CELEX: 62005TJ0237
Πρόσβαση στα έγγραφα των οργάνων
Κανονισμός (ΕΚ)1049/2001
Έγγραφα αφορώντα διαδικασία σχετική με πράξη συγκεντρώσεως επιχειρήσεων
Κανονισμός (ΕΚ) 4064/89
Κανονισμός (ΕΚ) 139/2004
Κανονισμός (ΕΚ) 802/2004
Άρνηση της προσβάσεως
Εξαίρεση απτόμενη της προστασίας των δραστηριοτήτων έρευνας και ελέγχου
Εξαίρεση απτόμενη της προστασίας των εμπορικών συμφερόντων
Εξαίρεση απτόμενη της προστασίας της διαδικασίας λήψεως των αποφάσεων
Εξαίρεση απτόμενη της προστασίας των νομικών γνωμοδοτήσεων

και νομικό πρόσωπο με ιθαγένεια της Ένωσης στο οποίο επιτρέπεται η πρόσβαση στα αιτηθέντα έγγραφα. Ισχυρίζεται ότι
η δημοσιοποίηση των αιτηθέντων εγγράφων και η χρήση που θα τους γινόταν επιδιώκουν τους ίδιους σκοπούς, ήτοι τη διαφύλαξη
ενός μη νοθευμένου ανταγωνισμού και τη διαφανή εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού.
Η προσφεύγουσα φρονεί ότι επιτρέπεται σε διάδικο σε δίκη στην οποία θα μπορούσε να διαταχθεί η προσκόμιση εγγράφων από το
Γενικό Δικαστήριο να αμφισβητήσει, στο πλαίσιο παράλληλης διαδικασίας, μια απόφαση με την οποία δεν επετράπη η πρόσβαση στα
έγγραφα αυτά βάσει του κανονισμού 1049/2001.
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι, κατά τη νομολογία, το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που διαλαμβάνεται στο άρθρο 4, παράγραφοι 2 και
3, του κανονισμού 1049/2001 πρέπει, καταρχήν, να είναι διαφορετικό από τις αρχές στις οποίες στηρίζεται ο εν λόγω κανονισμός,
μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η υποχρέωση διαφάνειας την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα.
Η παρεμβαίνουσα τονίζει ότι κανένα υπέρτερο δημόσιο συμφέρον δεν δικαιολογεί τη δημοσιοποίηση των αιτηθέντων από την προσφεύγουσα
εγγράφων, της οποίας η αίτηση προσβάσεως στα εν λόγω έγγραφα στηρίζεται σε αμιγώς ιδιωτικά συμφέροντα. Υποστηρίζει επίσης,
με τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις της, ότι η αίτηση προσβάσεως της προσφεύγουσας στα έγγραφα είναι καταχρηστική και αντίθετη
προς τον σκοπό του κανονισμού 1049/2001, καθόσον αιτιολογείται από το ατομικό συμφέρον της, ήτοι την υπεράσπιση των δικαιωμάτων
της στις υποθέσεις T‑279/04 και T‑452/04. Η παρεμβαίνουσα ισχυρίζεται ότι η νομολογία έχει κρίνει ότι ο κανονισμός 1049/2001
δεν αποσκοπεί στην προστασία του ειδικού συμφέροντος που κάποιο πρόσωπο θα μπορούσε να έχει για την πρόσβαση σε έγγραφο των
θεσμικών οργάνων Η νομολογία έχει επίσης αναγνωρίσει ότι ο κανονισμός αυτός προορίζεται να διασφαλίσει την πρόσβαση όλων στα
δημόσια έγγραφα και όχι μόνον την πρόσβαση του αιτούντος σε έγγραφα που τον αφορούν και ότι δεν πρέπει να επιτρέπει την ικανοποίηση
ιδιωτικών συμφερόντων που σχετίζονται, για παράδειγμα, με την άσκηση προσφυγής κατά των θεσμικών οργάνων.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το άρθρο 4, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1049/2001 διευκρινίζει ότι οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στις εν λόγω παραγράφους
εφαρμόζονται «εκτός εάν για τη γνωστοποίηση του εγγράφου υπάρχει [υπέρτερο] δημόσιο συμφέρον».
Στη προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αρνήθηκε να θεωρήσει ότι κάποιο υπέρτερο δημόσιο συμφέρον δικαιολογούσε τη δημοσιοποίηση,
με το αιτιολογικό ότι η αίτηση προσβάσεως στηριζόταν στην υπεράσπιση των συμφερόντων της προσφεύγουσας σε ένδικη διαφορά ενώπιον
του Γενικού Δικαστηρίου. Το συμφέρον αυτό είναι προφανώς ιδιωτικό και όχι δημόσιο. Σύμφωνα όμως με τον κανονισμό, μόνο δημόσιο
συμφέρον μπορεί να κατισχύσει της ανάγκης προστασίας των συμφερόντων που διαλαμβάνονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου
4 του κανονισμού 1049/2001.
