CELEX: 62002CJ0416
Nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu
Direttivi 75/442/KEE u 91/156/KEE
Kunċett ta' skart
Direttivi 85/337/KEE u 97/11/KE
Stima ta' l-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent
Direttiva 80/68 KEE
Ħarsien ta' ilma ta' taħt l-art kontra tniġġis ikkawżat minn ċerti sustanzi perikolużi
Direttiva 91/271/KEE
Trattament ta' l-ilma urban mormi
Direttiva 91/676/KEE
Protezzjoni ta' l-ilma kontra t-tniġġis min-nitrati li ġejjin minn sorsi agrikoli
Tniġġis ikkawżat minn installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer

Motivi tas-sentenza
1. Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej qiegħda titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tikkonstata li:
- billi ma adottax il-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħu ma' l-obbligi imposti fuqu bis-saħħa ta' l-Artikoli 4, 9 u 13 tad-Direttiva tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju 1975 dwar l-iskart (75/442/KEE) (ĠU L 194, p. 39), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 91/156/KEE tat-18 ta' Marzu 1991 (ĠU L 78, p. 32, iktar 'il quddiem id-"Direttiva 75/442")
- billi ma ħax il-miżuri meħtieġa sabiex jiggarantixxi li l-iskart li ġej mill-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer li tinstab fil-post magħruf bħala "El Pago de la Media Legua" jiġi mormi jew irkuprat mingħajr ma titpoġġa fil-perikolu s-saħħa tal-bniedem jew mingħajr ma jagħmel ħsara lill-ambjent, billi ħalla lil din l-installazzjoni topera mingħajr l-awtorizzazzjoni meħtieġa minn din id-Direttiva u billi ma wettaqx il-kontrolli perjodiċi neċessarji għal dawn l-installazzjonijiet,
- billi ma effettwax, qabel it-twettiq jew il-modifika ta' dan il-proġett, stima ta' l-effetti tiegħu, bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 2 u 4(2) tad-Direttiva tal-Kunsill tas-27 ta' Ġunju 1985, dwar l-istima ta' l-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (85/337/KEE) (ĠU L 175, p. 40, iktar 'il quddiem id-"Direttiva 85/337, fl-ewwel verżjoni tagħha") jew bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, hekk kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 97/11/KE tat-3 ta' Marzu 1997 (ĠU L 73, p. 5, iktar 'il quddiem id-"Direttiva 85/337"),
- billi ma wettaqx l-istudji idroġeoloġiċi meħtieġa fiż-żona effettwata mit-tniġġis skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 3(b), 5(1) u 7 tad-Direttiva tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 1974 dwar il-ħarsien ta' ilma ta' taħt l-art kontra tniġġis ikkawżat minn ċerti sustanzi perikolużi (80/68/KEE) (ĠU 1980, L 20, p. 43),
- billi ma assigurax li l-ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera ikun is-suġġett ta' trattament hekk kif previst mill-Artikolu 5(2) tad-Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 1991 dwar it-trattament ta' l-ilma urban mormi (91/271/KEE) (ĠU L 135, p.40), jiġifieri trattament aktar strett minn dak deskritt fl-Artikolu 4 ta' din id-Direttiva,
- billi ma nnominax ir-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 3(1), (2) u (4) tad-Direttiva tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 1991 dwar il-protezzjoni ta' l-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati minn sorsi agrikoli (91/676/KEE) (ĠU L 375, p.1).
ir-Renju ta' Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu bis-saħħa ta' l-imsemmija direttivi.
Il-Kuntest Ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni li tirrigwarda l-iskart
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
2. L-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 jiddefinixxi l-iskart bħala "kull sustanza jew oġġett fil-kategoriji ddikjarati fl-Anness I li l-possessur jarmi jew ikun beħsiebu jew ikun imġiegħel li jarmi".
3. It-tieni subparagrafu ta' l-istess Artikolu 1(a) jafda lill-Kummissjoni bix-xogħol li tfassal "lista ta' l-iskartijiet li jappartjenu għall-kategoriji mniżżla fil-lista fl-Anness I". Permezz tad-Deċiżjoni 94/3/KE ta' l-20 ta' Diċembru 1993 li tistabbilixxi lista ta' skart skond l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 (ĠU 1994, L 5, p. 15), il-Kummissjoni stabbiliet Katalogu Ewropew ta' l-Iskart, li jinkludi b'mod partikolari, fost l-"iskart li ġej mill-produzzjoni ewlenija ta' l-agrikoltura" [Traduzzjoni mhux Uffiċjali], l-"eskrementi, awrina u demel (inkluż tiben maħmuġ), dranaġġ miġbur separatament u trattat f'post ieħor" [Traduzzjoni mhux Uffiċjali]. In-nota preliminari li tidher fl-Anness ta' l-imsemmija Deċiżjoni tippreċiża li din il-lista ta' skart "mhijiex eżawrjenti", li "l-fatt li materjal huwa inkluż fiha ma jfissirx li huwa skart f'kull każ" u li "l-inseriment f'din għandu biss effett jekk il-materjal ikun konformi mad-definizzjoni ta' l-iskart". [Traduzzjoni mhux Uffiċjali]
4. L-Artikolu 1(c) ta' l-istess Direttiva jiddefinixxi l-possessur bħala l-"produttur ta' l-iskart jew il-persuna naturali jew legali li tippossjedih".
5. L-Artikolu 2 tad-Direttiva 75/442 jipprovdi li:
"1. Dawn li ġejjin għandhom jitħallew barra mill-iskop ta' din id-Direttiva:
(a) l-effluwenti tal-gassijiet rilaxxati fl-atmosfera;
(b) fejn ikunu diġà koperti b' liġijiet oħra:
[...]
(iii) il-karkassi ta' l-annimali u l-iskart tal-biedja li ġej: materjal ta' ħmieġ u sustanzi oħra naturali imma mhux ta' perikolu u li jintużaw fil-biedja;
[...]
2. Jistgħu jiġu preskritti regoli għal okkażjonijiet partikolari jew li jissupplimentaw dawk ta' din id-Direttiva għal kategoriji partikolari ta' skart permezz ta' Direttivi individwali".
6. L-Artikolu 4 ta' l-imsemmija Direttiva jipprovdi li:
"L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw illi l-iskart jiġi rkuprat jew mormi mingħajr ma jipperikola saħħet il-bniedem u mingħajr l-użu ta' proċessi jew ta' metodi li jistgħu jkunu ta' ħsara għall-ambjent, u b' mod partikolari:
- mingħajr riskju għall-ilma, l-arja, il-ħamrija u l-pjanti u l-annimali,
- mingħajr ma jikkawżaw irritazzjoni permezz tal-ħsejjes u bl-irwejjaħ,
- mingħajr ma jaffettwaw ħażin il-kampanja u l-postijiet ta' interess speċjali.
L-Istati Membri għandhom ukoll jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jipprojbixxu l-abbandun, it-tfigħ u r-rimi mhux ikkontrollat ta' l-iskart."
7. Skond l-Artikolu 9 ta' l-istess Direttiva, għall-finijiet, b'mod partikolari, ta' l-implimentazzjoni ta' l-imsemmi Artikolu 4, kull stabbiliment u kull impriża li jwettaq ix-xogħolijiet ta' rimi ta' skart speċifikati fl-Anness II A ta' din id-Direttiva għandhu jikseb permess mingħand l-awtorità kompetenti, liema permess għandu jkopri, b'mod partikolari, it-tipi u l-kwantitajiet ta' l-iskart, il-ħtiġijiet tekniċi, il-preskrizzjonijiet tekniċi, il-prekawzjonijiet tas-sigurtà li għandhom jittieħdu, il-post tar-rimi u l-metodu tat-trattament.
8. Skond l-Artikolu 13 tad-Direttiva 75/442:
"L-istabbilimenti jew l-impriżi li jwettqu x-xogħlijiet imsemmija fl-Artikoli 9 sa 12 għandhom ikunu soġġetti għal spezzjonijiet xierqa perjodikament mill-awtoritajiet kompetenti."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
9. L-Artikolu 2(2) tal-Liġi Nru. 10/1998 tal-21 ta' April 1998 dwar l-iskart (BOE tat-22 ta' April 1998) jipprovdi li "din il-liġi tapplika b'mod supplementari għall-oqsma li hija ssemmi iktar 'il quddiem f'dak li jirrigwarda l-aspetti li hija tirregola espressament bil-leġiżlazzjoni speċifika tagħha:
[...]
b) ir-rimi u l-ipproċessar ta' annimali mejtin u ta' skart li joriġina mill-annimali, safejn dan il-qasam huwa rregolat mid-Digriet Irjali Nru. 2224/1993 tas-17 ta' Diċembru 1993 fuq ir-regoli sanitarji dwar ir-rimi u l-ipproċessar ta' annimali mejta u ta' skart li joriġina mill-annimali u l-protezzjoni kontra l-aġenti patoġeni fl-għalf għall-annimali [...]
c) l-iskart li jiġi minn installazzjonijiet agrikoli u l-bhejjem li jkun magħmul minn eskrementi u sustanzi naturali oħra li ma jagħmlux ħsara, użat fil-kuntest ta' installazzjonijiet agrikoli, safejn dan is-suġġett/il-qasam huwa rregolat mid-Digriet Irjali Nru. 261/1996 tas-16 ta' Frar 1996 dwar il-ħarsien ta' l-ilma kontra t-tniġġis min-nitrati li jkunu ġejjin minn sorsi agrikoli, u mil-leġiżlazzjoni li għandha tiġi adottata mill-Gvern konformement mall-ħames dispozzittiva addizjonali
[...]"
10. Din il-ħames dispożizzjoni addizzjonali tipprovdi li l-użu ta' l-iskart bħala fertilizzant agrikolu previst fl-imsemmi Artikolu 2(2)(c) huwa suġġett għal-leġiżlazzjoni li l-Gvern adotta għal dan il-għan u għar-regoli supplementari adottati, skond il-każ, mir-reġjuni awtonomi. Skond l-istess dispożizzjoni addizzjonali, din il-leġiżlazzjoni tistabbilixxi t-tip u l-kwantità ta' skart li jista' jintuża bħala fertilizzant kif ukoll il-kundizzjonijiet li fihom l-attività ma tkunx suġġetta għal permess, u tippresskrivi li din l-istess attività għandha tiġi implementata mingħajr ma tipperikola s-saħħa umana u mingħajr ma jintużaw proċessi jew metodi li jistgħu jkunu ta' ħsara għall-ambjent, b'mod partikolari li jikkawżaw it-tniġġis ta' l-ilma.
