CELEX: 62005FJ0052
Υπαλληλική υπόθεση
Υπάλληλοι

απορρίψεως της αιτήσεως αρωγής προκάλεσε σημαντική ηθική βλάβη που δεν μπορεί να αντισταθμιστεί με την ακύρωση που
θα απαγγείλει το Δικαστήριο ΔΔ.
Υπό τις συνθήκες αυτές, σχετικά με την ηθική αυτή βλάβη θα υπάρξει δίκαιη χρηματική ικανοποίηση αν υποχρεωθεί η Επιτροπή να
καταβάλει στην προσφεύγουσα ποσό 15 000 ευρώ.
3.
Επί του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε, αφενός, από τη φερόμενη έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003
και, αφετέρου, από το μη σύννομο των συνθηκών υπό τις οποίες ήλθαν σε γνώση της προσφεύγουσας οι ΕΕΣ για το 2003
Επί του παραδεκτού
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το αίτημα να υποχρεωθεί η διοίκηση να αποκαταστήσει τη ζημία που απέρρευσε από την έλλειψη νομιμότητας
των ΕΕΣ για το 2003 είναι απαράδεκτο λόγω του απαραδέκτου του αιτήματος να ακυρωθούν οι εν λόγω ΕΕΣ.
Η προσφεύγουσα ζητεί να απορριφθεί η ένσταση απαραδέκτου.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ, αφενός, του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την έλλειψη νομιμότητας
των ΕΕΣ για το 2003 και, αφετέρου, του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από τις συνθήκες υπό τις οποίες οι
εν λόγω ΕΕΣ ήλθαν σε γνώση της προσφεύγουσας.
–       Επί του παραδεκτού του αιτήματος αποζημιώσεως που στηρίζεται στη φερόμενη έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003
Το αίτημα αποζημιώσεως για την αποκατάσταση της ζημίας που απέρρευσε από τη φερόμενη έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003
συνδέεται άμεσα με το αίτημα ακυρώσεως των εν λόγω ΕΕΣ. Πάντως, όπως υπομνήσθηκε πιο πάνω, την ημέρα που ασκήθηκε η υπό κρίση
προσφυγή το αίτημα ακυρώσεως των ΕΕΣ για το 2003 ήταν παραδεκτό. Επομένως, και το αίτημα αποζημιώσεως ήταν παραδεκτό όταν
η προσφεύγουσα άσκησε την προσφυγή της.
Εξάλλου, πρέπει να προστεθεί ότι η προσφεύγουσα, μολονότι, λόγω της συνταξιοδοτήσεώς της, δεν έχει πλέον έννομο συμφέρον για
την ακύρωση των ΕΕΣ για το 2003, παρά ταύτα διατηρεί το συμφέρον να ζητήσει να εκδοθεί απόφαση επί της νομιμότητας των πράξεων
αυτών στο πλαίσιο του αιτήματος να αποκατασταθεί η επαγγελματική και ηθική βλάβη που θεωρεί ότι υπέστη από τη συμπεριφορά
της Επιτροπής (βλ., στο ίδιο πνεύμα, αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 13ης Δεκεμβρίου 1990, T‑20/89, Moritz κατά Επιτροπής,
Συλλογή 1990, σ. II‑769, σκέψη 18, η οποία δεν αναιρέθηκε όσον αφορά την εξέταση του παραδεκτού, και της 12ης Σεπτεμβρίου
2007, T‑249/04, Combescot κατά Επιτροπής, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 47, και κατά της οποίας αίτηση
αναιρέσεως εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου στην υπόθεση C‑525/07 P). Κατά συνέπεια, η συνταξιοδότηση της προσφεύγουσας δεν
είχε ως αποτέλεσμα να καταστεί άνευ αντικειμένου το αίτημα αποζημιώσεως της ενδιαφερόμενης.
