CELEX: 62007CJ0092
Συμφωνία Συνδέσεως ΕΟΚ-Τουρκίας
Κανόνες "standstill" και απαγορεύσεως των διακρίσεων
Υποχρέωση καταβολής τελών για τη χορήγηση και την παράταση άδειας διαμονής
Αναλογικότητα των επιβαλλόμενων τελών
Σύγκριση με τα τέλη που καταβάλλουν οι πολίτες της Ένωσης
Άρθρο 9 της Συμφωνίας Συνδέσεως
Άρθρο 41, παράγραφος 1, του πρόσθετου πρωτοκόλλου
Άρθρα 10, παράγραφος 1, και 13 της αποφάσεως 1/80 του Συμβουλίου Συνδέσεως

Sahin.
Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι η πρώτη από τις έννοιες αυτές περιλαμβάνει τη δεύτερη και ότι το υψηλότερο τέλος δεν είναι
απαραίτητα και δυσανάλογο.
Απαντώντας σε ερώτηση που τέθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σχετικά με τις επιπτώσεις αυτής της διαφοροποιήσεως στην
υπό κρίση υπόθεση, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών υποστήριξε ότι τα τέλη που ίσχυαν για τους Τούρκους υπηκόους ευλόγως ήταν ελαφρώς
υψηλότερα από αυτά που ίσχυαν για τους πολίτες της Ένωσης καθόσον το πραγματικό κόστος για την εξέταση των φακέλων των πρώτων
ήταν υψηλότερο από το κόστος για τη διεκπεραίωση των φακέλων των δεύτερων. Προβάλλει, ιδίως, ότι τα τέλη που ισχύουν για τους
Τούρκους υπηκόους, από τις 17 Σεπτεμβρίου 2009, τηρούν πλήρως την προϋπόθεση της αναλογικότητας.
Όσον αφορά τα τέλη που ισχύουν από την εν λόγω ημερομηνία, πρέπει να τονιστεί ότι αυτά θεσπίστηκαν μετά την εκπνοή της προθεσμίας
που είχε ταχθεί με την αιτιολογημένη γνώμη. Πάντως, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση
με την κατάσταση του κράτους μέλους όπως αυτή εμφανιζόταν κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας,
οι δε επελθούσες στη συνέχεια μεταβολές δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 14ης
Σεπτεμβρίου 2004, C‑168/03, Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 2004, σ. I‑8227, σκέψη 24, και της 3ης Ιουνίου 2008, C‑507/07,
Επιτροπή κατά Γαλλίας, σκέψη 7). Επομένως, τα τέλη αυτά δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο κατά την εξέταση της
υπό κρίση προσφυγής λόγω παραβάσεως.
Όσον αφορά τα επίδικα τέλη, πρέπει να τονιστεί ότι δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι τα τέλη που ίσχυαν για τους Τούρκους υπηκόους,
τα οποία ήταν ελαφρώς υψηλότερα από τα τέλη που επιβάλλονταν στους πολίτες της Ένωσης για τη χορήγηση παρόμοιων εγγράφων,
μπορούν, σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, να θεωρηθούν αναλογικά. Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι υπήρχε διακύμανση στο ύψος των
επίδικων τελών, το κατώτερο όριο των οποίων ήταν υψηλότερο κατά δύο τρίτα και πλέον των τελών που ίσχυαν για τους πολίτες
της Ένωσης για τη χορήγηση παρόμοιων εγγράφων. Μια τέτοια διαφορά δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ελάχιστη και πρέπει, επομένως,
να γίνει δεκτό ότι τα επίδικα τέλη έχουν, στο σύνολο τους, δυσανάλογο χαρακτήρα.
Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης ότι τα επίδικα τέλη αντιβαίνουν στους κανόνες περί απαγορεύσεως των διακρίσεων του άρθρου 9
της Συμφωνίας Συνδέσεως και στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της αποφάσεως 1/80. Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Βασίλειο
των Κάτω Χωρών, επιβάλλοντας στους Τούρκους υπηκόους τέλη για τη χορήγηση ή την παράταση άδειας διαμονής δυσανάλογα σε σχέση
με τα τέλη που επιβάλλονταν στους πολίτες της Ένωσης για παρόμοια έγγραφα, επέβαλε, με τον τρόπο αυτό, τέλη που συνεπάγονταν
δυσμενή διάκριση. Στο μέτρο που τα τέλη αυτά επιβάλλονται σε Τούρκους εργαζομένους ή στα μέλη των οικογενειών τους, εισάγουν
συνθήκη εργασίας συνεπαγόμενη διακρίσεις και αντιβαίνουσα στο άρθρο 10, της αποφάσεως 1/80. Στο μέτρο που τα τέλη αυτά επιβάλλονται
σε Τούρκους υπηκόους που έχουν την πρόθεση να κάνουν χρήση της ελευθερίας εγκαταστάσεως ή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών
βάσει της Συμφωνίας Συνδέσεως ή στα μέλη της οικογένειάς τους, αντιβαίνουν στον γενικό κανόνα της απαγορεύσεως διακρίσεων
του άρθρου 9 της Συμφωνίας Συνδέσεως.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, θεσπίζοντας και διατηρώντας σε ισχύ ρυθμίσεως που προβλέπουν, για
τη χορήγηση άδειας διαμονής, τέλη δυσανάλογα σε σχέση με αυτά που επιβάλλονται για τη χορήγηση όμοιων εγγράφων στους υπηκόους
των κρατών μελών, και εφαρμόζοντας το καθεστώς αυτό στους Τούρκους υπηκόους που έχουν δικαίωμα διαμονής στις Κάτω Χώρες βάσει
της Συμφωνίας Συνδέσεως, του πρόσθετου πρωτοκόλλου ή της αποφάσεως 1/80, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 9
της Συμφωνίας Συνδέσεως, από το άρθρο 41, παράγραφος 1, του πρόσθετου πρωτοκόλλου, καθώς και από τα άρθρα 10, παράγραφος 1,
και 13 της αποφάσεως 1/80.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 4, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω άρθρου,
τα κράτη μέλη που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
Επειδή η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη του Βασιλείου των Κάτω Χωρών και το τελευταίο ηττήθηκε πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, που παρενέβη στη δίκη, φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, θεσπίζοντας και διατηρώντας σε ισχύ καθεστώς, για τη χορήγηση άδειας διαμονής, που προβλέπει τέλη
δυσανάλογα σε σχέση με εκείνα που επιβάλλονται για τη χορήγηση όμοιων εγγράφων σε υπηκόους των κρατών μελών και εφαρμόζοντας
τη νομοθεσία αυτή στους Τούρκους υπηκόους που έχουν δικαίωμα διαμονής στις Κάτω Χώρες βάσει:
–
της Συμφωνίας Συνδέσεως μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Τουρκίας, η οποία υπογράφηκε στις 12 Σεπτεμβρίου
1963 στην Άγκυρα από την Τουρκική Δημοκρατία, αφενός, και από τα κράτη μέλη της ΕΟΚ και την Κοινότητα, αφετέρου, και η οποία
συνάφθηκε, εγκρίθηκε και επικυρώθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 64/732/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου
1963,
–
του πρόσθετου πρωτοκόλλου, που υπογράφηκε στις 23 Νοεμβρίου 1970 στις Βρυξέλλες και συνήφθη, εγκρίθηκε και επικυρώθηκε εξ
ονόματος της Κοινότητας με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2760/72 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1972, και
–
της αποφάσεως 1/80, που εξέδωσε στις 19 Σεπτεμβρίου 1980 το Συμβούλιο Συνδέσεως, που συστάθηκε με τη Συμφωνία Συνδέσεως και
αποτελείται, αφενός, από μέλη των κυβερνήσεων των κρατών μελών, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως καθώς και της Επιτροπής
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και, αφετέρου, από μέλη της Τουρκικής Κυβερνήσεως,
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 9 της Συμφωνίας Συνδέσεως, από το άρθρο 41 του πρόσθετου πρωτοκόλλου και από
το άρθρο 10, παράγραφοι 1 και 13, της αποφάσεως 1/80.
2)
Καταδικάζει το Βασίλειο των Κάτω Χωρών στα δικαστικά έξοδα. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας φέρει τα δικαστικά της
έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.