CELEX: 62005CJ0064
Αίτηση αναιρέσεως
Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001
Πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων
Έγγραφα προερχόμενα από κράτος μέλος
Εναντίωση του οικείου κράτους μέλους στη δημοσιοποίηση των συγκεκριμένων εγγράφων
Έκταση εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 5, του κανονισμού

της 6ης Δεκεμβρίου 2001, C‑353/99 P, Συμβούλιο κατά Hautala, Συλλογή 2001, σ. I‑9565, σκέψη 26).
65     Τρίτον, η υιοθετηθείσα από το Πρωτοδικείο άποψη, σύμφωνα με την οποία βούληση του κοινοτικού νομοθέτη ήταν να θεσπίσει, μέσω
του άρθρου 4, παράγραφος 5, του κανονισμού, ένα είδος κανόνα συγκρούσεως νόμων με σκοπό τη διαφύλαξη της εφαρμογής των εθνικών
κανόνων, και μάλιστα, όπως υποστήριξε η Επιτροπή της πολιτικής των κρατών μελών σε θέματα προσβάσεως στα προερχόμενα από αυτά
έγγραφα, σε βάρος των ειδικών κανόνων που καθιερώνει στο επίπεδο αυτό ο κανονισμός, στερείται παντελώς ερείσματος επί του
κανονισμού 1049/2001.
66     Συναφώς, πρέπει, πρώτον, να υπομνηστεί ότι, λαμβάνοντας υπόψη του επιδιωκόμενους με τον κανονισμό 1049/2001 στόχους, ιδίως
το γεγονός το οποίο υπενθυμίζει η δεύτερη αιτιολογική σκέψη του, ότι το δικαίωμα προσβάσεως του κοινού στα έγγραφα των θεσμικών
οργάνων συναρτάται με τον δημοκρατικό χαρακτήρα αυτών και το ότι ο κανονισμός σκοπεί, όπως αναφέρεται στην τέταρτη αιτιολογική
σκέψη και στο άρθρο 1 αυτού, στο να παράσχει στο κοινό ένα κατά το δυνατόν ευρύτατο δικαίωμα προσβάσεως, οι απαριθμούμενες
στο άρθρο 4 του κανονισμού εξαιρέσεις από το ως άνω δικαίωμα πρέπει να ερμηνεύονται και εφαρμόζονται αυστηρά (βλ., επ’ αυτού,
επ’ αφορμή της προγενέστερης του κανονισμού 1049/2001 κανονιστικής ρυθμίσεως, αποφάσεις της 11ης Ιανουαρίου 2000, C‑174/98 P
και C‑189/98 P, Κάτω Χώρες και van der Wal κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I‑1, σκέψη 27, και Συμβούλιο κατά Hautala, προαναφερθείσα,
σκέψεις 24 και 25, καθώς και, όσον αφορά τον κανονισμό 1049/2001, απόφαση της 1ης Φεβρουαρίου 2007, C‑266/05 P, Sison κατά
Συμβουλίου, Συλλογή 2007, σ. Ι-1233, σκέψη 63).
67     Δεύτερον, όπως ήδη τονίστηκε στις σκέψεις 55 και 56 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει σαφώς από τη δέκατη αιτιολογική σκέψη
του κανονισμού 1049/2001 και από το άρθρο 2, παράγραφος 3, αυτού ότι όλα τα έγγραφα τα οποία ευρίσκονται στην κατοχή των θεσμικών
οργάνων εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων τα οποία προέρχονται από τα κράτη μέλη,
οπότε η πρόσβαση στα εν λόγω έγγραφα διέπεται κατ’ αρχήν από τις διατάξεις αυτού, ιδίως εκείνες οι οποίες προβλέπουν ουσιαστικής
φύσεως εξαιρέσεις από το δικαίωμα προσβάσεως.
