CELEX: 61985CJ0288
Onverschuldigde restitutie
Evenredigheid

Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 13*AUGUSTUS 1985, INGEKOMEN TEN HOVE OP 26*SEPTEMBER DAAROPVOLGEND, HEEFT HET BUNDESFINANZHOF KRACHTENS ARTIKEL*177 EEG-VERDRAG EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL*6, LEDEN 1 EN 5, VAN VERORDENING NR.*1957/69 VAN DE COMMISSIE VAN 30*SEPTEMBER 1969 HOUDENDE AANVULLENDE UITVOERINGSBEPALINGEN INZAKE DE TOEKENNING VAN RESTITUTIES BIJ DE UITVOER VAN PRODUKTEN WAARVOOR EEN STELSEL VAN GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJZEN GELDT ( PB*1969, L*250, BLZ.*1 ).
2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GEDING TUSSEN DE VENNOOTSCHAP PLANGE KRAFTFUTTERWERKE*GMBH, EEN VEEVOEDERFABRIKANT, EN HET HAUPTZOLLAMT HAMBURG-JONAS, DAT TERUGBETALING VORDERT VAN EEN DEEL VAN DE UITVOERRESTITUTIE DIE PLANGE HAD ONTVANGEN BIJ WEGE VAN VOORFINANCIERING OVEREENKOMSTIG VERORDENING NR.*441/69 VAN DE RAAD VAN 4*MAART 1969 HOUDENDE AANVULLENDE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE DE TOEKENNING VAN RESTITUTIES BIJ UITVOER VAN PRODUKTEN DIE AAN EEN STELSEL VAN GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJZEN ZIJN ONDERWORPEN EN DIE ALS ZODANIG OF IN DE VORM VAN BEPAALDE NIET IN BIJLAGE*II VAN HET VERDRAG VERMELDE GOEDEREN WORDEN UITGEVOERD ( PB*1969, L*59, BLZ.*1 ). BIJ DEZE VERORDENING IS VOOR BEPAALDE PRODUKTEN, WAARONDER MENGVOEDERS, DIE BIJ UITVOER NAAR DERDE LANDEN VOOR RESTITUTIES IN AANMERKING KOMEN, MAAR DIE VOOR DE UITVOER EEN BEPAALDE BEWERKING ONDERGAAN, VOORZIEN IN DE MOGELIJKHEID VAN VOORUITBETALING VAN DE RESTITUTIE .
3 VERORDENING NR.*1957/69 VAN DE COMMISSIE, WAARVAN DE UITLEGGING IN*CASU IN GEDING IS, BEHELST DE UITVOERINGSBEPALINGEN MET BETREKKING TOT DEZE VOORFINANCIERINGSREGELING . ZO MOET DE HANDELAAR EEN VERKLARING AAN DE DOUANE OVERLEGGEN, WAARBIJ HIJ ZICH VERBINDT DE PRODUKTEN WAARVOOR DE RESTITUTIE WORDT TOEGEKEND, MET AANDUIDING VAN HUN EIGENSCHAPPEN, UIT DE GEMEENSCHAP UIT TE VOEREN ( ARTIKEL*3 ). VOOR DE TOEKENNING VOORAF VAN DE RESTITUTIE GELDT BOVENDIEN DE VOORWAARDE, DAT EEN WAARBORG OF EEN ALS GELIJKWAARDIG BESCHOUWDE FINANCIELE GARANTIE WORDT GESTELD, "DIE DE TERUGBETALING VERZEKERT VAN EEN BEDRAG GELIJK AAN DAT VAN DE BETAALDE RESTITUTIE, VERMEERDERD MET 20%" ( ARTIKEL*6, LID*1 ). VOLGENS ARTIKEL*6, LID*5, WORDT DIT BEDRAG VERBEURD, WANNEER NIET HET BEWIJS WORDT GELEVERD DAT DE BETROKKEN PRODUKTEN HET GRONDGEBIED VAN DE GEMEENSCHAP BINNEN DE VOORGESCHREVEN TERMIJNEN WERKELIJK HEBBEN VERLATEN; DE VERHOGING MET 20% IS EVENWEL NIET VERSCHULDIGD, INDIEN DE NODIGE BEWIJZEN NIET KUNNEN WORDEN GELEVERD TEN GEVOLGE VAN OVERMACHT ( ARTIKEL*6, LID*2 ).
