CELEX: 62000TJ0148
Κρατικές ενισχύσεις
Αντισταθμιστική εισφορά
Τρόπος χρηματοδοτήσεως των ενισχύσεων
Καθεστώς κοινοτικής ενισχύσεως για το βαμβάκι
Προσφυγή ακυρώσεως
Παραδεκτό
Πράξεις δεκτικές προσφυγής
.ρνηση της Επιτροπής να συνεχίσει διαδικασία λόγω παραλείψεως
Αρχή της αυτονομίας των μέσων παροχής ένδικης προστασίας

όχι διότι με την απόφαση προβάλλεται άρνηση χορηγήσεως ενός πλεονεκτήματος στα μέλη της, αλλά επειδή αυτή
δεν είναι επαρκώς δυσμενής όσον αφορά τη χρηματοδότηση της ενισχύσεως. Αν η Επιτροπή δεχόταν τις επικρίσεις της προσφεύγουσας σχετικά με το άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92, θα είχε
κρίνει τις εν λόγω κρατικές ενισχύσεις ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά στο σύνολό τους, δηλαδή όχι μόνο στο μέτρο που χρηματοδοτούνται
από ειδικό φόρο, αλλά επίσης στο μέτρο που χρηματοδοτούνται από την ανταποδοτική εισφορά.
Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι η προσφεύγουσα αμφισβητεί το γεγονός ότι ένας από τους δύο τρόπους χρηματοδοτήσεως των εν
λόγω μέτρων ενισχύσεως δεν κρίθηκε ασυμβίβαστος και, κατά συνέπεια, δεν αμφισβητεί το διατακτικό της επίδικης αποφάσεως, καθόσον
αυτό αφορά τα μέτρα ενισχύσεως και όχι τη χρηματοδότησή τους. Το ασυμβίβαστο του ειδικού φόρου δεν είναι παρά ο λόγος στον
οποίο στηρίζεται το ασυμβίβαστο της ενισχύσεως. Παρατηρεί ότι οι εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν στις αιτιολογικές σκέψεις μιας
αποφάσεως δεν μπορούν να αποτελέσουν το αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως παρά μόνον αν αυτές αποτελούν το αναγκαίο στήριγμα
του διατακτικού της πράξεως που βλάπτει την προσφεύγουσα (απόφαση του Πρωτοδικείου της 17ης Σεπτεμβρίου 1992, Τ-138/89, NBV
και NVB κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. ΙΙ-2181, σκέψη 31). Στην προκειμένη περίπτωση, δεδομένου ότι οι εκτιμήσεις επί του
συμβιβαστού της ανταποδοτικής εισφοράς συνηγορούν υπέρ του ότι, με το διατακτικό της επίδικης αποφάσεως, τα μέτρα ενισχύσεως
πρέπει να κριθούν συμβατά, η προσφεύγουσα, υπό την ιδιότητά της ως ενώσεως επιχειρήσεων δικαιούχων αυτών των μέτρων ενισχύσεως,
δεν έχει κανένα συμφέρον να τα αμφισβητήσει. Εξάλλου, οι εκτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν το έρεισμα του διατακτικού της επίδικης
αποφάσεως, οπότε το ασυμβίβαστο του ειδικού φόρου αφεαυτού δεν εμποδίζει να επιτραπούν τα εν λόγω μέτρα ενισχύσεως.
Τέταρτον, με το υπόμνημα ανταπαντήσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η προσφεύγουσα προέβη, με την απάντησή της, σε
θεμελιώδη αναπροσανατολισμό της προσφυγής και σε
αναδιατύπωση των περισσοτέρων αρχικών λόγων. Παρατηρεί, μεταξύ άλλων, ότι η προσφεύγουσα, με την απάντησή της,
αποφεύγει επιμελώς το ζήτημα του συμβατού της [ανταποδοτικής] εισφοράς με την κοινή οργάνωση αγοράς του βαμβακιού, ενώ επρόκειτο
για το κύριο επιχείρημα στο δικόγραφο της προσφυγής της. Έτσι, η προσφεύγουσα όχι μόνον προέβαλε νέους λόγους, απαράδεκτους κατά το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας,
αλλά επίσης υιοθέτησε θέση αντιφατική προς τα αιτήματα του εισαγωγικού δικογράφου.
