CELEX: 62004CJ0509
Taxxi indiretti fuq il-ġbir tal-kapital
Direttiva 69/335/KEE
Artikolu 7(1)(b) u (bb)
Dazju kapitali
Eżenzjoni
Kundizzjonijiet
Żamma ta' l-ishma tal-kumpannija akkwistati għal perijodu ta' ħames snin

Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 7(1)(b) u (bb), tad-Direttiva tal-Kunsill 69/335/KEE, tas-17 ta’ Lulju 1969, li tikkonċerna taxxi indiretti fuq il-ġbir tal-kapital (ĠU L 249, p. 25), kif emendata permezz tad-Direttivi tal-Kunsill 73/79/KEE, tad-9 ta’ April 1973 (ĠU L 103, p. 13), u 85/303/KEE, ta’ l-10 ta’ Ġunju 1985 (ĠU L 156, p. 23, iktar ‘il quddiem id-"Direttiva 69/335").
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn il-kumpannija Magpar VI BV (iktar ‘il quddiem "Magpar") u l-awtoritajiet tat-taxxa Olandiżi, dwar ir-rifjut ta’ dawn ta’ l-aħħar li jagħtuha eżenzjoni tad-dazju fuq il-ġbir tal-kapital, skond l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 69/335.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3. Skond l-ewwel premessa tagħha, id-Direttiva 69/335 għandha bħala għan li tippromwovi l-moviment ħieles tal-kapital għall-ħolqien ta’ unjoni ekomomika li għandha karatteristiċi analogi għal dawk ta’ suq intern. Għal dan il-għan, kif jirriżulta mis-sitta, mis-seba’ u mit-tmien premessa, din id-Direttiva tfittex li tarmonizza d-dazju li għalih huma suġġetti l-kontribuzzjonijiet ta’ kumpanniji fil-Komunità Ewropea billi jiġi stabbilit dazju wieħed fuq il-ġbir tal-kapital li ma jistax jiġu applikati iktar minn darba waħda biss fis-suq komuni u billi jitneħħew it-taxxi indiretti kollha l-oħra li għandhom l-istess karatteristiċi ta’ dan id-dazju kapitali wieħed.
4. Għalhekk, taħt l-Artikolu 1 tad-Direttiva 69/335, "[l]-Istati Membri għandhom jimponu ħlas fuq il-kontribuzzjonijiet ta’ kapital lil kumpanniji ta’ kapital taxxa armonizzata".
5. L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 69/335 jiddisponi li:
"Sad-dħul fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet li għandhom jiġu addottati mill-Kunsill skond il-paragrafu 2:
a) ir-rata ta’ [dazju kapitali] m’għandhiex [t]aqbez it-2 % jew ikun inqas minn 1 %;
b) din ir-rata għandha tiġi mnaqqsa b’ 50 % jew aktar meta kumpannija kapitali waħda jew aktar jittrasferixxu l-assi u r-responsabbiltajiet kollha, jew parti waħda jew iktar tan-negozju tagħhom lil kumpannija kapitali waħda jew iktar li huma fil-proċess li jiġu ffurmati jew li diġà jeżistu.
Dan it-tnaqqis għandu jkun soġġett għall-kundizzjoni li:
– il-kunsiderazzjoni għall-kontribuzzjonijiet għandha tikkonsisti esklussivament mill-allokazzjoni ta’ ishma fil-kumpannija jew kumpanniji, għalkemm Stati Membri għandu jkollhom id-dritt li jestendu l-applikazzjoni tat-tnaqqis għal każijiet li fihom il-kunsiderazzjoni għall-kontribuzzjonijiet tikkonsisti fl-allokazzjoni ta’ ishma fil-kumpan[n]ija jew kumpan[n]iji flimkien ma’ pagament fi flus li ma jeċċediex l-10 % tal-valur nominali ta’ l-ishma,
– il-kumpanniji li jie[ħ]du parti fl-operazzjoni jkollhom iċ-ċentru effettiv tagħhom ta’ amministrazzjoni jew l-uffiċċju reġistrat tagħhom fit-territorju ta’ Stat Membru;
[…]"
6. Id-Direttiva 73/79 żiedet mad-dispożizzjoni fuq imsemmija tad-Direttiva 69/335 il-paragrafu (bb), hekk ifformulat:
"[I]r-rata fuq dazju kapitali tista’ titnaqqas bi 50 % jew iktar meta kumpannija kapitali li qed tiġi stabbilità jew li hija ġa stabbilità takkwista ishma li jirrappreżentaw għallinqas 75 % tal-kapital ta’ l-ishma allokati qabel minn kumpannija kapitali oħra. Fil-każ fejn il-perċentwali tiġi akkwistata wara numru ta’ transazzjonijiet, hija biss it-transazzjoni li permezz tagħha l-perċentwali tinkiseb, kif ukoll it-transazzjonijiet mwettqa wara dik li tgħolli l-perċentwali, li jibbenefikaw mit-tnaqqis tat-taxxa.
