CELEX: 62005FJ0005
Servizz pubbliku
Uffiċjali
Att li jagħti lok għal dannu
Ammissibbiltà

Permezz ta’ rikorsi ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal‑Komunitajiet Ewropej rispettivament fil-11 ta’
Jannar u fis-17 ta’ Frar 2005, ir-rikorrenti jitolbu essenzjalment, l-ewwel nett, l‑annullament tad-deċiżjoni li permezz tagħha
l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) iddeċieda li jibda investigazzjoni interna, tal-atti ta’ investigazzjonijiet
magħmula fil-kuntest ta’ din l-investigazzjoni interna, tad-deċiżjoni tal-OLAF li jibgħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani
informazzjoni li tikkonċernahom, tar-rapport magħmul fi tmiem l‑investigazzjoni, u t-tieni nett, li l-Kummissjoni Ewropea
tiġi kkundannata tħallashom id-danni.

Il-kuntest ġuridiku
L-OLAF, stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352/KE, KEFA, Euratom, tat-28 ta’ April 1999 (ĠU L 136, p. 20), huwa
responsabbli, b’mod partikolari, li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi interni maħsuba sabiex jinvestiga fatti serji,
relatati mal-eżerċizzju ta’ attivitajiet professjonali, li jistgħu jikkostitwixxu ksur tal-obbligi tal-uffiċjali u tal-membri
tal-persunal tal-Komunitajiet, li jistgħu jwasslu għal proċeduri dixxiplinarji u, jekk ikun il-każ, proċeduri kriminali.
Ir-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tal-25 ta’ Mejju 1999, dwar investigazzjonijiet immexxija
mill-OLAF (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 91), jirregola l-ispezzjonijiet, il‑kontrolli u l-miżura
l-oħra meħuda mill-persunal tal-OLAF fil-qadi ta’ dmirijietu. L‑investigazzjonijiet magħmula mill-OLAF jikkonsistu f’investigazzjonijiet
“esterni”, immexxija barra mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Komunità u f’investigazzjonijiet “interni”,
immexxija fi ħdan dawn l‑istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji.
Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1073/1999, għandhom jinfetħu investigazzjonijiet interni fuq
deċiżjoni tad-Direttur tal-Uffiċċju, li jista’ jaġixxi fuq inizjattiva tiegħu stess jew wara talba mill-istituzzjoni, korp,
uffiċċju, jew aġenzija li fi ħdanha jkollha ssir l-investigazzjoni.
L-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 1073/1999 jipprevedi li, malli titlesta investigazzjoni mwettqa mill-OLAF, dan tal-aħħar għandu
jħejji rapport, taħt l-awtorità tad-direttur tiegħu, li jispeċifika, b’mod partikolari, is-sejbiet tal-investigazzjoni, inklużi
r-rakkomandazzjonijiet tad-direttur dwar l-azzjoni li għandha tittieħed. Skont l-Artikolu 9(4), ir-rapport imħejji wara investigazzjoni
interna u kull dokument relatat miegħu għandhom jintbagħtu lill-istituzzjoni, korp, uffiċċju jew aġenzija kkonċernata li għandhom,
jekk ikun il-każ, jieħdu l-azzjoni dixxiplinari jew legali meħtieġa skont ir-riżultati tal‑investigazzjoni.
L-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999, intitolat “Informazzjoni mibgħuta mill-[OLAF]”, huwa fformulat kif ġej:
“Mingħajr preġudizzju għal Artikoli 8, 9 u 11 ta’ dan ir-Regolament, id‑Direttur tal-[OLAF] għandu jibgħat lill-awtoritajiet
ġudizzjarji ta’ l-Istat Membru involut l-informazzjoni miksuba mill-[OLAF] waqt investigazzjonijiet interni fi kwistjonijiet
li jistgħu jwasslu għal proċeduri kriminali. Bla ħsara għar-rekwiżiti ta’ l-investigazzjoni, huwa għandu fl-istess ħin jinforma
lill-Istat Membru involut.”
Skont l-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 1073/1999, kull uffiċjal jew impjegat ieħor tal-Komunitajiet Ewropej jista’ jippreżenta
lill-[OLAF] ilment kontra att, magħmul mill-Uffiċċju bħala parti minn investigazzjoni interna li jikkawżalu preġudizzju, skont
il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti tal-Persunal tal‑Komunitajiet Ewropej (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti
tal‑Persunal”).
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 723/2004, tat-22 ta’ Marzu 2004 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1,
Vol. 2, p. 130), daħħal fir-Regolamenti tal-Persunal l‑Artikolu 90a, ifformulat kif ġej:
“Kull persuna li għaliha japplikaw dawn r-Regolamenti tal-Persunal, tista’ tibgħat lid-Direttur ta’ l-OLAF talba fis-sens
ta’ l-Artikolu 90(1), fejn jitolbu [titlob] lid-Direttur biex jieħu deċiżjoni dwaru [dwarha] b’konnessjoni ma’ l‑investigazzjoni
mill-OLAF. It-tali persuna tista’ wkoll tibgħat lid‑Direttur ta’ l-OLAF, ilment fis-sens ta’ l-Artikolu 90(2) kontra att li
se jaffettwaha ħażin f’konnessjoni ma’ investigazzjonijiet mill-OLAF.”
L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396/KE, KEFA, Euratom tal‑Komunità, tat-2 ta’ Ġunju 1999, dwar it-termini u l-kondizzjonijiet
għall-investigazzjonijiet interni rigward il-prevenzjoni ta’ frodi, korruzzjoni u kull xorta ta’ attività illegali li hija
ta’ ħsara lejn l-interess tal-Komunita (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 118), intitolat “Not[i]fika
lill-parti interessata”, jipprovdi:
“Fejn l-implikazzjonijiet possibbli ta’ Membru, uffiċjal jew impjegat tal-Kummissjoni isiru evidenti, il-parti interressata
għandha tkun informata malajr, basta dan ma jkunx ta’ ħsara għall-investigazzjonijiet. Għal kull fini, konkluzjonijiet li
jirreferu bl-isem dwar xi Membru, uffiċjal jew impjegat tal-Kummissjoni ma jistgħux jiġu magħmula ġaladarba l-investigazzjoni
tkun għal kollox lesta mingħajr mal-parti interessata kienet setgħat tagħti l-opinjonijiet tagħha dwarhu.
F’każijiet li jinħtieġu li tinżamm is-segretezza assoluta għal fini ta’ l‑investigazzjonijiet u li jkollhom il-ħtieġa ta’
proċeduri inve[s]tigativi li jaqgħu fil-[ġ]urisdizzjoni ta’ l-awtorità ġudizzjarja nazzjonali, l-obbligazzjoni li tistieden
lill-membru, l-uffiċjal u l‑impjegat tal-Kummissjoni biex jagħtu l-fehmiet tagħhom tista’ titħalla biex dawn jiġu deċiżi flimkien
ma’ l-President tal-Kummissjoni jew mas‑Segretarju Ġenerali tagħha rispettivament.”

Il-fatti
Matul is-sena 2002, id-diviżjoni responsabbli għall-verifika interna fi ħdan id-Direttorat Ġenerali (DĠ) “Ċentru Komuni ta’
Riċerka” (iktar ’il quddiem iċ-“ĊKR”) fassal rapport dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal fir-rigward
tal-persunal ta’ dan id‑direttorat ġenerali assenjat f’Ispra (l-Italja) (iktar ’il quddiem ir‑“rapport ta’ verifika interna
taċ-ĊKR”). F’dan ir-rapport ġew deskritti b’mod partikolari l‑fatti li ġejjin:
“–      230 membru tal-persunal taċ-ĊKR f’Ispra (20 % min-numru totali tal-persunal f’Ispra) ibatu minn invalidità permanenti parzjali.
–      EUR 5.7 miljun f’benefiċċji għal invalidità permanenti parzjali tħallsu lill-membri tal-persunal taċ-ĊKR bejn l-1996 u l‑2002.
–      Kull benefiċjarju rċieva medja ta’ EUR 25 000.
–        –            46 membru tal-persunal irċevew kollettivament kważi EUR 3 miljun, u kull wieħed ħa iktar minn EUR 35 000.
–        –            23 membru tal-persunal irċevew kollettivament ftit iktar minn EUR 2 miljun, u kull wieħed minnhom ħa iktar minn EUR 50 000.
–        –            8 membri tal-persunal irċevew kollettivament iktar minn EUR 1 miljun, u kull wieħed minnhom ħa iktar minn EUR 80 000.
–        –            persuna waħda, possibbilment tnejn, irċevew kważi EUR 300 000.
–      76 membru tal-persunal, li diġà kienu jbatu minn invalidità permanenti parzjali, sofrew it-tieni inċident, li wassal għal
invalidità permanenti parzjali addizzjonali.
–        30 % tal-benefiċjarji rċevew iktar minn ħlas wieħed għal invalidità permanenti parzjali.
–        10 % tal-benefiċjarji rċevew 3 ħlasijiet jew iktar (sa 11) għal invalidità permanenti parzjali.”
Filwaqt li enfasizza li l-kundizzjonijiet tax-xogħol fis-sede ta’ Ispra ma setgħux jiġġustifikaw tali numru ta’ inċidenti
u li kien hemm suspetti dwar il-veraċità tar-rapporti ta’ inċident, ir-rapport ta’ verifika intern taċ‑ĊKR ikkonkluda li kien
meħtieġ li l-OLAF jiġi informat fuq dawn il-fatti u ssuġġerixxa li jsir paragun bejn il-frekwenza tar-rapporti ta’ inċident
magħmula mill-persunal taċ-ĊKR assenjat f’Ispra u l‑frekwenza tar-rapporti magħmula mill-kumplament tal-persunal tal‑Kummissjoni.
Fl-14 ta’ Ottubru 2002, abbażi tar-rapport ta’ verifika intern tal-ĊKR, id-direttur tal-OLAF beda, skont it-tieni paragrafu
tal-Artikolu 5 tar‑Regolament Nru 1073/1999, investigazzjoni interna minħabba “suspetti ta’ frodi bi preġudizzju għall-baġit
tal-Komunità fil-ġestjoni tal-fondi tal-assigurazzjoni tal-mard fiċ-[ĊKR] ta’ Ispra (iktar ’il quddiem id‑“deċiżjoni li tinbeda
l-investigazzjoni interna”).
Fit-13 ta’ Jannar 2003, l-ex direttur tal-Istitut għall-Ambjent u s‑Sostenibbiltà (iktar ’il qudidem l-“IAS”), li huwa parti
miċ-ĊKR instema’ mill-membri tal-persunal tal-OLAF responsabbli għall-investigazzjoni interna. Matul is-smigħ tiegħu, huwa
indika li, peress li huwa stess ibbenefika minn kumpens għal diversi inċidenti li sofra fil‑ħajja privata tiegħu bejn l-1997
u l-2001, huwa kien “sorpriż [biċ-]ċerta faċilità li biha l-Kummissjoni [kienet] tagħti kumpens fil-każ ta’ inċident”, u jispjega
anki li, fil-kuntest ta’ wieħed mill-inċidenti fejn huwa kien vittima, kienet saritlu offerta ta’ kumpens meta fil-fatt huwa
ma kienx bagħat ir-rapport tal-espert mediku u li l-“uġigħ residwu li [huwa kien qed isofri wara dan l‑inċident] kien żgħir
sabiex [jiġġustifika] kumpens.” L-ex direttur tal-IAS għamel ukoll l-osservazzjoni li ġejja:
“Dehrli li l-mekkaniżmu [tal-konstatazzjoni tal-eżistenza u tal-livell tal-perċentwali ta’ invalidità permanenti parzjali
wara inċident] huwa superfiċjali ħafna meta mqabbel ma’ inċident [li jseħħ] fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea. Fl‑aħħar nett,
hemm espert mediku li ilu hemm diversi snin, [...] li jipproponi l-perċentwali ta’ invalidità. Fil-fehma tiegħi, l-evalwazzjoni
tal‑espert mediku ma kinitx ikkontestata b’mod dettaljat mill-konsulent mediku. Ikun faċli li tingħeleb din il-problema billi
l-konsulent mediku jiġi ssostitwit b’tabib li ma huwiex ta’ oriġini lokali. Ir-riskju huwa għoli għaliex iż-żewġ tobba jidher
li huma tal-istess età (madwar is-sittin sena), jgħixu fl-istess reġjun u x’aktarx jafu lil xulxin.”
