CELEX: 62004CJ0526
Għajnuna mill-Istat
Artikoli 87 u 88(3) KE
Taxxa fuq il-bejgħ dirett tal-mediċini
Impożizzjoni ta' taxxa fuq laboratorji farmaċewtiċi iżda mhux fuq id-distributuri bl-ingrossa
Projbizzjoni li tiġi eżegwita miżura ta' għajnuna mhux notifikata
Possibbiltà li tiġi eċċepita l-illegalità ta' miżura ta' għajnuna sabiex jinkiseb il-ħlas lura ta' taxxa
Kumpens li jirrappreżenta l-korrispettiv għall-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuq id-distributuri bl-ingrossa
Oneru tal-prova ta' kumpens żejjed
Modalitajiet previsti mid-dritt nazzjonali
Projbizzjoni li l-ħlas lura tat-taxxa jsir prattikament impossibli jew diffiċli wisq

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE dwar l-għajnuna mill-Istat
u, b'mod partikolari, ta' l-Artikoli 87 KE u 88(3) KE.
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' rikors imressaq mil-Laboratoires Boiron SA (iktar 'il quddiem "Boiron") sabiex
tikseb il-ħlas lura ta' l-ammonti mħallsa lill-Agence centrale des organismes de sécurité sociale (iktar il' quddiem "ACOSS")
bħala taxxa fuq il-bejgħ dirett ta' mediċini. Sussegwentement, l’Union de recouvrement des cotisations de sécurité sociale
et d’allocations familiales (Urssaf) ta' Lyon saret l-aventi kawża ta' ACOSS.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
3       Skond l-Artikolu R. 5106 5° tal-Code de la santé publique (Kodiċi tas-saħħa pubblika), il-kliem "distributuri bl-ingrossa"
ifisser "kull impriża li tixtri u taħżen il-mediċini, li ma jkunux intiżi biex jiġu sperimentati fuq il-bniedem, bl-għan li
tiddistribwihom bl-ingrossa u fl-istat oriġinali tagħhom"
4       Id-deċiżjoni Ministerjali tat-3 ta' Ottubru 1962, dwar l-obbligi tad-distributuri bl-ingrossa f'dak li jirrigwarda l-provvista
ta' mediċini lill-ispiżeriji (JORF tat-12 ta' Ottubru 1962, p. 9999), fis-seħħ sa Frar 1998, b'mod partikolari tipprovdi:
"Artikolu 1 – Kull stabbiliment, kif ukoll kull fergħa tiegħu, li jbiegħ bl-ingrossa prodotti farmaċewtiċi msemmija fir-raba'
inċiż ta' l-Artikolu R. 5115-6 tal-Code de la santé publique għandu jżomm ħażna permanenti ta' mediċini speċjalizzati li tippermetti
li tiġi assigurata l-provvista tal-konsum ta' kull xahar ta' l-ispiżeriji taż-żona ta' distribuzzjoni tiegħu li jagħmlu parti
mill-klijenti abitwali tiegħu.
Din il-ħażna ta' mediċini trid tkun tikkorrispondi, in natura, ma' "gamma" ta' mediċini speċjalizzati li minn ta' l-inqas
ikopru żewġ terzi tan-numru ta' mediċini speċjalizzati effettivament mibjugħa u, fir-rigward tal-valur, din għandu jkollha
l-valur medju tal-fatturat ta' kull xahar tas-sena preċedenti.
Artikolu 2 – Kull stabbiliment, kif ukoll kull fergħa tiegħu, li jbiegħ bl-ingrossa prodotti farmaċewtiċi għandu jkun jista'
jassigura l-provvista tal-mediċini speċjalizzati kollha lill-ispiżeriji kollha li jagħmlu parti mill-klijenti abitwali tiegħu
u li jaqgħu taħt iż-żona ta' distribuzzjoni tiegħu u, fi żmien erba' u għoxrin siegħa wara li jirċevi ordni, ta' kull mediċina
speċjalizzata li tagħmel parti mill-gamma tiegħu.
Dan għandu jikkontrolla l-provvisti ta' mediċini speċjalizzati tiegħu sabiex jevita li tispiċċa l-ħażna."
5       Din is-sistema ġiet emendata, b'mod partikolari, mid-digriet Nru 98-79 tal-11 ta' Frar 1998, dwar l-istabbilimenti farmaċewtiċi
u li jemenda l-Code de la santé publique (JORF tat-13 ta' Frar 1998, p. 2287).
6       L-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164, tad-19 ta' Diċembru 1997, dwar il-finanzjament tas-sigurtà soċjali għall-1998 (JORF tat-23
ta' Diċembru 1997, p. 18635), li b'mod partikolari daħħal l-Artikolu L. 245-6-1 fil-Code de la sécurité sociale, jistabbilixxi
kontribuzzjoni ta' 2.5 % ikkalkulata fuq il-fatturat mingħajr taxxa li l-laboratorji farmaċewtiċi jkunu għamlu fi Franza minn
bejgħ bl-ingrossa ta' mediċini speċjalizzati lill-ispiżeriji normali, lill-ispiżeriji relatati mas-sigurtà soċjali u lill-ispiżeriji
ta' kumpanniji ta' sokkors tal-minjieri.  Din il-kontribuzzjoni hija msemmija "taxxa fuq il-bejgħ dirett".