4 NAAR UIT DE VERWIJZINGSBESCHIKKING BLIJKT, HAD PLANGE IN 1977 OM VOORUITBETALING VAN EEN UITVOERRESTITUTIE VERZOCHT VOOR DE PRODUKTIE VAN SCHAPEVOER DAT VOOR LIBIE WAS BESTEMD . DAARTOE HAD ZIJ BEPAALDE HOEVEELHEDEN GERST EN MAIS ONDER DOUANECONTROLE GEBRACHT EN ZICH ERTOE VERBONDEN, DEZE PRODUKTEN TOT MENGVOEDER MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN MEER DAN 65*GEWICHTSPERCENTEN TE ZULLEN VERWERKEN . NADAT DEZE VERWERKING HAD PLAATSGEVONDEN EN DE NODIGE CONTROLES WAREN VERRICHT, GAF DE DUITSE DOUANE DE DOOR PLANGE GESTELDE WAARBORG VRIJ .
5 EEN AANVULLEND ONDERZOEK IN HET VOORJAAR VAN 1978 BRACHT EVENWEL AAN HET LICHT, DAT IN EEN VAN DE VIER FABRIEKEN WAAR DE BETROKKEN PRODUKTEN WAREN VERVAARDIGD, HET GEHALTE AAN GERST EN MAIS VAN HET GEPRODUCEERDE MENGVOEDER SLECHTS 63,9 GEWICHTSPERCENTEN BEDROEG EN DUS ONDER HET OPGEGEVEN PERCENTAGE VAN 65% GEWICHTSPERCENTEN LAG . DAAROP VORDERDE HET HAUPTZOLLAMT HAMBURG-JONAS TERUGBETALING VAN 1*066*739,05*DM; DIT BEDRAG WAS VERKREGEN DOOR VAN DE TOEGEKENDE RESTITUTIE, DIE MET 20% WAS VERMEERDERD, HET RESTITUTIEBEDRAG AF TE TREKKEN DAT VOOR MENGVOEDER MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN 50 TOT 65 GEWICHTSPERCENTEN HAD MOETEN WORDEN TOEGEKEND .
6 OP HET DOOR PLANGE TEGEN HET VERZOEK TOT TERUGBETALING INGESTELDE BEROEP BESLISTE HET FINANZGERICHT HAMBURG, DAT HET HAUPTZOLLAMT ENKEL DE TEN ONRECHTE BETAALDE UITVOERRESTITUTIE KON TERUGVORDEREN . NAAR ZIJN OORDEEL VERZETTE HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL ZICH TEGEN TOEPASSING VAN DE TOESLAG VAN 20%, OMDAT PLANGE TER ZAKE VAN DE VASTGESTELDE FOUT GEEN VERWIJT VIEL TE MAKEN .
7 IN HET DOOR HET HAUPTZOLLAMT INGESTELDE BEROEP TOT CASSATIE (" REVISION ") OVERWEEGT HET BUNDESFINANZHOF, DAT BIJ DE TOEPASSING VAN VERORDENING NR.*1957/69 HET AL DAN NIET BESTAAN VAN EEN BEDRIEGLIJK OPZET GEEN INVLOED KAN HEBBEN OP DE WETTIGHEID VAN DE TOEPASSING VAN DE TOESLAG . ZIJNS INZIENS IS HET VEELEER DE VRAAG, OF HET PERCENTAGE VAN DE VERHOGING, DAT IN ARTIKEL*6, LID*1, VAN DE VERORDENING OP 20% IS BEPAALD, WEL TE VERENIGEN IS MET HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL . HET BUNDESFINANZHOF VRAAGT ZICH VERDER AF, OVER WELKE GRONDSLAG DE BETROKKEN VERHOGING MOET WORDEN BEREKEND : OVER HET GEHELE VOORUITBETAALDE RESTITUTIEBEDRAG OF OVER HET VERSCHIL TUSSEN DIT BEDRAG EN HET RESTITUTIEBEDRAG DAT HAD MOETEN WORDEN TOEGEKEND .