68     Έτσι, όπως προκύπτει, επί παραδείγματι, από το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 1049/2001, αν το ενδιαφερόμενο θεσμικό
όργανο θεωρεί ότι είναι σαφές ότι, με θεμέλιο τις προβλεπόμενες στις παραγράφους 1 ή 2 του ιδίου άρθρου εξαιρέσεις, πρέπει
να εκφραστεί άρνηση προσβάσεως σε προερχόμενο από κράτος μέλος έγγραφο, η Επιτροπή αρνείται την πρόσβαση στον αιτούντα χωρίς
καν να απαιτείται να διαβουλευτεί με το κράτος μέλος από το οποίο προέρχεται το έγγραφο, και τούτο ανεξάρτητα από το αν το
οικείο κράτος μέλος υπέβαλε ή όχι προηγουμένως αίτημα σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού. Σε παρόμοια περίπτωση,
επομένως, είναι καταφανές ότι την απόφαση επί της αιτήσεως προσβάσεως λαμβάνει το θεσμικό όργανο υπό το φως αποκλειστικά και
μόνο των απορρεουσών ευθέως από τις επιταγές του κοινοτικού δικαίου εξαιρέσεων.
69     Τρίτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού ουδεμία περιλαμβάνει, όπως ακριβώς και οι παράγραφοι
1 έως 4 αυτού, αναφορά στις διατάξεις του εθνικού δικαίου του κράτους μέλους.
70     Τέταρτον, ως προς το γεγονός ότι με τη δέκατη πέμπτη αιτιολογική σκέψη του, ο κανονισμός 1049/2001 υπογραμμίζει ότι δεν έχει
ούτε ως αντικείμενο ούτε ως αποτέλεσμα την τροποποίηση των εθνικών νομοθεσιών σε θέματα προσβάσεως στα έγγραφα, τούτο δεν
είναι ικανό, σε αντίθεση προς ό,τι έκρινε το Πρωτοδικείο στη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως, να ασκήσει οποιαδήποτε
επιρροή επί του περιεχομένου που πρέπει να αναγνωριστεί στο άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού. Πράγματι, ερμηνευόμενο
στο σύνολό του και από κοινού με το άρθρο 5 του κανονισμού στο οποίο αναφέρεται, η συγκεκριμένη αιτιολογική σκέψη σκοπεί αποκλειστικά
στο να υπενθυμίσει ότι οι αιτήσεις προσβάσεως σε έγγραφα τα οποία κατέχουν οι εθνικές αρχές εξακολουθούν να διέπονται, ακόμη
και στην περίπτωση κατά την οποία παρόμοια έγγραφα προέρχονται από τα κοινοτικά θεσμικά όργανα, από τους εφαρμοστέους στις
εν λόγω αρχές εθνικούς κανόνες χωρίς τη δυνατότητα υποκαταστάσεώς τους με τις διατάξεις του κανονισμού 1049/2001, υπό την
επιφύλαξη των κατά το άρθρο 5 επιταγών, τις οποίες υπαγορεύει η προβλεπόμενη στο άρθρο 10 ΕΚ υποχρέωση αγαστής συνεργασίας.
71     Περαιτέρω, έγγραφα τα οποία κράτος μέλος διαβιβάζει σε τρίτον ουδόλως προορίζονται να εξακολουθούν να διέπονται αποκλειστικά
από την έννομη τάξη του οικείου κράτους. Όπως υποστήριξε ορθώς το Βασίλειο της Σουηδίας, ως διακριτή από τα κράτη μέλη εξωτερική
αρχή, ένα κοινοτικό θεσμικό όργανο διέπεται, όσον αφορά την πρόσβαση στα έγγραφα τα οποία αυτό κατέχει, από έννομη τάξη η
οποία χαρακτηρίζεται από δικούς της κανόνες. Εξ αυτού έπεται, μεταξύ άλλων, ότι οι ρυθμίζοντες παρόμοια πρόσβαση κανόνες δεν
μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την τροποποίηση του εθνικού δικαίου, προορισμός του οποίου, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας
στο σημείο 47 των προτάσεών του, είναι να διέπει τις προϋποθέσεις προσβάσεως σε έγγραφο το οποίο ευρίσκεται στην κατοχή εθνικής
αρχής.
72     Πέμπτον, όπως υπογράμμισε και η IFAW, η ερμηνεία στην οποία προέβη το Πρωτοδικείο έχει ως συνέπεια ότι η πρόσβαση στον ίδιο
τύπο εγγράφου, το οποίο παρουσιάζει πανομοιότυπο ενδιαφέρον προκειμένου να ριφθεί φως στην κοινοτική διαδικασία λήψεως των
αποφάσεων, θα μπορούσε να γίνει ή όχι δεκτή αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα την προέλευση του εγγράφου.