7       L-Artikolu L. 245-6-4 tal-Code de la securité sociale jipprovdi li t-taxxa fuq il-bejgħ dirett tinġabar favur il-Caisse nationale
d’assurance maladie des travailleurs salariés (fond ta' assigurazzjoni nazzjonali kontra l-mard għall-impjegati).
8       Fid-deċiżjoni 97-393 tat-18 ta' Diċembru 1997 (JORF tat-23 ta' Diċembru 1997, p. 18649), mogħtija wara rikors li sar kontra
l-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164, il-Conseil constitutionnel (Franza) fakkar li t-taxxa fuq il-bejgħ dirett, li ma tinġabarx
fuq il-bejgħ ta' mediċini magħmul mid-distributuri bl-ingrossa, ġiet stabbilita sabiex tikkontribwixxi għall-finanzjament
tal-Caisse nationale d’assurance maladie u sabiex jiġu bbilanċjati l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni bejn il-mezzi ta' distribuzzjoni
tal-mediċina, li kienu meqjusa bħala distorti minħabba l-fatt li d-distributuri bl-ingrossa huma suġġetti għal obbligi ta'
servizz pubbliku li mhumiex imposti fuq il-laboratorji farmaċewtiċi.
9       L-Artikolu L. 245-6-1 tal-Code de la sécurité sociale ġie mħassar, sa mill-1 ta' Jannar 2003, mill-Artikolu 16 tal-liġi Nru
2002-1487 ta' l-20 ta' Diċembru 2002 dwar il-finanzjament tas-sigurtà soċjali għall-2003 (JORF ta' l-24 ta' Diċembru 2002,
p. 21482).

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10     Boiron hija kumpannija Franċiża li tipproduċi mediċini speċjalizzati omeopatiċi u, fi Franza, hija tiddistribwixxihom esklużivament
fl-ispiżeriji permezz ta' sistema ta' bejgħ dirett jew permezz tad-distributuri bl-ingrossa.
11     Fir-rigward tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett għas-snin 1998 u 1999 hija ddikjarat, lill-ACOSS, biss il-fatturat magħmul minn
bejgħ dirett lill-ispiżeriji, bl-esklużjoni ta' dak li nkiseb mill-bejgħ li kien sar permezz tad-distributuri bl-ingrossa.
12     L-ACOSS ikkunsidrat li dan l-aħħar bejgħ kellu jiġi inkluż mat-total tal-bejgħ dirett li jikkostitwixxi l-bażi ta' l-imsemmija
taxxa u, konsegwentement, hija għamlet ir-rettifika li tikkorrispondi ma' din l-inklużjoni.
13     Boiron ħallset dawn l-ammonti taħt protest.  Fin-nuqqas ta' risposta mingħand il-kunsill amministrattiv ta' l-ACOSS, li quddiemu
hija kienet ressqet talba għal rikunsiderazzjoni, Boiron talbet il-ħlas lura ta' l-ammonti mħallsa quddiem it-Tribunal des
affaires de sécurité sociale ta' Lyon.
14     Sabiex issostni r-rikors tagħha, hija essenzjalment sostniet li, fir-rigward ta' l-Artikolu 87 KE, l-eżenzjoni mit-taxxa fuq
il-bejgħ dirett tikkostitwixxi għajnuna illegali mill-Istat favur id-distributuri bl-ingrossa.
15     Permezz tas-sentenza tat-3 ta' Ġunju 2000, it-Tribunal des affaires de sécurité sociale ta' Lyon laqa' r-rikors ta' Boiron
u kkundanna lill-ACOSS tħallas lura l-ammonti mħallsa minn Boiron.
16     ACOSS appellat quddiem il-Cour d’appel ta' Lyon li, għall-ewwel issospendiet il-proċeduri sakemm ingħatat id-deċiżjoni tal-Qorti
tal-Ġustizzja tat-22 ta' Novembru 2001, Ferring (C-53/00, Ġabra p. I-9067), u wara dan, permezz tas-sentenza tad-29 ta' Ottubru
2002, annullat is-sentenza mogħtija fl-ewwel istanza.
17     Għaldaqstant, Boiron appellat quddiem il-Cour de cassation fejn qajjmet erba' motivi li minnhom l-ewwel wieħed biss, dwar
l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat relatati ma' l-għajnuna mill-Istat, huwa s-suġġett tad-domandi preliminari.
18     Il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata, l-ewwel nett, li l-Cour d'appell ta' Lyon ma laqgħetx it-talba ta' Boiron, billi bbażat
ruħha fuq is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-20 ta' Settembru 2001, Banks (C-390/98, Ġabra p. I-6117, punt 80 u l-ġurisprudenza
ċċitata fiha), billi ddeċidiet li l-persuni suġġetti għal kontribuzzjoni obbligatorja ma jistgħux jeċċepixxu li l-eżenzjoni
li minnha jibbenefikaw persuni oħra tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat sabiex jevitaw il-ħlas ta' l-imsemmija kontribuzzjoni.