Fuq talba tal-membri tal-persunal tal-OLAF maħtura sabiex iwettqu l‑investigazzjoni, id-Direttorat Ċ tal-OLAF għamel analiżi
tad-data tal‑kompjuter tad-DĠ “Persunal u Amministrazzjoni” dwar in-numru u l-ammont tar-rimborsi magħmula skont l-Artikolu
73 tar-Regolamenti, u qabbel din l-informazzjoni ma’ dik fid-database tas‑sistema tal‑kontabbiltà tal-Kummissjoni fis-seħħ
qabel l-1998. Abbażi ta’ din l-analiżi, l-OLAF osserva li kull wieħed minn 42 uffiċjal taċ-ĊKR f’Ispra ddikjara mill-inqas
disa’ inċidenti bejn Jannar 1986 u Lulju 2003 u li dawn il-każijiet, li mal-ewwel daqqa t’għajn setgħu jidhru supettużi, kellhom
ikunu suġġetti għal eżami dettaljat.
Permezz ta’ nota tal-5 ta’ Awwissu 2003 (iktar ’il quddiem in-“nota tal-5 ta’ Awwissu 2003”), id-Direttur Ġenerali tal-OLAF,
skont l‑ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999, bagħat lill‑prosekutur ta’ Varese (l-Italja) informazzjoni
miksuba matul l‑investigazzjoni interna dwar fatti li jistgħu, skont l-OLAF, ikunu s-suġġett ta’ proċeduri kriminali (iktar
’il quddiem id-“deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani”). Ma’ din in-nota ġiet annessa
“nota ta’ informazzjoni”, bid-data tat-23 ta’ Lulju 2003, imfassla mir‑rappreżentanti responsabbli għall-investigazzjoni interna
(iktar ’il quddiem in-“nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003”), li fiha kienu ssejħu l-42 uffiċjal taċ-ĊKR ta’ Ispra
msemmija fil‑punt preċedenti. Man-nota tal-5 ta’ Awwissu 2003 ġie anness ukoll il-verbal tas-smigħ tal-ex direttur tal-IAS.
Wara li rċieva l-informazzjoni mibgħuta mill-OLAF fin-nota tal-5 ta’ Awwissu 2003, il-prosekutur ta’ Varese beda investigazzjoni
dwar l‑eżistenza ta’ reati kriminali eventwali.
Fis-7 ta’ April 2004, l-OLAF bagħat lir-rikorrenti, li kienu fost it-42 uffiċjal imsemmija fin-nota ta’ informazzjoni tat-23
ta’ Lulju 2003, l‑ittra li ġejja:
“Fl-14 ta’ Ottubru 2002, l-OLAF beda investigazzjoni interna dwar l‑applikazzjoni f’Ispra tal-iskema ta’ assigurazzjoni għall-inċidenti
prevista fl-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal. L-investigazzjoni ffokat fuq l‑uffiċjali li ddikjaraw iktar minn [disa’]
inċidenti matul il‑perijodu Jannar 2003 sa Lulju 2003. Ġie kkonstatat li intom kontu tinsabu fost dawn il-persuni. Fil-5 ta’
Awwissu 2003, l-OLAF bagħat rapport lill‑prosekutur ta’ Varese (l-Italja) sabiex jinforma lil din l-awtorità bil-possibbiltà
tal‑eżistenza ta’ ksur, li jista’ jkun is-suġġett ta’ proċeduri jekk l-eżistenza tiegħu tiġi kkonfermata. […]”
Bejn il-11 u t-30 ta’ Ġunju 2004, kull wieħed mill-rikorrenti fil‑Kawża 5/05 ressaq, abbażi tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti,
quddiem id‑direttur tal-OLAF ilment kontra d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani.
Ukoll bejn il-11 u t‑30 ta’ Ġunju 2004, kull wieħed minnhom ressaq, abbażi tal-Artikolu 90(2) tar‑Regolamenti tal-Persunal,
quddiem l-Awtorità tal-Ħatra (iktar ’il quddiem l-“Awtorità tal-Ħatra”) ilment kontra d-deċiżjoni msemmija hawn fuq, fejn
ingħad li din la kienet motivata fil-forma, u lanqas fondata fil-mertu u li hija setgħet tippreġudika l-unur tiegħu, u wkoll
ressaq talba sabiex il-Kummissjoni tipprovdilu assistenza skont l‑Artikolu 24 tar‑Regolamenti tal-Persunal.
Permezz ta’ ittra tad-9 ta’ Lulju 2004, li waslet għand il-Kummissjoni fis-16 ta’ Lulju ta’ wara, ir-rikorrenti fil-Kawża
F-7/05 wkoll ressqet ilment kontra d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani u talbet
mingħand il‑Kummissjoni l-ħlas ta’ somma ta’ EUR 500 000, bħala kumpens għad‑danni li sofriet.
Permezz ta’ messaġġ elettroniku tas-16 ta’ Lulju 2004, wieħed mir‑rikorrenti fil-Kawża F-5/05, A. Violetti, talab liċ-ĊKR
l-aċċess għall-fajl mediku tiegħu u b’mod partikolari għad-dokumenti rigward l‑applikazzjoni, f’dak li jikkonċernah, tal-Artikolu
73 tar-Regolamenti tal-Persunal. Din it-talba ġiet miċħuda mis-servizz mediku, peress li dawn id-dokumenti kienu ġew issiġillati
mill-OLAF u ma kinux aċċessibbli. Talbiet intiżi għall-istess għanijiet u mressqa mir‑rikorrenti l-oħra tal-Kawżi F-5/05 u
F-7/05 wkoll ġew miċħuda.
Fl-20 ta’ Awwissu 2004, il-prosekutur ta’ Varese talab lill-Kummissjoni tneħħi l-obbligu ta’ riżervatezza kif ukoll it-tneħħija
tal-immunità għal uħud mill-uffiċjali msemmija fin-nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003. Il-Kummissjoni laqgħet din
it-talba fit-28 ta’ Settembru 2004.
Peress li l-OLAF ma rrispondiex fit-terminu ta’ erba’ xhur stabbilit mill-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti tal-Persunal, għall-ilmenti
li kienu ġew indirizzati lilu mir-rikorrenti, dawn kienu s-suġġett ta’ ċaħda impliċita.
Permezz tad-deċiżjonijiet adottati fil-15, fil-21 u fit-28 ta’ Ottubru 2004, l-Awtorità tal-Ħatra ċaħdet l-ilmenti mressqin
quddiemha mir-rikorrenti fil-Kawża F-5/05, peress li “[ma kinitx] il-Kummissjoni li [kellha] tikkummenta dwar l-attivitajiet
imwettqa mill-OLAF fl-eżerċizzju tal‑funzjonijiet tiegħu”. Bl-istess mod, it-talbiet intiżi sabiex il‑Kummissjoni tagħtihom
l-assistenza prevista fl-Artikolu 24 tar‑Regolamenti tal-Persunal ġew miċħuda, peress li l-Awtorità tal‑Ħatra qieset li l-persuni
interessati ma rċevew l-ebda theddid, insult, offiża, difamazzjoni, jew attakk minħabba l‑kwalitajiet tagħhom u l‑funzjonijiet
tagħhom u peress li l-investigazzjoni mibdija mill-OLAF kienet tmexxiet skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ.
Fil-25 ta’ Novembru 2004, l-OLAF, fi tmiem l-investigazzjoni interna, fassal, skont l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1073/1999,
rapport li jinkludi l-fatti kkonstatati, id-dannu finanzjarju sofrut mill-Komunitajiet u l-konklużjonijiet tal-investigazzjoni,
inklużi r-rakkomandazzjonijiet tad‑direttur tal-OLAF dwar l-azzjoni li għandha tittieħed wara din l‑investigazzjoni (iktar
’il quddiem ir-“rapport finali ta’ investigazzjoni”). L-imsemmi rapport intbagħat lis-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni,
lid-Diretturi Ġenerali tad-DĠ “Persunal u Amministrazzjoni” u taċ-ĊKR, u lid-Direttur tal-“Uffiċċju tal‑amministrazzjoni u
l-ħlas tad-drittijiet individwali”.
Fir-rapport finali ta’ investigazzjoni, ġie indikat li l-persunal taċ‑ĊKR kien iddikjara tlieta sa erba’ darbiet iktar inċidenti
mill‑bqija tal‑persunal tal-Kummissjoni assenjat f’sedi oħra u li l‑probabbiltà li dawn id-dikjarazzjonijiet iwasslu għall-konstatazzjoni
ta’ invalidità permanenti parzjali kienet bejn darbtejn u tliet darbiet ogħla fiċ‑ĊKR ta’ Ispra milli fil-bqija tal-Kummissjoni.
Ġie enfasizzat ukoll li wħud mit‑42 uffiċjal imsemmija fin-nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003 setgħu jiksbu l-ħlas
ta’ somom kunsiderevoli wara li ddikjaraw diversi inċidenti ta’ gravità li hija, madankollu, minuri. Ir-rapport finali ta’
investigazzjoni kien juri, madankollu, li l-investigazzjonijiet li saru fil-kuntest tal‑investigazzjoni interna, għalkemm
urew nuqqasijiet fir‑rigward tal-intervent tat‑tabib maħtur mill-Kummissjoni sabiex jagħti opinjoni dwar il-perċentwali ta’
invalidità permanenti, ma ppermettewx il-konstatazzjoni, minħabba n-natura purament amministrattiva ta’ din l‑investigazzjoni,
tal-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet ta’ inċidenti frawdolenti, u li f’dawn iċ-ċirkustanzi, kienu l-awtoritajiet ġudizzjarji
Taljani li kellhom jirrispondu għall-mistoqsija dwar jekk it-42 uffiċjal involuti kinux fil-fatt wettqu ksur kriminali. Barra
minn hekk, ir-rapport finali ta’ investigazzjoni ma kienx jipproponi li jinbdew proċeduri dixxiplinari kontra l-imsemmija
uffiċjali.
Fil-21 ta’ Frar 2005, l-OLAF ċaħad b’mod espliċitu t-talbiet imressqa mir-rikorrenti fil-Kawża F-5/05.
Il-prosekutur ta’ Varese ordna rapport mediko-legali dwar l-inċidenti kollha li ġew iddikjarati mit-42 uffiċjal imsemmija
fin-nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003 (iktar ’il quddiem ir-“rapport mediko-legali”). Fuq talba tal-prosekutur,
l-OLAF bagħat, fil-15 ta’ April 2005, il-kopji tad-dokumenti meħtieġa sabiex isir dan ir-rapport.
Fil-15 ta’ Ġunju 2005, ir-rapport mediko-legali kkonkluda li l-elementi ta’ natura medika ma kinux biżżejjed sabiex tiġi stabbilita
l-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet ta’ inċidenti frawdolenti. Għalhekk, fuq talba f’dan is-sens mill-prosekutur ta’ Varese,
l-imħallef għall-investigazzjonijiet preliminari tal-Qorti ta’ Varese, fit-12 ta’ Lulju 2005, iddeċieda li jwaqqaf il-proċedura.
Permezz ta’ noti tad-9 ta’ Ottubru 2006, l-OLAF informa lir-rikorrenti bit-twaqqif tal-proċedura.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Ir-rikors F‑5/05 ġie inizjalment irreġistrat fil-11 ta’ Jannar 2005 fir‑reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza taħt ir-referenza
T‑22/05.
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti tal-Prim’Istanza:
–        tordna l-produzzjoni tal-fajls kollha li jikkonċernaw ir-rikorrenti u li huma ssiġillati mill-OLAF;
–        tordna l-produzzjoni tar-rapport finali ta’ investigazzjoni;
–        tannulla l-investigazzjoni mmexxija kontra r-rikorrenti;
–        tannulla n-nota tal-OLAF li tinkludi “notifika tal-investigazzjoni u informazzjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani”;
–        tannulla r-rapport ta’ investigazzjoni mibgħut lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani;
–        tannulla l-atti kollha sussegwenti u/jew relatati ma’ dawn id‑deċiżjonijiet li ġew adottati wara dan ir-rikors”;
–        tikkundanna lill-OLAF u lill-Kummissjoni għall-ħlas tad-danni, stmati
ex aequo et bono
għal EUR 30 000 għal kull rikorrent, b’riżerva ta’ żieda u/jew tnaqqis matul il‑proċedura;
–        tikkundanna, f’kull każ, lill-Kummissjoni għall-ispejjeż, inklużi l‑ispejjeż u d-drittijiet tal-avukat ikkonsultat mir-rikorrenti
sabiex jiġi ppreżentat dan ir-rikors.
Permezz ta’ att separat, ippreżentat fir-Qorti tal-Prim’Istanza fis-27 ta’ April 2005, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’
inammissibbiltà kontra r-rikors T-22/05, skont l-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal‑Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, applikabbli
mutatis mutandis
għall-Qorti tal-Prim’Istanza, skont l-Artikolu 3(4) tad-Deċiżjoni tal‑Kunsill 2004/752/KE, Euratom, tat-2 Novembru 2004,
li tistabbilixxi t‑Tribunal għas-Servizz Pubbliku tal-Unjoni Ewropea (ĠU L 153M, 7.6.2006, p. 84), sad-dħul fis-seħħ tar-Regoli
tal-Proċedura ta’ dan tal-aħħar.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza:
–        tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli;
–        tiddeċiedi b’mod xieraq fuq l-ispejjeż.
