzeń pokładowych Toll Collect, ma związek tylko z ofertą usług telematyki drogowej. Zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd mają ze swej strony związek z ofertą wyposażenia umożliwiającego świadczenie takich usług.
Argumenty Qualcomm dotyczą wyłącznie zobowiązań mających związek z dostawą wyposażenia umożliwiającego świadczenie usług telematyki drogowej. Qualcomm nie kwestionuje bowiem oceny zobowiązania dotyczącego portalu TGG.
Podkreślić wreszcie trzeba, że właśnie biorąc pod uwagę łącznie te zobowiązania, Komisja stwierdziła, iż umożliwią one to, aby rynek systemów telematyki drogowej pozostał otwarty, oraz zapobieżenie stworzeniu pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem wspólnego przedsiębiorstwa na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej (motyw 77 zaskarżonej decyzji).
W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd
— Wprowadzenie
Jeśli chodzi o argumenty wysuwane przez Qualcomm co do zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd, z motywów 70 i 71 zaskarżonej decyzji — przytoczonych w pkt 105 i 106 powyżej — wynika, że to zobowiązanie gwarantuje na pierwszy rzut oka osobom trzecim oferującym systemy telematyki drogowej, w tym producentom samochodów ciężarowych, możliwość stworzenia i wprowadzenia na rynek urządzenia pokładowego, które może być używane tak jak urządzenie pokładowe Toll Collect do pobierania opłat za przejazd. Dzięki temu zobowiązaniu przedsiębiorstwa transportowe pragnące korzystać z usług telematyki drogowej innych niż te oferowane za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect unikają konieczności dokonania drugiej instalacji.
Qualcomm uważa jednak, że zobowiązanie to nie umożliwi osobom trzecim oferującym systemy telematyczne konkurowania z urządzeniem pokładowym Toll Collect, gdyż z jednej strony nie eliminowałoby ono przewagi w zakresie ceny urządzenia pokładowego Toll Collect, dostarczanego bezpłatnie, a z drugiej strony stworzenie przez osoby trzecie ich własnego urządzenia pokładowego z funkcją pobierania opłat za przejazd skutkowałoby ponoszeniem przez nie kosztów dodatkowych. Ponadto Qualcomm podaje w wątpliwość twierdzenie Komisji, zgodnie z którym producenci ciężarówek opracują terminale telematyczne z wbudowanymi funkcjami poboru opłat za przejazd.
— W przedmiocie korzyści wynikającej z bezpłatnej dostawy urządzenia pokładowego Toll Collect
Bezsporne jest, że urządzenia pokładowe Toll Collect będą dostarczane bezpłatnie przedsiębiorstwom transportowym w zamian za złożenie kaucji. Ta bezpłatna dostawa jest wymogiem narzuconym przez Republikę Federalną Niemiec na Toll Collect w następstwie udzielenia rozpatrywanego zamówienia publicznego przedsiębiorstwom uczestniczącym w koncentracji przez Republikę Federalną Niemiec.
Równie bezsporne jest, że w związku z zastosowaniem moratorium jakościowego urządzeń pokładowych Toll Collect będzie można używać do oferowania usług telematyki drogowej dopiero od chwili wyrażenia zgody na to przez Republikę Federalną Niemiec. Zgoda ta zostanie udzielona tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji wypełnią wszystkie wymagania, w tym zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd.
W ramach postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Federalna Republika Niemiec wskazała w piśmie skierowanym do Komisji, że interwencja finansowa z jej strony na korzyść przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji nie wykroczy poza koszty niezbędne do wdrożenia poboru opłat za przejazd. Republika Federalna Niemiec potwierdziła to stanowisko w uwagach interwenienta oraz podczas rozprawy.
Ponadto jeśli chodzi o koszty urządzenia pokładowego Toll Collect, Republika Federalna Niemiec zobowiązała się, że nie będzie traktować inaczej osób trzecich oferujących przyrządy telematyczne z modułem pobierania opłat za przejazd i operatora sytemu poboru opłat za przejazd dla samochodów ciężarowych (motyw 70 zaskarżonej decyzji). Zobowiązanie to jest poświadczone pismem Republiki Federalnej Niemiec do Komisji z dnia 2 kwietnia 2003 r. Ponadto Republika Federalna Niemiec potwierdziła to zobowiązanie podczas rozprawy.
Tak więc bezpłatna dostawa urządzenia pokładowego Toll Collect wcale nie implikuje przewagi DaimlerChrysler nad konkurencją w odniesieniu do kosztów obsługi Toll Collect. Konsekwencją zobowiązania Republiki Federalnej Niemiec dotyczącego rekompensowania w sposób niedyskryminujący producentom rozpatrywanych urządzeń pokładowych i osobom trzecim oferującym własne systemy telematyki drogowej, których można używać do pobierania opłat za przejazd, kosztów ponoszonych przez nich w związku z pobieraniem opłat za przejazd za pomocą ich odpowiedniego wyposażenia jest brak powstania jakiejkolwiek korzyści konkurencyjnej na rzecz Toll Collect lub DaimlerChrysler względem osób trzecich. Równe traktowanie przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji, które nałożyły na Toll Collect obowiązek opracowania rozpatrywanego urządzenia pokładowego, oraz osób trzecich, które tworzą inne urządzenia pokładowe w następstwie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd, jest zatem zagwarantowane w zakresie finansowania kosztów tych urządzeń pokładowych przez Republikę Federalną Niemiec.