–       Επί του παραδεκτού του αιτήματος αποζημιώσεως που στηρίζεται στο μη σύννομο των συνθηκών υπό τις οποίες ήλθαν σε γνώση της
προσφεύγουσας οι ΕΕΣ για το 2003
Πρέπει να υπομνησθεί κατ’ αρχάς ότι η διοίκηση, όταν κοινοποιεί χωρίς σύννομο τρόπο μια πράξη, υποπίπτει σε υπηρεσιακό πταίσμα.
Επομένως, η προσφεύγουσα ήταν υποχρεωμένη, για να επιδιώξει την αποκατάσταση της ζημίας που ισχυριζόταν ότι υπέστη από το
μη σύννομο της κοινοποιήσεως των ΕΕΣ για το 2003, να υποβάλει αίτηση υπό την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 1, του ΚΥΚ,
συνοδευόμενη, σε περίπτωση απορρίψεως της αιτήσεως αυτής, με διοικητική ένσταση υπό την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2,
του ΚΥΚ. Πάντως, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η ενδιαφερόμενη δεν υπέβαλε αυτοτελή αίτηση προς τούτο. Επομένως, το
αίτημα αποζημιώσεως το οποίο στηρίζεται στο κατά την προσφεύγουσα μη σύννομο των συνθηκών κοινοποιήσεως των ΕΕΣ για το 2003
πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο, δεδομένου ότι δεν ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη από τον ΚΥΚ διαδικασία προ της ασκήσεως
αγωγής.
Κατά συνέπεια, θα εξεταστεί αν είναι βάσιμο μόνον το αίτημα αποζημιώσεως λόγω της φερόμενης ελλείψεως νομιμότητας των ΕΕΣ
για το 2003.
Επί της ουσίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Μεταξύ των διαφόρων ισχυρισμών που προέβαλε κατά των ΕΕΣ για το 2003, η προσφεύγουσα διατείνεται ότι στις εν λόγω ΕΕΣ έχει
εμφιλοχωρήσει πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως. Συγκεκριμένα, οι αξιολογητές της, όταν της έδωσαν τόσο στην ΕΕΣ για τον Ιανουάριο
μέχρι τον Οκτώβριο του 2003 όσο και στην ΕΕΣ για τον Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2003 τον συνολικό βαθμό 8/20, δεν έλαβαν
υπόψη ούτε το γεγονός ότι κανένα καθήκον δεν της καθορίστηκε μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου του 2003 ούτε και το γεγονός ότι
υπήρξε θύμα ηθικής παρενοχλήσεως η οποία υποβάθμισε την υγεία της και την εμπόδισε να ασκήσει φυσιολογικά τα καθήκοντά της.
Η προσφεύγουσα ολοκληρώνει διευκρινίζοντας ότι η έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003 της προκάλεσε ηθική βλάβη, καθώς
και επαγγελματική βλάβη που συνίσταται στην «απώλεια τόσο της ευκαιρίας εξελίξεως της σταδιοδρομίας όσο και του θεμιτού δικαιώματος
προαγωγής».
Η Επιτροπή αμφισβητεί τον ισχυρισμό της προσφεύγουσας ότι στις ΕΕΣ για το 2003 εμφιλοχώρησε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
–       Επί της ελλείψεως νομιμότητας
Από το άρθρο 8, παράγραφος 5, τέταρτο εδάφιο, των ΓΔΕ προκύπτει ότι ο αξιολογητής, όταν εξετάζει την απόδοση, τις ικανότητες
και τη συμπεριφορά στην υπηρεσία ενός προσώπου που κατείχε μια θέση κατά την περίοδο αναφοράς, δεν οφείλει «να λάβει υπόψη
ενδεχόμενες δικαιολογημένες απουσίες του [εν λόγω] κατόχου της θέσεως». Επιπλέον, ο οδηγός αξιολογήσεως, που η Επιτροπή έχει
επιβάλει στον εαυτό της ως κανόνα συμπεριφοράς, ορίζει, στην παράγραφο 6.2, ότι «ο κάτοχος μιας θέσεως δεν πρέπει να τιμωρηθεί
αν δεν μπόρεσε να πετύχει τους στόχους του λόγω εξωτερικών παραγόντων», για παράδειγμα «αν [ήταν] άρρωστος ή αν [έλαβε] άδεια
μητρότητας», και ότι, «[σ]ε μια τέτοια περίπτωση, πρέπει να δίνεται έμφαση σε αυτό που πραγματικά μπορούσε να κάνει ο ενδιαφερόμενος
και στον τρόπο που χειρίστηκε την κατάσταση».
