CELEX: 62006CJ0250
Άρθρο 49 ΕΚ
Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
Εθνική νομοθεσία επιβάλλουσα στις επιχειρήσεις καλωδιακής αναμεταδόσεως την υποχρέωση να αναμεταδίδουν τα προγράμματα ορισμένων ιδιωτικών ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ("must carry")
Περιορισμός
Επιτακτικός λόγος γενικού συμφέροντος
Διασφάλιση της πολυφωνίας σε δίγλωσση περιφέρεια

Viacom Outdoor, σκέψη 23, και απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2006, C‑238/05, Asnef-Equifax και Administración del Estado,
Συλλογή 2006, σ. I‑11125, σκέψη 23).
21     Εν προκειμένω, όμως, ανεξαρτήτως του αν παρασχέθηκαν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα στους ιδιωτικούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς
τους οποίους αφορούν οι αποφάσεις της 17ης Ιανουαρίου 2001 και της 24ης Ιανουαρίου 2002, ούτε η απόφαση περί παραπομπής ούτε
οι γραπτές παρατηρήσεις και οι προφορικές εξηγήσεις που δόθηκαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση παρέχουν τα πραγματικά και
νομικά στοιχεία που θα καθιστούσαν δυνατό στο Δικαστήριο να κρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις περί του αν υφίσταται δεσπόζουσα
θέση ή καταχρηστική συμπεριφορά κατά την έννοια του άρθρου 82 ΕΚ. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο δεν ανέφερε σε ποια σχετική
αγορά και με ποιον τρόπο οι οικείοι ιδιωτικοί ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί κατέχουν ατομική ή συλλογική δεσπόζουσα θέση.
22     Υπό τις συνθήκες αυτές, όπως ισχυρίζονται οι Belgian Business Television SA, Media ad infinitum SA και TV5-Monde, η Βελγική
Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Δικαστήριο δεν μπορεί να δώσει χρήσιμη απάντηση στα δύο πρώτα ερωτήματα.
23     Συνεπώς, τα δύο πρώτα ερωτήματα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο πρέπει να κηρυχθούν απαράδεκτα.

Επί του τρίτου και του τέταρτου ερωτήματος, που αφορούν το άρθρο 49 ΕΚ
24     Με τα ερωτήματα αυτά, τα οποία πρέπει να εξετασθούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ’ ουσίαν αν το άρθρο 49 ΕΚ πρέπει
να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύει ρύθμιση κράτους μέλους, όπως την επίμαχη στην κύρια δίκη, η οποία, δυνάμει υποχρεώσεως
«must carry», επιβάλλει στις επιχειρήσεις καλωδιακής αναμεταδόσεως που δραστηριοποιούνται εντός του κράτους μέλους αυτού να
αναμεταδίδουν τα τηλεοπτικά προγράμματα που μεταδίδουν οι ιδιωτικοί ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί οι οποίοι υπάγονται στις δημόσιες
αρχές του εν λόγω κράτους και ορίσθηκαν από αυτές.
25     Κατ’ αρχάς, πρέπει να επισημανθεί ότι, αντιθέτως προς ό,τι υποστήριξαν με τις γραπτές παρατηρήσεις τους αρκετοί από τους μετέχοντες
στη διαδικασία, το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να εξετασθεί με γνώμονα την οδηγία 2002/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συμβουλίου, της 7ης Μαρτίου 2002, για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες
ηλεκτρονικών επικοινωνιών (οδηγία καθολικής υπηρεσίας) (ΕΕ L 108, σ. 51), της οποίας το άρθρο 31 παρέχει στα κράτη μέλη, υπό
ορισμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα επιβολής υποχρεώσεως «must carry», όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τη μετάδοση τηλεοπτικών
προγραμμάτων.
