CELEX: 61990CJ0183
Σύμβαση των Βρυξελλών
Ερμηνεία των άρθρων 37 και 38

Με Διάταξη της 1ης Ιουνίου 1990, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Ιουνίου 1990, το Hoge Raad der Nederlanden υπέβαλε, δυνάμει του πρωτοκόλλου της 3ης Ιουνίου 1971, για την ερμηνεία από το Δικαστήριο της Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (
EE 1982, L 388, σ. 20
, στο εξής: Σύμβαση ), τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 37, εδάφιο 2, και 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως.
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου μεταξύ, αφενός, των Β. J. Van Dalfsen, J. Timmerman, H. Van Dalfsen, J. Harmke, και G. Van Dalfsen (στο εξής: Van Dalfsen κ.λπ.), κατοίκων Κάτω Χωρών, και, αφετέρου, των Β. Van Loon και Τ. Berendsen ( στο εξής: Van Loon κ.λπ. ), κατοίκων Βελγίου.
Όπως προκύπτει από τον φάκελο που διαβιβάστηκε στο Δικαστήριο, το vrederechter van het kanton Herentals ( Βέλγιο ) με απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 1986 απέρριψε το κύριο αίτημα, που είχε ως αντικείμενο την ακύρωση συμβάσεως μισθώσεως που είχε συναφθεί μεταξύ των διαδίκων της κύριας δίκης, το οποίο προέβαλαν οι Van Dalfsen κ.λπ. κατά των Van Loon κ.λπ. και αναγνώρισε το καταρχήν βάσιμο του επικουρικού αιτήματος των Van Dalfsen κ.λπ., με το οποίο ζητούσαν από τους Van Loon κ.λπ. την απόδοση του κόστους των παγίων επενδύσεων που πραγματοποίησαν στο μισθωμένο ακίνητο, διατάσσοντας παράλληλα πραγματογνωμοσύνη για τον καθορισμό του ακριβούς ποσού. Αποφαινόμενο επί της ανταγωγής των Van Loon κ. λπ., το vrederechter υποχρέωσε τους Van Dalfsen κ.λπ. να καταβάλουν στους Van Loon κ.λπ. το ποσό των 2700000 βελγικών φράγκων ( BFR ), εντόκως, για τα καθυστερούμενα μισθώματα. Η απόφαση αυτή κηρύχθηκε « προσωρινώς εκτελεστή, υπό την επιφύλαξη της ασκήσεως οποιουδήποτε ενδίκου μέσου και χωρίς εγγυοδοσία ».
Στις 17 Δεκεμβρίου 1986 οι Van Dalfsen κ.λπ. άσκησαν έφεση ως προς το καταψηφι-στικό μέρος της αποφάσεως ενώπιον του rechtbank van eerste aanleg te Turnhout ( Βέλγιο ).
Οι Van Loon κ.λπ., εξάλλου, ζήτησαν από τον πρόεδρο του arrondissementsrechtbank te Zwolle ( Κάτω Χώρες) να επιτρέψει, κατά το άρθρο 31 της Συμβάσεως, την εκτέλεση στις Κάτω Χώρες της αποφάσεως του βελγικού vrederechter. Με απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 1987 ο πρόεδρος του arrondissementsrechtbank επέτρεψε την εκτέλεση.
Κατά της αποφάσεως αυτής οι Van Dalfsen κ.λπ. άσκησαν, στις 2 Απριλίου 1987, βάσει του άρθρου 36 της Συμβάσεως, προσφυγή ενώπιον του arrondissementsrechtbank te Zwolle. Στο πλαίσιο αυτής της προσφυγής οι Van Dalfsen κ.λπ. περιορίστηκαν να ζητήσουν από το arrondissementsrechtbank να αναστείλει τη διαδικασία, κατά το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, επικαλούμενοι το γεγονός ότι είχαν ασκήσει έφεση κατά της αποφάσεως που εξέδωσε το vrederechter te Herentals και συστήσει τραπεζική εγγύηση προς διασφάλιση του ποσού που η απόφαση αυτή τους υποχρέωσε να καταβάλουν στους Van Loon κ.λπ.· υπογράμμισαν, επίσης, ότι το επικουρικό τους αίτημα είχε γίνει καταρχήν δεκτό και είχε εκτιμηθεί, στο πλαίσιο προσωρινής πραγματογνωμοσύνης, στο ποσό των 477954 BFR.