Ir-rikors F‑7/05 ġie inizjalment irreġistrat fis-17 ta’ Frar 2005 fir‑reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza taħt ir-referenza
T‑84/05.
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza:
–        tordna l-produzzjoni tal-fajls kollha li jikkonċernaw ir-rikorrenti u li huma ssiġillati mill-OLAF;
–        tordna l-produzzjoni tar-rapport finali ta’ investigazzjoni;
–        tannulla l-investigazzjoni mmexxija kontra r-rikorrenti;
–        tannulla n-nota tal-OLAF li tinkludi “notifika tal-investigazzjoni u informazzjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani”;
–        tannulla r-rapport ta’ investigazzjoni mibgħut lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani;
–        tannulla l-atti kollha sussegwenti u/jew relatati ma’ dawn id-deċiżjonijiet li ġew adottati wara dan ir-rikors;
–        tikkundanna lill-OLAF u lill-Kummissjoni għall-ħlas tad-danni, stmati
ex aequo et bono
għal EUR 30 000, b’riżerva ta’ żieda u/jew tnaqqis matul il‑proċedura;
–        tikkundanna, f’kull każ, lill-Kummissjoni għall-ispejjeż, inklużi l-ispejjeż u d-drittijiet tal-avukat ikkonsultat mir-rikorrenti
sabiex jiġi ppreżentat dan ir-rikors.
Permezz ta’ att separat, ippreżentat fir-Qorti tal-Prim’Istanza fis-27 ta’ April 2005, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’
inammissibbiltà kontra r-rikors T‑84/05, skont l-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Hija
talbet li l-Qorti tal-Prim’Istanza:
–        tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli;
–        tiddeċiedi b’mod xieraq fuq l-ispejjeż.
Permezz ta’ digriet tal-President tar-Raba’ Awla tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tat-3 ta’ Mejju 2005, il-Kawżi T‑22/05 u T‑84/05
ingħaqdu għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub, tal-proċedura orali u tas-sentenza, skont l-Artikolu 50 tar-Regoli tal‑Proċedura
tal-imsemmija Qorti tal-Prim’Istanza.
Permezz ta’ ittri tal-31 ta’ Mejju 2005 u li waslu għand ir-reġistratur tal-Qorti tal-Prim’Istanza l-istess ġurnata permezz
ta’ faks (il-preżentata tal-oriġinali saret fit-2 ta’ Ġunju ta’ wara), il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea talab li jintervjeni
fil-Kawżi T‑22/05 u T‑84/05 insostenn tat‑talbiet tal-Kummissjoni.
Permezz ta’ att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-21 ta’ Ġunju 2005, ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet
tagħhom dwar l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni.
Permezz ta’ digriet tal-President tar-Raba’ Awla tal‑Qorti tal-Prim’Istanza tat-13 ta’ Lulju 2005, il-Kunsill ġie awtorizzat
jintervjeni fil-Kawżi magħquda T‑22/05 u T‑84/05 insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.
Permezz ta’ nota ta’ intervent li tirrigwarda esklużivament l‑ammissibbiltà tar‑rikorsi magħquda T‑22/05 u T‑84/05, li waslet
fir‑reġistru tal-Qorti tal‑Prim’Istanza fit-30 ta’ Settembru 2005 permezz ta’ faks (il-preżentata tal‑oriġinal saret fl-4
ta’ Ottubru ta’ wara), il-Kunsill talab li l-Qorti tal‑Prim’Istanza:
–        tiċħad ir-rikorsi bħala inammissibbli;
–        tiddeċiedi kif xieraq fuq l-ispejjeż.
Permezz ta’ digriet tal-15 ta’ Diċembru 2005, il-Qorti tal-Prim’Istanza, skont l‑Artikolu 3(3) tad-Deċiżjoni 2004/752, irrinvijat
il-Kawżi T-22/05 u T-84/05 quddiem il-Tribunal għas-Servizz Pubbliku. Ir-rikorsi ġew irreġistrati rispettivament fir-reġistru
ta’ dan tal-aħħar taħt ir-referenzi F-05 u F-7/05.
Permezz ta’ att ippreżentat fl-20 ta’ Diċembru 2005 fir-reġistru tat‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, ir-rikorrenti ppreżentaw
l-osservazzjonijiet tagħhom dwar in-nota ta’ intervent ippreżentata mill‑Kunsill fil-Kawżi F-5/05 u F-7/05.
Permezz ta’ digriet tal-Ewwel Awla tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku tal-21 ta’ Marzu 2006, l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà
mqajma fil‑Kawżi F-5/05 u F‑7/05 ġew magħquda mal-eżami tal-mertu.
Permezz tar-risposta tagħha, li waslet fir-reġistru tat-Tribunal għas‑Servizz Pubbliku fl-20 ta’ Ġunju 2006 permezz ta’ faks
(il-preżentata tal-oriġinali saret fl-istess jum), il-Kummissjoni, filwaqt li żżomm it-talbiet tagħha ta’ inammissibbiltà
tar-rikorsi fl-intier tagħhom, titlob li t-Tribunal għas-Servizz Pubbliku:
–        jiddikjara r-rikorsi infondati;
–        jikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Permezz tan-nota ta’ intervent tiegħu fuq il-mertu, li waslet fir‑reġistru tat‑Tribunal għas-Servizz Pubbliku fl-20 ta’ Ġunju
2006 permezz ta’ faks (il-preżentata tal-orġinal saret fit-22 ta’ Ġunju ta’ wara), il-Kunsill, filwaqt li żamm it-talbiet
tiegħu ta’ inammissibbiltà tar-rikorsi fl-intier tagħhom, jitlob sussidjarjament li t-Tribunal għas-Servizz Pubbliku:
–        jiddikjara r-rikorsi infondati;
–        jiddeċiedi kif xieraq fuq l-ispejjeż.
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku fit-30 ta’ Ġunju 2006, is-Sur Verheyden, ex
uffiċjal, ippreżenta rikors, irreġistrat taħt ir-referenza F-72/06, li bih talab, b’mod partikolari, l-annullament tad-deċiżjoni
li tinbeda l‑investigazzjoni interna, kif ukoll l-annullament tad-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani.
Permezz ta’ att ippreżentat fl-10 ta’ Lulju 2006 fir-reġistru tat-Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, ir-rikorrenti ppreżentaw
l-osservazzjonijiet tagħhom dwar in-nota ta’ intervent ippreżentata mill-Kunsill fuq il‑mertu tal-kawża.
Skont l-Artikolu 64(3)(a) u (d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal‑Prim’Istanza, it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku għamel
mistoqsijiet lill-partijiet prinċipali u talab lill-Kummissjoni tipproduċi l-fajls mediċi u amministrattivi relatati mal-inċidenti
li tagħhom ir-rikorrenti kienu vittmi bejn Jannar 1986 u Lulju 2003, ir-rapport finali ta’ investigazzjoni u kull dokument
tal‑Kummissjoni, b’mod partikolari, tal-OLAF, fuq l-investigazzjoni. Ir‑rikorrenti u l-Kummissjoni kkonformaw mat-talbiet
tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Ewwel Awla tat-Tribunal għas‑Servizz Pubbliku tat-13 ta’ Ġunju 2007, il-Kawżi magħquda
F‑5/05 u F‑7/05 ngħaqdu mal-Kawża F-72/06 għall-finijiet tal‑proċedura orali, skont l-Artikolu 50(1) tar‑Regoli tal-Proċedura
tal‑Qorti tal-Prim’Istanza.
Matul is-seduta, li nżammet fit-3 ta’ Lulju 2007, ir-rikorrenti indikaw li t‑talbiet tagħhom sabiex jiġu ppreżentati r-rapport
finali ta’ investigazzjoni kif ukoll il-fajls mediċi tagħhom kienu saru superfluwi.
Permezz ta’ digrieti tal-Ewwel Awla tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku tat-2 ta’ Awwissu 2007, infetħu mill‑ġdid il-proċedura
orali fil-Kawżi magħquda F-5/05 u F-7/05 kif ukoll il-proċedura orali fil-Kawża F-72/06 .
Skont l-Artikolu 64(3)(ċ) u (d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal‑Prim’Istanza, it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku talab
lill‑Kummissjoni u lill-Kunsill jipproduċu x-xogħlijiet preparatorji tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal u jindikaw
liema atti tal-OLAF, fl-opinjoni tagħhom, jistgħu jikkawżaw preġudizzju u jkunu s-suġġett ta’ lment skont l‑Artikolu 90a tar-Regolamenti
tal-Persunal. Il-Kummissjoni u l‑Kunsill kkonformaw mat-talba tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku.
Ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar ir-riposti tal‑Kummissjoni u tal-Kunsill għall-miżuri ta’ organizzazzjoni
tal‑proċedura msemmija fil-punt preċedenti.

Id-dritt

Fuq il-portata tal-kawża
Għandu jitqies li r-rikorrenti qed jitolbu essenzjalment:
–        l-annullament tad-deċiżjoni li tinbeda l-investigazzjoni interna;
–        l-annullament tal-atti ta’ investigazzjoni li saru matul l-investigazzjoni interna (iktar ’il quddiem l-“atti ta’ investigazzjoni
tal-OLAF”);
–        l-annullament tad-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani;
–        l-annullament tar-rapport finali ta’ investigazzjoni;
–        l-annullament tal-“atti kollha sussegwenti u/jew relatati ma’ dawn id‑deċiżjonijiet li ġew adottati wara dan ir-rikors”;
–        il-kundanna tal-Kummissjoni sabiex tħallashom id-danni.

Fuq it-talbiet għall-annullament tad-deċiżjoni li tinbeda l‑investigazzjoni interna, tal-atti ta’ investigazzjoni tal-OLAF
u tar‑rapport finali ta’ investigazzjoni
Mill-Artikolu 91(2) tar-Regolamenti tal-Persunal jirriżulta li rikors jintlaqa’ biss jekk l-amministrazzjoni tkun irċeviet
minn qabel ilment skont l-Artikolu 90(2) u dan fil-perijodu stabbilit fl-imsemmi artikolu, u jekk l-ilment ikun is-suġġett
ta’ deċiżjoni espliċita jew impliċita ta’ ċaħda.
F’dan il-kawża, mill-atti tal-proċess jidher li l-uniku att ikkontestat mir‑rikorrenti fl-ilmenti tagħhom li huma ressqu quddiem
id-Direttur tal-OLAF huwa d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani. Minn dan jirriżulta
li t‑talbiet għall-annullament tad-deċiżjoni li tinbeda l-investigazzjoni interna, tal‑atti ta’ investigazzjoni tal-OLAF u
tar-rapport finali ta’ investigazzjoni, li ma ġew preċeduti bl-ebda lment, għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli, anki
jekk dawn jikkostitwixxu, kif isostnu r‑rikorrenti, atti li jikkawżaw preġudizzju skont l-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal‑Persunal.

Fuq it-talbiet għall-annullament tal-“atti kollha sussegwenti u/jew relatati ma’ dawn id-deċiżjonijiet li ġew adottati wara
dan ir-rikors”
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 44(1)(ċ) u (d) tar-Regoli tal‑Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, kull rikors għandu
jinkludi s‑suġġett tal‑kawża u sunt tal-motivi invokati kif ukoll it-talbiet tar‑rikorrent. Din l‑informazzjoni għandha tkun
suffiċjentement ċara u preċiża sabiex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku
jiddeċiedi dwar ir-rikors, jekk ikun il-każ, mingħajr ebda informazzjoni oħra bħala sostenn.
F’din il-kawża, it-talbiet msemmija iktar ’il fuq ma jippermettux li jiġi identifikat b’mod ċar l-att jew l-atti inkwistjoni
li huma jitolbu l‑annullament tagħhom u, għandhom, għal din ir-raġuni, jiġu miċħuda bħala inammissibbli.

