CELEX: 61988CJ0234
Σίκαλη
Εξισωτική αποζημίωση
Προϋποθέσεις χορηγήσεως

Με Διάταξη της 8ης Αυγούστου 1988, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 16 Αυγούστου 1988, το Verwaltungsgericht Frankfurt am Main υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 1, στοιχείο β), του κανονισμού ( ΕΟΚ) 1821/81 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1981, περί των όρων χορηγήσεως των εξισωτικών αποζημιώσεων για ορισμένα σιτηρά σε απόθεμα στο τέλος της περιόδου εμπορίας (
ΕΕ L 182, σ. 10
).
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της γερμανικής επιχειρήσεως αλευροποιίας Wilhelm-Lampe-Mühle και του Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung ( στο εξής: BALM ), οργανισμού της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας αρμόδιου για τη χορήγηση των εξισωτικών αποζημιώσεων για τα σιτηρά που βρίσκονται σε απόθεμα, η οποία αφορά το δικαίωμα της επιχειρήσεως αυτής να λάβει εξισωτική αποζημίωση για ορισμένες ποσότητες σίκαλης.
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι στις 5 Αυγούστου 1985 η επιχείρηση αλευροποιίας Wilhelm-Lampe-Mühle υπέβαλε στο BALM αίτηση εξισωτικής αποζημιώσεως για 320,08 τόνους αρτοποιήσιμης σίκαλης, που της ανήκαν στις 31 Ιουλίου 1985, τέλος της περιόδου εμπορίας 1984/1985, και βρίσκονταν κατά την ημερομηνία αυτή στις αποθήκες της. Μετά την υποβολή της αιτήσεως της, η εν λόγω επιχείρηση αλευροποιίας πώλησε τη σίκαλη σε επτά άλλες επιχειρήσεις αλευροποιίας, οι οποίες προέβησαν στην άλεση.
Με απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 1985 το BALM αρνήθηκε να χορηγήσει την αιτουμένη αποζημίωση, με την αιτιολογία ότι η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση επιβάλλει, για λόγους ελέγχου, στην επιχείρηση που ζητεί την εξισωτική αποζημίωση να προβαίνει η ίδια στην άλεση των ποσοτήτων σίκαλης για τις οποίες ζητεί την αποζημίωση.
Η ενδιαφερόμενη επιχείρηση προσέβαλε την απόφαση αυτή ενώπιον του Verwaltungsgericht Frankfurt am Main, το οποίο ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει το άρθρο 1, στοιχείο β), του κανονισμού (ΕΟΚ) 1821/81 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1981 (
ΕΕ L 182, σ. 10
), την έννοια ότι η σίκαλη για την οποία ζητείται η εξισωτική αποζημίωση πρέπει να ανήκει στην αιτούσα επιχείρηση αλευροποιίας όχι μόνο στις 31 Ιουλίου της σχετικής περιόδου εμπορίας, αλλά και κατά τον χρόνο της αλέσεως προς το σκοπό της ανθρώπινης διατροφής, ή αρκεί να τεθεί η σίκαλη σε άλεση για την ανθρώπινη διατροφή από άλλη επιχείρηση αλευροποιίας, στην οποία έχει πωλήσει τη σίκαλη αυτή η αιτούσα επιχείρηση αλευροποιίας μετά την υποβολή της αιτήσεως; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης, το κανονιστικό πλαίσιο καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι, με το υποβληθέν ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο δεν ερωτά σε ποιον πρέπει να ανήκει η σίκαλη κατά την άλεση της, αλλά αν η σίκαλη για την οποία ζητείται εξισωτική αποζημίωση πρέπει να τίθεται σε άλεση από την επιχείρηση αλευροποιίας που ζητεί την εν λόγω αποζημίωση.
Το άρθρο 9 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2727/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των σιτηρών (
ΕΕ L 281, σ. 1
), προβλέπει ότι επιτρέπεται να χορηγείται εξισωτική αποζημίωση για τον μαλακό σίτο, το σκληρό σίτο, τη σίκαλη, την κριθή και τον αραβόσιτο που έχουν συγκομισθεί εντός της Κοινότητας και βρίσκονται σε απόθεμα στο τέλος της περιόδου εμπορίας. Κατά την παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου, οι λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου αυτού καθορίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη λεγόμενη διαδικασία της επιτροπής διαχειρίσεως.