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί, πρώτον, ότι η προσφυγή συνιστά κατάχρηση διαδικασίας.
Με τις παρατηρήσεις της επί της ενστάσεως απαραδέκτου της προσφυγής, ισχυρίζεται, αφενός, ότι αυτή δεν στρέφεται κατά της
ανταποδοτικής εισφοράς, αλλά ότι
έχει ως προφανή στόχο να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε προφανές σφάλμα μη εκπληρώνοντας την υποχρέωσή της να εξετάσει
το συμβιβαστό της πτυχής της ενισχύσεως προς το άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 βάσει των κανόνων που έχουν εφαρμογή
στις κρατικές ενισχύσεις χωριστά και ανεξάρτητα από τον τρόπο χρηματοδοτήσεως. Η προσφεύγουσα προβάλλει, ειδικότερα, ότι επικρίνει τη νομική εκτίμηση στην οποία προέβη η Επιτροπή στο σημείο IV, παράγραφος
3, δεύτερο εδάφιο, της επίδικης αποφάσεως. Εξηγεί, συναφώς, ότι
η Επιτροπή, όταν εκτιμά το συμβιβαστό με την κοινή αγορά ενός μέτρου όπως εκείνο του άρθρου 30, παράγραφοι 1 και 3, του νόμου
2040/92 ενόψει των άρθρων 87 [ΕΚ] και 88 ΕΚ, οφείλει, πρώτον, να εξετάσει τη μέθοδο με την οποία χρηματοδοτείται η ενίσχυση
και, δεύτερον, να εξετάσει, χωριστά, το συμβιβαστό της ενισχύσεως. Φρονεί ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή, αφού έκρινε τον τρόπο χρηματοδοτήσεως που προβλέπει το άρθρο 30, παράγραφος
3, του νόμου 2040/92
ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά στο μέτρο που παραβιάζει τους κανόνες της κοινής οργανώσεως αγοράς του βαμβακιού δεν είχε την υποχρέωση να εξετάσει επιπλέον το συμβιβαστό της διατάξεως αυτής ενόψει των κανόνων που έχουν εφαρμογή στις
κρατικές ενισχύσεις. Αντιθέτως, όσον αφορά το άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92, εφόσον έκρινε ότι τούτο συμβιβάζεται
προς τους κανόνες της κοινής οργανώσεως των αγορών στον τομέα του βαμβακιού, εναπέκειτο ακόμη στην Επιτροπή, σύμφωνα με την
προσφεύγουσα, να εξετάσει την
πτυχή της κρατικής ενισχύσεως ενόψει των κανόνων που έχουν εφαρμογή στις κρατικές ενισχύσεις. Διευκρίνισε ότι, με την παρούσα προσφυγή,
έχει ως κύριο στόχο όπως το Πρωτοδικείο εκδώσει απόφαση με την οποία να επιβεβαιώνει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε προφανές σφάλμα
εκτιμήσεως των πραγματικών περιστατικών αναγνωρίζοντας το συμβατό της ενισχύσεως του άρθρου 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92
προς τα άρθρα 87 [ΕΚ] έως 89 [...] ΕΚ, χωρίς να προβεί σε αυστηρή και ορθή ανάλυση, δηλαδή σε ανάλυση του ζητήματος αν το
άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 ανταποκρίνεται στις τέσσερις προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 87 [...] ΕΚ.
Αφετέρου, η προσφεύγουσα προβάλλει ότι, με την παρούσα προσφυγή, δεν επικαλείται καμία παράλειψη έναντι της Επιτροπής ούτε
αμφισβητεί την απόφασή της να κλείσει τη διαδικασία λόγω παραβάσεως.
