CELEX: 62004CJ0255
Ammissibbiltà
Nuqqas ta' qbil bejn il-motivi u t-talbiet tar-rikors promotorju ta' istanza
Regola skond liema qorti ma tistax tiddeċiedi ultra petita
Artikolu 49 KE
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja għall-bżonnijiet tas-suq
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi preżunzjoni ta' impjegat
Inverżjoni ta' l-oneru tal-prova
L-ebda modalità proċedurali fis-sens tal-ġurisprudenza Peterbroeck
Protezzjoni soċjali
Koordinament tal-leġiżlazzjoni applikabbli permezz tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71
Prelazzjoni
Ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat

1       Bir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li:
–       billi tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja lil aġenzija għall-impjieg ta' l-artisti stabbilita fi Stat Membru ieħor għall-kriterju
ta' l-interess ta' l-attività ta' l-aġenzija b'kunsiderazzjoni tal-bżonnijiet ta' impjieg ta' l-artisti,
–       billi timponi l-preżunzjoni ta' impjegat fuq artista li huwa rrikonoxxut bħala prestatarju ta' servizzi stabbilit fl-Istat
Membru tiegħu ta' oriġini fejn jipprovdi abitwalment servizzi analogi
ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi li għandha skond l-Artikoli 43 KE u 49 KE.

Il-kuntest ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
2       Il-preżenti kawża tqajjem, barra l-kwistjoni ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 49 KE, kwistjonijiet li jikkonċernaw il-leġiżlazzjoni
Komunitarja fir-rigward ta' sigurtà soċjali.
3       L-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, ta' l-14 ta' Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-sigurtà
soċjali għal persuni impjegati, għal persuni li jaħdmu għal rashom u għal membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità,
fil-verżjoni tagħha emendata u aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta' Diċembru 1996 (ĠU 1997, L 28,
p. 1), kif emendat mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1606/98, tad-29 ta' Ġunju 1998 (ĠU L 209, p. 1, iktar 'il quddiem ir-"Regolament
Nru 1408/71") jipprovdi li:
"Dan ir-Regolament jkun japplika għal-leġislazzjoni kollha li tikkonċerna l-friegħi segwenti tas-sigurtà soċjali:
(a)      il-benefiċċji tal-mard u tal-maternità;
(b)      il-benefiċċji ta’ l-invalidità, inklużi dawk intenzjonati għall-manteniment u l-miljorament tal-kapaċità tal-qliegħ;
(ċ)      il-benefiċċji tax-xjuħija;
(d)      il-benefiċċji tas-superstiti;
(e)      benefiċċji fejn jidħlu inċidenti fuq ix-xogħol u mard okkupazzjonali;
(f)      għotjiet tal-mewt;
(g)      benefiċċji tad-disimpjieg;
(h)      benefiċċji tal-familja".
4       L-Artikolu 13(1) ta' l-istess Regolament jipprovdi li:
"[…] persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament ikunu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru singolu biss. Dik il-leġislazzjoni
tkun determinata skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu."
5       Skond il-punt 1(a) ta' l-Artikolu 14a tar-Regolament Nru 1408/71, "Persuna normalment impjegata għal rasha fit-territorju
ta’ Stat Membru u li twettaq xogħol f’territorju ta’ Stat Membru ieħor tkompli tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ l-ewwel
Stat Membru, basta t-tul antiċipat tax-xogħol ma jaqbiżx it-12-il xahar."

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
6       Il-leġiżlazzjoni Franċiża in kwistjoni f'dan il-każ tirrigwarda, min-naħa, l-attività ta' impjieg ta' l-artisti u, min-naħa
l-oħra, l-attività ta' artista.
Ir-regoli Franċiżi li jirregolaw l-attività ta' impjieg ta' l-artisti
–       L-issuġġettar ta' l-għotja ta' liċenzja għall-bżonnijiet tas-suq
7       L-Artikolu L. 762-3 tal-Kodiċi tax-xogħol [Liġi Nru 73-4, tat-2 ta' Jannar 1973, (JORF tat-3 ta' Jannar 1973, p. 52)], fil-verżjoni
tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata, jipprovdi:
"Digriet tal-Conseil d'État għandu jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għal għoti, tiġdid u rtirar tal-liċenzja ta' aġent artistiku.
Dawn il-kundizzjonijiet jirrigwardaw il-moralità ta' l-aġent artistiku, il-metodi ta' eżerċizzju ta' l-attività tiegħu u l-interess
ta' dan ta' l-aħħar b'kunsiderazzjoni tal-bżonnijiet ta' impjieg ta' l-artisti ta' l-ispettaklu."