Fuq it-talbiet għall-annullament tad-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani
Fuq l-ammissibbiltà
–        L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni u l-Kunsill talbu lit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku jiċħad bħala inammissibbli t-talbiet imsemmija hawn fuq,
peress li d‑deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu
10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 (iktar ’il quddiem id‑“deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999”)
ma tikkostitwixxix, kif ġie ddikjarat preċedentement mill-qrati Komunità, att li jikkawża preġudizzju. Huma jenfasizzaw li
deċiżjoni bħal din hija biss miżura preparatorja għal deċiżjoni finali li l-awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi nazzjonali
jistgħu jadottaw, peress li dawn tal-aħħar huma ħielsa li jiddeċiedu fuq dak li għandu jsir wara dan l-att u huma l-uniċi
awtoritajiet li jistgħu jadottaw deċiżjonijiet li jistgħu jaffettwaw is‑sitwazzjoni ġuridika tal-persuna kkonċernata mill-att
(digriet tal‑President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ April 2005, Tillack vs Il‑Kummissjoni, C-521/04 P(R), Ġabra p. I-3103;
digrieti tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tat‑18 ta’ Diċembru, 2003, Gómez Reino vs Il-Kummissjoni, T‑215/02, Ġabra-SP p. I-A-345
u II-1685, u tat-13 ta’ Lulju 2004, Comunidad Autónoma de Andalucía vs Il-Kummissjoni, T-29/03, Ġabra p. II-2923; digriet
tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Ottubru 2004, Tillack vs Il‑Kummissjoni, T-193/04 R, Ġabra p. II-3575;
sentenzi tal‑Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ April 2006, Camós Grau vs Il‑Kummissjoni, T-309/03, Ġabra p. II-1173, u tal-4
ta’ Ottubru 2006, Tillack vs Il-Kummissjoni, T-193/04, Ġabra p. II-3995).
Ir-rikorrenti jikkontestaw it-teżi tal-Kummissjoni u tal-Kunsill. Wara li jfakkru li l-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal
ġie adottat sabiex jippermetti lill-qorti Komunitarja tiżgura l-istħarriġ tal-atti li l-OLAF iwettaq bħala parti mill‑investigazzjonijiet
tiegħu, huma jsostnu li, f’din il-kawża, id-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani ppreġudikat,
b’mod sproporzjonat, ċertu numru ta’ drittijiet fundamentali tagħhom, bħalma huma d‑dritt tad-difiża, id-dritt għal proċedura
kontradittorja li tinkrimina u li tiskaġuna, ir‑rispett tal-ħajja privata, u, b’dan il-mod, biddlet b’mod sinjifikattiv is-sitwazzjoni
ġuridika tagħhom. Barra minn hekk, din id‑deċiżjoni hija att li jikkawża preġudizzju fis-sens tal-Artikolu 90a tar‑Regolamenti
tal‑Persunal.
Ir-rikorrenti jżidu, fir-rigward tal-ġurisprudenza invokata mill‑Kummissjoni u mill-Kunsill, li din hija irrilevanti f’dan
il-każ, peress li ġiet żviluppata f’kawżi li seħħew qabel id-dħul tal-Artikolu 90a fir-Regolamenti tal-Persunal. F’kull każ,
din il‑ġurisprudenza, jekk tiġi kkonfermata f’din il-kawża, twassal għal ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva,
stabbilita fl‑Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad‑Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali.
Il-Kummissjoni u l-Kunsill jiċħdu l-argument ibbażat fuq il-fatt li l‑ġurisprudenza li huma jiċċitaw hija irrilevanti. Huma
jenfasizzaw li, anki qabel l-adozzjoni tal‑Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal, kien hemm dispożizzjoni kważi identika
għall-imsemmi artikolu, jiġifieri l-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 1073/1999, li jippermetti lill‑uffiċjali jikkontestaw permezz
ta’ rikors għal annullament l-atti tal‑OLAF li jikkawżawlhom preġudizzju. Minkejja din id‑dispożizzjoni, il-ġurisprudenza
Komunitarja rrifjutat b’mod kostanti li tikkunsidra deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament
Nru 1073/1999 bħala waħda li tikkawża preġudizzju.
Fir-rigward l-argument ibbażat fuq allegat ksur, fil-każ li d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji
Taljani ma titqiesx li hija att li jikkawża preġudizzju, minħabba l-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, il-Kummissjoni
tqis li lanqas dan ma jista’ jintlaqa’. Fil-fatt, il-persuni kkonċernati minn deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu
10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 għandhom f’kull każ il-possibbiltà li jitolbu lill-qorti nazzjonali tressaq domanda lill‑Qorti
tal-Ġustizzja tal-Komuntajiet Ewropej dwar il-validità ta’ din id‑deċiżjoni. Bl-istess mod, dawn il-persuni jistgħu f’kull
każ iressqu quddiem il-qrati Komunitarju azzjoni għal danni intiża għall-kumpens tad-dannu kkawżat, jekk ikun il-każ, mill-att
li jibagħat l‑informazzjoni.
Ir-rikorrenti ma jikkontestawx il-fatt li l-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal‑Persunal irriproduċa s-sustanza tal-Artikolu
14 tar-Regolament Nru 1073/1999, iżda jiċħdu r-raġunament tal-Kummissjoni u tal-Kunsill li l‑att li jista’ jikkawża preġudizzju
huwa biss id-deċiżjoni finali li l-Awtorità tal-Ħatra jew il-qorti kriminali nazzjonali jistgħu jadottaw abbażi tar-riżultati
tal‑investigazzjoni interna.
Mitluba, fil-kuntest ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, jindikaw liema atti tal-OLAF, fil-fehma tagħhom, jistgħu
jkunu suġġett ta’ lment skont l-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal u mbagħad ta’ rikors sussegwenti, il-Kummissjoni
u l-Kunsill jindikaw li dawn huma l-atti mwettqa mill-OLAF bħala parti minn investigazzjoni interna u li għandhom effetti
ġuridiċi vinkolanti fuq uffiċjal jew fuq membru tal-persunal li ma huwiex ikkonċernat mill-allegazzjonijiet li fuqhom qed
issir l-investigazzjoni. Dan jgħodd b’mod partikolari għat‑tfittxija tal-oġġetti personali fiż-żmien tal-aċċess għall-uffiċċju
ta’ uffiċjal jew ta’ membru tal-persunal terz, tat-teħid ta’ dawn l-oġġetti personali, l‑interrogazzjoni ta’ uffiċjal jew
ta’ membru tal-persunal terz li matulha l‑OLAF juża metodi illegali, jew ukoll is-smigħ bil-moħbi ta’ telefonati (wiretapping)
illegali ta’ uffiċjal jew ta’ membru tal-persunal terz. Fil-fatt, dawn l-atti ta’ investigazzjoni ma jistgħux jiġu analizzati,
fir-rigward tat-terzi, bħala atti preparatorji għal deċiżjoni finali tal‑amministrazzjoni li tista’ tiġi kkontestata permezz
ta’ rikors għal annullament, għaliex ir-rapport ta’ investigazzjoni mfassal sussegwentement ma jistax jimplika l-uffiċjal
jew l-membru tal-persunal terz. Għalhekk, dan tal-aħħar ma għandu l-ebda possibbiltà ulterjuri li jikkontesta b’mod inċidentali
l-atti tal-OLAF magħmula kontrih u għaldaqstant għandu jkun jista’ jikkontestahom direttament sabiex jibbenefika b’mod partikolari
mill-protezzjoni ġudizzjarja tad‑drittijiet suġġettivi tiegħu.
Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-kwistjoni dwar jekk atti ta’ natura bħal dawk deskritti hawn fuq, iżda meħuda kontra l-uffiċjal
jew il-membru tal-persunal li għalih jirreferu l-allegazzjonijiet li huma s-suġġett tal‑investigazzjoni, jistgħux jiġu deskritti
bħala atti li jikkawżaw preġudizzju, il-Kummissjoni tispeċifika li din id-deskrizzjoni tista’, eċċezzjonalment, tiġi rrikonoxxuta
lill-imsemmija atti, bil-kundizzjoni li jiġu distinti strettament minn kull att ieħor ta’ investigazzjoni li huwa sempliċement
preparatorju għall-konklużjonijiet tal-OLAF u li kontra tiegħu r-rimedju ġudizzjarju xieraq huwa li jiġi kkontestat b’mod
inċidentali. Issa, skont il-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li ebda ipoteżi minn dawn ma teżisti f’din il-kawża, peress
li r-rikorrenti ma jallegawx li huma kienu s-suġġett ta’ att ta’ natura bħal dawk li għandhom jitqiesu li huwa att li jikkawża
preġudizzju.
Ir-rikorrenti jindikaw li ma jaqblux mal-pożizzjoni tal-Kummissjoni u tal-Kunsill li tikkonsisti fi trattament tal-uffiċjali
u tal-membri tal-persunal terzi li huwa iktar vantaġġjuż minn dak tal-uffiċjali u tal-membri tal-persunal implikati fil-kuntest
ta’ investigazzjoni interna. Tali pożizzjoni, minbarra l-fatt li hija diskriminatorja, hija wkoll żbaljata meta jittieħed
inkunsiderazzjoni l‑għan stess tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal‑Persunal, li għandu jinqara fid-dawl tal-premessa 10 tar-Regolament
Nru 1073/1999 li tipprovdi b’mod espliċitu li l-investigazzjonijiet għandhom jitmexxew b’osservanza tar-Regolamenti tal-Persunal
u b’rispett sħiħ tad-drittijiet tal‑bniedem u tal-libertajiet fundamentali, u b’mod partikolari tad-dritt tal-persuna involuta
li tesprimi ruħha dwar il-fatti li jikkonċernawha u tad-dritt li l‑konklużjonijiet ta’ investigazzjoni jiġu bbażati biss fuq
elementi li għandhom valur probatorju.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku
Preliminarjament għandu jitfakkar li, wara l-ħolqien tal-OLAF bid-Deċiżjoni 1999/352, il-leġiżlatur Komunitarju, bil-għan
li jissuġġetta l-attivitajiet ta’ dan l-uffiċċju għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv, ipprovda, fl-Artikolu 14 tar-Regolament
Nru 1073/1999, li “[s]akemm jiġu emendati r-Regolamenti tal-Persunal, kull uffiċjal jew impjegat ieħor tal-Komunitajiet Ewropej
jista’ jippreżenta lid-Direttur ta’ l-Uffiċċju lment bis-saħħa ta’ dan l-Artikolu kontra xi att magħmul mill-Uffiċċju bħala
parti minn investigazzjoni interna li jkun laqtu b’mod negattiv [li jikkawża preġudizzju], skond il-proċeduri stabbiliti f’Artikolu
90(2) tar‑Regolamenti tal-Persunal” u li “[l]-Artikolu 91 tar-Regolamenti […] tal-Persunal għandu japplika għal deċiżjonijiet
meħuda fir-rigward ta’ dawk l-ilmenti”. Imbagħad, ir-Regolament Nru 723/2004 stabbilixxa l-possibbiltà għall-uffiċjali u għall-membri
tal-persunal l-oħra li jitolbu l-annullament ta’ ċerti atti tal-OLAF quddiem il-qrati Komunitarji billi daħħal fir-Regolamenti
tal-Persunal l-Artikolu 90a, li fit‑tieni sentenza tiegħu jipprovdi li kull persuna li għaliha japplikaw ir‑Regolamenti tal-Persunal
tista’ “tibgħat lid-Direttur ta’ l-OLAF talba fis-sens ta’ l-Artikolu 90(1), fejn [titlob] lid-Direttur biex jieħu deċiżjoni
[dwarha] b’konnessjoni ma’ l-investigazzjoni mill-OLAF”.
Tqum għaldaqstant il-kwistjoni, s’issa ġdida fil-ġurisprudenza Komunitarja, dwar jekk id-deċiżjoni adottata skont l-ewwel
sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 tikkostitwixxix att li jikkawża preġudizzju skont l-Artikolu 90a
tar-Regolamenti tal-Persunal.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li d-dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 90a tar‑Regolamenti tal-Persunal ġew adottati
mil-leġiżlatur Komunitarju fl-2004 sabiex jiżguraw il-protezzjoni ġudizzjarja tal-persuni koperti mir-Regolamenti tal‑Persunal.
Fil‑preżenza ta awtorizzazzjoni tant espliċita u reċenti fir-Regolamenti tal‑Persunal, it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku,
fil-qasam speċjalizzat tiegħu, ma jistax jinjora r-responsabbiltajiet fdati lilu mil‑leġiżlatur.
Imbagħad, dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxu l-korollarju tas-setgħat il-ġodda fdati mil-leġiżlatur lill-OLAF bl-adozzjoni
tar-Regolament Nru 723/2004, kemm jekk fil-qasam tal‑ġlieda kontra l-frodi, bl-Artikolu 22a tar‑Regolamenti tal-Persunal,
jew fil-qasam dixxiplinari, bid‑dispożizzjonijiet tal-Anness IX tar-Regolamenti tal‑Persunal. Għaldaqstant l‑Artikolu 90a
tar-Regolamenti tal-Persunal jirrifletti l-interess tal-leġiżlatur li flimkien mat-tisħiħ tar-rwol tal-OLAF jipprovdi garanziji
ġudizzjarji xierqa.
