CELEX: 62004CJ0428
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγία 89/391/ΕΟΚ- Μέτρα για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία
Μη ανακοίνωση στην Επιτροπή των μέτρων μεταφοράς
Πλημμελής ή ελλιπής μεταφορά
Άρθρα 2, παράγραφος 1, 7, παράγραφος 3, 8, παράγραφος 2, 11, παράγραφος 2, στοιχεία γ΄ και δ΄, 13, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, και 18

Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, σκέψη 38). Αν ο νομοθέτης ήθελε να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8, παράγραφος
2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας, προβλέποντας για επιχειρήσεις που έχουν ορισμένο μέγεθος ή που ασκούν ορισμένες δραστηριότητες
περιορισμό της υποχρεώσεως ορισμού των υπεύθυνων για τις εν λόγω δραστηριότητες εργαζομένων, θα το είχε διευκρινίσει ρητώς.
64     Βεβαίως, είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη η σημασία ή το μέγεθος μιας επιχειρήσεως ή/και εκμεταλλεύσεως, καθώς και η φύση των
δραστηριοτήτων της, προκειμένου να συγκεκριμενοποιηθούν τα στοιχεία στα οποία αναφέρονται οι διατάξεις του άρθρου 8, παράγραφος
2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας, όχι, όμως, για να αποκλειστεί εκ των προτέρων ο ορισμός των εργαζομένων που είναι υπεύθυνοι
για τις εν λόγω δραστηριότητες της προστασίας και της προλήψεως.
65     Το άρθρο 8, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας προβλέπει ρητώς ότι οι εν λόγω εργαζόμενοι πρέπει να έχουν καταρτιστεί
κατάλληλα, να είναι επαρκείς σε αριθμό και να τίθεται στη διάθεσή τους το κατάλληλο υλικό, ανάλογα με το μέγεθος ή/και τους
ειδικούς κινδύνους της επιχειρήσεως ή/και της εγκαταστάσεως. Ως εκ τούτου, τα κριτήρια αυτά μπορούν μεν να ληφθούν υπόψη προκειμένου
να προσδιοριστεί η κατάρτιση και ο αριθμός των υπεύθυνων εργαζομένων, καθώς και το υλικό που τίθεται στη διάθεσή τους, αλλά
δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη για να κριθεί εάν υπάρχει υποχρέωση ορισμού των προσώπων αυτών δυνάμει του ως άνω πρώτου εδαφίου.
66     Η παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του ως άνω άρθρου 8 προβλέπει, επομένως, ένα υποχρεωτικό μέτρο όσον αφορά τις πρώτες βοήθειες,
την πυρασφάλεια και την εκκένωση των χώρων εργασίας από τους εργαζομένους, δηλαδή τον ορισμό των υπεύθυνων για τα ζητήματα
αυτά εργαζομένων, ο οποίος θεωρείται αναγκαίος ανεξαρτήτως της φύσεως των δραστηριοτήτων και του μεγέθους της επιχειρήσεως
ή/και της εκμεταλλεύσεως. Πράγματι, καίτοι είναι προφανές ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις έχουν τα δικά τους χαρακτηριστικά,
καθώς και συγκεκριμένες ανάγκες, που μπορούν να επηρεάσουν τα αναγκαία προς λήψη μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος
1, της οδηγίας, οι ιδιαιτερότητες αυτές δεν επηρεάζουν τον εγγενή στην επιχείρηση βαθμό επικινδυνότητας και δεν μπορεί να
συναχθεί από αυτές ότι η υποχρέωση ορισμού των εργαζομένων που είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή των σχετικών μέτρων δεν είναι
εφαρμοστέα σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Τα καθήκοντα με τα οποία είναι επιφορτισμένοι οι εργαζόμενοι αυτοί αφορούν κινδύνους
που είναι δυνατό να ανακύψουν στους χώρους εργασίας, ανεξαρτήτως του μεγέθους της επιχειρήσεως ή/και εκμεταλλεύσεως.
67     Ως εκ τούτου, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι, μη προβλέποντας σε όλες τις περιπτώσεις την υποχρέωση του εργοδότη να ορίζει
τους εργαζομένους που είναι υπεύθυνοι για τις πρώτες βοήθειες, την πυρασφάλεια και την εκκένωση των χώρων από τους εργαζομένους,
ανεξαρτήτως του μεγέθους της επιχειρήσεως ή/και εκμεταλλεύσεως, καθώς και των δραστηριοτήτων της, η αυστριακή νομοθεσία δεν
είναι σύμφωνη προς το άρθρο 8, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας και, επομένως, η τέταρτη αιτίαση είναι βάσιμη.

