CELEX: 62005CJ0001
Libertà ta' stabbiliment
Artikolu 43 KE
Direttiva 73/148/KEE
Ċittadin ta' Stat Membru stabbilit fi Stat Membru ieħor
Dritt ta' residenza ta' l-axxendent ta' wieħed mill-konjuġi, liema axxendent u konjuġi huma t-tnejn ċittadini ta' pajjiż terz
Obbligu għal dan l-axxendent li jkun residenti legalment fi Stat Membru fil-mument meta jingħaqad mal-familja tiegħu fl-Istat Membru ta' stabbiliment
Provi li jridu jitressqu sabiex jiġi kkunsidrat bħala axxendent dipendenti

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 73/148/KEE tal-21 ta’ Mejju 1973
dwar l-abolizzjoni ta’ restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza fil-Komunità għal ċittadini ta’ Stati Membri f’dak li
għandu x’jaqsam ma’ l-istabbiliment u l-proviżjoni tas-servizzi (ĠU L 172, p. 14), u ta’ l-Artikolu 43 KE.
2       Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn is-Sinjura Jia, ċittadina Ċiniża rtirata, u l-Migrationsverket (Uffiċċju
ta’ l-Immigrazzjoni) dwar ir-rifjut ta’ dan ta’ l-aħħar li jilqa’ l-applikazzjoni ppreżentata mill-persuna kkonċernata sabiex
tikseb permess ta’ residenza fit-tul fl-Iżvezja.

Il-kuntest guridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3       L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 73/148 jiddisponi li:
""L-Istati Membri għandhom, waqt li jaġixxu kif previst f’din id-Direttiva, jabolixxu restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza
ta’:
a)      ċittadini ta’ Stat Membru li stabbilixxew ruħhom jew li jixtiequ jistabbilixxu ruħhom fi Stat Membru ieħor sabiex iwettqu
attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom, jew li jixtiequ jipprovdu servizzi f’dak l-Istat;
[…]
d)      il-qraba anzjani [axxendenti] u dixxendenti ta’ dawn il-persuni ċittadini u tal-konjuġi ta’ dawn iċ-ċittadini, li huma dipendenti
fuqhom, mingħajr distinzjoni taċ-ċittadinanza."
4       L-Artikolu 3 ta’ din id-Direttiva jaqra kif ġej:
"1.      L-Istati Membri għandhom jagħtu lill-persuni msemmija fl-Artikolu 1 id-dritt li jidħlu fit-territorju tagħhom fuq preżentazzjoni
ta’ karta ta’ l-identità valida jew passaport validu.
2.      L-ebda visa ta’ dħul jew rekwiżit ekwivalenti ma jistgħu jintalbu ħlief f’dak li jirrigwarda l-membri tal-familja li m’għandhomx
ċittadinanza ta’ Stat Membru. L-Istati Membri għandhom jagħtu lil dawn il-persuni kull faċilità biex jiġu akkwistati l-visas
neċessarji."
5       L-Artikolu 4(3) ta’ l-imsemmija Direttiva jiddisponi li:
""Membru tal-familja li mhuwiex ċittadin ta’ Stat Membru għandu jingħata dokument ta’ residenza li jkollu l-istess validità
bħal dak maħruġ lil ċittadini li fuqhom huwa dipendenti."
6       L-Artikolu 6 ta’ l-istess Direttiva jgħid li:
"Applikant għal permess ta’ residenza jew dritt ta’ alloġġ m’għandux ikun meħtieġ minn Stat Membru li jipproduċi xi ħaġa oħra
għajr li ġej, jiġifieri:
a)      il-karta ta’ l-identità jew il-passaport li bihom hu jew hi jkunu daħlu fit-territorju tiegħu;
b)      prova li hu jew hi jiġu minn waħda mill-klassijiet ta’ persuni msemmija fl-Artikoli 1 u 4."
7       L-Artikolu 8 tad-Direttiva 73/148 jipprovdi li:
"L-Istati Membri ma għandhomx jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva ħlief fuq bażi ta’ politika ppubblika
[ordni pubbliku], sigurtà pubblika jew saħħa pubblika."

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
8       Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-leġiżlazzjoni Żvediża dwar il-frustieri tikkonsisti essenzjalment fil-Liġi 1989:529
dwar il-frustieri (utlänningslagen, iktar ‘il quddiem il-"Liġi") u fid-Digriet 1989:547 dwar il-frustieri (utlänningsförordningen,
iktar ‘il quddiem id-"Digriet"). F’dan ir-rigward, l-imsemmija deċiżjoni tipprovdi l-informazzjoni li ġejja.