Madankollu, l-ammont ta’ dazju mhux miġbur minħabba f’din id-dispożizzjoni jkun dovut jekk il-kumpannija xerrejja ma żżomx, f'perijodu ta’ ħames snin li jibdew mid-data meta t-transazzjoni li tibbenefika mit-taxxa mnaqqsa titwettaq, l-ishma kollha tal-kumpannija l-oħra – u għallinqas 75 % tal-kapital ta’ l-ishma ta’ din il-kumpannija – li żżomm wara din it-transazzjoni, inklużi dawk miksuba qabel u miżmuma fil-mument ta’ din it-transazzjoni. Madankollu, il-benefiċċju tat-taxxa mnaqqsa jibqa’ applikabbli jekk, waqt dan il-perijodu, dawn l-ishma jiġu ttrasferiti fil-kuntest ta’ transazzjoni li tibbenefika minn taxxa mnaqqsa skond l-ewwel inċiż tal-punt (b) jew fil-kuntest ta’ likwidazzjoni tal-kumpannija xerrejja.
Dan it-tnaqqis għandu jkun suġġett għall-kundizzjoni li:
– l-kontribuzzjonijiet jiġu ffinanzjati esklużivament mill-allokazzjoni ta’ ishma fil-kumpannija, filwaqt li l-Istati Membri jkollhom il-fakultà li jestendu l-applikazzjoni tat-tnaqqis għal kazijiet li fihom il-kapitali jkunu ffinanzjati mill-allokazzjoni ta’ ishma fil-kumpannija flimkien ma’ pagament fi flus ta' mhux iktar minn 10 % tal-valur nominali tagħhom,
– l-kumpannija li tirċievi l-kapital u l-kumpannija li jkollha ishma fil-kapital ikollha ċ-ċentru effettiv ta’ amministrazzjoni tagħha jew l-uffiċċju reġistrat tagħha fit-territorju ta’ Stat Membru." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
7. Ir-raġuni għal din il-possibbiltà ta’ taxxa mnaqqsa fuq id-dazju kapitali toħroġ minn żewġ premessi tad-Direttiva 73/79:
"billi l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva [69/335] jipprevedi l-applikazzjoni ta’ taxxa mnaqqsa fuq id-dazju kapitali għal ċertu transazzjonijiet għar-ristrutturazzjoni ta’ kumpanniji li jinvolvi t-trasferiment ta’ assi;
billi għandha tingħata l-possibbiltà li tiġi estiża l-applikazzjoni ta’ din it-taxxa mnaqqsa għal transazzjonijiet li għalihom kumpannija li qed tiġi stabbilità jew li hija ġa stabbilità tikseb, minflok l-ishma li toħroġ, kwota ta’ ishma ta’ kumpannija oħra b'tali mod li tikseb is-setgħa li tieħu d-deċiżjonijiet kollha tal-kumpannija ta' l-aħħar; li din it-transazzjoni hija fil-fatt simili, fuq il-pjan ekonomiku, għat-transazzjonijiet previsti taħt l-Artikolu 7(1)(b)". [traduzzjoni mhux uffiċjali]
8. Id-Direttiva tal-Kunsill 73/80/KEE tad-9 ta’ April 1973, li tistabbilixxi taxxa komuni fuq id-dazju kapitali (ĠU L 103, p. 15), tipprevedi tnaqqis supplementari tat-taxxa fuq id-dazju kapitali. Taħt l-Artikolu 1 tiegħu:
"It-taxxa fuq id-dazju kapitali previst fl-Artikolu 7 tad-Direttiva [69/335] huwa stabbilit għal 1 % mill-1 ta’ Jannar 1976." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
9. L-Artikolu 2 tad-Direttiva 73/80 jiddisponi li:
"It-taxxi mnaqqsa previsti taħt l-Artikolu 7(1)(b) u (bb) […] [tad-]Direttiva [69/335] huma stabbiliti minn 0 % sa 0.50 % mill-1 ta’ Jannar 1976." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
10. Fit-tieni premessa tad-Direttiva 85/303, jirriżulta li "l-effetti komuni tad-dazju kapitali huma ta’ ħsara għar-raggruppament u l-iżvilupp ta’ intrapriżi". Madankollu, fir-rigward tal-fatt li t-telf ta’ qliegħ li jirriżulta mit-tneħħija tad-dazju kapitali mhuwiex aċċettabbli għal ċertu Stati Membri, huwa ddikjarat fit-tielet premessa ta’ din id-Direttiva li huwa neċessarju li "l-Istati Membri għandhom għalhekk jingħataw l-opportunità li jkunu jistgħu jeżentaw mid-dazju kapitali kull jew parti mit-transazzjonijiet li jsiru fi ħdanha".
11. Min-naħa l-oħra, wara li ġie ddikjarat fir-raba’ premessa tad-Direttiva 85/303, li "għandu jkun hemm eżenzjoni mandatorja għat-transazzjonijiet li bħalissa huma suġġetti għal rata mnaqqsa ta’ dazju kapitali", it-tieni punt ta’ l-Artikolu 1 ta’ din id-Direttva ssostitwixxa l-Artikolu 7 tad-Direttiva 69/335 bit-test li ġej:
"1. L-Istati Membri għandhom jeżentaw mid-dazju kapitali t-transazzjonijiet […]  li huma [fl]-1 ta’ Lulju 1984, eżenti jew intaxxati b’rata ta’ 0.50 % jew inqas.
