CELEX: 62009CJ0423
Κοινό Δασμολόγιο
Δασμολογική κατάταξη
Συνδυασμένη Ονοματολογία
Ξερά λαχανικά (βολβοί σκόρδου), από τα οποία δεν αφαιρέθηκε ολόκληρη η υγρασία

Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των δασμολογικών διακρίσεων που ασκούν επιρροή για την κατάταξη
βολβών σκόρδου στη Συνδυασμένη Ονοματολογία (στο εξής: ΣΟ) η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87
του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (EE L 256, σ. 1),
όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1810/2004 της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2004 (ΕΕ L 327, σ. 1, στο εξής: κανονισμός
2658/87).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του Staatssecretaris van Financiën και της Χ BV (στο εξής: Χ)
σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη ορισμένων εισαγωγών βολβών σκόρδου.

Το νομικό πλαίσιο

Η ρύθμιση της Ενώσεως
Οι δασμολογικές διακρίσεις της ΣΟ που περιλαμβάνονται στον κανονισμό 2658/87 και ασκούν επιρροή στην υπόθεση της κύριας δίκης
είναι οι εξής:
«0703 Κρεμμύδια, ασκαλώνια, σκόρδα, πράσα και άλλα παρόμοια λαχανικά, νωπά ή διατηρημένα με απλή ψύξη·
[…]
0703 20 00 – Σκόρδα
[…]
0712 Λαχανικά ξερά, έστω και κομμένα σε τεμάχια ή φέτες ή και τριμμένα ή σε σκόνη, αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα:
[…]
0712 90 90 – Άλλα»

Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του εναρμονισμένου συστήματος
Το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων, το οποίο συστάθηκε με τη διεθνή σύμβαση που συνήφθη
στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950, εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της διεθνούς συμβάσεως για το εναρμονισμένο
σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ), τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις
περί κατατάξεως που καταρτίζει η επιτροπή του ΕΣ.
Η επεξηγηματική σημείωση 2 που περιλαμβάνεται στο τμήμα I του ΕΣ αναφέρει:
«Πλην αντιθέτων διατάξεων, κάθε φορά που στην Ονοματολογία αναφέρονται ξηραμένα ή αποξηραμένα προϊόντα, καλύπτονται και τα
προϊόντα που έχουν υποβληθεί σε αφυδάτωση, εξάτμιση ή ξήρανση με ψύξη.»
Η επεξηγηματική σημείωση σχετικά με το κεφάλαιο 7 έχει ως εξής:
«Το παρόν κεφάλαιο περιλαμβάνει τα λαχανικά παντός είδους, περιλαμβανομένων των φυτών που αφορά η υποσημείωση 2 του παρόντος
κεφαλαίου, νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη, κατεψυγμένα (άβραστα ή βρασμένα σε νερό ή σε ατμό), ή διατηρημένα προσωρινώς ή
ακόμη αποξηραμένα (περιλαμβανομένων εκείνων που έχουν υποβληθεί σε αφυδάτωση, εξάτμιση ή ξήρανση με ψύξη). [...]
Με τους όρους “διατηρημένα με απλή ψύξη” νοείται ότι η θερμοκρασία ενός προϊόντος μειώθηκε γενικά μέχρι περίπου τους 0°C χωρίς
να επέλθει κατάψυξη. Ωστόσο, ορισμένα προϊόντα, όπως οι πατάτες, μπορούν να θεωρηθούν κατεψυγμένα όταν ψύχθηκαν και διατηρήθηκαν
σε +10°C.
[...]»
Η επεξηγηματική σημείωση σχετικά με την κλάση 0712 του ΕΣ αναφέρει:
«Η παρούσα κλάση περιλαμβάνει τα λαχανικά των αριθμών 07.01 έως 07.09 που έχουν αποξηρανθεί (περιλαμβανομένων εκείνων που
έχουν υποβληθεί σε αφυδάτωση, εξάτμιση ή ξήρανση με ψύξη) δηλαδή που με διάφορα μέσα έχουν χάσει το νερό που είχαν από τη
φύση τους. [...].
