CELEX: 61988CJ0357
Ειδικά μέτρα για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια
Προθεσμία ανακοινώσεως της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση

Με διάταξη της 10ης Νοεμβρίου 1988, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 18 του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια (
ΕΕ L 233, σ. 5
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982 (
ΕΕ L 351, σ. 27
).
Το υποβληθέν ερώτημα ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς με αντικείμενο την άρνηση του Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (ομοσπονδιακός οργανισμός οργανώσεως γεωργικών αγορών, στο εξής: BALM ) να χορηγήσει στην εταιρία Oberhausener Kraftfutterwerk Wilhelm Hopermann GmbH (στο εξής: Hopermann) το ποσό των 166127 γερμανικών μάρκων ως ενίσχυση προβλεπόμενη στο άρθρο 3 του κανονισμού 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια (
ΕΕ L 162, σ. 28
), για ορισμένες ποσότητες πίσων και φουλιών.
Η άρνηση του BALM στηρίζεται στη μη τήρηση εκ μέρους της Hopermann της υποχρεώσεως άμεσης ανακοίνωσης της εισόδου των εν λόγω προϊόντων στην επιχείρηση, κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, ανακοίνωσης που, στην περίπτωση της υποθέσεως της κύριας δίκης, πραγματοποιήθηκε στις 8 Ιουλίου 1983, ενώ τα εν λόγω προϊόντα είχαν εισέλθει στη Hopermann κατά το χρονικό διάστημα από Μαρτίου μέχρι Ιουνίου 1983.
Το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, ενώπιον του οποίου η Hopermann άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής, ανέστειλε τη διαδικασία, μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί επί του εξής προδικαστικού ερωτήματος:
« Αποτελεί η τήρηση της προθεσμίας ανακοινώσεως περί της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση, κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2192/82 της Επιτροπής της 6ης Αυγούστου 1982 (
ΕΕ L 233, σ. 5
), και κατά το άρθρο 18, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό ( ΕΟΚ) 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982 (
ΕΕ L 351, σ. 27
), προϋπόθεση για τη χορήγηση της ενισχύσεως; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Η Hopermann ισχυρίζεται, πρώτον, ότι ο κανονισμός 2036/82 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1982, περί θεσπίσεως των γενικών κανόνων σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια (
ΕΕ L 219, σ 1
), και ιδίως το άρθρο 5, δεν εξαρτά τη χορήγηση της εν λόγω ενισχύσεως από την τήρηση της υποχρεώσεως άμεσης ανακοίνωσης της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση. Η εν λόγω υποχρέωση δεν προβλέπεται, άλλωστε, στον κανονισμό 2192/82 της Επιτροπής, του οποίου το άρθρο 29, παράγραφος 2, περιέχει εξαντλητική απαρίθμηση των προϋποθέσεων χορηγήσεως της ενισχύσεως. Επομένως, η μη τήρηση του άρθρου 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 δεν μπορεί να έχει ως συνέπεια την απώλεια του εν λόγω δικαιώματος ενισχύσεως.
Πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή έχει την εξουσία, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της χορηγεί το Συμβούλιο για την εφαρμογή των κοινών οργανώσεων αγοράς στον τομέα της γεωργίας, να θεσπίζει όλα τα εκτελεστικά μέτρα που είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία του προβλεπομένου συστήματος ενισχύσεων, εφόσον αυτά δεν αντιβαίνουν στη βασική ρύθμιση ή στις εκτελεστικές διατάξεις του Συμβουλίου ( βλέπε, τελευταία, την απόφαση της 18ης Ιανουαρίου 1990, Butterabsatz,
C-345/88, Συλλογή 1990, σ. I-159
). Οι υποχρεώσεις διαχειρίσεως και ελέγχου που υπέχει έτσι η Επιτροπή συνεπάγονται την εξουσία της να καθορίζει προθεσμίες και να επιβάλλει συναφώς τις κατάλληλες κυρώσεις, που μπορούν να φθάσουν μέχρι την ολική απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως, στην περίπτωση που η τήρηση των εν λόγω προθεσμιών είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία του οικείου συστήματος.
Πρέπει να παρατηρηθεί σχετικά ότι η τήρηση της επίμαχης υποχρεώσεως ενημερώσεως του αρμόδιου οργανισμού περί της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση το αργότερο κατά την είσοδο αυτή, που προβλέπεται στο άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του εν λόγω συστήματος ενισχύσεων.
