CELEX: 62009CJ0145
Moviment liberu tal-persuni
Direttiva 2004/38/KE
Artikoli 16(4) u 28(3)(a)
Ċittadin tal-Unjoni li twieled u għex għal iktar minn 30 sena fl-Istat ospitanti
Assenzi mit-territorju tal-Istat Membru ospitanti
Kundanni kriminali
Deċiżjoni ta’ tkeċċija
Raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika

It-talba għal deċiżjoni preliminari hija dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 16(4) u l-Artikolu 28(3)(a) tad-Direttiva 2004/38/KE
tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal‑membri tal-familja
tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li
tħassar id‑Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE
(ĠU Edizzjoni Speċjali bil‑Malti, Kapitolu 5 Vol. 5, p. 46).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Land Baden-Württemberg u P. Tsakouridis, ta’ nazzjonalità Griega, dwar
id-deċiżjoni tal-Land li tikkonstata t‑telf tad-dritt ta’ dħul u ta’ residenza ta’ P. Tsakouridis fuq it-territorju tar‑Repubblika
Federali tal-Ġermanja u theddida ta’ tkeċċija fil-konfronti tiegħu.

Il-kuntest ġuridiku

Id-Direttiva 2004/38
Il-premessa 3 tad-Direttiva 2004/38 tipprovdi:
“Iċ-ċittadinanza ta’ l-Unjoni għandha tkun l-istatus fondamentali taċ-ċittadini ta’ l-Istati Membri meta huma jeżerċitaw d-dritt
tagħhom ta’ moviment liberu u ta’ residenza. Hu għalhekk neċessarju li jiġu kkodifikati u riveduti l-istrumenti komunitarji
eżistenti li jittrattaw separament lill-ħaddiema, lill-persuni li jaħdmu għal rashom kif ukoll lill-istudenti u lill-persuni
oħrajn mhux attivi sabiex jissimplifikaw u jsaħħu d-dritt ta’ moviment liberu u residenza taċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni.”
Skont il-premessa 22 ta’ din id-direttiva:
“It-Trattat jikkonsenta restrizzjonijiet għall-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu u residenza għal raġunijiet ta’ politika
pubblika, ta’ sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Sabiex tiġi żgurata definizzjoni rigoruża taċ-ċirkostanzi u tal-garanziji
proċedurali li minħabba fihom ċittadini ta’ l-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom ma jitħallewx jidħlu jew jistgħu jitkeċċew,
din id-Direttiva għandha tibdel id-Direttiva tal-Kunsill 64/221/KEE tal-25 ta’ Frar 1964 dwar il-kordinazzjoni tal-miżuri
speċjali dwar il-moviment u r-residenza ta’ ċittadini barranin, li huma ġustifikati minn raġunijiet ta’ politika pubblika,
ta’ sigurtà pubblika u ta’ saħħa pubblika [(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 11) hekk kif emendata
bid-Direttiva tal-Kunsill, 75/35/KEE, tas-17 ta’ Diċembru 1974, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 174).”
Skont it-termini tal-premessi 23 u 24 tad-Direttiva 2004/38:
“(23) It-tkeċċija taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-familji tagħhom minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika [ordni pubbliku] jew
ta’ sigurtà pubblika hi miżura li tista’ tweġġa’ serjament persuni li, wara li utilizzaw id-drittijiet u l‑libertajiet konferiti
lilhom mit-Trattat [KE], ġenwinament integraw rwieħhom fl-Istat Membru ospitanti. L-iskop ta’ dawn il-miżuri għandu għalhekk
ikun limitat skond il-prinċipju ta’ proporzjonalità, waqt li jkun ikkunsidrat il-grad ta’ integrazzjoni tal-persuni kkonċernati,
it-tul tar-residenza tagħhom fl-Istat Membru ospitanti, l-età tagħhom, il-kondizzjonijiet ta’ saħħa, tas-sitwazzjoni familjari
u ekonomika u r-rabtiet mal-pajjiż ta’ oriġini
(24)      Għalhekk, aktar ma tkun kbira l-integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom fl-Istat Membru
ospitanti, aktar għandha tkun kbira l-protezzjoni kontra tkeċċija. F’ċirkostanzi eċċezzjonali biss, fejn hemm raġunijiet imperattivi
ta’ sigurtà pubblika, għandha tittieħed miżura ta’ tkeċċija kontra ċ-ċittadini ta’ l-Unjoni li għexu għal diversi snin fit-territorju
ta’ l-Istat Membru, b’mod partikolari meta jkunu twieldu u għexu hemm matul il-ħajja kollha tagħhom. B’addizzjoni, dawn iċ-ċirkostanzi
eċċezzjonali għandhom japplikaw ukoll għal miżura ta’ tkeċċija meħuda kontra minorenni, sabiex jiġu protetti r-rabtiet tagħhom
mal-familja, skond il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal, ta’ l-20 ta’ Novembru 1989.”