Εν προκειμένω, αφότου σημείωσαν, στην ενότητα 6.1 «Απόδοση» της ΕΕΣ για τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2003, ότι η προσφεύγουσα
δεν κατάφερε, μέχρι τις 3 Σεπτεμβρίου 2003 να «εξοικειωθεί με την εργασία [της]», ειδικότερα δε λόγω «ελλείψεως ζήλου», και
εκτίμησαν ότι «δεν παρατηρήθηκε βελτίωση της αποδόσεώς της μεταξύ της 3ης Σεπτεμβρίου και του τέλους του Οκτωβρίου», οι αξιολογητές
έδωσαν στην ενδιαφερόμενη, για την απόδοσή της, βαθμό 4/10, ο οποίος αντιστοιχεί σε «μικρή» επίδοση. Ομοίως, όσον αφορά την
ΕΕΣ για τον Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2003, οι βαθμολογητές πάλι έδωσαν στην προσφεύγουσα, για την απόδοσή της, βαθμό
4/10, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπήρξε κανένα βάσιμο αποτέλεσμα κατά την περίοδο αναφοράς και ότι κανένα αποτέλεσμα δεν επετεύχθη»
και ότι «[η] συνολική απόδοση της περιόδου πρέπει κατά συνέπεια να αξιολογηθεί ως “μικρή”».
Πάντως, από τη δικογραφία, και ειδικότερα από ένα έγγραφο που η ίδια η Επιτροπή προσκόμισε και που αφορά τις απουσίες της
προσφεύγουσας το 2003, προκύπτει ότι τελευταία ήταν σε δικαιολογημένη αναρρωτική άδεια μεταξύ 1ης Σεπτεμβρίου και 31ης Οκτωβρίου
2003, στη συνέχεια μεταξύ 1ης Νοεμβρίου και 14ης Νοεμβρίου 2003, και ότι για ιατρικούς λόγους εργάστηκε με μειωμένο ωράριο
μεταξύ 17ης Νοεμβρίου και 19ης Δεκεμβρίου 2003.
Εξ αυτών πρέπει να συναχθεί ότι, τόσο στην ΕΕΣ για τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2003 όσο και στην ΕΕΣ για τον Νοέμβριο
μέχρι τον Δεκέμβριο του 2003, οι αξιολογητές έδωσαν, για την απόδοση της προσφεύγουσας, τον βαθμό 4/10 χωρίς να λάβουν υπόψη
το γεγονός ότι η απόδοση αυτή είχε αναγκαστικά επηρεαστεί από  τις δικαιολογημένες απουσίες της ενδιαφερόμενης λόγω ασθένειας.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός ότι στις ΕΕΣ για το 2003 εμφιλοχώρησε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, και χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οι λοιπές αιτιάσεις της ενδιαφερόμενης, διαπιστώνεται ότι οι
ΕΕΣ για το 2003 καταρτίστηκαν παράνομα.
–       Επί της ζημίας
Όσον αφορά την περιουσιακή ζημία που φέρεται ότι απέρρευσε από την έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003, πρέπει να υπομνησθεί
ότι, ακόμη και στην περίπτωση που αποδειχθεί πταίσμα του σχετικού οργάνου, ευθύνη της Κοινότητας θα μπορέσει να στοιχειοθετηθεί
μόνον αν η προσφεύγουσα κατορθώσει να αποδείξει το υποστατό της ζημίας της (βλ, προαναφερθείσα απόφαση του Πρωτοδικείου Lucaccioni
κατά Επιτροπής, σκέψη 57). Πάντως, η ενδιαφερόμενη δεν αποδεικνύει σε τι η έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003 επηρέασε
την εξέλιξη της σταδιοδρομίας της πριν συνταξιοδοτηθεί, πράγμα που έγινε στις 31 Αυγούστου 2005. Ειδικότερα, δεν αποδεικνύει,
ούτε καν ισχυρίζεται, ότι η εν λόγω έλλειψη νομιμότητας είχε οποιαδήποτε συνέπεια σχετικά με το γεγονός ότι δεν προήχθη κατά
τις προαγωγές του 2004.