Με απόφαση της 13ης Απριλίου 1988 το arrondissementsrechtbank te Zwolle απέρριψε το αίτημα αναστολής της διαδικασίας με το σκεπτικό ότι οι Van Dalfsen κ.λπ. δεν προέβαλαν, προς στήριξη του αιτήματος αυτού, κανένα άλλο λόγο εκτός από αυτούς που το αλλοδαπό δικαστήριο είχε ήδη εξετάσει στο πλαίσιο εκδόσεως της αποφάσεως του· με την ίδια απόφαση το arrondissementsrechtbank έκρινε την προσφυγή αβάσιμη και, κατά συνέπεια, επέτρεψε την εκτέλεση στις Κάτω Χώρες της αποφάσεως του βελγικού vrederechter, θέτοντας ωστόσο αυτεπαγγέλτως ως όρο για την εκτέλεση, κατά το άρθρο 38, τελευταίο εδάφιο, της Συμβάσεως, την εκ μέρους των Van Loon κ.λπ. σύσταση τραπεζικής εγγυήσεως ύψους 478000 BFR μέχρις ότου εκδοθεί οριστική απόφαση επί του επικουρικού αιτήματος των Van Dalfsen κ.λπ.
Οι Van Dalfsen κ.λπ. άσκησαν αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής, κατά το άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως, ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden. O μοναδικός λόγος αναιρέσεως που προέβαλαν συνίστατο στην κατά της αποφάσεως του arrondissementsrechtbank αιτίαση ότι στηρίχθηκε σε πεπλανημένη εκτίμηση του εύρους της δικαιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 38 της Συμβάσεως στο « δικαστήριο στο οποίο ασκείται η προσφυγή », κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως. Πράγματι, κατά τους Van Dalfsen κ.λπ., δικαστήριο αποφαινόμενο βάσει της εν λόγω διατάξεως πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλες τις περιστάσεις που το αλλοδαπό δικαστήριο έχει ήδη εξετάσει στο πλαίσιο εκδόσεως της αποφάσεως του και να εκτιμά, ιδίως, τις πιθανότητες ευδοκιμήσεως του τακτικού ενδίκου μέσου το οποίο ασκήθηκε ή πρέπει να ασκηθεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος.
Το Hoge Raad der Nederlanden έθεσε προηγουμένως το ερώτημα αν η προσβαλλόμενη απόφαση μπορεί να θεωρηθεί ως « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως. Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως η αίτηση αναιρέσεως που υπέβαλαν οι Van Dalfsen κ.λπ. θα έπρεπε να κριθεί απαράδεκτη. Αντιθέτως, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως θα έπρεπε να εξεταστεί το βάσιμο της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως, στο πλαίσιο της οποίας θα έπρεπε να εξεταστεί το ζήτημα της δικαιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 38 της Συμβάσεως στο « δικαστήριο στο οποίο ασκείται η προσφυγή ».