Στην κλάση αυτή υπάγονται και τα λαχανικά αυτού του είδους που τρίφτηκαν ή έγιναν σκόνη για να χρησιμεύσουν ιδίως ως καρυκεύματα
ή για την παρασκευή ζωμών· τούτο συμβαίνει συνήθως με τα σπαράγγια, τα κουνουπίδια, τον μαϊντανό, τον φραγκομαϊντανό, το σέλινο,
τα κρεμμύδια και τα σκόρδα.
[…]»

Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
Κατά το χρονικό διάστημα από τις 9 Δεκεμβρίου 2004 μέχρι τις 6 Ιουνίου 2005, η X, ως εκτελωνιστής, υπέβαλε δεκαπέντε διασαφήσεις
για να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία παρτίδες βολβών σκόρδου προελεύσεως Κίνας οι οποίες κατά τον χρόνο της εισαγωγής βρίσκονταν
σε ψυχόμενα εμπορευματοκιβώτια. Οι διασαφήσεις εισαγωγής ανέφεραν κάθε φορά τη δασμολογική διάκριση 0712 90 90 της ΣΟ και
περιέγραφαν τα εμπορεύματα ως «garlic», «dried garlic» ή «white dry garlic» (σκόρδα, ξηραμένα σκόρδα, λευκά ξερά σκόρδα).
Μετά την αποδέσμευση των εμπορευμάτων από τις τελωνειακές αρχές, τα σκόρδα μεταφέρθηκαν σε ψυχόμενο χώρο μιας επιχειρήσεως
αποθηκεύσεως όπου διατηρήθηκαν σε θερμοκρασία –3° C.
Μετά από διοικητικό έλεγχο που διενεργήθηκε τον Αύγουστο του 2005, ο επιθεωρητής τελωνείων εκτίμησε ότι τα εισηγμένα σκόρδα
έπρεπε να καταταγούν ως διατηρημένα με απλή ψύξη σκόρδα που υπάγονται στη δασμολογική διάκριση 0703 20 00 της ΣΟ. Στη συνέχεια,
εξέδωσε τις σχετικές βεβαιώσεις τελωνειακών δασμών.
Η X υπέβαλε διοικητική ένσταση η οποία απορρίφθηκε. Στη συνέχεια, άσκησε προσφυγή ενώπιον του Rechtbank, το οποίο έκρινε αβάσιμη
την προσφυγή αυτή. Η Χ άσκησε κατά της αποφάσεως αυτής έφεση ενώπιον του Gerechtshof te Amsterdam. Το τελευταίο έκρινε ότι
ο επιθεωρητής δεν απέδειξε ότι συντρέχει λόγος να γίνει παρέκκλιση από τη δηλωθείσα δασμολογική κλάση 0712 της ΣΟ. Ο Staatssecretaris
κατέθεσε ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden αίτηση αναιρέσεως της αποφάσεως του Gerechtshof.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Hoge Raad der Nederlanden αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να θέσει στο Δικαστήριο το
ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Βάσει ποιων κριτηρίων πρέπει να καθοριστεί αν λαχανικά (βολβοί σκόρδου) που έχουν σε κάποιο μέτρο αποξηρανθεί, αλλά των οποίων
δεν έχει αφαιρεθεί (σχεδόν) όλη η υγρασία, και που εισήχθησαν διατηρημένα με απλή ψύξη, υπάγονται στη δασμολογική διάκριση
0703 20 00 της ΣΟ ή στη δασμολογική διάκριση 0712 90 90 της ΣΟ;»

Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Με το ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία ποια είναι τα κριτήρια για να καθοριστεί αν το σκόρδο που υποβλήθηκε
σε διαδικασία ξηράνσεως υπάγεται στη δασμολογική διάκριση 0703 20 00 της ΣΟ ή στη δασμολογική διάκριση 0712 90 90 της ΣΟ.
