CELEX: 61985CJ0091
Υπάλληλοι αμειβόμενοι από τις πιστώσεις για έρευνες και επενδύσεις
Αποδοχές
Δυσμενής διάκριση

Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 5 Απριλίου 1985 η Olga Priplata-Schneider, η Elizabeth Mc Donneil και η Anne-Marie Christ-Clemen, έκτακτες υπάλληλοι της Επιτροπής, άσκησαν προσφυγή ακυρώσεως των εκκαθαριστικών σημειωμάτων των αποδοχών τους για τα χρονικά διαστήματα από το Μάιο μέχρι το Δεκέμβριο 1984 ( οι δύο πρώτες ) και από τον Ιούλιο μέχρι το Δεκέμβριο 1984 ( η τρίτη προσφεύγουσα ).
Η Επιτροπή προσέλαβε τις προσφεύγουσες ως έκτακτες υπαλλήλους για να καταλάβουν θέσεις οι οποίες περιλαμβάνονται στον προσαρτημένο στον προϋπολογισμό κάθε οργάνου πίνακα θέσεων και στις οποίες οι αρμόδιες επί του προϋπολογισμού αρχές έχουν προσδώσει προσωρινό χαρακτήρα [ άρθρο 2, στοιχείο α ), του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων — εφεξής: ΚΛΠ ], τις κατέταξε δε στην κατηγορία C.
Από την 1η Ιανουαρίου 1984 οι προσωρινές θέσεις στις οποίες είχαν προσληφθεί οι προσφεύγουσες μετατράπηκαν σε μόνιμες. Περί τα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου 1984 οι προσφεύγουσες υπέγραψαν τροποποιητική ρήτρα στη σύμβαση εργασίας τους, σύμφωνα με την οποία από την 1η Ιανουαρίου 1984 προσλαμβάνονταν ως έκτακτες υπάλληλοι κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο δ ), του ΚΛΠ.
Οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι, εισπράττοντας τις αποδοχές τους υπό τη νέα τους ιδιότητα, αντελήφθησαν ότι η σχετική τροποποίηση της συμβάσεως τους συνεπαγόταν μείωση του μισθού κατά 5 % περίπου. Κατόπιν αυτού, υπέβαλαν διοικητικές ενστάσεις, δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, κατά της εν λόγω ρήτρας, ενστάσεις που απορρίφθηκαν με αποφάσεις της 4ης,10ης και 21ης Ιανουαρίου 1985.
Η διαπιστωθείσα διαφορά στις αποδοχές οφείλεται στο πέμπτο εδάφιο του άρθρου 20 του ΚΛΠ, διάταξη που προστέθηκε με το άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 2615/76 του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 1976, για την τροποποίηση του κανονισμού ( ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ ) 259/68 όσον αφορά το καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 01/004 (Σ), σ. 21 ). Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι ο υπάλληλος που προσλαμβάνεται για να καταλάβει προσωρινά μόνιμη θέση, η οποία περιλαμβάνεται στον προσαρτημένο στον προϋπολογισμό κάθε οργάνου πίνακα θέσεων, και αμείβεται από τις πιστώσεις ερευνών και επενδύσεων υπάγεται σε διαφορετικό μισθολόγιο από ό,τι οι λοιποί έκτακτοι υπάλληλοι. Οι αποδοχές του προσωπικού έρευνας των κατηγοριών C και D είναι κατά 5 ο/ο περίπου κατώτερες από τις αποδοχές των λοιπών έκτακτων υπαλλήλων των αντίστοιχων κατηγοριών.
Οι προσφεύγουσες επικαλούνται την έλλειψη νομιμότητας της εν λόγω διάταξης, η οποία αντίκειται στην υπέρτερη αρχή της ίσης μεταχείρισης που θέσπισε το Δικαστήριο, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται η καταβολή αποδοχών κατώτερων από εκείνες των λοιπών μονίμων ή μη υπαλλήλων που εκτελούν τα ίδια καθήκοντα και βρίσκονται σε παρεμφερείς καταστάσεις, καθώς επίσης και η μείωση των αποδοχών τους ενόσω εξακολουθούν να εκτελούν τα ίδια καθήκοντα όπως και πριν από την υπαγωγή τους στο νέο καθεστώς. Οι προσφεύγουσες προσθέτουν ότι η δυσμενής αυτή διάκριση υφίσταται επιπλέον μόνο για το προσωπικό των κατηγοριών C και D, ενώ καμία μείωση δεν προβλέπεται για τις κατηγορίες Α και Β.