Κρίνοντας ότι κατά την εξέταση της διαφοράς ανέκυπταν
ξητήματα
ερμηνείας της Συμβάσεως, το Hoge Raad der Nederlanden αποφάσισε, με Διάταξη της 1ης Ιουνίου 1990, κατ' εφαρμογή του πρωτοκόλλου της 3ης Ιουνίου 1971 για την ερμηνεία από το Δικαστήριο της Συμβάσεως, να αναστείλει τη διαδικασία μέχρι να αποφανθεί το Δικαστήριο, προδικαστικώς, επί των εξής ερωτημάτων:
« 1)
Αποφάσεις του “ δικαστηρίου στο οποίο (... ) ασκείται η προσφυγή ” ως προς το αν θα κάνει, ενδεχομένως και κατά τρόπο συγκεκριμένο, χρήση της δικαιοδοσίας που του παρέχει το άρθρο 38 της Συμβάσεως μπορούν να θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στην έννοια “ της αποφάσεως επί της προσφυγής ” κατά της οποίας, βάσει της δευτέρας παραγράφου του άρθρου 37 της Συμβάσεως, μπορεί να ασκηθεί στις Κάτω Χώρες αναίρεση ;
2)
Μπορεί η απάντηση στο πρώτο ερώτημα να είναι διαφορετική ανάλογα με το αν οι αποφάσεις που εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 38 της Συμβάσεως των Βρυξελλών, κατά την έννοια του πρώτου ερωτήματος, περιέχονται ή όχι στην ( οριστική ) απόφαση επί της προσφυγής;
3)
Μπορεί “ το δικαστήριο στο οποίο (... ) ασκείται η προσφυγή ” να κάνει χρήση της δικαιοδοσίας που του παρέχει το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως των Βρυξελλών
α)
ακόμα και όταν ο διάδικος που έχει ασκήσει την προσφυγή δεν προβάλλει, προς στήριξη του αιτήματός του περί αναστολής ή περί εξαρτήσεως της εκτελέσεως από τη σύσταση εγγυήσεως, κανένα άλλο ισχυρισμό πέραν εκείνων που ο αλλοδαπός δικαστής έλαβε υπόψη του κατά την έκδοση της αποφάσεως του,
β)
μόνον όταν η προσφυγή στηρίζεται μερικώς ή αποκλειστικώς επί ισχυρισμών που δεν προβλήθηκαν κατά την ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου διαδικασία, ή
γ)
μόνον όταν η προσφυγή στηρίζεται μερικώς ή αποκλειστικώς επί ισχυρισμών οι οποίοι δεν μπόρεσαν να προβληθούν κατά την ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου διαδικασία επειδή ο προσφεύγων διάδικος δεν είχε ακόμα λάβει γνώση των πραγματικών περιστατικών επί των οποίων στηρίζονται οι ισχυρισμοί αυτοί; »
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Πρέπει καταρχάς να τονιστεί ότι τα άρθρα 37, δεύτερο εδάφιο, και 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσως περιλαμβάνονται στον τίτλο III, τμήμα 2, της εν λόγω Συμβάσεως, που αφορά την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων οι οποίες είναι εκτελεστές στο συμβαλλόμενο κράτος στο οποίο εκδόθηκαν.
Δυνάμει του άρθρου 31 της Συμβάσεως, οι αποφάσεις αυτές εκτελούνται σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, αφού περιβληθούν εκεί τον εκτελεστήριο τύπο, με αίτηση κάθε ενδιαφερομένου, από το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, κατά το άρθρο 32 της Συμβάσεως, και σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπουν τα άρθρα 33 έως 35 και 42 έως 45 της Συμβάσεως. Επιβάλλεται ειδικότερα να τονιστεί ότι, δυνάμει του άρθρου 34 της Συμβάσεως, ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση δεν έχει, στο στάδιο αυτό της διαδικασίας, δικαίωμα υποβολής παρατηρήσεων, ότι η αίτηση μπορεί να απορριφθεί μόνο για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στα άρθρα 27 και 28 της συμβάσεως και ότι αποκλείεται η επί της ουσίας αναθεώρηση της αλλοδαπής αποφάσεως.
Όταν επιτραπεί η εκτέλεση, ο διάδικος κατά του οποίου ζητήθηκε η εκτέλεση μπορεί, κατά το άρθρο 36 της Συμβάσεως, να ασκήσει προσφυγή κατά της εν λόγω αποφάσεως ενώπιον ενός από τα δικαστήρια που μνημονεύονται στο άρθρο 37, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως. Στο άρθρο 39 της Συμβάσεως προβλέπεται ότι κατά τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας προσφυγής και έως ότου εκδοθεί απόφαση για την προσφυγή αυτή μπορούν να ληφθούν μόνο ασφαλιστικά μέτρα επί της περιουσίας του προσώπου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση.
Εάν κατά της αλλοδαπής αποφάσεως, της οποίας ζητείται η εκτέλεση, ασκηθεί, στο κράτος προελεύσεως, τακτικό ένδικο μέσο ή αν η προθεσμία για την άσκησή του δεν έχει ακόμα εκπνεύσει, στο άρθρο 38 της Συμβάσεως προβλέπεται ότι το δικαστήριο του κράτους εκτελέσεως στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή μπορεί, με αίτηση του διαδίκου που άσκησε την προσφυγή δυνάμει του άρθρου 36, να αναστείλει την εκδίκαση της. Κατά το άρθρο 38, τελευταίο εδάφιο, της Συμβάσεως, το δικαστήριο αυτό μπορεί επίσης να εξαρτήσει την εκτέλεση από την παροχή εγγυήσεως εκ μέρους του διαδίκου υπέρ του οποίου επιτράπηκε η εκτέλεση.