8       Għal dan il-għan, l-Artikolu R. 762-6 tal-kodiċi tax-xogħol, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat
fl-opinjoni motivata, jipprovdi li "id-dokumenti u l-informazzjoni kollha fuq il-personalità, il-moralità u l-attivitajiet
professjonali tal-persuni kkonċernati, dwar il-kundizzjonijiet partikolari li fihom dawn ta' l-aħħar jeżerċitaw jew eżerċitaw
l-attività ta' aġent artistiku kif ukoll dwar il-bżonnijiet ta' impjieg ta' l-artisti ta' l-ispettaklu, għandhom jiġu kkomunikati
lill-membri tal-kummissjoni [konsultattiva mwaqqfa mill-ministru inkarigat mix-xogħol skond l-Artikolu R. 762-3 tal-kodiċi
ta' xogħol], li huma obbligati jirrispettaw in-natura kunfidenzjali ta' l-informazzjoni li jkunu jafu biha b'dan il-mod".
9       L-Artikolu L. 762-3 tal-kodiċi tax-xogħol sadattant ġie emendat bil-liġi Nru 2005-32, tat-18 ta' Jannar 2005, ta' programm
għall-inklużjoni soċjali (JORF tad-19 ta' Jannar 2005, p. 864), u ma fadallux riferenza għall-bżonnijiet tas-suq.
–       L-eżiġenza li jgħaddu mill-intermedjarju ta' aġent Franċiż
10     Skond l-Artikolu L. 762-9 tal-kodiċi tax-xogħol, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni
motivata, "ħlief fil-każ ta' ftehim ta' reċiproċità bejn Franza u l-Istat tagħhom, l-aġenti artistiċi barranin ma jistgħux
jeffettwaw l-impjegar ta' l-artisti ta' l-ispettaklu fi Franza mingħajr ma jgħaddu mill-intermedjarju ta' aġent artistiku
Franċiż".
11     Din id-dispożizzjoni ġiet emendata bid-digriet Nru 2001-177, tat-22 ta' Frar 2001, adottat għall-applikazzjoni ta' l-Artikoli
43 u 49 tat-Trattat li jwaqqaf il-Komunità Ewropea għall-professjoni ta' aġent artistiku (JORF ta' l-24 ta' Frar 2001, p.
3024). Wara din l-emenda, l-aġenti artistiċi stabbiliti fi Stat Membru ieħor m'għadhomx obbligati li jgħaddu mill-intermedjarju
ta' aġent Franċiż, iżda għandhom biss, f'ċerti każijiet, jiksbu liċenzja.
–       L-eżiġenza li tinkiseb liċenzja
12     Wara d-digriet Nru 2001-177, l-Artikolu L.762-9 tal-kodiċi tax-xogħol jipprovdi li "l-aġenti artistiċi […] ta' Stat Membru
tal-Komunità Ewropea jew ta' Stat li huwa membru fil-Ftehim Ekonomiku Ewropew jistgħu jeżerċitaw l-attività tagħhom fi Franza,
jekk jiksbu liċenzja taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu L.762-3 jew jekk jippreżentaw liċenzja maħruġa f'wieħed
minn dawn l-Istati taħt kundizzjonijiet simili".
–       L-eżiġenza ta' stabbiliment fi Franza
13     Skond l-Artikolu R.762-12 tal-kodiċi tax-xogħol, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni
motivata:
"Kull ingaġġ ta' aġent għall-impjieg f'aġenzija artistika għandu jiġi nnotifikat fi żmien xahar mill-proprjetarju ta' liċenzja,
lid-direttur dipartimentali tax-xogħol u tal-manutenzjoni tad-dipartiment fejn tinsab is-sede ta' l-aġenzija. […]"
14     L-Artikolu R. 762-13 ta' l-istess kodiċi, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata,
jipprovdi:
"Kull aġenzija artistika hija obbligata tressaq kull xahar, quddiem id-direzzjoni dipartimentali tax-xogħol u tal-manutenzjoni
tad-dipartiment fejn tinsab is-sede ta' l-aġenzija, l-informazzjoni statistika fuq l-impjegar effettwat. […]
[…]"
15     Issa, wara d-digriet Nru 2004-206, tat-8 ta' Marzu 2004, dwar l-eżerċizzju ta' l-attività ta' aġent artistiku miċ-ċittadini
ta' Stat Membru tal-Komunità Ewropea jew ta' Stat Membru li huwa membru fil-Ftehim Ekonomiku Ewropew u li jemenda l-kodiċi
tax-xogħol (it-tieni parti: Décrets en Conseil d'État) (JORF ta' l-10 ta' Marzu 2004, p. 4685), l-Artikoli R. 762-15 u R.
762-17 jillimitaw ruħhom li jipprovdu li t-talbiet magħmula minn aġent artistiku li ġej minn Stat Membru ieħor għandhom jippreċiżaw,
"jekk ikun il-każ, il-post ta' stabbiliment tal-friegħi ta' uffiċċji jew ta' ħwienet li l-aġent artistiku bi ħsiebu jiftaħ
fi Franza".