Επί της πέμπτης αιτιάσεως, που αντλείται από την παράβαση του άρθρου 11, παράγραφος 2, της οδηγίας
68     Ως προς το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας έχει μεταφερθεί κατά μεγάλο μέρος
στο αυστριακό δίκαιο, με εξαίρεση την υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως που περιλαμβάνεται στο στοιχείο γ΄ της διατάξεως
αυτής, σε σχέση με τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 10, παράγραφοι 1, στοιχείο α΄, 2 και 3, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.
Όσον αφορά το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄, της οδηγίας, η Επιτροπή εκτιμά ότι το αυστριακό δίκαιο δεν προβλέπει την
υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως σε περίπτωση προσφυγής σε εξωτερικές υπηρεσίες, κατά το άρθρο 7, παράγραφος 3, της
οδηγίας.
Επί της μεταφοράς του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας
69     Επιβάλλεται, κατ’ αρχάς, η υπόμνηση ότι, όπως εκτέθηκε στις σκέψεις 49 έως 53 της παρούσας αποφάσεως, ο εργοδότης οφείλει,
σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας, να ορίσει έναν ή περισσότερους εργαζομένους προκειμένου να ασχολούνται με
τις δραστηριότητες προστασίας και προλήψεως των επαγγελματικών κινδύνων της επιχειρήσεως ή/και της εγκαταστάσεως. Η παράγραφος
3 του ίδιου άρθρου προβλέπει επίσης την υποχρέωση προσφυγής σε υπηρεσίες εκτός της επιχειρήσεως, η τελευταία αυτή υποχρέωση,
όμως, είναι απλώς επικουρική σε σχέση με εκείνη της ως άνω παραγράφου 1, καθόσον ισχύει μόνον «[ε]άν οι διαθέσιμες δυνατότητες
μέσα στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση δεν είναι επαρκείς για την οργάνωση των εν λόγω δραστηριοτήτων προστασίας και πρόληψης».
70     Δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 2, της οδηγίας, οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποί τους, οι οποίοι εκτελούν ειδικά καθήκοντα
για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, συμμετέχουν κατά τρόπο ισόρροπο και σύμφωνα με τις εθνικές
νομοθεσίες ή/και πρακτικές, ή ζητείται η γνώμη τους από τον εργοδότη εκ των προτέρων και εγκαίρως για διάφορα θέματα, όπως,
μεταξύ άλλων:
–       για τις πληροφορίες που προβλέπονται μεταξύ άλλων στο άρθρο 10 της οδηγίας (άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄)·
–       για την προβλεπόμενη στο άρθρο 7, παράγραφος 3, της οδηγίας ενδεχομένη προσφυγή σε εξωτερικές ως προς την επιχείρηση ή/και
την εγκατάσταση αρμόδιες υπηρεσίες ή άτομα (άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄).
71     Η υποχρέωση συμμετοχής ή διαβουλεύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας εκτείνεται στις
ακόλουθες πληροφορίες, οι οποίες απαριθμούνται στο άρθρο 10 της οδηγίας:
–       στις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στους εργαζομένους ή/και στους εκπροσώπους τους σχετικά με τους κινδύνους για την
ασφάλεια και την υγεία, καθώς και στα μέτρα και τις δραστηριότητες προστασίας και πρόληψης που αφορούν είτε την επιχείρηση
ή/και την εγκατάσταση εν γένει, είτε κάθε είδος θέσης εργασίας ή/και καθηκόντων (άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο α΄)·
–       στις πληροφορίες που οφείλει να παρέχει ο εργοδότης στους εργοδότες των εργαζομένων των εξωτερικών επιχειρήσεων ή/και εγκαταστάσεων
που παρεμβαίνουν στην επιχείρηση ή την εγκατάστασή του (άρθρο 10, παράγραφος 2) και
–       στις πληροφορίες στις οποίες οι εργαζόμενοι που εκτελούν ειδικά καθήκοντα στον τομέα της προστασίας της ασφάλειας και της
υγείας των εργαζομένων ή οι αντιπρόσωποι των εργαζομένων που εκτελούν παρόμοια καθήκοντα, πρέπει να έχουν πρόσβαση για τη
διεκπεραίωση των καθηκόντων τους, μεταξύ άλλων, στις πληροφορίες που προέρχονται τόσο από τις δραστηριότητες προστασίας και
προλήψεως όσο και από τις υπηρεσίες επιθεωρήσεως και τους αρμόδιους για την ασφάλεια και την υγεία οργανισμούς (άρθρο 10,
παράγραφος 3, στοιχείο γ΄).
