CELEX: 62004CJ0197
Παράβαση κράτους μέλους
Ειδικοί φόροι οι οποίοι βαρύνουν την κατανάλωση βιομηχανοποιημένων καπνών
Διαφοροποιημένη φορολογία των τσιγάρων και των κυλίνδρων καπνού "West Single Packs"

1       Με την προσφυγή της, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία
της Γερμανίας, εφαρμόζοντας τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει για τον προοριζόμενο για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών)
τσιγάρων λεπτοκομμένο καπνό στους κυλίνδρους καπνού που διατίθενται στο εμπόριο υπό την επωνυμία «West Single Packs», παρέβη
τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου
1995, περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών (ΕΕ L 291, σ. 40), καθώς και από το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας
92/79/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα τσιγάρα (ΕΕ L 316, σ. 8).

Το νομικό πλαίσιο

Η κοινοτική νομοθεσία
2       Σύμφωνα με τη δέκατη τέταρτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 95/59, «προς τον σκοπό ενιαίας φορολογίας θα πρέπει να θεωρούνται
επίσης ως σιγαρέτα και οι κύλινδροι καπνού που μπορούν να καπνίζονται ως έχουν µε έναν απλό χειρισμό».
3       Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59 θεωρούνται ως τσιγάρα «οι κύλινδροι καπνού οι οποίοι µε
απλό µη βιοµηχανικό χειρισµό γλιστρούν μέσα σε σωλήνες σιγαρέτων».
4        Το άρθρο 4, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 95/59, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 1999/81/ΕΚ του Συμβουλίου,
της 29ης Ιουλίου 1999 (ΕΕ L 211, σ. 47), προβλέπει ότι, «μέχρι της 31ης Δεκεμβρίου 2001 περιλαμβανομένης, επιτρέπεται στην
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να φορολογεί τους κυλίνδρους καπνού που αναφέρονται στο στοιχείο β΄ τουλάχιστον με τον
συντελεστή ή το ποσό ειδικού φόρου κατανάλωσης που ισχύει για τον λεπτοκομμένο καπνό τον προοριζόμενο για την κατασκευή χειροποιήτων
(στριφτών) σιγαρέτων.»
5       Οι οδηγίες 92/79 και 92/80/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα βιομηχανοποιημένα
καπνά εκτός των τσιγάρων (ΕΕ L 316, σ. 10), καθορίζουν τους ελάχιστους ειδικούς φόρους καταναλώσεως που επιβάλλονται αντιστοίχως
στα τσιγάρα και στα καπνά. Σύμφωνα με τις δύο αυτές οδηγίες, ο ελάχιστος ειδικός φόρος καταναλώσεως επί του λεπτοκομμένου
καπνού για κάπνισμα είναι σαφώς μικρότερος απ’ ό,τι για τα τσιγάρα.

Η εθνική νομοθεσία
6       Με το άρθρο 2, παράγραφος 2, σημείο 2, του νόμου περί της φορολογίας του καπνού (Tabaksteuergesetz) μεταφέρθηκε στην εσωτερική
έννομη τάξη, με την ίδια κατ’ ουσίαν διατύπωση, το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59.
7       Το άρθρο 4, παράγραφος 1, σημεία 1 και 3, του νόμου αυτού καθορίζει τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως για τα τσιγάρα και τον
λεπτοκομμένο καπνό για κάπνισμα. Οι εν λόγω συντελεστές συνάδουν προς τους ελάχιστους συντελεστές που καθορίζονται με την
κοινοτική νομοθεσία.
8       Από τη δικογραφία προκύπτει ότι, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ο χαμηλότερος συντελεστής, που αντιστοιχεί στον
λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων, τυγχάνει εφαρμογής στα «West Single
Packs».

Η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία
9       Η Επιτροπή, με το από 18 Οκτωβρίου 2002 έγγραφο οχλήσεως, γνωστοποίησε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ότι έκρινε
ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβαινε τις διατάξεις των οδηγιών 95/59 και 92/79, υποβάλλοντας στον ειδικό
φόρο καταναλώσεως, εφαρμοστέο επί του λεπτοκομμένου καπνού, το προϊόν «West Single Packs». Σύμφωνα με την Επιτροπή, το εν
λόγω προϊόν έπρεπε να υπάγεται στον εφαρμοστέο για τα τσιγάρα συντελεστή.