11. Bis-saħħa ta' l-awtorizzazzjoni legali li tirriżulta minn din il-ħames dispożizzjoni addizzjonali, il-Gvern Spanjol adotta d-Digriet Irjali Nru. 324/2000 tat-3 ta' Marzu 2000 (BOE tat-8 ta' Marzu 2000) li jistabbilixxi r-regoli bażiċi fuq l-amministrazzjoni ta' l-installazzjonijiet għat-trobbija tal-ħnieżer. L-Artikolu 5 B(b) ta' dan id-Digriet Irjali jipprovdi li l-ġestjoni tad-dranaġġ ta' l-irziezet li joriġina minn installazzjonijiet għat-trobbija tal-ħnieżer tista' ssir, b'mod partikolari, permezz ta' l-irkupru bħala demel organiku minerali, f'liema każ l-installazzjonijiet għandu jkollhom "fosos għall-ħażna ta' demel likwidu imqassmin f'kompartamenti u li ġew impermeabbilizzati, b'mod naturali jew artifiċjali, li jipprevjenu r-riskju ta' filtrazzjoni u ta' tniġġis ta' l-ilma tal-wiċċ u ta' taħt l-art, li jiggarantixxu li ma jkunx hemm telf minħabba tifwir jew instabbiltà ġeoteknika, u li d-daqs tagħhom ikun biżżejjed biex tinħażen il-produzzjoni ta' mill-inqas tliet xhur sabiex ikun jista' jkun hemm ġestjoni xierqa ta' tali produzzjoni."
12. Bis-saħħa ta' l-ewwel dispożizzjoni addizzjonali tal-Liġu Nru. 10/1998, il-kontroll ta' l-irkupru tad-demel likwidu, fiż-żoni li ma ġewx iddikjarati vulnerabbli għat-tniġġis min-nitrati skond id-Digriet Irjali Nru. 261/1996 tas-16 ta' Frar 1996, dwar il-ħarsien ta' l-ilma kontra t-tniġġis min-nitrati li jkunu ġejjin minn sorsi agrikoli (BOE tas-16 ta' Frar 1996), ma jistax isir fuq il-bażi tad-Digriet Irjali Nru. 324/2000.
13. Il-leġiżlazzjoni dwar l-iskart adottata mill-Ġunta ta' l-Andalusija teskludi mill-kamp ta' l-applikazzjoni tagħha l-iskart organiku li jkun ġej minn attivitajiet agrikoli jew ta' trobbija tal-bhejjem.
Il-leġiżlazzjoni dwar l-istima ta' l-effetti ta' ċerti proġetti fuq l-ambjent
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
14. L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 85/337, fl-ewwel verżjoni tagħha, kien jipprovdi li:
"Stati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li, qabel ma jingħata kunsens, proġetti li aktarx ikollhom effetti sinifikattivi fuq l-ambjent minħabba inter alia, in-natura, il-kobor u l-post tagħhom ikunu suġġetti għal stima fir-rigward ta' l-effetti tagħhom.
Dawn il-proġetti huma definiti fl-Artikolu 4."
15. Skond l-Artikolu 4(2) ta' l-imsemmija Direttiva, "Proġetti tal-klassijiet elenkati fl-Anness II għandhom ikunu soġġetti għal stima, skond l-Artikoli 5 sa 10, fejn Stati Membri jikkunsidraw li l-karateristiċi tagħhom jirrikjedu hekk". Dan l-Anness II, punt 1(f) isemmi l-installazzjonijiet għat-trobbija tal-ħnieżer.
16. Bis-saħħa ta' l-Artikolu 4(1) ta' din id-Direttiva, "[il-] proġetti tal-klassijiet elenkati fl-Anness I għandhom ikunu soġġetti għal stima skond Arikoli 5 sa 10".
17. L-imsemmi Anness I, punt 17(b) isemmi l-installazzjonijiet destinati għat-trobbija intensiva tal-ħnieżer b'aktar minn 3,000 post għall-produzzjoni tal-ħnieżer (ta' iktar minn 30 kg) u l-istess punt, paragrafu (c), jinkludi l-installazzjonijiet b'aktar minn 900 post għall-majjaliet.
18. L-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 85/337 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu, għall-proġetti elenkati fl-Anness II ta' din id-Direttiva, fuq il-bażi ta' eżami każ b'każ jew fuq il-bażi ta' limiti jew kriterji stabbiliti mill-Istat Membru, "jekk il-proġett għandux jiġi sottomess għal stima skond l-Artikoli 5 sa 10" [Traduzzjoni mhux Uffiċjali]. L-istess Artikolu 4(3) jippreċiża li, "Meta jiġi mwettaq eżami każ b'każ jew jiġu stabbiliti l-limiti jew il-kriterji għall-għan tal-paragrafu 2, għandhom jitqiesu l-kriterji rilevanti ta' l-għażla stabbiliti fl-Anness III".
19. L-Anness II punt 1(e) tad-Direttiva 85/337 jirreferi għall-"[in]stallazzjonijiet għat-tkabbir b'mod intensiv ta' l-annimali ta' l-irziezet (proġetti mhux inklużi fl-Anness I);" u l-punt 13 ta' l-istess Anness jirrferi għal, "kull bidla jew estenzjoni tal-proġetti mniżżla fil-lista fl-Anness I jew l-Anness II, diġà awtorizzati, imwettqa jew fil-proċess tat-twettiq, li jista' jkollhom effetti avversi sinifikanti fuq l-ambjent". L-Istati Membri kellhom iwettqu t-traspożizzjoni tad-Direttiva 85/337 qabel l-14 ta' Marzu 1999.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
20. Il-Ġunta ta' l-Andalusija adottat il-Liġi Nru. 7/1994 tat-18 ta' Mejju 1994, dwar il-ħarsien ta' l-Ambjent, fejn l-Anness II, punt 11, jipprovdi li l-installazzjonijiet ta' mqajjel li jesgħu aktar minn 100 majjaliet tat-trobbija u 500 ħanżir tas-simna huma suġġetti għall-proċedura li tipprevedi li jiġi stabbilit rapport ta' stima ambjentali.
Il-leġiżlazzjoni li tirrigwarda l-ħarsien ta' l-ilma ta' taħt l-art
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
21. L-Artikolu 3 tad-Direttiva 80/68 jipprovdi li:
"L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi meħtieġa kollha sabiex:
[...]
(b) jillimitaw l-introduzzjoni fl-ilma ta' taħt l-art tas-sustanzi elenkati fil-lista II sabiex jiġi evitat tniġġis ta' dan l-ilma minn dawn is-sustanzi".
22. L-imsemmi punt 3 tal-lista II isemmi s-"sustanzi li għandhom effett li jħassru t-togħma u/jew ir-riħa ta' l-ilma ta' taħt l-art [...]".
23. L-Artikolu 5 tad-Direttiva 80/68 jipprovdi, b'mod partikolari, li l-Istati Membri għandhom jissottoponu għall-investigazzjoni minn qabel l-iskarikar ta' sustanzi li jinstabu fl-istess lista II u li jistgħu jagħtu awtorizzazzjoni, sakemm jiġu mħarsa l-prekawzjonijiet tekniċi kollha għall-prevenzjoni ta' tniġġis ta' ilma ta' taħt l-art minn dawn is-sustanzi.
24. Bis-saħħa ta' l-Artikolu 7 ta' l-imsemmija Direttiva, "l-investigazzjonijiet minn qabel imsemmija fl-Artikoli 4 u 5 għandhom jinkludu eżami tal-kundizzjonijiet idroġeoloġiċi taż-żona kkonċernata, ta' l-eventwali poter ta' purifikazzjoni tal-ħamrija u tas-saff ta' ħamrija ta' taħt il-wiċċ, u tar-riskju ta' tniġġis u alterazzjoni tal-kwalita' ta' l-ilma ta' taħt l-art ikkawżat mill-iskarikar, u għandhom jistabbilixxu jekk l-iskarikar ta' sustanzi fl-ilma ta' taħt l-art huwiex soluzzjoni sodisfaċenti mill-perspettiva ambjentali".
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
25. Ebda leġiżlazzjoni nazzjonali li għandha bħala għan speċifiku t-traspożizzjoni tad-Direttiva 80/68 ma ġiet ippreżentata lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta' din il-kawża.
Il-leġiżlazzjoni dwar it-trattament ta' l-ilma urban mormi
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
26. L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 91/271 jipprovdi li "Għall-għanijiet tal-paragrafu 2, l-Istati Membri sal-31 ta' Diċembru 1993 għandhom jidentifikaw żoni sensittivi skond il-kriterji stabbiliti fl-Anness II", fosthom l-ewtrofikazzjoni (Anness II, A (a)), ċerta konċentrazzjoni ta' nitrati (Anness II, A(b)) u l-ħtieġa ta' trattament komplementari sabiex jissodisfa d-Direttivi tal-Kunsill (Anness II, A(c)).
27. L-Artikolu 5(2) jippreċiża li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ilma mormi urban li jidħol fis-sistemi ta' ġbir ikun, qabel l-iskarikar tiegħu f'żoni sensittivi, soġġett għal trattament iktar strett minn dak deskritt fl-Artikolu 4, sa mhux aktar tard mill-31 ta' Diċembru 1998 għall-iskariki kollha minn agglomerazzjonijiet b'ekwivalenti ta' popolazzjoni (iktar 'il quddiem "e.p".) ta' aktar minn 10 000.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
28. Fi Spanja, l-awtoritajiet kompetenti fil-qasam tat-trattament ta' l-ilma mormi huma l-awtoritajiet muniċipali. L-Istat huwa madankollu kompetenti, permezz tal-Confederaciones Hidrográficas (konfederazzjonijiet idrografiċi, korpi pubbliċi inkarigati bil-ġestjoni ta' l-ilma intern), għall-permessi ta' skarikar u ta' riutilizzazzjoni ta' l-ilma mormi ppurifikat.