Barra minn hekk, kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja
effettiva huwa prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju, li jirriżulta mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni tal-Istati
Membri u li ġie stabbilit fl-Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall‑Protezzjoni tad-Drittijiet tal‑Bniedem u tal-Libertajiet
Fundamentali (sentenza tal‑Qorti tal‑Ġustizzja tat-3 ta’ Settembru 2008, Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill
u l-Kummissjoni, C‑402/05 P u C‑415/05 P, Ġabra p. I-6351, punt 335). Fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza, il-Qorti
tal-Ġustizzja ddeċidiet, b’mod partikolari, filwaqt li r‑rikorrenti invokaw id-drittijiet tad-difiża, b’mod partikolari d-dritt
għal smigħ, li l-effikaċja tal-istħarriġ tal-qorti Komunitarja, li għandu jirrigwarda b’mod partikolari l‑legalità tal-motivi
tal-att li jikkawża preġudizzju, timplika li l-awtorità Komunitarja inkwistjoni għandha tikkomunika dawn il-motivi lill‑persuni
kkonċernati minn dan l-att, sa fejn huwa possibbli, fil‑mument li fih dan l-att jiġi adottat, jew, għall-inqas, mill-iktar
fis possibbli wara din l-adozzjoni sabiex dawn il-persuni jkunu jistgħu jeżerċitaw, fit-termini previsti, id-dritt tagħhom
għal appell (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il‑Kunsill u l-Kummissjoni, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 336).
Filwaqt li huwa preċiżament ir-rispett għad-dritt għal smigħ li huwa invokat mir‑rikorrenti f’din il-kawża, insostenn tat-teżi
tagħhom dwar il-garanzija ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, għandu jiġi enfasizzat li uffiċjal ma jgawdix minn tali garanzija
jekk, qabel ma jkun issejjaħ quddiem il-qorti kriminali nazzjonali permezz tad-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal‑Artikolu
10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999, il-qorti Komunitarja ma kinitx f’pożizzjoni li tivverifika li ġie preċedentement mismugħ
jew jekk id-dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 li jipprovdu li dan l-obbligu jista’ jiġi differit ġewx
fil-fatt osservati mill-OLAF. Tali stħarriġ mill-qorti Komunitarja fuq id‑deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu
10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 huwa iktar u iktar importanti f’dan l-istadju tal-proċedura għaliex l-OLAF għandu l-possibbiltà,
jekk is-Segretarju Ġenerali tal‑Kummissjoni jawtorizzah, li jiddifferixxi l-obbligu li jiġbor l-osservazzjonijiet tal-partijiet
interessati, eventwalment fuq perijodu twil.
Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru
1073/1999 jista’ jkollha konsegwenzi sinjifikattivi fuq l-iżvilupp tal-karriera tal-persuni kkonċernati. Fil‑fatt, skont l-Artikolu
43 tar-Regolamenti tal‑Persunal, “ [l]-abilità, l-effiċjenza u l-kondotta fis-servizz ta’ kull uffiċjal għandhom ikunu suġġetti
għal rapport perjodiku, li jsir mill-anqas darba kull sentejn”. Jekk l-OLAF iqis li l‑atti mwettqa minn membru tal-persunal
jistgħu jkunu s-suġġett ta’ proċeduri kriminali, u, għal din ir-raġuni, jibgħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji
nazzjonali, dan il-fatt, ħafna drabi mgħarraf lill-Awtorità tal-Ħatra mill-OLAF stess jew mill-membru tal-persunal ikkonċernat
meta, pereżempju, huwa jinstema’ bħala xhud mill-qorti nazzjonali, huwa tali li jaffettwa l-evalwazzjoni li l-amministrazzjoni
għandha tagħmel fuq dan il-membru tal-persunal bħala parti mill-proċedura ta’ evalwazzjoni, b’mod partikolari dwar il-kondotta
tiegħu fis‑servizz.
Barra minn hekk, in-natura tal-protezzjoni ġudizzjarja ggarantita lill-persuni implikati f’investigazzjoni mibdija mill-OLAF
tinbidel meta d-direttur tal‑OLAF jadotta deċiżjoni skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999.
Fil-fatt, jekk, qabel ma tiġi adottata tali deċiżjoni, dawn il-persuni jibbenefikaw, jekk ikun il-każ, minn protezzjoni ġudizzjarja
ggarantita mill-qrati Komunitarji kontra l-eventwali ksur tad-drittijiet tagħhom, din il-protezzjoni tiġi, wara l‑adozzjoni
tad-deċiżjoni, implementata mill‑awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali li jkunu rċevew mill-OLAF l-informazzjoni miġbura fil-kuntest
tal-investigazzjoni interna.
Fid-dawl tal-konsegwenzi li huma jistgħu jkkawżaw, huwa diffiċli jiġi kkontemplat li d-deċiżjonijiet adottati skont l-ewwel
sentenza tal‑Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 jiġu rrifjutati l-kwalità ta’ att li jikkawża preġudizzju fis-sens
tal‑Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal, meta l-leġiżlatur Komunitarju nnifsu pprovda għall-ħtieġa li l‑investigazzjonijiet
interni mill-OLAF jiġu flimkien ma’ garanziji proċedurali stretti u, b’mod partikolari, li d-dokumenti l-iktar sinjifikattivi
li l-OLAF jadotta fil-kuntest ta’ tali investigazzjonijiet − li jinkludu neċessarjament, fid-dawl tal-portata tagħhom, id-deċiżjonijiet
adottati skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999 − jiġu suġġetti għar-rispett tal-prinċipju
fundamentali tad-drittijiet tad‑difiża. Fil-fatt, ir-Regolament Nru 1073/1999, wara li indika, fil-premessa 10 tiegħu, li
l-investigazzjonijiet kellhom jitmexxew mill-OLAF “b’rispett sħiħ għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali,
b’mod partikolari l-prinċipju ta’ l-imparzjalità, għad-dritt tal-persuni involuti li jesprimu ruħhom dwar il-fatti li jikkonċernawhom
u għall-prinċipju li l-konklużjonijiet ta’ investigazzjoni jistgħu jkunu bażati biss fuq elementi li għandhom valur bħala
xiehda”, ipprovda fl-Artikolu 4(6)(b) li kull istituzzjoni jew korp stabbilit bit-trattati jew fuq il-bażi ta’ dawn jadotta
regoli relatati mal‑“garanziji tad-drittijiet tal-persuni involuti f’investigazzjoni nterna”.
Jekk it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku ma jeżerċitax dan l-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza
tal‑Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999, meta huwa biss jista’ jagħmel dan fi żmien utli fir-rigward ta’ deċiżjoni
li tikkonċerna persuna koperta mir-Regolamenti tal-Persunal, l‑eventwali ksur tad‑dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1073/1999
intiżi għall-protezzjoni tad-drittijiet tad-difiża ma jistax jiġi kkritikat. Fil-fatt tibqa’ quddiem il-qorti nazzjonali l-informazzjoni
li ntbagħtet lilha mill-OLAF filwaqt li l-kritika ta’ tali illegalità mill-qorti Komunitarja minħabba ksur tad-drittijiet
tad-difiża jimplika li l-qorti nazzjonali ma tistax tibbaża ruħha fuq din l‑informazzjoni. Barra minn hekk il-Qorti tal‑Ġustizzja
diġà ddeċidiet li tali ksur tad-drittijiet tad‑difiża mill-OLAF jikkostitwixxi ksur ta’ rekwiżiti proċedurali essenzjali applikabbli
għall-proċedura ta’ investigazzjoni (digriet tal‑President tal‑Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ April 2003, Gómez‑Reino vs Il-Kummissjoni,
C-471/02 P(R), Ġabra p. I‑3207, punt 64).
Barra minn hekk, jekk, kif jidher mill-fatti ta’ din il-kawża, l-ebda awtorizzazzjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni
ma kienet ingħatat lill-OLAF u lanqas ma ntalbet minn dan tal-aħħar, bi ksur tad‑dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni
1999/396, mingħajr ma l-qorti Komunitarja setgħet tikkonstata din l‑illegalità, l-uffiċjal kien suġġett illegalment, mingħajr
ma jaf, għal proċeduri li jimplikawh direttament għal diversi xhur. Il-fatt li l-obbligu ta’ smigħ tal-persuna interessata
jista’ jiġi ddifferit u li din tista’ ma tkunx f’pożizzjoni li tinvoka d-drittijiet tagħha quddiem qorti, kemm jekk fuq il-livell
Komunitarju jew fuq dak nazzjonali, iktar u iktar jiġġustifika l-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament li jsir direttament
kontra d‑deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999. F’dan il-kuntest, il-garanziji
proċedurali li jeżistu quddiem il-qorti nazzjonali ma jistgħux fil-fatt japplikaw sal-mument li fih l-uffiċjal ikkonċernat
jiġi informat bl-investigazzjoni kriminali mmexxija fil-konfront tiegħu. Barra minn hekk, huwa biss stħarriġ ġudizzjarju eżerċitat
fl-istadju tal‑adozzjoni tad-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 li
huwa tali li jiggarantixxi fi żmien utli l-osservanza tal‑prerogattivi tal-Segretarju Ġenerali tal‑Kummissjoni, l-unika awtorità
barra mill-OLAF li għandha s-setgħa li teżerċita ċertu dritt ta’ kontroll fuq it-tmexxija ta’ investigazzjoni, sabiex jiġi
deċiż dwar iż-żamma tal-kunfidenzjalità tal-investigazzjoni qabel ma l-każ jitressaq quddiem l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali.
Barra minn hekk, biex ikun effettiv, l-istħarriġ ġudizzjarju ta’ att bħalma hija deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza
tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999 ma jistax jiġi eżerċitat biss fil-kuntest ta’ rikors għad-danni. Ċertament,
dan ir-rikors jippermetti lill-uffiċjal jikseb kumpens għad-danni li huwa jkun sofra fl‑investigazzjoni mill-OLAF (ara s-sentenza
Camós Grau vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq). Madankollu, tali rikors għad‑danni, minn naħa, jippreżumi, għal uffiċjal
tal-Komunità, proċedura prekontenzjuża f’żewġ stadji, li l-kwistjoni kontenzjuża tagħha hija relattivament twila, u min-naħa
l-oħra, ma tippermettix li jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża meta huma jistgħu jiġu miksura.
F’dan ir-rigward it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku jenfasizza li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li protezzjoni ġudizzjarja
effettiva tippreżumi li l-parti fil-kawża li l-interessi tagħha huma affettwati minn att li jikkawża preġudizzju tista’ titlob
li l-qorti tadotta miżuri fi proċeduri għal miżuri provviżorji. Azzjoni intiża għas‑sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ att bħal
dan hija ammissibbli biss, skont l‑ewwel subparagrafu tal-Artikolu 102(1) tar-Regoli tal-Proċedura, jekk l‑applikant ikun
ikkontesta dan l-att b’rikors quddiem it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku. Ir-rikonoxximent ta’ dritt għal rikors dirett kontra
d-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal‑Artikolu 10(2) tar-Regolament 1073/1999 jippermetti għalhekk lill‑uffiċjal
ikkonċernat, jekk kien jaf bil-konklużjonijiet tal‑investigazzjoni, li jikseb, jekk ikun il-każ, u jekk jissodisfa l‑kundizzjonijiet
ta’ urġenza u ta’ preġudizzju meħtieġa għal dan il-għan, is‑sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal‑imsemmija deċiżjoni.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li l-istħarriġ effettiv tal-legalità ta’ att bħalma hija d-deċiżjoni adottata skont l-ewwel
sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999 huwa tali li jikkontribwixxi għall-osservanza sħiħa mill-OLAF tal-legalità
tal-investigazzjonijiet u tad-drittijiet fundamentali tal-persuni li huma jirreferu għalihom, b’mod konformi ma’ dak li huwa
mixtieq mil‑leġiżlatur. It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku josserva li, f’din il‑kawża, l-OLAF irrisponda għat-talbiet li r-rikorrenti
ressqu quddiemu fil‑Kawża F-5/05 abbażi tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal‑Persunal biss fil-21 ta’ Frar 2005 jiġifieri
wara li r-rikorsi ġew ippreżentati, u l-Kummissjoni biss, li ma kinitx l-awtur tal-att ikkontestat, irrispondiet b’mod espliċitu
għat-talbiet li kienu ġew indirizzati lilha. Tali sitwazzjoni, fejn l-awtur tad-deċiżjoni kkontestata ma jiħux pożizzjoni
fuq il‑kritika li ssir fil-konfront ta’ din id-deċiżjoni, ma tantx hija kompatibbli mal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba
u turi l-inkonvenjent li jista’ jirriżulta minn nuqqas ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv u affermat b’mod ċar. L-eżami tal‑mertu
tar-rikors ma huwiex, f’din il‑kawża, tali li jinvalida din il-konstatazzjoni.