Δεύτερον, η προσφεύγουσα φρονεί ότι, ως ένωση των επιχειρήσεων που είναι δικαιούχοι των εν λόγω μέτρων ενισχύσεως, πρέπει
να θεωρηθεί ότι η επίδικη απόφαση την αφορά ατομικά. Εξάλλου, δεν αμφισβητεί το βάσιμο των επιχειρημάτων που η Επιτροπή αντλεί
από το γεγονός ότι η επίδικη απόφαση αφορά ένα γενικό καθεστώς ενισχύσεως. Προβάλλει ότι οι εκ μέρους της Επιτροπής παραπομπές
στις αποφάσεις Kahn Scheepvaart κατά Επιτροπής και Arbeitsgemeinschaft Deutscher Luftfahrt-Unternehmen και Hapag-Lloyd κατά
Επιτροπής, προπαρατεθείσες, είναι αλυσιτελείς.
Τρίτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η προσφεύγουσα δεν έχει κανένα νόμιμο συμφέρον να επιδιώκει
την ακύρωση της επίδικης αποφάσεως καθόσον η απόφαση δεν είναι
επαρκώς δυσμενής δεν ασκεί επιρροή. Ως εκ της ιδιότητά της και μόνον ως ενώσεως που εκπροσωπεί τους δικαιούχους των εν λόγω μέτρων ενισχύσεως,
και ανεξάρτητα από το αιτιολογικό που την οδήγησε να ασκήσει την παρούσα προσφυγή, πράγματι, η προσφεύγουσα νομιμοποιείται
να προσβάλει την επίδικη απόφαση.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επιβάλλεται, πρώτον, να εξεταστεί το αντικείμενο της προσφυγής.
Με τα αιτήματά της, η προσφεύγουσα προσπαθεί να επιτύχει την ακύρωση
του άρθρου 1 [της επίδικης αποφάσεως] καθόσον κρίνει ότι δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά μόνον το άρθρο 30, παράγραφος
3, του νόμου 2040/92 [...] και όχι και το άρθρο 30, παράγραφος 1 [του ίδιου νόμου].
Όμως, το άρθρο αυτό δεν κηρύσσει ─ούτε άλλα αποσπάσματα του διατακτικού της επίδικης αποφάσεως─ το άρθρο 30, παράγραφος 3,
του νόμου 2040/92 ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά. Πράγματι, η δήλωση ασυμβιβάστου που διαλαμβάνει αφορά μόνον τα μέτρα ενισχύσεως
που χορήγησε ο Ελληνικός Οργανισμός Βάμβακος και χρηματοδοτούνται από τον ειδικό φόρο που θεσπίζει η διάταξη αυτή, μια πτυχή
της επίδικης αποφάσεως της οποίας το βάσιμο ουδόλως αμφισβητεί η προσφεύγουσα.
Στην πραγματικότητα, η προσφεύγουσα αμφισβητεί όχι το διατακτικό της επίδικης αποφάσεως καθαυτό, αλλά ορισμένες εκτιμήσεις
που διατύπωσε η Επιτροπή στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως και, ειδικότερα, αυτές που αφορούν την ανταποδοτική εισφορά
που περιλαμβάνονται στο σημείο IV, παράγραφοι 2 και 3.
Επιβάλλεται η διαπίστωση, δεύτερον, ότι από το εισαγωγικό δικόγραφο προκύπτει σαφώς ότι, αντίθετα προς τη θέση που υιοθέτησε
με τα μεταγενέστερα υπομνήματά της (βλ., ειδικότερα, σκέψη 51 ανωτέρω), η προσφεύγουσα αμφισβητεί, κυρίως, το βάσιμο του συμπεράσματος
της Επιτροπής ότι η ανταποδοτική εισφορά συνάδει προς την κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα του βαμβακιού (σημείο IV, παράγραφος
2, της επίδικης αποφάσεως). Επίσης, το ουσιώδες της νομικής επιχειρηματολογίας που αναπτύσσει με το εισαγωγικό της δικόγραφο
αφιερώνεται στο ζήτημα αυτό και περιλαμβάνει αμφισβήτηση της θέσεως που υιοθέτησε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας παραβάσεως.