73     Συνέπεια αυτού θα ήταν, χωρίς οποιαδήποτε γενίκευση πέραν των συγκεκριμένων περιστάσεων που χαρακτηρίζουν την υπό κρίση διαφορά,
έγγραφα της ίδιας φύσεως, δυνάμενα να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη λήψη της αποφάσεως της Επιτροπής να γνωμοδοτήσει ευνοϊκά
όσον αφορά την εκτέλεση βιομηχανικού σχεδίου εντός ζώνης προστατευόμενης δυνάμει της οδηγίας «περί φυσικών οικοτόπων», να
είναι άλλοτε προσβάσιμα στο κοινό και άλλοτε μη προσβάσιμα ανάλογα με τις διατάξεις ή την πολιτική σε θέματα προσβάσεως στα
έγγραφα του κράτους μέλους εντός του οποίου το σχέδιο αυτό πρόκειται να εκτελεστεί.
74     Έκτον, όσον αφορά την αρχή της επικουρικότητας, αρκεί η διαπίστωση ότι, μολονότι η επίκληση της ανωτέρω αρχής έγινε προς υποστήριξη
της κοινής θέσεως που υπεραμύνονται, ούτε το Βασίλειο της Ισπανίας ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Επιτροπή αναφέρθηκαν, ούτε
καν αποπειράθηκαν να διευκρινίσουν, στον λόγο για τον οποίο το ότι αντίκειται στην ως άνω αρχή η δημοσιοποίηση εγγράφων προερχομένων
από τα κράτη μέλη και ευρισκομένων στην κατοχή των κοινοτικών θεσμικών οργάνων στο πλαίσιο της ασκήσεως των δικών τους αρμοδιοτήτων
λήψεως αποφάσεων διέπεται ενδεχομένως από τις αφορώσες την πρόσβαση στα έγγραφα κοινοτικές διατάξεις ή στο ότι η ίδια αρχή
απαιτεί παρόμοια δημοσιοποίηση να εκφεύγει των κοινοτικών προκειμένου να εμπίπτει αποκλειστικά στις εθνικές διατάξεις.
75     Από τις προηγηθείσες σκέψεις προκύπτει ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1049/2001 δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό
την έννοια ότι αναγνωρίζει υπέρ του κράτους μέλους γενικό και ανεπιφύλακτο δικαίωμα αρνησικυρίας με αποτέλεσμα να εναντιώνεται
κατά το δοκούν στη δημοσιοποίηση εγγράφων προερχομένων από το ίδιο και ευρισκομένων στην κατοχή θεσμικού οργάνου, ώστε η πρόσβαση
σε παρόμοια έγγραφα να παύει να διέπεται από τις διατάξεις του κανονισμού και να εξαρτάται πλέον μόνον από τις διατάξεις του
εθνικού δικαίου.
76     Αντιθέτως, διάφορα στοιχεία συνηγορούν υπέρ μιας ερμηνείας του άρθρου 4, παράγραφος 5, υπό την έννοια ότι η άσκηση της εξουσίας
την οποία η ως άνω διάταξη αναγνωρίζει υπέρ του οικείου κράτους μέλους πλαισιώνεται από τις ουσιαστικής φύσεως εξαιρέσεις
οι οποίες απαριθμούνται στις παραγράφους 1 έως 3 του ιδίου άρθρου, οπότε στο κράτος μέλος αναγνωρίζεται συναφώς απλώς και
μόνο εξουσία συμμετοχής στην κοινοτική απόφαση. Υπό την προοπτική αυτή, η προηγούμενη συμφωνία του κράτους μέλους στην οποία
αναφέρεται η παράγραφος 5 προσομοιάζει με τον τρόπο αυτό όχι με δικαίωμα αρνησικυρίας κατά το δοκούν αλλά με κάποιας μορφής
σύμφωνη γνώμη ως προς το ότι δεν συντρέχουν λόγοι εξαιρέσεως αντλούμενοι από τις παραγράφους 1 έως 3.
77     Πέραν του γεγονότος ότι μια τέτοια ερμηνεία συμβιβάζεται τόσο με τους επιδιωκόμενους από τον κανονισμό 1049/2001 στόχους,
όπως αυτοί προπαρατέθηκαν στις σκέψεις 53 έως 56 της παρούσας αποφάσεως, όσο και με την ανάγκη, η οποία υπογραμμίστηκε στη
σκέψη 66 ανωτέρω, αυστηρής ερμηνείας του άρθρου 4 του κανονισμού, μπορεί επίσης να συναχθεί έγκυρα από το εγγύτερο κανονιστικό
πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού.