Δυνάμει του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως, κατά της αποφάσεως επί της προσφυγής μπορεί να ασκηθεί μόνο αναίρεση ή ανάλογο ένδικο μέσο.
Επί του πρώτου και δεύτερου ερωτήματος
Με τα δύο πρώτα προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία επιβάλλεται να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ' ουσία, αν το άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως έχει την έννοια ότι απόφαση εκδιδόμενη κατά το άρθρο 38 της Συμβάσεως, με την οποία το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως που εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος αρνήθηκε να αναστείλει τη διαδικασία και διέταξε την εκ μέρους του διαδίκου υπέρ του οποίου επιτράπηκε η εκτέλεση παροχή εγγυήσεως, συνιστά « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της συμβάσεως και, επομένως, μπορεί να ασκηθεί κατ' αυτής αναίρεση ή ανάλογο ένδικο μέσο. Το αιτούν δικαστήριο ερωτά, επίσης, αν η απάντηση στο ερώτημα αυτό διαφέρει ανάλογα με το αν η απόφαση που εκδόθηκε δυνάμει του άρθρου 38 της Συμβάσεως συνιστά « απόφαση επί της προσφυγής», κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως περιεχόμενη ή μη στην ίδια απόφαση.
Επιβάλλεται σχετικώς να διαπιστωθεί ότι η Σύμβαση δεν δίνει τον ορισμό του όρου « απόφαση επί της προσφυγής », όπως αυτός χρησιμοποιείται στο άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο.
Διαπιστώνεται επίσης ότι το Δικαστήριο έχει ταχθεί υπέρ της συσταλτικής ερμηνείας του όρου « απόφαση επί της προσφυγής », που χρησιμοποιείται στο άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως, αποφανθέν, στην απόφαση της 27ης Νοεμβρίου 1984,
258/83, Brennero κατά Wendel ( Συλλογή 1984, σ. 3971
, σκέψη 15 ), ότι, σύμφωνα με την όλη οικονομία της Συμβάσεως και υπό το φως ενός από τους κύριους στόχους της, που συνίσταται στην απλούστευση των διαδικασιών στο κράτος εντός του οποίου ζητείται η εκτέλεση, η διάταξη αυτή δεν μπορεί να ερμηνευθεί διασταλτικά ώστε να επιτρέπει την άσκηση ενδίκου μέσου κατά αποφάσεως διαφορετικής από αυτή που εκδίδεται επί της προσφυγής, όπως για παράδειγμα κατά προπαρασκευαστικής ή παρεμπίπτουσας αποφάσεως διατάσσουσας αποδείξεις.
Η έκθεση εμπειρογνωμόνων, που συντάχθηκε με την ευκαιρία της καταρτίσεως της Συμβάσεως (
ΒΡ 1979, C 59, σ. 1
), υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη συσταλτικής ερμηνείας του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως. Πράγματι, στην έκθεση αναφέρεται ότι « οι πολλαπλές δυνατότητες ασκήσεως προσφυγής επιτρέπουν στον ηττηθέντα διάδικο να χρησιμοποιήσει τις δυνατότητες αυτές με αποκλειστικό σκοπό την κωλυσιεργία, παρεμποδίζοντας τη χωρίς περιορισμούς αναγνώριση και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων την οποία επιδιώκει η Σύμβαση ».
Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι σκοπός της Συμβάσεως είναι να διευκολύνει τη χωρίς περιορισμούς αναγνώριση και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων μέσω μιας απλής και ταχείας διαδικασίας στο συμβαλλόμενο κράτος εντός του οποίου ζητείται η εκτέλεση αλλοδαπής αποφάσεως, η έκφραση «απόφαση επί της προσφυγής», του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι αναφέρεται στις αποφάσεις που αποφαίνονται επί του βάσιμου της προσφυγής που ασκήθηκε κατ' αποφάσεως επιτρέπουσας την εκτέλεση δικαστικής αποφάσεως η οποία έχει εκδοθεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, εξαιρουμένων των αποφάσεων που εκδίδονται βάσει του άρθρου 38 της Συμβάσεως.