Όσον αφορά την ηθική βλάβη που και για αυτή ζητείται αποζημίωση, αυτή καθεαυτή η διαπίστωση του Δικαστηρίου ΔΔ ότι, λόγω πρόδηλης
πλάνης εκτιμήσεως, οι ΕΕΣ για το 2003 στερούνται νομιμότητας δεν μπορεί να αποκαταστήσει με προσήκοντα και επαρκή τρόπο μια
τέτοια βλάβη, καθόσον οι εν λόγω ΕΕΣ περιέχουν ρητώς αρνητικές αξιολογήσεις των ικανοτήτων της προσφεύγουσας. Συγκεκριμένα,
όπως προεκτέθηκε, ο αξιολογητής, στην ΕΕΣ για τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2003, ανέφερε ότι η προσφεύγουσα δεν κατάφερε
«να εξοικειωθεί με την εργασία της», και ειδικότερα λόγω «ελλείψεως ζήλου», ενώ, στην ΕΕΣ για τον Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο
του 2003 υπογραμμίστηκε ότι «δεν υπήρξε κανένα βάσιμο αποτέλεσμα κατά την περίοδο αναφοράς και ότι κανένα αποτέλεσμα δεν επετεύχθη».
Έτσι, η επιδίκαση ποσού 2 500 ευρώ θα αποτελέσει προσήκουσα χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη η προσφεύγουσα.
4.
Συμπέρασμα
Κατόπιν των ανωτέρω, η Επιτροπή θα υποχρεωθεί να καταβάλει στην προσφεύγουσα το ποσό των 18 000 ευρώ.

Επί των δικαστικών εξόδων
Βάσει του άρθρου 122 του Κανονισμού Διαδικασίας, οι διατάξεις του όγδοου κεφαλαίου του δεύτερου τίτλου του εν λόγω κανονισμού,
οι οποίες αφορούν τα έξοδα και τη δικαστική δαπάνη, έχουν εφαρμογή μόνον επί των υποθέσεων που εισάγονται ενώπιον του Δικαστηρίου
ΔΔ από την έναρξη της ισχύος του εν λόγω Κανονισμού Διαδικασίας, δηλαδή από την 1η Νοεμβρίου 2007. Οι συναφείς διατάξεις του
Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου εξακολουθούν να έχουν εφαρμογή mutatis mutandis στις υποθέσεις που ήσαν εκκρεμείς
ενώπιον του Δικαστηρίου ΔΔ πριν από την ημερομηνία αυτή.
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, το Πρωτοδικείο δύναται να κατανείμει τα δικαστικά
έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν
εξαιρετικοί λόγοι.
Δεδομένου ότι η Επιτροπή στην ουσία ηττήθηκε, πρέπει να φέρει, πέρα από τα δικαστικά της έξοδα, τα τρία τέταρτα των δικαστικών
εξόδων της προσφεύγουσας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (πρώτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να απορρίψει την αίτηση  αρωγής, που η Q υπέβαλε στις 29 Απριλίου
2004, κατά το μέρος που η Επιτροπή αρνήθηκε να λάβει ένα προσωρινό μέτρο απομακρύνσεως.
2)
Υποχρεώνει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων να καταβάλει στην Q το ποσό των 18 000 ευρώ.
3)
Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή κατά τα λοιπά.
4)
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων φέρει, πέρα από τα δικαστικά της έξοδα, τα τρία τέταρτα των δικαστικών εξόδων της Q.
5)
Η Q φέρει το ένα τέταρτο των δικαστικών της εξόδων.
Kreppel
Ταγαράς
Gervasoni
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 9 Δεκεμβρίου 2008.