Κατ’ αρχάς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όταν το Δικαστήριο έχει επιληφθεί αιτήσεως για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως σε
θέματα δασμολογικής κατατάξεως, το έργο του συνίσταται περισσότερο στο να αποσαφηνίσει στο εθνικό δικαστήριο τα κριτήρια των
οποίων η εφαρμογή θα μπορέσει να δώσει στο τελευταίο τη δυνατότητα να κατατάξει σωστά τα σχετικά προϊόντα της ΣΟ και λιγότερο
στο να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή, και τούτο πολλώ μάλλον επειδή το Δικαστήριο δεν διαθέτει οπωσδήποτε όλα τα στοιχεία
που είναι εν προκειμένω απαραίτητα. Έτσι, το εθνικό δικαστήριο βρίσκεται ούτως ή άλλως σε καλύτερη θέση για να το πράξει (απόφαση
της 8ης Ιουνίου 2006, C-196/05, Sachsenmilch, Συλλογή 2006, σ. I-5161, σκέψη 19 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Κατά πάγια νομολογία, χάριν ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική
κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους
ιδιότητες, όπως ορίζονται στο κείμενο της κλάσεως της ΣΟ και των σημειώσεων του τμήματος ή κεφαλαίου (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις
της 19ης Φεβρουαρίου 2009, C‑376/07, Kamino International Logistics, Συλλογή 2009, σ. I‑1167, σκέψη 31, και της 20ής Μαΐου
2010, C-370/08, Data I/O, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 29).
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που καταρτίστηκαν από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όσον αφορά τη ΣΟ, και από τον Παγκόσμιο
Οργανισμό Τελωνείων, όσον αφορά το ΕΣ, συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων
χωρίς όμως να έχουν υποχρεωτική νομική ισχύ (απόφαση της 26ης Οκτωβρίου 2006, C‑250/05, Turbon International, Συλλογή 2006,
σ. I‑10531, σκέψη 16, και προαναφερθείσα απόφαση Data I/O, σκέψη 30).
Η X υποστηρίζει ότι η κλάση 0703 της ΣΟ αφορά μόνο τα νωπά ή τα διατηρημένα με απλή ψύξη λαχανικά που δεν υποβλήθηκαν σε διαδικασία
συντηρήσεως άλλη από τη διατήρηση με απλή ψύξη. Από τη στιγμή που υποβλήθηκαν σε διαδικασία συντηρήσεως άλλη από τη διατήρηση
με απλή ψύξη, όπως η ξήρανση, τα λαχανικά δεν δύνανται πλέον να καταταγούν στην κλάση 0703 της ΣΟ.
Κατά την Χ, αν η υγρασία την οποία είχε το σκόρδο αφαιρεθεί σε κάποιο μέτρο, χωρίς να αφαιρεθεί ολόκληρη, οι βολβοί σκόρδου
υπάγονται στην κλάση 0712 του ΕΣ.
Η ερμηνεία αυτή δεν δύναται να γίνει δεκτή. Η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ αναφέρει ότι η κλάση 0712 περιλαμβάνει «τα λαχανικά
των αριθμών 07.01 έως 07.09 που έχουν αποξηρανθεί (περιλαμβανομένων εκείνων που έχουν υποβληθεί σε αφυδάτωση, εξάτμιση ή ξήρανση
με ψύξη) δηλαδή που με διάφορα μέσα έχουν χάσει το νερό που είχαν από τη φύση τους».
Κατά συνέπεια, από το γράμμα της επεξηγηματικής αυτής σημειώσεως προκύπτει ότι η κατάταξη στην κλάση 0712 απαιτεί να έχουν
τα λαχανικά υποβληθεί σε εντατική διαδικασία ξηράνσεως με ειδική επεξεργασία στο τέλος της οποίας έχει αφαιρεθεί ολόκληρη
ή σχεδόν ολόκληρη η υγρασία που υπήρχε στο προϊόν.
Κατόπιν της διαδικασίας αυτής, η ποσότητα υγρασίας που απομένει στα λαχανικά πρέπει να είναι ασήμαντη, π.χ., όπως η Επιτροπή
ανέφερε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, να μην υπερβαίνει το 10 %.