Ir-regoli Franċiżi li jirregolaw l-attività ta' artist
16     L-Artikolu L.762-1 tal-kodiċi tax-xogħol, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata,
jistabbilixxi preżunzjoni ta' impjegat. Skond dan l-Artikolu:
"Kull kuntratt li bih persuna fiżika jew ġuridika tassigura, permezz ta' rimunerazzjoni, il-parteċipazzjoni ta' artist ta'
l-ispettaklu bl-għan li dan iseħħ, huwa preżunt li huwa kuntratt ta' xogħol jekk dan l-artist ma jeżerċitax l-attività, suġġett
ta' dan il-kuntratt, f'ċirkostanzi li jimplikaw r-reġistrazzjoni tiegħu fir-reġistru tal-kummerċ.
Din il-preżunzjoni teżisti indipendentement mill-mod u l-ammont tar-rimunerazzjoni, kif ukoll mid-deskrizzjoni mogħtija lill-kuntratt
mill-partijiet. Lanqas ma titneħħa bil-prova li l-artist iżomm il-libertà ta' espressjoni ta' l-arti tiegħu, kemm jekk huwa
proprjetarju tal-materjal kollu użat jew ta' parti minnu jew jekk jimpjega huwa nnifsu persuna waħda jew diversi persuni sabiex
jissekkondawh, jekk jipparteċipa personalment fl-ispettaklu.
[…]"

Il-fatti u l-proċedura prekontenzjuża
17     Wara li qiegħdet ir-Repubblika Franċiża f'pożizzjoni li tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha, il-Kummissjoni indirizzat
fir-rispett tagħha, fis-26 ta' Jannar 2000, opinjoni motivata li tosserva li ċerti aspetti ta' regoli nazzjonali li jirregolaw
l-attività ta' impjieg ta' artisti u l-attività ta' artist dehrulha inkompatibbli ma' l-Artikoli 43 KE u 49 KE. Għaldaqstant
hija stiednet lil dan l-Istat Membru sabiex jikkonforma ruħu ma' l-obbligi tiegħu li jirriżultaw mit-Trattat KE fi żmien xahrejn
min-notifika ta' din l-opinjoni motivata. Minħabba li mhix sodisfatta bir-risposta li ngħatat mill-awtoritajiet Franċiżi b'ittra
tat-28 ta' April 2000 u bil-preċiżjonijiet mogħtija fid-29 ta' Diċembru 2000, fit-13 ta' Marzu 2002, fl-20 ta' Frar u fl-4
ta' Settembru 2003, il-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq dan ir-rikors.

Fuq ir-rikors
18     Fil-motivi tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tqajjem żewġ ilmenti dwar ir-regoli Franċiżi li jirregolaw l-attività ta' impjieg
ta' l-artisti u l-attività ta' artist, li l-ewwel wieħed minnhom huwa maqsum f'erba' partijiet.
19     L-erba' partijiet ta' l-ewwel ilment huma bbażati fuq:
–       l-inkompatibbiltà ma' l-Artikoli 43 KE u 49 KE tal-leġiżlazzjoni Franċiża, fis-seħħ fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni
motivata, li teżiġi li l-aġenti għall-impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għandhom jgħaddu mill-intermedjarju
ta' aġent Franċiż;
–       l-inkompatibbiltà ma' l-Artikolu 49 KE tal-leġiżlazzjoni Franċiża, fis-seħħ fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata,
li teżiġi li l-aġenti għall-impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għandhom is-sede tagħhom jew stabbiliment
permanenti fi Franza;
–       l-inkompatibbiltà ma' l-Artikolu 49 KE tal-leġiżlazzjoni Franċiża, adottata fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata,
li teżiġi li l-aġenti għall-impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor jiksbu, f'ċerti każijiet, liċenzja mingħand
l-awtoritajiet Franċiżi, mingħajr ma jiġu meħuda in kunsiderazzjoni l-ġustifikazzjonijiet u garanziji diġà ppreżentati fl-Istat
Membru ta' oriġini, u
–       l-inkompatibbiltà ma' l-Artikolu 49 KE tal-leġiżlazzjoni Franċiża, fis-seħħ fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata,
li tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja lill-aġenti għall-impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għall-bżonnijiet
ta' impjieg ta' l-artisti.
20     It-tieni ilment huwa bbażat fuq l-inkompatibbiltà ma' l-Artikolu 49 KE tal-leġiżlazzjoni Franċiża, fis-seħħ fit-tmiem tal-perijodu
stipulat fl-opinjoni motivata, li tipprovdi li kull kuntratt li permezz tiegħu persuna fiżika jew ġuridika tassigura, permezz
ta' rimunerazzjoni, il-parteċipazzjoni ta' artist ta' l-ispettaklu bl-iskop li dan iseħħ huwa preżunt li huwa kuntratt ta'
xogħol, peress illi din il-leġiżlazzjoni tapplika għall-artisti prestatarji ta' servizzi li ġejjin minn Stat Membru ieħor
(iktar 'il quddiem il-"preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni").