72     Επιβάλλεται, ωστόσο, η διευκρίνιση ότι η αιτίαση της Επιτροπής αντλείται από παράβαση όχι της υποχρεώσεως παροχής των πληροφοριών
που διαλαμβάνονται στο άρθρο 10 της οδηγίας, αλλά της υποχρεώσεως των εργοδοτών να ζητούν τη γνώμη των εργαζομένων ή των εκπροσώπων
των εργαζομένων που αναφέρονται στο άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας ή να επιτρέπουν τη συμμετοχή τους στην απόκτηση των
πληροφοριών αυτών. Πρόκειται, επομένως, για παράβαση υποχρεώσεως που προηγείται χρονικώς εκείνης για την οποία κάνει λόγο
το ως άνω άρθρο 10.
73     Κατ’ αρχάς, όσον αφορά την υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως σε σχέση με τις πληροφορίες του άρθρου 10, παράγραφος 1,
στοιχείο α΄, της οδηγίας, η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, σύμφωνα, μεταξύ άλλων, με τις διατάξεις του ομοσπονδιακού
νόμου που ρυθμίζει τις σχέσεις εργασίας και την κοινωνική οργάνωση των επιχειρήσεων (Arbeitsverfassungsgesetz, στο εξής: ArbVG),
το συμβούλιο των εργαζομένων οφείλει να συμμετέχει στη διερεύνηση και την αξιολόγηση των κινδύνων, καθώς και στον προσδιορισμό
των ληπτέων μέτρων και ότι, ελλείψει οργάνων εκπροσωπήσεως του προσωπικού, το σχετικό καθήκον αναλαμβάνουν τα πρόσωπα που
είναι υπεύθυνα για την ασφάλεια, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του ASchG. Αν δεν υπάρχει στην επιχείρηση ή/και στην εκμετάλλευση
καμία από τις δύο αυτές κατηγορίες προσώπων, πρέπει να ζητηθεί η γνώμη όλων των εργαζομένων και να διασφαλιστεί η συμμετοχή
τους στη διερεύνηση και την αξιολόγηση των κινδύνων και των αναγκαίων προς λήψη μέτρων. Η διερεύνηση και η αξιολόγηση των
κινδύνων, καθώς και ο προσδιορισμός των μέτρων, πρέπει να γίνονται σε σχέση με το είδος της οικείας θέσεως εργασίας, εφόσον
αυτό καθίσταται αναγκαίο για λόγους που αφορούν την πρόληψη των κινδύνων. Σύμφωνα με την Αυστριακή Κυβέρνηση, τα καθήκοντα
αυτά προϋποθέτουν τη διαβούλευση με τους εργαζομένους και τη συμμετοχή τους όσον αφορά τις πληροφορίες που απορρέουν από τις
δραστηριότητες της προστασίας και της προλήψεως των κινδύνων.
74     Επιβάλλεται σχετικώς η επισήμανση ότι η ενδέκατη και η δωδέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας βεβαιώνουν ότι μεταξύ των σκοπών
της οδηγίας καταλέγονται ο διάλογος και η ισόρροπη συμμετοχή εργοδοτών και εργαζομένων με σκοπό τη θέσπιση ανακαίων μέτρων
για την προστασία των τελευταίων από εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή
κατά Κάτω Χωρών, σκέψη 39). Το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας συνιστά συγκεκριμένη εκδήλωση του σκοπού αυτού.
75     Όσον αφορά τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τη Δημοκρατία της Αυστρίας για τη μεταφορά του στοιχείου γ΄ της εν λόγω διατάξεως
στο εσωτερικό της δίκαιο, επιβάλλεται η επισήμανση ότι η διαδοχική αναφορά, στην αυστριακή ρύθμιση, του συμβουλίου των εργαζομένων
της επιχειρήσεως, των προσώπων που είναι υπεύθυνα για την ασφάλεια και των εργαζομένων εν γένει ως κατηγοριών που οφείλουν
να συμβάλλουν στη διερεύνηση και την αξιολόγηση των κινδύνων, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα, σε περίπτωση που υφίσταται όργανο
εκπροσωπήσεως του προσωπικού όπως το συμβούλιο των εργαζομένων της επιχειρήσεως, οι εργαζόμενοι που είναι υπεύθυνοι για τις
δραστηριότητες της προστασίας και της προλήψεως, στους οποίους αναφέρεται ακριβώς το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας, να
μη συμμετέχουν στην αναζήτηση αυτή των πληροφοριών, όπως το απαιτεί το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.
76     Βεβαίως, το άρθρο 11, παράγραφος 1, της οδηγίας προβλέπει μια γενική υποχρέωση των εργοδοτών να ζητούν τη γνώμη των εργαζομένων
ή/και των εκπροσώπων τους και να καθιστούν δυνατή τη συμμετοχή τους στο πλαίσιο όλων των ζητημάτων που άπτονται της ασφάλειας
και της υγείας στην εργασία. Εντούτοις, η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου αναφέρεται στη συμμετοχή και στη διαβούλευση με συγκεκριμένη
ομάδα εργαζομένων, δηλαδή αυτών που εκτελούν ειδικά καθήκοντα σχετικά με την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.