Για να στηρίξει την επιχειρηματολογία της προς απόδειξη του ότι, όταν οι βολβοί σκόρδου έχουν σε κάποιο μέτρο ξηρανθεί, αποκλείεται
να καταταγεί το σκόρδο στη διάκριση 0703 20 00 ως «νωπό» ή «διατηρημένο με απλή ψύξη», και ότι ακόμη και το εν μέρει αποξηραμένο
σκόρδο υπάγεται στη διάκριση 0712 90 90, η X επικαλείται την απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουνίου 1976, 120/75, Riemer
(Συλλογή τόμος 1976, σ. 377).
Παρά ταύτα, στην προαναφερθείσα απόφαση Riemer το Δικαστήριο εξέτασε τη διαφορά μεταξύ «νωπών» και «κατεψυγμένων» φρούτων
του είδους χαμαικέρασων, κούμαρων, φράουλας, μούρων κ.λπ. Κατά συνέπεια, η απόφαση εκείνη αφορά προϊόντα που υπάγονται σε
διαφορετικό κεφάλαιο και που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία άλλη από την ξήρανση.
Επιπλέον, στην απόφαση εκείνη το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα υποβαλλόμενα σε διαδικασία καταψύξεως φρούτα του είδους χαμαικέρασων,
κούμαρων, φράουλας, μούρων κ.λπ. υφίστανται, λόγω αυτής ταύτης της διαδικασίας αυτής, ορισμένες μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις
των χαρακτηριστικών τους, ιδίως δε της δομής των ιστών τους, οπότε δεν βρίσκονται πλέον σε φυσική κατάσταση, έστω και αν μετά
αποψυχθούν εν όλω ή εν μέρει (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Riemer, σκέψη 4).
Κατ’ αναλογία, για να καταταγούν οι βολβοί σκόρδου στην κλάση 0712, η διαδικασία ξηράνσεως του σκόρδου πρέπει να επιφέρει
ουσιαστικές και μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, ώστε το προϊόν να μη βρίσκεται πλέον σε φυσική κατάσταση.
Επομένως, η αφαίρεση του ύδατος πρέπει να αλλοιώνει ουσιωδώς τις αντικειμενικές ιδιότητες και τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά
του προϊόντος έτσι ώστε η αλλοίωση αυτή να επιφέρει την κατάταξη σε δασμολογική κλάση άλλη από την κλάση 0703, η οποία περιλαμβάνει
τα νωπά ή τα διατηρημένα με απλή ψύξη λαχανικά.
Κατά συνέπεια, το εν μέρει αποξηραμένο σκόρδο, το οποίο διατηρεί τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του νωπού σκόρδου, πρέπει
να καταταγεί στη δασμολογική κλάση 0703 και όχι στην κλάση 0712.
Επιπλέον, το γεγονός ότι το εν μέρει αποξηραμένο σκόρδο εισήχθη διατηρημένο με απλή ψύξη δείχνει ότι η ξήρανση δεν αφαίρεσε
ολόκληρη ή σχεδόν ολόκληρη την υγρασία που είχε το προϊόν, εφόσον η αφυδάτωση είναι μέθοδος συντηρήσεως καθιστώσα δυνατό να
μην είναι πλέον αναγκαίο τα αφυδατωμένα προϊόντα να συντηρηθούν σε θερμοκρασία κατώτερη των 0° C, όπως η Επιτροπή εκθέτει
με τις παρατηρήσεις της.
Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου εκθέτει με τις παρατηρήσεις της ότι το σκόρδο υπό μορφή ολόκληρων βολβών ή υπό μορφή σκελίδων
δεν δύναται να αποξηρανθεί επαρκώς, σε αντίθεση με το τριμμένο σκόρδο ή το σκόρδο σε σκόνη.
Εν προκειμένω, πρέπει να επισημανθεί ότι η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ που αφορά την εν λόγω κλάση 0712 αναφέρει ότι «[σ]την
κλάση αυτή υπάγονται και τα λαχανικά αυτού του είδους που τρίφτηκαν ή έγιναν σκόνη για να χρησιμεύσουν ιδίως ως καρυκεύματα
ή για την παρασκευή ζωμών· τούτο συμβαίνει συνήθως με […] τα σκόρδα».