Din il-ġurisprudenza ġiet ikkonfermata permezz tas-sentenza tat-13 ta' Ġunju 2002, Sea-Land Service u Nedlloyd Lijnen (C-430/99
u C-431/99, Ġabra p. I-5235, punt 47).
19     Il-qorti tar-rinviju tosserva li, f'sentenzi oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ma pprekludietx l-ammissibbiltà ta' l-azzjoni għal
ħlas lura ta' taxxi jew ta' kontribuzzjonijiet miġbura fin-nuqqas ta' ħarsien ta' l-obbligu ta' notifika preliminari previst
mill-Artikolu 88(3) KE.
20     Il-Cour de cassation tikkunsidra li dawn is-sentenzi jew jiddeċiedu fuq dan il-punt biss b'mod impliċitu, anke meta tkun tqajjmet
eċċezzjoni ta' inammissibbiltà (ara s-sentenza Ferring, iċċitata iktar 'il fuq), jew jirrigwardaw skemi ta' għajnuna fejn
it-taxxi jew il-kontribuzzjonijiet li tagħhom kien qiegħed jintalab il-ħlas lura kienu nġabru speċifikament għall-finanzjament
ta' l-għajnuna kkontestata (sentenzi tal-21 ta' Ottubru 2003, Van Calster
et
, C-261/01 u C-262/01, Ġabra p. I-12249, u ta' l-20 ta' Novembru 2003, GEMO, C-126/01, Ġabra p. I-13769).
21     Il-qorti tar-rinviju tfakkar, it-tieni nett, li fis-sentenza Ferring, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet
iddeċidiet li t-taxxa fuq il-bejgħ dirett, safejn din hija imposta biss fuq il-bejgħ dirett ta' mediċini magħmul mil-laboratorji
farmaċewtiċi, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur id-distributuri bl-ingrossa biss safejn il-vantaġġ li huma jieħdu mill-eżenzjoni
mill-imsemmija taxxa jaqbeż l-ispejjeż żejda li huma jagħmlu sabiex jissodisfaw l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom
mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
22     Il-Cour de cassation tosserva li, fis-sentenza ta' l-24 ta' Lulju 2003, Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg (C-280/00,
Ġabra p. I-7747), il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, sabiex għajnuna pubblika tkun tista' tiġi kkunsidrata bħala kumpens
li jirrappreżenta l-korrispettiv tas-servizzi li l-impriżi benefiċjarji taw sabiex jissodisfaw obbligi ta' servizz pubbliku,
il-qorti nazzjonali għandha tivverifika jekk ikunx hemm il-kundizzjonijiet segwenti (iktar 'il quddiem il-"kundizzjonijiet
imsejħa 'Altmark'"):
–       l-ewwel nett, l-impriża benefiċjarja għandha tkun effettivament inkarigata bit-twettiq ta' obbligi ta' servizz pubbliku u
dawn l-obbligi għandhom ikunu definiti b'mod ċar;
–       it-tieni nett, il-parametri li fuq il-bażi tagħhom jiġi kkalkolat il-kumpens għandhom ikunu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv
u trasparenti;
–       it-tielet nett, il-kumpens ma jistax imur lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jiġu koperti l-ispejjeż, kollha jew parti
minnhom, ikkawżati mit-twettiq ta' l-obbligi ta' servizz pubbliku, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul relatat kif ukoll benefiċċju
raġjonevoli għat-twettiq ta' dawn l-obbligi;
–       ir-raba' nett, meta l-għażla ta' l-impriża li għandha tiġi inkarigata mit-twettiq ta' obbligi ta' servizz pubbliku ma ssirx
permezz ta' proċedura ta' kuntratti pubbliċi, il-livell ta' kumpens meħtieġ ikun ġie ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi ta'
l-ispejjeż li impriża medja, amministrata tajjeb u ekwipaġġata biżżejjed sabiex tkun tista' tissodisfa l-eżiġenzi meħtieġa
tas-servizz pubbliku, kien ikollha sabiex twettaq dawn l-obbligi, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul relatat kif ukoll benefiċċju
raġjonevoli għat-twettiq ta' dawn l-obbligi.
23     F'dan ir-rigward il-qorti tar-rinviju l-ewwel nett tikkonstata li l-kundizzjonijiet imsejħa "Altmark" jirrigwardaw informazzjoni
li l-operatur ekonomiku, li jallega l-illegalità ta' l-għajnuna u li ma jidħolx fir-relazzjonijiet ġuridiċi li jorbtu lill-benefiċjarju
ta' l-għajnuna jew ta' l-eżenzjoni ma' l-Istat jew ma' l-organu li dan ta' l-aħħar ikun waqqaf jew ħatar sabiex jamministra
l-għajnuna mhux bilfors ikollu aċċess għaliha ħlief fil-każ ta' proċeduri ġudizzjarji li jirrigwardaw lill-benefiċjarju stess.