78     Πράγματι, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, καίτοι το άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1049/2001 εξαγγέλλει σαφώς ουσιαστικής
φύσεως εξαιρέσεις δυνάμενες να δικαιολογήσουν και, ενδεχομένως, να καταστήσουν αναγκαία άρνηση κοινοποιήσεως του αιτηθέντος
εγγράφου, η παράγραφος 5 του ιδίου άρθρου περιορίζεται στην πρόβλεψη της απαιτούμενης προηγούμενης συμφωνίας του ενδιαφερόμενου
κράτους μέλους εφόσον αυτό διατύπωσε επί τούτου αίτημα.
79     Περαιτέρω, η ως άνω παράγραφος 5 έπεται διατάξεως, συγκεκριμένα δε της παράγραφος 4, η οποία θεσπίζει κανόνα δικονομικής φύσεως
προβλέποντα, υπό τις περιστάσεις στις οποίες αναφέρεται, υποχρέωση διαβουλεύσεως με τρίτους.
80     Τέλος, η παράγραφος 7 του άρθρου 4, η οποία θεσπίζει κανόνες αφορώντες τη χρονική διάρκεια κατά την οποία πρέπει να τύχουν
εφαρμογής οι διάφορες εξαιρέσεις από το δικαίωμα προσβάσεως του κοινού στα έγγραφα, αναφέρεται ρητώς αποκλειστικά και μόνο
στις προβλεπόμενες στις παραγράφους 1 έως 3 του άρθρου αυτού εξαιρέσεις, χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στις διατάξεις της παραγράφου
5 του ιδίου άρθρου.
81     Τόσον η θέση την οποία η παράγραφος 5 κατέχει εντός του άρθρου στο οποίο εντάσσεται όσο και το περιεχόμενο του άρθρου επιτρέπουν
ως εκ τούτου να εκληφθεί, υπό το φως των επιδιωκομένων με τον κανονισμό 1049/2001 στόχων, ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, αυτού
είναι διάταξη αφορώσα τη διαδικασία εκδόσεως της κοινοτικής αποφάσεως.
82     Όσον αφορά τη διεξαχθείσα μεταξύ των διαδίκων, επ’ ευκαιρία της νομικής σημασίας της δηλώσεως υπ’ αριθ. 35, συζητήσεως, αρκεί
η παρατήρηση ότι η επιλεγείσα στη σκέψη 76 της παρούσας αποφάσεως  ερμηνεία σε καμία περίπτωση δεν έρχεται σε αντίθεση με
την ανωτέρω δήλωση. Πράγματι, υπογραμμίζεται ότι, καίτοι η τελευταία διευκρινίζει ότι η βούληση των κρατών μελών, όταν θέσπισαν
το άρθρο 255, παράγραφος 1, ΕΚ, ήταν να επιφυλάξουν εις εαυτά τη δυνατότητα να διατηρήσουν ως ένα βαθμό τον έλεγχο σε σχέση
με την απόφαση δημοσιοποιήσεως εγγράφων προερχομένων από τα ίδια, εντούτοις, ουδεμία εμπεριέχει διευκρίνιση σχετικά με τους
ουσιαστικούς λόγους υπό το φως των οποίων ο έλεγχος αυτός θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί.
83     Απομένει να διευκρινιστεί αν, μολονότι η ούτω θεσπιζόμενη με το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1049/2001 διαδικασία
λήψεως αποφάσεων απαιτεί τα ενδιαφερόμενα θεσμικό όργανο και κράτος μέλος να μην εκφεύγουν των προβλεπομένων στο άρθρο 4,
παράγραφοι 1 έως 3, του ιδίου κανονισμού ουσιαστικής φύσεως εξαιρέσεων, γεγονός παραμένει ότι η προστασία των θεμιτών συμφερόντων
των κρατών μελών μπορεί να διασφαλιστεί μέσω των ως άνω εξαιρέσεων, καθώς και δυνάμει του ειδικού καθεστώτος το οποίο εισάγει
το άρθρο 9 του κανονισμού έναντι των ευαίσθητων εγγράφων.