L-Artikolu 16 tad-Direttiva jipprovdi:
“1.      Iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li għex legalment għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin fl-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt ta’
residenza permanenti hemmhekk. Dan id-dritt m’għandux ikun suġġett għall-kondizzjonijiet previsti fil-Kapitolu III.
[…]
3.      Il-kontinwità tar-residenza m’għandhiex tintlaqat minn assenzi temporanji li ma jaqbżux is-sitt xhur f’sena, jew minn assenzi
ta’ dewma itwal għal servizz militari obbligatorju, jew minn assenza waħda ta’ massimu ta’ 12-il xahar konsekuttivi għal raġunijiet
importanti bħal tqala u maternità, mard serju, studju jew taħriġ professjonali, jew kariga fi Stat Membru ieħor jew pajjiż
terz.
4.      Meta jinkiseb, id-dritt ta’ residenza permanenti għandu jintilef biss permezz ta’ assenza mill-Istat Membru ospitanti għal
perjodu ta’ sentejn konsekuttivi.”
L-Artikolu 27(1) u (2) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“1.      Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, l-Istati Membri jistgħu jirrestrinġu l-libertà ta’ moviment u residenza
taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom, irrispettivament miċ-ċittadinanza, minħabba politika pubblika,
sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Dawn ir-raġunijiet m’għandhomx jiġu nvokati għal skopijiet ekonomiċi.
2.      Il-miżuri meħuda minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika jew ta’ sigurtà pubblika għandhom ikunu skond il-prinċipju ta’
proporzjonalità u għandhom ikunu bbażati esklussivament fuq il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat. Kundanni kriminali
preċedenti m’għandhomx minnhom infushom jikkostitwixxu raġuni biex jittieħdu dawn il-miżuri.
Il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat għandha tirrappreżenta theddida ġenwina, attwali u serja biżżejjed li tolqot
wieħed mill-interessi fondamentali tas-soċjetà. Ġustifikazzjonijiet li huma iżolati mill-partikolaritajiet tal-każ jew li
jiddependu fuq konsiderazzjonijiet ta’ prevenzjoni ġenerali m’għandhomx jiġu aċċettati.”
Skont l-Artikolu 28 tal-istess direttiva:
“1.      Qabel ma tittieħed deċiżjoni ta’ tkeċċija minħabba politika pubblika jew sigurtà pubblika, l-Istat Membru ospitanti għandu
jqis l-konsiderazzjonijiet bħat-tul tar-residenza ta’ l-individwu kkonċernat fit-territorju tiegħu, l-età, l-istat ta’ saħħa,
is-sitwazzjoni familjari u dik ekonomika, integrazzjoni soċjali u kulturali fl-Istat Membru ospitanti u l-limitu tar-rabtiet
tiegħu mal-pajjiż ta’ oriġini.
2.      L-Istat Membru ospitanti ma jistax jieħu deċiżjoni ta’ tkeċċija kontra ċittadini ta’ l-Unjoni jew il-membri tal-familja tagħhom,
irrispettivament miċ-ċittadinanza, li għandhom id-dritt ta’ residenza permanenti fit-territorju tiegħu, ħlief minħabba raġunijiet
serji ta’ politika pubblika jew ta’ sigurtà pubblika.