9       Il-Kapitolu 1 tal-Liġi jipprovdi li frustier li jidħol fl-Iżvezja jew li joqgħod fiha għandu jkollu visa jekk m’għandux permess
ta’ residenza jew mhuwiex ċittadin ta’ wieħed mill-pajjiżi Nordiċi. Il-Gvern jista’ jipprovdi għal eċċezzjonijiet oħra għall-ħtieġa
ta’ visa. Frustier li joqgħod iktar minn tliet xhur fl-Iżvezja għandu jkollu permess ta’ residenza, ħlief jekk huwa ċittadin
ta’ pajjiż Nordiku.
10     L-Artikolu 4(1)(3) tal-Kapitolu 2 tal-Liġi jiddisponi li permess ta’ residenza jista’ jinħareġ lil frustier li jkun membru
tal-familja fil-qrib ta’ persuna stabbilita fl-Iżvezja jew li kisbet permess ta’ residenza, u li jgħix ma’ din il-persuna.
Skond l-Artikolu 5 ta’ l-istess Kapitolu, frustier li jixtieq jirrisjedi fl-Iżvezja għandu jikseb permess ta’ residenza qabel
jidħol fil-pajjiż. Applikazzjoni għal permess ta’ residenza ma tistax tintlaqa’ wara d-dħul tal-persuna kkonċernata fit-territorju
Żvediż. Madankollu, frustier li jkun daħal fl-Iżvezja jista’ jikseb tali permess, b’mod partikolari jekk, skond l-Artikolu
4(1)(3) tal-Kapitolu 2 ta’ l-istess Liġi, huwa jkun jiġi mill-qrib minn persuna stabbilita fl-Iżvezja, u dan il-frustier ma
jkunx jista’ raġonevolment jintalab imur lura f’pajjiż ieħor biex japplika għal permess ta’ residenza hemmhekk.
11     Skond l-Artikolu 14 tal-Kapitolu 2 tal-Liġi, il-Gvern jista’ jadotta dispożizzjonijiet li jipprovdu li applikazzjoni għal
permess ta’ residenza tista’ tintlaqa’ jekk tirriżulta minn ftehim milħuq ma’ Stat barrani. Id-Digriet fih tali dispożizzjonijiet
fl-Artikoli 5a, 5b u 7a tal-Kapitolu 3 tiegħu.
12     Fil-fatt, l-Artikolu 7a tal-Kapitolu 3 tad-Digriet jipprovdi li applikazzjoni għal permess ta’ residenza tista’ tintlaqa’
anki jekk din tiġi ppreżentata jew eżaminata meta l-frustier ikun fl-Iżvezja, jekk dan ta’ l-aħħar ikun ċittadin ta’ Stat
Membru taż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar ‘il quddiem iż-"ŻEE") jew ta’ l-Iżvizzera. Skond l-Artikolu 5b tal-Kapitolu 3 tad-Digriet,
l-istess japplika għal dak li jikkonċerna applikazzjoni magħmula minn membru tal-familja ta’ dan il-frustier. Skond l-Artikolu
5a tal-Kapitolu 3 tad-Digriet, il-permess ta’ residenza għandu jingħata lil frustier li jippreżenta passaport jew karta ta’
l-identità valida, li huwa ċittadin ta’ Stat Membru taż-ŻEE jew ta’ l-Iżvizzera u li jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija
fil-punti 2 sa 7 jew 10 ta’ l-istess Artikolu. Skond il-punt 2, ħaddiem li jaħdem għal rasu, li jista’ jistabbilixxi permezz
ta’ dokument li huwa jaħdem għal rasu, jista’ jikseb permess ta’ residenza għal perijodu ta’ ħames snin, li jiġġedded. Fl-aħħarnett,
skond l-Artikolu 5b tal-Kapitolu 3 tad-Digriet, il-permess ta’ residenza għandu jingħata lill-frustier li huwa membru tal-familja
ta’ ċittadin ta’ Stat Membru taż-ŻEE, fis-sens tal-punti 1 sa 5 ta’ dan l-Artikolu.
13     Skond id-deċiżjoni tar-rinviju, permess ta’ residenza għandu jinħareġ, bl-istess kundizzjonijiet bħal dak maħruġ liċ-ċittadin
taż-ŻEE, lill-frustier li jiġi minn dan iċ-ċittadin, fuq preżentazzjoni ta’ passaport validu jew karta ta’ l-identità valida,
ċertifikat ta’ parentela jew dokument li jiċċertifika li l-frustier huwa dipendenti fuq iċ-ċittadin ta’ Stat Membru taż-ŻEE
kkonċernat jew fuq il-konjuġi ta’ dan ta’ l-aħħar. F’diversi każijiet il-frustier għandu wkoll jipproduċi d-dokumenti jew
il-provi ta’ natura li jistabbilixxu l-eżistenza ta’ rabta ta’ parentela maċ-ċittadin taż-ŻEE fis-sens tal-punti 1 sa 5 ta’
l-Artikolu 5b(1) tal-Kapitolu 3 tad-Digriet. Il-punt 1 ta’ dan l-Artikolu jipprovdi li, sabiex jiġi kkunsidrat membru tal-familja
ta’ ħaddiem li jaħdem għal rasu, il-frustier għandu jistabbilixxi l-eżistenza ta’ waħda mir-rabtiet ta’ parentela li ġejjin
ma’ ċittadin taż-ŻEE: konjuġi, wild ta’ inqas minn 21 sena jew dipendenti, jew qarib (fil-ġenerazzjoni immedjatament preċedenti)
dipendenti fuq iċ-ċittadin ta’ Stat taż-ŻEE jew fuq ir-raġel (jew il-martu) ta’ dan ta’ l-aħħar.