21     Matul il-proċedura bil-miktub, il-Kummissjoni rrinunċjat għall-ewwel u t-tieni parti ta' l-ewwel ilment.
22     Dan ir-rikors għaldaqstant huwa llimitat għal eżami rigward l-Artikolu 49 KE tat-tielet u r-raba' parti ta' l-ewwel ilment
kif ukoll tat-tieni ilment.

Fuq it-tielet parti ta' l-ewwel ilment dwar l-eżiġenza li tinkiseb, f'ċerti każijiet, liċenzja mingħand l-awtoritajiet Franċiżi
mingħajr ma jiġu meħuda in kunsiderazzjoni l-ġustifikazzjonijiet u l-garanziji diġà ppreżentati fl-Istat Membru ta' oriġini
23     Il-gvern Franċiż iqajjem eċċezzjoni ta' inammissibbiltà bbażata fuq in-nuqqas ta' qbil bejn il-motivi u t-talbiet tar-rikors.
Fl-opinjoni tiegħu, it-tielet parti ta' l-ewwel ilment ma tidhirx fit-talbiet tar-rikors.
24     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 21 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u ta' l-Artikolu 38(1)(c)
tar-Regoli tal-Proċedura, il-Kummissjoni għandha tindika, fit-talbiet tar-rikors imressaq skond l-Artikolu 226 KE, l-ilmenti
preċiżi li fuqhom il-Qorti tal-Ġustizzja hija msejħa tieħu deċiżjoni (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tat-13 ta' Settembru
1990, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C-347/88, Ġabra p. I-4747, punt 28, u tal-31 ta' Marzu 1992, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka,
C-52/90, Ġabra p. I-2187, punt 17). Dawn it-talbiet għandhom jiġu fformulati b'mod non-ekwivoku sabiex jiġi evitat li l-Qorti
tal-Ġustizzja tiddeċiedi
ultra petita
jew inkella tonqos milli tiddeċiedi fuq ilment (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi ta' l-14 ta' Diċembru 1962, Meroni vs Haute
Autorité, 46/59 u 47/59, Ġabra p. 783, 801, u ta' l-20 ta' Novembru 2003, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑296/01, Ġabra p. I-13909,
punt 121).
25     Issa, għandu jiġi kkonstatat f'dan il-każ li, minkejja li l-Kummissjoni ssemmi l-ilment in kwistjoni fil-motivi tar-rikors
tagħha, hija ma tinkludihx fit-talbiet tagħha. Peress li ma jidhirx fost l-ilmenti li huma s-suġġett tat-talba tagħha, dan
l-ilment għandu jitqies bħala inammissibbli.
26     Fid-dawl ta' dak li ntqal iktar ‘il fuq, it-tielet parti ta' l-ewwel ilment hija innammissibbli.

Fuq ir-raba' parti ta' l-ewwel ilment, dwar l-issuġġetar ta' l-għotja ta' liċenzja għall-bżonnijiet tas-suq
L-argumenti tal-partijiet
27     Il-Kummissjoni ssostni li leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja lill-aġenti ta' ippostjar ta' l-artisti
stabbiliti fi Stat Membru ieħor għall-bżonnijiet ta' impjieg ta' l-artisti tikkostitwixxi ostakolu illegali għad-dritt tal-libertà
li jiġu pprovduti servizzi previsti fl-Artikolu 49 KE.
28     Il-gvern Franċiż jirrikonoxxi l-eżistenza ta' ostakolu għad-dritt tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta' l-aġenti artistiċi
stabbiliti fi Stat Membru ieħor, li l-Kummissjoni tilmenta' dwaru, iżda tippreċiża li d-dispożizzjoni in kwistjoni ġiet sadattant
emendata bil-liġi Nru 2005-32.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
29     F'dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat, hekk kif, barra minn hekk, jammettih il-gvern Franċiż, li leġiżlazzjoni nazzjonali
li tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja għall-eżerċizzju ta' attività, bħall-attività ta' impjieg ta' l-artisti, għall-bżonnijiet
ta' impjieg ta' l-artisti tikkostitwixxi ostakolu billi għandha t-tendenza li tillimita n-numru ta' prestatarji ta' servizzi.
Issa, il-gvern Franċiż ma pprovda l-ebda raġuni li tista' tiġġustifika dan l-ostakolu.
30     Dwar l-argument tal-gvern Franċiż ibbażat fuq emenda leġiżlattiva li saret sadattant, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest
ta' rikors skond l-Artikolu 226 KE, l-eżistenza ta' nuqqas ta' twettiq ta' obbligu għandha tiġi evalwata skond is-sitwazzjoni
fl-Istat Membru hekk kif kienet fit-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata (ara, b'mod partikolari, is-sentenza
tad-19 ta' Marzu 2002, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C-13/00, Ġabra p. I-2943, punt 21).