L-eżenzjoni għandha tkun suġġetta għall-kundizzjonijiet li kienu applikabbli, f’dik id-data, għall-għoti ta’ l-eżenzjoni jew, skond kif inhu l-każ, għal impo[ż]izzjoni ta’ rata ta’ 0,50 % jew inqas.
[…]"
12. B'hekk, fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ eżenzjoni tad-dazju kapitali, id-Direttiva 85/303 tirreferi għall-Artikolu 7(1)(b) u (bb), tad-Direttiva 69/335.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
13. Id-dispożizzjoni msemmija tad-Direttiva 69/335 ġiet trasposta fil-liġi Olandiża permezz ta’ l-Artikolu 37 tal-liġi fuq it-taxxa fuq it-transazzjonijiet ġuridiċi (Wet op belastingen van rechtsverkeer, Stb. 1970, Nru 611), kif emendata bil-liġi tat-13 ta’ Diċembru 1996 (Stb. 1996, Nru 652, iktar ‘il quddiem il- "WBR"). Dan l-Artikolu jipprevedi li:
"1. Fil-kundizzjonijiet li jiġu ddeterminati minn miżura regolamentari ġenerali, il-ġbir tal-kapital huwa eżenti mid-dazju fil-każijiet li ġejjin:
a. fil-każ ta’ amalgamazzjoni, qsim u ta’ riorganizzazzjoni interna;
[…]
2. L-eżenzjoni prevista fil-paragrafu 1(a) hija applikabbli biss fil-każijiet li ġejjin:
a. entità li l-kapital tagħha huwa kompost minn ishma takkwista, taħt il-ħruġ ta' ishma tagħha stess, esklużivament ishma ta’ entità oħra analoga u, permezz ta’ din it-transazzjoni, tikseb għallinqas 75 % ta’ l-ishma ta’ din l-entità jew tilħaq il-kwota ta’ ishma ta’ 75 % jew iktar;
b. entità li l-kapital tagħha huwa kompost minn ishma takkwista, taħt il-ħruġ ta ishma tagħhom stess, esklużivament l-assi kollha jew l-impriża kollha jew parti awtonoma ta’ l-impriża ta’ entità oħra analoga;
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
14. L-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni ta' eżekuzzjoni tal-liġi fuq imsemmija, tat-22 ta’ Ġunju 1971 (Stb. 1971, Nru 393), kif emendata mid-Deċiżjoni tas-27 ta’ Frar 1996 (Stb. 1996, Nru 144), tinkludi proċeduri ta’ eżenzjoni mid-dazju kapitali. Dan l-Artikolu jiddisponi:
"1. Id-dazju li, skond l-Artikolu 37(1)(a) tal-liġi, mhux miġbur fil-każ ta’ amalgamazzjoni, skond l-Artikolu 37(2)(a) tal-liġi, huwa madankollu dovut mill-entità jekk, fil-ħames snin wara d-data tal-kontribuzzjonijiet, din ma żżomx iktar l-ishma kollha ta’ l-entità oħra li kisbet f’din id-data jew li ġa kellha u għallinqas 75 % ta’ l-ishma ta’ l-entità l-oħra.
2. Il-paragrafu 1 mhuwiex applikabbli fil-każ ta' trasferiment ta’ ishma fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni jew ta’ riorganizzazzjoni interna, skond l-Artikolu 37(2) tal-liġi, kif ukoll fil-każ tax-xoljiment jew tal-likwidazzjoni ta’ l-entità li kisbet l-ishma."
15. Skond l-Artikolu 309 tal-ktieb 2 tal-Kodiċi Ċivili ta’ l-Olanda (Burgerlijk Wetboek, Boek 2), l-amalgamazzjoni ġuridika hija att ġuridiku mwettaq minn żewġ persuni ġuridiċi jew iktar li permezz ta’ dan, kemm waħda minnhom tista’ tikseb b’titolu universali l-assi ta’ l-oħra, kemm persuna legali ġdida, maħluqa minn dawn ta’ l-ewwel skond dan l-att ġuridiku, tista’ tikseb l-assi tagħhom b’titolu universali. Skond l-Artikolu 311(1) tal-ktieb 2, ħlief għall-persuna ġuridika xerrejja, il-persuni ġuridiċi li jamalgamaw ma jibqgħux jeżistu mad-dħul fis-seħħ ta’ l-amalgamazzjoni.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16. Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li, waqt l-1998, ħames kumpanniji privati amalgamaw fil-kumpannija kummerċjali Magnus Management Consultants. L-ishma ta’ dawn il-ħames kumpanniji (iktar ‘il quddiem il-"kumpanniji l-qodma") kienu miżmuma minn ħames persuni fiżiċi differenti, li kull waħda minnhom, bħala l-uniku membru, kellha l-ishma ta’ kumpannija.