77     Ωστόσο, από τις σχετικές διατάξεις του αυστριακού δικαίου δεν προκύπτει ότι τα πρόσωπα που εκτελούν ειδικά καθήκοντα για την
προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων απολαύουν συγκεκριμένης και ιδιαίτερης θέσεως όσον αφορά τη διαβούλευση
ή την ισόρροπη συμμετοχή σε σχέση με τις πληροφορίες που προβλέπει το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας, με
αποτέλεσμα το σκέλος αυτό της αιτιάσεως της Επιτροπής που σχετίζεται με το ως άνω άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, να
πρέπει να θεωρηθεί βάσιμο.
78     Πρέπει να προστεθεί ότι ένας νόμος, όπως ο ArbVG, που προβλέπει ότι η διερεύνηση και η αξιολόγηση των κινδύνων και ο προσδιορισμός
των ληπτέων μέτρων πραγματοποιείται σε σχέση με το είδος της οικείας θέσεως εργασίας, «εφόσον αυτό καθίσταται αναγκαίο για
λόγους που αφορούν την πρόληψη των κινδύνων», εισάγει προϋπόθεση που δεν είναι σύμφωνη προς τους όρους της υποχρεώσεως συμμετοχής
και διαβουλεύσεως που απορρέει από το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας σε συνδυασμό με το άρθρο της 10, παράγραφος
1, στοιχείο α΄.
79     Δεύτερον, όσον αφορά την υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως σχετικά με την ενημέρωση προς τους εργοδότες των εργαζομένων
των εξωτερικών επιχειρήσεων ή/και εγκαταστάσεων, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας,
σε συνδυασμό με το άρθρο της 10, παράγραφος 2, η Αυστριακή Κυβέρνηση εκτιμά ότι το άρθρο 8, παράγραφος 2, σημείο 1, του ASchG
εξασφαλίζει τη μεταφορά της εν λόγω διατάξεως της οδηγίας.
80     Η εν λόγω διάταξη του ASchG προβλέπει ότι, όταν εργαζόμενοι που δεν έχουν συνάψει σύμβαση με τον εργοδότη που είναι υπεύθυνος
για τον χώρο εργασίας τους, δηλαδή εργαζόμενοι εξωτερικών επιχειρήσεων, εργάζονται στον χώρο αυτόν, ο εν λόγω εργοδότης υποχρεούται,
αν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, να μεριμνά ώστε οι εργαζόμενοι αυτοί να ενημερώνονται για τους κινδύνους που υπάρχουν
στον χώρο εργασίας τους και να καταρτίζονται αναλόγως.
81     Εντούτοις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι με τη διάταξη αυτή δεν μεταφέρεται στο εσωτερικό δίκαιο η προηγούμενη χρονικώς υποχρέωση
της συμμετοχής και της διαβουλεύσεως των προσώπων που εκτελούν ειδικά καθήκοντα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας
των εργαζομένων που προβλέπεται από το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, στην οποία αναφέρεται με την προσφυγή
της η Επιτροπή, αλλά η υποχρέωση ενημερώσεως που προβλέπει το άρθρο 10, παράγραφος 2, της οδηγίας. Επιπλέον, επιβάλλεται εν
πάση περιπτώσει η παρατήρηση ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο, το άρθρο 8, παράγραφος 2,
σημείο 1, του ASchG προβλέπει ότι ο υπεύθυνος για τον χώρο εργασίας εργοδότης οφείλει να μεριμνά ώστε οι εργαζόμενοι αυτοί
να ενημερώνονται σχετικά με τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία. Εντούτοις, το άρθρο 10, παράγραφος 2, της οδηγίας
απαιτεί να παρέχονται κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους αυτούς όχι στους εν λόγω εργαζομένους, αλλά στους εργοδότες
τους. Ως εκ τούτου, η διάταξη αυτή του ASchG, παρότι υποτίθεται ότι μεταφέρει στο αυστριακό δίκαιο τόσο την προηγούμενη υποχρέωση
συμμετοχής και διαβουλεύσεως του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας όσο και τη γενική υποχρέωση ενημερώσεως
του άρθρου της 10, παράγραφος 2, αποδεικνύεται ανεπαρκής για την εξασφάλιση της ορθής μεταφοράς των δύο αυτών διατάξεων.