84     Συναφώς, ουδαμώς μπορεί να αποκλειστεί ιδίως η περίπτωση ο σεβασμός ορισμένων κανόνων του εθνικού δικαίου περί προστασίας
δημόσιου ή ιδιωτικού συμφέροντος, κανόνων οι οποίοι αντιτάσσονται στη δημοσιοποίηση εγγράφου και σε επίκληση των οποίων προβαίνει
συναφώς το κράτος μέλος, να θεωρηθεί ενδεχομένως ως άξιο προστασίας συμφέρον δυνάμει των προβλεπόμενων με τον ως άνω κανονισμό
εξαιρέσεων (βλ., επ’ αφορμή της προγενέστερης του κανονισμού 1049/2001 κανονιστικής ρυθμίσεως, προπαρατεθείσα απόφαση Κάτω
Χώρες και van der Wal κατά Επιτροπής, σκέψη 26).
Επί των διαδικαστικών επιπτώσεων που επάγεται η θεσπιζόμενη με το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1049/2001 διαδικασία
λήψεως των αποφάσεων
85     Όσον αφορά τις διαδικαστικής φύσεως επιπτώσεις του ούτως ερμηνευθέντος άρθρου 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1049/2001, υπογραμμίζεται,
πρώτον, ότι, αφ’ ης στιγμής η εφαρμογή κανόνων του κοινοτικού δικαίου ανατίθεται από κοινού στο θεσμικό όργανο και στο κράτος
μέλος το οποίο άσκησε την προβλεπόμενη στην παράγραφος 5 ευχέρεια, οπότε, η σχετική εφαρμογή εξαρτάται από τον διάλογο ο οποίος
πρέπει να χωρήσει μεταξύ τους, αμφότερα οφείλουν, σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 10 ΕΚ υποχρέωση αγαστής συνεργασίας,
να ενεργήσουν και να συνεργαστούν κατά τρόπον ώστε οι ως άνω κανόνες να τύχουν αποτελεσματικής εφαρμογής.
86     Εξ αυτού έπεται, κατ’ αρχάς, ότι το επιληφθέν αιτήσεως προσβάσεως σε έγγραφο προερχόμενο από κράτος μέλος θεσμικό όργανο και
το οικείο κράτος μέλος οφείλουν, αφ’ ης στιγμής η σχετική αίτηση γνωστοποιήθηκε από το επιληφθέν θεσμικό όργανο στο οικείο
κράτος μέλος, να προβούν αμελλητί στην έναρξη έντιμου διαλόγου ως προς την πιθανή εφαρμογή των προβλεπόμενων στο άρθρο 4,
παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1049/2001 εξαιρέσεων, εξακολουθώντας να επιδεικνύουν προσοχή ιδίως ως προς την ανάγκη να
παρασχεθεί στο ενδιαφερόμενο θεσμικό όργανο η δυνατότητα να λάβει θέση, ως υπέχον την υποχρέωση να αποφανθεί επί της ανωτέρω
αιτήσεως προσβάσεως, εντός των προβλεπομένων με τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού προθεσμιών.
87     Ακολούθως, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, το οποίο, μετά την ολοκλήρωση του σχετικού διαλόγου, θα αντετίθετο στη δημοσιοποίηση
του επίδικου εγγράφου, οφείλει, σε αντίθεση προς ό,τι έκρινε το Πρωτοδικείο στη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως,
να αιτιολογήσει την εναντίωσή του υπό το φως των συγκεκριμένων εξαιρέσεων.
88     Πράγματι, το θεσμικό όργανο δεν μπορεί να δώσει συνέχεια στη διατυπωθείσα από κράτος μέλος εναντίωση ως προς τη δημοσιοποίηση
εγγράφου το οποίο προέρχεται από το ίδιο αν η εναντίωση αυτή στερείται οποιασδήποτε αιτιολογίας ή αν η προβληθείσα αιτιολογία
δεν ανάγεται στις απαριθμούμενες στο άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1049/2001 εξαιρέσεις. Εφόσον, παρά τη ρητή
πρόσκληση του θεσμικού οργάνου προς το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να το πράξει, το κράτος μέλος εξακολουθεί να μην προβαίνει
στη σχετική αιτιολόγηση, το θεσμικό όργανο οφείλει, εφόσον εκτιμά ότι δεν εφαρμόζεται καμία από τις ανωτέρω εξαιρέσεις, να
επιτρέψει την πρόσβαση στο αιτηθέν έγγραφο.