Όμως, η προσφεύγουσα δεν μπορεί παραδεκτώς να προσβάλει το συμπέρασμα αυτό.
Αφενός, πράγματι, το εν λόγω συμπέρασμα προκύπτει, στην πραγματικότητα, από την απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 1998 με την οποία
η διαδικασία λόγω παραβάσεως τέθηκε στο αρχείο. Το σημείο IV, παράγραφος 2, της επίδικης αποφάσεως περιορίζεται να υπομνήσει
τη ληφθείσα ήδη θέση εκ μέρους της Επιτροπής με την από 2 Δεκεμβρίου 1998 απόφασή της και δεν περιέχει κανένα νέο στοιχείο
ικανό να παραγάγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα δυνάμενα να θίξουν τα συμφέροντα της προσφεύγουσας μεταβάλλοντας κατά τρόπο
κατάφωρο τη νομική της κατάσταση.
Αφετέρου, είναι προφανές ότι, αμφισβητώντας έτσι την εκτίμηση που περιλαμβάνεται στο σημείο IV, παράγραφος 2, της επίδικης
αποφάσεως, η προσφεύγουσα αποβλέπει στην πραγματικότητα να αμφισβητήσει, υπό την κάλυψη μιας προσφυγής ακυρώσεως που στρέφεται
κατά αποφάσεως στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, το πέρας της διαδικασίας λόγω παραβάσεως. Όμως, εκτός από το γεγονός ότι
τούτο συνιστά παραβίαση της αρχής της αυτοτέλειας των μέσων παροχής έννομης προστασίας, προέχει να υπομνηστεί ότι οι πολίτες
δεν νομιμοποιούνται να προσβάλλουν απόφαση της Επιτροπής να μη συνεχίσει τη διαδικασία λόγω παραβάσεως που κίνησε κατά κράτους
μέλους (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 1ης Μαρτίου 1966, 48/65, Lütticke κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1965-1968, σ. 243,
ειδικότερα, σ. 246· της 14ης Φεβρουαρίου 1989, 247/87, Star Fruit κατά Επιτροπής, Συλλογή 1989, σ. 291, σκέψεις 11 και 12,
και της 17ης Μαΐου 1990, C-87/89, Sonito κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990, σ. I-1981, σκέψεις 6 και 7).
Εξάλλου, η προσφεύγουσα προβάλλει επικουρική επιχειρηματολογία ─την οποία, με τα μεταγενέστερα του εισαγωγικού δικογράφου
υπομνήματά της, προσπαθεί να εμφανίσει ως την κύρια επιχειρηματολογία της─ κατά την οποία, έστω και αν υποτεθεί ότι το άρθρο
30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 είναι σύμφωνο προς την κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα του βαμβακιού, εναπόκειται ακόμη
στην Επιτροπή να αναλύσει,
χωριστά και ανεξάρτητα της μεθόδου χρηματοδοτήσεως, το συμβιβαστό της διατάξεως αυτής
βάσει της κανονιστικής ρυθμίσεως που διέπει τις κρατικές ενισχύσεις. Επικρίνει έτσι την εκτίμηση που περιλαμβάνεται στο σημείο IV, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της επίδικης αποφάσεως και,
ειδικότερα, το γεγονός ότι η Επιτροπή φέρεται ως θεωρήσασα ότι το άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 συμβιβάζεται προς
τους κανόνες περί των κρατικών ενισχύσεων μόνον επί της βάσεως του ότι είναι σύμφωνο προς την κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα
του βαμβακιού.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η επικουρική αυτή θέση εξελίχθηκε κατά τη διαδικασία αλλά, ανεξάρτητα από την εκδοχή που γίνεται
δεκτή, η προσφυγή πρέπει να κριθεί απαράδεκτη.