Għaldaqstant il-kunsiderazzjonijiet kollha li saru hawn fuq jiġġustifikaw li d-deċiżjonijiet adottati skont l-ewwel sentenza
tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 jiġu rrikonoxxuti bħala att li jikkawża preġudizzju fis-sens tal-Artikolu
90a tar-Regolament tal-Persunal.
Tali konklużjoni ma tista’ tiġi kkontestata minn ebda wieħed mill-argumenti mressqa mill-Kummissjoni.
L-ewwel nett, il-Kummissjoni u l-Kunsill isostnu li d-deċiżjoni adottata mid‑Direttur tal-OLAF skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu
10(2) tar‑Regolament 1073/1999 hija biss miżura preparatorja għal deċiżjoni finali li tista’ tittieħed mill-awtoritajiet ġudizzjarji
jew amministrattivi.
F'dan ir-rigward, huwa minnu li, skont ġurisprudenza stabbilita, fir-rigward ta’ atti jew deċiżjonijiet li t-tfassil tagħhom
isir f’diversi stadji, b’mod partikolari wara proċedura interna, fil-prinċipju jikkostitwixxu atti kontestabbli biss il-miżuri
li jistabbilixxu b’mod definittiv il‑pożizzjoni tal‑istituzzjoni fi tmiem din il-proċedura, u huma esklużi miżuri intermedj
li huma intiżi bħala preparatorji għad‑deċiżjoni finali. L-atti preparatorji għal deċiżjoni ma jikkawżawx preġudizzju u huwa
biss meta jsir rikors kontra d-deċiżjoni adottata fi tmiem il-proċedura li r-rikorrent jista’ jinvoka l-irregolarità tal-atti
preċedenti li huma marbuta mill-qrib miegħu (digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Frar 2003, Pflugradt vs BĊE, T‑83/02,
ĠabraSP p. I‑A‑47 u II‑281, punt 34).
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, meta jadotta deċiżjoni skont l‑ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru
1073/1999, id‑direttur tal-OLAF jieħu pożizzjoni, fid-dawl tar-riżultati provviżorji jew definittivi tal-investigazzjoni mmexxija
mid-dipartimenti tiegħu, fuq l‑eżistenza ta’ fatti li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ proċeduri kriminali u jikkunsidra li l-persuna
jew persuni li għalihom isir riferiment fl-investigazzjoni jistgħu jissejħu fi proċeduri kriminali. Din id-deċiżjoni hija
adottata minn korp Komunitarju indipendenti, taħt l-unika responsabbiltà tiegħu, fil-kuntest ta’ proċedura speċjali distinta
mill-proċedura ġudizzjarja nazzjonali. Hija ma tippreċedi l-adozzjoni tal-ebda att ieħor li jikkawża preġudizzju li jaqa’
fil‑kompetenza tad-direttur tal-OLAF u għalhekk tistabbilixxi l‑pożizzjoni tal-awtur tagħha. F’dan ir-rigward hija ma tistax
tiġi mqabbla mal-att li bih l-Awtorità tal-Ħatra tibda l-proċedura dixxiplinari fil-konfront ta’ uffiċjal, li hija intiża
bħala preparatorja għall‑adozzjoni ta’ deciżjoni ulterjuri u finali tal-istess awtorità.
Jekk deċiżjoni adottata abbażi tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999 titqies li hija miżura preparatorja
għall-investigazzjoni ġudizzjarja nazzjonali u għad‑deċiżjonijiet li jistgħu jittieħdu ulterjorment mill-Awtorità tal‑Ħatra,
għandu jiġi aċċettat
a fortiori
li l-atti kollha tal-OLAF relatati ma’ investigazzjoni mmexxija minnu, liema atti spiss jippreċedu d-deċiżjoni li tintbagħat
informazzjoni, jikkostitwixxu wkoll atti sempliċement preparatorji. Issa, tali analiżi, minn naħa, tmur kontra l-kliem ċar
tal‑Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal u l-intenzjoni tal-awturi tiegħu, li, filwaqt li jagħtu lil kull persuna koperta
mir-Regolanmenti tal-Persunal id-dritt li tagħmel ilment kontra l-“att tal-[OLAF] li se jaffettwaha ħażin [li jikkawża preġudizzju]”
jippreżumu l-eżistenza ta’ tali atti, u, min-naħa l-oħra, tneħħi kull għan u kull utilità tal‑Artikolu 90a tar-Regolamenti
tal-Persunal, kif ġustament isostnu r‑rikorrenti.
Barra minn hekk, l-eżempji ta’ atti li jikkawżaw preġudizzju li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ lment skont l-Artikolu 90a tar-Regolamenti
tal-Persunal, mogħtija mill-Kummissjoni u mill-Kunsill b’risposta għal domanda bil-miktub tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku,
bħat-tfittxija jew l-elevazzjoni ta’ oġġetti personali fiż-żmien tal-aċċess għall-uffiċċju ta’ uffiċjal jew ta’ membru tal-persunal
terz fir-rigward tal-investigazzjoni, jew inkella l-interrogazzjoni permezz ta’ metodi illeċiti jew is-smigħ bil-moħbi tat-telefonati
ta’ uffiċjal jew ta’ membru tal-persunal terz fir-rigward tal-investigazzjoni, ma jikkostitwixxux, proprjament, b’differenza
mid‑deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999, deċiżjonijiet amministrattivi
reali. Għalkemm huwa minnu li dawn l-atti mhux bilfors jeħtieġu l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet ulterjuri oħrajn, huma ma jaffettwawx
l‑interessi u s-sitwazzjoni ġuridika ta’ dan l-uffiċjal jew membru tal-persunal terz f’miżura ikbar mid-deċiżjoni inkwistjoni
li tintbagħat informazzjoni fil-konfront tal-persuni li huma s-suġġett ta’ investigazzjoni tal-OLAF. B’mod partikolari,
a priori
dawn l-atti ma għandhomx effett, minnhom infushom, fuq is-sitwazzjoni amministrattiva u l-karriera ta’ dawn l‑uffiċjali jew
membri tal-persunal terzi, filwaqt li d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni bħad-deċiżjoni kkontestata għandha effetti li
huma immedjatament negattivi fuq l-interessi, il-karriera u r‑reputazzjoni tal-persuni kkonċernati.
Għalhekk id-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999 ma tistax titqies li
hija deċiżjoni sempliċement intermedja jew preparatorja, għaliex b’hekk titneħħa kwalunkwe portata tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti
tal-Persunal. Hija tikkostitwixxi l-att li permezz tiegħu d-direttur tal-OLAF, li għandu responsabbiltà speċjali u esklużiva
għal dan il-għan fi ħdan il-Komunitajiet, jiddeċiedi fuq l‑eżistenza ta’ fatti li jistgħu jiġu kklassifikati bħala kriminali
u jiddeċiedi li jadixxi l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali, sabiex dawn il-fatti jirċievu t-trattament kriminali xieraq.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, fil-qasam tal-miżuri dixxiplinari tal-uffiċjali, il‑Qorti tal-Ġustizzja, f’każ fejn
kienet ġiet ikkontestata l-opinjoni ta’ bord ta’ dixxiplina, ikkunsidrat li tali opinjoni kienet tikkostitwixxi att li jikkawża
preġudizzju li jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors, peress li din l-opinjoni, minkejja li maħruġa minn korp konsultattiv, saret
fi tmiem investigazzjoni li l-bord tad-dixxiplina kellu jmexxi b’mod kompletament indipendenti u skont proċedura speċjali
u distinta, ibbażata fuq ir-regola tal-
audi alteram partem
u suġġetta għar-rispett tal-prinċipji fundamentali tad‑drittijiet tad-difiża (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’
Jannar, 1985, F vs Il-Kummissjoni, 228/83, Ġabra p. 275, punt 16). Tali raġunament għandu
a fortiori
jiġi applikat, b’analoġija, għall-każ ta’ deċiżjonijiet adottati skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament
Nru 1073/1999, għaliex dawn, minbarra li ma humiex intiżi bħala preparatorji għall-adozzjoni ulterjuri u finali ta’ deċiżjoni
tad-direttur tal‑OLAF, isiru minn korp Komunitarju indipendenti u jittieħdu wkoll fil-kuntest ta’, jew fi tmiem, investigazzjoni
li għandha ssir “f’rispett sħiħ [...] għad-dritt tal-persuni involuti li jesprimu ruħhom dwar il-fatti li jikkonċernawhom”.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni u l-Kunsill jibbażaw ruħhom, sabiex jikkontestaw il‑kwalità ta’ att li jikkawża preġudizzju
tad-deċiżjonijiet adottati skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1073/1999, fuq ġurisprudenza preċedenti.
F’dan ir-rigward, huwa minnu li, fil-kawżi li taw lok għad-digriet tal‑President tal-Qorti tal-Ġustizzja, Tillack vs Il-Kummissjoni,
iċċitat iktar ’il fuq (punt 34), għad-digriet tal-President tal-Qorti tal‑Prim’Istanza, Tillack vs Il-Kummissjoni, iċċitat
iktar ’il fuq (punt 46), u għas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza Tillack vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punti
68 sa 70), il-qrati Komunitarji kkunsidraw li deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament
1073/1999 ma kinitx biddlet b’mod sinjifikattiv is-sitwazzjoni ġuridika tal-persuna kkonċernata mill-imsemmija informazzjoni.
Madankollu, din il-ġurisprudenza ngħatat fir-rigward ta’ persuna li ma kellhiex l-istatus ta’ uffiċjal Komunitarju, f’kawżi
mressqa abbażi tal-Artikolu 230 KE u mhux abbażi tal-Artikolu 236 KE. Il-Qorti tal-Ġustizzja, bħall-Qorti tal-Prim’Istanza,
li ma kellhomx quddiemhom il-kwistjoni tal‑portata tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal‑Persunal, osservaw li r-rikorrent
kellu garanziji proċedurali suffiċjenti quddiem il-qorti nazzjonali u li l-att li tintbagħat, mill-OLAF, informazzjoni li
tikkonċernah kien biss att preparatorju. Din l-ipoteżi hija għal kollox differenti minn dik inkwistjoni f’dan il-każ. Fil-fatt,
fir-rigward ta’ terz fil-konfront tal-Komunitajiet, li l-karriera u l-pożizzjoni finanzjarja tiegħu ma jiddependux direttament
mill-miżuri adottati mill-awtoritajiet Komunitarji, il-qorti Komunitarja ma għandhiex titolu partikolari li jawtorizzaha tiggarantixxi,
minflok il‑qrati nazzjonali, ir‑rispett tad-drittijiet fundamentali u tar-rekwiżiti ta’ smigħ xieraq.
Fir-rigward tad-deċiżjonijiet mogħtija mill-Qorti tal-Prim’Istanza fil‑kawżi li taw lok għad-digriet Comunidad Autónoma de
Andalucía vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, kif ukoll għas-sentenza Camós Grau vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar
’il fuq, għandu jiġi osservat li, f’dawn id-deċiżjonijiet, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet dwar in-natura ġuridika tar-rapport
li bih l-OLAF għalaq investigazzjoni, mhux fuq il‑klassifikazzjoni ta’ deċiżjoni bħal dik ikkontestata hawnhekk bħala att
li jikkawża preġudizzju.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti tal-Ġustizzja, bħall-Qorti tal-Prim’Istanza, diġà qiesu li stħarriġ tal-legalità
ta’ atti tal-OLAF li jikkawżaw preġudizzju jista’ jiġi eżerċitat mill-qorti Komunitarja, permezz ta’ rikors għal annullament
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑Qorti tal-Ġustizzja tat-30 ta’ Marzu 2004, Rothley
et
vs Il‑Parlament, C‑167/02 P, Ġabra p. I‑3149, punt 50; id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-2 ta’ Mejju
2000, Rothley
et
vs Il‑Parlament, T‑17/00 R, Ġabra p. II‑2085, punt 107; is-sentenza tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza tas-26 ta’ Frar 2002, Rothley
et
vs Il‑Parlament, T‑17/00, Ġabra p. II‑579, punt 73).
Minn dan isegwi li r-rikorrenti jistgħu jitolbu l-annullament tad‑deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani.