29. Id-Digriet Irjali leġiżlattiv Nru. 11/1995 tat-28 ta' Diċembru 1995 li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għat-trattament ta' l-ilma urban mormi (BOE tat-30 ta' Diċembru 1995), ġie implimentat permezz tad-Digriet Irjali Nru. 509/1996 tal-15 ta' Marzu 1996 (BOE tad-29 ta' Marzu 1996), emendat parzjalment mid-Digriet Irjali Nru. 2116/1998 tat-2 ta' Ottubru 1998 (BOE ta' l-20 ta' Ottubru 1998).
Il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni ta' l-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati minn sorsi agrikoli
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
30. L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 91/676 jipprovdi li "[l]-ilmijiet effettwati bit-tniġġis u l-ilmijiet li jistgħu jiġu effettwati bit-tniġġis jekk ma titteħidx azzjoni skond l-Artikolu 5 għandhom jiġu identifikati mill-Istati Membri skond il-kriterji stabbiliti f'L-Anness I".
31. L-Artikolu 3(2) jipprovdi li, f'terminu ta' sentejn li jibda jiddekorri min-notifika tad-Direttiva, li seħħet fid-19 ta' Diċembru 1991, "l-Istati Membri għandhom [...] jinnominaw bħala żoni vulnerabbli ż-żoni kollha ta' l-art fit-territorji tagħhom li jxaqilbu lejn l-ilmijiet identifikati skond il-paragrafu I u li jikkontribwixxu għat-tniġġis. Għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni b'din in-nominazzjoni inizjali fi żmien sitt xhur."
32. Konformement mar-raba' paragrafu ta' l-istess Artikolu, "[l]-Istati Membri għandhom jirrevedu u jekk meħtieġ jerġgħu jikkunsidraw jew iżidu man-nomini taż-żoni vulnerabbli kif aproprjat, ta' mill-inqas darba kull erba' snin, sabiex iqisu t-tibdil u l-fatturi li ma setgħux ikunu previsti fin-nomini ta' qabel. Għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni b'kull reviżjoni jew żieda man-nomini fi żmien sitt xhur".
33. L-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/676 jipprovdi b'mod partikolari, għall-ilma kollu u sabiex jiġi assigurat livell ġenerali ta' protezzjoni kontra t-tniġġis, li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu, f'terminu ta' xahrejn li jibda jiddekorri min-notifika ta' din id-Direttiva, kodiċi wieħed jew iktar ta' prattika agrikola tajba, li għandhom jiġu implimentati mill-bdiewa fuq bażi voluntarja.
34. Bis-saħħa ta' l-Artikolu 5 ta' l-istess Direttiva, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu programmi ta' azzjoni li jirrigwardaw iż-żoni nnominati bħala vulnerabbli. Dawn il-programmi għandhom jinkludu miżuri obbligatorji, fosthom b'mod partikolari, il-miżuri stabbiliti fil-kodiċi jew kodiċijiet ta' prattika agrikola tajba kif ukoll il-miżuri indikati fl-Anness III tad-Direttiva 91/676. Il-miżuri indikati f'dan l-aħħar Anness jirrigwardaw, b'mod partikolari, il-perijodi li fihom il-fertilizzazzjoni b'ċerti tipi ta' fertilizzanti hija projbita, il-kapaċità tal-kontenituri maħsuba għall-ħażna tad-dranaġġ ta' l-irziezet, il-metodi ta' fertilizzazzjoni u l-kwantità massima ta' dranaġġ ta' l-irziezet li jkun fih in-nitroġenu li jista' jiġi użat għall-fertilizzazzjoni.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
35. Ir-Renju ta' Spanja ttraspona d-Direttiva 91/676 fis-sistema legali tiegħu permezz tad-Digriet Irjali Nru. 261/1996 tas-16 ta' Frar 1996 (BOE tas-16 ta' Frar 1996).
36. Minn barra dan, permezz tad-Digriet Nru. 261/98 tal-15 ta' Diċembru 1998, il-Ġunta ta' l-Andalusija indikat iż-żoni vulnerabbli għat-tniġġis ta' l-ilma min-nitrati li jkunu ġejjin minn sorsi agrikoli fit-territorju tal-Komunità Awtonoma ta' l-Andalusija. Dan id-Digriet ma jinkludix ir-Rambla de Mojácar.
Il-proċedura prekontenzjuża
37. L-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer li tinstab fil-post imsemmi "El Pago de la Media Legua", fit-territorju tal-Komunità ta' Vera (provinċja ta' Almería) u fuq it-triq li tikkollega dan il-Komun ma' dak ta' Garrucha, qrib ix-xmara Antas, ila titħaddem mill-1976.
38. Fl-2000, wara li rċeviet ilment li ġie rreġistrat taħt in-Nru. 2000/4044, dwar il-funzjonament ta' din l-installazzjoni, il-Kummissjoni, permezz ta' ittra tas-6 ta' April 2000, talbet lill-awtoritajiet Spanjoli, sabiex min-naħa jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq il-fatti rrappurtati, jiġifieri l-iskartar mhux kontrollat fl-ambjent ta' skart mill-installazzjonijiet ikkonċernati, u, min-naħa l-oħra, sabiex jagħtu informazzjoni fuq il-kundizzjonijiet ta' applikazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet komunitarji rilevanti differenti.
39. B'ittra ta' l-24 ta' Awwissu 2000, l-awtoritajiet Spanjoli wieġbu li d-Direttiva 75/442 ma kinitx neċessarjament applikabbli għad-demel likwidu ta' l-installazzjonijiet għat-trobbija ta' l-annimali, safejn l-użu ta' dan id-demel likwidu użat bħala fertilizzant fl-inħawi ta' l-installazzjoni seta' jippermetti li dan ma jikkwalifikax bħala skart, fis-sens ta' l-imsemmija Direttiva. F'dak li jirrigwarda l-applikazzjoni tad-Direttiva 85/337, dawn l-awtoritajiet indikaw li "il-Liġi Nru. 7/1994 kienet tipprovdi li l-installazzjonijiet kollha għat-trobbija tal-ħnieżer, indipendentement mis-sit tagħhom, kienu suġġetti għall-miżuri ta' ħarsien ta' l-ambjent". Fl-istess ittra, ġie wkoll indikat li l-installazzjoni kkuntestata kienet għadha mingħajr permess muniċipali u li, minn Mejju 1999, l-awtoritajiet lokali kienu talbu lill-proprjetarju ta' l-installazzjoni, sa dak inhar ta' l-imsemmija ittra mingħajr riżultat, dokumenti li jippermettu li jiġi ppreparat rapport ambjentali, li hu meħtieġ sabiex jingħata l-permess. L-awtoritajiet Spanjoli sostnew, barra minn dan, li d-demel likwidu ma kienx fih sustanzi perikolużi u li d-Direttiva 80/68 għalhekk ma kinitx applikabbli, kif ma kinitx applikabbli wkoll id-Direttiva 91/271 fin-nuqqas ta' kull ilment dwar skart li jista' jasal sal-laguna littorali. Fl-aħħarnett, f'dak li jirrigwarda d-Direttiva 91/676, l-imsemmija awtoritajiet indikaw li la din id-Direttiva u lanqas id-Digriet Irjali Nru. 261/1996 ma kienu jippermettu li wieħed jaħseb li ż-żona kkonċernata kienet vulnerabbli, billi l-korp kompetenti ma kienx ikkonkludha il-preżenza ta' nitrati imma ppropona biss li din iż-żona kellha tiġi inkluża fil-programm ta' sorveljanza tal-littoral kollu tal-provinċja ta' Almería.
40. F'Ottubru 2000, l-awtoritajiet Spanjoli bagħtu lill-Kummissjoni numru ta' dokumenti, b'mod partikolari rapport tal-5 ta' Lulju 2000 fuq is-sitwazzjoni ta' l-installazzjoni kkonċernata, li sar mill-kumpannija Tecnoma fuq it-talba tal-Confederación Hidrografica del Sur (konfederazzjoni idrografiku għan-nofsinnhar), kif ukoll dokumenti dwar il-proċedura li tippermetti lill-installazzjoni li jkollha l-permess li tiskarika l-iskart tagħha, datati l-14 ta' Awwissu 1998 u tat-2 ta' Lulju 1999.
41. Peress li f'Settembru 2000 dawk li kienu għamlu l-ilment ippreżentawlha informazzjoni ġdida fuq l-installazzjoni kkontestata u billi qieset li f'dan il-każ l-awtoritajiet Spanjoli kienu kisru d-Direttivi 75/442, 85/337, 85/337 kif emendata, 80/68, 91/271 u 91/676, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta' intimazzjoni lir-Renju ta' Spanja fit-18 ta' Jannar 2001.
42. Waqt laqgħa bilaterali tal-21 u 22 ta' Mejju mas-servizzi tal-Kummissjoni, l-awtoritajiet Spanjoli infurmaw lill-Kummissjoni li, b'riżultat ta' spezzjoni, huma kienu ħarġu, fit-18 ta' April 2001, opinjoni sfavorevoli għall-approvazzjoni ta' l-installazzjoni kkonċernata u li huma kienu talbu lill-Komun ta' Vera sabiex jadotta l-miżuri meħtieġa sabiex tingħalaq din l-installazzjoni, u li fin-nuqqas ta' tali għeluq l-Ġunta stess ta' l-Andalusija tkun tista' tintervjeni.