82     Επομένως, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι το σκέλος αυτό της αιτιάσεως της Επιτροπής που αφορά το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο
γ΄, της οδηγίας είναι επίσης βάσιμο.
83     Τρίτον, η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως σχετικά με τις πληροφορίες του άρθρου
10, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, της οδηγίας μεταφέρθηκε στο εσωτερικό της δίκαιο με τις σχετικές διατάξεις του νόμου του 1993
για την επιθεώρηση εργασίας (Arbeitsinspektionsgesetz 1993, BGBl. 27/1993) και με εκείνες του ASchG που απαριθμούνται στα
σημεία 60 και 61 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα.
84     Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως που προβλέπεται από τις εν λόγω εθνικές διατάξεις δεν
προβλέπεται για τις πληροφορίες στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 10, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, της οδηγίας και προσθέτει,
με το υπόμνημα απαντήσεως, ότι οι διατάξεις που επικαλείται η Αυστριακή Κυβέρνηση προβλέπουν γενικές μόνον υποχρεώσεις ενημερώσεως
και όχι μια επαρκώς ακριβή εξειδίκευση των πληροφοριών, όπως αναφέρονται ρητώς στο άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της
οδηγίας.
85     Επιβάλλεται συναφώς η διαπίστωση ότι, καίτοι οι σχετικές διατάξεις του αυστριακού δικαίου προβλέπουν την κοινοποίηση των πληροφοριών
του άρθρου 10, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, εντούτοις, δεν προβλέπουν την προηγούμενη χρονικώς και ξεχωριστή υποχρέωση
της συμμετοχής και της διαβουλεύσεως με τους εργαζομένους που εκτελούν ειδικά καθήκοντα στον τομέα της προστασίας της ασφάλειας
και της υγείας των εργαζομένων, την οποία προβλέπει το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, διάταξη που αποτελεί το αντικείμενο
της αιτιάσεως της Επιτροπής.
86     Πράγματι, όπως προκύπτει από τα σημεία 76 έως 78 της παρούσας αποφάσεως, η αυστριακή νομοθεσία προβλέπει γενικές υποχρεώσεις
ενημερώσεως ή διαβουλεύσεως με διάφορα πρόσωπα ή οργανισμούς που εκπροσωπούν τους εργαζομένους ή που είναι υπεύθυνοι, κατά
το εθνικό δίκαιο, για θέματα ασφάλειας, χωρίς, ωστόσο, να προβλέπει την υποχρέωση της συγκεκριμένης ομάδας εργαζομένων που
εκτελούν ειδικά καθήκοντα στον τομέα της προλήψεως των επαγγελματικών κινδύνων και της προστασίας της ασφάλειας και της υγείας
των εργαζομένων, σύμφωνα με τα άρθρα 7, παράγραφος 1, και 11, παράγραφος 2, της οδηγίας.
87     Δεδομένου ότι το αυστριακό δίκαιο δεν περιέχει διατάξεις προβλέπουσες τη συμμετοχή και τη διαβούλευση με τους εργαζομένους
αυτούς που εκτελούν ειδικά καθήκοντα, όπως επιτάσσει το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, επιβάλλεται το συμπέρασμα
ότι και το σκέλος αυτό της αιτιάσεως της Επιτροπής είναι βάσιμο.
Επί της μεταφοράς του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄, της οδηγίας
88     Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η αυστριακή νομοθεσία δεν περιλαμβάνει την υποχρέωση του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄,
της οδηγίας περί συμμετοχής και διαβουλεύσεως με τους εργαζομένους που εκτελούν ειδικά καθήκοντα στον τομέα της προστασίας
της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, σε περίπτωση προσφυγής σε υπηρεσίες εκτός της επιχειρήσεως.
89     Η Αυστριακή Κυβέρνηση ισχυρίζεται συναφώς ότι, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του ASchG, τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα
για την ασφάλεια πρέπει να ενημερώνονται εκ των προτέρων και να καλούνται να πουν τη γνώμη τους σχετικά με τον διορισμό και
την παύση των αρμόδιων για την ασφάλεια, των γιατρών εργασίας και των προσώπων που είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή των μέτρων
που αφορούν τις πρώτες βοήθειες, την πυρασφάλεια και την εκκένωση των χώρων από τους εργαζομένους, εκτός εάν υπάρχει όργανο
εκπροσωπήσεως των εργαζομένων, το οποίο μπορεί να αποφανθεί σχετικώς, ή εάν τα ζητήματα αυτά έχουν συζητηθεί από επιτροπή
υγιεινής και ασφάλειας. Παρόμοιες διατάξεις απαντούν στον B-BSG όσον αφορά τον δημοσιοϋπαλληλικό κλάδο.