Η Επιτροπή αρνείται ότι συντρέχει δυσμενής διάκριση όταν οι έκτακτοι υπάλληλοι οι αμειβόμενοι από τις πιστώσεις ερευνών και επενδύσεων υφίστανται διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με τους λοιπούς έκτακτους υπαλλήλους, δεδομένου ότι οι πρώτοι δεν προσλαμβάνονται με τα ίδια κριτήρια και δεν αμείβονται από τις ίδιες πιστώσεις με τους τελευταίους. Κατά την Επιτροπή, το γεγονός και μόνο ότι υπάλληλοι που ασκούν τα ίδια καθήκοντα λαμβάνουν διαφορετικές αποδοχές σε καμία περίπτωση δεν είναι παράνομο. Εξάλλου, η μετάταξη από το προγενέστερο στο παρόν καθεστώς παρέχει στις προσφεύγουσες και πλεονεκτήματα, όπως η προοπτική μεγαλύτερης σταθερότητας ως προς τη θέση και το δικαίωμα συνταξιοδοτήσεως, το οποίο μπορεί να υποκαταστήσει το δικαίωμα της εφάπαξ αποζημιώσεως λόγω εξόδου από την υπηρεσία, που ήταν και το μόνο που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς. Κατ' αυτό τον τρόπο, από μια σφαιρική εκτίμηση του νέου καθεστώτος φαίνεται καθαρά ότι είναι ευνοϊκότερο στο σύνολό του και ότι εν πάση περιπτώσει τα πλεονεκτήματα αντισταθμίζουν την ελαφρά μείωση των αποδοχών που συνεπάγεται.
Προτού εισέλθει στη συζήτηση επί των επιχειρημάτων που ανέπτυξαν οι διάδικοι, το Δικαστήριο κρίνει επιβεβλημένο να επισημάνει ότι το άρθρο 7 του κανονισμού 1578/85 του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 1985, που τροποποιεί το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (
ΕΕ L 154, σ. 1
), κατήργησε τόσο το προσβαλλόμενο εδάφιο του άρθρου 20 του ΚΛΠ, όσο και το συγκεκριμένο μισθολόγιο, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται πλέον η διαφορά ως προς τις αποδοχές. Τον Ιούλιο του 1983, υποβάλλοντας στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού περί τροποποιήσεως του ΚΛΠ, με σκοπό ιδίως την κατάργηση του ειδικού μισθολογίου και τη διασφάλιση της εξομοίωσης των αποδοχών του προσωπικού έρευνας των κατηγοριών C και D με τις αποδοχές των λοιπών έκτακτων υπαλλήλων των αντίστοιχων κατηγοριών, η Επιτροπή αιτιολόγησε την πρόταση της ως εξής: « Η αρχή της ισότητας πρέπει να υπερισχύσει των ιστορικών λόγων στους οποίους οφείλεται η διαφορά ως προς τους βασικούς μισθούς από τις 30 Οκτωβρίου 1976, ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του νέου καθεστώτος· δεν δικαιολογείται η διατήρηση της ανισότητας αυτής ως προς τις αποδοχές ενόψει της ισότητας εργασίας και καθηκόντων. Προτείνεται κατά συνέπεια η εξάλειψη της διαφοράς αυτής ( άρθρο 6 ), την οποία οι ενδιαφερόμενοι θεωρούν ότι συνιστά δυσμενή διάκριση. »
Υπό τις περιστάσεις αυτές, πρέπει να εξεταστεί αν η διάταξη του άρθρου 20 του ΚΛΠ, όπως ίσχυε κατά το χρόνο της καταργήσεως του από το προαναφερθέν άρθρο 7 του κανονισμού 1578/85, παραβιάζει την αρχή της ισότητας των αμοιβών μεταξύ υπαλλήλων που βρίσκονται σε παρεμφερείς καταστάσεις, αρχή που καθιερώθηκε ιδίως με την απόφαση της 31ης Μαΐου 1979 (στην υπόθεση
156/78, Newth, Rec. 1979, σ. 1941
).
Όπως ήδη έκανε δεκτό το Δικαστήριο με την απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 1982 ( συνεκδικασθείσες υποθέσεις
198 μέχρι 202/81, Micheli, Συλλογή 1982, σ. 4145
), η άνιση μεταχείριση διαφόρων κατηγοριών υπαλλήλων δεν συνιστά παραβίαση της εν λόγω αρχής παρά μόνο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαφοροποίηση δεν δικαιολογείται αντικειμενικά.