17. Fis-17 ta’ Awwissu 1998, ġew iffurmati l-kumpanniji Magpar, Magpar VIII BV u Magpar XI BV, u, fil-31 ta’ Awwissu 1998, il-kumpanniji Magpar II BV u Magpar V BV (iktar ‘il quddiem il-"kumpanniji l-ġodda"). F’data mhux preċiża, iżda ferm qrib tal-31 ta’ Awwissu 1998, il-kumpanniji l-ġodda kisbu, esklużivament flok l-ishma tal-kumpanniji, l-ishma kollha tal-kumpanniji l-qodma. B’dan il-mod, Magpar kisbet l-ishma kollha ta’ M. J. Hoffmann Beheer BV (iktar ‘il quddiem "Hoffmann"), waħda mill-kumpanniji l-qodma.
18. Il-kontribuzzjonijiet ta’ l-ishma ta’ Hoffmann lil Magpar kienu eżenti mid-dazji kapitali skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 37(1)(a) u (2)(a) tal-WBR.
19. Fil-31 ta’ Awwissu 1998, il-kumpannija Magnus Holding NV (iktar ’il quddiem "Holding") ġiet iffurmata fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni ġuridika skond l-Artikolu 309 tal-ktieb 2 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż. Wara din l-amalgamazzjoni, Holding kisbet b’titolu universali l-assi tal-kumpanniji l-qodma, fosthom dawk ta’ Hoffmann. Il-kumpanniji l-ġodda kisbu, permezz ta’ din l-amalgamazzjoni, parti mill-ishma ta’ Holding proporzjonalment għall-kontribuzzjoni tagħhom. Hekk, Magpar kisbet parti ta’ l-ishma ta’ Holding proporzjonalment għall-ksib minn din ta’ l-aħħar ta’ l-assi ta’ Hoffmann.
20. Fil-31 ta’ Awwissu 1998, ġiet ukoll iffurmata kooperattiva skond l-Artikolu 53 tal-ktieb 2 tal-Kodiċi Ċivili Olandiż, il-Coöperatie Pym UA (iktar ‘il quddiem il- "kooperattiva"), li għaliha daħlu bħala membri numru ta’ kumpanniji, fosthom Magpar. Din ta’ l-aħħar ċediet lill-kooperattiva, fl-istess data, l-ishma li kellha ta’ Holding li kienet qed iżżomm b’kumpens għall-ishma tal-membri ta’ din il-kooperattiva.
21. Fis-27 ta’ Novembru 1998, is-sehem ta’ Holding ġiet ikkwotata fil-Borża ta’ Amsterdam.
22. Fil-5 ta’ Frar 1999, Magpar irċeviet avviż ta’ rkupru a posteriori  tad-dazju kapitali, li jammonta għal 87782 NLG, avviż li, wara lment, ġie kkonfermat mill-awtoritajiet tat-taxxa Olan diżi. Billi l-Gerechtshof te Arnhem (il-Qorti ta’ l-Appell ta’ Arnhem) iddikjarat li r-rikors ippreżentat minn Magpar huwa infondat, din ressqet appell ulterjuri quddiem il-Hoge Raad.
23. Il-Hoge Raad ikkonstatat li l-amalgamazzjoni ġuridika kif iggvernata mil-liġi Olandiża tikkostitwixxi transazzjoni li għaliha hija applikabbli l-eżenzjoni tad-dazju kapitali. Konsegwentement, il-ksib minn Holding, b’titolu universali, ta’ l-assi tal-kumpanniji l-qodma ġie eżentat mid-dazju kapitali. Għaldaqstant, skond it-tieni frażi tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335, iż-żmien ta’ żamma ta’ ħames snin previst fl-ewwel frażi ta’ din id-dispożizzjoni mhuwiex applikabbli għal Magpar f’dak li jirrigwarda ċ-ċessjoni lil Holding ta’ ishma ta’ Hoffmann. Madankollu, fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ġurisprudenza ta’ qabel, il-Hoge Raad tistaqsi dwar jekk l-obbligu ta’ żamma ma jirrigwardax l-ishma ta’ Holding li qegħdin għand Magpar wara l-ksib minn Holding ta’ l-ishma ta’ Hoffmann u jekk, konsegwentement, mill-fatt taċ-ċessjoni lill-kooperattiva ta’ l-ishma li kellha ta’ Holding, Magpar ma għandhiex tagħti d-dazju kapitali.
24. Il-Prokuratur Ġenerali tal-Hoge Raad, li l-konklużjonijiet tiegħu huma annessi mad-deċiżjoni tar-rinviju, huwa ta’ l-opinjoni li dan it-trasferiment ta’ l-interdizzjoni taċ-ċessjoni jintroduċi kundizzjoni supplementari għall-eżenzjoni ta’ transazzjoni bħall-amalgamazzjoni bi bdil ta’ ishma meta t-test tad-Direttiva 69/335 ma tippermettihx, minbarra l-fatt li dan it-trasferiment huwa ta’ ħsara għall-persuna taxxabbli. Għal din ir-raġuni, il-Prokuratur Ġenerali ddeċieda sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tintervjeni ħalli tiddeċiedi fuq id-domandi preliminari.