90     Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Αυστριακή Κυβέρνηση συγχέει στην περίπτωση αυτή τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο
11, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας, το οποίο παραπέμπει στους εργαζομένους που έχουν οριστεί εντός της επιχειρήσεως
ή της εκμεταλλεύσεως για να εκτελούν ορισμένες δραστηριότητες σύμφωνα με τα άρθρα 7, παράγραφος 1, και 8, παράγραφος 2, της
οδηγίας, και την ξεχωριστή υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄, σχετικά με τις περιπτώσεις στις
οποίες οι εργοδότες απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 3, της οδηγίας, σε υπηρεσίες εκτός της επιχειρήσεως. Η
νομοθετική ρύθμιση που επικαλείται η Αυστριακή Κυβέρνηση συναφώς περιορίζεται στη μεταφορά της πρώτης υποχρεώσεως, του άρθρου
11, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας, και δεν αφορά τη διαφορετική υποχρέωση του στοιχείου δ΄ της ίδιας διατάξεως.
91     Ως εκ τούτου, παραλείποντας να προβλέψει στη νομοθεσία της την υποχρέωση συμμετοχής και διαβουλεύσεως με τους εργαζομένους
που εκτελούν ειδικά καθήκοντα στον τομέα της προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, σε περίπτωση προσφυγής
σε υπηρεσίες εκτός της επιχειρήσεως ή/και της εκμεταλλεύσεως, η Δημοκρατία της Αυστρίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει
από το άρθρο 11, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄, της οδηγίας.
92     Επομένως, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι η πέμπτη αιτίαση, η οποία αντλείται από παράβαση του άρθρου 11, παράγραφος 2, στοιχεία
γ΄ και δ΄, της οδηγίας, είναι βάσιμη.

Επί της έκτης αιτιάσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχεία α΄ και β΄, της οδηγίας
93     Η Επιτροπή αναφέρεται συναφώς στην υποχρέωση των εργαζομένων να χρησιμοποιούν σωστά, αφενός, τις μηχανές, τις συσκευές, τα
εργαλεία, τις επικίνδυνες ουσίες, τα μεταφορικά και άλλα μέσα (άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄) και, αφετέρου, τον ατομικό
προστατευτικό εξοπλισμό που τίθεται στη διάθεσή τους, τον οποίον οφείλουν, μετά τη χρήση, να τακτοποιούν στη θέση του  (άρθρο ((άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο β΄).
Επιχειρήματα των διαδίκων
94     Όσον αφορά το πρώτο σκέλος της αιτιάσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η έννοια των «εργαλείων της εργασίας» που χρησιμοποιούν
ο ASchG και ο B-BSG καλύπτει όλα τα αντικείμενα που απαριθμούνται στο άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας, εκτός
από τις επικίνδυνες ουσίες. Κατά την άποψή της, η γενική παραπομπή σε διοικητικούς κανόνες και οδηγίες που δεν ορίζονται κατά
τρόπο συγκεκριμένο, όπως αυτός του άρθρου 15 του ASchG και του B-BSG, δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την κατάλληλη μεταφορά
του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας.
95     Όσον αφορά το άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, καίτοι η ορθή χρήση του ατομικού
προστατευτικού εξοπλισμού έχει προβλεφθεί από το αυστριακό δίκαιο, δεν συμβαίνει το ίδιο και με την υποχρέωση της τακτοποιήσεώς
του στη θέση του μετά τη χρήση. Κατά την άποψή της, η τελευταία αυτή υποχρέωση πρέπει να ρυθμίζεται χωριστά από τη νομοθετική
ρύθμιση με την οποία μεταφέρεται στο εσωτερικό δίκαιο η εν λόγω διάταξη, κατά τρόπον ώστε οι εργαζόμενοι να έχουν σαφή, συγκεκριμένη
και λεπτομερή εικόνα των υποχρεώσεών τους.