Συγκεκριμένα, η επικουρική επιχειρηματολογία, όπως προβλήθηκε με το εισαγωγικό δικόγραφο, στηρίζεται στην ιδέα ότι το άρθρο
30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 συνιστά καθαυτό κρατική ενίσχυση (βλ. σημεία 157 έως 159 του εισαγωγικού δικογράφου) ή
περιλαμβάνει μια
πτυχή κρατικής ενισχύσεως (βλ. σημεία 160, 162, 163 και 164 του εισαγωγικού δικογράφου). Όμως, είναι προφανές ─όπως εξάλλου δέχεται η ίδια η προσφεύγουσα
με τα μεταγενέστερα υπομνήματά της─ ότι η διάταξη αυτή δεν συνιστά κρατική ενίσχυση ούτε περιλαμβάνει μια τέτοια
πτυχή, αλλά ότι είναι μία από τις δύο μεθόδους χρηματοδοτήσεως των κρατικών ενισχύσεων που χορήγησε ο Ελληνικός Οργανισμός Βάμβακος.
Είναι εξίσου προφανές ότι η Επιτροπή δεν έκρινε ότι η εν λόγω διάταξη συμβιβάζεται ή δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά βάσει
του άρθρου 87 ΕΚ, αφού μια τέτοια κρίση δεν μπορούσε να αφορά παρά μόνον τα καθαυτό μέτρα ενισχύσεως.
Στην πραγματικότητα, είναι σαφές ότι, εξομοιώνοντας ως μη όφειλε το άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 με κρατική ενίσχυση,
η προσφεύγουσα έχει, και πάλι, ως μόνο στόχο όπως το Πρωτοδικείο ελέγξει τη νομιμότητα της διατάξεως αυτής, τούτο δεν παρά
το ότι η Επιτροπή αποφάνθηκε ήδη επ' αυτής στο πλαίσιο της διαδικασίας λόγω παραβάσεως. Ενεργώντας κατ' αυτόν τον τρόπο, η
προσφεύγουσα παραβιάζει την αρχή της αυτοτέλειας των μέσων παροχής έννομης προστασίας.
Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι, με το υπόμνημα απαντήσεώς της, η προσφεύγουσα, αποκλίνουσα από την αρχική
της θέση, ισχυρίζεται ότι
έχει πλήρη συνείδηση του ότι η εισφορά δεν μπορεί να εξομοιωθεί με ενίσχυση και ότι είχε
πάντοτε θεωρήσει ότι τα επίδικα μέτρα κρατικής ενισχύσεως αποτελούνται από τις υπηρεσίες που προσφέρει ο [Ελληνικός] Οργανισμός
[Βάμβακος] και όχι η ίδια η εισφορά (βλ. σημεία 3, 17, 36 και 39 του υπομνήματος απαντήσεως). Με το υπόμνημά της απαντήσεως, συγκεντρώνει έτσι ειδικότερα την
επικουρική επιχειρηματολογία της, όχι πλέον στο άρθρο 30, παράγραφος 1, του νόμου 2040/92 καθαυτό, αλλά στις υπηρεσίες αυτές,
καθόσον αυτές χρηματοδοτούνται από την ανταποδοτική εισφορά (βλ. σημεία 19, 20, 26 και 39 του υπομνήματος απαντήσεως).
Πάντως, η μεταβολή που έγινε έτσι στην επικουρική επιχειρηματολογία που προβλήθηκε με το εισαγωγικό δικόγραφο πρέπει να αντικρουστεί.
Πράγματι, αυτή συνιστά νέο ισχυρισμό, απαράδεκτο κατ' εφαρμογήν του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη χωρίς να χρειάζεται το Πρωτοδικείο να αποφανθεί
επί των άλλων λόγων απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται
στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά
της έξοδα και στα δικαστικά έξοδα της Επιτροπής, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας.
Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 4, του ίδιου κανονισμού, η Ελληνική Δημοκρατία θα φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή ως απαράδεκτη.
2)
Η προσφεύγουσα φέρει τα δικαστικά της έξοδα καθώς και τα δικαστικά έξοδα της Επιτροπής.
3)
Η Ελληνική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
García-Valdecasas
Lindh
Cooke
Mengozzi
Legal
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 16 Οκτωβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Η Πρόεδρος
H. Jung
P. Lindh
–
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.