25. F’dan il-kuntest, il-Hoge Raad iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
"1) Meta, fi żmien ħames snin wara li kisbu l-ishma fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni fi bdil ta’ ishma eżenti mid-dazju kapitali, kumpannija ma tibqax fil-pussess ta’ dawn l-ishma għaliex il-kumpannija li żżommhom ġiet hi stess amalgamata, l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva [69/335], kif emendata mid-Direttiva [73/79], għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjonijiet li tipprevedi jridu jiġu applikati għall-ishma miżmuma mill-kumpannija xerrejja?
2) Il-fatt li l-kumpannija li fiha l-ishma huma miżmuma ma baqagħtx teżisti bid-dħul fis-seħħ ta’ l-amalgamazzjoni ġuridika ma’ kumpannija oħra (Artikolu 311(1) tal-ktieb 2 tal-Kodiċi Ċivili), li twassal biex, litteralment, ma tistax tirrigwarda ċessjoni ta’ ishma, hija rilevanti sabiex tiġi mwieġba d-domanda mqegħda iktar ‘l fuq?"
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
26. Il-Gvern Olandiż iqis li, biex din id-domanda titwieġeb, għandu jsir riferiment għall-għan espress fit-tieni premessa tad-Direttiva 73/79, li tikkonsisti f’li tiffavorixxi t-transazzjonijiet simili għat-transazzjonijiet previsti taħt l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 69/335, jiġifieri t-transazzjonijiet li għalihom impriża tikseb kwota ta’ ishma ta’ kumpannija oħra b'tali mod li tikseb is-setgħa li tieħu d-deċiżjonijiet kollha tal-kumpannija l-oħra. L-eżiġenza taż-żamma għal ħames snin ta’ l-ishma miksuba, li tikkundizzjona l-eżenzjoni tad-dazju kapitali, hekk tiggarantixxi l-influwenza fit-tul tal-kumpannija xerrejja. Iż-żamma ta’ din l-influwenza trid tiġi ggarantita fil-każ ta’ ċessjoni ulterjuri ta’ ishma inizjalment miksuba fil-kuntest ta’ transazzjoni li hi wkoll eżenti mid-dazju kapitali, billi, permezz ta’ tali operazzjoni, l-entità ċedenti tirċievi ishma b’kumpens għall-ishma ċeduti.
27. Fl-opinjoni tal-Gvern Olandiż, l-obbligu ta’ żamma għal ħames snin għalhekk huwa ttrasferit fuq l-ishma miksuba fil-kuntest tat-tieni transazzjoni eżenti mid-dazju kapitali, li ġew issostitwiti mill-ishma miksuba inizjalment, billi, fil-każ kuntrarju, jingħata vantaġġ fiskali sproporzjonat lit-tieni transazzjoni. Għalhekk, konkretament, l-obbligu ta’ Magpar li jinżammu għal ħames snin l-ishma ta’ Hoffmann ġiet ittrasferita, għall-parti tal-ħames snin li kien għad fadal fil-mument tat-tieni transazzjoni, fuq l-ishma ta’ Holding miksuba waqt din it-transazzjoni minflok l-ishma ta’ Hoffmann.
28. Bi qbil ma’ l-opinjoni espressa fil-konklużjonijiet meħuda mill-Prokuratur Ġenerali quddiem il-Hoge Raad, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej tirreferi għall-ittra ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335, li tipprevedi interdizzjoni waħda biss li tkun applikabbli għall-ishma li rċeviet b’kumpens għall-ishma inizjalment mixtrija fil-kuntest ta’ transazzjonijiet bħal dawk fil-kawża prinċipali. Konsegwentement, l-interdizzjoni inizjali taċ-ċessjoni mhijiex ittrasferita lill-ishma ulterjuri miksuba bħala ħlas għall-kontribuzzjonijiet tal-kumpannija kkonċernata.
29. Għalhekk, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, jekk, fi żmien ħames snin, il-kumpannija kkonċernata titlef il-pussess ta’ l-ishma inizjalment mixtrija fil-kuntest ta’ transazzjoni eżenti mid-dazju kapitali wara transazzjoni li hija wkoll eżenti mid-dazju kapitali, l-eżenzjoni tibqa’ fis-seħħ mingħajr ebda kundizzjoni oħra. Konkretament, l-obbligu ta’ Magpar li jinżammu għal ħames snin l-ishma ta’ Hoffmann ma ġietx ittrasferita fuq l-ishma ta’ Holding miksuba minn Magpar minflok l-ishma ta’ Hoffmann.
30. Sabiex tingħata risposta utli għall-ewwel domanda, li tirrifletti l-problema prinċipali li l-qorti tar-rinviju qed taffronta, għandu jiġi ppreċiżat, l-ewwel nett, li l-obbligu li jinżammu għal ħames snin l-ishma ta’ kumpannija kapitali miksuba minn kumpannija kapitali oħra tapplika biss għat-transazzjonijiet li joħorġu mill-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335, jiġifieri t-transazzjonijiet ta’ xiri ta’ ishma li jirrappreżentaw għallinqas 75 % tal-kapital ta’ l-ishma ta’ kumpannija kapitali b’kumpens għall-allokazzjoni ta’ l-ishma tal-kumpannija xerrejja.