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η αντικειμενική δικαιολογία για τη διαφορετική μεταχείριση έγκειται, αφενός μεν, στο γεγονός ότι τα ασχολούμενα με τα προγράμματα ερευνών και επενδύσεων μέλη του προσωπικού είχαν προσληφθεί αρχικά ως τοπικοί υπάλληλοι ή ως μέλη του προσωπικού εγκαταστάσεων και, αφετέρου, στο ότι το νέο καθεστώς στο σύνολο του είναι για τους ενδιαφερομένους ευνοϊκότερο από το προγενέστερο.
Η πρώτη αιτιολογία είναι απορριπτέα. Πράγματι, ήδη από την ανάληψη υπηρεσίας, οι προσφεύγουσες είχαν την ιδιότητα έκτακτων υπαλλήλων. Όσον αφορά τη δεύτερη δικαιολογία που προβλήθηκε, αρκεί να αναγνωριστεί ότι, ύστερα από τη μετάταξή τους στη νέα κατηγορία των έκτακτων υπαλλήλων, οι προσφεύγουσες εξακολουθούσαν να ασκούν ακριβώς τα ίδια καθήκοντα που ασκούσαν και στο παρελθόν και πρέπει να εξεταστεί αν η μείωση των αποδοχών τους σε σχέση με τις προγενέστερες αποδοχές τους και με τις αποδοχές των λοιπών έκτακτων υπαλλήλων μπορεί να δικαιολογηθεί και να αντισταθμιστεί με τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους σε άλλα σημεία.
Επ' αυτού, η Επιτροπή επικαλείται τη μεγαλύτερη σταθερότητα της θέσεως που προσφέρει στις προσφεύγουσες το νέο καθεστώς. Στο επιχείρημα αυτό πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, μολονότι οι συμβάσεις, στο πλαίσιο του παλαιού καθεστώτος, είχαν συναφθεί μόνο για το χρονικό διάστημα ενός συγκεκριμένου προγράμματος, εντούτοις υπήρχε δυνατότητα ανανεώσεως τους, δεδομένου ότι και τα ίδια τα προγράμματα ανανεώνονταν ή αντικαθίσταντο από άλλα. Άλλωστε, το γεγονός ότι οι υφιστάμενες θέσεις μετατράπηκαν σε μόνιμες αποδεικνύει ότι τα προγράμματα δεν επρόκειτο να διακοπούν. Εξάλλου, στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος, ναι μεν η θέση είναι μόνιμη, δεν παρέχει όμως στον κάτοχό της καμιά ιδιαίτερη εγγύηση, δεδομένου ότι η σύμβαση του τελευταίου ως έκτακτου υπαλλήλου μπορεί να λυθεί οποτεδήποτε μετά την παρέλευση τριμήνου από την καταγγελία της.
Απομένει το γεγονός ότι οι προσφεύγουσες έχουν υπό το νέο καθεστώς δικαίωμα συνταξιοδοτήσεως. Πρόκειται όμως, αφενός, για απλή προσδοκία, η οποία προϋποθέτει ότι συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η προϋπόθεση ιδίως ενός ελάχιστου χρόνου προϋπηρεσίας, που οι προσφεύγουσες δεν πληρούσαν κατά το χρόνο μετατροπής των θέσεων τους. Εξάλλου, οι προσφεύγουσες είχαν με το προγενέστερο καθεστώς δικαίωμα να λάβουν αποζημίωση λόγω εξόδου από την υπηρεσία που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με κεφαλαιοποιημένη σύνταξη. Εν πάση περιπτώσει, η εν λόγω διαφορά καταργήθηκε εν τω μεταξύ και όλοι οι έκτακτοι υπάλληλοι έχουν σήμερα δικαίωμα συνταξιοδοτήσεως.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η αναγνώριση ενός τόσο στοιχειώδους δικαιώματος του δημόσιου λειτουργού, όπως είναι το δικαίωμα συνταξιοδοτήσεως, μπορεί να δικαιολογήσει, ως αντιστάθμισμα, τη μείωση των αποδοχών.
Για να δικαιολογήσει το γεγονός ότι η μείωση των αποδοχών αφορούσε μόνο το προσωπικό των κατηγοριών C και D και όχι των Α και Β, η Επιτροπή προβάλλει περαιτέρω λόγους που άπτονται του προϋπολογισμού, ισχυριζόμενη ότι η κατάσταση των οικονομικών της Κοινότητας δεν επέτρεπε τότε, λόγω του μεγάλου αριθμού υπαλλήλων των κατηγοριών αυτών, τη χορήγηση των συνήθων αποδοχών στο προσωπικό των κατηγοριών C και D της νέας σταδιοδρομίας, ενώ η δυσχέρεια αυτή δεν υφίστατο για το προσωπικό των κατηγοριών Α και Β λόγω του περιορισμένου αριθμού τους.