8 OM DEZE PROBLEMEN TE KUNNEN OPLOSSEN, HEEFT HET BUNDESFINANZHOF DE VOLGENDE VRAAG GESTELD :
" WAS DE ONTVANGER VAN RESTITUTIES, DIE ZICH OVEREENKOMSTIG ARTIKEL*3, LID*2, VAN VERORDENING NR.*1957/69 HAD VERBONDEN OM MENGVOEDERS MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN MEER DAN 65*GEWICHTSPERCENTEN UIT TE VOEREN, DOCH DIE ALS GEVOLG VAN HEM NIET AAN TE REKENEN OMSTANDIGHEDEN IN WERKELIJKHEID MENGVOEDERS MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN SLECHTS 50 TOT 65 GEWICHTSPERCENTEN HEEFT UITGEVOERD, IN 1978 INGEVOLGE ARTIKEL*6, LEDEN 1 EN 5, VAN VERORDENING NR.*1957/69 OOK NA VRIJGIFTE VAN DE WAARBORG VERPLICHT, HET GEHELE VOORUIT BETAALDE RESTITUTIEBEDRAG, VERMEERDERD MET EEN TOESLAG VAN 20%, TERUG TE BETALEN?"
9 VOOR DE OPMERKINGEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING EN VAN DE COMMISSIE WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING; ZIJ WORDEN HIERONDER SLECHTS WEERGEGEVEN VOOR ZOVER DIT VOOR DE REDENERING VAN HET HOF NOODZAKELIJK IS .
10 ARTIKEL*6, LID*5, VAN VERORDENING NR.*1957/69 LEGT DE EXPORTEUR DE VERPLICHTING OP, HET UITBETAALDE, IN VOORKOMEND GEVAL VERHOOGDE RESTITUTIEBEDRAG TERUG TE BETALEN, WANNEER DE NODIGE BEWIJZEN NIET ZIJN GELEVERD . VOLGENS DEZE BEPALING IS DE VOORAF GESTELDE WAARBORG IN DIT GEVAL VERBEURD, "INDIEN DIT BEDRAG ONDANKS HET DESBETREFFENDE VERZOEK NIET WORDT TERUGBETAALD ." HET FEIT DAT DE BEVOEGDE DIENSTEN DE WAARBORG REEDS HEBBEN VRIJGEGEVEN, HEEFT DUS GEEN INVLOED OP DE VERPLICHTING TOT TERUGBETALING VAN DE RESTITUTIE; DEZE WAARBORG MOET IMMERS ENKEL VERZEKEREN, DAT DE BEGUNSTIGDE HANDELAAR ZIJN VERPLICHTINGEN NAKOMT .
11 ZOALS DE NATIONALE RECHTER TERECHT OPMERKT, ONTSTAAT DE VERPLICHTING TOT TERUGBETALING VAN DE RESTITUTIE WANNEER BEPAALDE BEWIJZEN NIET ZIJN GELEVERD . DE TOEKENNING VAN DE RESTITUTIE VERSCHAFT DE HANDELAAR EEN VOORDEEL DAT GERECHTVAARDIGD IS, INDIEN AAN BEPAALDE VOORWAARDEN BETREFFENDE ZOWEL DE EIGENSCHAPPEN VAN HET UITGEVOERDE PRODUKT ALS DE UITVOERMODALITEITEN IS VOLDAAN . WANNEER DIT BIJ CONTROLE NIET HET GEVAL BLIJKT TE ZIJN GEWEEST, HEEFT DE EXPORTEUR GEEN RECHT OP DE RESTITUTIE EN MOET HIJ HAAR, INDIEN ZIJ REEDS WAS BETAALD, BIJ VOORBEELD BIJ WEGE VAN VOORFINANCIERING, TERUGBETALEN . TERUGBETALING KAN DUS OOK WORDEN GEVORDERD ZONDER DAT DE BETROKKEN HANDELAAR FRAUDE HEEFT GEPLEEGD OF EEN HEM TOEREKENBARE FOUT HEEFT GEMAAKT .
12 ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN BETREFT DE PREJUDICIELE VRAAG IN DE EERSTE PLAATS DE TOEPASSING VAN EEN PERCENTAGE VAN 20% VOOR DE BEREKENING VAN DE IN ARTIKEL*6, LID*1, VAN DE VERORDENING BEDOELDE VERHOGING, EN IN DE TWEEDE PLAATS DE BEPALING VAN HET RESTITUTIEBEDRAG IN ARTIKEL*6, LID*5, VAN DE VERORDENING, WAAROVER DEZE VERHOGING MOET WORDEN BEREKEND .