31. Min-naħa l-oħra, tali obbligu mhuwiex impost f’dak li jirrigwarda t-transazzjonijiet ta’ ristrutturazzjoni li joħroġ mill-Artikolu 7(1)(b) ta’ din id-Direttiva, jiġifieri t-transazzjonijiet ta’ xiri kemm ta’ l-assi kollha ta’ kumpannija kapitali, kemm ta’ fergħa jew iktar mill-attivitajiet tagħha, minn kumpannija kapitali oħra b’kumpens għall-allokazzjoni ta’ l-ishma ta’ din ta’ l-aħħar.
32. Din il-konklużjoni tirriżulta mingħajr ekwivoku mill-ittra ta’ l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 69/335, kif ikkompletat mid-Direttiva 73/79. Fil-fatt, din l-aħħar Direttiva ma mmodifikatx il-punt (b) tad-dispożizzjoni in kwistjoni, iżda żiedet il-punt (bb) li jipprevedi, għat-transazzjonijiet li joħorġu minn dan il-punt, obbligu taż-żamma għal ħames snin ta’ l-ishma miksuba.
33. Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-ewwel transazzjoni in kwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri x-xiri ta’ Hoffmann minn Magpar, jirriżulta mill-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335. Fil-fatt, Magpar kiseb, b’kumpens għall-allokazzjoni ta’ l-ishma tiegħu, l-ishma kollha ta’ Hoffmann, li baqat teżisti bħala kumpannija. Konsegwentement, biex jinżamm il-benefiċċju ta’ l-eżenzjoni previst għad-dispożizzjoni kkunsidrata, Magpar kellha l-obbligu, skond din id-dispożizzjoni, li żżomm l-ishma ta’ Hoffmann għal ħames snin mid-data li fiha t-transazzjoni hija effettwata, ħlief fil-każ ta’ ċessjoni ta’ dawn l-ishma fil-kuntest ta’ transazzjoni li hija stess hi eżenti fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 7(1)(b) jew (bb) tad-Direttiva 69/335.
34. Jirriżulta wkoll mid-deċiżjoni tar-rinviju, u b’mod iktar partikolari mill-konklużjonijiet tal-Prokuratur Ġenerali quddiem il-Hoge Raad annessi ma’ din id-deċiżjoni, li t-tieni transazzjoni li tidħol fix-xena fil-kawża prinċipali, jiġifieri x-xiri ta’ Hoffmann minn Holding, jirriżulta, mill-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 69/335 u għaldaqshekk, huwa wkoll eżenti mid-dazju kapitali. Fil-fatt, Holding kisbet permezz ta’ amalgamazzjoni ġuridika, b’titolu universali, l-assi ta’ Hoffmann miżmuma minn Magpar b’kumpens għall-allokazzjoni ta’ din ta’ l-aħħar ta’ l-ishma tagħha.
35. F’din il-kawża, l-qorti tar-rinviju ssaqsi jekk l-obbligu ta’ Magpar li żżomm l-ishma ta’ Hoffmann għal ħames snin ġietx ittrasferita, għall-parti tal-ħames snin li kien għad fadal, fuq l-ishma ta’ Holding miksuba minn Magpar fil-kuntest tat-tieni transazzjoni ta’ amalgamazzjoni u, jekk hu hekk, jekk din ta’ l-aħħar tilfitx il-benefiċċju ta’ l-eżenzjoni mill-fatt li ma kinitx iktar fil-pussess ta’ l-ishma ta’ Holding wara t-tielet transazzjoni effettwata f’dan il-perijodu taż-żmien, b’kumpens għall-allokazzjoni ta’ l-ishma ta’ membri tal-kooperattiva.
36. Ir-risposta għal din id-domanda hija marbuta mal-kunsiderazzjoni li t-tieni transazzjoni, li f’din il-kawża hija determinanti, jiġifieri l-ksib b’titolu universali tal-patrimonju ta’ Hoffmann minn Holding, li jirriżulta mill-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 69/335. Issa, kif ġie spjegat fil-punti 30 u 31 ta’ din is-sentenza, iż-żamma għal ħames snin ta’ l-ishma miksuba minn kumpannija kapitali mhijiex mitluba għat-transazzjonijiet ta’ ristrutturazzjoni ta’ impriżi li joħorġu minn din id-dispożizzjoni billi, fil-każ, it-telf ta’ ishma wassal għax-xiri b’titolu universali ta’ l-assi ta’ Hoffmann minn Holding u li Hoffmann m’għadhiex teżisti.
37. Tali interpretazzjoni tikkorrispondi mhux biss għall-ittra tad-dispożizzjoni kkunsidrata, iżda bl-istess mod għall-evoluzzjoni tad-direttivi Komunitarji fuq imsemmija fir-rigward ta’ taxxi indiretti fuq il-ġbir tal-kapital, kif ippreżentati fil-punti 5 sa 12 ta’ din is-sentenza. Għalhekk, id-Direttiva 73/79 wessat il-kamp ta’ applikazzjoni tar-rati mnaqqsa tat-taxxa fuq id-dazju kapitali, id-Direttiva 73/80 ipprovdiet għat-tnaqqis tat-taxxa fuq id-dazju kapitali kif ukoll ta’ rati mnaqqsa ta’ taxxa ta’ din, waqt li d-Direttiva 85/303 ħalliet l-possibbiltà għall-Istati Membri li jeżentaw id-dazju kapitali kollu jew parti mit-transazzjonijiet li jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu u imponiet l-eżenzjoni tat-transazzjonijiet li sa dak il-mument kienu suġġetti għar-rati mnaqqsa.