Komisja mogła zatem zasadnie uznać, że zobowiązanie to stanowi odpowiedź na niekorzystną z punktu widzenia konkurencji sytuację określoną w zaskarżonej decyzji, polegającą na tym, że przedsiębiorstwa transportowe nie byłyby gotowe płacić za drugie urządzenie pokładowe. Na mocy zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd niezależni producenci będą mogli oferować systemy telematyczne zawierające moduł pobierania opłat za przejazd, korzystając z takiego samego wsparcia finansowego, z jakiego korzysta Toll Collect w celu bezpłatnej dostawy swoich urządzeń pokładowych.
Wreszcie należy dodatkowo podkreślić, że nawet jeśli w zaskarżonej decyzji w ramach dokonywania oceny zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd Komisja nie odnosi się wyraźnie do różnicy jakościowej między usługami telematyki drogowej, które można oferować za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect, i tymi, które można oferować za pośrednictwem urządzeń osób trzecich, z zaskarżonej decyzji — rozpatrywanej w całości — wynika, że ta różnica jakościowa jest istotna dla oceny wpływu koncentracji na konkurencję.
Podczas oceny koncentracji z punktu widzenia konkurencji przy braku zobowiązań Komisja odnosi się bowiem do tej różnicy jakościowej (motywy 62–65 zaskarżonej decyzji). I tak Komisja wskazała, że usługi telematyki drogowej dostępne za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect nie obejmują całości usług oferowanych za pośrednictwem terminali telematycznych już obecnych na rynku, ale że „odzwierciedlają one zasadnicze funkcje, które wchodzą w skład systemów obecnie oferowanych na rynku”. Ponadto Komisja uściśliła w odniesieniu do bezpłatnej dostawy urządzeń pokładowych Toll Collect, że „[n]ależy oczekiwać, że przedsiębiorstwa transportowe, których samochody ciężarowe już zostały wyposażone w urządzenie pokładowe [Toll Collect], nie będą nabywać innych terminali telematycznych w celu korzystania z dodatkowych usług telematyki drogowej wykraczających poza możliwości [rozpatrywanego] urządzenia pokładowego i oferowanych przez dostawców systemów konkurencyjnych”.
Tymczasem ta różnica jakościowa potwierdza zasadność analizy Komisji w zakresie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd.
Raport Frost & Sullivan, na który powołuje się Komisja dla wsparcia swojej argumentacji, wskazuje bowiem, że w chwili dokonywania oceny koncentracji w Europie istniał popyt na systemy pozwalające oferować bardziej zaawansowane usługi telematyki drogowej, i potwierdza, że popyt ten wykazuje tendencję wzrostową na lata przyszłe.
W rezultacie Komisja mogła racjonalnie uznać, że w chwili dokonywania oceny koncentracji w Europie istniał popyt na systemy umożliwiające oferowanie bardziej zaawansowanych usług telematyki drogowej i że popyt ten wykazywał tendencję wzrostową na przyszłe lata. Ponadto bezsporne jest, że urządzenie pokładowe Toll Collect pierwotnie mogło być wykorzystywane tylko do niezbyt rozwiniętych usług telematycznych (motyw 62 zaskarżonej decyzji). Można zatem uważać, że dostawcy kompletni oferujący za pośrednictwem swoich systemów oprócz usług poboru opłat usługi telematyczne bardziej rozwinięte niż te, które można oferować za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect, mają przewagę konkurencyjną wobec dostawców usług działających za pośrednictwem rozpatrywanego urządzenia pokładowego.
Ta przewaga jakościowa połączona z brakiem dyskryminacji na poziomie kosztów ponoszonych przez osoby trzecie uzyskujące korzyść ze zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd pozwoliła Komisji uważać bez popełnienia oczywistego błędu w ocenie, że „zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd zapobiegnie w znacznym zakresie temu, by Toll Collect stała się platformą dominującą i »strażnikiem« rynku systemów telematycznych dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych w Niemczech”.
— W przedmiocie kosztów dodatkowych
W ocenie Qualcomm osoby trzecie oferujące systemy telematyczne poniosą koszty dodatkowe obejmujące koszty przystosowania ich systemów w celu wbudowania modułu pobierania opłat za przejazd, koszty uczestnictwa w opracowaniu i dostawie tego modułu (zob. klauzule pkt B.IV.2.4 zobowiązań) oraz koszty certyfikacji ich systemów obejmujących ten moduł (zob. klauzule pkt B.IV.2.4 zobowiązań).
W tym względzie Sąd zauważa, że z zobowiązań podjętych przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji wynika, iż urządzenia pokładowe Toll Collect nie od razu mogą służyć do świadczenia usług telematycznych. Na podstawie pkt A.3 i B.II.16.1 tych zobowiązań należy bowiem w rozpatrywanych urządzeniach pokładowych zainstalować dodatkowe oprogramowanie, aby móc oferować takie usługi. Punkt A.3 akapit drugi zobowiązań przewiduje, że „[ś]wiadczenie usług o wartości dodanej możliwe jest bezpośrednio [za pomocą] funkcjonalności [rozpatrywanych urządzeń pokładowych] [wyłącznie poprzez] wyposażenie [wspomnianych urządzeń pokładowych] w dodatkowe oprogramowanie pilotażowe (co wymagałoby zawiadywania centralnego)”. Wynika z tego, że eksploatacja rozpatrywanych urządzeń pokładowych doprowadzi także do powstania pewnych kosztów przystosowania związanych z tym, by przedsiębiorstwa mogły wykorzystywać te urządzenia w charakterze systemu telematyki drogowej. Jeśli chodzi o koszty uczestnictwa w opracowaniu i dostawie modułu oraz koszty certyfikacji ich systemów obejmujących ten moduł, o których to kosztach mowa w klauzulach pkt B.IV.2.4 zobowiązań, należy wskazać, że Qualcomm nie wykazuje, by koszty te były wyższe niż koszty, które Toll Collect musiała ponieść w celu opracowania własnego modułu pobierania opłat za przejazd. Wreszcie w każdym razie należy stwierdzić, że Qualcomm nie przedstawia żadnego wskazania kwotowego bądź prób oszacowania tych domniemanych kosztów dodatkowych.