89     Τέλος, όπως προκύπτει μεταξύ άλλων από τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού, το θεσμικό όργανο οφείλει να αιτιολογήσει την απόφαση
περί απορρίψεως την οποία απευθύνει στον αιτούμενο την πρόσβαση. Η υποχρέωση αυτή συνεπάγεται ότι το θεσμικό όργανο αναφέρει
με την απόφασή του όχι μόνο την εκδηλωθείσα εναντίωση του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους στη δημοσιοποίηση του αιτηθέντος εγγράφου
αλλά και τους λόγους που επικαλέστηκε το οικείο κράτος μέλος προκειμένου να συναγάγει ότι εφαρμόζεται μια από τις προβλεπόμενες
στο άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3 του κανονισμού εξαιρέσεις. Πράγματι, παρόμοιες ενδείξεις είναι ικανές να παράσχουν στον αιτούντα
τη δυνατότητα να κατανοήσει την προέλευση και τους προβαλλόμενους λόγους της αρνήσεως, στο δε αρμόδιο δικαστήριο να ασκήσει,
ενδεχομένως, τον έλεγχο που του έχει ανατεθεί.
90     Δεύτερον, επιβάλλεται η διευκρίνιση συναφώς ότι, σε περίπτωση κατά την οποία το κράτος μέλος αρνείται αιτιολογημένα να επιτρέψει
την πρόσβαση στο επίδικο έγγραφο, οπότε, συνακόλουθα, το θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να απορρίψει την αίτηση προσβάσεως,
ο αιτούμενος απολαύει ένδικης προστασίας, σε αντίθεση προς τους διατυπωθέντες μεταξύ άλλων από την IFAW ενδοιασμούς.
91     Συναφώς, όπως προκύπτει ασφαλώς από πάγια νομολογία, στο πλαίσιο προσφυγής ασκούμενης δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ, το Δικαστήριο
δεν είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί της νομιμότητας πράξεως την οποία εξέδωσε εθνική αρχή (βλ., ιδίως, απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου
1992, C‑97/91, Oleificio Borelli κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. I‑6313, σκέψη 9 ).
92     Κατά πάγια επίσης νομολογία, την ανωτέρω διαπίστωση δεν αναιρεί το γεγονός ότι η επίδικη πράξη εντάσσεται στο πλαίσιο διαδικασίας
λήψεως κοινοτικής αποφάσεως, οσάκις προκύπτει σαφώς από την κατανομή των αρμοδιοτήτων στον συγκεκριμένο τομέα μεταξύ των εθνικών
αρχών και των κοινοτικών θεσμικών οργάνων ότι η εκδοθείσα από την εθνική αρχή πράξη δεσμεύει τη λαμβάνουσα την απόφαση κοινοτική
αρχή και καθορίζει, συνακόλουθα, τους όρους της εκδοθησομένης κοινοτικής αποφάσεως (προπαρατεθείσα απόφαση Oleificio Borelli
κατά Επιτροπής, σκέψη 10).