38. Minbarra dan, din l-interpretazzjoni hija skond l-ispirtu u l-għan tal-leġiżlazzjoni fuq imsemmija, li tfittex li ttejjeb iktar u iktar il-moviment tal-kapital marbut ma’ transazzjonijiet ikkonċentrati f’impriżi u biex jingħata lil dawn ta’ l-aħħar il-possibbiltà li jadottaw, mingħajr xkil inutli, l-istrutturi u l-forom ta’ kumpannija l-iktar adatti għall-eżiġenzi ta’ realtà ekonomika f’evoluzzjoni permanenti.
39. Fl-aħħar, kif jirriżulta wkoll mill-konklużjonijiet tal-Prokuratur Ġenerali quddiem il-Hoge Raad, kif ukoll mill-Avukat Ġenerali fil-punti 31 sa 37 tal-konklużjonijiet tiegħu u mill-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li soluzzjoni kuntrarja tqiegħed iż-żamma tal-benefiċċju ta’ l-eżenzjoni tad-dazju kapitali fil-kundizzjoni supplementari li tikkostitwixxi, fid-dawl tal-leġiżlazzjoni ċċitata iktar ‘il fuq, eżiġenza inutli u ta’ ħsara għat-transazzjonijiet ta’ ristrutturazzjonijiet ta’ impriżi. F’tali kuntest, għandu jiġi kkunisdrat li jekk il-leġiżlatur Komunitarju ried idaħħal tali eżiġenza, kien jipprevedih b’mod espliċitu.
40. Jirriżulta minn dak li ntqal iktar ‘il fuq li l-Artikolu 7(1)(b) u (bb) tad-Direttiva 69/335 irid jiġi interpretat fis-sens li, meta l-ewwel kumpannija kapitali, fi żmien ħames snin wara li kisbet l-ishma tat-tieni kumpannija kapitali fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni fi bdil ta’ ishma eżenti mid-dazju kapitali, ma tibqax fil-pussess ta’ dawn l-ishma għaliex it-tieni kumpannija ġiet hi stess amalgamata mat-tielet kumpannija kapitali u, għalhekk, m’għadhiex teżisti, l-ewwel kumpannija tikseb b’kumpens għall-ishma tat-tielet kumpannija, il-kundizzjoni taż-żamma għal ħames snin ta’ l-ishma miksuba inizjalment, prevista fil-punt (bb) tad-dispożizzjoni kkunsidrata, mhijiex ittrasferita fuq l-ishma tat-tielet kumpannija miżmuma mill-ewwel kumpannija.
Fuq it-tieni domanda
41. Permezz tat-tieni domanda, qed jiġi mistoqsi jekk huwiex rilevanti, sabiex tiġi mwieġba l-ewwel domanda, li t-tieni frażi tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335 tirreferix għal "ċessjoni" ("[…] jekk […] dawn l-ishma huma ttrasferiti […]"), meta, fil-każ ta’ amalgamazzjoni, il-kumpannija akkwistata tieqaf teżisti, bħal fil-kawża prinċipali, b’mod li ma jistax ikun hemm, litteralment, dubju fuq iċ-ċessjoni ta’ l-ishma.
42. Hekk kif jirriżulta mill-punt 4.3.9 tal-konklużjonijiet tal-Prokuratur Ġenerali quddiem il-Hoge Raad, il-ġustifikazzjoni għal din id-domanda tinsab fil-liġi Olandiża, li spiss, fil-każ ta’ amalgamazzjoni ġuridika, l-ishma tal-kumpannija akkwistata miżmuma minn azzjonist isiru nulli u din tikseb ex officio , b’kumpens, ishma tal-kumpannija li qed takkwista.
43. F’dan ir-rigward għandu jiġi rrilevat li t-transazzjoni ta’ amalgamazzjoni, f’dawn il-forom differenti, hija mifhuma fi kliem usa fit-Tielet Direttiva tal-Kunsill 78/855/KEE, tad-9 ta’ Ottubru 1978, ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(ġ) tat-Trattat dwar l-għaqda ta’ kumpanniji b’responsabbiltà pubblika limitata (ĠU L 295, p. 36), li minnu jista’ jiġi dedott b’analoġija ċertu tagħlim utli għar-risposta tad-domanda eżaminata. Fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-Direttiva, l-amalgamazzjoni permezz ta’ akkwist hija fil-fatt iddefinita bħala "[it-transazzjoni] li biha kumpannija waħda jew aktar jiġu xolti mingħajr ma’ jispiċċaw f’likwidazzjoni u jittrasferixxu lil xi oħra l-attiv u l-passiv kollu tagħhom bi bdil mal-ħruġ lill-azzjonisti tal-kumpannija jew kumpanniji li qed jiġu akkwistati ta’ ishma fil-kumpannija li qed takkwista". L-istess kliem huma użati, mutatis mutandis , fl-Artikolu 4(1) ta’ din id-Direttiva fir-rigward ta’ amalgamazzjoni permezz tal-formazzjoni ta’ kumpannija ġdida u fl-Artikolu 24 tiegħu, dwar akkwist ta’ kumpannija waħda minn kumpannija oħra li għandha l-ishma kollha ta’ din ta’ l-ewwel.