Πρέπει να προστεθεί ότι, ακόμα και στην περίπτωση κατά την οποία η απόφαση με την οποία αναστέλλεται η διαδικασία ή διατάσσεται η σύσταση εγγυήσεως περιέχεται στην ίδια δικαστική απόφαση με την απόφαση που αποφαίνεται επί του βάσιμου της προσφυγής που ασκήθηκε κατά της αδείας εκτελέσεως, οι στηριζόμενες αντιστοίχως στα άρθρα 36 και 38 της Συμβάσεως διαδικασίες έχουν αντικείμενο διαφορετικό.
Πράγματι, η προβλεπόμενη στο άρθρο 36 διαδικασία προσφυγής αναφέρεται στο νομικό ζήτημα αν, ενόψει των λόγων που εξαντλητικώς απαριθμούνται στα άρθρα 27 και 28 της Συμβάσεως, η άδεια εκτελέσεως χορηγήθηκε νομίμως, ενώ η απόφαση περί αναστολής της διαδικασίας ή συστάσεως εγγυήσεως, δυνάμει του άρθρου 38, συνιστά παρεπόμενο μέτρο ρυθμίσεως της εντεύθεν εξελίξεως της διαδικασίας, το οποίο προϋποθέτει τη στάθμιση των συμφερόντων δανειστή και οφειλέτη.
Συνεπώς, απόφαση εκδιδόμενη κατ' εφαρμογή του άρθρου 38 της Συμβάσεως δεν μπορεί να εξομοιωθεί με απόφαση δεχόμενη ή απορρίπτουσα την προσφυγή κατά της περιαφής του εκτελεστηρίου τύπου, παρά το γεγονός ότι, τυπικώς, αποτελεί τμήμα της ιδίας δικαστικής αποφάσεως που περιέχει επίσης τη σχετική με την προσφυγή απόφαση.
Κατά συνέπεια, ακόμα και στην περίπτωση κατά την οποία απόφαση στηριζόμενη στο άρθρο 38 της Συμβάσεως περιλαμβάνεται στην ίδια δικαστική απόφαση με την απόφαση που αποφαίνεται επί του βασίμου της προσφυγής που ασκήθηκε κατά της αδείας εκτελέσεως, μια τέτοια απόφαση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να ασκηθεί κατ' αυτής αναίρεση.
Στο πρώτο και δεύτερο ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου πρέπει, επομένως, να δοθεί ως απάντηση ότι το άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως έχει την έννοια ότι απόφαση εκδιδόμενη δυνάμει του άρθρου 38 της Συμβάσεως, με την οποία το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος αρνήθηκε να αναστείλει τη διαδικασία και διέταξε τη σύσταση εγγυήσεως από τον διάδικο υπέρ του οποίου επιτράπηκε η εκτέλεση, δεν συνιστά « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως και, επομένως, δεν μπορεί να ασκηθεί κατ' αυτής αναίρεση ή ανάλογο ένδικο μέσο. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν διαφέρει όταν η εκδιδόμενη δυνάμει του άρθρου 38 της Συμβάσεως απόφαση και η « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, εδάφιο 2, της Συμβάσεως, περιέχονται στην ίδια δικαστική απόφαση.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Το τρίτο προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου αναφέρεται στο αν το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως έχει την έννοια ότι το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να λάβει υπόψη του, στο πλαίσιο εκδόσεως της αποφάσεως του επί του αιτήματος αναστολής της διαδικασίας δυνάμει της εν λόγω διατάξεως, εκείνους μόνο τους λόγους τους οποίους ο διάδικος που άσκησε την προσφυγή δεν μπορούσε να επικαλεστεί ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους προελεύσεως ή εάν το εν λόγω δικαστήριο μπορεί επίσης να λάβει υπόψη του, στο πλαίσιο μιας τέτοιας αποφάσεως, ισχυρισμούς οι οποίοι έχουν ήδη προβληθεί ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου, καθώς και ισχυρισμούς τους οποίους το εν λόγω δικαστήριο αγνοούσε κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως του, επειδή ο διάδικος που άσκησε την προσφυγή παρέλειψε να τους προβάλει ενώπιόν του.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, επιβάλλεται να τονιστεί, πρώτον, ότι το άρθρο 31, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως θεσπίζει την αρχή ότι οι αποφάσεις που εκδίδονται σε συμβαλλόμενο κράτος και είναι εκτελεστές εντός αυτού μπορούν επίσης να εκτελεστούν σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, ακόμα και αν δεν έχουν αποκτήσει την ισχύ του δεδικασμένου.