43. B'ittra ta' l-20 ta' Ġunju 2001, l-awtoritajiet Spanjoli wieġbu għall-ittra ta' intimazzjoni. Huma reġgħu sostnew li ma kienx jidhrilhom li d-Direttiva 75/442 kienet applikabbli u ppreċiżaw, f'dak li jirrigwarda d-Direttiva 85/337, li kien ġie ppreparat rapport ambjentali sfavorevoli għat-tkabbir ta' l-installazzjoni kkontestata u li huma kienu eżiġew li l-awtoritajiet lokali jieħdu l-miżuri għall-għeluq ta' din l-installazzjoni. F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 80/68, huma sostnew li l-ilma ta' taħt l-art li allegatament tniġġes kien jikkoinċidi ma' żona speċifika ta' l-akwifer b'użu limitat, qrib ħafna l-littoral u li ma kinitx iddestinata għal użu fejn il-kwalità hija rilevanti, b'tali mod li din iż-żona giet studjata anqas, anke jekk il-Comisaría de Aguas del Sur (awtorità inkarigata bil-ġestjoni ta' l-ilma fin-nofsinnhar tal-pajjiz) ġiet infurmata bil-ħtieġa li jsir studju idroġeoloġiku sabiex jiġi evalwat ir-riskju ta' alterazzjonijiet possibbli fil-futur tal-kwalità ta' l-ilma. F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 91/271, l-awtoritajiet Spanjoli ammettew li din ma kinitx tiġi rispettata iżda li t-tniġġis tal-laguna littorali ta' Antas ma kienx dovut għall-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer imma għall-iskarikar ta' l-ilma mormi tal-popolazzjoni li tgħix fil-komun ta' Vera. Safejn jirrigwarda d-Direttiva 91/676, l-istess awtoritajiet qiesu li din kienet irrispettata, filwaqt li indikaw li studju globali tat-tniġġis min-nitrati fuq livell nazzjonali jista' jippermetti, fejn meħtieġ, li jiġu indikati żoni vulnerabbli ġodda.
44. Billi qieset li r-risposti ppreżentati kienu għadhom mhux sodisfaċenti, il-Kummissjoni, b'ittra tas-26 ta' Lulju 2001, indirizzat opinjoni motivata lir-Renju ta' Spanja, fejn stednitu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħhu ma' l-obbligi tiegħu fit-terminu ta' xahrejn li kellu jibda' jiddekorri min-notifika ta' din l-opinjoni.
45. B'ittra ta' l-4 ta' Ottubru 2001, l-awtoritajiet Spanjoli ssottomettew lill-Kummissjoni rapport ippreparat/imħejji mill-Ġunta ta' l-Andalusija, li jindika li fit-8 ta' Awwissu 2001 kienet infetħet proċedura ta' sanzjoni kontra l-installazzjoni kkontestata.
46. Billi qieset li r-Renju ta' Spanja kien baqa' ma ħax il-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħhu ma' l-obbligi tiegħu, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors.
47. Ir-Renju ta' Spanja jitlob sabiex jinċaħad l-imsemmi rikors u sabiex il-Kummissjoni tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż.
48. B'Digriet tal-5 ta' Mejju 2003 tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-Renju Unit tal-Gran Brettanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq ġie ammess jintervjeni sabiex jappoġġja t-talbiet tal-Kummissjoni, b'mod partikolari f'dak li jirrigwarda l-Artikoli 4, 9 u 13 tad-Direttiva 75/442.
Dwar ir-rikors
49. Għall-finijiet ta' l-eżami ta' dan ir-rikors, għandhom jiġu analizzati, qabel kollox, l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tad-Direttivi 91/271 u 91/676, li jirrigwardaw it-totalità taż-żona ġeografika li fiha tinstab l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernata, imbagħad, l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tad-Direttiva 85/337, fl-ewwel verżjoni tagħha wkoll, b'liema ilmenti l-Kummissjoni tikkuntesta l-kundizzjonijiet li fihom implimentat il-bini u t-tkabbir ta' din l-installazzjoni, u fl-aħħarnett, l-ilmenti bbażati fuq il-fatt li l-karkassi ta' l-annimali u d-demel likwidu li jirriżulta minn din l-installazzjoni jintremew fl-ambjent bi ksur tad-Direttivi 75/442 u 80/68.
Fuq l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tad-Direttivi 91/271 u 91/676
F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 91/271
50. Permezz ta' dan l-ilment, il-Kummissjoni qiegħda tinvoka l-ksur ta' żewġ titoli tad-Direttiva 91/271. Hija ssostni, min-naħa, li x-xmara Antas kollha kellha tiġi inkluża maż-żoni sensittivi identifikati mill-Komunità Awtonoma ta' l-Andalusija skond l-Artikolu 5(1) ta' l-imsemmija Direttiva u, min-naħa l-oħra, li l-ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera kellu, minħabba f'dan, ikun suġġett għal trattament iktar rigoruż minn trattament sekondarju, kif previst fil-paragrafu 2 ta' dan l-istess Artikolu.
51. Fuq l-ewwel parti ta' l-ilment, dwar l-indikazzjoni tax-xmara Antas bħala żona sensittiva, fl-ewwel lok, għandu jiġi mfakkar li, fis-sentenza tagħha tal-15 ta' Mejju 2003, il-Kummissjoni vs Spanja (C-419/01, Ġabra p. I-4947), il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li r-Renju ta' Spanja, billi ma identifikax numru ta' żoni sensittivi tat-territorju tiegħu, naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu bis-saħħa ta' l-Artikolu 5 tad-Direttiva 91/271. Matul il-proċedura li tat lok għal din is-sentenza (ara punti 14 u 20), il-Kummissjoni kienet ammettiet li l-Komunità Awtonoma ta' l-Andalusija kienet indikat iż-żoni sensittivi li kienu jikkonċernawha, li kienet ippubblikat l-ismijiet fil-Ġurnal Uffiċjali tagħha u li kienet infurmatha bihom; barra minn dan, il-Gvern Spanjol kien osserva li l-Kummissjoni kienet ammettiet li din il-Komunità Awtonoma, kienet b'mod partikolari, indikat iż-żoni sensittivi li jinstabu fl-ilma kostali tagħha. Konsegwentement, in-nuqqas li dan iż-żmien kien ġie kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja, fl-imsemmija sentenza (punt 23), kien jirrigwarda n-nuqqas ta' indikazzjoni ta' żoni sensittivi li kienu jaqgħu taħt il-kompetenza ta' Komunitajiet awtonomi oħra, bl-esklużjoni, b'mod partikolari, taż-żoni sensittivi li jaqgħu taħt il-Komunità Awtonoma ta' l-Andalusija.
52. Madankollu, il-fatt li, permezz tas-sentenza l-Kummissjoni vs Spanja, ċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li n-nuqqas ta' indikazzjoni ta' żoni sensittivi ma kienx jikkonċerna l-Komunità Awtonoma ta' l-Andalusija ma jostakolax li l-eżami ta' l-ilment ibbażat fuq il-ksur tad-Direttiva 91/271. Fil-fatt, dan l-ilment huwa bbażat fuq elementi li l-Kummissjoni ma kinitx taf dwarhom matul il-proċedura prekontenzjuża li seħħet qabel ma l-Qorti tal-Ġustizzja ssejħet sabiex tintervjeni f'din il-kawża, liema elementi huma bbażati fuq rapport ippreparat għall-Kummissjoni mill-kumpannija ERM f'Jannar 2000, f'data wara dik ta' l-opinjoni motivata ta' din l-istess kawża. Għaldaqstant kien permissibbli li l-Kummissjoni, fuq il-bażi ta' dan ir-rapport fuq il-kontroll taż-żoni sensittivi u vulnerabbli fi Spanja, tosserva kien għadhom iseħħu ċerti nuqqasijiet fl-implimentazzjoni tad-Direttiva 91/271 u li tibda' azzjoni ġdida għal nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu f'dan ir-rigward.
53. Fit-tieni lok, mill-imsemmi rapport jirriżulta li l-Gvern Spanjol mhuwiex qed jikkontesta l-kontenut tiegħu fuq dan il-punt, li l-ilma tax-xmara Antas huwa mniġġes minn ewtrofikazzjoni, għandu livell għoli ta' nitrati u jirċevi, meta titqies il-preżenza tal-lukandi u taċ-ċentri turistiċi fil-viċinanzi, kwantitajiet kbar ta' elementi nutrittivi. Dawn il-kriterji huma fost dawk li, bis-saħħa ta' l-Anness II tad-Direttiva 91/271, għandhom jiġu kkunsidrati mill-Istati Membri sabiex jipproċedu bl-identifikazzjoni taż-żoni sensittivi. Barra minn dan, il-Kummissjoni osservat, mingħajr ma ġiet kkontradetta mill-Gvern Spanjol, li l-awtoritajiet Spanjoli ipproponew l-identifikazzjoni ta' l-imsemmija xmara bħala sit ta' importanza komunitarja fin-netwerk Natura 2000, fid-dawl tal-preżenza tal-fkieren "testudo graeca" fl-ilma ta' din ix-xmara. Anke jekk ma jissemmiex fost il-kriterji indicati fl-imsemmi Anness II, tali element huwa indizju supplementari ta' l-interess partikolari li l-ħarsien ta' l-ambjenti akwatiċi kkonċernati jippreżenta kontra l-iskarikar ta' ilma urban mormi li ma jkunx trattat biżżejjed.
54. Il-Gvern Spanjol joġezzjona li r-Rambla de l'Antas mhijiex magħmula minn ilma ġieri naturali imma min-nixxiat ta' taħt l-art, li ma jistax, fin-nuqqas ta' dawl, jiġi mniġġes mill-iżvilupp ta' algi u għaldaqstant mill-ewtrofikazzjoni. Madankollu, anke kieku din il-konstatazzjoni kienet eżatta, hija ma topponix l-identifikazzjoni ta' din iż-żona bħala waħda sensibbli fis-sens tad-Direttiva 91/271. Fil-fatt, min-naħa, l-Anness II ta' din id-Direttiva jipprovdi li ż-żoni sensittivi jistgħu jkunu magħmula minn "masses ta' ilma" u ma jirrikjedix għalhekk li l-ambjent akwatiku kkonċernat ikun ilma ġieri. Min-naħa l-oħra, l-istess Anness isemmi kriterji oħra barra dak ta' l-ewtrofikazzjoni, b'mod partikolari l-konċentrazzjoni għolja ta' nitrati, sabiex jiġi stabbilit jekk żona għandhiex tkun identifikata bħala żona sensittiva.
55. Ix-xmara Antas għandha għalhekk tiġi identifikata, fit-totalità tagħha, bħala żona sensittiva mill-awtoritajiet Spanjoli.
56. Għaldaqstant l-ewwel parti ta' l-ilment huwa fondat.
57. Fuq it-tieni parti ta' l-ilment, dwar il-ħtieġa ta' trattament aktar rigoruż minn trattament sekondarju, prevista fl-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 91/271, ta' liema trattament l-ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera għandu jkun is-suġġett, għandu jiġi osservat, min-naħa, li l-Gvern Spanjol ma jikkontestax il-fatt li dan l-ilma jirċievi biss trattament primarju.