Βάσει της εξουσιοδοτήσεως αυτής η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό 1821/81, η ερμηνεία του οποίου αποτελεί το αντικείμενο του προδικαστικού ερωτήματος. Σύμφωνα με την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού, εξαιτίας του δεσμού που υπάρχει μεταξύ του καθεστώτος της παρεμβάσεως και του καθεστώτος της εξισωτικής αποζημιώσεως, πρέπει να χορηγείται η τελευταία αυτή μόνον εφόσον τα σιτηρά για τα οποία ζητείται ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ποιότητας που τίθενται κατά την παρέμβαση. Εντούτοις, για τη σίκαλη που βρίσκεται στην κατοχή των επιχειρήσεων αλευροποιίας, πρέπει να γίνεται δεκτή η θέση σε άλεση για την ανθρώπινη διατροφή ως απόδειξη επαρκούς ποιότητας.
Όσον αφορά τους δικαιούχους της εξισωτικής αποζημιώσεως, στην πρώτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1821/81 υπογραμμίζεται ότι, δεδομένου ότι τα σιτηρά που βρίσκονται σε απόθεμα στο τέλος της περιόδου εμπορίας κρατούνται κατά κανόνα από το εμπόριο ή τη μεταποιητική βιομηχανία, η εξισωτική αποζημίωση πρέπει, με σκοπό τη διοικητική απλούστευση και την απλούστευση του ελέγχου, να χορηγείται στο στάδιο του εμπορίου ή της μεταποιητικής βιομηχανίας. Όσον αφορά τη σίκαλη, οι ανάγκες ελέγχου επιβάλλουν εντούτοις τον περιορισμό των δικαιούχων της αποζημιώσεως αυτής στην αλευροποιία.
Βάσει των σκέψεων αυτών το άρθρο 1 του κανονισμού ορίζει τα εξής:
« Η εξισωτική αποζημίωση, που καθορίζεται από το Συμβούλιο για μια ορισμένη περίοδο εμπορίας, χορηγείται:
α)
στις επιχειρήσεις του εμπορίου και της μεταποιητικής βιομηχανίας, για τα αποθέματα του μαλακού σίτου που έχει συγκομιστεί στην Κοινότητα και που ανήκει σ' αυτές στις 31 Ιουλίου·
β)
στις επιχειρήσεις αλευροποιίας, για τα αποθέματα της σίκαλης που έχει συγκομισθεί στην Κοινότητα, που πρέπει να τεθεί σε άλεση για την ανθρώπινη διατροφή και που ανήκει σ' αυτές την ίδια ημερομηνία·
γ)
στις επιχειρήσεις του εμπορίου και της μεταποιητικής βιομηχανίας, για τα αποθέματα του αραβοσίτου που έχει συγκομισθεί στην Κοινότητα, που ανήκει σ' αυτές την ίδια ημερομηνία ... »
Το άρθρο 2 του κανονισμού ορίζει την ελάχιστη ποσότητα που είναι αναγκαία κατά το τέλος της περιόδου εμπορίας για να μπορεί να χορηγηθεί εξισωτική αποζημίωση για ένα απόθεμα. Όσον αφορά τη σίκαλη, στην παράγραφο 2, δεύτερο εδάφιο, προστίθεται ότι « για τη σίκαλη που κρατείται από την αλευροποιία στο τέλος της περιόδου, η θέση σε άλεση για την ανθρώπινη διατροφή γίνεται δεκτή ως απόδειξη επαρκούς ποιότητος ».
Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι προϋποθέσεις χορηγήσεως της εξισωτικής αποζημιώσεως δεν είναι οι ίδιες για τη σίκαλη, αφενός, και για τα άλλα σιτηρά, αφετέρου. Κατά συνέπεια, ο έλεγχος των προϋποθέσεων αυτών, τον οποίο πρέπει να διενεργούν οι εθνικές αρχές δυνάμει του άρθρου 8 του κανονισμού, δεν μπορεί να είναι ο ίδιος. Ειδικότερα, τα μέτρα ελέγχου πρέπει να αφορούν, σε σχέση με τη σίκαλη, το γεγονός ότι οι ποσότητες σίκαλης που κρατούνται κατά το τέλος της περιόδου πρόκειται να αλεσθούν με σκοπό τη χρησιμοποίηση τους για την ανθρώπινη διατροφή.