Λαμβανομένων υπόψη των διαπιστώσεων στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο και κατά τις οποίες η Επιτροπή πλανήθηκε περί
το δίκαιο επικαλούμενη τις εξαιρέσεις σχετικά με την προστασία του σκοπού της έρευνας, των εμπορικών συμφερόντων και της διαδικασίας
λήψεως αποφάσεων, παρέλκει η εξέταση της ενδεχόμενης υπάρξεως υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος που να δικαιολογεί τη δημοσιοποίηση
των εγγράφων στα οποία δεν επετράπη η πρόσβαση βάσει των εξαιρέσεων αυτών.
Εκ προοιμίου, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της παρεμβαίνουσας ότι η αίτηση προσβάσεως της προσφεύγουσας είναι καταχρηστική,
καθόσον στηρίζεται σε αυστηρώς ιδιωτικά συμφέροντα. Συγκεκριμένα, το άρθρο 6, παράγραφος 1, τελευταία περίοδος, του κανονισμού
1049/2001 ορίζει ότι ο αιτών δεν υποχρεούται να δικαιολογήσει την αίτησή του. Δεδομένου ότι ο σκοπός του κανονισμού αυτού
συνίσταται στην παροχή δικαιώματος προσβάσεως του κοινού εν γένει στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων, το ειδικό συμφέρον που
κάποιο πρόσωπο θα μπορούσε να έχει για να αποκτήσει πρόσβαση σε κάποιο από τα έγγραφα αυτά δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη
από το θεσμικό όργανο που καλείται να αποφανθεί επί της αιτήσεως προσβάσεως (βλ., κατά την έννοια αυτή, απόφαση της 1ης Φεβρουαρίου
2007, Sison κατά Συμβουλίου, σκέψη 46 ανωτέρω, σκέψεις 43 έως 47). Δεν μπορεί συνεπώς να χαρακτηρισθεί καταχρηστική αίτηση
προσβάσεως στηριζόμενη σε αυστηρώς ιδιωτικά συμφέροντα.
Αντιθέτως, πρέπει να εξεταστεί η ενδεχόμενη ύπαρξη υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος δυνάμενου να δικαιολογήσει τη δημοσιοποίηση
της γνωμοδοτήσεως της νομικής υπηρεσίας που διαλαμβάνεται στη σκέψη 1 ανωτέρω, στοιχείο ζ΄.
Κατά τη νομολογία, τα υπέρτερα δημόσια συμφέροντα που δύνανται να δικαιολογήσουν τη δημοσιοποίηση εγγράφου καλυπτόμενου από
εξαίρεση είναι, μεταξύ άλλων, αυτά στα οποία στηρίζεται ο κανονισμός 1049/2001 (απόφαση Turco, σκέψη 68 ανωτέρω, σκέψεις 67,
75 και 76). Αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της Επιτροπής, το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που μπορεί να δικαιολογήσει τη δημοσιοποίηση
δεν χρειάζεται συνεπώς να είναι διαφορετικό από τις αρχές στις οποίες στηρίζεται ο εν λόγω κανονισμός.
Λαμβανομένης υπόψη της γενικής αρχής περί προσβάσεως στα έγγραφα, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 255 ΕΚ και στις αιτιολογικές
σκέψεις 1 και 2 του κανονισμού 1049/2001, το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που δικαιολογεί τη δημοσιοποίηση πρέπει να έχει αντικειμενικό
και γενικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να συγχέεται με τα ατομικά ή ιδιωτικά συμφέροντα που συνδέονται, για παράδειγμα, με την
άσκηση προσφυγής κατά των θεσμικών οργάνων, καθόσον τα ατομικά ή ιδιωτικά συμφέροντα τέτοιου είδους δεν ασκούν επιρροή στο
πλαίσιο της σταθμίσεως των συμφερόντων που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού αυτού.
Συγκεκριμένα, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001, δικαίωμα προσβάσεως στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων
έχει «κάθε πολίτης της Ένωσης και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την έδρα του σε ένα κράτος μέλος». Συνεπώς,
ο κανονισμός αυτός αποσκοπεί στη διασφάλιση της προσβάσεως όλων στα δημόσια έγγραφα και όχι μόνον της προσβάσεως του αιτούντος
σε έγγραφα που τον αφορούν (απόφαση της 26ης Απριλίου 2005, Sison κατά Συμβουλίου, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 50). Ως εκ τούτου,
το ατομικό συμφέρον που μπορεί να επικαλεστεί ο αιτών πρόσβαση στα έγγραφα που τον αφορούν προσωπικώς δεν μπορεί γενικά να
είναι αποφασιστικό ούτε κατά την εκτίμηση της υπάρξεως υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος ούτε κατά τη στάθμιση των συμφερόντων
σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.
Συνεπώς, ακόμη και αν τα αιτηθέντα έγγραφα αποδεικνύονταν αναγκαία για την άμυνα της προσφεύγουσας στο πλαίσιο ένδικης προσφυγής,
ζήτημα που εμπίπτει στην εξέταση της προσφυγής αυτής, το στοιχείο αυτό δεν θα επηρέαζε τη στάθμιση των δημοσίων συμφερόντων
(βλ., κατά την έννοια αυτή και κατ’ αναλογία, απόφαση της 26ης Απριλίου 2005, Sison κατά Συμβουλίου, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη
55, και διάταξη του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουνίου 2005, T‑287/03, SIMSA κατά Επιτροπής, μη δημοσιευθείσα στη Συλλογή, σκέψη
34).