58. Min-naħa l-oħra, mill-istatistiċi ppreżentati mill-Kummissjoni fir-replika tagħha jirriżulta li, bil-kontra ta' dak li jsostni l-Gvern Spanjol, l-imsemmija agglomerazzjoni, meta titqies il-popolazzjoni permanenti tal-Komun ta' Vera , li hi stmata għal bejn wieħed u ieħor 8,000 resident, u l-affluwenza konsiderevoli ta' turisti matul is-sajf fir-reġjun ikkonċernat, għandha e.p. li jaqbeż l-10,000. Safejn l-ilma urban mormi ta' din l-agglomerazzjoni huma skarikati f'żona li, kif intqal, kellha tiġi identifikata bħala żona sensittiva, l-awtoritajiet Spanjoli għandhom jgħassu sabiex dan l-ilma, qabel ma jiġi skarikat f'din iż-żona, ikun is-suġġett ta' trattament iktar strett minn dak deskritt fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/271, jiġifieri trattament aktar rigoruż minn trattament sekondarju, qabel il-31 ta' Diċembru 1998.
59. L-argument tal-Gvern Spanjol ibbażat fuq il-fatt li t-terminu stabbilit mid-Direttiva 91/271 għall-agglomerazzjonijiet li ta' e.p. ta' bejn 2,000 u 15,000 jiskadi biss fil-31 ta' Diċembru 2005 ma jistax jintlaqa', anke kieku kellu jitqies li l-e.p. ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera jaqa' f'din il-kategorija. Fil-fatt, l-Artikolu 3(1) u (2) ta' l-imsemmija Direttiva jistabbilixxi dan it-terminu għall-implimentazzjoni ta' sistema ta' ġbir u ta' trattament sekondarju għal dawk ta' l-iskariki ta' ilma urban mormi ta' din il-kategorija ta' agglomerazzjonijiet li jsiru barra miż-żoni sensittivi biss. L-imsemmi terminu ma jistax għaldaqstant jiġi applikat, fi kull każ, għall-iskariki ta' ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera.
60. Dwar il-fatt, invokat mill-Gvern Spanjol, li l-kumpannija li tmexxi l-impjant ta' purifikazzjoni ma tat ebda informazzjoni dwar studju analitiku ta' l-ilma mormi kkonċernat, dan ma jikkuntestax il-konstatazzjoni li dan l-ilma ma huwiex is-suġġett tat-trattament preskritt mid-Direttiva 91/271. Barra minn dan, billi indika fil-kontro-replika tiegħu, li l-impjant ta' purifikazzjoni tal-Komun ta' Vera, li nbena fl-1993, ġie ppjanat sabiex ikun jista' jirrispondi b'mod suffiċjenti, sal-2011, għall-eżiġenzi tal-leġiżlazzjoni fuq l-iskart fiż-żoni sensittivi, il-Gvern Spanjol qiegħed jammetti li dawn l-eżiġenzi ma kinux ġew rispettati sad-data stabbilita fl-opinjoni motivata.
61. Għaldaqstant, it-tieni parti ta' l-ilment hija fondata. It-talbiet tar-rikors fondati fuq il-ksur tad-Direttiva 91/271 għandhom għalhekk jintlaqgħu.
F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 91/676
62. Il-Gvern Spanjol isostni li l-ilment ibbażat fuq il-ksur tad-Direttiva 91/676 huwa inammissibbli minħabba żewġ kunsiderazzjonijiet. Min-naħa, dan l-ilment ma ssemmiex fl-opinjoni motivata u għalhekk il-Kummissjoni ma tistax tqajjmu għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni kienet diġà fetħet, taħt in-Nru. 2002/2009, proċedura oħra ta' ksur minħabba nuqqas fil-konfront ta' l-imsemmija Direttiva, meta indirizzat lir-Renju ta' Spanja intimazzjoni li tirrigwarda wkoll ir-Rambla de Mojácar. Il-prinċipju tan- ne bis in idem , li japplika għall-proċeduri ta' nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu, jipprekludi li żewġ azzjonijiet għal-nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu jinbdew kontra Stat Membru minħabba l-istess ksur tad-dritt komunitarju.
63. L-argumentazzjoni tal-Gvern Spanjol fuq l-ewwel punt tista' biss tiġi miċħuda. Fil-fatt, mid-dokumenti tal-proċess, b'mod partikolari mill-ittra ta' intimazzjoni u mill-opinjoni motivata indirizzati lil dan l-Istat Membru, jirriżulta li l-ksur tad-Direttiva 91/676 huwa wieħed mill-ilmenti li l-Kummissjoni invokat mill-proċedura prekontenzjuża. B'dan il mod, is-suġġett tal-kawża kien ċirkoskritt b' mod ċar u l-Gvern Spanjol kien fil-pożizzjoni li jippreżenta l-osservazzjonijiet u li jipprepara d-difiża tiegħu (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta' Diċembru 1982, il-Kummissjoni vs id-Danimarka, 211/81, Ġabra p. 4547, punti 8 u 9). Għaldaqstant dan l-ilment joħroġ ċar fl-opinjoni motivata, anke jekk ma ġiex imsemmi espressament fil-parti finali ta' l-imsemmija opinjoni, u ġie ppreżentat fi kliem simili u preċiż biżejjed fir-rikors (ara, f'dan is-sens, is-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, ċitata iktar 'il fuq, punti 14 u 15).
64. Għaldaqstant l-ilment mhuwiex inammissibbli f'dan l-ewwel rigward.
65. Fuq it-tieni punt, anke jekk jitqies li l-prinċipju tan- ne bis in idem japplika għall-proċeduri ta' nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu, ikun biżżejjed li jiġi kkonstatat li dan il-fatt huwa, mingħajr ebda effett fuq l-ammissibbiltà ta' l-ilment f'din il-kawża. Fil-fatt, fl-ipoteżi li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li dan l-ilment huwa fondat, l-unika konsegwenza ta' l-argumentazzjoni tal-Gvern Spanjol tkun li l-Kummissjoni ikollha eventwalment tirrinunzja għall-proċedura tan-nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu li hija fetħet taħt in-Nru. 2002/2009, safejn din il-proċedura tirrigwarda l-indikazzjoni tar-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli.
66. Għaldaqstant l-ilment mhuwiex inammissibbli f'dan it-tieni rigward.
67. Fuq il-mertu, il-Kummissjoni ġustament issostni li l-awtoritajiet Spanjoli, billi ddikjaraw il-laguna tax-xmara Antas bħala żona sensittiva għall-finijiet tad-Direttiva 91/271, ammettew l-istat ta' ewtrofikazzjoni ta' l-ilma tar-reġjun ikkonċernat u l-kontenut għoli tan-nitrati tiegħu, kif juri r-rapport tal-kumpannija ERM dwar il-kontroll taż-żoni sensittivi u vulnerabbli fi Spanja. Il-Gvern Spanjol barra minn dan jammetti, fis-sottomissjonijiet tad-difiża tiegħu, li l-kontenut tan-nitrati f'dan l-ilma, li huwa wieħed mill-kriterji ta' nominazzjoni taż-żoni vulnerabbli li ssir referenza għalihom fl-Anness I tad-Direttiva 91/676, huwa aktar minn 50 mg għal kull litru.
68. Sabiex jiġġustifika n-nuqqas ta' nominazzjoni tar-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli, il-Gvern Spanjol isostni li l-kriterju ta' nominazzjoni stabbilit fl-Artikolu 1 tal-imsemmija Direttiva u bbażat fuq il-fatt li l-preżenza ta' nitrati għandha tkun dovuta għall-attivita agrikola, mhuwiex sodisfatt.
69. Dan l-argument madankollu ma jistax jintlaqa'. Fil-fatt, hekk kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex ilma jiġi kkunsidrat bħala "effettwat bit-tniġġis", b'mod partikolari fis-sens ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 91/676, biex ikun hemm il-ħtieġa li jiġi nnominat bħala żona vulnerabbli, skond l-Artikolu 3(2) ta' l-imsemmija Direttiva, mhuwiex meħtieġ li l-komponenti tan-nitroġenu li jkunu ġejjin mill-agrikoltura jikontribwixxu b'mod esklużiv għat-tniġġis. Ikun biżżejjed li huma jikkontribwixxu għal dan b'mod sinifikanti (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta' April 1999, Standley et , C-293/97, Ġabra p. I-2603, punti 30 u 35).
70. Fil-kontro-replika tiegħu, il-Gvern Spanjol josserva li n-nominazzjoni tar-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli mhijiex relevanti fil-kuntest ta' din il-kawża, minħabba li din iż-żona tifforma qasam idroloġiku differenti minn dak tar-Rambla tax-xmara Antas, l-unika waħda indikata f'dan ir-rikors. Madankollu dan l-argument mhuwiex fondat. Fil-fatt, in-nuqqas tan-nominazzjoni tar-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli fis-sens tad-Direttiva 91/676 huwa invokat mill-Kummissjoni bħala ilment distint minn dak ibbażat fuq in-nuqqas tan-nominazzjoni tar-Rambla tax-xmara Antas bħala żona sensittiva fis-sens tad-Direttiva 91/271. Għalhekk għall-kuntrarju ta' dak li jsostni l-Gvern Spanjol, ir-rikors ma jirrigwardax bis sir-Rambla tax-xmara Antas. L-argument tal-Gvern Spanjol li jgħid li d- data li ttieħdet minn pubblikazzjoni ta' l-Instituto Geológico y Minero de España tirrigwarda l-unità idroloġika ta' Bajo Almanzora, li ma tikkorrispondix għaż-żona implikata fil-proċedura għan-nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu, għandu jiġi miċħud għall-istess raġuni.
71. Dwar l-oġġezzjoni magħmula mill-Gvern Spanjol dwar in-nuqqas ta' affidabiltà tad- data li tirriżulta mir-rapport ippreparat mil-kumpannija ERM, li liema data mhijiex affidabli daqs dik miġbura f'isem il-Ġunta ta' l-Andalusija, tali oġġezzjoni mhijiex ta' natura tali li tistabbilixxi li t-tniġġis min-nitrati mhuwiex dovut għall-attività agrikola.