Fuq il-mertu
Insostenn tat-talbiet tagħhom għal annullament, ir-rikorrenti jqajmu, essenzjalment, ħames motivi, ibbażati, l-ewwel nett,
fuq il-fatt li d-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani ttieħdet mingħajr bażi valida,
it‑tieni nett, fuq il-ksur tal-prinċipju fundamentali tar-rispett tad-drittijiet tad‑difiża, it-tielet nett, fuq il‑ksur tas-seba’
paragrafu tal-Artikolu 26 tar-Regolamenti tal-Persunal, ir-raba’ nett, fuq il-ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 25 tal-imsemmija
Regolamenti tal-Persunal, dwar l-obbligu li d-deċiżjonijiet li jikkawżaw preġudizzju jiġu motivati, u, il-ħames nett, fuq
l-illegalità tar‑Regolament Nru 1073/1999 u tad-Deċiżjoni 1999/396.
Għandu jiġi eżaminat it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju fundamentali tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża.
–       L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jsostnu li l-OLAF kiser il-prinċipju fundamentali tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, iggarantit f’dan il-każ
mill-Artikolu 4 tad‑Deċiżjoni 1999/396, għaliex huma ma setgħux, qabel ma l-OLAF iddeċieda li jibgħat l-informazzjoni li tikkonċernahom
lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, jesprimu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-fatti li taw lok li għat-trażmissjoni.
Il-persuni interessati jispeċifikaw li l-ebda fatt partikolari fl-investigazzjoni ma ġġustifika li l-OLAF ma jirrispettax
dan il-prinċipju u li, f’kull każ, is-Segretarju Ġenerali tal‑Kummissjoni ma tax approvazzjoni f’dan is-sens.
Fid-difiża tagħha, il-Kummissjoni osservat, preliminarjament, li r-regoli li għandhom jiġu osservati mill-OLAF fit-tmexxija
tal-investigazzjonijiet interni tiegħu huma, fil-qasam tad-drittijiet tad-difiża, dawk – u dawk biss – li jinsabu, minn naħa,
fl-ewwel sentenza, min-naħa l-oħra, fit-tieni sentenza tal‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 (ara, f’dan
is-sens, id‑digriet tal‑Qorti tal-Prim’Istanza Gómez-Reino vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq, punt 65).
Fir-rigward tal-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396, li tipprevedi li uffiċjal li jista’
jiġi implikat f’investigazzjoni tal-OLAF għandu jiġi informat malajr meta dan ma jkunx ta’ ħsara għall‑investigazzjonijiet,
il-Kummissjoni ssostni li dawn id-dispożizzjonijiet ma ġewx miksura f’dan il-każ, għaliex il-fatt li r-rikorrenti jiġu informati,
li kieku seħħ, kien jaffettwa l‑effikaċja tal-investigazzjonijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, fid-dawl tar-riskju
ta’ qerda ta’ ċerti dokumenti. Fir-rigward tat-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396, din
ma tapplikax għad-deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999 meta l-informazzjoni
tintbagħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali matul investigazzjoni, u mhux fit-tmiem tagħha.
Il-Kummissjoni ssostni li, f’kull każ, ir-rikorrenti ġew informati, fiż-żmien xieraq, bl-elementi kollha li jikkonċernawhom,
għaliex, fil-kuntest tal‑proċedura kriminali Taljana, huma rċevew notifika tal-annessi għan-nota tal-5 ta’ Awwissu 2003, f’dan
il-każ in‑nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003 u l‑verbal tas-smigħ tal-ex direttur tal-IAS.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
B’mod preliminari, għandu jitfakkar li l-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 tipprevedi
li “[f]ejn l‑implikazzjonijiet possibbli ta’ Membru, uffiċjal jew impjegat tal‑Kummissjoni jsiru evidenti, il‑parti interessata
għandha tkun informata malajr, basta dan ma jkunx ta’ ħsara għall-investigazzjnijiet”. L-ewwel sentenza tat-tieni paragrafu
tal-Artikolu 4 tipprovdi li “[g]ħal kull fini, konkluzjonijiet li jirreferu bl-isem dwar xi Membru, uffiċjal jew impjegat
tal-Kummissjoni ma jistgħux jiġu magħmula ġaladarba l‑investigazzjoni tkun għal kollox lesta mingħajr mal-parti interessata
kienet setgħat tagħti l-opinjonijiet tagħha dwarhu ”.
Kif ġie deċiż mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tagħha tat-8 ta’ Lulju 2008, Franchet u Byk vs Il-Kummissjoni (T-48/05,
Ġabra p. II-1585, punti 133 u 145), mid‑dispożizzjonijiet iċċitati hawn fuq tal‑ewwel paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni
1999/396 jirriżulta li, meta d-direttur tal-OLAF ikun beħsiebu jieħu deċiżjoni skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament
Nru 1073/1999, huwa għandu l-obbligu, fil-każ li l‑informazzjoni tinkludi konklużjonijiet li jirreferu bl-isem għal membru,
uffiċjal jew membru tal-persunal tal-Kummissjoni, li jippermetti lil dan tal-aħħar, qabel ma tintbagħat l-informazzjoni lill-awtoritajiet
ġudizzjarji nazzjonali, jesprimi ruħu dwar il-fatti kollha li jikkonċernawh.
F’dan il-każ, mill-atti tal-proċess jirriżulta li, fin-nota ta’ informazzjoni tat-23 ta’ Lulju 2003 annessa man-nota tal-5
ta’ Awwissu 2003, l-OLAF kien irrefera bl-isem għar-rikorrenti bħala dawk li setgħu wettqu reati. B’hekk, in-nota tal-5 ta’
Awwissu 2003 kien fiha “konklużjonijiet li jirreferu bl‑isem” għar-rikorrenti.
Konsegwentement, ir-rikorrenti kellhom, fil-prinċipju, jiġu informati u mismugħa dwar il-fatti li jikkonċernawhom qabel ma
ntbagħtet in‑nota tal-5 ta’ Awwissu 2003 lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani.
Ċertament it-tieni paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 jipprevedi eċċezzjoni fir-rigward tal-każijiet li jeħtieġu
li tinżamm is‑segretezza assoluta għall-finijiet tal-investigazzjonijiet u li jeħtieġu l-użu ta’ mezzi ta’ investigazzjoni
li jaqgħu fil-kompetenza ta’ awtorità ġudizzjarja nazzjonali. F’tali każijiet, l-obbligu li l-uffiċjal jiġi mistieden jagħti
fehmtu jista’ jiġi ddifferit bil-kunsens tas‑Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni.
Madankollu, ir-rikorrenti jsostnu, mingħajr ma huma kontradetti mill‑Kummissjoni, li s-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni
ma tax il-kunsens tiegħu sabiex tiġi ddifferita l-eżekuzzjoni tal-obbligu li huma jiġu mistiedna jippreżentaw l‑ossevazzjonijiet
tagħhom, u lanqas ma kien intalab jagħti tali kunsens.
Għandu jiġi osservat li l-obbligu li jintalab u jinkiseb il-kunsens tas‑Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni ma huwiex sempliċi
formalità li tista’, skont il-każ, tiġi sodisfatta fi stadju ulterjuri. Fil-fatt, kif ġie deċiż fis-sentenza Franchet u Byk
vs Il-Kummissjoni (iċċitata iktar ’il fuq, punt 151) ir-rekwiżit li jinkiseb dan il-kunsens jitlef l-iskop tiegħu, jiġifieri
dak li jiggarantixxi li d‑drittijiet tad-difiża tal-uffiċjali kkonċernati jiġu rrispettati, li l-att li huma jiġu informati
jiġi ddifferit biss f’każijiet verament eċċezzjonali u li l‑evalwazzjoni ta’ din in‑natura eċċezzjonali ma tkunx riżervata
biss għall-OLAF iżda teħtieġ ukoll l-evalwazzjoni tas‑Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi għandu jiġi kkonstatat li l-OLAF kiser id‑dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 u
d-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti.
Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża
f’kull proċedura mibdija kontra persuna u li tista’ twassal għal att li jikkawżalha preġudizzju jikkostitwixxi prinċipju fundamentali
tad-dritt Komunitarju u għandu jiġi żgurat anki fin‑nuqqas ta’ kwalunkwe leġiżlazzjoni dwar il-proċedura inkwistjoni (ara
s‑sentenza tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tat-23 ta’ April 2002, Campolargo vs Il‑Kummissjoni, T-372/00, ĠabraSP p. I-A-49 u II-223,
punt 30, u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan il-prinċipju, li normalment jirrikjedi li l-persuna interessata tinstema’ mill-awtorità
kompetenti qabel l-adozzjoni tal-att li jikkawża preġudizzju, japplika kemm fil-qasam dixxiplinari kif ukoll f’oqsma oħra
inklużi fl-ambitu tas-servizz pubbliku Komunitarju (ara s-sentenza Campolargo vs Il-Kummissjoni, punt 31, u l‑ġurisprudenza
ċċitata)
Minn dan isegwi li, anki jekk, kif ssostni l-Kummissjoni, it-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni
1999/396 ma hijiex applikabbli għal deċiżjoni adottata skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(2) tar‑Regolament Nru 1073/1999,
meta l-informazzjoni tintbagħat lil awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali waqt li qed issir l‑investigazzjoni, l‑OLAF xorta
kien ikun marbut, fil-prinċipju, li, skont il-prinċipju fundamentali ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża, jistieden lir‑rikorrenti,
qabel ma tintbagħat l-informazzjoni, jippreżentaw l-osservazzjonijiet utli kollha dwar il-fatti li jikkonċernawhom. Madankollu,
huwa paċifiku li dan ma kienx il-każ, mingħajr ma kien hemm ebda fatt partikolari li seta’ jiġġustifika dan.
Fl-aħħar nett, jekk il-Kummissjoni sostniet li r-rikorrenti ġew informati, fi żmien xieraq, bl-elementi kollha li jikkonċernawhom,
peress li, fil-kuntest tal‑proċedura kriminali Taljana, kienu rċevew notifika tan‑nota tal-5 ta’ Awwissu 2003 kif ukoll l-annessi
tagħha, tali fatt, li seħħ wara d-deċiżjoni li tintbagħat l-informazzjoni lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, ma jistax
jitqies li għamel tajjeb għall-ksur mill-OLAF tad-dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396.
Minn dan isegwi, mingħajr il-bżonn li jiġu eżaminati l-motivi l-oħra, li d‑deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani għandha tiġi annullata.

Fuq it-talbiet għad-danni
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jitolbu, essenzjalment, il-kumpens għad-dannu morali kkawżat, l-ewwel nett, mid-deċiżjoni li tinbeda l-investigazzjoni
interna u mill-atti tal‑investigazzjoni, it-tieni nett, mill-fatt li l-OLAF, mingħajr raġuni valida u bi ksur tad-drittijiet
tad-difiża, bagħat informazzjoni li tikkonċernahom lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, it‑tielet nett, mill-fatt li r-rapport
finali ta’ investigazzjoni jinkludi konklużjonijiet li ma huma bbażati fuq l-ebda fatt suffiċjentement probatorju, ir-raba’
nett, fuq il-fatt li l-OLAF ma ttrattax it-talbiet li huma kienu ressqu sabiex jiġu informati dwar ir-riżultati tal‑investigazzjoni.
Ir-rikorrenti jippreċiżaw, b’mod partikolari, li d‑deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani
wasslet għall-bidu ta’ investigazzjoni kriminali mill-prosekutur ta’ Varese u li din l-investigazzjoni, minbarra l-fatt li
poġġiethom fi stat ta’ tħassib fir-rigward tal-possibbiltà ta’ proċeduri kriminali, ippreġudikat l-unur u r‑reputazzjoni professjonali
tagħhom.
Bħala difiża, il-Kummissjoni titlob li t-talbiet imsemmija iktar ’il fuq jiġu ddikjarati inammissibbli għaliex, bi ksur tad‑dispożizzjonijiet
tal-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal‑Qorti tal-Prim’Istanza, huma ma jinkludu l-ebda element li jippermetti
li jiġi identifikat l-aġir li r-rikorrenti għandhom l-intenzjoni jakkużawha bih. F’kull każ, anki jekk wieħed jassumi li t-talbiet
imsemmija hawn fuq issodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal‑Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kummissjoni
tosserva li dawn lanqas ma huma ammissibbli, għaliex “huma bbażati kompletament” fuq it‑talbiet għal annullament, li għandhom
jiġu miċħuda bħala inammissibbli.
Fuq il-mertu, il-Kummissjoni ssostni li d-dannu morali allegat mir‑rikorrenti joriġina biss mid-deċiżjoni awtonoma tal-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani li jibdew proċeduri kriminali, b’tali mod li ma teżistix rabta kawżali bejn in-nuqqasijiet indikati u
d‑dannu allegat.