14     Skond l-Artikolu 1(1)(2) tal-Kapitolu 4 tal-Liġi, frustier jista’ jiġi mkeċċi jekk m’għandux visa, permess ta’ residenza jew
dokument ieħor meħtieġ biex jidħol, jirrisjedi jew jaħdem fl-Iżvezja.
15     Fl-aħħarnett, id-deċiżjoni tar-rinviju tirrileva li l-Artikolu 6 tal-Kapitolu 4 tal-Liġi jipprovdi li, jekk applikazzjoni
għal permess ta’ residenza tiġi miċħuda jew jekk tali permess jiġi rtirat meta l-frustier jinsab fl-Iżvezja, fl-istess ħin
għandu jiġi deċiż, ħlief jekk ikun hemm raġunijiet speċjali, li l-persuna kkonċernata tiġi espulsa jew imkeċċija.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16     Iben is-Sinjura Jia, is-Sur Shenzhi Li, li wkoll huwa ta’ nazzjonalità Ċiniża, ilu jgħix fl-Iżvezja flimkien ma’ martu, Svanja
Schallehn, mill-1995. Din ta’ l-aħħar, li hija ta’ nazzjonalità Ġermaniża, taħdem għal rasha fl-Iżvezja. Is-Sinjura Schallehn
għandha permess ta’ residenza, validu sat-3 ta’ Lulju 2006, li ġie maħruġ lilha bħala ċittadina ta’ Stat Membru. Is-Sur Shenzhi
Li, bħala l-konjuġi ta’ ċittadina Komunitarja, inħariġlu permess ta’ residenza validu għall-istess tul ta’ żmien bħal dak
tal-permess ta’ martu.
17     Fit-2 ta’ Mejju 2003, l-Ambaxxata ta’ l-Iżvezja f’Pekin ħarġet lis-Sinjura Jia visa turistika valida sal-21 ta’ Awwissu 2003
għal dħul wieħed fiż-żona Schengen għal żjara ta’ massimu ta’ 90 ġurnata. Is-Sinjura Jia daħlet fiż-żona Schengen mill-ajruport
ta’ Stokkolma-Arlanda fit-13 ta’ Mejju 2003. Fis-7 ta’ Awwissu ta’ wara, hija applikat għal permess ta’ residenza lill-Migrationsverket
billi bbażat ruħha fuq ir-rabta ta’ parentela tagħha ma’ ċittadin ta’ Stat Membru.
18     Sabiex jinħarġilha dan il-permess ta’ residenza, is-Sinjura Jia sostniet b’mod partikolari l-argumenti li ġejjin: hija tirċievi
pensjoni ta’ 1166 Krona Żvediża fix-xahar mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina u r-raġel tagħha, is-Sur Yupu Li, jirċievi pensjoni
ta’ madwar 1000 Krona Żvediża fix-xahar; hija u r-raġel tagħha jgħixu f’kundizzjonijiet ferm diffiċli fiċ-Ċina; huma ma jistgħux
imantnu lilhom infushom mingħajr l-għajnuna finanzjarja ta’ binhom u ta’ martu; huma m’għandhom dritt jitolbu l-ebda għajnuna
finanzjarja min-naħa ta’ l-awtoritajiet Ċiniżi. In sostenn ta’ l-applikazzjoni tagħha, Is-Sinjura Jia ppreżentat ċertifikat
ta’ parentela mas-Sur Shenzhi Li maħruġ mill-Beijing Notary Public Office, kif ukoll ċertifikat maħruġ mill-entità pubblika
li magħha kienet taħdem, China Forestry Publishing House, li jiddikjara li hija tiddependi finanzjarjament fuq binha u mart
binha.
19     Fis-7 ta’ April 2004, il-Migrationsverket iddeċieda li jiċħad l-applikazzjoni tas-Sinjura Jia, għar-raġuni li s-sitwazzjoni
ta’ dipendenza finanzjarja invokata ma ġietx suffiċjentement ipprovata, u li jibgħat lura l-persuna kkonċernata fil-pajjiż
ta’ oriġini tagħha, sakemm ma turix li Stat Membru ieħor huwa dispost jilqagħha. Fl-14 ta’ Mejju 2004, is-Sinjura Jia appellat
mid-deċiżjoni meħuda fil-konfront tagħha quddiem l-Utlänningsnämnden (Bord ta’ l-Appell tal-Frustieri).