96     Η Αυστριακή Κυβέρνηση παραθέτει το άρθρο 15 του ASchG και διευκρινίζει ότι οι κανόνες προστασίας των εργαζομένων που σχετίζονται
με τη χρήση των επικίνδυνων ουσιών προβλέπονται κυρίως στον τίτλο IV του ASchG, στον κανονισμό για τις οριακές τιμές των ουσιών
και των καρκινογόνων ουσιών, στον κανονισμό για την προστασία των εργαζομένων έναντι των κινδύνων από βιολογικές ουσίες, στον
κανονισμό για την προστασία του προσωπικού των ομοσπονδιακών υπηρεσιών από βιολογικές ουσίες, καθώς και στα άρθρα 52 επ. του
γενικού κανονισμού για την προστασία των εργαζομένων. Προσθέτει δε ότι παρόμοιες διατάξεις έχουν θεσπιστεί και στον τομέα
της προστασίας του προσωπικού των ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
97     Όσον αφορά την υποχρέωση των εργαζομένων να τακτοποιούν στη θέση του τον ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό που τίθεται στη διάθεσή
τους, η Αυστριακή Κυβέρνηση επισημαίνει ότι, για λόγους υγιεινής, η αυστριακή νομοθεσία προβλέπει ότι ο εξοπλισμός αυτός προορίζεται
για την ατομική χρήση ενός μόνον εργαζομένου. Η χρησιμοποίηση ορισμένων ατομικών προστατευτικών εξοπλισμών από περισσότερους
εργαζομένους επιτρέπεται μόνον όταν οι εξοπλισμοί αυτοί χρησιμοποιούνται, λόγω της φύσεώς τους, περιστασιακά και καθαρίζονται
και απολυμαίνονται ικανοποιητικά μετά τη χρήση τους.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
98     Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, την υποχρέωση των εργαζομένων που προβλέπει το άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας, επιβάλλεται
η υπόμνηση ότι, στο πλαίσιο προσφυγής ασκηθείσας βάσει του άρθρου 226 ΕΚ, εναπόκειται στην Επιτροπή να αποδείξει την ύπαρξη
της φερομένης παραβάσεως και να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία στοιχεία για την επαλήθευση της υπάρξεως της εν λόγω
παραβάσεως και ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να στηριχθεί σε οποιοδήποτε τεκμήριο (βλ. απόφαση της 12ης Μαΐου 2005, C-287/03,
Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή 2005, σ. I-3761, σκέψη 27, και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
99     Η μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο μιας οδηγίας δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη την κατά γράμμα επανάληψη των διατάξεων αυτής σε ρητή
και ειδική νομική διάταξη, αλλά μπορεί να γίνει και σε ένα γενικό νομικό πλαίσιο, εφόσον αυτό διασφαλίζει πράγματι, κατά τρόπο
αρκούντως σαφή και ακριβή, την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 7ης Ιανουαρίου 2004, C-58/02,
Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 2004, σ. Ι-621, σκέψη 26, και της 20ής Οκτωβρίου 2005, C-6/04, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου,
που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 21).
100   Το γεγονός ότι το άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας αναφέρει τις επικίνδυνες ουσίες μεταξύ των μέσων για την
εκτέλεση της εργασίας δεν εμποδίζει τον διαχωρισμό σε εθνικό επίπεδο των διάφορων αυτών πηγών κινδύνου στην εργασία, υπό την
προϋπόθεση ότι επιτυγχάνεται ο σκοπός της παραγράφου 1 της ίδιας κοινοτικής διατάξεως. Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι οι εργαζόμενοι
πρέπει να μεριμνούν για τη δική τους ασφάλεια και υγεία και για την υγεία των λοιπών προσώπων που επηρεάζονται από τις πράξεις
ή τις παραλείψεις τους κατά την εργασία.
101   Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 81 των προτάσεών του, η Επιτροπή δεν απέδειξε στην προκειμένη περίπτωση κατά
πόσον η αυστριακή νομοθεσία θίγει το αποτέλεσμα αυτό και περιορίστηκε να ισχυριστεί ότι, αν τα εργαλεία της εργασίας και οι
επικίνδυνες ουσίες αναφέρονταν μαζί, οι εργαζόμενοι θα είχαν σαφέστερη άποψη των υποχρεώσεών τους. Μια τέτοια κρίση, ωστόσο,
δεν αρκεί προς απόδειξη της προβαλλόμενης παραβάσεως.
102   Επιπλέον, απαντώντας στην απαρίθμηση εκ μέρους της Αυστριακής Κυβερνήσεως των διαφόρων κανονισμών για την προστασία των εργαζομένων
σε σχέση με τη χρήση επικίνδυνων ουσιών στην Αυστρία, η Επιτροπή περιορίστηκε στον ισχυρισμό ότι η γενική παραπομπή σε διοικητικούς
κανόνες και οδηγίες δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την κατάλληλη μεταφορά του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας.
Δεν εξηγεί για ποιον λόγο ο εργαζόμενος δεν θα έχει σαφή πληροφόρηση, βάσει της νομοθεσίας που επικαλείται η Αυστριακή Κυβέρνηση,
σχετικά με την υποχρέωσή του να χρησιμοποιεί σωστά τις επικίνδυνες ουσίες με τις οποίες έρχεται σε επαφή στο πλαίσιο της δραστηριότητάς
του.
103   Υπ’ αυτές τις συνθήκες, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η έκτη αιτίαση της Επιτροπής, καθό μέρος αφορά την προβαλλόμενη παράβαση
του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας, δεν είναι βάσιμη.