72. Fl-aħħarnett, il-Gvern Spanjol għalxejn isostni li, jekk wieħed jiddividi ż-żidiet ta' fertilizzant bl-erja ta' l-artijiet li fuqhom issir il-fertilizzazzjoni bid-demel likwidu, il-kontenut f'nitrati jkun nettament anqas minn 170 kg għal kull ettaru, il-limitu stabbilit fil-paragrafu 2 ta' l-Anness III tad-Direttiva 91/676. Fil-fatt, l-ilment huwa bbażat, mhux fuq il-fatt li l-fertilizzazzjoni bid-demel likwidu ssir mill-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernati bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/676, imma fuq il-fatt li r-Renju ta' Spanja ma nnominax ir-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli. Għaldaqstant dan l-argument tal-Gvern Spanjol ma huwiex applikabbli u għandu jiġi miċħud.
73. F'din il-kawża, f'dak li jirrigwarda l-unità idroġeoloġika 06.06 (Bajo Almanzora), il-Gvern Spanjol ma ppreżenta ebda data preċiża li tippermetti li tiġi kkontestata l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li l-kontribuzzjoni tas-sorsi agrikoli għat-tniġġis min-nitrati hija serja.
74. Minn dak li ntqal iktar 'il fuq jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq il-ksur tad-Direttiva 91/676 huwa fondat.
F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 85/337
75. Il-Kummissjoni issostni li l-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer ma ġietx suġġetta, qabel il-bini tagħha, qabel l-14 ta' Marzu 1999, id-data sa meta kellha tiġi trasposta d-Direttiva 85/337, jew qabel it-tkabbir tagħha, li seħħ wara tali data, għal stima ta' l-effetti tagħha fuq l-ambjent, bi ksur ta' l-Artikoli 2 u 4(2) tad-Direttiva 85/337, anke fl-ewwel verżjoni tagħha.
76. Il-Gvern Spanjol isostni li l-Kummissjoni ma ppreċiżatx fuq liema miż-żewġ verżjonijiet ta' din id-Direttiva kien jirreferi n-nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu u li, minħabba f'hekk, l-ilment huwa inammissibbli. Alternattivament, l-istess Gvern iqis li dan l-ilment mhuwiex fondat. Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni indikat li l-installazzjoni kkonċernata kienet ġiet mibnija qabel id-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 85/337 u li d-Direttiva 85/337, fl-ewwel verżjoni tagħha, hija għalhekk l-unika waħda li tapplika f'din il-kawża.
77. F'dan ir-rigward, għandu l-ewwelnett jiġi osservat, u dan mhuwiex ikkontestat mill-Kummissjoni, li din l-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer ġiet mibnija fl-1976. F'din id-data, ebda dispożizzjoni tad-dritt komunitarju ma kienet timponi l-obbligu fuq l-awtoritajiet Spanjoli li jistmaw l-effetti ta' l-imsemmija installazzjoni fuq l-ambjent. Fil-fatt, it-terminu ta' traspożizzjoni tad-Direttiva 85/337, fl-ewwel verżjoni tagħha, skada fit-3 ta' Lulju 1988 u l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din id-Direttiva ma setgħatx timponi lill-Istati Membri li jagħmlu stimi ambjentali għall-proġetti, anke jekk suġġetti għal permess, imma li ġew mibnija qabel din id-data (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta' Awwissu 1995, il-Kummissjoni vs il-Ġermanja, C-431/92, Ġabra p. I-2189, punt 32, dwar proġetti li l-applikazzjoni għall-permess tagħhom ġiet ippreżentata wara t-3 ta' Lulju 1998)
78. It-tieni nett, mid-dokumenti tal-proċess jirriżulta li, wara l-14 ta' Marzu 1999, id-data meta skada t-terminu għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 85/337, l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernata kienet is-suġġett ta' proċedura ġdida ta' awtorizzazzjoni, skond il-Liġi Nru. 7/1994. Din il-Liġi tipprovdi li l-awtorizzazzjoni ta' installazzjonijiet għat-trobbija tal-ħnieżer b'aktar minn 100 majjala tat-trobbija u 500 ħanżir tas-simna, il-kategorija li taqa' fiha l-imsemmija installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali peress li għandha madwar 2,800 ras, huma suġġetti għal stima ta' l-effetti ambjentali tagħhom.
79. Il-Kummissjoni ma stabbilietx fiex l-awtoritajiet Spanjoli kienu, fit-tmexxija ta' din il-proċedura ġdida ta' awtorizzazzjoni u qabel is-26 ta' Settembru 2001, data ta' l-iskadenza tat-terminu preskritt fl-opinjoni motivata, kisru d-Direttiva 85/337.
80. L-awtoritajet Spanjoli fil-fatt ikkonformaw ruħhom mar-regola li stima ta' l-effetti ambjentali hija meħtieġa, anke fir-rigward ta' proġetti li twettqu qabel id-data ta' skadenza tat-terminu ta' traspożizzjoni tad-Direttiva 85/337, jekk dawn il-proġetti ġew awtorizzati mingħajr ma tkun saret tali stima u jekk jiġu sottomessi għal proċedura ġdida ta' awtorizzazzjoni mibdija wara din id-data (ara, f'dan is-sens, f'dak li jirrigwarda d-Direttiva 85/337 fl-ewwel verżjoni tagħha, is-sentenza tat-18 ta' Ġunju 1998, Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, C-81/96, Ġabra p. I-3923, punti 23 u 25, dwar proġetti awtorizzati qabel it-3 ta' Lulju 1988 imma li ma saritilhomx stima ta' l-efetti ambjentali tagħhom u li huma s-suġġett ta' applikazzjoni ġdida għal permess li ġiet ippreżentata wara din id-data).
81. Min-naħa, mid-dokumenti tal-proċess, jirriżulta li, fl-applikazzjoni tal-Liġi Nru. 7/1994, il-konformità ta' liema mar-rekwiżiti tad-Direttiva 85/337 ma ġietx ikkontestata mill-Kummissjoni, l-awtoritajiet Spanjoli bdew proċedura ta' stima ta' l-effetti fuq l-ambjent li tippermetti li jiġi vverifikat jekk l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernati setgħatx tkun awtorizzata u jekk is-sitwazzjoni amministrattiva tagħha setgħatx, jekk ikun il-każ, tiġi regolarizzata. F'Mejju 1999, l-imsemmija awtoritajiet għalhekk talbu lill-proprjetarju ta' din l-installazzjoni l-elementi li jippermettu li jitħejja rapport ambjentali. Tali rapport ġie ppreparat f'Lulju 2000 mill-kumpannija Tecnoma, fuq it-talba tal-Confederación Hidrografica del Sur, u mibgħut lill-Kummissjoni f'Ottubru 2000.
82. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet Spanjoli insistew fuq spezzjoni ta' l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernati u ddeċidew, b'mod partikolari fid-dawl tar-riżultati sfavorevoli ta' din l-ispezzjoni, li ma kienx possibbli li din l-installazzjoni tkun awtorizzata. Fit-18 ta' April 2001, l-istess awtoritajiet għaldaqstant ħarġu opinjoni sfavorevoli għall-approvazzjoni ta' din l-istess installazzjoni u talbu lill-Komun ta' Vera sabiex tadotta l-miżuri meħtieġa li jiżguraw l-għeluq tagħha. Fl-aħħarnett, fit-8 ta' Awissu ta' l-2001, inbdiet proċedura ta' sanzjoni kontra l-persuna li kienet tmexxi l-installazzjoni kkonċernata.
83. Għaldaqstant l-awtoritajiet Spanjoli implimentaw l-obbligu ta' stima ta' l-effetti fuq l-ambjent previst mil-Liġi Nru. 7/1994 b'mod korrett. In-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu tad-dritt komunitarju allegat mill-Kummissjoni f'dan ir-rigward ma ġiex, għaldaqstant ippruvat.
84. Minn dak li ntqal aktar 'il fuq jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq li il-ksur, mir-Renju ta' Spanja ta' l-Artikoli 2 u 4(2) tad-Direttiva 85/337, anke fl-ewwel verżjoni tagħha, għandu jinċaħad, mingħajr ma jkun meħtieġ li tiġi eżaminata ir-raġuni għall-inammissibbiltà mqajjem mill-Gvern Spanjol.
F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 75/442
85. Il-Kummissjoni ssostni li l-installazzjoni kkontestata tipproduċi skart fi kwantitajiet konsiderevoli, b'mod partikolari demel likwidu u karkassi ta' l-annimali u li dan l-iskart huwa, fin-nuqqas ta' leġiżlazzjoni komunitarja speċifika dwar il-ġestjoni tiegħu, irregolat mid-Direttiva 75/442. Din l-installazzjoni tiffunzjona mingħajr il-permess meħtieġ fl-Artikolu 9 ta' din id-Direttiva u l-imsemmi skart huwa, hekk kif ammettew l-istess awtoritajiet Spanjoli, skarikat mingħajr kontroll fl-artijiet fil-qrib, bi ksur tal-ħtiġijiet ta' rkupru jew rimi stabbiliti fl-Artikolu 4 ta' l-istess Direttiva. Fl-aħħarnett, l-installazzjoni ma kinitx is-suġġett ta' kontroll perjodiku xieraq mill-awtoritajiet kompetenti, bi ksur ta' l-Artikolu 13 ta' l-imsemmija Direttiva.
86. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-kamp ta' applikazzjoni tal-kunċett ta' "skart", fis-sens tad-Direttiva 75/442, jiddependi fuq it-tifsira tal-kelma "jarmi" li tinsab fl-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 1(a) ta' l-imsemmija Direttiva (ara s-sentenza tat-18 ta' Diċembru 1997, Inter-Environnement Wallonie, C-129/96, Ġabra p. I-7411, punt 26).
