CELEX: 62004CJ0222
Κρατικές ενισχύσεις
Άρθρα 87 ΕΚ και 88 ΕΚ
Τράπεζες
Τραπεζικά ιδρύματα
Έννοια επιχειρήσεως
Άμεση φορολογική απαλλαγή για τα μερίσματα που εισπράττουν τα τραπεζικά ιδρύματα
Χαρακτηρισμός ως κρατική ενίσχυση
Συμβατότητα με την κοινή αγορά
Απόφαση 2003/146/ΕΚ της Επιτροπής
Εκτίμηση του κύρους
Απαράδεκτο
Άρθρα 12 ΕΚ, 43 ΕΚ και 56 ΕΚ
Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων
Ελευθερία εγκαταστάσεως
Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων

της 13ης Φεβρουαρίου 2003, C-409/00, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-1487, σκέψη 75, και προπαρατεθείσες
αποφάσεις της 15ης Δεκεμβρίου 2005, Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψη 116, και Unicredito Italiano, σκέψη 57).
143   Εξάλλου, δεν είναι αναγκαίο η επιχείρηση που έλαβε την ενίσχυση να μετέχει η ίδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο. Πράγματι, όταν
ένα κράτος μέλος χορηγεί ενίσχυση σε επιχείρηση, η εσωτερική παραγωγή μπορεί να διατηρείται στο ίδιο επίπεδο ή και να αυξάνεται,
με συνέπεια να μειώνονται οι δυνατότητες επιχειρήσεων εγκατεστημένων σε άλλα κράτη μέλη να εξάγουν τα προϊόντα τους προς την
αγορά αυτού του κράτους μέλους. Επιπλέον, η ενίσχυση μιας επιχειρήσεως που μέχρι σήμερα δεν μετείχε στο ενδοκοινοτικό εμπόριο
ενδέχεται να καταστήσει δυνατή τη διείσδυσή της στην αγορά ενός άλλου κράτους μέλους (προπαρατεθείσες αποφάσεις της 15ης Δεκεμβρίου
2005, Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψη 117, και Unicredito Italiano, σκέψη 58).
144   Στο πλαίσιο της κύριας δίκης, απόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εκτιμήσει, βάσει των πραγματικών περιστατικών και υπό το
πρίσμα των προηγηθέντων ερμηνευτικών στοιχείων, αν πληρούνται οι δύο εξετασθείσες προϋποθέσεις.
145   Ανεξαρτήτως της εκτιμήσεως αυτής, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι:
–       ο τομέας των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς διαδικασίας ελευθερώσεως σε κοινοτικό επίπεδο, η
οποία ενδυνάμωσε τον ανταγωνισμό που διασφάλιζαν μέχρι τότε μόνον οι διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ περί ελεύθερης κυκλοφορίας
των κεφαλαίων (προπαρατεθείσες αποφάσεις της 15ης Δεκεμβρίου 2005, Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψη 119, και Unicredito Italiano,
σκέψη 60)·
–       ένα φορολογικό πλεονέκτημα όπως το επίδικο στην κύρια δίκη ενδέχεται να ενισχύσει, χρηματοδοτικώς και δημοσιονομικώς, τη θέση
της οικονομικής μονάδας που δραστηριοποιείται στον τραπεζικό τομέα και απαρτίζεται από το τραπεζικό ίδρυμα και την τραπεζική
εταιρία·
–       ενδέχεται επίσης να ενισχύσει τη θέση του τραπεζικού ιδρύματος κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του, ιδίως σε κοινωνικούς,
επιστημονικούς ή πολιτιστικούς τομείς.
146   Βάσει όλων των προαναφερθέντων στοιχείων, στο τρίτο ερώτημα επιβάλλεται να δοθεί η απάντηση ότι μια απαλλαγή από παρακράτηση
ή προκαταβολή φόρου επί μερισμάτων, όπως η επίδικη στην κύρια δίκη, ενδέχεται να χαρακτηριστεί, κατόπιν σχετικού ελέγχου εκ
μέρους του εθνικού δικαστηρίου, κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ.