10     Με την από 18 Δεκεμβρίου 2002 απόφασή της, η Γερμανική Κυβέρνηση αμφισβήτησε τη διατυπωθείσα από την Επιτροπή αιτίαση. Κατά
συνέπεια, η Επιτροπή, με το από 11 Ιουλίου 2003 έγγραφο, απηύθυνε στη Γερμανική Κυβέρνηση αιτιολογημένη γνώμη καλώντας την
να λάβει όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για να θέσει τέρμα στην παράβαση αυτή εντός προθεσμίας δύο μηνών από της κοινοποιήσεως
της εν λόγω γνώμης.
11     Με την από 4 Σεπτεμβρίου 2003 ανακοίνωση, η Γερμανική Κυβέρνηση απάντησε στην Επιτροπή ότι εμμένει στη θέση της και εξακολουθεί
να θεωρεί ότι τα «West Single Packs» δεν είναι τσιγάρα.
12     Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή.

Επί της προσφυγής

Επιχειρήματα των διαδίκων
13     Ως προς την ερμηνεία του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59, η Επιτροπή ισχυρίζεται, πρώτον, ότι η διάταξη
αυτή διακρίνει μεταξύ του μη βιομηχανικού και του βιομηχανικού χειρισμού. Το επίθετο «απλός» χρησιμεύει, στο εν λόγω πλαίσιο,
αποκλειστικά για να διευκρινίσει το επίθετο «μη βιομηχανικός».
14     Δεύτερον, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι από τη συστηματική ανάλυση της οδηγίας 95/59 προκύπτει ότι η εν λόγω οδηγία σκοπεί τον
καθορισμό διακεκριμένων κατηγοριών προϊόντων καπνού. Η φορολόγηση των προϊόντων αυτών εξαρτάται από την κατάταξή τους στη
μία ή την άλλη από τις κατηγορίες αυτές, οπότε οι ανακρίβειες κατά την κατάταξη των εν λόγω προϊόντων μπορούν άμεσα να καταλήξουν
σε σημαντική στρέβλωση του ανταγωνισμού.
15     Προς αποφυγή των δυσχερειών κατατάξεως, η Επιτροπή προτείνει μια αντικειμενική ανάλυση προκειμένου να καθοριστεί αν η διαδικασία
κατασκευής αποτελεί «απλό μη βιομηχανικό χειρισμό». Σύμφωνα με την Επιτροπή, στο πλαίσιο της αναλύσεως αυτής, το αντικειμενικό
κριτήριο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι αν υπάρχει τελικό προϊόν με απολύτως παρεμφερή μορφή, όσον αφορά τόσο την ποσότητα
του χρησιμοποιούμενου καπνού όσο και τον βαθμό πληρώσεως ή την πυκνότητά της, με τη μορφή τσιγάρου πλήρως βιομηχανικής κατασκευής.
Η Επιτροπή φρονεί ότι, στην περίπτωση του λεπτοκομμένου καπνού, η όψη του τελικού προϊόντος εξαρτάται εν πολλοίς από την επιδεξιότητα
του καταναλωτή και, δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να συγκριθεί με τη μορφή του τσιγάρου που έχει κατασκευασθεί βιομηχανικώς.
Αντιθέτως, οι προκατασκευασμένοι κύλινδροι καπνού οι οποίοι, χάρη σε έναν αμιγώς χειροκίνητο και επομένως «μη βιομηχανικό»
χειρισμό, εισάγονται σε προκατασκευασμένους σωλήνες τσιγάρων, καταλήγουν σε ένα τελικό προϊόν το οποίο ομοιάζει πολύ με τσιγάρο
βιομηχανικής κατασκευής.