31     Issa, f'dan il-każ, fit-tmiem tal-perijodu, jiġifieri fis-26 ta' Marzu 2000, il-leġiżlazzjoni Franċiża li tissuġġetta l-għotja
ta' liċenzja għall-aġenti artistiċi stabbiliti fi Stat Membru ieħor għall-bżonnijiet ta' impjieg ta' l-artisti ma kinitx għadha
ġiet emendata.
32     Għaldaqstant, ir-raba' parti ta' l-ewwel ilment hija fondata.

Fuq it-tieni ilment, dwar il-preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni
L-argumenti tal-partijiet
33     Il-Kummissjoni ssostni li l-preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni, li hija diffiċli sabiex tiġi kkonfutata, hija ostakolu għall-libertà
li jiġu pprovduti servizzi inkwantu, sabiex jevitaw li l-kuntratt tagħhom jiġi deskritt bħala kuntratt ta' xogħol, li jimplika
l-issuġġettar għall-iskema ta' sigurtà soċjali tal-persuni impjegati, kif ukoll għal dik tal-
leave
imħallas, l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għandhom jippruvaw li huma ma jeżerċitawx xogħol taħt kuntratt ta' impjieg,
iżda, bil-kontra, xogħol għal rashom. Dan l-ostakolu huwa sproporzjonat meta mqabbel ma' l-għanijiet li hija għandha.
34     Il-gvern Franċiż jirrispondi li l-imsemmija preżunzjoni ma tikkostitwixxix ostakolu għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi
u barra minn hekk hija faċli sabiex tiġi kkonfutata. Wara ċ-ċirkulari DSS/DACI Nru 2001/34 tal-Ministru għax-Xogħol u għas-Solidarità,
tat-18 ta' Jannar 2001, dwar il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropew li tispjega l-kunċetti ta'
dritt li jinsabu fl-Artikoli 14(1)(a), 14a u 14ċ tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71, is-sempliċi ħruġ tal-formularju E 101 huwa
biżżejjed sabiex tiġi kkonfutata l-preżunzjoni ta' impjieg.
35     Barra minn hekk, dan il-gvern isostni li l-preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni hija f'kull każ iġġustifikata permezz tar-raġunijiet
ta' interess ġenerali marbuta mal-protezzjoni soċjali ta' l-artisti u mal-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
36     Preliminarjament, għandu jiġi ppreċiżat li dan ir-rikors jillimita ruħu għall-artisti li huma rrikonoxxuti bħala prestatarji
ta' servizzi stabbiliti fl-Istat Membru ta' oriġini tagħhom fejn jipprovdu abitwalment servizzi analogi (iktar 'il quddiem
l-"artisti in kwistjoni"). Huma in kwistjoni barra minn hekk persuni li jiġu jeżerċitaw l-attività tagħhom fi Franza temporanjament
u indipendentement. Għaldaqstant dan ir-rikors la jirrigwarda l-artisti stabbiliti fi Franza (ara, f'dan ir-rigward, is-sentenza
tad-29 ta' April 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, C-171/02, Ġabra p. I-5645, punt 24), u lanqas l-artisti li jeżerċitaw
l-attività tagħhom fi Franza b'mod dipendenti, għaldaqstant bħala "persuni impjegati" fis-sens tad-dritt Komunitarju (ara,
f'dan ir-rigward, is-sentenza tas-27 ta' Ġunju 1996, Asscher, C-107/94, Ġabra p. I-3089, punt 25). Għaldaqstant, b'dan ir-rikors,
il-Kummissjoni tikkontesta d-dritt Franċiż biss inkwantu dan ta' l-aħħar japplika għall-artisti prestatarji ta' servizzi li
ġejjin minn Stat Membru ieħor.
37     Skond ġurisprudenza stabbilita, l-Artikolu 49 KE jeżiġi mhux biss it-tneħħija ta' kull diskriminazzjoni fil-konfront tal-prestatarji
ta' servizzi ta' l-Istati Membri l-oħra, iżda wkoll l-abolizzjoni ta' kull restrizzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi,
anke jekk din ir-restrizzjoni tapplika mingħajr distinzjoni għal prestatarji nazzjonali u għal dawk ta' Stati Membri oħrajn,
meta hija tipprojbixxi, tfixkel jew tagħmel inqas attraenti l-attivitajiet tal-prestatarji ta' l-Istati Membri oħra li jipprovdu,
legalment, fl-Istat Membru tagħhom ta' oriġini, servizzi analogi (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tal-25 ta' Lulju 1991, Säger,
C-76/90, Ġabra p. I-4221, punt 12, u tal-25 ta' Ottubru 2001, Finalarte
et
, C-49/98, C-50/98, C-52/98 sa 54/98 u C-68/98 sa C-71/98, Ġabra p. I-7831, punt 28). Din il-libertà hija ta' benefiċċju kemm
għall-prestatarju kif ukoll għad-destinatarju ta' servizzi (ara s-sentenzi tal-31 ta' Jannar 1984, Luisi u Carbone, 286/82
u 26/83, Ġabra p. 377, punt 16, u tat-13 ta' Lulju 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑262/02, Ġabra p. I-6569, punt 22).