20     Jirriżulta wkoll mid-deċiżjoni tar-rinviju li fit-3 ta’ Settembru 2003 l-Migrationsverket ħareġ visa nazzjonali lis-Sur Yupu
Li, valida għal dħul wieħed fl-Iżvezja u għal żjara ta’ massimu ta’ 180 ġurnata. Fl-10 ta’ Marzu 2004, il-persuna kkonċernata
ppreżentat applikazzjoni għal permess ta’ residenza għall-istess raġuni bħal dik invokata mis-Sinjura Jia. Fis-17 ta’ Settembru
2004, il-Migrationsverket ċaħad din l-applikazzjoni b’deċiżjoni li minnha s-Sur Yupu Li appella quddiem il-Utlänningsnämnden.
Skond id-deċiżjoni tar-rinviju, dan ta’ l-aħħar kien għadu m’eżaminax l-appell tas-Sur Yupu Li meta tressqet din it-talba
għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
21     Skond il-Migrationsverket, il-kunċett ta’ dipendenza fuq ċittadin Komunitarju (jew fuq il-konjuġi tiegħu) jimplika li jeżisti
bżonn reali ta’ għajnuna finanzjarja jew ta’ għajnuna oħra li jiġi ripetutament sodisfatt mill-membri tal-familja stabbiliti
fl-Istat Membru. Għalhekk ma jistax jittieħed in kunsiderazzjoni bżonn okkażjonali jew għajnuna li mhijiex verament neċessarja
għall-għajxien tal-persuna kkonċernata. Għandu wkoll jittieħed in kunsiderazzjoni l-bżonn ta’ għajnuna fil-pajjiż ta’ oriġini
u mhux dak ikkonstatat fil-każ ta’ eventwali emigrazzjoni fi Stat Membru. Hemm bżonn ukoll li d-dipendenza tkun tista’ tiġi
stabbilita permezz ta’ dikjarazzjoni jew permezz ta’ xi dokument ieħor u d-dritt Komunitarju ma jipprekludix li tiġi mitluba
l-prova ta’ l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza. Mhuwiex indispensabbli li l-persuna kkonċernata tkun f’pożizzjoni
li tippreżenta dikjarazzjoni ta’ dipendenza maħruġa mill-awtoritajiet tal-pajjiżi ta’ l-oriġini, billi tali dikjarazzjoni
hija ċċitata biss bħala eżempju tad-dokumenti li jippermettu li tiġi kkonstatata r-realtà ta’ dipendenza finanzjarja. Madankollu,
is-sempliċi impenn min-naħa ta’ ċittadin Komunitarju jew tal-konjuġi tiegħu li jipprovdi għall-bżonnijiet tal-ġenituri tiegħu
mhuwiex biżżejjed biex tiġi kkonstatata l-eżistenza tad-dipendenza meħtieġa biex jinħareġ permess ta’ residenza.
22     L-Utlänningsnämnden josserva, b’mod partikolari, li, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (is-sentenza tat-18 ta’
Ġunju 1987, Lebon, 316/85, Ġabra p. 2811, punti 20 sa 22), il-fatt li ċittadin Komunitarju jipprovdi għall-bżonnijiet ta’
membru tal-familja tiegħu huwa deċiżiv biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza, mingħajr mhuwa neċessarju
li jiġu ddeterminati r-raġunijiet għal din id-dipendenza. Is-sitwazzjoni ta’ dipendenza ma tistax, madankollu, tiġi ddefinita
bi preċiżjoni. Għandu jew jiġi preżunt li sitwazzjoni bħal din teżisti meta membru tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju għandu
bżonn ta’ l-għanjuna finanzjarja ta’ dan ta’ l-aħħar biex jilħaq jew iżomm il-livell ta’ għajxien mixtieq, jew jiġi kkunsidrat
li s-sitwazzjoni ta’ dipendenza ġejja mill-fatt li, mingħajr din l-għajnuna finanzjarja, il-membru tal-familja ma jkunx kapaċi
jilħaq livell minimu ta’ għajxien aċċettabbli fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew f’dak fejn għandu r-residenza ordinarja tiegħu.
23     Barra minn hekk, skond l-Utlänningsnämnden, konformement ma’ l-Artikolu 6 tad-Direttiva 73/148, applikant għal permess ta’
residenza jista’ biss jintalab jipproduċi d-dokument li bih huwa daħal fit-territorju ta’ l-Istat Membru kkonċernat u jagħti
l-prova li huwa jaqa’ f’waħda mill-klassijiet ta’ persuni msemmija fl-Artikoli 1 sa 4 ta’ din id-Direttiva. F’dan il-kuntest,
tqum id-domanda jekk, minbarra ċ-ċertifikat ta’ parentela, tistax tintalab prova tas-sitwazzjoni ta’ dipendenza. Ma jistax
jiġi affermat li dikjarazzjoni magħmula mill-persuna kkonċernata jew miċ-ċittadin Komunitarju tista’ tiġi kkunsidrata fih
nfisha bħala li jikkostitwixxi l-prova ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza.