Η Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
W. Hakenberg

S. Gervasoni
Πίνακας περιεχομένων
Νομικό πλαίσιο
Το ιστορικό της διαφοράς
Α –   Έτη 2000, 2001 και 2002
Β –   Έτος 2003
Γ –   Έτος 2004
Δ –   Έτος 2005
Ε –   Πραγματικά περιστατικά που έχουν σχέση με τις εκθέσεις εξελίξεως της σταδιοδρομίας που καταρτίστηκαν για το 2003
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Νομική ανάλυση
Α –   Προκαταρκτικές παρατηρήσεις σχετικά με το αντικείμενο της ένδικης διαφοράς
Β –   Επί της ηθικής παρενοχλήσεως
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
α) Πρώτον, όσον αφορά τις συνθήκες υπό τις οποίες παρατάθηκε η περίοδος δοκιμασίας της προσφεύγουσας
β) Δεύτερον, όσον αφορά το γεγονός ότι η Επιτροπή φέρεται ότι απομόνωσε την προσφεύγουσα
γ) Τρίτον, όσον αφορά το γεγονός ότι φέρεται ότι κανένα καθήκον δεν ανατέθηκε στην προσφεύγουσα μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου
του 2003
δ) Τέταρτον, όσον αφορά το γεγονός ότι η Επιτροπή φέρεται ότι διέδιδε δυσφημιστικές φήμες σχετικά με τις επαγγελματικές ικανότητες
της προσφεύγουσας
ε) Πέμπτον, όσον αφορά το γεγονός ότι η Επιτροπή φέρεται ότι αρνήθηκε ορισμένες αιτήσεις ετήσιας άδειας και δέχθηκε άλλες
με καθυστέρηση
στ) Έκτον, όσον αφορά την άρνηση της Επιτροπής να θεωρήσει δικαιολογημένες τις απουσίες λόγω ασθένειας
Γ –   Επί του αιτήματος ακυρώσεως της σιωπηρής αποφάσεως να απορριφθεί η αίτηση αρωγής
1.  Επί του παραδεκτού
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
2.  Επί της ουσίας
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Δ –   Επί του αιτήματος ακυρώσεως των ΕΕΣ για το 2003
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Ε –   Επί του αιτήματος αποζημιώσεως
1.  Επί του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από τη φερόμενη ηθική παρενόχληση
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
Επί της υπάρξεως παράνομης συμπεριφοράς
Επί της υπάρξεως ζημίας που να συνδέεται με την παράνομη συμπεριφορά
2.  Επί του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την έλλειψη νομιμότητας της σιωπηρής αποφάσεως να απορριφθεί
η αίτηση αρωγής
α) Επί του παραδεκτού
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
β) Επί της ουσίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
3.  Επί του αιτήματος αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε, αφενός, από τη φερόμενη έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το
2003 και, αφετέρου, από το μη σύννομο των συνθηκών υπό τις οποίες ήλθαν σε γνώση της προσφεύγουσας οι ΕΕΣ για το 2003
α) Επί του παραδεκτού
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
–  Επί του παραδεκτού του αιτήματος αποζημιώσεως που στηρίζεται στη φερόμενη έλλειψη νομιμότητας των ΕΕΣ για το 2003
–  Επί του παραδεκτού του αιτήματος αποζημιώσεως που στηρίζεται στο μη σύννομο των συνθηκών υπό τις οποίες ήλθαν σε γνώση
της προσφεύγουσας οι ΕΕΣ για το 2003
β) Επί της ουσίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Δικαστηρίου ΔΔ
–  Επί της ελλείψεως νομιμότητας
–  Επί της ζημίας
4.  Συμπέρασμα
Επί των δικαστικών εξόδων
Το κείμενο της παρούσας αποφάσεως καθώς και των παρατιθέμενων σ’ αυτήν αποφάσεων των κοινοτικών δικαιοδοτικών οργάνων οι οποίες
δεν έχουν δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή βρίσκονται στην ιστοσελίδα του Δικαστηρίου των ΕΚ www.curia.europa.eu
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.