38     F'dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-preżunzjoni ta' xogħol in kwistjoni tikkostitwixxi, indipendentement min-natura
tagħha ftit jew wisq diffiċli li tiġi kkonfutata, ostakolu għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-sens ta' l-Artikolu
49 KE. Fil-fatt, anke jekk hija ma ċċaħħadx
stricto sensu
l-artisti in kwistjoni mill-possibbiltà li jeżerċitaw indipendentement l-attività tagħhom fi Franza, hija madankollu tinvolvi
żvantaġġ ta' natura li tfixkel l-attivitajiet tagħhom bħala prestatarji. Sabiex jevitaw li l-kuntratt tagħhom jiġi deskritt
bħala kuntratt ta' xogħol, li jimplika spejjeż supplementarji minħabba l-obbligu ta' ħlas, fi Franza, tat-taxxi u tal-kontribuzzjonijiet
dovuti skond l-affiljazzjoni fl-iskema tas-sigurtà soċjali tal-persuni impjegati, kif ukoll l-issuġġettar għall-iskema tal-
leave
imħallas, huma għandhom
jippruvaw
li huma ma jaħdmux fil-kuntest ta' xogħol taħt kuntratt ta' impjieg, iżda, bil-kontra, li jaħdmu għal rashom. B'hekk, il-preżunzjoni
ta' impjieg in kwistjoni hija ta' natura li tiskoraġixxi, min-naħa, l-artisti in kwistjoni milli jipprovdu s-servizzi tagħhom
fi Franza u, min-naħa l-oħra, l-organizzaturi ta' l-ispettaklu Franċiż milli jimpjegaw dawn l-artisti.
39     F'dan ir-rigward, il-gvern Franċiż isostni li l-preżunzjoni ta' xogħol in kwistjoni ma tistax tikkostitwixxi ostakolu għal-libertà
li jiġu pprovduti servizzi peress li hija tirrigwarda modalità proċedurali li tirrispetta l-prinċipju ta' effettività li joħroġ
mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
40     Jekk huwa minnu li l-preżunzjoni ta' xogħol in kwistjoni tikkostitwixxi, bħal kull preżunzjoni, provvediment ta' natura proċedurali,
għandu jiġi kkonstatat li l-ġurisprudenza li jirreferi għaliha l-gvern Franċiż ma tapplikax awtomatikament għall-provvedimenti
nazzjonali kollha li huma ta' natura proċedurali, iżda tirrigwarda biss il-modalitajiet proċedurali ta' azzjonijiet legali
intiżi sabiex jassiguraw il-protezzjoni tad-drittijiet li l-partijiet in kawża għandhom bl-effett dirett tad-dritt Komunitarju
(ara, b'mod partikolari, is-sentenza ta' l-14 ta' Diċembru 1995, Peterbroeck, C-312/93, Ġabra p. I-4599, punt 12). Issa, il-preżunzjoni
ta' xogħol in kwistjoni f'dan il-każ mhix intiża sabiex tassigura d-drittijiet li jirriżultaw mid-dritt Komunitarju, iżda
hija, bil-kontra, ta' ostakolu għal dawn id-drittijiet.
41     Il-gvern Franċiż isostni barra minn hekk li, wara l-introduzzjoni taċ-ċirkulari DSS/DACI Nru 2001/34, is-sempliċi preżentazzjoni
tal-formularju E 101 hija biżżejjed sabiex tiġi kkonfutata l-preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni għall-artisti in kwistjoni.
42     Issa, anke li kieku l-imsemmija ċirkulari għandha effettivament bħala konsegwenza li tirrendi l-preżunzjoni ta' impjieg in
kwistjoni
awtomatikament
inapplikabbli għall-artisti li jibbenefikaw minn formularju E 101, għandu jiġi kkonstatat li din iċ-ċirkulari ġiet adottata
fit-18 ta' Jannar 2001, għaldaqstant f'data ħafna wara t-tmiem tal-perijodu stipulat fl-opinjoni motivata. Din iċ-ċirkulari
ma tistax għaldaqstant, f'kull każ, tbiddel b'xi mod l-evalwazzjoni pprovduta fil-punt 38 ta' din is-sentenza.