24     Wara dan il-Cour de Cassation tfakkar li skond ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, mhumiex kompatibbli mad-dritt
Komunitarju dawk il-metodi ta' prova kollha li jagħmlu l-ksib tal-ħlas lura ta' taxxi miġbura bi ksur tad-dritt Komunitarju
prattikament impossibbli jew diffiċli wisq (ara, b'mod partikolari s-sentenzi tad-9 ta' Novembru 1983, San Giorgio, 199/82,
Ġabra p. 3595, punt 14, u tad-9 ta' Frar 1999, Dilexport, C-343/96, Ġabra p. I-579, punt 48).
25     Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tosserva li, skond id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali f'dak li jirrigwarda l-oneru
tal-prova, l-operatur ekonomiku li jinvoka, sabiex isostni t-talba tiegħu għall-ħlas lura, l-allegazzjoni li l-miżura in kwistjoni
għandha n-natura ta' għajnuna mill-Istat, jista' jkun obbligat li jġib il-prova li l-kundizzjonijiet imsejħa "Altmark" mhumiex
sodisfatti.  Hija żżid li n-nuqqas li tinġieb il-prova meħtieġa sabiex l-allegazzjoni ta' dan l-operatur tiġi ġġustifikata
jista' jikkostitwixxi l-uniku ostakolu sabiex tiġi ppruvata n-natura ta' għajnuna mill-Istat ta' din il-miżura.
26     F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour de cassation iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel is-segwenti domandi għal deċiżjoni
preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1)      Id-dritt Komunitarju għandu jiġi interpretat fis-sens li laboratorju farmaċewtiku, suġġett għal kontribuzzjoni bħal dik prevista
fl-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164 tad-19 ta' Diċembru 1997, dwar il-finanzjament tas-sigurtà soċjali għall-1998, għandu
d-dritt li jeċċepixxi, sabiex jikseb il-ħlas lura ta' din il-kontribuzzjoni, li l-fatt li d-distributuri bl-ingrossa mhumiex
suġġetti għal din il-kontribuzzjoni jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat?
2)      Jekk dan huwa possibbli u peress li s-suċċess tat-talba għal ħlas lura tista' tiddependi biss mill-provi mressqa mill-awtur
tagħha, id-dritt Komunitarju għandu jiġi interpretat fis-sens li jikkostitwixxu modalitajiet ta' prova li l-effett tagħhom
huwa li jagħmlu prattikament impossibli jew diffiċli wisq il-ħlas lura ta' kontribuzzjoni obbligatorja, bħall-kontribuzzjoni
prevista mill-Artikolu 245-6-1 tal-Code de la sécurité sociale, li t-talba għall-ħlas lura tagħha tkun saret quddiem l-awtorità
kompetenti minħabba li l-eżenzjoni ta' kontribuzzjoni li minnha jibbenefikaw id-distributuri bl-ingrossa tikkostitwixxi għajnuna
mill-Istat li ma ġietx innotifikata lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, dawk ir-regoli ta' dritt nazzjonali li jissuġġettaw
dan il-ħlas lura għall-prova, li għanda tinġieb minn min jagħmel it-talba, li l-vantaġġ li jgawdu dawn il-benefiċjarji jeċċedi
l-ispejjeż li dawn ta' l-aħħar jagħmlu sabiex jissodisfaw l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom mil-leġiżlazzjoni
nazzjonali jew li mhumiex sodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha ta' l-24 ta'
Lulju 2003, [Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg]?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
27     Mis-sentenza Ferring, iċċitata iktar 'il fuq, jirriżulta li l-Artikolu 87 KE għandu jiġi interpretat fis-sens li miżura bħalma
hija t-taxxa fuq il-bejgħ dirett, safejn tikkonċerna biss il-bejgħ dirett ta' mediċini magħmul mil-laboratorji farmaċewtiċi,
ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat lid-distributuri bl-ingrossa sakemm din ma tkunx tinkludi ħlas żejjed għall-benefiċċju
ta' dawn ta' l-aħħar, jiġifieri meta l-vantaġġ li dawn l-operaturi ekonomiċi jieħdu mill-eżenzjoni ta' din it-taxxa jkun ikbar
mill-ispejjeż li huma jagħmlu sabiex jissodisfaw l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
28     F'dan il-każ, Boiron, laboratorju farmaċewtiku suġġett għat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, issostni li l-eżenzjoni tad-distributuri
bl-ingrossa minn din it-taxxa tinkludi kumpens żejjed favur dawn ta' l-aħħar u għalhekk tikkostitwixxi, bħala tali, għajnuna
illegali favurihom.  Fuq din il-bażi, dan l-operatur għamel talba għall-ħlas lura ta' l-ammonti mħallsa bħala taxxa fuq il-bejgħ
dirett għas-snin 1998 u 1999.