26     Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, η οδηγία αυτή, την οποία δεν αφορούν τα ερωτήματα που υπέβαλε
το Conseil d’État, είναι αλυσιτελής για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης, καθόσον, όπως επισήμανε επίσης η UPC κατά
την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, δεν ίσχυε όταν εκδόθηκαν οι αποφάσεις της 17ης Ιανουαρίου 2001 και της 24ης Ιανουαρίου 2002,
τον έλεγχο νομιμότητας των οποίων έπρεπε να ασκήσει το αιτούν δικαστήριο στο πλαίσιο της ένδικης αυτής διαφοράς.
27     Συνεπώς, το τρίτο και το τέταρτο ερώτημα πρέπει να εξετασθούν αποκλειστικά βάσει του άρθρου 49 ΕΚ.
28     Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η εκπομπή τηλεοπτικών μηνυμάτων, περιλαμβανομένων αυτών που μεταδίδονται μέσω καλωδιακού
δικτύου, αποτελεί, αυτή καθαυτή, παροχή υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 49 ΕΚ (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 30ής Απριλίου
1974, 155/73, Sacchi, Συλλογή τόμος 1974, σ. 217, σκέψη 6, της 18ης Μαρτίου 1980, 52/79, Debauve κ.λπ., Συλλογή τόμος 1980/Ι,
σ. 443, σκέψη 8, της 5ης Οκτωβρίου 1994, C‑23/93, TV10, Συλλογή 1994, σ. I‑4795, σκέψη 13, και της 29ης Νοεμβρίου 2001, C‑17/00,
De Coster, Συλλογή 2001, σ. I‑9445, σκέψη 28).
29     Όσον αφορά το ζήτημα αν εθνική ρύθμιση, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, συνεπάγεται περιορισμό που απαγορεύεται κατά το άρθρο
49 ΕΚ, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια επίσης νομολογία του Δικαστηρίου, η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών επιτάσσει όχι μόνον
την εξάλειψη κάθε δυσμενούς διακρίσεως λόγω ιθαγένειας σε βάρος του εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος παρέχοντος υπηρεσίες,
αλλά και την κατάργηση κάθε περιορισμού, έστω και αν αυτός ισχύει αδιακρίτως τόσο για τους ημεδαπούς παρέχοντες υπηρεσίες
όσο και για αυτούς των άλλων κρατών μελών, εφόσον ο περιορισμός αυτός μπορεί να απαγορεύσει, να παρεμποδίσει ή να καταστήσει
λιγότερο ελκυστικές τις δραστηριότητες του παρέχοντος υπηρεσίες ο οποίος είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, όπου παρέχει
νόμιμα ανάλογες υπηρεσίες (βλ., μεταξύ άλλων, προπαρατεθείσα απόφαση De Coster, σκέψη 29, και αποφάσεις της 8ης Σεπτεμβρίου
2005, C‑544/03 και C‑545/03, Mobistar και Belgacom Mobile, Συλλογή 2005, σ. I‑7723, σκέψη 29, της 5ης Δεκεμβρίου 2006, C‑94/04
και C‑202/04, Cipolla κ.λπ., Συλλογή 2006, σ. I‑11421, σκέψη 56, καθώς και της 11ης Ιανουαρίου 2007, C‑208/05, ITC, Συλλογή
2007, σ. I‑181, σκέψη 55).
30     Επίσης, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 49 ΕΚ απαγορεύει την εφαρμογή οποιασδήποτε εθνικής ρυθμίσεως που έχει ως αποτέλεσμα
να καθίσταται η διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσχερέστερη απ’ ό,τι η αμιγώς εσωτερικού χαρακτήρα παροχή
υπηρεσιών (βλ. προπαρατεθείσες αποφάσεις De Coster, σκέψη 30, Mobistar και Belgacom Mobile, σκέψη 30, και Cipolla κ.λπ., σκέψη
57, καθώς και απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2007, C‑76/05, Schwarz και Gootjes-Schwarz, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη
στη Συλλογή, σκέψη 67).