Εξαίρεση από την αρχή αυτή συνιστά η δυνατότητα αναστολής της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, που μπορεί να αποφασίσει το δικαστήριο στο οποίο ασκείται η προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος. Όπως συνάγεται από την έκθεση εμπειρογνωμόνων που συντάχθηκε με την ευκαιρία καταρτίσεως της Συμβάσεως, η εξαίρεση αυτή παρέχει τη δυνατότητα προστασίας του διαδίκου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση από τις ζημίες που θα μπορούσε να συνεπάγεται η εκτέλεση αποφάσεων που δεν έχουν ακόμα περιβληθεί την ισχύ του δεδικασμένου και θα μπορούσαν να τροποποιηθούν και, επομένως, αντισταθμίζει τον μονομερή χαρακτήρα της διαδικασίας περιαφής του εκτελεστηρίου τύπου που προβλέπεται στα άρθρα 31 επ. της Συμβάσεως.
Συνεπώς, το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως πρέπει, ως διάταξη εισάγουσα εξαίρεση, να ερμηνευθεί συσταλτικώς, διότι άλλως θα μπορούσε να θιγεί η πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 31 της Συμβάσεως και να δυσχερανθεί η επίτευξη του σκοπού που επιδιώκει και ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των δικαστικών αποφάσεων, μέσω της δυνατότητας εκτελέσεως των εντός συμβαλλομένου κράτους αποφάσεων και σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος.
Επιβάλλεται, επίσης, να τονιστεί ότι το άρθρο 34, τρίτο εδάφιο, της Συμβάσεως καθιερώνει τη θεμελιώδη αρχή κατά την οποία αποκλείεται η επί της ουσίας αναθεώρηση στο κράτος εκτελέσεως αποφάσεως η οποία έχει εκδοθεί στο κράτος προελεύσεως.
Εάν όμως το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή μπορούσε να λάβει υπόψη του, προκειμένου να εκδώσει την απόφαση του επί αιτήματος αναστολής της διαδικασίας κατά το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, ισχυρισμούς οι οποίοι έχουν ήδη προβληθεί ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου, θα συνέτρεχε ο πραγματικός κίνδυνος άμεσης ή έμμεσης επί της ουσίας αναθεωρήσεως, εκ μέρους του εν λόγω δικαστηρίου, της αλλοδαπής αποφάσεως, η οποία ρητώς απαγορεύεται από τη Σύμβαση. Το ίδιο θα συνέβαινε εάν επιτρεπόταν στο εν λόγω δικαστήριο να εκτιμά τις πιθανότητες ευδοκιμήσεως τακτικού ενδίκου μέσου που ασκήθηκε ή πρόκειται να ασκηθεί στο κράτος προελεύσεως.
Συνεπώς, το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή μπορεί να λαμβάνει υπόψη του, στο πλαίσιο αποφάσεως επί του αιτήματος αναστολής εκτελέσεως, ισχυρισμούς οι οποίοι έχουν ήδη προβληθεί ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου.
Όσον αφορά το ζήτημα αν το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή μπορεί να λαμβάνει υπόψη, στο πλαίσιο αποφάσεως επί αιτήματος αναστολής εκτελέσεως δυνάμει του άρθρου 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, ισχυρισμούς τους οποίους το αλλοδαπό δικαστήριο αγνοούσε κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεώς του, επειδή ο διάδικος ο οποίος άσκησε την προσφυγή παρέλειψε να τους προβάλει ενώπιόν του, επιβάλλεται να τονιστεί ότι, στην απόφαση της 4ης Φεβρουαρίου 1988,
145/86, Hoffmann κατά Krieg ( Συλλογή 1988, σ. 645
), το Δικαστήριο αποφάνθηκε, σχετικά με το άρθρο 36 της Συμβάσεως, ότι η εκ μέρους διαδίκου παράλειψη ασκήσεως προσφυγής συνεπάγεται την απώλεια της δυνατότητας προβολής, εκ μέρους του εν λόγω διαδίκου σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας, ισχυρισμού επί του οποίου θα μπορούσε να στηρίξει την εν λόγω προσφυγή.