29     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li miżura ta' għajnuna mill-Istat fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE li hija applikata
bi ksur ta' l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 88(3) KE hija illegali.  Huma l-qrati nazzjonali li għandhom iħarsu d-drittijiet
tal-partijiet f'każ ta' ksur eventwali, min-naħa ta' l-awtoritajiet nazzjonali, tal-projbizzjoni ta' implementazzjoni ta'
għajnuna mill-Istat, billi jieħdu l-miżuri konsegwenzjali kollha skond id-dritt nazzjonali tagħhom f'dak li jirrigwarda kemm
il-validità ta' l-atti li jdaħħlu fis-seħħ il-miżuri ta' għajnuna in kwistjoni kif ukoll il-ħlas lura tas-sostenn finazjarju
mogħti (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tas-27 ta' Ottubru 2005, Distribution Casino France
et
, C-266/04 sa C-270/04, C-276/04 u C-321/04 sa C-325/04, Ġabra p. I-9481, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30     Huwa minnu li, f'diversi kawżi li tressqu quddiemha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-persuni suġġetti għal taxxa ma
jistgħux jeċċepixxu li l-eżenzjoni li minnha jibbenefikaw impriżi oħra tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat sabiex jevitaw il-ħlas
ta' l-imsemmija taxxa jew sabiex jiksbu l-ħlas lura tagħha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar 'il fuq Banks,
punt 80, u Distribution Casino France
et
, punti 42 u 44, kif ukoll tal-15 ta' Ġunju 2006, Air Liquide, C-393/04 u C-41/05, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra,
punt 43).
31     Madankollu, in-natura tal-miżuri nazzjonali in kwistjoni fil-kawżi li taw lok għas-sentenzi msemmija fil-punt preċedenti huma
essenzjalment differenti minn dik tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett.
32     Fil-fatt, kull waħda mill-imsemmija kawżi kienu jittrattaw eżenzjoni għall-benefiċċju ta' ċerti operaturi minn taxxa ta' portata
ġenerali u kien allegat li din l-eżenzjoni kienet, fiha nfisha, tikkostitwixxi miżura ta' għajnuna.
33     Min-naħa l-oħra, il-kawża prinċipali ma tittrattax tali sistema ta' intaxxar, iżda taxxa li għaliha hija suġġetta waħda biss
miż-żewġ kategoriji ta' operaturi li jikkompetu ma' xulxin, jiġifieri l-laboratorji farmaċewtiċi.
34     F'każ bħal dan fejn l-obbligu ta' ħlas ta' taxxa jkun asimmetriku, l-allegata għajnuna tirriżulta mill-fatt li kategorija
oħra ta' operaturi ekonomiċi, li l-kategorija ntaxxata tkun f'relazzjoni diretta ta' kompetizzjoni magħha, f'dan il-każ id-distributuri
bl-ingrossa, ma tkunx suġġetta għall-imsemmija taxxa.
35     F'dan il-każ, mhuwiex ikkontestat li din l-eżenzjoni tikkostitwixxi għan intenzjonali, jew anki l-għan prinċipali tat-taxxa
fuq il-bejgħ dirett.
36     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, fil-punt 19 tas-sentenza Ferring, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja
osservat li fi Franza jeżistu żewġ kategoriji li jikkompetu direttament fid-distribuzzjoni tal-mediċina: minn naħa, dik tad-distributuri
bl-ingrossa u, min-naħa l-oħra, dik tal-laboratorji farmaċewtiċi li jużaw is-sistema tal-bejgħ dirett.  Barra minn dan, fl-imsemmi
punt, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li t-taxxa fuq il-bejgħ dirett hija intiża, b'mod partikolari, sabiex jiġu ekwilibrati
l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni bejn iż-żewġ mezzi ta' distribuzzjoni tal-mediċina, li huma distorti, skond il-leġiżlatur
Franċiż, minħabba l-eżistenza ta' obbligi ta' servizz pubbliku imposti biss fuq id-distributuri bl-ingrossa.  Fl-aħħar nett,
il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li, wara l-ħolqien ta' din it-taxxa permezz tal-liġi Nru 97-1164, mhux biss ma baqax jikber
il-bejgħ dirett li kien ġie rreġistrat fis-snin preċedenti, iżda talli din it-tendenza ġiet invertita, bid-distributuri bl-ingrossa
jiksbu lura ishma tas-suq.
37     Jekk jiġi ppruvat li l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-bejgħ dirett iġġib magħha kumpens żejjed favur id-distributuri bl-ingrossa,
inkwantu l-vantaġġ li dawn ta' l-aħħar jieħdu minn din l-eżenzjoni jkun ikbar mill-ispejjeż li dawn jagħmlu sabiex jissodisfaw
l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom, l-obbligu tal-ħlas ta' tali taxxa minn laboratorju farmaċewtiku, bħal Boiron,
jikkostitwixxi l-implementazzjoni ta' miżura ta' għajnuna.
38     Jekk dan huwa l-każ, hija l-qorti nazzjonali li għandha, kif ġie mfakkar fil-punt 29 ta' din is-sentenza, tieħu l-miżura konsegwenzjali
kollha, skond id-dritt nazzjonali tagħha, f'dak li jirrigwarda l-validità ta' tali att.