16     Εξάλλου, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο σκοπός της εξετασθείσας διατάξεως είναι, όπως προκύπτει από τη δέκατη τέταρτη αιτιολογική
σκέψη της οδηγίας 95/59, να διασφαλίσει ενιαία φορολογία των τσιγάρων. Κατά συνέπεια, δεν πρέπει ο κατασκευαστής τσιγάρων
να έχει τη δυνατότητα να αποφεύγει την υψηλότερη φορολογία η οποία επιβάλλεται στα τσιγάρα, παραιτούμενος απλώς από το τελευταίο
στάδιο της παραγωγής και αφήνοντας στον καταναλωτή τη μέριμνα να παρασκευάσει ο ίδιος ένα προϊόν που ομοιάζει πολύ με τσιγάρο.
17     Επιπλέον, η Επιτροπή τονίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 95/59, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου
2001, επιτρέπεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να φορολογεί τους κυλίνδρους καπνού που αναφέρονται στο στοιχείο
β΄ τουλάχιστον με τον συντελεστή ή το ποσό ειδικού φόρου κατανάλωσης που ισχύει για τον λεπτοκομμένο καπνό. Η Επιτροπή κρίνει
ότι η διάταξη αυτή που θεσπίζει παρέκκλιση αφορά, μεταξύ άλλων, προϊόντα όπως τα «West Single Packs». Ωστόσο, η εν λόγω εισάγουσα
παρέκκλιση διάταξη δεν θα ήταν αναγκαία αν προϊόντα όπως τα «West Single Packs» πρέπει να θεωρηθούν ως λεπτοκομμένος καπνός
και όχι ως τσιγάρα.
18     Συναφώς, η Επιτροπή κρίνει ότι η έννοια του «απλού μη βιομηχανικού χειρισμού» του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της
οδηγίας 95/59 επιδέχεται ευρεία ερμηνεία. Επομένως, πρέπει να θεωρηθούν ως τσιγάρα κατά την έννοια της διατάξεως αυτής όλα
τα προϊόντα τα οποία πραγματοποιεί ο καταναλωτής χωρίς πολλούς χειροκίνητους χειρισμούς από προκατασκευασμένους κυλίνδρους
καπνού και σωλήνες τσιγάρων, οι οποίοι προσομοιάζουν πολύ με τα βιομηχανικώς κατασκευασμένα τσιγάρα.
19     Όσον αφορά την εφαρμογή του ούτως καθορισθέντος νομικού πλαισίου στο προϊόν «West Single Packs», η Επιτροπή παραπέμπει στη
διεθνή δημοσίευση σχετικά με την κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των «West Single Packs» (δημοσιευθείσα σύμφωνα με τη
Συνθήκη διεθνούς συνεργασίας στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας με την επωνυμία «συσκευασία για λεπτοκομμένο καπνό»).
Σύμφωνα με τη δημοσίευση αυτή, πρόκειται για προϊόν που προσφέρει στον καταναλωτή απλώς τη δυνατότητα να παρασκευάσει ο ίδιος
χωρίς δυσχέρεια τσιγάρο καθ’ όλα προσομοιάζον με τσιγάρο βιομηχανικής κατασκευής, το οποίο εξάλλου απολαύει του φορολογικού
πλεονεκτήματος του λεπτοκομμένου καπνού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι τα κριτήρια που αφορούν την εφαρμογή του άρθρου
4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59 πληρούνται εν προκειμένω και τα οικεία προϊόντα όπως τα «West Single Packs»
πρέπει να καταταγούν στην κατηγορία τσιγάρων.
20     Η Γερμανική Κυβέρνηση θεωρεί ότι τα κριτήρια που χρησιμοποίησε η Επιτροπή για την ερμηνεία του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο
β΄, της οδηγίας 95/59 δεν πληρούν τις προϋποθέσεις αντικειμενικότητας και ομοιόμορφης ερμηνείας ως προς αποφασιστικής σημασίας
σημεία.