43     Il-libertà li jiġu pprovduti servizzi tista' madankollu tiġi llimitata permezz ta' leġiżlazzjonijiet nazzjonali ġġustifikati
minħabba r-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 46(1) KE, moqri flimkien ma' l-Artikolu 55 KE jew minħabba raġunijiet imperattivi
ta' interess ġenerali (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta' Lulju 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar 'il
fuq, punt 23), sakemm ma teżistix miżura Komunitarja ta' armonizzazzjoni li tipprovdi l-miżuri neċessarji sabiex jassiguraw
il-protezzjoni ta' dawn l-interessi (ara f'dan is-sens, fil-kuntest taċ-ċirkulazzjoni libera tal-merkanzija, is-sentenza tal-5
ta' Ottubru 1994, Centre d’insémination de la Crespelle, C-323/93, Ġabra p. I-5077, punt 31, u l-ġurisprudenza ċċitata hemmhekk).
44     Huwa, bħala regola ġenerali, l-kompitu ta' l-Istati Membri li jiddeċiedu l-livell li fih bi hsiebhom jassiguraw il-protezzjoni
ta' dawn l-interessi leġittimi kif ukoll il-mod kif dan il-livell għandu jintlaħaq. Madankollu huma jistgħu jagħmlu dan biss
fil-limiti pprovduti fit-Trattat u, b'mod partikolari, fir-rispett tal-prinċipju ta' proporzjonalità, li jeżiġi li l-miżuri
adottati jkunu adattati sabiex jiggarantixxu t-twettiq ta' l-objettiv li huma għandhom u ma jmorrux lil 'hemm minn dak li
huwa neċessarju sabiex ikun milħuq (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi iċċitati iktar 'il fuq Säger, punt 15, u tat-13 ta'
Lulju 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, punt 24).
45     F'dan il-każ, għandu għaldaqstant, sabiex jiġi evalwat il-mertu tat-tieni ilment imqajjem mill-Kummissjoni, jiġi eżaminat
jekk il-preżunzjoni ta' impjieg in kwistjoni, li timplika l-issuġġettar għall-iskema ta' sigurtà soċjali tal-persuni impjegati
kif ukoll għal dik tal-
leave
imħallas, tista' tiġi ġġustifikata fil-konfront ta' waħda mir-raġunijiet msemmija fil-punt 43 ta' din is-sentenza u jekk din
il-miżura hija proporzjonata ma' l-għanijiet mfittxija, jew inkella jekk jeżistu miżuri Komunitarji ta' armonizzazzjoni li
jeskludu tali ġustifikazzjoni.
46     Il-gvern Franċiż isostni f'dan ir-rigward li l-imsemmija preżunzjoni hija ġġustifikata permezz ta' żewġ esiġenzi imperattivi
ta' interess ġenerali, jiġifieri, fl-ewwel lok, il-protezzjoni soċjali ta' l-artisti in kwistjoni u, fit-tieni lok, il-ġlieda
kontra x-xogħol
mhux iddikjarat
.
47     Dwar, fl-ewwel lok, il-protezzjoni soċjali ta' l-artisti in kwistjoni, ċertament mhux eskluż li, bħal fil-każ tal-persuni
impjegati, il-persuni li jaħdmu għal rashom, bħall-prestatarji ta' servizzi, jista' jkollhom bżonn ta' miżuri speċifiċi sabiex
jiggarantixxu ċerta protezzjoni soċjali (ara f'dan is-sens, fir-rigward tal-libertà ta' stabbiliment, is-sentenza tal-15 ta'
Frar 1996, Kemmler, C-53/95, Ġabra p. I-703, punt 13). B'hekk, il-protezzjoni soċjali tal-prestatarji ta' servizzi tista',
b'mod ġenerali, taqa' taħt raġunijiet imperattivi ta' interess ġenerali li jistgħu jiġġustifikaw restrizzjoni għal-libertà
li jiġu pprovduti servizzi.
48     Madankollu, fir-rigward, min-naħa, il-garanzija ta' sigurtà soċjali, għandu jiġi mfakkar li l-kwistjoni speċifika tal-leġiżlazzjoni
applikabbli fir-rigward ta' sigurtà soċjali tal-prestatarji ta' servizzi hija s-suġġett ta' koordinament Komunitarju. Fil-fatt,
mill-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jirriżulta, meta moqri flimkien ma' l-Artikolu 4 u punt 1(a) ta' l-Artikolu
14a ta' dan l-istess Regolament, li l-persuni li jeżerċitaw normalment attività għal rashom fuq it-territorju ta' Stat Membru
u li jeffettwaw temporanjament xogħol fuq it-territorju ta' Stat Membru ieħor jibqgħu suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta' l-ewwel
Stat Membru. Skond is-sistema stabbilta bl-imsemmi Regolament, l-artisti in kwistjoni jibbenefikaw għalhekk mis-sigurtà soċjali
prevista mill-Istat Membru tagħhom ta' oriġini u mhux dik prevista mill-Istat Membru destinatarju, protezzjoni li jistgħu
barra minn hekk jippruvaw b'ċertifikat tat-tip, imsejjaħ "ċertifikat E 101" (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tat-30 ta' Marzu
2000, Banks
et
, C-178/97, Ġabra p. I-2005, punti 33 u 34).