24     L-Utlänningsnämnden iddeċieda li jissospendi l-proċedimenti u li jressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li
ġejjin:
"1)      a)     Fid-dawl tas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-109/01 [sentenza tat-23 ta’ Settembru 2003, Akrich, Ġabra
p. I-9607], l-Artikolu 10 tar-Regolament (K[E]E) Nru 1612/68 [tal-Kunsill tal-15 ta’ Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment
għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità (ĠU L 257, p. 2)] għandu jiġi interpretat fis-sens li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li huwa
membru tal-familja ta’ ħaddiem, fis-sens ta’ dan l-Artikolu, bħal f’dan il-każ, għandu jkun residenti legalment fil-Komunità
biex jikseb id-dritt li jirrisjedi hemmhekk ma’ dan il-ħaddiem? L-Artikolu 1 tad-Direttiva 73/148 għandu wkoll jiġi interpretat
fis-sens li d-dritt ta’ residenza ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz, membru tal-familja ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni, jiddependi minn
jekk huwa jkunx residenti legalment fil-Komunità?
b)      Jekk id-Direttiva 73/148 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-kundizzjoni biex ċittadin ta’ pajjiż terz, membru tal-familja
ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni, ikun jista’ jgawdi dritt ta’ residenza fis-sens tad-Direttiva hija li huwa jkun residenti legalment
fil-Komunità, dan jimplika li din il-persuna għandu jkollha permess ta’ residenza validu, li jippermettilha jew li jista’
jippermettilha tirrisjedi f’wieħed mill-Istati Membri? Fin-nuqqas ta’ permess ta’ residenza, dritt ta’ residenza taħt xi titolu
ieħor għal tul ta’ żmien ftit jew wisq twil huwa biżżejjed jew, bħal f’din il-kawża pendenti quddiem il-Utlänningsnämnden,
huwa biżżejjed li l-persuna li tapplika għal permess ta’ residenza jkollha visa valida?
ċ)      Jekk il-membru tal-familja ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni, li huwa ċittadin ta’ pajjiż terz, ma jistax igawdi dritt ta’ residenza
taħt id-Direttiva 73/148 minħabba li mhuwiex residenti legalment fil-Komunità, il-fatt li jiġi miċħud lilu permess ta’ residenza
jikkostitwixxi restrizzjoni għad-dritt ta’ stabbiliment taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni, previst fl-Artikolu 43 KE?
d)      Jekk il-membru tal-familja ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni, li huwa ċittadin ta’ pajjiż terz, ma jistax igawdi dritt ta’ residenza
taħt id-Direttiva 73/148 minħabba li mhuwiex residenti legalment fil-Komunità, il-fatt li jitkeċċa billi l-applikazzjoni għal
permess ta’ residenza nazzjonali ma tistax tintlaqa’ wara d-dħul fl-Iżvezja jikkostitwixxi restrizzjoni għad-dritt ta’ stabbiliment
taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni, previst fl-Artikolu 43 KE?
2)      a)     L-Artikolu 1(1)(d) tad-Direttiva 73/148 għandu jiġi interpretat fis-sens li ‘li [jkun] dipendenti [fuqu]’ ifisser li l-membru
tal-familja ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni jiddependi finanzjarjament minn dan ta’ l-aħħar biex jilħaq livell minimu ta’ għajxien
aċċettabbli fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew f’dak fejn għandu r-residenza ordinarja tiegħu?
b)      L-Artikolu 6(b) tad-Direttiva 73/148 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu li l-membru tal-familja
ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni li jgħid li huwa dipendenti fuq dan iċ-ċittadin, jew fuq il-konjuġi ta’ dan iċ-ċittadin, jipproduċi,
apparti impenn min-naħa taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li jipprovdi għall-bżonnijiet ta’ dan il-membru tal-familja tiegħu, dokumenti
li jistabbilixxu l-eżistenza reali ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq id-domanda 1(a) sa (d)
25     B’din id-domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt Komunitarju, fid-dawl tas-sentenza Akrich, iċċitata
iktar ‘il fuq, jimponix fuq l-Istati Membri li jissuġġettaw il-ħruġ ta’ permess ta’ residenza lil ċittadin ta’ pajjiż terz,
membru tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju li jagħmel użu mil-libertà ta’ moviment, għall-kundizzjoni li dan il-membru tal-familja,
preċedentement, kien residenti legalment fi Stat Membru ieħor.