Εκτός του ότι το επιχείρημα αυτό είναι δύσκολο να γίνει κατανοητό, δεδομένου ότι, πριν από τη μετατροπή των θέσεων τους, οι προσφεύγουσες και το προσωπικό των κατηγοριών C και D ελάμβαναν τις συνήθεις αποδοχές που προβλέπονταν για τις εν λόγω κατηγορίες, πρέπει να αναγνωριστεί ότι λόγοι που άπτονται του προϋπολογισμού δεν μπορούν να δικαιολογήσουν διαφορές στις αποδοχές μεταξύ υπαλλήλων που ανήκουν στην ίδια κατηγορία και εκτελούν καθήκοντα η φύση των οποίων είναι ακριβώς η ίδια ή παρεμφερής.
Η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει περαιτέρω στις προσφεύγουσες το δικαίωμα να αμφισβητούν την εφαρμογή του νέου καθεστώτος στην περίπτωση τους, με τη δικαιολογία ότι το αποδέχτηκαν ρητά, υπογράφοντας την τροποποιητική ρήτρα στη σύμβαση εργασίας τους. Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό, δεδομένου ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η υπογραφή της σχετικής ρήτρας δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι συνεπάγεται αποδοχή όλων των λεπτομερειών του νέου καθεστώτος. Πρώτον, οι προσφεύγουσες δεν είχαν άλλη επιλογή αν δεν επιθυμούσαν να απολέσουν τη θέση τους, όπως προκύπτει από την απόφαση της Επιτροπής με την οποία απορρίπτονται οι ενστάσεις τους δεύτερον, με τη ρήτρα αυτή δεν διευκρινιζόταν σε καμία περίπτωση ότι η νέα σύμβαση συνεπαγόταν μείωση των αποδοχών τους, συνέπεια που ήταν δυνατό να αγνοούν οι προσφεύγουσες ενόψει της πληθώρας των λεπτομερειών της επίδικης ρύθμισης.
Πρέπει, συνεπώς, να αναγνωριστεί ότι το άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 2615/76, προβλέποντας για τους έκτακτους υπαλλήλους των κατηγοριών C και D που έχουν διοριστεί σε μόνιμη θέση και αμείβονται από τις πιστώσεις ερευνών και επενδύσεων μισθολόγιο βάσει του οποίου οι αποδοχές των υπαλλήλων αυτών είναι κατά 5
o
/ο περίπου κατώτερες εκείνων που ισχύουν για τους λοιπούς έκτακτους υπαλλήλους, παραβιάζει, επειδή η διαφοροποίηση δεν δικαιολογείται αντικειμενικά, την αρχή της ισότητας των αποδοχών μεταξύ υπαλλήλων που βρίσκονται σε παρεμφερείς καταστάσεις και εκτελούν καθήκοντα της ίδιας φύσης.
Κατά συνέπεια, η εν λόγω διάταξη δεν μπορεί να αποτελέσει τη νομική βάση των εκκαθαριστικών σημειωμάτων που συνιστούν το αντικείμενο της προσφυγής.
Επειδή λοιπόν οι αποδοχές των προσφευγουσών είναι κατώτερες εκείνων που ισχύουν για τους έκτακτους υπαλλήλους των κατηγοριών C και D που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, επιβάλλεται η ακύρωση των εκκαθαριστικών σημειωμάτων των αποδοχών των προσφευγουσών Olga Priplata-Schneider και Elizabeth Mc Donneil για τους μήνες από Μάιο μέχρι Δεκέμβριο 1984 και της προσφεύγουσας Anne-Marie Christ-Clemen για τους μήνες από Ιούλιο μέχρι Δεκέμβριο 1984.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )
αποφασίζει:

1)
Ακυρώνει τα εκκαθαριστικά σημειώματα των αποδοχών των προσφευγουσών Olga Priplata-Schneider και Elizabeth Mc Donnell για τους μήνες από Μάιο μέχρι Δεκέμβριο 1984 και της προσφεύγουσας Anne-Marie Christ-Clemen για τους μήνες από Ιούλιο μέχρι Δεκέμβριο 1984, επειδή οι χορηγούμενες στις προσφεύγουσες αποδοχές είναι κατώτερες από τις αποδοχές των έκτακτων υπαλλήλων των κατηγοριών C και D που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση.

2)
Καταδικάζει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

Schockweiler
Bosco
Joliet
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 8 Οκτωβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του πρώτου τμήματος
F. Schockweiler
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.