31     Κατ’ εφαρμογήν των κανόνων αυτών, μια επιχείρηση μπορεί να επικαλείται το δικαίωμα της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών έναντι
του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένη, εφόσον οι αποδέκτες των υπηρεσιών της είναι εγκατεστημένοι σε άλλο κράτος
μέλος, γενικότερα δε, σε όλες τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο παρέχων υπηρεσίες τις προσφέρει εντός κράτους μέλους διαφορετικού
από αυτό στο οποίο είναι εγκατεστημένος (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 1994, C‑381/93, Επιτροπή κατά Γαλλίας,
Συλλογή 1994, σ. I‑5145, σκέψη 14, και προπαρατεθείσα απόφαση ITC, σκέψη 56).
32     Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως ορθώς υποστηρίζει η UPC, εκ του λόγου και μόνον ότι δεν απολαύουν του προνομίου
του «must carry» στη δίγλωσση περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτεύουσας, βάσει της επίμαχης στην κύρια δίκη εθνικής ρυθμίσεως, οι ραδιοτηλεοπτικοί
οργανισμοί που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη πλην του Βασιλείου του Βελγίου, δεδομένου ότι, αντιθέτως προς τους
ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που απολαύουν αυτού του προνομίου, δεν διαθέτουν άνευ αιρέσεων εγγύηση δυνατότητας προσβάσεως
στο δίκτυο των επιχειρήσεων καλωδιακής αναμεταδόσεως της περιφέρειας αυτής, είναι υποχρεωμένοι να διαπραγματευθούν με τις
επιχειρήσεις αυτές τους όρους μιας τέτοιας προσβάσεως, ανταγωνιζόμενοι προς τούτο τους λοιπούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς,
οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι εντός του Βασιλείου του Βελγίου ή σε άλλα κράτη μέλη και δεν απολαύουν, ούτε αυτοί, ενός τέτοιου
προνομίου. Το γεγονός, που επισήμαναν η Télé Bruxelles και η Βελγική Κυβέρνηση κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι κανείς
ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος δεν ζήτησε να του παρασχεθεί το προνόμιο του «must carry»,
στερείται εν προκειμένω σημασίας.
33     Η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση καθορίζει, επομένως, άμεσα τις προϋποθέσεις προσβάσεως στην αγορά υπηρεσιών της δίγλωσσης
περιφέρειας Βρυξελλών-Πρωτεύουσας, επιβάλλοντας στους παρέχοντες υπηρεσίες οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη
πλην του Βασιλείου του Βελγίου και δεν ορίζονται με τη ρύθμιση αυτή [μεταξύ αυτών που απολαύουν του προνομίου του «must carry»]
μια υποχρέωση με την οποία δεν βαρύνονται οι οριζόμενοι με την εν λόγω ρύθμιση παρέχοντες υπηρεσίες. Ως εκ τούτου, μια τέτοια
ρύθμιση δύναται να περιορίζει την παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 10ης Μαΐου 1995, C‑384/93,
Alpine Investments, Συλλογή 1995, σ. I‑1141, σκέψη 38, και προπαρατεθείσα απόφαση De Coster, σκέψη 33).
34     Από τη δικογραφία δεν προκύπτει σαφώς αν το άρθρο 13 του νόμου του 1995 απαιτεί οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί να είναι εγκατεστημένοι
στο Βέλγιο προκειμένου να τύχουν του προνομίου του «must carry». Πάντως, ακόμη και αν η διάταξη αυτή έπρεπε να ερμηνευθεί
υπό την έννοια ότι δεν επιφυλάσσει ρητώς την εν λόγω προνομιακή μεταχείριση στους εγκατεστημένους στο Βέλγιο ραδιοτηλεοπτικούς
οργανισμούς, δεδομένου ότι το προνόμιο αυτό αποτελεί, όπως επισήμανε η ίδια η Βελγική Κυβέρνηση, μέσο ασκήσεως πολιτικής στον
τομέα του πολιτισμού που σκοπεί κατ’ ουσίαν να διασφαλίσει στους Βέλγους πολίτες την πρόσβαση στην τοπικού και εθνικού χαρακτήρα
ενημέρωση και στον πολιτισμό τους, είναι πιθανότερο να παρασχεθεί σε εγκατεστημένους στο Βέλγιο ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς
απ’ ό,τι σε οργανισμούς εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη πλην του Βασιλείου του Βελγίου.