21     Κατ’ αρχάς, η Γερμανική Κυβέρνηση φρονεί ότι το επίθετο «απλό» στη διατύπωση της διατάξεως θέτει ένα πρόσθετο κριτήριο με
ίδια έννοια, όπως το επίθετο «μη βιομηχανικό». Ακολουθώντας τη λογική της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία το επίθετο «απλό»
αντιστοιχεί μόνο στη διευκρίνιση του επιθέτου «μη βιομηχανικό», τίθεται το ερώτημα πώς πρέπει να καταταγούν οι «μη σύνθετοι
βιομηχανικοί» και οι «απλοί βιομηχανικοί χειρισμοί». Σύμφωνα με την κυβέρνηση αυτή, σε περίπτωση εφαρμογής της ερμηνείας της
Επιτροπής, οι δύο αυτές κατηγορίες παραμένουν εκτός του πεδίου εφαρμογής της επίμαχης διατάξεως.
22     Συναφώς, η εν λόγω κυβέρνηση κρίνει ότι, για την επίτευξη του σκοπού της οδηγίας 95/59, ο οποίος συνίσταται στη στοιχειοθέτηση
ασφαλούς οριοθετήσεως μεταξύ δύο κατηγοριών προϊόντων, πρέπει οπωσδήποτε να εφαρμοστούν τα ακόλουθα δύο κριτήρια: ο χειρισμός
πρέπει να είναι «απλός» και να έχει χαρακτήρα «μη βιομηχανικό». Αν ληφθεί υπόψη μόνον το κριτήριο «μη βιομηχανικός» δεν μπορεί
πλέον να δικαιολογηθεί η οριοθέτηση σε σχέση με τη φορολόγηση του λεπτοκομμένου καπνού. Πράγματι, το κριτήριο αυτό παρέχει
στον καταναλωτή τη δυνατότητα να παρασκευάσει μόνος του τσιγάρο με μη βιομηχανικό τρόπο και το εν λόγω τελικό προϊόν αποτελεί
στην περίπτωση αυτή επίσης τσιγάρο.
23     Όσον αφορά την οριοθέτηση των δύο αυτών κατηγοριών προϊόντων βάσει του κριτηρίου της ποιότητας του τελικού προϊόντος, η Γερμανική
Κυβέρνηση τονίζει ότι η οδηγία 95/59 δεν λαμβάνει προδήλως υπόψη το κριτήριο αυτό, αλλά τη «διαδικασία κατασκευής» που είναι
απαραίτητη για την πραγματοποίηση του εν λόγω τελικού προϊόντος.
24     Η Γερμανική Κυβέρνηση, έχοντας ούτως καθορίσει το νομικό πλαίσιο που τυγχάνει εφαρμογής στο προϊόν «West Single Packs», θεωρεί,
αφενός, ότι η κατασκευή τσιγάρου από τα «West Single Packs» εκτείνεται σε πολλές διαδοχικές φάσεις, που απαιτούν ακριβή και
έμπειρο χειρισμό. Η Γερμανική Κυβέρνηση αναφέρει, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι τα πρόσωπα που έλαβαν μέρος σε δοκιμές θεώρησαν
ότι η χρησιμοποίηση των «West Single Packs» ήταν σύνθετη, ελάχιστα πρακτική και απαιτούσε πολύ εκπαίδευση, γεγονός το οποίο
δεν επιτρέπει να χαρακτηριστεί ως «απλή» χρησιμοποίηση.
25     Αφετέρου, η κυβέρνηση αυτή ισχυρίζεται, αφετέρου, ότι η τεκμηρίωση σχετικά με το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των «West Single Packs»
δεν παρέχει τη δυνατότητα εκτιμήσεως του στοιχείου του «απλού μη βιομηχανικού χειρισμού», καθόσον το στοιχείο αυτό σκοπεί
την προώθηση της καινοτομίας του προϊόντος.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου
26     Η ύπαρξη της προβαλλομένης από την Επιτροπή παραβάσεως εξαρτάται από τη διαπίστωση ότι το προϊόν «West Single Packs» εμπίπτει
στον ορισμό του «τσιγάρου» του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59.