26     Fis-sentenza Akrich, iċċitata iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, biex ikun jista’ jibbenefika, f’sitwazzjoni
bħal din in kwistjoni fil-kawża li wasslet għal dik is-sentenza, mid-drittijiet previsti fl-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1612/68,
iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz, konjuġi ta’ ċittadin ta’ l-Unjoni, għandu jkun residenti legalment fi Stat Membru meta jseħħ
it-trasferiment tiegħu lejn Stat Membru ieħor li fih iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni jistabbilixxi jew stabbilixxa ruħu.
27     B’referenza għal din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju tfittex b’mod partikolari li ssir taf jekk il-kundizzjoni ta’ residenza
legali preċedenti fuq imsemmija tapplikax ukoll fis-sitwazzjoni tas-Sinjura Jia.
28     Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, huwa utli li jitfakkar il-kuntest fattwali tal-kawża li tat lok għas-sentenza
Akrich, iċċitata iktar ‘il fuq.
29     Il-qorti tar-rinviju f’dik il-kawża kellha tiddeċiedi rikors kontra r-rifjut ta’ l-awtoritajiet tar-Renju Unit li jagħtu permess
ta’ residenza lis-Sur Akrich, ċittadin ta’ pajjiż terz miżżewweġ lil ċittadina tar-Renju Unit. Peress li s-Sur Akrich ma kellux
permess ta’ residenza fir-Renju Unit, huwa kien qabel li jitkeċċa lejn l-Irlanda fejn ingħaqad ma’ martu li kienet għadha
kemm installat ruħha hemm ftit qabel. Il-koppja kellha l-intenzjoni li tirritorna fir-Renju Unit billi tagħmel użu mid-dritt
Komunitarju sabiex is-Sur Akrich ikun jista’ jidħol f’dan il-pajjiż bħala l-konjuġi ta’ ċittadina ta’ l-Unjoni li għamlet
użu mil-libertà ta’ moviment.
30     Huwa fid-dawl ta’ din is-sitwazzjoni li l-qorti tar-rinviju kkonċernata kienet talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja x’kienu l-miżuri
li l-Istati Membri setgħu jieħdu sabiex jiġġieldu kontra l-imġieba tal-membri tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju li ma kinux
jissodisfaw il-kundizzjonijiet imposti mid-dritt nazzjonali biex jidħlu u jirrisjedu fi Stat Membru.
31     Fil-kawża prinċipali, mhuwiex allegat li l-membru tal-familja in kwistjoni kien residenti illegalment fi Stat Membru u lanqas
li kien qed ifittex li jaħrab abużivament mill-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam ta’ l-immigrazzjoni. Għal
kuntrarju, is-Sinjura Jia kienet tinsab legalment fl-Iżvezja meta ppreżentat l-applikazzjoni tagħha u d-dritt Żvediz stess
ma jipprekludix, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, li jinħareġ permess ta’ residenza fit-tul favur il-persuna kkonċernata,
bil-kundizzjoni li s-sitwazzjoni ta’ dipendenza finanzjarja invokata tiġi suffiċjentement ipprovata.
32     Minn dan isegwi li l-kundizzjoni ta’ residenza legali preċedenti fi Stat Membru ieħor, kif ifformulata fis-sentenza Akrich,
iċċitata iktar ‘il fuq, ma tistax tiġi trasposta għal din il-kawża u għalhekk ma tistax tiġi applikata f’sitwazzjoni bħal
din.
33     Għaldaqstant, ir-risposta għad-domanda 1(a) sa (d) għandha tkun li d-dritt Komunitarju, fid-dawl tas-sentenza Akrich, iċċitata
iktar ‘il fuq, ma jimponix fuq l-Istati Membri li jissuġġettaw il-ħruġ ta’ permess ta’ residenza lil ċittadin ta’ pajjiż terz,
membru tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju li jagħmel użu mil-libertà ta’ moviment għall-kundizzjoni li dan il-membru tal-familja,
preċedentement, kien residenti legalment fi Stat Membru ieħor.

Fuq id-domanda 2(a) u (b)
34     L-Artikolu 1(1)(d) tad-Direttiva 73/148 japplika biss għall-axxendenti tal-konjuġi taċ-ċittadin ta’ Stat Membru stabbilit
fi Stat Membru ieħor sabiex iwettaq attivitajiet bħala persuna li taħdem għal rasha "li huma dipendenti [fuqu]".
35     Jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-kwalità ta’ membru tal-familja "dipendenti" tirriżulta minn sitwazzjoni
fattwali kkaratterizzata mill-fatt li l-għajnuna materjali tal-membru tal-familja huwa assigurat miċ-ċittadin li jagħmel użu
mil-libertà ta’ moviment jew mill-konjuġi tiegħu [ara, fir-rigward ta’ l-Artikoli 10 tar-Regolament Nru 1612/68 u 1 tad-Direttiva
tal-Kunsill 90/364/KEE tat-28 ta’ Ġunju 1990 dwar id-dritt ta’ residenza (ĠU L 180, p. 26), rispettivament, is-sentenzi Lebon,
iċċitata iktar ‘il fuq, punt 22, u tad-19 ta’ Ottubru 2004, Zhu u Chen, C‑200/02, Ġabra p. I-9925, punt 43].