W rezultacie Qualcomm nie wykazała w sposób wystarczający, by podważyć ocenę Komisji, że osoby trzecie oferujące systemy telematyczne poniosą koszty dodatkowe, korzystając ze zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd.
— W przedmiocie opracowania przez producentów ciężarówek terminali telematycznych z wbudowaną funkcją poboru opłat za przejazd
Qualcomm również podaje w wątpliwość twierdzenie Komisji, zgodnie z którym producenci ciężarówek prawdopodobnie zajmą się opracowaniem terminali telematycznych z wbudowanymi funkcjami pobierania opłat za przejazd.
W tym względzie Sąd zauważa, że z raportu Frost & Sullivan wynika, iż od 2000 r. producenci oryginalnego wyposażenia w Europie instalowali systemy telematyczne w swoich samochodach ciężarowych podczas ich produkcji (zob. wykresy 3-10 i 3-14 w raporcie Frost & Sullivan). Ponadto w tym raporcie stwierdzono, że producenci pojazdów mają zamiar rozwijać rynek telematyczny pojazdów użytkowych i mu przewodzić oraz że połączenie elektronicznego pobierania opłat za przejazd i systemów telematycznych stanowi istotną sposobność (zob. raport Frost & Sullivan, s. 2–12). W tym samym raporcie wskazano, że należy spodziewać się, iż oryginalny montaż systemów telematyki drogowej będzie dla producentów pojazdów priorytetem (zob. raport Frost & Sullivan, s. 3–11). Wreszcie autorzy tego raportu przewidują, że w 2009 r. producenci wyposażenia oryginalnego osiągną w Europie stopień penetracji bliski 80% na rynku telematyki drogowej dla samochodów ciężarowych o dużej ładowności (o masie przekraczającej 16 t) i ponad 50% łącznie dla rynku pojazdów ciężarowych o dużej i średniej ładowności (zob. wykresy przedstawione na s. 3–20, 3–21 i 3–22 raportu Frost & Sullivan).
Komisja mogła zatem zasadnie wywnioskować z tego raportu, że producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia opracują własne systemy telematyki drogowej. Ponadto w świetle istotnej sposobności, którą stanowi połączenie automatycznych systemów poboru opłat za przejazd i systemów telematycznych, nie jest oczywiście błędne uznanie, że producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia będą wbudowywać automatyczny system poboru opłat do swoich systemów telematyki drogowej w związku z zobowiązaniem dotyczącym modułu pobierania opłat za przejazd.
Qualcomm twierdzi jednak, że jej doświadczenie wskazuje, iż zarządcy floty pojazdów nie są skłonni do seryjnego montowania terminali telematycznych w samochodach ciężarowych, ponieważ korzystają oni z różnych marek pojazdów, a montaż seryjny stwarza problemy związane z interoperacyjnością między montowanymi seryjnie systemami różnych producentów, w szczególności na szczeblu centrali zarządcy floty pojazdów. Ponadto instalacja różnych terminali sprawiłaby, że szkolenie kierowców stałoby się bardziej skomplikowane.
Należy jednakże odrzucić powyższe twierdzenia. W raporcie Frost & Sullivan wskazane jest bowiem, że producenci samochodów ciężarowych opracowują systemy niezależne od pojazdów, by wyjść naprzeciw operatorom, których floty samochodów ciężarowych złożone są z różnych marek (zob. raport Frost & Sullivan, s. 3–21). Według tego samego raportu „standard FMS” jest krokiem zmierzającym w stronę systemu, który może działać we wszystkich pojazdach z większym stopniem zaawansowania. Ponadto zgodnie z tym raportem nic nie stoi na przeszkodzie, by właściciele flot obejmujących różne marki instalowali w pewnej części tych flot dodatkowe wyposażenie kompatybilne z ich pojazdami. Poza tym należy w każdym razie stwierdzić, że Qualcomm nie przedstawia żadnego dowodu na to, że zarządcy flot pojazdów nie są skłonni do seryjnego montowania terminali telematycznych w samochodach ciężarowych i że większość z nich używa różnych marek pojazdów.
Z tych względów Komisja mogła słusznie stwierdzić, że można przewidywać, iż to zasadniczo producenci samochodów ciężarowych i producenci ich wyposażenia będą opracowywać i wytwarzać wyposażenie telematyczne, do którego odnosi się zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd.
— Wniosek
W świetle całości powyższych rozważań Sąd uważa, że należy odrzucić argument Qualcomm dotyczący oczywistego błędu w ocenie w odniesieniu do zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd. Qualcomm nie wykazała bowiem, by to zobowiązanie nie pozwalało uwzględnić zastrzeżeń Komisji w zakresie konkurencji w odniesieniu do wyposażenia umożliwiającego oferowanie usług telematyki drogowej na rynku systemów telematyki drogowej.