104   Στη συνέχεια, όσον αφορά την προβαλλόμενη παράβαση του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας, σχετικά με την υποχρέωση
σωστής χρησιμοποιήσεως του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού που τίθεται στη διάθεσή τους και τακτοποιήσεώς του στη θέση
του μετά τη χρησιμοποίησή του, η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο εν λόγω εξοπλισμός προορίζεται, για λόγους υγιεινής,
για ατομική χρήση από ένα μόνον εργαζόμενο και ότι, συνεπώς, η τακτοποίηση δεν έχει καμιά χρησιμότητα, αφού δεν μπορούν να
τον χρησιμοποιήσουν όλοι οι εργαζόμενοι.
105   Πάντως, το άρθρο 13, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας διακρίνει σαφώς μεταξύ της υποχρεώσεως σωστής χρήσεως του εν λόγω
εξοπλισμού και της υποχρεώσεως τακτοποιήσεώς του στη θέση του μετά από τη χρήση. Παρότι η επιλογή της εθνικής νομοθετικής
ρυθμίσεως να προβλέπει, για λόγους υγιεινής, εξοπλισμό για ατομική χρήση κάθε εργαζομένου μπορεί να συμβάλει στην ευκολότερη
τήρηση της δεύτερης υποχρεώσεως που προβλέπει η διάταξη αυτή, δεν διασφαλίζει πάντως ότι ο εξοπλισμός αυτός τακτοποιείται
σωστά.
106   Επιπλέον, η ίδια η Αυστριακή Κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιτρέπεται η χρησιμοποίηση του ατομικού
προστατευτικού εξοπλισμού από περισσότερους εργαζομένους, με αποτέλεσμα να μην ευσταθεί πλέον η επιχειρηματολογία που προβάλλει
για να δικαιολογήσει την απουσία αναφοράς στην υποχρέωση τακτοποιήσεως του εξοπλισμού αυτού λόγω του ότι χρησιμοποιείται ατομικά
από κάθε εργαζόμενο.
107   Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η έκτη αιτίαση της Επιτροπής, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 13, παράγραφος
2, στοιχείο β΄, της οδηγίας είναι βάσιμη.
108   Κατόπιν των ανωτέρω, διαπιστώνονται τα εξής:
Παραλείποντας να θεσπίσει εμπροθέσμως τον LDG, κατά παράβαση των επιταγών του άρθρου 18, παράγραφος 1, της οδηγίας, και παραλείποντας
να προβεί στη μεταφορά ή έχοντας προβεί σε ελλιπή μόνο μεταφορά των άρθρων 2, παράγραφος 1, για τους καθηγητές της υποχρεωτικής
εκπαιδεύσεως στο Τυρόλο, 7, παράγραφος 3, 8, παράγραφος 2, 11, παράγραφος 2, στοιχεία γ΄ και δ΄, και 13, παράγραφος 2, στοιχείο
β΄, της ίδιας οδηγίας, η Δημοκρατία της Αυστρίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις ως άνω διατάξεις της οδηγίας αυτής.
109   Η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί κατά τα λοιπά.

Επί των δικαστικών εξόδων
110   Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, αν υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δυνάμει της παραγράφου 3, πρώτο εδάφιο, του ίδιου άρθρου, το Δικαστήριο μπορεί να
κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερική ήττας των διαδίκων.
111   Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε στους ισχυρισμούς της μόνον όσον αφορά ένα μέρος της έκτης αιτιάσεως, σχετικά με την παράβαση
του άρθρου 13, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, της οδηγίας, η Δημοκρατία της Αυστρίας πρέπει να καταδικαστεί στα δικά της έξοδα
και στα πέντε έκτα των εξόδων της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Παραλείποντας να θεσπίσει εμπροθέσμως τον νόμο για την υπηρεσιακή κατάσταση των διδασκόντων στα Länder (Landeslehrer-Dienstrechtsgesetz),
κατά παράβαση των επιταγών του άρθρου 18, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά
με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία, και παραλείποντας
να προβεί στη μεταφορά ή έχοντας προβεί σε ελλιπή μόνο μεταφορά των άρθρων 2, παράγραφος 1, για τους καθηγητές της υποχρεωτικής
εκπαιδεύσεως στο Τυρόλο, 7, παράγραφος 3, 8, παράγραφος 2, 11, παράγραφος 2, στοιχεία γ΄ και δ΄, και 13, παράγραφος 2, στοιχείο
β΄, της ίδιας οδηγίας, η Δημοκρατία της Αυστρίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις ως άνω διατάξεις της οδηγίας αυτής.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3)
Η Δημοκρατία της Αυστρίας φέρει τα δικαστικά της έξοδα και τα πέντε έκτα των εξόδων της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.