36     Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-kwalità ta’ membru tal-familja dipendenti ma tippresupponix l-eżistenza ta’ dritt
għal manteniment, għaliex altrimenti din il-kwalità tkun tiddependi mil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jvarjaw minn Stat
għall-ieħor (sentenza Lebon, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 21). Skond il-Qorti tal-Ġustizzja, mhuwiex neċessarju li jiġu ddeterminati
r-raġunijiet għar-rikors għal din l-għajnuna u li titqajjem il-kwistjoni jekk il-persuna kkonċernata tistax tipprovdi għall-bżonnijiet
tagħha billi twettaq attività bi ħlas. Din l-interpretazzjoni hija meħtieġa b’mod partikolari mill-prinċipju li skondu d-dispożizzjonijiet
li jistabbilixxu l-moviment liberu tal-ħaddiema, li jifformaw parti mis-sisien tal-Komunità Ewropea, għandhom jiġu interpretati
b’mod wiesa’ (sentenza Lebon, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 22 et 23).
37     Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-axxendenti tal-konjuġi ta’ ċittadin Komunitarju humiex dipendenti fuqu, l-Istat Membru ospitanti,
għandu jevalwa jekk, fid-dawl tal-kundizzjonijiet finanzjarji u soċjali tagħhom, dawn mhumiex f’pożizzjoni li jipprovdu għall-bżonnijiet
essenzjali tagħhom. Il-bżonn ta’ għajnuna materjali għandu jeżisti fl-Istat ta’ oriġini ta’ dawn l-axxendenti jew fl-Istat
minn fejn huma jkunu ġew, fil-mument meta jitolbu li jingħaqdu ma’ l-imsemmi ċittadin Komunitarju.
38     Din hija l-konklużjoni li għaliha għandha tasal il-Qorti tal-Ġustizzja fid-dawl ta’ l-Artikolu 4(3) tad-Direttiva tal-Kunsill
68/360/KEE tal-15 ta’ Ottubru 1968 dwar it-tneħħija ta’ restrizzjonijiet fuq il-moviment u residenza fi ħdan il-Komunità għal
ħaddiema ta’ Stati Membri u l-familji tagħhom (ĠU L 257, p. 13), li skondu l-prova tal-kwalità ta’ axxendent dipendenti fuq
il-ħaddiem impjegat jew fuq il-konjuġi tiegħu fis-sens ta’ l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1612/68 għandha tiġi pprovduta
permezz tal-produzzjoni ta’ dokument maħruġ mill-awtorità kompetenti ta’ l-"Istat ta’ oriġini jew l-Istat minn fejn ikunu
ġew" li jiċċertifika li l-axxendent ikkonċernat huwa dipendenti fuq l-imsemmi ħaddiem jew fuq il-konjuġi tiegħu. Fil-fatt,
minkejja n-nuqqas ta’ preċiżjoni fir-rigward tal-mezz ta’ prova aċċettat sabiex il-persuna kkonċernata turi li hija taqa’
f’waħda mill-klassijiet ta’ persuni msemmija fl-Artikoli 1 sa 4 tad-Direttiva 73/148, xejn ma jiġġustifika li l-kwalità ta’
axxendent dipendenti tiġi evalwata b’mod differenti skond jekk il-każ jirrigwardax membru tal-familja ta’ ħaddiem impjegat
jew membru tal-familja ta’ ħaddiem li jaħdem għal rasu.
39     Skond l-Artikolu 6(b) tad-Direttiva 73/148, l-Istat Membru ospitanti jista’ jitlob mill-applikant li jagħti l-prova li huwa
jaqa’ f’waħda mill-klassijiet ta’ persuni msemmija b’mod partikolari fl-Artikolu 1 ta’ din id-Direttiva.
40     L-Istati Membri għandhom jeżerċitaw il-kompetenzi tagħhom f’dan il-qasam fir-rispett kemm tal-libertajiet fundamentali ggarantiti
mit-Trattat KE kif ukoll ta’ l-effett utli tad-dispożizzjonijiet tad-direttivi li fihom miżuri li jneħħu l-ostakoli għall-moviment
liberu tal-persuni bejn dawn l-Istati, sabiex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju tad-dritt ta’ residenza taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni
Ewropea u tal-membri tal-familja tagħhom fit-territorju ta’ kull Stat Membru (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-25 ta’ Mejju
2000, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-424/98, Ġabra p. I-4001, punt 35).