13 WAT HET EERSTE PUNT BETREFT STELT PLANGE, DAT EEN ONGEACHT DE CONCRETE OMSTANDIGHEDEN VAN HET GEVAL TOEGEPASTE VERHOGING VAN 20% ONREDELIJK IS . HET HAUPTZOLLAMT EN DE COMMISSIE DAARENTEGEN WIJZEN EROP, DAT ER WEGENS DE VERWERKING VAN HET PRODUKT, DE UITVOERFORMALITEITEN EN HET ONDERZOEK VAN HET DOSSIER GERUIME TIJD PLEEGT TE VERSTRIJKEN VOORDAT TEN ONRECHTE BETAALDE RESTITUTIES WORDEN TERUGGEVORDERD; DE HANDELAAR ZOU DAARDOOR NA DE VOORFINANCIERING LANGE TIJD, VAAK MEER DAN EEN JAAR, OVER EEN KREDIET BESCHIKKEN . IN DIE OMSTANDIGHEDEN ZOU EEN FORFAITAIRE VERHOGING VAN 20% VOLSTREKT REDELIJK ZIJN .
14 UIT DE OVERWEGINGEN VAN DE CONSIDERANS VAN VERORDENING NR.*1957/69 VOLGT, DAT DE VERHOGING VAN 20% IS BEDOELD OM TE VOORKOMEN DAT DE BETROKKEN EXPORTEUR EEN ONGERECHTVAARDIGD VOORDEEL ZOU GENIETEN . IN DE GEVALLEN WAARIN VAN DE VOORFINANCIERINGSREGELING GEBRUIK WORDT GEMAAKT, ZOUDEN DE MARKTDEELNEMERS IMMERS TEN ONRECHTE KOSTELOOS KREDIET GENIETEN WANNEER LATER ZOU BLIJKEN DAT GEEN AANSPRAAK OP RESTITUTIE BESTOND .
15 GELET OP DIT DOEL VAN DE VERHOGING KAN EEN PERCENTAGE VAN 20% NIET OVERDREVEN WORDEN GEACHT . AANGEZIEN DE VERORDENING IN EEN VOOR DE GEHELE GEMEENSCHAP GELDEND FORFAITAIR PERCENTAGE MOEST VOORZIEN, IS TERECHT REKENING GEHOUDEN MET DE IN DE ONDERSCHEIDEN LID-STATEN GELDENDE VERSCHILLENDE INTERESTVOETEN ALSOOK MET DE TIJD DIE TUSSEN DE TOEKENNING VAN DE RESTITUTIE EN DE DAADWERKELIJKE TERUGBETALING KAN VERSTRIJKEN .
16 HET TWEEDE DOOR DE PREJUDICIELE VRAAG OPGEWORPEN PROBLEEM IS, OF DE VERHOGING MOET WORDEN BEREKEND OVER HET GEHELE VOORUITBETAALDE RESTITUTIEBEDRAG, ZOALS HET HAUPTZOLLAMT EN DE COMMISSIE STELLEN, OF OVER HET VERSCHIL TUSSEN HET VOORUITBETAALDE RESTITUTIEBEDRAG EN HET LAGERE RESTITUTIEBEDRAG WAAROP DE EXPORTEUR RECHT HAD . DEZE LAATSTE DOOR PLANGE VERDEDIGDE BENADERING LIJKT OOK DE VOORKEUR VAN DE NATIONALE RECHTER TE GENIETEN .
17 ARTIKEL*6, LID*5, VAN DE VERORDENING GEEFT ZELF GEEN ANTWOORD OP DIT PROBLEEM . HET BETREFT ENKEL HET NORMALE GEVAL DAT EEN RESTITUTIE TEN ONRECHTE IS BETAALD, MAAR BIEDT GEEN OPLOSSING VOOR HET BIJZONDERE GEVAL VAN DE HANDELAAR DIE AANSPRAAK OP EEN BEPAALDE RESTITUTIE HEEFT, DOCH IN HET KADER VAN DE VOORFINANCIERING EEN HOGERE RESTITUTIE ONTVANGT . HET DERDE LID VAN HETZELFDE ARTIKEL REGELT SLECHTS HET GEVAL DAT DE NODIGE BEWIJZEN VOOR EEN DEEL VAN DE PRODUKTEN NIET ZIJN GELEVERD, EN BEPAALT DAT DAN SLECHTS TERUGBETALING KAN WORDEN GEVORDERD NAAR RATO VAN DIE HOEVEELHEID .