3. Επί του πέμπτου ερωτήματος, σχετικά με τον «περιορισμό στην ελεύθερη εγκατάσταση» και τον «περιορισμό στην ελεύθερη κυκλοφορία
κεφαλαίων» κατά την έννοια των άρθρων 43 ΕΚ και 56 ΕΚ
α)       Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο
147   Οι καθών της κύριας δίκης αμφισβητούν την ύπαρξη εμποδίου στην ελεύθερη εγκατάσταση ή στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων,
για το οποίο γίνεται λόγος με το πέμπτο ερώτημα. Κατ’ αυτούς, μια απαλλαγή όπως αυτή του άρθρου 10 bis του νόμου 1745/62 δεν
παρέχει πλεονέκτημα στις εταιρίες αυτές, οι οποίες είναι επιφορτισμένες μόνο με την είσπραξη του φόρου επί του εισοδήματος
των επιχειρήσεων. Οι εν λόγω εταιρίες ουδέν πλεονέκτημα αντλούν από την απαλλαγή τους από την παρακράτηση φόρου επί των διανεμομένων
κερδών.
148   Η Ιταλική Κυβέρνηση προβάλλει ότι, λόγω του επίδικου στην κύρια δίκη φορολογικού πλεονεκτήματος, το τραπεζικό ίδρυμα δύναται
να επενδύει μεγαλύτερα ποσά στην εταιρία στην οποία συμμετέχει, πράγμα που ενδεχομένως συνεπάγεται προσβολή της ελευθερίας
εγκαταστάσεως ή της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων και, ως εκ τούτου, πιθανή νόθευση του ανταγωνισμού στην αντίστοιχη αγορά.
149   Η Επιτροπή φρονεί ότι το φορολογικό πλεονέκτημα δεν λειτουργεί υπέρ της τραπεζικής εταιρίας, αλλά υπέρ του τραπεζικού ιδρύματος.
β)       Απάντηση του Δικαστηρίου
150   Κατόπιν των απαντήσεων που δόθηκαν στα τρία πρώτα ερωτήματα βάσει των νομικών και πραγματικών δεδομένων της κύριας δίκης,
διαπιστώνεται ότι παρέλκει η εξέταση του πέμπτου ερωτήματος, ανεξαρτήτως της εκκρεμούσας κρίσεως του αιτούντος δικαστηρίου
επί του χαρακτηρισμού του επίμαχου φορολογικού πλεονεκτήματος από πλευράς των κοινοτικών κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.
151   Πράγματι, αν το αιτούν δικαστήριο χαρακτηρίσει το φορολογικό πλεονέκτημα ως κρατική ενίσχυση, το εν λόγω πλεονέκτημα πρέπει
να καταργηθεί, χωρίς να υπάρχει περίπτωση διαφορετικής μεταχειρίσεως χρήζουσα αναλύσεως υπό το πρίσμα των άρθρων 43 ΕΚ και
56 ΕΚ.
152   Αν, αντιθέτως, κρίνει ότι δεν πρόκειται για κρατική ενίσχυση, δεν τίθεται ζήτημα περιορισμών στην ελεύθερη εγκατάσταση ή στην
ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων.

Επί των δικαστικών εξόδων
153   Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό απόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Ένα νομικό πρόσωπο, όπως αυτό της κύριας δίκης, δύναται να αποτελεί «επιχείρηση» κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος
1, ΕΚ και, ως εκ τούτου, να υπάγεται, όσον αφορά το επίμαχο χρονικό διάστημα, στους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού, η δε
σχετική κρίση απόκειται στο εθνικό δικαστήριο, το οποίο πρέπει να λάβει υπόψη του το ισχύον κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα
καθεστώς.
2)
Απαλλαγή από παρακράτηση ή προκαταβολή φόρου επί μερισμάτων, όπως η επίδικη στην κύρια δίκη, ενδέχεται να χαρακτηριστεί, κατόπιν
σχετικού ελέγχου εκ μέρους του εθνικού δικαστηρίου, κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.