CELEX: 62003CJ0128
Εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Προσαύξηση του τέλους για την πρόσβαση στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τη χρησιμοποίησή του
Κρατικές ενισχύσεις
Οδηγία 96/92/ΕΚ
Πρόσβαση στο δίκτυο
Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων

καθώς και αποφάσεις δημόσιας αρχής και όχι αποφάσεις του διαχειριστή του δικτύου. Αφετέρου, οι εθνικές διατάξεις τις
οποίες αφορούν οι προσφυγές των AEM και AEM Torino αφορούν τους όρους προσβάσεως στο δίκτυο και όχι την προτεραιότητα κατά
την κατανομή των φορτίων μεταξύ των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
57     Ωστόσο, από το άρθρο 16 της οδηγίας 96/92 προκύπτει ότι, για την οργάνωση της προσβάσεως στο δίκτυο, τα κράτη μέλη μπορούν
μεν να επιλέγουν μεταξύ του συστήματος της προσβάσεως στο δίκτυο κατόπιν διαπραγματεύσεων ή του συστήματος του μοναδικού αγοραστή,
τα δύο αυτά συστήματα, όμως, πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με κριτήρια αντικειμενικά, διαφανή και μη συνεπαγόμενα διακρίσεις.
58     Εν πάση περιπτώσει, οι διατάξεις αυτές, όπως και η γενική αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων της οποίας αποτελούν συγκεκριμένη
έκφραση, απαγορεύουν να αντιμετωπίζονται, αφενός, παρεμφερείς καταστάσεις κατά διαφορετικό τρόπο και, αφετέρου, διαφορετικές
καταστάσεις καθ’ όμοιο τρόπο (βλ., όσον αφορά την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, μεταξύ άλλων, απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου
2002, C-442/00, Rodríguez Caballero, Συλλογή 2002, σ. I-11915, σκέψη 32).
59     Όμως, όπως διαπίστωσε το Δικαστήριο στις σκέψεις 42 και 43 της παρούσας αποφάσεως, το επίδικο στις κύριες δίκες εθνικό μέτρο
προβλέπει μόνο για τις επιχειρήσεις παραγωγής-διανομής ηλεκτρικής ενέργειας προερχομένης από υδροηλεκτρικές ή γεωθερμοηλεκτρικές
εγκαταστάσεις την προσαύξηση, επί μία μεταβατική περίοδο, του τέλους για την πρόσβαση στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής
ενέργειας και τη χρησιμοποίησή του, προκειμένου να αντισταθμιστεί το πλεονέκτημα που δημιουργήθηκε για τις επιχειρήσεις αυτές,
κατά τη μεταβατική περίοδο, από την αλλαγή του νομικού πλαισίου, λόγω της ελευθερώσεως της αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας,
με τη μεταφορά της οδηγίας 96/92 στο εσωτερικό δίκαιο. Πάντως, καίτοι το μέτρο αυτό αντιμετωπίζει κατά τρόπο διαφορετικό μη
παρεμφερείς καταστάσεις, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να βεβαιωθεί ότι η προσαύξηση του τέλους δεν υπερβαίνει το αναγκαίο
προς αντιστάθμιση του εν λόγω πλεονεκτήματος μέτρο.
60     Συνεπώς, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι ο κανόνας της άνευ διακρίσεων προσβάσεως στο εθνικό δίκτυο
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τον οποίο καθιερώνει η οδηγία 96/92, δεν απαγορεύει σε κράτος μέλος να υιοθετήσει, επί μία
μεταβατική περίοδο, ένα μέτρο όπως το επίδικο στις κύριες δίκες, το οποίο επιβάλλει σε ορισμένες μόνον επιχειρήσεις παραγωγής-διανομής
ηλεκτρικής ενέργειας προσαύξηση του τέλους για την πρόσβαση στο εν λόγω δίκτυο και τη χρησιμοποίησή του, προκειμένου να αντισταθμιστεί
το πλεονέκτημα που δημιουργήθηκε για τις επιχειρήσεις αυτές, κατά τη μεταβατική περίοδο, από την αλλαγή του νομικού πλαισίου,
λόγω της ελευθερώσεως της αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν της μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο.
Πάντως, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να βεβαιωθεί ότι η προσαύξηση του τέλους δεν υπερβαίνει το αναγκαίο προς αντιστάθμιση
του εν λόγω πλεονεκτήματος μέτρο.

Επί των δικαστικών εξόδων
61     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους των κύριων δικών, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι
κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ανωτέρω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Ένα μέτρο όπως το επίδικο στις κύριες δίκες, το οποίο επιβάλλει, επί μία μεταβατική περίοδο, προσαύξηση του τέλους για την
πρόσβαση στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τη χρησιμοποίησή του μόνον στις επιχειρήσεις παραγωγής-διανομής
ηλεκτρικής ενέργειας προερχομένης από υδροηλεκτρικές ή γεωθερμοηλεκτρικές εγκαταστάσεις και αποσκοπεί στην αντιστάθμιση του
πλεονεκτήματος που δημιουργήθηκε για τις επιχειρήσεις αυτές, κατά τη μεταβατική περίοδο, από την ελευθέρωση της αγοράς της
ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν της μεταφοράς της οδηγίας 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου
1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, στο εσωτερικό δίκαιο, αποτελεί διαφοροποίηση
μεταξύ επιχειρήσεων ως προς τις επιβαρύνσεις προκύπτουσα από τη φύση και την οικονομία του συστήματος των σχετικών επιβαρύνσεων.
Ως εκ τούτου, η εν λόγω διαφοροποίηση δεν συνιστά, αυτή καθαυτήν, κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 87.
Ωστόσο, η εξέταση μιας ενισχύσεως δεν μπορεί να διαχωριστεί από τα αποτελέσματα του τρόπου χρηματοδοτήσεώς της. Αν, σε μια
κατάσταση όπως η επίδικη στις κύριες δίκες, υφίσταται αδήριτη σχέση μεταξύ, αφενός, της προσαυξήσεως του τέλους για την πρόσβαση
στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και για τη χρησιμοποίησή του και, αφετέρου, ενός εθνικού καθεστώτος ενισχύσεων,
υπό την έννοια ότι το προϊόν της προσαυξήσεως προορίζεται οπωσδήποτε για τη χρηματοδότηση της ενισχύσεως αυτής, η εν λόγω
προσαύξηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του καθεστώτος αυτού και πρέπει, συνεπώς, να εξετάζεται μαζί με το καθεστώς αυτό.
2)
Ο κανόνας της άνευ διακρίσεων προσβάσεως στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τον οποίο καθιερώνει η οδηγία 96/92,
δεν απαγορεύει σε κράτος μέλος να υιοθετήσει, επί μία μεταβατική περίοδο, ένα μέτρο όπως το επίδικο στις κύριες δίκες, το
οποίο επιβάλλει σε ορισμένες μόνον επιχειρήσεις παραγωγής-διανομής ηλεκτρικής ενέργειας προσαύξηση του τέλους για την πρόσβαση
στο εν λόγω δίκτυο και τη χρησιμοποίησή του, προκειμένου να αντισταθμιστεί το πλεονέκτημα που δημιουργήθηκε για τις επιχειρήσεις
αυτές, κατά τη μεταβατική περίοδο, από την αλλαγή του νομικού πλαισίου, λόγω της ελευθερώσεως της αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας
κατόπιν της μεταφοράς της εν λόγω οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο. Πάντως, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να βεβαιωθεί ότι
η προσαύξηση του τέλους δεν υπερβαίνει το αναγκαίο προς αντιστάθμιση του εν λόγω πλεονεκτήματος μέτρο.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.