Fir-replika, ir-rikorrenti, wara li talbu li t-talbiet għad-danni jiġu ddikjarati ammissibbli, jikkontestaw b’mod partikolari
l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li d-danni li għalihom qed jitolbu kumpens joriġinaw direttament mid-deċiżjoni awtonoma tal-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani biex jibdew investigazzjoni kriminali. Huma jenfasizzaw, f’dan ir-rigward, li kien inkonċepibbli li l-prosekutur
ta’ Varese, wara li rċieva nota tal‑OLAF li tirreferi għal fatti deskritti bħala frodi, kompliċità fi frodi u falsifikazzjoni
ta’ dokumenti, jirrifjuta li jibda investigazzjoni kriminali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
–       Fuq l-ammissibbiltà
Fis-sistema ta’ rimedji ġudizzjarji stabbilita mill-Artikolu 90a tar-Regolmenti tal‑Persunal, rikors għad-danni għall-kumpens
ta’ danni attribwibbli lill‑OLAF huwa ammissibbli biss jekk ikun ġie preċedut minn proċedura prekontenzjuża li hija konformi
mad-dispożizzjonijiet regolamentari. Din il-proċedura tvarja skont jekk id‑dannu li għalih jintalab il-kumpens jirriżultax
minn att li jikkawża preġudizzju, fis-sens tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal, jew minn aġir tal-OLAF li ma jkunx
ta’ natura deċiżjonali. Fl-ewwel każ, hija l-persuna interessata li għandha tressaq, quddiem id-direttur tal-OLAF, ilment
kontra l-att inkwistjoni. Fit-tieni każ, min-naħa l-oħra, il-proċedura amministrattiva għandha tibda billi ssir talba skont
l-Artikolu 90(1) tar-Regolamenti tal-Persunal sabiex jinkiseb il-kumpens u għandha tkun segwita, jekk ikun il-każ, b’ilment
dirett kontra d-deċiżjoni li tiċħad it‑talba (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑Qorti tal-Prim’Istanza tat-28 ta’ Ġunju 1996,
Y vs Il-Qorti tal‑Ġustizzja, T‑500/93, ĠabraSP p. I‑A‑335 u II‑977, punt 64). Madankollu, meta jkun hemm rabta diretta bejn
ir-rikors għal annullament u azzjoni għad-danni, din tal-aħħar hija ammissibbli inkwantu aċċessorja fir-rigward tar-rikors
għal annullament, mingħajr il-bżonn li tiġi preċeduta minn talba lill‑amministrazzjoni għall-kumpens tad‑danni allegatament
sofruti u minn ilment li jikkontesta l‑fondatezza taċ-ċaħda impliċita jew espliċita tat-talba (ara, b’analoġija, is-sentenza
Y vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 66).
F’dan il-każ, fir-rigward tat-talba għall-kumpens tad-danni allegatament ikkawżati mid-deċiżjoni li tinbeda l-investigazzjoni
interna, mill-atti ta’ investigazzjoni tal‑OLAF, mill-kontenut tar-rapport finali ta’ investigazzjoni u mir-rifjut tal-OLAF
li jittratta l-ilmenti li r‑rikorrenti kienu ppreżentaw, din it-talba għandha tiġi miċħuda bħala inammissibbli, peress li
l-persuni interessati ma kinux issodisfaw ir‑rekwiżiti tal-proċedura prekontenzjuża. Fil-fatt, fl-ipoteżi li l-aġir allegat
mir-rikorrenti jikkostitwixxi att li jikkawża preġudizzju fis‑sens tal-Artikolu 90a tar-Regolamenti tal-Persunal, huwa kellu
jkun is-suġġett ta’ lment, u dan ma kienx il-każ. Bl-istess mod, fl-ipoteżi li dan l-aġir għandu jitqies li huwa bħala nieqes
minn natura deċiżjonali, ir-rikorrenti kellhom jagħmlu, suċċessivament, talba għall-kumpens fis-sens tal-Artikolu 90(1) tar-Regolamenti
tal-Persunal u wara lment, u huma ma għamlux dan.
Min-naħa l-oħra, f’dak li jirrigwarda t-talba għall-kumpens tad-danni allegatament ikkawżati mid-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni
lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, din it-talba li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, kienet suffiċjentement
motivata sa mill-preżentata tar-rikors, għandha rabta diretta mat-talbiet għal annullament tad-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni,
u għalhekk għandha titqies li  hija ammissibbli inkwantu aċċessorja għall-imsemmija talbiet.
Għalhekk il-fondatezza tat-talba għal kumpens għad-danni li jirriżultaw mid‑deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill-awtoritajiet
ġudizzjarji Taljani ma hijiex ser tiġi eżaminata.
–       Fuq il-mertu
Kif intqal hawn fuq, id-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani ttieħdet bi ksur tad-dispożizzjonijiet
tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 dwar ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża u, minħabba l-fatt stess tal-ksur ta’ dawn
il-formalitajiet sostanzjali, ikkawżat dannu morali lir-rikorrenti. Tali dannu huwa, f’dan il-każ, iktar u iktar sinjifikattiv
peress li din id-deċiżjoni ġiet segwita bil-bidu, mill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, ta’ investigazzjoni kriminali.
Min-naħa l-oħra, f’dak li jirrigwarda d-dannu tar-rikorrenti li jirriżulta mill-istat tagħhom ta’ tħassib u l-preġudizzju
għall-unur u għar-reputazzjoni professjonali tagħhom ikkawżati mill-investigazzjoni kriminali Taljana, għandu jitfakkar li,
skont ġurisprudenza stabbilita, ir-responsabbiltà tal-Komunità tippreżupponi li jiġu sodisfatti tliet kundizzjonijiet, rigward
l-illegalità tal-aġir li huma akkużati bih l-istituzzjonijiet, ir-realtà tad-danni u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir
allegat u d-dannu invokat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Diċembru 1987, Delauche vs Il-Kummissjoni, 111/86,
Ġabra p. 5345, punt 30; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Ottubru 2002, Cocchi u Hainz vs Il-Kummissjoni, T‑330/00
u T‑114/01, Ġabra SP p. I‑A‑193 u II‑987, punt 97). Barra minn hekk, sabiex tali rabta tiġi ammessa, fil-prinċipju għandha
titressaq prova ta’ relazzjoni diretta u ċerta ta’ kawża u effett bejn l-iżball imwettaq mill-istituzzjoni kkonċernata u d-dannu
invokat (sentenzi tal‑Qorti tal-Prim’Istanza tal-5 ta’ Ottubru 2004, Sanders
et
vs Il-Kummissjoni, T‑45/01, Ġabra p. II‑3315, punt 149; tal-5 ta’ Ottubru 2004, Eagle
et
vs Il‑Kummissjoni T‑144/02, Ġabra p. II‑3381, punt 148, u tat-12 ta’ Settembru 2007, Combescot vs Il-Kummissjoni, T‑250/04,
ĠabraSP p. I-A-2-191, II-A-2-1251, I-A-2-191, II-A-2-1251, punt 95).
F’dan il-każ, għalkemm l-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani kellhom l-obbligu, skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, li
jeżaminaw b’attenzjoni l-informazzjoni mibgħuta mill-OLAF u jaslu għall‑konklużjonijiet xierqa sabiex tiġi żgurata l-osservanza
tad-dritt Komunitarju, l-imsemmija awtoritajiet baqgħu ħielsa, fl-ambitu tas‑setgħat tagħhom, li jevalwaw il-kontenut u l-importanza
tal-imsemmija informazzjoni u, għaldaqstant, l-azzjoni li għandha, skont il-każ, tittieħed. Għaldaqstant, huwa biss l-aġir
tal-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, li ddeċidew li jibdew proċeduri kriminali u mbagħad li jwettqu atti ta’ investigazzjoni,
li huwa l-oriġini diretta tad-dannu morali allegat (ara, f’dan is-sens, Tillack vs Il‑Kummissjoni, punt 122). F’dawn iċ‑ċirkustanzi,
ir-rikorrenti ma wrewx li teżisti relazzjoni diretta ta’ kawża u effett bejn, minn naħa, id-deċiżjoni li tintbagħat informazzjoni
lill‑awtoritajiet ġudizzjarji Taljani u, min-naħa l-oħra, id-dannu morali kkostitwit mill-istat tagħhom ta’ tħassib u l-preġudizzju
għall-unur u r-reputazzjoni professjonali tagħhom.
Minn dan isegwi li t-talbiet għad-danni għandhom jintlaqgħu biss sa fejn dawn huma intiżi għall-kumpens tad-dannu li jirriżulta
mill-ksur tad‑dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 dwar ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża.
Rigward il-kumpens ta’ dan id-dannu, għalkemm hija ġurisprudenza stabbilita li l-annullament ta’ att ikkontestat jista’ jikkostiwixxi,
fih innifsu, kumpens xieraq u, fil-prinċipju, jiġifieri fin-nuqqas fl‑imsemmi atti ta’ kwalunkwe evalwazzjoni espliċitament
negattiva tal-kapaċitajiet tar-rikorrent li tista’ tagħmillu ħsara, suffiċjenti għal kull dannu morali li dan tal-aħħar seta
sofra (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, Schochaert vs Il-Kunsill, T‑136/03, p. I‑A‑215 u II‑957,
punt 34), tali ġurisprudenza ma tistax tapplika f’dan il-każ.
Fil-fatt, fid-dawl tan-natura u l-importanza tal-dannu sofrut mir-rikorrenti, li jikkonsisti fil-ksur tad-dispożizzjonijiet
tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/396 dwar ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża, l-annullament tad-deċiżjoni li tintbagħat
informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani ma jistax jikkostitwixxi kumpens xieraq u suffiċjenti għad-dannu kkawżat
mill‑illegalità tiegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, isir kumpens ġust għal dan id-dannu billi l-Kummissjoni tiġi kkundannata tħallas
lil kull wieħed mir-rikorrenti s-somma ta’ EUR 3 000.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 122 tar-Regoli tal-Proċedura, id-dispożizzjonijiet tat-tmien Kapitolu tat-tieni titolu tal-imsemmija regoli,
dwar l-ispejjeż ġudizzjarji, huma applikabbli biss għall‑kawżi mressqa quddiem it-Tribunal, u dan mindu jidħlu fis-seħħ dawn
ir-Regoli tal-Proċedura, jiġifieri l-1 Novembru 2007. Id-dispożizzjonijiet tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal‑Prim’Istanza,
li huma rilevanti f’dan il-qasam, għandhom jibqgħu jkunu applikabbli
mutatis mutandis
għall-kawżi pendenti quddiem it-Tribunal għas-Servizz Pubbliku qabel din id-data.
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal‑Prim’Istanza, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk
dawn ikunu ġew mitluba. Peress illi l‑Kummissjoni essenzjalment tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 87(4) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kunsill, parti intervenjenti,
għandhom ibatu l‑ispejjeż tiegħu.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (L-Ewwel Awla)
taqta’ u tiddeċiedi
1)
Id-deċiżjoni tal-5 ta’ Awwissu 2003, li permezz tagħha l-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi bagħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji
Taljani informazzjoni dwar A. Violetti, N. Schmit, u tnax-il uffiċjal ieħor tal-Kummissjoni tal‑Komunitajiet Ewropej, li isimhom
jidher fl-anness ta’ din is‑sentenza, hija annullata.
2)
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija kkundannata tħallas lil A. Violetti, N. Schmit, kif ukoll lil kull wieħed mit-tnax-il
uffiċjal ieħor tal‑Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li isimhom jidher fl-anness ta’ din is-sentenza, is-somma ta’ EUR
3 000.
3)
Il-kumplament tat-talbiet taż-żewġ rikorsi huma miċħuda.
4)
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija kkundannata tbati l-ispejjeż tagħha u l-ispejjeż tar-rikorrenti.
5)
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Kreppel
Tagaras
Gervasoni
Mogħtija f’Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-28 ta’ April 2009.
W. Hakenberg

S. Gervasoni
Reġistratur

President
It-testi ta’ din id-deċiżjoni kif ukoll id-deċiżjonijiet tal-qrati tal-Unjoni Ewropea ċċitati fiha huma disponibbli fis-sit
internet www.curia.europa.eu
ANNESS
Anna Bassi Perucchini
, residenti f’Reno di Leggiuno (l-Italja),
Marco Basso
, residenti f’Varano Borghi (l-Italja),
Ernesto Brognieri
, residenti f’Barasso (l-Italja),
Sergio Brusorio
, residenti f’Sesto Calende (l-Italja),
Natale Cao
, residenti f’Ispra (l-Italja),
Renato Cazzaniga
, residenti f’Ispra (l-Italja),
Elvidio Flammini
, residenti f’Varese (l-Italja),
Luigi Magistri
, residenti f’Ispra (l-Italja),
Reginella Molinari Canale
, residenti f’Ispra (l-Italja),
Giuseppe Morelli
, residenti f’Besozzo (l-Italja),
Nadia Valentini,
residenti f’Varese (l-Italja),
Giuseppe Zara
, residenti f’Ispra (l-Italja).
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.