27     Συναφώς, επισημαίνεται, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 27 των προτάσεών του, ότι από τον συνδυασμό των διαφόρων
στοιχείων της οδηγίας 95/59, ειδικότερα των άρθρων 4 έως 6 καθώς και της δέκατης τέταρτης αιτιολογικής σκέψεώς της, ο κοινοτικός
νομοθέτης θέλησε να διακρίνει σαφώς μεταξύ, αφενός, των βιομηχανοποιημένων «κυλίνδρων» καπνού, οι οποίοι θεωρούνται ως τσιγάρα,
και, αφετέρου, του καπνού για κάπνισμα «που προορίζεται για την παρασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων». Επομένως, υπάρχει
σαφής ουσιαστική διάκριση μεταξύ του ήδη συσκευασμένου από τον κατασκευαστή καπνού σε μία μονάδα με σχήμα και μέγεθος τσιγάρου
και του ασυσκεύαστου καπνού στον οποίο πρέπει να δώσει την εν λόγω μορφή ο καπνιστής.
28     Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται από τη νομοθετική εξέλιξη στον τομέα των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι βαρύνουν
την κατανάλωση βιομηχανοποιημένων καπνών. Πράγματι, με την οδηγία  92/78/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για
την τροποποίηση των οδηγιών 72/464/ΕΟΚ και 79/32/ΕΟΚ περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι βαρύνουν την
κατανάλωση βιομηχανοποιημένων καπνών (ΕΕ L 316, σ. 5), ο κοινοτικός νομοθέτης επέκτεινε την έννοια του «τσιγάρου», προσθέτοντας,
μεταξύ άλλων, τους «κυλίνδρους καπνού, οι οποίοι, με απλό μη βιομηχανικό χειρισμό, γλιστρούν σε σωλήνες τσιγάρων».
29     Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι το προϊόν «West Single Packs» αποτελείται από κυλίνδρους καπνού κατά την έννοια του άρθρου
4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59.
30     Στη συνέχεια, πρέπει να εξακριβωθεί αν το εν λόγω προϊόν αντιστοιχεί σε κυλίνδρους καπνού «οι οποίοι, με απλό μη βιομηχανικό
χειρισμό, γλιστρούν σε σωλήνες τσιγάρων» κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59, διάταξη
την οποία σκοπεί η Επιτροπή με την προσφυγή της.
31     Συναφώς, όπως επισημαίνει ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 25 των προτάσεών του και όπως επιβεβαίωσε η πραγματοποιηθείσα από
τον εκπρόσωπο της Επιτροπής κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση επίδειξη, η παρασκευή τσιγάρου από το βιομηχανοποιημένο συστατικό
στοιχείο «West Single Packs» συνεπάγεται έναν εύκολο μη βιομηχανικό χειρισμό, ο οποίος συνίσταται απλώς στην προσθήκη του
εν λόγω στοιχείου, με τη συσκευασία του από αλουμίνιο, σε σωλήνα τσιγαρόχαρτου, κατόπιν στην αφαίρεση του περιτυλίγματος αυτού
αφήνοντας τον καπνό στο εσωτερικό του σωλήνα.
32     Επομένως, οι επίδικοι κύλινδροι καπνού γλιστρούν σε σωλήνες τσιγάρων με απλό μη βιομηχανικό χειρισμό. Επομένως, πληρούνται
όλα τα κριτήρια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59.
33     Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εφαρμόζοντας τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει
για τον προοριζόμενο για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων λεπτοκομμένο καπνό στα «West Single Packs», παρέβη
τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59 και του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, της
οδηγίας 92/79.

Επί των δικαστικών εξόδων
34     Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
και η τελευταία ηττήθηκε ως προς τους ισχυρισμούς της, το εν λόγω κράτος μέλος πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εφαρμόζοντας τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει για τον προοριζόμενο για την κατασκευή
χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων λεπτοκομμένο καπνό στους κυλίνδρους καπνού που διατίθενται στο εμπόριο υπό την επωνυμία «West
Single Packs», παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59/ΕΚ του Συμβουλίου,
της 27ης Νοεμβρίου 1995, περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, καθώς και από το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας
92/79/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα τσιγάρα.
2)
Καταδικάζει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.