Επιβάλλεται να τονιστεί ότι η ίδια αυτή αρχή εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο και ως προς το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως. Πράγματι, το σύστημα της Συμβάσεως και, ειδικότερα, η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των δικαστικών αποφάσεων, η οποία συνιστά τον ουσιώδη σκοπό της, δεν επιτρέπει σε διάδικο ο οποίος παρέλειψε να προβάλει ισχυρισμούς ενώπιον του αλλοδαπού δικαστηρίου να τους προβάλει ενώπιον του δικαστηρίου το οποίο καλείται να αποφανθεί, δυνάμει του άρθρου 38, πρώτο εδάφιο, επί αιτήματος αναστολής της διαδικασίας εκδικάσεως προσφυγής που ασκήθηκε κατά της αδείας εκτελέσεως.
Επομένως, ούτε το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το δικαστήριο στο οποίο ασκείται η προσφυγή μπορεί να λαμβάνει υπόψη του, στο πλαίσιο αποφάσεως επί αιτήματος αναστολής της διαδικασίας δυνάμει της εν λόγω διατάξεως, ισχυρισμούς τους οποίους το αλλοδαπό δικαστήριο αγνοούσε κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως του, επειδή ο διάδικος ο οποίος άσκησε την προσφυγή παρέλειψε να τους προβάλει ενώπιόν του.
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η απάντηση που πρέπει να δοθεί στο τρίτο ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο είναι ότι το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να λαμβάνει υπόψη του, στο πλαίσιο εκδόσεως αποφάσεως του επί αιτήματος αναστολής της διαδικασίας βάσει της εν λόγω διατάξεως, εκείνους μόνο τους ισχυρισμούς τους οποίους ο διάδικος ο οποίος άσκησε την προσφυγή δεν μπόρεσε να προβάλει ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους προελεύσεως.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γερμανική και Ολλανδική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( έκτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Hoge Raad der Nederlanden, με Διάταξη της 1ης Ιουνίου 1990, αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως, της 27ης Σεπτεμβρίου 1968, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, έχει την έννοια ότι απόφαση εκδιδόμενη βάσει του άρθρου 38 της Συμβάσεως, με την οποία το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε η προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος αρνήθηκε να αναστείλει τη διαδικασία και διέταξε τη σύσταση εγγυήσεως από τον διάδικο υπέρ του οποίου επιτράπηκε η εκτέλεση, δεν συνιστά « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως και, επομένως, δεν μπορεί να ασκηθεί κατ' αυτής αναίρεση ή ανάλογο ένδικο μέσο. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν διαφέρει όταν η εκδιδόμενη βάσει του άρθρου 38 της Συμβάσεως απόφαση και η « απόφαση επί της προσφυγής », κατά την έννοια του άρθρου 37, δεύτερο εδάφιο, της Συμβάσεως, περιέχονται στην ίδια δικαστική απόφαση.

2)
Το άρθρο 38, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το δικαστήριο στο οποίο ασκήθηκε προσφυγή κατά της αδείας εκτελέσεως δικαστικής αποφάσεως η οποία εκδόθηκε σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να λαμβάνει υπόψη του, στο πλαίσιο αποφάσεως του επί αιτήματος αναστολής της δια-οικασιας βάσει της εν λόγω διατάξεως, εκείνους μόνο τους ισχυρισμούς τους οποίους ο οιαοικος ο οποίος άσκησε την προσφυγή δεν μπόρεσε να προβάλει ενώπιον του οικαστηριου του κράτους προελεύσεως.

Mancini
O'Higgins
Κακούρης
Schockweiler
Kapteyn
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 4 Οκτωβρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του έκτου τμήματος
G. F. Mancini
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.