35     Με την απόφαση περί παραπομπής, άλλωστε, το Conseil d’État ακύρωσε την παροχή του προνομίου του «must carry» στον μοναδικό
ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό ο οποίος είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος διαφορετικό από το Βασίλειο του Βελγίου, για τον λόγο
ότι ο οργανισμός αυτός δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάγεται στη Γαλλική Κοινότητα του Βελγίου κατά την έννοια του άρθρου 13
του νόμου του 1995. Επομένως, δεν αμφισβητείται ότι, κατόπιν της αποφάσεως αυτής, όλοι οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί που
απολαύουν του προνομίου του «must carry» βάσει των αποφάσεων της 17ης Ιανουαρίου 2001 και της 24ης Ιανουαρίου 2002 είναι εγκατεστημένοι
στο Βέλγιο. Εξάλλου, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η ίδια η Βελγική Κυβέρνηση επισήμανε ότι η απόφαση ενός από τους ιδιωτικούς
ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς που απολαύουν του προνομίου αυτού να μεταφέρει την έδρα της κύριας εγκαταστάσεώς της σε άλλο κράτος
μέλος θα ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση της σκοπιμότητας διατηρήσεως του προνομίου αυτού, μολονότι το περιεχόμενο των προγραμμάτων
που μεταδίδει ο οργανισμός αυτός δεν έχει μεταβληθεί.
36     Συνεπώς, η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση έχει επίσης ως αποτέλεσμα να καθίσταται η παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών
μελών δυσχερέστερη απ’ ό,τι η αμιγώς εσωτερικού χαρακτήρα παροχή υπηρεσιών εντός του οικείου κράτους μέλους.
37     Δεν ασκεί συναφώς επιρροή, αντιθέτως προς ό,τι ισχυρίσθηκε η Βελγική Κυβέρνηση τόσο με τις γραπτές παρατηρήσεις της όσο και
κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι η εν λόγω ρύθμιση περιορίζει επίσης την παροχή υπηρεσιών από τους εγκατεστημένους στο
Βέλγιο ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που δεν απολαύουν του προνομίου του «must carry» στη δίγλωσση περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτεύουσας.
Συγκεκριμένα, για να θεωρηθεί ότι μια ρύθμιση περιορίζει την παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών, δεν είναι απαραίτητο να
ευνοούνται όλες οι επιχειρήσεις ενός κράτους μέλους σε σχέση με τις εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη επιχειρήσεις. Αρκεί
η ρύθμιση αυτή να ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην ημεδαπή (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 25ης Ιουλίου 1991,
C‑353/89, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 1991, σ. I‑4069, σκέψη 25).
38     Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση συνιστά περιορισμό της ελεύθερης
παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 49 ΕΚ.
39     Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, ένας τέτοιος περιορισμός θεμελιώδους ελευθερίας την οποία εγγυάται η Συνθήκη μπορεί να
δικαιολογηθεί από επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, εφόσον είναι κατάλληλος για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού
και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού όρια (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 5ης Ιουνίου 1997,
C‑398/95, SETTG, Συλλογή 1997, σ. I‑3091, σκέψη 21, της 28ης Οκτωβρίου 1999, C‑6/98, ARD, Συλλογή 1999, σ. I‑7599, σκέψεις
50 και 51, και προπαρατεθείσα απόφαση Cipolla κ.λπ., σκέψη 61).