39     F'dan il-każ, il-miżura li allegatament tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat hija t-taxxa fuq il-bejgħ dirett stess u mhux xi
eżenzjoni li tista' tiġi dissoċjata minnha.
40     F'każ bħal dak tal-kawża prinċipali, għandu jiġi deċiż li operatur ekonomiku bħal Boiron jista' jeċċepixxi l-illegalita tat-taxxa
fuq il-bejgħ dirett, minħabba li din tikkostitwixxi miżura ta' għajnuna, sabiex jitlob il-ħlas lura tagħha.
41     Min-naħa l-oħra dan ma jkollux il-konsegwenza li jwassal lill-qorti nazzjonali biex tippermetti li n-numru ta' benefiċjarji
ta' l-għajnuna jikber.  Għall-kuntrarju, tali ħlas lura, kemm il-darba jkun dovut, ikun jikkostitwixxi miżura partikolarment
xierqa sabiex tnaqqas in-numru ta' operaturi ekonomiċi li jkunu ġew leżi mill-miżura meqjusa bħala li tikkostitwixxi għajnuna
u, għaldaqstant, sabiex jiġu limitati l-effetti anti-kompetittivi tagħha.
42     Il-qorti tar-rinviju kif ukoll il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja qajjmu l-kwistjoni
jekk id-dritt li tiġi eċċepita l-illegalità tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett meqjusa bħala li tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat
sabiex jinkiseb il-ħlas lura huwiex koerenti mal-prinċipji li jiggwidaw il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward
ta' taxxi para-fiskali li kienet inbdiet mis-sentenza Van Calster
et
, iċċitata iktar 'il fuq, u żviluppata f'sentenzi li ġew warajha.
43     Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li, meta miżura ta' għajnuna li l-metodu ta' finanzjament tagħha jkun jagħmel parti integrali
minnha tkun ġiet implementata bi ksur ta' l-obbligu ta' notifika, il-qrati nazzjonali huma obbligati, bħala regola, jordnaw
il-ħlas lura tat-taxxi jew tal-kontribuzzjonijiet li jkunu nġabru speċifikatament għall-finanzjament ta' din l-għajnuna (sentenza
Van Calster
et
, iċċitata iktar 'il fuq, punt 54).
44     F'dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, sabiex taxxa tiġi kkunsidrata li tagħmel parti integrali minn miżura
ta' għajnuna, għandu jkun hemm rabta ta’ allokazzjoni vinkolanti bejn it-taxxa u l-għajnuna skond il-leġiżlazzjoni nazzjonali
rilevanti, fis-sens li d-dħul mit-taxxa huwa neċessarjament allokat għall-finanzjament ta’ l-għajnuna (ara, b'mod partikolari,
is-sentenza Air Liquide, iċċitata iktar 'il fuq, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45     F'dak li jirrigwarda t-taxxa fuq il-bejgħ dirett, il-partikolarità tagħha tinsab fil-fatt li din it-taxxa u l-allegata miżura
ta' għajnuna jikkostitwixxu ż-żewġ elementi, li ma jistgħux jiġu dissoċjati, ta' miżura fiskali waħda.  F'każ bħal dan, ir-rabta
bejn it-taxxa u l-għajnuna hija iktar stretta minn dik ta' taxxa para-fiskali bħal dik li kienet is-suġġett fil-kawża Van
Calster
et
, iċċitata iktar 'il fuq.
46     F'dawn iċ-ċirkustanzi, li operatur ekonomiku bħal Boiron jingħata d-dritt li jeċċepixxi l-illegalità tat-taxxa fuq il-bejgħ
dirett sabiex jikseb il-ħlas lura ta' l-ammonti mħallsa skond din it-taxxa huwa koerenti mal-prinċipji li jiggwidaw il-ġurisprudenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tat-taxxi para-fiskali li kienet inbdiet mis-sentenza Van Calster
et
, iċċitata iktar 'il fuq, u żviluppata f'sentenzi li ġew warajha
47     Għandu jingħad ukoll li, fi kwalunkwe każ, tali ħlas lura jkun jista' jingħata biss jekk jiġi ppruvat li l-imsemmija ammonti
jew, għall-inqas il-parti minnhom li għalihom ikun qiegħed jintalab il-ħlas lura, ikunu jirrappreżentaw kumpens żejjed favur
id-distributuri bl-ingrossa u għalhekk jagħtu, b'dan il-mod, vantaġġ ekonomiku lil dawn ta' l-aħħar u jekk, barra minn hekk,
humiex sodisfatti l-kundizzjonijiet l-oħra msemmija fl-Artikolu 87(1) KE sabiex miżura tkun ikkwalifikata bħala għajnuna mill-Istat.
48     Fid-dawl ta' dak li ntqal iktar 'il fuq, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-dritt Komunitarju għandu jiġi interpretat
fis-sens li laboratorju farmaċewtiku, li jkun suġġett għal kontribuzzjoni bħal dik prevista fl-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164,
għandu d-dritt jeċċepixxi li l-eżenzjoni tad-distributuri bl-ingrossa minn din il-kontribuzzjoni tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat
sabiex jikseb il-ħlas lura tal-parti mill-ammonti mħallsa li tkun tikkorrispondi mal-vantaġġ ekonomiku li d-distributuri bl-ingrossa
jkunu kisbu inġustament.