44. Id-Direttiva 69/335 ma tiddefinix il-kunċett ta’ "ċessjoni", mingħajr ma tirreferi għal dan il-għan għad-dritt ta’ l-Istati Membri. Għalhekk dan il-kunċett għandu jingħata, fil-Komunità kollha interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tingħata in kunsiderazzjoni tal-kuntest tad-dispożizzjoni u ta' l-għan li l-leġiżlazzjoni in kwistjoni tkun trid tilħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, C‑55/02, Ġabra p. I-9387, punti 44 u 45, u l-ġurispruidenza ċċitata iktar ‘il fuq).
45. Għaldaqstant, fir-rigward tal-fatt li t-tieni frażi tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335 tirrigwarda ż-żamma tal-benefiċċju ta’ l-eżenzjoni mit-taxxa meħtieġa mil-leġiżlazzjoni Komunitarja, kif huwa muri iktar ‘il fuq, għandu jiġi kkunsidrat li l-kliem "jekk […] dawn l-ishma huma ttrasferiti" għandhom tifsira Komunitarja speċifika u ma jridux jiġu interpretati b’mod ristrett. Dawn il-kliem jinkludu transazzjoni ta’ amalgamazzjoni li permezz ta’ akkwist għandha bħala konsegwenza li l-ishma tal-kumpannija akkwistata jsiru nulli u li d-detenturi tagħhom jiksbu b’kumpens ishma tal-kumpannija li qed takkwista.
46. Anki jekk, skond id-dritt ta’ Stat Membru, in-nullità ta’ l-ishma tal-kumpannija akkwistata u l-allokazzjoni ta’ ishma tal-kumpannija li qed takkwista jikkostitwixxu sitwazzjonijiet ġuridiċi distinti, madankollu huma ekonomikament inseparabbli fil-miżura fejn l-kumpannija li qed takkwista hija allokata b’kumpens l-ishma tal-kumpannija akkwistata u proporzjonalment għall-valur ta’ dawn ta’ l-aħħar. F’dan ir-rigward, it-teknika ġuridika li biha sseħħ amalgamazzjoni fil-liġi nazzjonali ma tistax tinfluwenza l-eżistenza ta’ rabta ekonomika reali u stretta. Il-kunċett ta’ "ċessjoni" għalhekk għandha tinftiehem, f’dan il-kuntest, bħala kunċett ġeneriku li jinkludi tali transazzjonijiet.
47. Għaldaqstant jaqbel li t-tieni domanda tingħatalha r-risposta li l-fatt li t-tieni frażi tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335 tirreferi għal "ċessjoni" ta’ l-ishma miżmuma wara transazzjoni eżenti mid-dazju kapitali mhijiex rilevanti għall-għan li tingħata risposta għall-ewwel domanda.
Fuq l-ispejjeż
48. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
1) L L-Artikolu 7(1)(b) u (bb), tad-Direttiva tal-Kunsill 69/335/KEE, tas-17 ta’ Lulju 1969, li tikkonċerna taxxi indiretti fuq il-ġbir tal-kapital, kif emendata permezz tad-Diretti tal-Kunsill 73/79/KEE, tad-9 ta’ April 1973, u 85/303/KEE, ta’ l-10 ta’ Ġunju 1985, trid tiġi interpretata fis-sens li, meta l-ewwel kumpannija kapitali, fi żmien ħames snin wara li kisbet l-ishma tat-tieni kumpannija kapitali fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni fi bdil ta’ ishma eżenti mid-dazju kapitali, ma tibqax fil-pussess ta’ dawn l-ishma għaliex it-tieni kumpannija ġiet hi stess amalgamata mat-tielet kumpannija kapitali u, għalhekk, m’għadhiex teżisti, l-ewwel kumpannija tikseb b’kumpens għall-ishma tat-tielet kumpannija, il-kundizzjoni taż-żamma għal ħames snin ta’ l-ishma miksuba inizjalment, prevista fil-punt (bb) tad-dispożizzjoni kkunsidrata, mhijiex ittrasferita fuq l-ishma tat-tielet kumpannija miżmuma mill-ewwel kumpannija.
2) Il-fatt li t-tieni frażi tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 7(1)(bb) tad-Direttiva 69/335, kif emendata mid-Direttivi 73/79 u 85/303, tirreferi għal "ċessjoni" ta’ l-ishma miżmuma wara transazzjoni eżenti mid-dazju kapitali mhijiex rilevanti għall-għan li tingħata risposta għall-ewwel domanda.