49     F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Repubblika Franċiża mhix iġġustifikata fl-issuġġettar ta' l-artisti in kwistjoni għall-iskema tagħha
ta' sigurtà soċjali (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Banks
et
, iċċitata iktar 'il fuq, punti 41 u 42).
50     Dwar, min-naħa l-oħra, id-dritt għal-
leave
imħallas, għandu jiġi osservat li d-Direttiva tal-Kunsill 93/104/KE, tat-23 ta' Novembru 1993, dwar xi aspetti ta' l-organizzazzjoni
tal-ħin tax-xogħol (ĠU L 307, p. 18) tipprovdi regoli fir-rigward ta'
leave
imħallas. Madankollu, dawn ir-regoli jikkonċernaw biss il-persuni impjegati u mhux il-prestatarji ta' servizzi.
51     Minkejja li l-kwistjoni tal-
leave
imħallas għall-artisti in kwistjoni mhix għaldaqstant armonizzata fuq il-livell Komunitarju u minkejja li r-Repubblika Franċiża
żżomm għalhekk, b'mod ġenerali, il-possibbiltà li tipprovdi tali protezzjoni, għandu madankollu jiġi kkonstatat li dritt għal-
leave
imħallas għall-prestatarji ta' servizzi (stabbilit kemm b'mod indirett permezz ta' preżunzjoni ta' impjieg, kemm b'mod dirett)
huwa diffiċli sabiex jiġi kkonċiljat mal-kunċett ta' attività indipendenti. Id-dritt għal-
leave
imħallas minn min iħaddem huwa, fil-fatt, wieħed mill-prerogattivi l-iktar importanti u karatteristiċi tax-xogħol b'salarju.
Barra minn hekk, l-attività ta' persuna li taħdem għal rasha tikkaratterizza ruħha preċiżament bin-nuqqas ta' tali dritt għal-
leave
imħallas.
52     Dwar, fit-tieni lok, l-objettiv ta' ġlieda kontra x-xogħol
mhux iddikjarat
, għandu jiġi kkonstatat li l-fatt li l-artisti huma normalment impjegati b'mod intermittenti u għall-perijodi qosra minn
organizzaturi differenti ta' spettaklu ma jistax, minnu nnifsu, jiġġustifika suspett ġenerali ta' xogħol
mhux iddikjarat
. Aktar u aktar jekk l-artisti in kwistjoni huma rrikonoxxuti bħala prestatarji ta' servizzi stabbiliti fl-Istat Membru tagħhom
ta' oriġini fejn jipprovdu abitwalment servizzi analogi.
53     F'dawn iċ-ċirkustanzi, hekk kif tissuġġerixxi l-Kummissjoni, huwa biżżejjed li tiġi stabbilita skema ta' kontroll
a posteriori
flimkien ma' sanzjonijiet dissważivi sabiex jiġu evitati u identifikati każijiet individwali ta' użu ta' stat falz ta' dilettant
jew volontarju għall-ġlieda effikaċi kontra x-xogħol
mhux iddikjarat
.
54     Fid-dawl ta' dak li ntqal iktar ‘il fuq, it-tieni ilment huwa ġġustifikat.
55     Konsegwentement, għandu jiġi mfakkar li r-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi li għandha skond l-Artikolu 49 KE:
–       billi tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja lill-aġenti ta' impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għall-bżonnijiet
ta' impjieg ta' l-artisti u
–       billi timponi preżunzjoni ta' impjegat fuq l-artisti li huma rrikonoxxuti bħala prestatarji ta' servizzi stabbiliti fl-Istat
Membru tagħhom ta' oriġini fejn jipprovdu abitwalment servizzi analogi,
ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi li għandha skond l-Artikolu 49 KE.

Fuq l-ispejjeż
56     Skond l-Artikolu 69(3) tar-Regoli tal-Proċedura jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew aktar tat-talbiet
tagħhom, il-Qorti tal-Ġustizzja tista' tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
Peress li l-partijiet tilfu rispettivament fuq diversi kapi, għandu jiġi deċiż li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tordna:
1)
Billi tissuġġetta l-għotja ta' liċenzja lill-aġenti ta' impjieg ta' l-artisti stabbiliti fi Stat Membru ieħor għall-bżonnijiet
ta' impjieg ta' l-artisti u
–
billi timponi preżunzjoni ta' impjegat fuq l-artisti li huma rrikonoxxuti bħala prestatarji ta' servizzi stabbiliti fl-Istat
Membru tagħhom ta' oriġini fejn jipprovdu abitwalment servizzi analogi,
ir-Repubblika Franċiża naqset mill-obbligi li għandha skond l-Artikolu 49 KE.
2)
Ir-rikors huwa miċħud għall-bqija.
3)
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u ir-Repubblika Franċiża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom .
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.