3.      Deċiżjoni ta’ tkeċċija m’għandhiex tittieħed kontra ċittadini ta’ l-Unjoni, ħlief meta d-deċiżjoni hi bbażata fuq raġunijiet
imperattivi ta’ sigurtà pubblika, kif imfissra mill-Istati Membri, jekk dawn:
a)      għexu fl-Istat Membru ospitanti għall-għaxar snin preċedenti; jew
b)      huma minorenni, ħlief jekk it-tkeċċija hi neċessarja għall-aħjar interessi tat-tifel/tifla, kif previst mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet
Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal ta’ l-20 ta’ Novembru 1989.”
L-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2004/38 jipprovdi:
“Persuni esklużi minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika jew sigurtà pubblika jistgħu jippreżentaw applikazzjoni għat-tneħħija
ta’ l-ordni ta’ tkeċċija wara perjodu raġonevoli, skond iċ-ċirkostanzi, u fi kwalunkwe każ wara tliet snin mill-infurzar ta’
l-aħħar ordni ta’ tkeċċija li ġiet adottata b’mod validu skond il-liġi tal-Komunità, billi jiġu ppreżentati argumenti biex
jiġi stabbilit li kien hemm tibdil materjali fiċ-ċirkostanzi li ġġustifikaw id-deċiżjoni li tordna l-esklużjoni tagħhom.
L-Istat Membru kkonċernat għandu jilħaq deċiżjoni fuq din l-applikazzjoni sa sitt xhur mill-preżentazzjoni tagħha.”

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
L-Artikolu 6 tal-liġi dwar il-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni (Gesetz über die allgemeine Freizügigkeit von Unionsbürgern),
tat-30 ta’ Lulju 2004 (BGBl. I p. 1950), hekk kif emendati bil-liġi li temenda l-liġi dwar il-pulizija Federali u liġijiet
oħra (Gesetz zur Änderung des Bundespolizeigesetzes und anderer Gesetze), tas-26 ta’ Frar 2008, (BGBl. I, p. 215, iktar ’il
quddiem il‑“FreizügG/EU”), jipprovdi:
“(1)      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5(5), meta l-attestazzjoni tad-dritt ta’ residenza tad-dritt Komunitarju jew ta’ residenza
permanenti tiġi kkonfiskata, it‑telf tad-dritt imsemmi fl-Artikolu 2(1) jista’ jiġi kkonstatat biss, għal raġunijiet ta’ ordni
pubbliku, ta’ siġurtà pubblika jew ta’ saħħa pubblika (Artikoli 39(3) u 46(1) tat-Trattat [KE]). Id-dħul fuq it-territorju
jista’ wkoll jiġi rrifjutat għall‑motivi iċċitati iktar ’il fuq. Raġuni ta’ saħħa pubblika tista’ tiġi kkonstatata biss jekk
il-marda tkun bdiet matul it-tliet xhur qabel id-dħul.
(2)      Sempliċi kundanna kriminali ma hijiex biżżejjed waħidha sabiex tiġġustifika d-deċiżjonijiet jew il-miżuri msemmija fil-paragrafu 1.
Huma biss il-kundanni kriminali li ma jkunux għadhom tħassru mir-reġistru ċentrali li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni,
u unikament sakemm iċ-ċirkustanzi li jiffurmaw il-bażi ta’ dawn il-kundanni jkunu xhieda ta’ aġir personali li jirrappreżenta
theddida reali għall-ordni pubbliku. Għandha tkun theddida reali u serja biżżejjed li tolqot interess fundamentali tas-soċjetà.
(3)      Għall-finijiet ta’ deċiżjoni skont il-paragrafu 1, għandu, b’mod partikolari, jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul ta’ residenza
tal-persuna kkonċernata fit-territorju Ġermaniż, l-età tagħha, l-istat ta’ saħħitha, is-sitwazzjoni familjari u ekonomika
tagħha, l-integrazzjoni soċjali u kulturali tagħha f’dan it-territorju, kif ukoll il‑qawwa tar-rabtiet tagħha mal-Istat ta’
oriġini tagħha.