Fuq it-tieni domanda
49     Fil-kawża prinċipali, laboratorju farmaċewtiku, suġġett għat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, li mhuwiex ikkontestat li ma kinitx
ġiet notifikata skond l-Artikolu 88(3) KE, jeċċepixxi l-illegalità ta' din it-taxxa sabiex b'hekk jikseb il-ħlas lura tagħha
minħabba li l-eżenzjoni minn din it-taxxa tad-distributuri bl-ingrossa, li huma kompetituri diretti ta' dan il-laboratorju,
tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
50     F'dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk ir-rispett tal-prinċipju ta' l-effettività huwiex iggarantit
meta, konformement mal-liġijiet nazzjonali applikabbli fil-qasam ta' l-oneru tal-prova u sabiex ikun jista' jinkiseb il-ħlas
lura ta' l-ammonti mħallsa bħala taxxa fuq il-bejgħ dirett, huwa l-operatur ekonomiku li jkun qiegħed jitlob il-ħlas lura
ta' dawn l-ammonti li għandu jistabbilixxi li din l-eżenzjoni tad-distributuri bl-ingrossa mit-taxxa ġġib magħha kumpens żejjed
favur dawn ta' l-aħħar, meta minn ta' l-anqas waħda mill-erba' kundizzjonijiet imsejħa "Altmark" ma tkunx sodisfatta, u għalhekk
tikkostitwixxi, bħala tali, vantaġġ ekonomiku previst mill-Artikolu 87(1) KE.
51     Fin-nuqqas ta' dispożizzjonijiet Komunitarji f'dan ir-rigward, bħalma huwa l-każ fil-kawża prinċipali, huwa l-ordinament ġuridiku
nazzjonali ta' kull Stat Membru li għandu jistabbilixxi l-qrati kompetenti u jirregola l-modalitajiet proċedurali ta' rimedji
ġudizzjarji intiżi biex jassiguraw il-ħarsien tad-drittijiet ta' l-individwi li jitnisslu mill-effett dirett tad-dritt Komunitarju,
sakemm dawn il-modalitajiet ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jikkonċernaw rimedji simili ta' natura interna (prinċipju
ta' ekwivalenza) u sakemm ma jagħmlux l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku Komunitarju prattikament
impossibli jew diffiċli wisq (prinċipju ta' l-effettività) (ara, b'mod partikolari, is-sentenza ta' l-10 ta' April 2003, Steffensen,
C-276/01, Ġabra p. I-3735, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52     F'dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tosserva, minn naħa, li għalkemm bħala regola l-prova ta' kumpens żejjed favur id-distributuri
bl-ingrossa, li timplika li jintwera li minn ta' l-anqas waħda mill-erba' kundizzjonijiet imsejħa "Altmark" mhijiex sodisfatta,
għandha tinġieb mill-operatur ekonomiku li jallega l-eżistenza ta' l-għajnuna sabiex jikseb il-ħlas lura tat-taxxa in kwistjoni,
dan id-dritt nazzjonali jagħti wkoll lill-qorti nazzjonali setgħa wiesgħa sabiex minn jeddha tordna kull miżura istruttorji
legalment ammissibbli.
53     Il-qorti tar-rinviju tosserva, min-naħa l-oħra, li din is-setgħa hija biss fakultattiva u li n-nuqqas ta' l-imsemmi operatur
milli jipproduċi l-prova meħtieġa biex l-allegazzjoni tiegħu tiġi ġġustifikata jista' jikkostitwixxi l-uniku ostakolu sabiex
tintwera natura ta' għajnuna mill-Istat tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, fis-sens ta' l-Artikolu 88(3) KE, peress li l-kundizzjonijiet
imsejħa "Altmark" jirrigwardaw informazzjoni li dan l-operatur mhux bilfors ikollu aċċess għaliha ħlief fil-każ ta' proċeduri
ġudizzjarji li jikkontestaw il-benefiċjarju ta' l-allegata għajnuna.
54     L’Union de recouvrement des cotisations de sécurité sociale et d’allocations familiales (Urssaf) ta' Lyon barra minn dan osservat
li l-qorti nazzjonali b'mod partikolari tiddisponi mill-fakulta li tordna lil waħda mill-partijiet fil-kawża jew lil terz
li jippreżentaw xi att jew xi dokument.
55     F'dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex jiġi assigurat ir-rispett tal-prinċipju ta' l-effettivita, jekk il-qorti nazzjonali tikkonstata
li l-fatt li jiġi impost, fuq laboratorju farmaċewtiku bħal Boiron, l-oneru tal-prova ta' l-eżistenza ta' kumpens żejjed favur
id-distributuri bl-ingrossa, u għalhekk tan-natura ta' għajnuna mill-Istat tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, jista' jagħmilha
impossibbli jew diffiċli wisq li din il-prova tinġieb, b'mod partikolari minħabba li din tiddependi minn informazzjoni li
tali laboratorju ma jistax ikollu, din il-qorti għandha tuża l-mezzi kollha proċedurali li d-dritt nazzjonali jagħtiha, fosthom
id-dritt li tordna l-miżuri istruttorji meħtieġa, li jinkludu l-produzzjoni minn waħda mill-partijiet jew minn terz ta' xi
att jew xi dokument.