W przedmiocie zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS
Qualcomm twierdzi, że dokonana przez Komisję ocena zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS jest oczywiście błędna, ponieważ ten interfejs GPS nie pociąga za sobą żadnych oszczędności, a w każdym przypadku korzyść ta nie eliminuje przewagi konkurencyjnej urządzenia pokładowego Toll Collect.
Sąd uważa jednak, że zaskarżona decyzja — rozpatrywana w całości — uwzględnia w sposób dostateczny określone przez Komisję w tej decyzji zastrzeżenia w zakresie konkurencji, a w szczególności zastrzeżenie w zakresie konkurencji wysunięte przez Qualcomm w odniesieniu do bezpłatnej dostawy urządzeń pokładowych Toll Collect.
W tym względzie należy przypomnieć, że bezpłatna dostawa urządzenia pokładowego Toll Collect stanowi obowiązek nałożony na przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji w następstwie udzielenia rozpatrywanego zamówienia publicznego przedsiębiorstwom uczestniczącym w koncentracji przez Republikę Federalną Niemiec, którego to obowiązku Komisja nie mogła jako takiego zakwestionować w swojej analizie koncentracji (zob. pkt 117 powyżej).
Okoliczność ta w połączeniu z faktem, że w chwili dokonywania przez Komisję oceny koncentracji nie było rozsądne ekonomicznie dla przedsiębiorstw transportowych zainstalowanie na ich koszt drugiego urządzenia pokładowego, sprawia oczywiście, iż można oczekiwać, że urządzenie pokładowe Toll Collect będzie zajmować czołowe miejsce na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej. Jednakże, jak podniosła Komisja w swojej ocenie koncentracji, chodzi tu tylko o bezpośrednią konsekwencję udzielenia rozpatrywanego zamówienia publicznego przez Republikę Federalną Niemiec, a nie o konsekwencję koncentracji.
Ponadto gwarantując za pomocą zobowiązania dotyczącego portalu TGG — czego Qualcomm w niniejszej sprawie nie podważa — osobom trzecim możliwość świadczenia na niedyskryminujących warunkach ich własnych usług telematyki drogowej za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect, Komisja upewniła się, że DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect nie będzie mogła zamknąć dostępu i zdominować usług telematyki drogowej na rynku właściwym.
Ponadto zobowiązanie dotyczące pobierania opłat za przejazd w połączeniu z zobowiązaniem Republiki Federalnej Niemiec dotyczącym niedyskryminacji co do jej udziału w kosztach modułu pobierania opłat za przejazd gwarantuje osobom trzecim możliwość oferowania własnych urządzeń pokładowych z funkcją pobierania opłat za przejazd w konkurencyjnych warunkach. Należy przypomnieć, że bezpłatna dostawa urządzeń pokładowych Toll Collect nie daje przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwom uczestniczącym w koncentracji względem Qualcomm w świetle tego zobowiązania Republiki Federalnej Niemiec (zob. pkt 122 i nast. powyżej).
Wreszcie zobowiązanie dotyczące moratorium jakościowego gwarantuje, że urządzenie pokładowe Toll Collect nie może stać się platformą dominującą, zanim osoby trzecie będą mogły rzeczywiście korzystać z zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS i zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd.
Z tych względów należy ocenić, że Komisja słusznie stwierdziła, że ogólnie — to znaczy rozpatrywane w całości — zobowiązania zapobiegają temu, by koncentracja spowodowała stworzenie pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem wspólnego przedsiębiorstwa Toll Collect na rynku systemów telematyki drogowej dla przedsiębiorstw transportowych i logistycznych w Niemczech.
Ponadto w odniesieniu do tego, że Qualcomm twierdzi, iż zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS nie pociągnie za sobą żadnych oszczędności, należy zauważyć, że motyw 72 zaskarżonej decyzji nie precyzuje, że te oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie wynikają wyłącznie z ceny zakupu urządzeń, jak to daje do zrozumienia Qualcomm. Natomiast w swojej odpowiedzi na skargę Komisja twierdzi — czemu Qualcomm nie zaprzecza — że te oszczędności obejmują także koszty anteny, okablowania i instalacji funkcji GPS, które muszą ponieść osoby trzecie chcące dostarczać własne wyposażenie telematyczne posiadające funkcję GPS. Poza tym należy rozważyć, czy to oszacowanie oszczędności kosztów dokonane przez Komisję nie jest błędne w świetle stanowisk zajętych przez podmioty działające na rynku w toku postępowania administracyjnego. I tak pewien podmiot ocenił, że interfejs GSM i GPS pozwoliłby ograniczyć o około 500 EUR koszty systemu telematycznego, inny podmiot stwierdził, że aparat telematyczny bez modułu GPS i GSM kosztuje tylko 500 EUR, a jeszcze inny podmiot oświadczył, że koszt modułu GPS i GSM stanowi ponad połowę kosztu urządzenia telematycznego, który z kolei szacowany jest na kwotę 1000–2500 EUR w zaskarżonej decyzji (motyw 62 zaskarżonej decyzji). Ponadto Sąd uważa, że sama okoliczność, iż osoby trzecie oferujące systemy telematyczne za pośrednictwem interfejsu GPS ponoszą koszty związane z przystosowaniem własnego sprzętu i urządzenia pokładowego Toll Collect w celu