40     Όσον αφορά, πρώτον, τον σκοπό που επιδιώκει η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση, η Βελγική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι
η ρύθμιση αυτή σκοπεί στη διασφάλιση της πολυφωνίας και του πολιτιστικού χαρακτήρα των προγραμμάτων που παρέχονται μέσω των
δικτύων τηλεοπτικής αναμεταδόσεως, καθώς και στη διασφάλιση της προσβάσεως όλων των τηλεθεατών στην πολυφωνία και την ποικιλία
των προγραμμάτων, εξασφαλίζοντας ιδίως στους Βέλγους πολίτες της δίγλωσσης περιφέρειας Βρυξελλών-Πρωτεύουσας ότι δεν θα στερηθούν
την πρόσβαση στην τοπικού και εθνικού χαρακτήρα ενημέρωση και στον πολιτισμό τους. Η ρύθμιση αυτή σκοπεί συνεπώς στην εναρμόνιση
του τομέα των οπτικοακουστικών μέσων στο Βέλγιο.
41     Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, μια πολιτική στον τομέα του πολιτισμού μπορεί να
αποτελεί επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος που να δικαιολογεί περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Συγκεκριμένα,
η διασφάλιση της πολυφωνίας στην οποία σκοπεί η πολιτική αυτή συνδέεται με την ελευθερία εκφράσεως, όπως αυτή προστατεύεται
από το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία
υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, ελευθερία η οποία καταλέγεται μεταξύ των θεμελιωδών δικαιωμάτων που διασφαλίζει
η κοινοτική έννομη τάξη (βλ. απόφαση της 25ης Ιουλίου 1991, C‑288/89, Collectieve Antennevoorziening Gouda, Συλλογή 1991,
σ. I‑4007, σκέψη 23, προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, σκέψη 30, απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 1993, C‑148/91,
Veronica Omroep Organisatie, Συλλογή 1993, σ. I‑487, σκέψη 10, και προπαρατεθείσα απόφαση TV 10, σκέψη 19).
42     Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση επιδιώκει σκοπό γενικού συμφέροντος, καθόσον
σκοπεί στη διασφάλιση της πολυφωνίας των παρεχόμενων τηλεοπτικών προγραμμάτων στη δίγλωσση περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτεύουσας
και εντάσσεται κατ’ αυτόν τον τρόπο σε μια πολιτική στον τομέα του πολιτισμού η οποία σκοπεί να διασφαλίσει, όσον αφορά τα
οπτικοακουστικά μέσα, την ελευθερία εκφράσεως των διαφόρων στοιχείων, ιδίως δε κοινωνικών, πολιτιστικών, γλωσσικών, θρησκευτικών
και φιλοσοφικών, της περιφέρειας αυτής.
43     Όσον αφορά, δεύτερον, το ζήτημα αν η ρύθμιση αυτή είναι κατάλληλη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, πρέπει να γίνει
δεκτό, όπως ορθώς επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 13 των προτάσεών του, ότι, λαμβανομένου υπόψη του δίγλωσσου χαρακτήρα
της περιφέρειας Βρυξελλών-Πρωτεύουσας, μια εθνική ρύθμιση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη αποτελεί πρόσφορο μέσο για την επίτευξη
του επιδιωκόμενου σκοπού, καθόσον, δύναται, μεταξύ άλλων, να διασφαλίσει, στην περιφέρεια αυτή και μέσω του δικτύου των επιχειρήσεων
καλωδιακής αναμεταδόσεως που έχουν αναλάβει την αναμετάδοση τηλεοπτικών προγραμμάτων, την πρόσβαση των τηλεθεατών των οποίων
γλώσσα είναι η ολλανδική στα τηλεοπτικά προγράμματα που συνδέονται από πολιτιστικής και γλωσσικής απόψεως με τη Φλαμανδική
Κοινότητα και, αντιστοίχως, την πρόσβαση των τηλεθεατών των οποίων γλώσσα είναι η γαλλική στα τηλεοπτικά προγράμματα που συνδέονται
από πολιτιστικής και γλωσσικής απόψεως με τη Γαλλική Κοινότητα. Μια τέτοια ρύθμιση διασφαλίζει, συνεπώς, στους τηλεθεατές
της εν λόγω περιφέρειας ότι δεν πρόκειται να στερηθούν την πρόσβαση, στη γλώσσα τους, στην τοπικού και εθνικού χαρακτήρα ενημέρωση
και στα προγράμματα που θεωρείται ότι εκφράζουν τον πολιτισμό τους.