56     Fid-dawl ta' dak li ntqal iktar 'il fuq ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li d-dritt Komunitarju ma jipprekludix
l-applikazzjoni ta' regoli tad-dritt nazzjonali li jissuġġettaw il-ħlas lura ta' kontribuzzjoni obbligatorja, bħal dik prevista
mill-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164, għall-prova, li l-oneru tagħha huwa fuq min jagħmel it-talba għall-ħlas lura, li l-vantaġġ
li d-distributuri bl-ingrossa jieħdu mill-eżenzjoni minn din il-kontribuzzjoni huwa ikbar mill-ispejjeż li dawn jagħmlu sabiex
jissodisfaw l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom mil-leġiżlazzjoni nazzjonali u, b'mod partikolari, li minn ta' l-inqas
waħda mill-kundizzjonijiet imsejħa "Altmark" mhijiex sodisfatta.
57     Madankollu, sabiex jiġi assigurat ir-rispett tal-prinċipju ta' l-effettività, jekk il-qorti nazzjonali tikkonstata li l-fatt
li jiġi impost, fuq laboratorju farmaċewtiku bħal Boiron, l-oneru tal-prova ta' l-eżistenza ta' kumpens żejjed favur id-distributuri
bl-ingrossa, u għalhekk tan-natura ta' għajnuna mill-Istat tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, jista' jagħmilha impossibbli jew
diffiċli wisq li din il-prova tinġieb, b'mod partikolari minħabba li din tiddependi minn informazzjoni li tali laboratorju
ma jistax ikollu, din il-qorti għandha tuża l-mezzi kollha proċedurali li d-dritt nazzjonali jagħtiha, fosthom id-dritt li
tordna l-miżuri istruttorji meħtieġa, li jinkludu l-produzzjoni minn waħda mill-partijiet jew minn terz ta' xi att jew xi
dokument.

Fuq l-ispejjeż
58     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:
1)
Id-dritt Komunitarju għandu jiġi interpretat fis-sens li laboratorju farmaċewtiku, li jkun suġġett għal kontribuzzjoni bħal
prevista fl-Artikolu 12 tal-liġi Nru 97-1164 tad-19 ta' Diċembru 1997, dwar il-finanzjament tas-sigurtà soċjali għas-sena
1998, għandu d-dritt jeċċepixxi li l-eżenzjoni tad-distributuri bl-ingrossa minn din il-kontribuzzjoni tikkostitwixxi għajnuna
mill-Istat sabiex jikseb il-ħlas lura tal-parti mill-ammonti mħallsa li tkun tikkorrispondi mal-vantaġġ ekonomiku li d-distributuri
bl-ingrossa jkunu kisbu inġustament.
2)
Id-dritt Komunitarju ma jipprekludix l-applikazzjoni ta' regoli tad-dritt nazzjonali li jissuġġettaw il-ħlas lura ta' kontribuzzjoni
obbligatorja, bħal dik prevista mill-Artikolu 12 ta' l-imsemmija liġi Nru 97-1164, għall-prova, li l-oneru tagħha huwa fuq
min jagħmel it-talba għall-ħlas lura, li l-vantaġġ li d-distributuri bl-ingrossa jieħdu mill-eżenzjoni minn din il-kontribuzzjoni
huwa ikbar mill-ispejjeż li dawn jagħmlu sabiex jissodisfaw l-obbligi ta' servizz pubbliku imposti fuqhom mil-leġiżlazzjoni
nazzjonali u, b'mod partikolari, li minn ta' l-inqas waħda mill-kundizzjonijiet imsemmija fis-sentenza ta' l-24 ta' Lulju
2003, Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg (C-280/00) mhijiex sodisfatta.
Madankollu, sabiex jiġi assigurat ir-rispett tal-prinċipju ta' l-effettività, jekk il-qorti nazzjonali tikkonstata li l-fatt
li jiġi impost, fuq laboratorju farmaċewtiku bħal Boiron, l-oneru tal-prova ta' l-eżistenza ta' kumpens żejjed favur id-distributuri
bl-ingrossa, u għalhekk tan-natura ta' għajnuna mill-Istat tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett, jista' jagħmilha impossibbli jew
diffiċli wisq li din il-prova tinġieb, b'mod partikolari minħabba li din tiddependi fuq informazzjoni li tali laboratorju
ma jistax ikollu, din il-qorti għandha tuża l-mezzi kollha proċedurali li d-dritt nazzjonali jagħtiha, fosthom id-dritt li
tordna l-miżuri istruttorji meħtieġa, li jinkludu l-produzzjoni minn waħda mill-partijiet jew minn terz ta' xi att jew xi
dokument.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.