93     Πάντως, εν προκειμένω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1049/2001 δεν έχει ως αντικείμενο,
όπως και άλλες κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις επί των οποίων το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να αποφανθεί (βλ., μεταξύ
άλλων, απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2001, C‑269/99, Carl Kühne κ.λπ., Συλλογή 2001, σ. I‑9517, σκέψεις 50 έως 54), τον διαχωρισμό
δύο αρμοδιοτήτων, της μιας εθνικής και της άλλης κοινοτικής, οι οποίες έχουν διακριτά αντικείμενα. Όπως υπογραμμίστηκε στη
σκέψη 76 της παρούσας αποφάσεως, η ανωτέρω διάταξη προβλέπει διαδικασία λήψεως αποφάσεων, μοναδικό αντικείμενο της οποίας
είναι ο καθορισμός αν η πρόσβαση σε έγγραφο πρέπει να μη γίνει δεκτή δυνάμει μιας των κατά το άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3,
του κανονισμού ουσιαστικής φύσεως εξαιρέσεων, διαδικασία λήψεως αποφάσεων στην οποία συμμετέχουν, υπό τις προμνησθείσες στη
σκέψη 76 ανωτέρω προϋποθέσεις, τόσο το κοινοτικό θεσμικό όργανο όσο και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
94     Σε παρόμοια περίπτωση, εναπόκειται στην αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστή να ελέγξει, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου
στον οποίο αντιτάχθηκε άρνηση προσβάσεως εκ μέρους του θεσμικού οργάνου στο οποίο υποβλήθηκε η αίτηση, αν η σχετική άρνηση
είχε εγκύρως ως θεμέλιο τις ανωτέρω εξαιρέσεις, και τούτο ανεξάρτητα από το αν η σχετική άρνηση προέρχεται από την αξιολόγησή
τους εκ μέρους του ιδίου του θεσμικού οργάνου ή του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Κατά τα λοιπά, πρέπει να υπογραμμιστεί
ότι η παρέμβαση του κράτους μέλους δεν επηρεάζει, έναντι του ενδιαφερομένου, τον κοινοτικό χαρακτήρα της αποφάσεως την οποία
του απευθύνει μεταγενέστερα το θεσμικό όργανο σε απάντηση της αιτήσεως προσβάσεως της οποίας αυτό επελήφθη όσον αφορά έγγραφο
ευρισκόμενο στην κατοχή του.
Επί της ακυρώσεως της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως
95     Όπως προκύπτει από το σύνολο των προεκτεθέντων, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνες περί το δίκαιο αιτιολογούσες την ακύρωση
της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως διά της οποίας κρίθηκε, αφενός, στις σκέψεις 58 και 59 αυτής, ότι η εκ μέρους κράτους μέλους
άρνηση να παράσχει εκ των προτέρων τη συναίνεσή του για τη δημοσιοποίηση εγγράφου, βασιζόμενη στο άρθρο 4, παράγραφος 5, του
κανονισμού 1049/2001, δεν πρέπει να αιτιολογείται και ισοδυναμεί, παρά την έλλειψη αιτιολογήσεως, με επιταγή προς το οικείο
θεσμικό όργανο να μη δημοσιοποιήσει το έγγραφο, χωρίς να του δοθεί η δυνατότητα να εξετάσει αν η μη δημοσιοποίηση του εγγράφου
δικαιολογείται, και, αφετέρου, στη σκέψη 61 της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως, ότι παρόμοια εναντίωση του κράτους μέλους έχει
ως συνέπεια η πρόσβαση στο αιτηθέν έγγραφο να διέπεται εν προκειμένω όχι από τον ως άνω κανονισμό αλλά από τις συναφείς διατάξεις
του εθνικού δικαίου.
96     Σύμφωνα με το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου, σε περίπτωση ακυρώσεως της αποφάσεως του Πρωτοδικείου,
το πρώτο μπορεί να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση. Αυτό συμβαίνει εν προκειμένω.

Επί της ασκηθείσας πρωτοδίκως προσφυγής
97     Έχοντας υπόψη όλες τις προηγηθείσες σκέψεις, πρέπει να αναγνωριστεί ότι ορθώς η IFAW ισχυρίστηκε, με τον πρώτο λόγο της ακυρώσεως
προς στήριξη της ενώπιον του Πρωτοδικείου προσφυγής της, ότι η επίδικη απόφαση αντίκειται στο άρθρο 4 του κανονισμού 1049/2001.
98     Πράγματι, την ανωτέρω απόφαση εξέδωσε η Επιτροπή στηριζόμενη σε πεπλανημένη ερμηνεία του άρθρου 4, παράγραφος 5, του κανονισμού
1049/2001, σύμφωνα με την οποία συγκεκριμένο κράτος μέλος νομιμοποιείται, δυνάμει της ανωτέρω διατάξεως, να εναντιωθεί κατά
το δοκούν και ανεπιφυλάκτως στη δημοσιοποίηση εγγράφου προερχομένου από αυτό, χωρίς να οφείλει να θεμελιώσει την εναντίωσή
του στους απαριθμούμενους στο άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1049/2001 λόγους εξαιρέσεως ούτε να την αιτιολογήσει.