czerpania korzyści z tego interfejsu, nie pozwala stwierdzić, że ocena Komisji jest oczywiście błędna. Oprócz okoliczności, że zdaniem Komisji kwota 150–200 EUR na urządzenie jest ostrożnym oszacowaniem oszczędności, które można poczynić w związku z zobowiązaniem dotyczącym interfejsu GPS, Qualcomm przyznaje bowiem, iż kosztów, które trzeba ponieść z tytułu przystosowania sprzętu osób trzecich i urządzenia pokładowego Toll Collect, aby korzystać z interfejsu GPS, nie można obecnie obliczyć w sposób wystarczająco precyzyjny. Wreszcie należy uznać, że twierdzenie Qualcomm, zgodnie z którym w każdym razie łączna wysokość kosztów prawdopodobnie przekreśli zupełnie oszczędności poczynione na urządzeniu GPS, nie jest niczym poparte i z tego powodu nie jest w stanie podważyć oceny Komisji. Z tych względów wypływa wniosek, że nie można stwierdzić, iż Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, uznając, że zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS może pociągnąć za sobą oszczędności rzędu 150–250 EUR na urządzenie dla osób trzecich oferujących systemy telematyczne.
Odnośnie do tego, że Qualcomm uważa, iż nawet jeśli zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS pociąga za sobą oszczędności rzędu od 150 do 200 EUR na urządzenie, korzyść ta nie jest w stanie wyeliminować przewagi konkurencyjnej urządzeń pokładowych Toll Collect, które są dostarczane bezpłatnie, należy stwierdzić, że ze względów omówionych w pkt 148 i nast. powyżej inne zobowiązania — rozpatrywane w całości — gwarantują, że koncentracja nie spowoduje stworzenia pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect na niemieckim rynku systemów telematyki drogowej.
Wreszcie w odniesieniu do podważenia przez Qualcomm dopuszczalności argumentu Republiki Federalnej Niemiec, zgodnie z którym Toll Collect nie byłaby w stanie oferować usług telematycznych, ponieważ nie uzyskała ona jeszcze na to zgody Republiki Federalnej Niemiec, należy zauważyć, iż przypominając o konieczności wyrażenia przez nią zgody na świadczenie usług telematyki drogowej za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect oraz o tym, że taka zgoda do tej pory ani nie została udzielona, ani Toll Collect o nią nie wystąpiła, Republika Federalna Niemiec przywołuje tylko jeden z warunków, który należy wypełnić, aby móc oferować usługi telematyki drogowej za pośrednictwem rozpatrywanego urządzenia pokładowego. Takie przypomnienie nie jest niedopuszczalne.
Wobec powyższego zarzut pierwszy wysunięty przez Qualcomm należy oddalić.
C —
W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego nadużycia władzy
1. Argumenty stron
Qualcomm utrzymuje, że Komisja dopuściła się nadużycia władzy przez wzięcie pod uwagę względów polityki ogólnej podczas dokonywania oceny koncentracji. Zdaniem Qualcomm Komisja w ten sposób niesłusznie wzięła pod uwagę okoliczność, że system Toll Collect stanowił sposobność wprowadzenia na rynek usług telematyki w Niemczech i w Europie oraz że nie należało tego wprowadzenia spowalniać.
Komisja zaprzecza temu, jakoby dopuściła się jakiegokolwiek nadużycia władzy.
2. Ocena Sądu
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pojęcie nadużycia władzy odnosi się do sytuacji, w której organ administracyjny użył swoich uprawnień w celu odmiennym niż ten, w którym uprawnienia te zostały mu przyznane. Decyzja jest wadliwa z powodu nadużycia władzy tylko wtedy, gdy obiektywne, właściwe dla danej sprawy i zgodne przesłanki pozwalają stwierdzić, że została ona przyjęta wyłącznie lub co najmniej w decydującej mierze w celu innym niż wskazany (wyroki Trybunału: z dnia 13 listopada 1990 r. w sprawie
C-331/88 Fedesa i in., Rec. s. I-4023
, pkt 24; z dnia 25 stycznia 2007 r. w sprawie
C-407/04 P Dalmine przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-829
, pkt 99; wyrok Sądu z dnia 6 kwietnia 1995 r. w sprawie
T-143/89 Ferriere Nord przeciwko Komisji, Rec. s. II-917
, pkt 68). W przypadku gdy decyzja ma służyć realizacji wielu celów, nawet jeśli obok uzasadnionych motywów decyzji występuje nieuzasadniony motyw, to decyzja nie stanowi z tego względu nadużycia władzy, jeżeli nie zrezygnowano w niej z osiągnięcia celu głównego (wyrok Trybunału z dnia 21 grudnia 1954 r. w sprawie
2/54 Włochy przeciwko Wysokiej Władzy, Rec. s. 73
, s. 103; ww. w pkt 89 wyrok w sprawie EDP przeciwko Komisji, pkt 87).
W niniejszym przypadku Qualcomm nie kwestionuje, że zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego odniesienia do względów polityki ogólnej. Qualcomm ogranicza się do wskazania, że względy polityczne leżały u podstaw zaaprobowania przez Komisję ostatnich zobowiązań, i powołuje się w tym względzie na uwagi kierownika zespołu Komisji odpowiedzialnego za sprawę w toku przesłuchania w dniu 20 marca 2003 r.
Wyciągi z zapisu przesłuchania z dnia 20 marca 2003 r. wskazują, że przedstawiciel Komisji nawiązał do tego, że urządzenie pokładowe Toll Collect będzie prawdopodobnie bardzo dużą platformą telematyczną i umożliwi większą penetrację rynku, niż gdyby takiej platformy nie było. W świetle tych uwag określonych jako „bardziej strategiczne” przedstawiciel Komisji zwrócił się do uczestników rynku o przedstawienie uwag na temat problemów wynikających z Toll Collect, następstw w razie, gdyby DaimlerChrysler nie miała kontroli nad tą platformą, i możliwości podłączenia bardziej zaawansowanego wyposażenia do tej platformy.