44     Όσον αφορά, τρίτον, το αν η επίμαχη στην κύρια δίκη ρύθμιση είναι αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, πρέπει
να υπογραμμισθεί ότι, μολονότι η διασφάλιση της πολυφωνίας, βάσει πολιτικής που ακολουθείται στον τομέα του πολιτισμού, συνδέεται
με το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας εκφράσεως και, επομένως, οι εθνικές αρχές διαθέτουν προς τούτο ευρεία εξουσία εκτιμήσεως,
οι περιορισμοί τους οποίους συνεπάγονται τα μέτρα εφαρμογής της πολιτικής αυτής δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι δυσανάλογοι
προς τον σκοπό αυτό, ο δε τρόπος εφαρμογής τους δεν πρέπει να ενέχει διακρίσεις σε βάρος των υπηκόων άλλων κρατών μελών (βλ.,
επ’ αυτού, αποφάσεις της 28ης Νοεμβρίου 1989, C‑379/87, Groener, Συλλογή 1989, σ. 3967, σκέψη 19, και της 12ης Ιουνίου 2003,
C‑112/00, Schmidberger, Συλλογή 2003, σ. I‑5659, σκέψη 82).
45     Ειδικότερα, μια τέτοια ρύθμιση δεν μπορεί να νομιμοποιεί την ενέχουσα διακρίσεις συμπεριφορά των εθνικών αρχών, η οποία δύναται
να καταστήσει άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας τις κοινοτικές διατάξεις που αφορούν θεμελιώδη ελευθερία (βλ., επ’ αυτού,
αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2001, C‑205/99, Analir κ.λπ., Συλλογή 2001, σ. I‑1271, σκέψη 37, και της 22ας Ιανουαρίου 2002,
C‑390/99, Canal Satélite Digital, Συλλογή 2002, σ. I‑607, σκέψη 35).
46     Ως εκ τούτου, το προνόμιο του «must carry» πρέπει κατ’ αρχάς να παρέχεται, όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή, με διαφανή διαδικασία
η βασιζόμενη σε κριτήρια που είναι εκ των προτέρων γνωστά στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, έτσι ώστε να αποτρέπεται η
κατ’ αυθαίρετο τρόπο άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτουν τα κράτη μέλη. Ειδικότερα, κάθε ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός
πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων τη φύση και το περιεχόμενο των προϋποθέσεων που πρέπει να πληροί και των υποχρεώσεων δημόσιας
υπηρεσίας που, ενδεχομένως, πρέπει να αναλάβει για να του παρασχεθεί το προνόμιο αυτό. Συναφώς, η απλή παράθεση, στην αιτιολογική
έκθεση της εθνικής ρυθμίσεως, διακηρύξεων αρχών και στόχων γενικής πολιτικής δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής.
47     Στη συνέχεια, η παροχή του προνομίου του «must carry» πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια που είναι κατάλληλα για
τη διασφάλιση της πολυφωνίας, καθιστώντας δυνατή, ενδεχομένως με την επιβολή υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, την πρόσβαση,
μεταξύ άλλων, στην τοπικού και εθνικού χαρακτήρα ενημέρωση εντός της οικείας περιφέρειας. Επομένως, ένα τέτοιο προνόμιο δεν
μπορεί να χορηγηθεί αυτομάτως σε όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς ενός ιδιωτικού ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, αλλά πρέπει
να περιορισθεί αυστηρά στους σταθμούς των οποίων το γενικό περιεχόμενο των προγραμμάτων είναι πρόσφορο για την επίτευξη ενός
τέτοιου σκοπού. Εξάλλου, ο αριθμός των διαύλων που παραχωρούνται στους ιδιωτικούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς που απολαύουν
του προνομίου αυτού δεν πρέπει να υπερβαίνει προδήλως το αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού αυτού μέτρο.