Πράγματι, θα ήταν αδύνατο ελλείψει αυτής της ενημερώσεως να εξασφαλιστεί η τήρηση του άρθρου 11, παράγραφος 2, του κανονισμού 2036/82, κατά το οποίο « ο καθορισμός του βάρους των προϊόντων, καθώς και η δειγματοληψία, πραγματοποιούνται κατά την είσοδο των εν λόγω προϊόντων στις επιχειρήσεις όπου πράγματι χρησιμοποιούνται ». Με τον έλεγχο αυτό ο αρμόδιος εθνικός οργανισμός καθορίζει το βάρος, καθώς και την περιεκτικότητα των προϊόντων σε υγρασία και ξένες ύλες, στοιχεία από τα οποία εξαρτάται το ύψος της ενισχύσεως κατά την παράγραφο 3 του προαναφερθέντος άρθρου.
Ακριβώς από της ημερομηνίας ανακοινώσεως της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση αρχίζει να τρέχει η προθεσμία των 30ημερών που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 18 του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, εντός της οποίας ο ενδιαφερόμενος που θέλει να καθυστερήσει τη θέση των προϊόντων υπό έλεγχο πρέπει να διευκρινίσει, ιδίως, την ποσότητα των προϊόντων που προτίθεται να θέσει πράγματι υπό έλεγχο και την ποσότητα την οποία σχεδιάζει να βγάλει από την επιχείρηση.
Η ανακοίνωση της εισόδου των προϊόντων στην επιχείρηση, καθόσον υπέχει θέση αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο των προϊόντων, σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 1 και 3α του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, καθιστά, τέλος, δυνατή την τήρηση της προθεσμίας των 150ημερών που αρχίζει να τρέχει από της καταθέσεως αυτής της αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο και εντός^ της οποίας ο ενδιαφερόμενος πρέπει πράγματι να χρησιμοποιήσει τα προϊόντα, σύμφωνα με το άρθρο 20, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 2192/82.
Πρέπει επομένως να γίνει δεκτό ότι, ακόμη και αν το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, δεν αναφέρει ούτε την ύπαρξη ούτε τη φύση των κυρώσεων που επιβάλλονται σε περίπτωση υπερβάσεως της προθεσμίας αυτής, από το γενικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η εν λόγω διάταξη συνάγεται, ωστόσο, ότι η μη τήρηση της ανωτέρω προθεσμίας έχει ως συνέπεια την απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως.
Η Hopermann ισχυρίζεται, δεύτερον, ότι η μη τήρηση της υποχρεώσεως ανακοινώσεως δεν μπορεί να διακυβεύσει τον σκοπό της ενισχύσεως, δηλαδή την εξασφάλιση αρκετά υψηλής τιμής στους παραγωγούς, καθώς και τη διάθεση ακριβών οσπρίων στην εθνική αγορά. Πρόκειται, επομένως, για δευτερεύουσα υποχρέωση, η μη τήρηση της οποίας δεν μπορεί να επιφέρει αυτομάτως την απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως, παρά μόνο κατά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
Πρέπει να υπομνηστεί σχετικά η παγία νομολογία του Δικαστηρίου κατά την οποία, προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια διάταξη του κοινοτικού δικαίου συμβιβάζεται προς την αρχή της αναλογικότητας, χρειάζεται να εξακριβωθεί, πρώτον, αν τα μέσα που χρησιμοποιεί για την πραγματοποίηση του σκοπού που επιδιώκει συμβιβάζονται προς τη σημασία του σκοπού αυτού, και, δεύτερον, αν είναι αναγκαία για την επίτευξη του ( βλέπε ιδίως την απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 1986, Denkavit France,
266/84, Συλλογή 1986, σ. 149 σκέψη 17
).
Όπως προαναφέρθηκε, η υποχρέωση ενημερώσεως του αρμοδίου οργανισμού το αργότερο κατά την είσοδο των προϊόντων στην επιχείρηση, που επιβάλλεται με το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του θεσπισθέντος συστήματος ενισχύσεων.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως, σύμφυτη προς τη μη τήρηση της εν λόγω υποχρεώσεως, δεν είναι δυσανάλογη προς τον σκοπό που επιδιώκει ο κοινοτικός νομοθέτης.
Στο προδικαστικό ερώτημα προσήκει, επομένως, η απάντηση ότι η τήρηση της υποχρεώσεως που επιβάλλεται με το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982, συνιστά προϋπόθεση της χορηγήσεως της ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, με διάταξη της 15ης Νοεμβρίου 1988, αποφαίνεται:

Η τήρηση της υποχρεώσεως που επιβάλλεται με το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982, συνιστά προϋπόθεση της χορηγήσεως της ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μάιου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια.

Zuleeg
Moitinho de Almeida
Grévisse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 2 Μαΐου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Μ. Zuleeg
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.