Nie można jednak wnioskować na podstawie tych uwag, że zaskarżona decyzja została wydana, a w szczególności że zobowiązania zostały ocenione w innym celu niż zapewnienie skutecznej konkurencji na rynku systemów telematyki drogowej. Analiza wpływu na konkurencję zobowiązań zaproponowanych w postępowaniu w sprawie koncentracji implikuje bowiem nieuchronnie ocenę obecnej sytuacji oraz ocenę rozwoju rynku właściwego w przyszłości. Ze względu na to, że Komisja zaakceptowała zobowiązania zapewniające skuteczną konkurencję na rynku właściwym, okoliczność, iż Komisja zaakceptowała zobowiązania potencjalnie skutkujące rozwojem rynku właściwego polegającym na zwiększeniu penetracji systemów telematyki drogowej, nie dowodzi, że użyła ona swoich uprawnień w celu odmiennym niż ten, w którym uprawnienia te zostały jej przyznane na mocy rozporządzenia w sprawie koncentracji.
Ponadto okoliczność, że inne zobowiązania nieskutkujące takim rozwojem rynku mogły także być zaakceptowane, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż Komisja mogła dojść do wniosku, że zobowiązania określone w tej decyzji umożliwiły jej uznanie rozpatrywanej koncentracji za zgodną ze wspólnym rynkiem.
W każdym razie sama okoliczność, że przedstawiciel Komisji przepytywał przedsiębiorstwa, których dotyczyła koncentracja, wskazując na możliwe zmiany na rynku w następstwie otwarcia platformy Toll Collect na usługi telematyki drogowej, nie dowodzi, że Komisja miała na celu nieszkodzenie większej penetracji, a wręcz nieopóźnianie wprowadzenia systemów i usług telematycznych w Niemczech, a tym mniej nie dowodzi tego, że zaskarżona decyzja została wydana w tym celu.
Qualcomm nie wykazała zatem, że obiektywne, właściwe dla danej sprawy i zgodne przesłanki pozwalają stwierdzić, że zaskarżona decyzja została przyjęta w celu innym niż wskazany w rozporządzeniu w sprawie koncentracji. Tym samym należy oddalić zarzut drugi dotyczący nadużycia władzy.
D —
W przedmiocie zarzutu trzeciego dotyczącego braku w uzasadnieniu
1. Argumenty stron
Qualcomm utrzymuje, że Komisja naruszyła art. 253 WE, ponieważ nie przedstawiła dostatecznego uzasadnienia swojego wniosku, zgodnie z którym zobowiązania wystarczają do usunięcia podniesionych przez nią zastrzeżeń. Odnosząc się do wyroku Sądu z dnia 22 października 2002 r. w sprawie
T-310/01 Schneider Electric przeciwko Komisji, Rec. s. II-4071
, pkt 197, 203, Qualcomm twierdzi, że wniosek, do którego dochodzi Komisja, powinien zostać szczegółowo uzasadniony w odniesieniu do wszystkich aspektów uznanych przez nią za istotne dla oceny wpływu koncentracji na konkurencję. Ponadto wnioski specyficzne w ramach rozumowania ogólnego powinny cechować się spójnością wewnętrzną. Qualcomm podnosi, że w niniejszej sprawie wymogi te nie zostały spełnione.
Qualcomm twierdzi, że gdy Komisja ustalała w ramach swojej oceny koncentracji, czy platforma Toll Collect stanie się platformą dominującą na rynku i czy doprowadzi to do zniknięcia dostawców alternatywnych systemów telematycznych obecnie działających na rynku, rozpatrzyła kilka szczegółowych kwestii (motywy 38–56, 64 i 65 zaskarżonej decyzji). Jednakże gdy Komisja badała zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd, nie rozpatrzyła żadnej z tych kwestii.
I tak zdaniem Qualcomm w odniesieniu do zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd Komisja poprzestała w motywie 71 zaskarżonej decyzji na uznaniu bez żadnego wyjaśnienia w tym względzie, że ta możliwość techniczna zapobiega w znacznym zakresie temu, by urządzenie pokładowe Toll Collect stało się platformą dominującą na rynku właściwym. To samo dotyczy według Qualcomm twierdzenia Komisji zawartego w motywie 72 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym zobowiązanie dotyczące interfejsu GPS pozwala osobom trzecim na konkurowanie z usługami telematycznymi oferowanymi za pośrednictwem urządzeń telematycznych Toll Collect. Taka sytuacja jest zdaniem Qualcomm porównywalna z sytuacją rozpatrywaną przez Trybunał w postępowaniu, w którym zapadł wyrok z dnia 9 stycznia 2003 r. w sprawie
C-76/00 P Petrotub i Republica, Rec. s. I-79
, pkt 87. W owej sprawie — w opinii Qualcomm — Trybunał stwierdził brak w uzasadnieniu w odniesieniu do twierdzenia o charakterze czysto kategorycznym, które nie zawierało żadnego wyjaśnienia umożliwiającego zainteresowanym i sądowi wspólnotowemu zrozumienie powodów, które skłoniły autora do danych rozważań.
Ponadto zdaniem Qualcomm rozumowaniu Komisji brakuje spójności. W motywach 62 i 63 zaskarżonej decyzji uznała ona bowiem, że przewaga urządzenia pokładowego Toll Collect w zakresie ceny dotyczy przedziału 1000–2500 EUR, i stwierdziła, że przedsiębiorstwa transportowe nie płaciłyby za alternatywne systemy telematyczne, gdyby mogły uzyskać usługi telematyczne za pośrednictwem urządzenia pokładowego Toll Collect. Jednak podczas badania zobowiązań dotyczących interfejsu GPS Komisja oświadczyła, że oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenia są wystarczające, aby umożliwić systemom telematycznym oferowanym przez osoby trzecie konkurowanie z urządzeniami pokładowymi Toll Collect. Według Qualcomm nawet jeśli urządzenie pokładowe Toll Collect pozwoli poczynić oszczędności w wysokości 150–200 EUR na urządzenie, przewaga bezpłatnego urządzenia pokładowego Toll Collect pozostaje jednakże „przytłaczająca”.