(4)      Wara li jinkiseb id-dritt ta’ residenza permanenti, konstatazzjoni skont il-paragrafu 1 tista’ ssir biss għal raġunijiet serji.
(5)      F’dak li jikkonċerna ċ-ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom li għexu fit-territorju Federali matul l-aħħar
għaxar snin u fir-rigward tal-minuri, id-dikjarazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 tista’ ssir biss minħabba raġunijiet imperattivi
ta’ sigurtà pubblika. Din ir-regola ma tapplikax għal minuri meta t-telf tad-dritt ta’ residenza huwa meħtieġ fl-interess
tat-tfal. Jeżistu raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika biss fil-każ li l-persuna kkonċernata tkun ġiet ikkundannata
minħabba reat jew reati mwettqa intenzjonalment għal piena ta’ privazzjoni tal-libertà jew għal piena minħabba att kriminali
minn minuri ta’ mhux inqas minn ħames snin li tkun saret
res judicata
jew tkun ġiet imposta detenzjoni preventiva matul l-aħħar kundanna definittiva tagħha, fil-każ li tkun involuta s-sigurtà
tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja jew meta l-persuna kkonċernata tippreżenta theddida terroristika.
[…]”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
P. Tsakouridis twieled fil-Ġermanja fl-1 ta’ Marzu 1978. Fl-1996, kiseb diploma tat-tmiem tal-iskola sekondarja. Sa minn Ottubru
2001, P. Tsakouridis għandu permess ta’ residenza illimitata f’dan l-Istat Membru. Minn Marzu 2004 sa nofs Ottubru tal-istess
sena, kellu posta tal-kreps fil-Gzira ta’ Ródos fil‑Greċja. Sussegwentement, huwa rritorna l-Ġermanja fejn ħadem minn Diċembru
2004. F’nofs Ottubru 2005, P. Tsakouridis reġa’ mar Ródos u reġa’ beda jaħdem fuq il-posta tal-kreps. Fit-22 ta’ Novembru
2005, l-Amtsgericht Stuttgart ħarġet mandat ta’ arrest internazzjonali kontra P. Tsakouridis. Fid-19 ta’ Novembru 2006 ġie
arrestat f’Ródos u ġie ttrasferit fil-Ġermanja fid-19 ta’ Marzu 2007.
Il-preċedenti kriminali ta’ P. Tsakouridis huma s-segwenti. L-Amtsgericht Stuttgart-Bad Cannstatt ikkundannatu għall-ħlas
ta’ diversi multi, jiġifieri, fl-14 ta’ Ottubru 1998 minħabba pussess ta’ oġġett ipprojbit, fil-15 ta’ Ġunju 1999 għal vjolenza
u offiża gravi u, fit-8 ta’ Frar 2000 minħabba vjolenza u offiża volontarji bl-użu tal-forza. Barra minn hekk, l-Amtsgericht
Stuttgart ikkundannat lil P. Tsakouridis fil-5 ta’ Settembru 2002 għall-ħlas ta’ multa minħabba vjolenza u offiża volontarji
bl-użu tal-forza. Fl-aħħar nett, P. Tsakouridis ġie kkundannat fit‑28 ta’ Awwissu 2007 mil-Landgericht Stuttgart għal piena
ta’ sitt snin u sitt xhur ħabs minħabba kummerċ illegali fi grupp organizzat ta’ droga fi kwantitajiet kbar, fi tmien darbiet.