99     Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 52 έως 89 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 4, παράγραφος 5, επιτρέπει στο κράτος μέλος να αντιταχθεί
στη δημοσιοποίηση εγγράφων τα οποία προέρχονται από το ίδιο μόνο επί τη βάσει των ανωτέρω εξαιρέσεων και με τη δέουσα αιτιολόγηση
της θέσεώς του συναφώς. Η ανωτέρω διάταξη απαιτεί περαιτέρω από το επιληφθέν παρόμοιας εναντιώσεως θεσμικό όργανο να βεβαιωθεί,
αφ’ ης στιγμής εξαντλήθηκαν οι δυνατότητες έντιμου διαλόγου με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, όπως προπαρατέθηκε στη σκέψη
86 της παρούσας αποφάσεως, ως προς το αν συντρέχει η ανωτέρω αιτιολόγηση και να προβεί σε σχετική μνεία με την απόφασή του
περί αρνήσεως προσβάσεως την οποία αυτό εκδίδει.
100   Εξ αυτού έπεται ότι η επίδικη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί. Υπό τις περιστάσεις αυτές, παρέλκει η απόφανση του Δικαστηρίου επί
του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος προβλήθηκε  προς στήριξη της ενώπιον του Πρωτοδικείου προσφυγής και αντλείται από την
αθέτηση της υποχρεώσεως περί αιτιολογήσεως.

Επί των δικαστικών εξόδων
101   Το άρθρο 122, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας προβλέπει ότι, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι βάσιμη και το Δικαστήριο
κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του ιδίου κανονισμού,
άρθρο το οποίο εφαρμόζεται στη διαδικασία της αιτήσεως αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 118 αυτού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται
στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Η παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του άρθρου 69 προβλέπει ότι
τα κράτη μέλη τα οποία παρενέβησαν στη διαφορά φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
102   Δεδομένου ότι η αίτηση αναιρέσεως έγινε δεκτή, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί στα αφορώντα την ως άνω αίτηση αναιρέσεως
δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν το Βασίλειο της Σουηδίας και η IFAW σύμφωνα με τα προς τούτο αιτήματά τους.
103   Η Επιτροπή και οι λοιποί παρεμβαίνοντες στη διαδικασία της αιτήσεως αναιρέσεως διάδικοι φέρουν τα συναφή προς αυτή δικαστικά
έξοδά τους.
104   Δεδομένου ότι το Δικαστήριο έκανε δεκτή και την ασκηθείσα πρωτοδίκως εκ μέρους της IFAW προσφυγή, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί
και στα ενώπιον του Πρωτοδικείου δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η IFAW, σύμφωνα με τα αιτήματα της προσφυγής της.
105   Η Επιτροπή και τα παρεμβάντα ενώπιον του Πρωτοδικείου κράτη μέλη φέρουν τα συναφή προς την πρωτόδικη διαδικασία έξοδά τους.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφαίνεται:
1)
Ακυρώνει την απόφαση του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 30ής Νοεμβρίου 2004, T-168/02, IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds
κατά Επιτροπής.
2)
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, της 26ης Μαρτίου 2002, περί αρνήσεως προσβάσεως της IFAW Internationaler
Tierschutz-Fonds gGmbH σε ορισμένα έγγραφα τα οποία παρέλαβε η Επιτροπή στο πλαίσιο διαδικασίας, μετά την περάτωση της οποίας
το ως άνω θεσμικό όργανο εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη για την υλοποίηση βιομηχανικού σχεδίου εντός τοποθεσίας προστατευόμενης δυνάμει
της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας
και χλωρίδας.
3)
Καταδικάζει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων  στα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Βασίλειο της Σουηδίας στο
πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας, καθώς και στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds gGmbH
τόσο στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας όσο και στο πλαίσιο της πρωτόδικης διαδικασίας η οποία κατέληξε στην έκδοση της αποφάσεως
του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 30ής Νοεμβρίου 2004, IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds κατά Επιτροπής.
4)
Το Βασίλειο της Δανίας, το Βασίλειο της Ισπανίας, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, η Δημοκρατία της Φινλανδίας, το Ηνωμένο Βασίλειο
της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων φέρουν τα συναφή προς την αίτηση
αναιρέσεως δικαστικά έξοδά τους.
5)
Το Βασίλειο της Δανίας, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, το Βασίλειο της Σουηδίας, το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και
της Βόρειας Ιρλανδίας, καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων φέρουν τα συναφή προς την πρωτόδικη διαδικασία δικαστικά
έξοδα τους.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.