W replice Qualcomm wskazuje, że choć interpretacja Komisji, zgodnie z którą zobowiązania prowadziłyby tylko do ograniczenia charakteru dominującego urządzenia pokładowego Toll Collect, czyni spójniejszym uzasadnienie zaskarżonej decyzji, uzasadnienie to opiera się jednak na błędnych kryteriach. Stawia to Qualcomm przed dylematem dotyczącym uzasadnienia zaskarżonej decyzji: albo jest ono spójne, w którym to wypadku opiera się ono na kryterium błędnym pod względem prawnym, albo opiera się ono na właściwym kryterium pod względem prawnym, ale jest ono ewidentnie wewnętrznie sprzeczne.
Komisja uważa co do istoty, że zaskarżona decyzja jest uzasadniona w sposób wystarczający i że nie jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ uznała ona tylko, iż zobowiązanie dotyczące GPS i zobowiązanie dotyczące modułu pobierania opłat za przejazd ograniczą pozycję dominującą DaimlerChrysler.
2. Ocena Sądu
Uzasadnienie, jakiego wymaga art. 253 WE, powinno być dostosowane do charakteru rozpatrywanego aktu i przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli (wyrok Trybunału z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie
C-367/95 P Komisja przeciwko Sytraval i Brink’s France, Rec. s. I-1719
, pkt 63; wyrok Sądu z dnia 15 marca 2000 r. w sprawach połączonych
T-25/95, T-26/95, od T-30/95 do T-32/95, od T-34/95 do T-39/95, od T-42/95 do T-46/95, T-48/95, od T-50/95 do T-65/95, od T-68/95 do T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 i T-104/95 Cimenteries CBR i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II-491
, pkt 4725. Ocena, czy uzasadnienie spełnia wymogi art. 253 WE, winna być dokonana w zależności od charakteru rozpatrywanego aktu i okoliczności jego wydania (wyrok Trybunału z dnia 15 kwietnia 1997 r. w sprawie
C-22/94 Irish Farmers Association i in., Rec. s. I-1809
, pkt 39).
W konsekwencji brak uzasadnienia lub niewystarczające uzasadnienie stanowi zarzut oparty na naruszeniu istotnych wymogów proceduralnych, który należy odróżnić od zarzutu opartego na wadliwości powodów decyzji i rozpatrzyć w ramach badania zasadności tej decyzji (wyroki Sądu z dnia 14 maja 1998 r.: w sprawie
T-310/94 Gruber + Weber przeciwko Komisji, Rec. s. II-1043
, pkt 41; w sprawie T-311/94 BPB de Eendracht przeciwko Komisji, Rec. s. II-1129, pkt 66).
W niniejszym przypadku należy stwierdzić, analizując motywy 69 i nast. zaskarżonej decyzji, że ujawniają one w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Komisji.
W tych różnych motywach Komisja przedstawia bowiem dla każdego zobowiązania jego treść i jego wpływ na Toll Collect lub usługi telematyki drogowej oferowane za pośrednictwem Toll Collect. Ponadto Komisja uznała po rozważeniu wszystkich zobowiązań, że wystarczą one do wyłączenia możliwości stworzenia pozycji dominującej DaimlerChrysler za pośrednictwem Toll Collect na rynku systemów telematyki drogowej w Niemczech.
Tak jak wynika z pkt 119 i nast. powyżej, te różne motywy pozwoliły Sądowi przeprowadzić kontrolę w związku z podważeniem przez Qualcomm ich zasadności. Nie można na tej podstawie uważać, że Komisja ograniczyła się do twierdzeń o charakterze kategorycznym lub że sprzeczności wskazywane przez Qualcomm mogły spowodować brak w uzasadnieniu. Qualcomm sama zresztą przyznaje w swojej replice, że uzasadnienie Komisji nie było niespójne z tego względu, że zobowiązania dotyczące interfejsu GPS lub modułu pobierania opłat za przejazd mają na celu wyłącznie ograniczenie pozycji dominującej platformy Toll Collect.
Wreszcie w odniesieniu do tego, że Qualcomm powołuje się na pkt 197 i 203 ww. w pkt 168 wyroku w sprawie Schneider Electric przeciwko Komisji oraz na niezrozumienie lub sprzeczności w rozumowaniu Komisji w zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że kwestie te mają związek z wadliwością powodów przytoczonych przez Komisję w zaskarżonej decyzji, co wchodzi w zakres oceny zasadności tej decyzji, a nie jej uzasadnienia (zob. w odniesieniu do zasadności pkt 86 i nast. powyżej).
Wynika z tego, że zarzut dotyczący braku w uzasadnieniu podlega oddaleniu jako bezzasadny.
W świetle całości powyższych rozważań należy oddalić skargę wniesioną przez Qualcomm.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ Qualcomm przegrała sprawę, zgodnie z żądaniem Komisji należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Ponieważ Deutsche Telekom, Daimler, Daimler Financial Services wyłącznie poparły żądania Komisji, ale nie wniosły wyraźnie o obciążenie Qualcomm ich własnymi kosztami, poniosą one swoje własne koszty.
Zgodnie z art. 87 § 4 akapit pierwszy tego samego regulaminu państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenienta, pokrywają własne koszty. Republika Federalna Niemiec pokrywa zatem własne koszty.