18 DERHALVE MOET AANSLUITING WORDEN GEZOCHT BIJ DE DOELSTELLINGEN VAN DE BETROKKEN VERORDENING . ZOALS REEDS GEZEGD, WIL ZIJ ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING VAN EEN HANDELAAR TEGENGAAN, DIE EEN KOSTELOOS KREDIET ZOU HEBBEN GENOTEN INGEVAL ZOU BLIJKEN DAT HIJ GEEN AANSPRAAK HAD OP DE RESTITUTIE DIE HEM NOG VOOR DE VERWERKING VAN DE UITGEVOERDE PRODUKTEN WAS UITBETAALD . HET KOSTELOZE KREDIET DAT EEN HANDELAAR IN EEN SITUATIE ALS DIE VAN PLANGE HEEFT ONTVANGEN, OMVAT ECHTER NIET HET GEHELE RESTITUTIEBEDRAG DAT IN FEITE IS VOORUITBETAALD, MAAR HEEFT ENKEL BETREKKING OP DIT RESTITUTIEBEDRAG VERMINDERD MET HET RESTITUTIEBEDRAG WAAROP DEZE HANDELAAR WEL RECHT HAD .
19 MITSDIEN MOET OP DE VRAAG VAN HET BUNDESFINANZHOF WORDEN GEANTWOORD, DAT WANNEER EEN HANDELAAR ZICH OVEREENKOMSTIG ARTIKEL*3, LID*2, VAN VERORDENING NR.*1957/69 HEEFT VERBONDEN OM MENGVOEDERS MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN MEER DAN 65 GEWICHTSPERCENTEN UIT TE VOEREN, MAAR ALS GEVOLG VAN HEM NIET AAN TE REKENEN OMSTANDIGHEDEN IN WERKELIJKHEID MENGVOEDERS HEEFT UITGEVOERD DIE VOOR SLECHTS 50 TOT 65 GEWICHTSPERCENTEN UIT GRAANPRODUKTEN BESTAAN, HIJ OP GROND VAN ARTIKEL*6, LEDEN 1 EN 5, VAN GENOEMDE VERORDENING OOK NA VRIJGIFTE VAN DE WAARBORG VERPLICHT IS, HET VERSCHIL TUSSEN HET VOORUITBETAALDE RESTITUTIEBEDRAG EN HET RESTITUTIEBEDRAG DAT HIJ VOOR DE FEITELIJK UITGEVOERDE PRODUKTEN HAD MOETEN ONTVANGEN, TERUG TE BETALEN, VERMEERDERD MET 20% VAN DAT VERSCHIL .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
20 DE KOSTEN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HAAR OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( VIERDE KAMER ),
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET BUNDESFINANZHOF BIJ BESCHIKKING VAN 13*AUGUSTUS 1985 GESTELDE VRAAG, VERKLAART VOOR RECHT :
WANNEER EEN HANDELAAR ZICH OVEREENKOMSTIG ARTIKEL*3, LID*2, VAN VERORDENING NR.*1957/69 VAN DE COMMISSIE VAN 30*SEPTEMBER 1969 HOUDENDE AANVULLENDE UITVOERINGSBEPALINGEN INZAKE DE TOEKENNING VAN RESTITUTIES BIJ DE UITVOER VAN PRODUKTEN WAARVOOR EEN STELSEL VAN GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJZEN GELDT, HEEFT VERBONDEN OM MENGVOEDERS MET EEN GEHALTE AAN GRAANPRODUKTEN VAN MEER DAN 65 GEWICHTSPERCENTEN UIT TE VOEREN, MAAR ALS GEVOLG VAN HEM NIET AAN TE REKENEN OMSTANDIGHEDEN IN WERKELIJKHEID MENGVOEDERS HEEFT UITGEVOERD DIE VOOR SLECHTS 50 TOT 65 GEWICHTSPERCENTEN UIT GRAANPRODUKTEN BESTAAN, IS HIJ OP GROND VAN ARTIKEL*6, LEDEN 1 EN 5, VAN GENOEMDE VERORDENING OOK NA VRIJGIFTE VAN DE WAARBORG VERPLICHT, HET VERSCHIL TUSSEN HET VOORUITBETAALDE RESTITUTIEBEDRAG EN HET RESTITUTIEBEDRAG DAT HIJ VOOR DE FEITELIJK UITGEVOERDE PRODUKTEN HAD MOETEN ONTVANGEN, TERUG TE BETALEN, VERMEERDERD MET 20% VAN DAT VERSCHIL .