Permezz ta’ deċiżjoni tad-19 ta’ Awwissu, ir-Regierungspräsidium Stuttgart, wara li semgħet lil P. Tsakouridis, ikkonstatat
li kien tilef id-dritt tiegħu li jidħol u jirresjedi fuq it-territorju Ġermaniż u informatu li seta’ jiġi suġġett għal miżura
ta’ tkeċċija lejn il-Greċja mingħajr ma stabbiliet terminu għal tluq volontarju. Bħala motivazzjoni, ir-Regierungspräsidium
Stuttgart irrilevat li, bis-sentenza tal‑Landgericht Stuttgart tat-28 ta’ Awwissu 2007, il-limitu ta’ ħames snin ħabs kien
inqabeż, b’mod li l-miżuri inkwistjoni huma ġġustifikati għal “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika”, fis-sens tal-Artikolu 28(3)(a)
tad‑Direttiva 2004/38 u tal-Artikolu 6(5) tal-FreizügG/EU.
Skont ir-Regierungspräsidium Stuttgart, l-aġir personali ta’ P. Tsakouridis jirrappreżenta theddida reali għall-ordni pubbliku.
Ir-reati li wettaq fil-qasam tat‑traffikar tad-droga huma gravi ħafna u jeżisti riskju serju ta’ reċidiva. P. Tsakouridis
kien immotivat jipparteċipa fil-kummerċ illegali ta’ drogi għal raġunijiet finanzjarji. Huwa kien indifferenti għall-problemi
kkawżati minn dan il‑kummerċ għall-persuni dipendenti fuq id-droga u s-soċjetà inġenerali. Jeżisti interess fundamentali tas-soċjetà
li tiġġieled b’mod effettiv il-kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi, li joħolqu ħsara partikolarment mill-perspettiva
soċjali, bil‑mezzi kollha disponibbli.
Ir-Regierungspräsidium Stuttgart tosserva li P. Tsakouridis ma kellux l-intenzjoni jew ma kienx f’pożizzjoni li jirrispetta
l-ordinament ġuridiku eżistenti. Wettaq reati b’intenzjoni kriminali kbira ħafna. Aġir eventwalment eżemplari fl-eżekuzzjoni
tal-piena tiegħu ma jippermettix li jiġi konkluż li ma hemmx riskju ta’ reċidiva. Peress li l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni
tal-Artikolu 6 tal-FreizügG/EU huma sodisfatti, id-deċiżjoni taqa’ taħt is-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet. L‑interess
personali ta’ P. Tsakouridis li ma jitlifx id-dritt tiegħu ta’ dħul u ta’ residenza minħabba t-tul tar-residenza regolari
tiegħu fil-Ġermanja ma huwiex ikbar mill-interess pubbliku predominanti tal-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mat-traffiku
tad-droga. Il-probabbiltà li jerġa’ jwettaq tali reati hija għolja ħafna.
Skont ir-Regierungspräsidium Stuttgart, peress li, matul dawn l-aħħar snin, P. Tsakouridis għadda diversi xhur fit-territorju
tal-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, ma jidhirx li jista’ jkollu diffikultajiet ta’ integrazzjoni, wara t-tkeċċija tiegħu
mit-territorju Ġermaniż. Ir-riskju ta’ reċidiva jiġġustifika wkoll il‑preġudizzju għad-dritt tiegħu ta’ aċċess liberu, bħala
ċittadin tal-Unjoni, għas‑suq tax-xogħol Ġermaniż. Ma jeżistux miżuri inqas restrittivi u lanqas daqstant xierqa bħall-miżuri
ordnati u dawn ma jippreġudikawx mezzi ta’ eżistenza ekonomika diġà stabbiliti.
Fid-dawl tal-gravità tar-reati kkonstatati, il-preġudizzju għall-ħajja privata u familjari ta’ P. Tsakouridis huwa ġġustifikat
fl-interess superjuri tal-protezzjoni tal-ordni pubbliku u tal-prevenzjoni ta’ reati oħra, fis-sens tal-Artikolu 8 tal‑Konvenzjoni
Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal‑Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950,
mingħajr ma tista’ ssir distinzjoni bejn l-interessi privati u familjari ekwivalenti li jirrikjedu li ma tittiħiedx il-miżura
ta’ tkeċċija għal motivi ta’ proporzjonalità.
Fis-17 ta’ Settembru 2008, P. Tsakouridis ippreżenta rikors kontra d-deċiżjoni tar‑Regierungspräsidium Stuttgart tad-19 ta’
Awwissu 2008 quddiem il‑Verwaltungsgericht Stuttgart fejn invoka l-fatt li l-parti l-kbira tal-familja tiegħu tgħix fil-Ġermanja.