Z powyższych względów
SĄD (trzecia izba)
orzeka, co następuje:

1)
Skarga zostaje oddalona.

2)
Qualcomm Wireless Business Solutions Europe BV zostaje obciążona własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Komisję.

3)
Republika Federalna Niemiec pokrywa własne koszty.

4)
Deutsche Telekom AG, Daimler AG i Daimler Financial Services AG pokrywają własne koszty.

Azizi
Cremona
Frimodt Nielsen
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 19 czerwca 2009 r.
Podpisy
Spis treści

Ramy prawne

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

Przebieg postępowania

Żądania stron

Co do prawa

I — W przedmiocie dopuszczalności

A — Argumenty stron

1. Argumenty Komisji i Republiki Federalnej Niemiec

a) W przedmiocie notyfikowania zaskarżonej decyzji

b) W przedmiocie powzięcia wiadomości

2. Argumenty Qualcomm

B — Ocena Sądu

1. Uwagi wstępne

2. W przedmiocie publikacji i notyfikowania zaskarżonej decyzji

3. W przedmiocie powzięcia wiadomości o zaskarżonej decyzji

4. Wniosek

II — Co do istoty

A — Wprowadzenie

B — W przedmiocie zarzutu pierwszego dotyczącego oczywistego błędu w ocenie, błędnego ustalenia okoliczności faktycznych i wewnętrznie sprzecznego rozumowania w odniesieniu do adekwatności zobowiązań dla celów rozwiązania problemów w zakresie konkurencji na rynku właściwym

1. Argumenty stron

a) Argumenty Qualcomm

— Wprowadzenie

— W przedmiocie zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS

— W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd

— W przedmiocie bezzasadności argumentów wysuwanych przez Komisję w toku postępowania sądowego

b) Argumenty Komisji i Republiki Federalnej Niemiec

2. Ocena Sądu

a) Wprowadzenie

b) Rozważania zasadnicze

c) Analiza koncentracji i zobowiązań dokonana przez Komisję

d) W przedmiocie kryterium oceny zobowiązań

e) W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd i zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS

Wprowadzenie

W przedmiocie zobowiązania dotyczącego modułu pobierania opłat za przejazd

— Wprowadzenie

— W przedmiocie korzyści wynikającej z bezpłatnej dostawy urządzenia pokładowego Toll Collect

— W przedmiocie kosztów dodatkowych

— W przedmiocie opracowania przez producentów ciężarówek terminali telematycznych z wbudowaną funkcją poboru opłat za przejazd

— Wniosek

W przedmiocie zobowiązania dotyczącego interfejsu GPS

C — W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego nadużycia władzy

1. Argumenty stron

2. Ocena Sądu

D — W przedmiocie zarzutu trzeciego dotyczącego braku w uzasadnieniu

1. Argumenty stron

2. Ocena Sądu

W przedmiocie kosztów
(
*1
)	Język postępowania: angielski.