Επομένως, το σκόρδο που κατατάσσεται στην κλάση 0712 παρουσιάζεται συνήθως τριμμένο ή σε σκόνη. Παρά ταύτα, το γράμμα της
κλάσεως 0712 της ΣΟ «Λαχανικά ξερά, έστω και κομμένα σε τεμάχια ή φέτες ή και τριμμένα ή σε σκόνη, αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα»
δεν αποκλείει ρητώς τη δυνατότητα ολόκληροι βολβοί ή σκελίδες σκόρδου να υπαχθούν και αυτοί στην κλάση αυτή αν έχουν επαρκώς
αποξηρανθεί, έστω και αν ένα τέτοιο προϊόν δεν τίθεται ευρέως στο εμπόριο.
Με τις παρατηρήσεις της, η Επιτροπή πρότεινε ως πρόσθετο κριτήριο κατατάξεως των βολβών σκόρδου τη διάρκεια συντηρήσεως, εφόσον
μόνον το εντελώς αποξηραμένο σκόρδο μπορεί να διατηρηθεί επί μακρό χρονικό διάστημα, ενώ το νωπό ή το διατηρημένο με απλή
ψύξη σκόρδο έχει οπωσδήποτε μικρότερη διάρκεια συντηρήσεως.
Ασφαλώς, εν προκειμένω πρέπει να επισημανθεί ότι η μακρά διάρκεια συντηρήσεως δύναται να χρησιμεύσει ως πρόσθετο στοιχείο
σχετικά με τον βαθμό αφυδατώσεως του σκόρδου έτσι ώστε να καταταγεί στην κλάση 0712 ως ξερό λαχανικό, σε αντίθεση με το νωπό
ή το διατηρημένο με απλή ψύξη σκόρδο.
Παρά ταύτα, διαπιστώνεται και ότι οι κλάσεις 0703 και 0712 της ΣΟ ουδόλως αναφέρουν τη συντήρηση ως κριτήριο κατατάξεως, οπότε
εξ αυτού πρέπει να συναχθεί ότι αυτή καθ’ εαυτή η διάρκεια συντηρήσεως δεν ασκεί επιρροή για τη δασμολογική κατάταξη του προϊόντος
αυτού (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση της 25ης Μαΐου 1989, 40/88, Weber, Συλλογή 1989, σ. 1395, σκέψη 16).
Κατόπιν των ανωτέρω, στο ερώτημα που τέθηκε πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού
2658/87 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το σκόρδο που υποβλήθηκε σε εντατική διαδικασία ξηράνσεως με ειδική επεξεργασία,
με την ολοκλήρωση της οποίας αφαιρέθηκε ολόκληρη ή σχεδόν ολόκληρη η υγρασία που υπήρχε στο προϊόν αυτό, υπάγεται στη δασμολογική
διάκριση 0712 90 90 της ΣΟ, αλλά το εν μέρει αποξηραμένο σκόρδο, το οποίο διατηρεί τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του
νωπού σκόρδου, υπάγεται στη δασμολογική διάκριση 0703 20 00 της ΣΟ.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι
υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου
1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1810/2004
της Επιτροπής, της 7ης Σεπτεμβρίου 2004, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το σκόρδο που υποβλήθηκε σε εντατική διαδικασία
ξηράνσεως με ειδική επεξεργασία, με την ολοκλήρωση της οποίας αφαιρέθηκε ολόκληρη ή σχεδόν ολόκληρη η υγρασία που υπήρχε στο
προϊόν αυτό, υπάγεται στη δασμολογική διάκριση 0712 90 90 της ΣΟ, αλλά το εν μέρει αποξηραμένο σκόρδο, το οποίο διατηρεί τις
ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του νωπού σκόρδου, υπάγεται στη δασμολογική διάκριση 0703 20 00 της ΣΟ.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.