41     Fir-rigward ta’ l-Artikolu 6 tad-Direttiva 73/148, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fin-nuqqas ta’ preċiżjoni fir-rigward
tal-mezz ta’ prova aċċettat sabiex il-persuna kkonċernata turi li hija taqa’ f’waħda mill-klassijiet ta’ persuni msemmija
fl-Artikoli 1 sa 4 ta’ din id-Direttiva, għandu jiġi konkluż li tali prova tista’ ssir b’kull mezz xieraq (ara, b’mod partikolari,
is-sentenzi tal-5 ta’ Frar 1991, Roux, C-363/89, Ġabra p. I-1273, punt 16, u tas-17 ta’ Frar 2005, Oulane, C-215/03, Ġabra
p. I-1215, punt 53).
42     Konsegwentement, dokument ta’ l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ oriġini jew ta’ l-Istat minn fejn tkun ġiet il-persuna
kkonċernata li jiċċertifika l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza, minkejja li dan jidher li huwa partikolarment xieraq
għal din il-għan, ma jistax jikkostitwixxi kundizzjoni għall-ħruġ tal-permess ta’ residenza, filwaqt li, min-naħa l-oħra,
is-sempliċi impenn min-naħa taċ-ċittadin Komunitarju jew tal-konjuġi tiegħu li jipprovdi għall-bżonnijiet tal-membru tal-familja
kkonċernat, jista’ ma jiġix ikkunsidrat bħala li jistabbilixxi l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza reali ta’ dan il-membru
tal-familja.
43     F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għad-domanda 2(a) u (b) għandha tkun li l-Artikolu 1(1)(d) tad-Direttiva 73/148 għandu
jiġi interpretat fis-sens li ‘li [jkun] dipendenti fuqhom’ ifisser li l-membru tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju stabbilit
fi Stat Membru ieħor fis-sens ta’ l-Artikolu 43 KE għandu bżonn l-għajnuna materjali ta’ dan iċ-ċittadin jew tal-konjuġi tiegħu
sabiex jipprovdi għall-bżonnijiet essenzjali tiegħu fl-Istat ta’ oriġini jew fl-Istat minn fejn ikun ġie dan il-membru tal-familja,
fil-mument meta jitlob li jingħaqad ma’ l-imsemmi ċittadin. L-Artikolu 6(b) ta’ l-istess Direttiva għandu jiġi interpretat
fis-sens li l-prova ta’ bżonn ta’ għajnuna materjali tista’ ssir b’kull mezz xieraq, filwaqt li s-sempliċi impenn min-naħa
taċ-ċittadin Komunitarju jew tal-konjuġi tiegħu li jipprovdi għall-bżonnijiet ta’ dan l-istess membru tal-familja, jista’
ma jiġix ikkunsidrat bħala li jistabbilixxi l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza reali ta’ dan il-membru tal-familja.

Fuq l-ispejjeż
44     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
Id-dritt Komunitarju, fid-dawl tas-sentenza tat-23 ta’ Settembru 2003, Akrich (C-109/01), ma jimponix fuq l-Istati Membri
li jissuġġettaw il-ħruġ ta’ permess ta’ residenza lil ċittadin ta’ pajjiż terz, membru tal-familja ta’ ċittadin Komunitarju
li jagħmel użu mil-libertà ta’ moviment, għall-kundizzjoni li dan il-membru tal-familja, preċedentement, kien residenti legalment
fi Stat Membru ieħor.
2)
L-Artikolu 1(1)(d) tad-Direttiva tal-Kunsill 73/148/KEE tal-21 ta’ Mejju 1973 dwar l-abolizzjoni ta’ restrizzjonijiet fuq
il-moviment u r-residenza fil-Komunità għal ċittadini ta’ Stati Membri f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-istabbiliment u l-proviżjoni
tas-servizzi, għandu jiġi interpretat fis-sens li ‘li [jkun] dipendenti fuqhom’ ifisser li l-membru tal-familja ta’ ċittadin
Komunitarju stabbilit fi Stat Membru ieħor fis-sens ta’ l-Artikolu 43 KE għandu bżonn l-għajnuna materjali ta’ dan iċ-ċittadin
jew tal-konjuġi tiegħu sabiex jipprovdi għall-bżonnijiet essenzjali tiegħu fl-Istat ta’ oriġini jew fl-Istat minn fejn ikun
ġie dan il-membru tal-familja, fil-mument meta jitlob li jingħaqad ma’ l-imsemmi ċittadin. L-Artikolu 6(b) ta’ l-istess Direttiva
għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prova ta’ bżonn ta’ għajnuna materjali tista’ ssir b’kull mezz xieraq, filwaqt li s-sempliċi
impenn min-naħa taċ-ċittadin Komunitarju jew tal-konjuġi tiegħu li jipprovdi għall-bżonnijiet ta’ dan l-istess membru tal-familja,
jista’ ma jiġix ikkunsidrat bħala li jistabbilixxi l-eżistenza ta’ sitwazzjoni ta’ dipendenza reali ta’ dan il-membru tal-familja.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Iżvediż.