Το γεγονός ότι τα αιτηθέντα έγγραφα θα μπορούσαν να παράσχουν τη δυνατότητα στην προσφεύγουσα να προβάλει κατά καλύτερο τρόπο
τα επιχειρήματά της στο πλαίσιο των προσφυγών ακυρώσεως που έχει ασκήσει κατά της αποφάσεως περί του συμβατού και κατά της
αποφάσεως εγκρίσεως δεν μπορεί συνεπώς να συνιστά υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που δικαιολογεί τη δημοσιοποίηση της οικείας νομικής
γνωμοδοτήσεως.
Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η δημοσιοποίηση αυτή θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοήσει τη διαφύλαξη ενός μη
νοθευμένου ανταγωνισμού στη εκδοτική αγορά στη Γαλλία και στην αποφυγή της καταστρατηγήσεως των κανόνων περί του ελέγχου των
συγκεντρώσεων διά της απατηλής χρησιμοποιήσεως του άρθρου 3, παράγραφος 5, στοιχείο α΄, του κανονισμού 4064/89, από τα στοιχεία
της δικογραφίας και από το περιεχόμενο της γνωμοδοτήσεως της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, που κοινοποιήθηκε στο Γενικό
Δικαστήριο (βλ. σκέψη 23 ανωτέρω), δεν προκύπτει ότι η δημοσιοποίηση της γνωμοδοτήσεως αυτής θα δικαιολογούνταν από υπέρτερο
δημόσιο συμφέρον.
Πρέπει συνεπώς να απορριφθεί ο υπό κρίση λόγος, καθόσον αποσκοπεί στο να αποδειχθεί η ύπαρξη υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος
δικαιολογούντος τη δημοσιοποίηση της νομικής γνωμοδοτήσεως που διαλαμβάνεται στη σκέψη 1 ανωτέρω, στοιχείο ζ΄.
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί, καθόσον δεν επέτρεψε την πλήρη ή
μερική πρόσβαση στο σύνολο των αιτηθέντων εγγράφων, εξαιρουμένης της νομικής γνωμοδοτήσεως που διαλαμβάνεται στη σκέψη 1 ανωτέρω,
στοιχείο ζ΄, και καθόσον δεν επέτρεψε τη μερική πρόσβαση στην εν λόγω νομική γνωμοδότηση.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα
ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του σε περίπτωση μερικής ήττας αμφοτέρων των διαδίκων επί ενός
ή περισσοτέρων αιτημάτων τους.
Υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, η Επιτροπή, λαμβανομένου υπόψη του ότι ηττήθηκε ως προς την πλειονότητα των αιτημάτων
της, πρέπει, κατ’ ακριβοδίκαιη εκτίμηση, να φέρει τα δικαστικά της έξοδα, καθώς και τα εννέα δέκατα των εξόδων της προσφεύγουσας.
Η παρεμβαίνουσα θα φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:
1)
Παρέλκει πλέον η απόφανση επί της νομιμότητας της αποφάσεως D(2005) 3286 της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, της 7ης
Απριλίου 2005, καθόσον δεν επέτρεψε την πλήρη ή μερική πρόσβαση στα έγγραφα που διαλαμβάνονται στη σκέψη 1, στοιχεία α΄ έως
γ΄, της παρούσας αποφάσεως και στη σκέψη 2 , στοιχεία η΄ και ι΄, της παρούσας αποφάσεως.
2)
Ακυρώνει την απόφαση D(2005) 3286 καθόσον δεν επέτρεψε την πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα που διαλαμβάνονται στη σκέψη 1, στοιχεία
δ΄, ε΄, ζ΄ και η΄, της παρούσας αποφάσεως και στη σκέψη 2, στοιχεία β΄ έως δ΄, στ΄, ζ΄ και θ΄, της παρούσας αποφάσεως, εξαιρουμένης
της γνωμοδοτήσεως της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής που διαλαμβάνεται στη σκέψη 1, στοιχείο ζ΄, της παρούσας αποφάσεως.
3)
Ακυρώνει την απόφαση D(2005) 3286 καθόσον δεν επέτρεψε τη μερική πρόσβαση στα έγγραφα που διαλαμβάνονται στη σκέψη 1, στοιχεία
δ΄, ε΄, ζ΄ και η΄, της παρούσας αποφάσεως και στη σκέψη 2, στοιχεία β΄ έως δ΄, στ΄, ζ΄ και θ΄, της παρούσας αποφάσεως.
4)
Απορρίπτει κατά τα λοιπά την προσφυγή.
5)
Η Επιτροπή φέρει τα δικαστικά της έξοδα, καθώς και τα εννέα δέκατα των εξόδων της Éditions Odile Jacob SAS.
6)
Η Lagardère SCA φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Meij
Vadapalas
Truchot
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 9 Ιουνίου 2010.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.