87. F'ċerti sitwazzjonijiet, oġġett, materjal jew materja prima li jirriżulta minn proċess ta' estrazzjoni jew ta' fabrikazzjoni li mhuwiex intiż prinċipalment sabiex jipproduċih jista' jikkonstitwixxi mhux residwu, imma prodott sekondarju, li l-impriża ma tippruvax "tarmi", fis-sens ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442, iżda li hija għandha l-intenzjoni li tisfrutta jew tikkummerċjalizza f'kundizzjonijiet li huma vantaġġużi għaliha, fi proċess sussegwenti, mingħajr operazzjonijiet preliminari ta' trasformazzjoni. F'tali każ, m'hemm ebda ġustifikazzjoni sabiex oġġetti, materjali jew materja prima li ekonomikament għandhom valur ta' prodotti, indipendentement minn kull trasformazzjoni, huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni li tapplika għal dawk il-prodotti jiġu suġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, li huma maħsuba sabiex jipprovdu għar-rimi jew l-irkupru ta' l-iskart, sakemm dan l-użu mill-ġdid ma jkunux biss possibbli imma ċert, mingħajr trasformazzjoni preliminari, u fil-kontinwità tal-proċess ta' produzzjoni (ara s-sentenza tat-18 ta' April 2002, Palin Granit et Vehmassalon kansanterveystyön kuntayhtymän hallitus, C-9/00, Ġabra p. I-3533, punti 34 sa 36)
88. Il-Qorti tal-Ġustizzja għaldaqstant iddeċidiet li fdal ta' ġebel u ta' ramel li jibqa minn operazzjonijiet ta' arrikiment ta' minerali li jiġu mill-isfruttament ta' minjiera ma jaqgħux taħt il-kwalifika ta' skart fis-sens tad-Direttiva 75/442 meta l-possessur tagħhom jużhom legalment għall-irdim meħtieġ tal-mini ta' l-imsemmija minjiera u jagħti garanziji suffiċjenti dwar l-identifikazzjoni u l-użu effettiv ta' dawn is-sustanzi (ara, f'dan is-sens, is-sentenza AvestaPolarit Chrome, C-114/01, Ġabra p. I-8725, punt 43). Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat ukoll kokk taż-żejt mhux raffinat prodott volontarjament, jew li jirriżulta mill-produzzjoni simultanja ta' sustanzi kombustibbli oħra taż-żejt, ġewwa raffinerija taż-żejt mhux raffinat li jintuża b'ċertezza bħala fjuwil għall-bżonnijiet ta' enerġija elettiva tar-raffinerija taż-żejt u għal bżonnijiet ta' industriji oħra li ma jikkonstitwixxix skart fis-sens ta' l-imsemmija Direttiva (digriet tal-15 ta' Jannar 2004, Saetti u Frediani, C-235/02, Ġabra p. I-1005, punt 47).
89. Hekk kif ġustament sostna l-Gvern tar-Renju Unit fis-sottomissjonijiet ta' l-intervent tiegħu, dranaġġ ta' l-irziezet jista', fl-istess kundizzjonijiet, ma jikkwalifikax bħala skart, jekk jiġi użat bħala fertilizzant għall-ħamrija fil-kuntest ta' prassi legali ta' fertilizzazzjoni ta' artijiet identifikati sewwa u jekk il-ħażna li għaliha huwa suġġett hija limitata għall-bżonnijiet ta' dawn l-operazzjonijiet ta' fertilizzazzjoni
90. Bil-kontra ta' dak li ssostni l-Kummissjoni, m'hemmx lok li din l-analiżi tiġi llimitata għad-dranaġġ ta' l-irziezet użat bħala fertilizzant fuq l-artijiet li jagħmlu parti mill-istess installazzjoni agrikola li ġġenerat dan id-dranaġġ. Fil-fatt, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, jekk sustanza tintuża b'ċertezza għall-bżonnijiet ta' operaturi ekonomiċi oħra barra minn dak li jkun ipproduċiha din tista' ma tiġix meqjusa bħala skart fis-sens tad-Direttiva 75/442 (ara d-Digriet Saetti u Freidiani, ċitata iktar 'il fuq, punt 47).
91. Min-naħa l-oħra, l-analiżi li tippermetti li jiġi kkunsidrat, f'ċerti sitwazzjonijiet, li residwu tal-produzzjoni mhuwiex skart iżda prodott sekondarju jew materja prima li tista' terġa tintuża fil-kontinwità tal-proċess ta' produzzjoni ma tistax tiġi applikata fil-każ tal-karkassi ta' l-annimali tat-trobbija, meta dawn l-annimali ikunu mietu fl-installazzjoni u ma jkunux ġew maqtula għall-finijiet tal-konsum uman.
92. Fil-fatt, dawn il-karkassi ma jistgħux, bħala regolament, jerġgħu jintużaw għal finijiet ta' alimentazzjoni umana. Dawn huma kkunsidrati mil-leġiżlazzjoni komunitarja, b'mod partikolari mid-Direttiva tal-Kunsill 90/667/KEE tas-27 ta' Novembru 1990 li tippreskrivi r-regoli veterinarji għall-qerda u l-ipproċessar ta' rimi mill-annimali, għat-tqegħid tiegħu fis-suq u għall-prevenzjoni ta' patoġeni fl-għalf ta' oriġini mill-annimali jew mill-ħut u li temenda d-Direttiva 90/425/KEE [(ĠU L 363, p. 51, id-Direttiva 90/667 ġiet imħassra, wara d-data stabbilita fl-opinjoni motivata, permezz ta' l-Artikolu 37 tar-Regolament (KE) Nru 1774/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Ottubru 2002 li jippreskrivi regoli tas-saħħa li jirrigwardaw prodotti sekondarji ta' l-annimali mhux maħsuba għall-konsum uman (ĠU L 273, p. 1)], bħala "skart ta' l-annimali" u, barra minn dan, bħala skart li jaqa' fil-kategorija ta' "materjal b'riskju elevat", li għandu jiġi ttrasformat ġewwa fabbriki awtorizzati mill-Istati Membri jew li għandu jiġi eliminat permezz ta' inċinerazzjoni jew dfin f'miżbla. L-imsemmija Direttiva tipprovdi li dan il-materjal jista' jintuża għall-għalf ta' bhejjem li ma jkunux intiżi għall-konsum uman, iżda biss bis-saħħa ta' permessi mogħti mill-Istati Membri u taħt is-superviżjoni veterinarja ta' l-awtoritajiet kompetenti.
93. Il-karkassi ta' annimali li mietu fl-installazzjoni kkonċernata ma jistgħu għalhekk fl-ebda każ jiġu użati f'kundizzjonijiet li jippermettu li ma jibqgħux jaqgħu taħt il-kwalifika ta' skart, fis-sens tad-Direttiva 75/442. Il-possessur ta' dawn il-karkassi għandu l-obbligu li jeħles minnhom, b'tali mod li dan il-materjal għandu jitqies bħala skart.
94. F'din il-kawża, f'dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, id-demel likwidu ġġenerat mill-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali, mid-dokumenti tal-proċess jirriżulta li dan id-demel likwidu jintuża bħala fertilizzant agrikolu u li hu mxerred għal dan il-għan fuq artijiet identifikati tajjeb. Huwa jinħażen ġewwa fossa sakemm ma jkun hemm l-operazzjonijiet ta' tixrid. Il-persuna li tmexxi l-installazzjoni kkonċernata għalhekk ma tfittix li teħles minn dan id-demel likwidu, b'tali mod li dan ma jikkostitwixxix skart fis-sens tad-Direttiva 75/442.
95. Il-fatt li tidher, fil-Katalogu Ewropew ta' l-Iskart, fost l-"[i]skart li ġej mill-produzzjoni ewlenija ta' l-agrikoltura", hemm l-"eskrementi, awrina u demel (inkluż tiben maħmuġ), dranaġġ miġbur separatament u ttrattat f'post ieħor", mhuwiex ta' natura li jikkontesta din il-konklużjoni. Fil-fatt, dan l-aċċenn ġenerali għad-dranaġġ ta' l-irziezet ma jqisx il-kundizzjonijiet li fihom dan id-dranaġġ jintuża u li huma determinanti għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-kunċett ta' skart. Barra minn dan, in-nota preliminari fl-Anness tal-Katalogu Ewropew ta' l-Iskart tinkludi l-preċiżazzjoni li din il-lista "mhijiex eżawrjenti", li "l-fatt li materjal huwa inkluż fiha ma jfissirx li huwa skart f'kull każ" u li "l-inserament f'din il-lista għandu biss effett jekk il-materjal ikun konformi mad-definizzjoni ta' l-iskart".
96. F'dak li jirrigwarda l-argument tal-Kummissjoni li la r-regoli tal-kodiċi ta' prattiċi agrikoli tajba adottat mill-Ġunta ta' l-Andalusija mhuma rispettati f'dan il-każ, lanqas il-kwantitajiet massimi ta' demel li jinxtered stabbiliti fl-Anness III tad-Direttiva 91/676, dan m'għandu ebda effett fuq il-kwalifika tad-demel likwidu taħt id-Direttiva 75/442. Il-fatt, anke jekk jitqies li bħalu stabbilit, li l-prattiċi ta' tixrid ta' demel ta' l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkuntestata mhumiex għal kollox konformi mal-kodiċi ta' prattiċi agrikoli tajba u mad-Direttiva 91/676 jista' jikkaratterizza nuqqas li jwettqu l-obbligi li jirriżultaw minn din id-Direttiva, iżda ma jippruvax li d-demel likwidu qed jiġi mormi b'mod inkontrollat fl-ambjent, f'kundizzjonijiet li jippermettu li jiġi kkunsidrat bħala skart.
97. Peress li l-Kummissjoni, ma invokatx il-ksur tad-Direttiva 91/676 fuq dan il-punt iżda llimitat ruħha li tallega nuqqas tat-twettiq ta' obbligi imposti mid-Direttiva 75/442, l-ilment ibbażat fuq il-ksur ta' din l-aħħar direttiva huwa miċħud safejn jirrigwarda d-demel likwidu.
98. F'dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, il-karkassi ta' l-annimali ġġenerati mill-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernata, li għandhom jiġu meqjusa bħala skart fis-sens tad-Direttiva 75/442, kif intqal fil-punt 94 ta' din is-sentenza, il-Gvern Spanjol isostni madankollu li dawn il-karkassi huma "diġà koperti b'liġijiet oħra" u għalhekk huma esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, skond ta' l-Artikolu 2(1)(b)(iii) tagħha.
99. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li dan il-kunċett ta' "liġijiet oħra" jista' jkopri kemm leġiżlazzjoni komunitarja kif ukoll leġiżlazzjoni nazzjonali li tkopri kategorija ta' skart imsemmija fl-Artikolu 2(1)(b) tad-Direttiva 75/442, bil-kundizzjoni li din il-leġiżlazzjoni, komunitarja jew nazzjonali, tirrigwarda l-ġestjoni ta' l-imsemmi skart bħala tali u li twassal għal livell ta' protezzjoni ta' l-ambjent li hu ta' l-inqas ekwivalenti għal dak intiż mill-imsemmija Direttiva (ara s-sentenza AvestaPolarit Chrome, ċitata iktar 'il fuq, punt 61).
100. Mingħajr ma jkun hemm bżonn li f'din il-kawża tittieħed deċiżjoni fuq il-kritika li l-Kummissjoni għamlet matul is-seduta kontra s-sentenza AvestaPolarit Chrome, ċitata iktar 'il fuq, f'dak li jirrigwarda l-karkassi ta' l-annimali hawnhekk in kwistjoni, "[liġi] oħra" komunitarja barra d-Direttiva 75/442, fis-sens l-Artikolu 2(1)(b) ta' din id-Direttiva, ġiet adottata mil-leġiżlatur komunitarju.
101. Fil-fatt, id-Direttiva 90/667 tirrigwarda, b'mod partikolari, il-ġestjoni bħala skart ta' dawn il-karkassi. Hija tistabbilixxi regoli preċiżi li japplikaw għal din il-kategorija ta' skart, billi tipprovdi b'mod partikolari li dawn jiġu ttrasformati f'fabbriki awtorizzati jew li jiġu eliminati permezz ta' l-inċinerazzjoni jew inkella eliminati permezz ta' dfin f'miżbla. Hija tiddefinixxi, per eżempju, l-ipoteżi fejn, meta ma jkunx jista' jiġi ttrasformat, dan l-iskart għandu jiġi inċinerat jew midfun. Hija tippreċiża b'dan il-mod, fl-Artikolu 3(2) tagħha li dan l-iskart jista' jiġi inċinerat jew midfun b'mod partikolari, jekk "il-kwantità u d-distanza ma jiġġustifikawx il-ġbir ta' l-iskart" [Traduzzjoni mhux Uffiċjali] u li "[d]-dfin f'miżbla għandu jkun fil-fond biżżejjed li jwaqqaf lill-annimali karnivori milli jerġgħu jaqilgħu l-karkassi jew l-iskart u għandu jseħħ f'art approprjata sabiex tkun evitata kontaminazzjoni ta' l-akwiferi ta' l-ilma jew kull ħsara lill-ambjent. Qabel ma jindifnu f'miżbla, il-karkassi jew l-iskart għandhom, jekk ikun hemm bżonn, jiġu mbexxa b'diżinfettant xieraq awtorizzat mill-awtorità kompetenti". [Traduzzjoni mhux Uffiċjali] L-imsemmija Direttiva tipprovdi wkoll għall-kontrolli u l-ispezzjonijiet li għandhom jagħmlu l-Istat Membru u, fl-Artikolu 12 tagħha, li esperti veterinarji tal-Kummissjoni jistgħu, f'ċerti każijiet, iwettqu kontrolli fuq il-post b'kollaborazzjoni ma' l-awtoritajiet nazzjonali. Ir-Regolament Nru. 1774/2002, li ġie adottat wara l-kriżi sanitarja magħrufa bħala l-" mad cow " u li daħal fis-seħħ wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, jistabbilixxi rekwiżiti aktar preċiżi għall-ħażna, it-trattament u l-inċinerazzjoni ta' l-iskart mill-annimali.
102. Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 90/667 jirregolaw l-efetti ambjentali tat-trattament tal-karkassi ta' l-annimali u, permezz tal-preċiżjoni tagħhom, jinvolvu livell ta' protezzjoni ta' l-ambjent li hu ta' l-inqas ekwivalenti għal dak stabbilit mid-Direttiva 75/442. Huma għaldaqstant jikkostitwixxu, bil-kontra ta' dak li ssostni l-Kummissjoni fir-replika tagħha, "[liġi] oħra" li tkopri din il-kategorija ta' skart, u li tippermetti li din il-kategorija tiġi kkunsidrata bħala eskluża mill-kamp ta' applikazzjoni ta' l-imsemmija Direttiva, mingħajr ma jkun hemm bżonn li jiġi eżaminat jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali invokata mill-Gvern Spanjol tikkostitwixxi hija nfisha tali "[liġi] oħra".
103. Id-Direttiva 75/442 mhijiex għaldaqstant applikabbli għall-karkassi ta' l-annimali kkonċernati. Peress li l-Kummissjoni invokat biss il-ksur ta' din id-Direttiva, l-ilment għandu jinċaħad safejn jirrigwarda l-imsemmija karkassi.
104. Għaldaqstant, dan l-ilment għandu jiġi miċħud fit-totalità tiegħu.
F'dak li jirrigwarda d-Direttiva 80/68
105. Skond il-Kummissjoni, mill-ittra ta' l-20 ta' Ġunju 2001, li biha l-awtoritajiet Spanjoli rrispondew għall-intimazzjoni, jirriżulta li ż-żona effettwata mill-installazzjoni għat-trobbija tal-ħnieżer hija mniġġsa min-nitrati, sustanzi inklużi fil-lista II, punt 3, tad-Direttiva 80/68, u li din iż-żona ma kinitx is-suġġett ta' studju idroġeoloġiku preliminari, bi ksur ta' l-Artikoli 3(b), 5(1) u 7 ta' l-imsemmija Direttiva.
106. Madankollu, il-Gvern Spanjol gustament josserva li l-użu tad-demel likwidu bħala fertilizzant huwa operazzjoni li l-aktar spiss tissodisfa l-prattiċi agrikoli tajba, u mhux "skarikar jew depożitu bl-iskop ta' skarikar ta' dawn is-sustanzi", fis-sens ta' l-Artikolu 5 ta' l-istess Direttiva.
107. Barra minn dan, is-sistema ta' protezzjoni ta' l-ilma kontra t-tniġġis li jirriżulta mid-dranaġġ ta' l-irziezet ma tistrieħx fuq id-Direttiva 80/68 imma fuq id-Direttiva 91/676, li għanda l-għan speċifiku li tissielet kontra t-tniġġis ta' l-ilma li jirriżulta mit-tixrid ta' demel jew mill-iskart tal-ħmieġ ta' l-intestini ta' l-annimali kif ukoll minn l-użu eċċessiv ta' demel u li tinkludi miżuri ta' ġestjoni li l-Istati Membri għandhom jimponu fuq dawk li jmexxu installazzjonijiet agrikoli. Kieku l-Artikolu 5 tad-Direttiva 80/68 kellu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri għandhom jissottomettu l-użu ta' demel likwidu jew, b'mod aktar ġenerali, tad-dranaġġ ta' l-irziezet, bħala fertilizzant agrikolu, għal stħarriġ preliminari, li b'mod partikolari, ikun jinkludi studju idroġeoloġiku taż-żona kkonċernata is-sistema ta' protezzjoni imwaqqfa mid-Direttiva 80/68 kienet tissostitwixxi ruħha parzjalment ma dik imwaqqfa mid-Direttiva 91/676.
108. L-awtoritajiet Spanjoli għalhekk ma kinux marbuta, fuq il-bażi tad-Direttiva 80/68, li jissottomettu l-użu agrikolu tad-demel likwidu ta' l-installazzjoni għat-trobbija ta' l-annimali kkonċernata għall-proċedura ta' awtorizzazzjoni prevista minn din id-Direttiva u lanqas, f'dawn iċ-ċirkostanzi, li jwettqu studji idroġeoloġiċi fiż-żona kkonċernata.
109. Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tad-Direttiva 80/68 għandu jiġi miċħud.
110. Minn dak kollu li ntqal iktar 'il fuq jirriżulta li:
- billi ma assigurax li l-ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera kien is-suġġett ta' trattament bħal dak previst mill-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 91/271, jiġifieri trattament aktar strett minn dak deskritt fl-Artikolu 4 ta' din id-Direttiva, u
- billi ma nnominax ir-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 3(1), (2) u (4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/676,
ir-Renju ta' Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu mid-Direttivi ċitati iktar 'il fuq.
111. Hemm lok li l-bqija tar-rikors jiġi miċħud
Dwar l-ispejjeż
112. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, kull parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Skond l-Artikolu 69(3) ta' l-istess Regoli, jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew aktar tat-talbiet tagħhom jew għal raġunijiet eċċezzjonali, il-Qorti tal-Ġustizzja tista' tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
113. F'din il-kawża, għandu jitqies il-fatt li r-rikors ma ntlaqax fir-rigward tan-nuqqas kollu ta' l-Istat li jwettaq obbligu, kif definit mill-Kummissjoni
114. Għaldaqstant hemm lok li r-Renju ta' Spanja jiġi kkundannat ibati żewġ terzi mill-ispejjeż kollha. Il-Kummissjoni hija kkundannata tbati t-terz l-ieħor.
115. Skond l-Artikolu 69(4) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Renju Unit għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tielet Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1) Billi ma assigurax li l-ilma urban mormi ta' l-agglomerazzjoni ta' Vera kien is-suġġett ta' trattament bħal dak previst mill-Artikolu 5(2) tad-Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 1991 dwar it-trattament ta' l-ilma urban mormi 91/271/KEE, jiġifieri trattament aktar strett minn dak deskritt fl-Artikolu 4 ta' din id-Direttiva, u
- billi ma nnominax ir-Rambla de Mojácar bħala żona vulnerabbli bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 3(1), (2) u (4) tad-Direttiva tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 1991 dwar il-protezzjoni ta' l-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati minn sorsi agrikoli (91/676/KEE),
ir-Renju ta' Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu mill-imsemmija Direttivi.
2) Il-Bqija tar-rikors huwa miċħud.
3) Ir-Renju ta' Spanja huwa kkundannat ibati żewġ terzi mill-ispejjeż kollha. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija kkundannata tbati t-terz l-ieħor.
4) Ir-Renju Unit tal-Gran Brettanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.