Από τις ανωτέρω παρατηρήσεις προκύπτει ότι ο περιορισμός του κύκλου των δικαιούχων της εξισωτικής αποζημιώσεως στις αλευροποιίες, σε συνδυασμό με τη διευκόλυνση της αποδείξεως της απαιτούμενης ποιότητας της σίκαλης και τις ανάγκες του σχετικού ελέγχου, προϋποθέτει, στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού, αφενός τη φυσική παρουσία των ποσοτήτων σίκαλης στις εγκαταστάσεις της επιχειρήσεως που ζητεί την αποζημίωση και αφετέρου την άλεση τους από την εν λόγω επιχείρηση, ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν να ελέγχουν αν η ποσότητα αλεύρου που προέκυψε από την άλεση ανταποκρίνεται στις ποσότητες σίκαλης που βρίσκονταν σε απόθεμα κατά το τέλος της περιόδου εμπορίας και προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο συγχύσεως μεταξύ της σίκαλης αυτής και της σίκαλης της νέας συγκομιδής.
Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από το παράρτημα II του κανονισμού 1821/81, που προβλέπει ότι η ενδιαφερόμενη επιχείρηση πρέπει να προσκομίσει, κατά την υποβολή της αιτήσεως εξισωτικής αποζημιώσεως, δήλωση που να βεβαιώνει ότι η σίκαλη « θα τεθεί σε άλεση για την ανθρώπινη διατροφή ». Τη δέσμευση αυτή, όμως, μπορεί ευλόγως να αναλάβει εκείνη μόνο η επιχείρηση που θα προβεί η ίδια στην άλεση της σίκαλης για την οποία ζήτησε εξισωτική αποζημίωση.
Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι, όπως ορθά παρατήρησε η Επιτροπή κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, εφόσον γίνει δεκτό ότι οι επιχειρήσεις αλευροποιίας μπορούν να μεταβιβάζουν τις σχετικές ποσότητες σίκαλης μετά την υποβολή της αιτήσεώς τους για χορήγηση εξισωτικής αποζημιώσεως, δεν θα είχαν πλέον νόημα οι διατάξεις του κανονισμού 1821/81 που προβλέπουν την προαναφερθείσα διαφορετική ρύθμιση, εφόσον δεν θα συνέτρεχε πλέον λόγος χορηγήσεως της αποζημιώσεως για τη σίκαλη μόνο στις επιχειρήσεις αλευροποιίας και εφόσον θα ήταν απαραίτητος ο έλεγχος κάθε κρίκου της εμπορικής αλυσίδας.
Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης ισχυρίζεται ότι μια τέτοια ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων θα δημιουργούσε διακρίσεις έναντι των επιχειρήσεων που ζητούν εξισωτική αποζημίωση για τον μαλακό σίτο ή τον αραβόσιτο και, κατά συνέπεια, θα αντέβαινε προς το άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
Πρέπει σχετικώς να παρατηρηθεί ότι η διαφορετική μεταχείριση των αιτήσεων εξισωτικών αποζημιώσεων, ανάλογα με τα σιτηρά για τα οποία ζητούνται οι αποζημιώσεις αυτές, δικαιολογείται λόγω των διαφορετικών προϋποθέσεων που ισχύουν και οι οποίες συνεπάγονται διαφορετικές μεθόδους ελέγχου.
Κατόπιν των προηγουμένων σκέψεων, πρέπει να δοθεί στο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο η απάντηση ότι το άρθρο 1, στοιχείο β), του κανονισμού 1821/81 της Επιτροπής έχει την έννοια ότι η σίκαλη για την οποία ζητείται η εξισωτική αποζημίωση πρέπει να τίθεται σε άλεση από την επιχείρηση αλευροποιίας που έχει ζητήσει την αποζημίωση αυτή.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε, με Διάταξη της 8ης Αυγούστου 1988, το Verwaltungsgericht Frankfurt am Main αποφαίνεται:

Το άρθρο 1, στοιχείο β ), του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1821/81 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1981, περί των όρων χορηγήσεως των εξισωτικών αποζημιώσεων για ορισμένα σιτηρά σε απόθεμα στο τέλος της περιόδου εμπορίας, έχει την έννοια ότι η σίκαλη για την οποία ζητείται η εξισωτική αποζημίωση πρέπει να τίθεται σε άλεση από την επιχείρηση αλευροποιίας που έχει ζητήσει την αποζημίωση αυτή.

Κακούρης
Koopmans
Diez de Velasco
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 22 Μαρτίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τετάρτου τμήματος
Κ. Ν. Κακούρης
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.