48     Τέλος, τα κριτήρια βάσει των οποίων παρέχεται το προνόμιο του «must carry» δεν πρέπει να ενέχουν διακρίσεις. Ειδικότερα, η
παροχή του προνομίου αυτού δεν μπορεί να εξαρτάται από την εγκατάσταση στην ημεδαπή (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου
1992, C‑211/91, Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή 1992, σ. I‑6757, σκέψη 12).
49     Εξάλλου, δεδομένου ότι οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για την παροχή του προνομίου του «must carry», μολονότι ισχύουν αδιακρίτως,
ενδέχεται να πληρούνται ευχερέστερα στην περίπτωση ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών εγκατεστημένων στην ημεδαπή, λόγω κυρίως του
περιεχομένου των μεταδιδομένων προγραμμάτων, πρέπει να είναι απαραίτητες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού γενικού
συμφέροντος.
50     Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων της δικογραφίας της υποθέσεως της οποίας έχει
επιληφθεί, αν η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση πληροί τις προϋποθέσεις αυτές.
51     Ως εκ τούτου, στο τρίτο και στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 49 ΕΚ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την
έννοια ότι δεν απαγορεύει ρύθμιση κράτους μέλους, όπως την επίμαχη στην κύρια δίκη, η οποία υποχρεώνει τις επιχειρήσεις καλωδιακής
αναμεταδόσεως που δραστηριοποιούνται στην οικεία περιφέρεια του κράτους αυτού να αναμεταδίδουν, βάσει υποχρεώσεως γνωστής
ως «must carry», τα τηλεοπτικά προγράμματα που μεταδίδουν οι ιδιωτικοί ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί οι οποίοι υπάγονται στις
δημόσιες αρχές του κράτους αυτού και έχουν ορισθεί από τις ως άνω αρχές, εφόσον η ρύθμιση αυτή:
–       επιδιώκει σκοπό γενικού συμφέροντος, όπως τη διασφάλιση, βάσει της πολιτικής που ακολουθεί το κράτος μέλος αυτό στον τομέα
του πολιτισμού, της πολυφωνίας των παρεχόμενων στην περιφέρεια αυτή τηλεοπτικών προγραμμάτων, και
–       δεν είναι δυσανάλογη προς τον σκοπό αυτό, γεγονός που προϋποθέτει ότι η ρύθμιση πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με διαφανή διαδικασία
η οποία βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια που δεν ενέχουν διακρίσεις και είναι εκ των προτέρων γνωστά.
52     Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές.

Επί των δικαστικών εξόδων
53     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 49 ΕΚ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν απαγορεύει ρύθμιση κράτους μέλους, όπως την επίμαχη στην κύρια
δίκη, η οποία υποχρεώνει τις επιχειρήσεις καλωδιακής αναμεταδόσεως που δραστηριοποιούνται στην οικεία περιφέρεια του κράτους
αυτού να αναμεταδίδουν, βάσει υποχρεώσεως γνωστής ως «must carry», τα τηλεοπτικά προγράμματα που μεταδίδουν οι ιδιωτικοί ραδιοτηλεοπτικοί
οργανισμοί οι οποίοι υπάγονται στις δημόσιες αρχές του κράτους αυτού και έχουν ορισθεί από τις ως άνω αρχές, εφόσον η ρύθμιση
αυτή:
–
επιδιώκει σκοπό γενικού συμφέροντος, όπως τη διασφάλιση, βάσει της πολιτικής που ακολουθεί το κράτος αυτό στον τομέα του πολιτισμού,
της πολυφωνίας των παρεχόμενων στην περιφέρεια αυτή τηλεοπτικών προγραμμάτων, και
–
δεν είναι δυσανάλογη προς τον σκοπό αυτό, γεγονός που προϋποθέτει ότι η ρύθμιση πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με διαφανή διαδικασία
η οποία βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια που δεν ενέχουν διακρίσεις και είναι εκ των προτέρων γνωστά.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.