Barra minn hekk, mis-sentenza tal-Landgericht Stuttgart tat-28 ta’ Awwissu 2007 jirriżulta li huwa kien membru sekondarju
tal‑grupp organizzat. Peress li kiber fil-Ġermanja u li mar l-iskola hemmhekk, ma hemmx periklu fis-sens tal-Artikolu 6(1)
tal-FreizügG/EU. Bl-istess mod, għandu relazzjoni stretta ma’ missieru, li jgħix fil-Ġermanja u li jmur iżuru regolarment
fil-ħabs. Huwa ppreżenta ruħu volontarjament għand il-pulizija, li juri li ma jippreżentax iktar periklu għall-ordni pubbliku
wara li jkun skonta l-piena tiegħu, b’mod li l-konstatazzjoni tat-telf tad-dritt tiegħu li jidħol u li jirrisjedi fit-territorju
Ġermaniż hija sproporzjonata. Fl-aħħar nett, ommu, li bħalissa qegħda toqgħod għand it-tifla tagħha fl-Awstralja, se terġa’
tmur toqgħod b’mod definittiv mal‑konjuġi tagħha fil-Ġermanja fir-Rebbiegħa tas-sena 2009.
Permezz tas-sentenza tal-24 ta’ Novembru 2008, il-Verwaltungsgericht Stuttgart annullat id-deċiżjoni tar-Regierungspräsidium
Stuttgart tad-19 ta’ Awwissu 2008. Skont l-imsemmija qorti, sempliċi kundanna kriminali waħdiha ma hijiex biżżejjed sabiex
ikun ibbażat fuqha t-telf tad-dritt ta’ dħul u ta’ residenza ta’ ċittadin tal-Unjoni, telf li jippreżupponi riskju gravi,
effettiv u suffiċjenti li jhedded interess fundamentali tas-soċjetà fis-sens tal-Artikolu 6(2) tal‑FreizügG/EU. Barra minn
hekk, fil-kuntest tat-traspożizzjoni tal‑Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38, telf tad-dritt ta’ dħul u ta’ residenza skont
l‑Artikolu 6(1) tal-FreizügG/EU jista’ jiġi kkonstatat biss, f’każ bħal dak ta’ P. Tsakouridis, li għex għal iktar minn għaxar
snin fit-territorju Ġermaniż, fil‑preżenza ta’ raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika, kif jirriżulta mill-ewwel sentenza
tal-Artikolu 6(5) tal-imsemmija liġi. F’dan ir-rigward, il‑Verwaltungsgericht Stuttgart tirreleva li P. Tsakouridis ma tilifx
id-dritt tiegħu ta’ residenza permanenti minħabba l-perijodi li għamel joqgħod fil-Gżira ta’ Ródos, peress li l-ewwel sentenza
tal-imsemmi Artikolu 6(5) ma tirrikjedix residenza mingħajr interruzzjonijiet matul l-għaxar snin fuq it-territorju Ġermaniż.
Il-Verwaltungsgericht Stuttgart iddeċieda li ma kienx hemm “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika”, fis-sens tal-aħħar
sentenza tal-Artikolu 6(5) tal‑FreizügG/EU li jiġġustifikaw miżura ta’ tkeċċija. Is-sigurtà pubblika tinkludi biss is-sigurtà
interna u esterna ta’ Stat Membru, u għaldaqstant, hija iktar dejqa mill-kunċett ta’ ordni pubbliku li jinkludi wkoll l-ordni
kriminali intern. Il-qbiż tal-piena minima stabbilita fl-aħħar sentenza tal-Artikolu 6(5) tal-FreizügG/EU ma jippermettix
li jiġi konkluż li jeżistu raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika għall-finijiet ta’ miżura ta’ tkeċċija. M. Tsakouridis
jirrappreżenta, f’dan il-każ, periklu importanti għall-ordni pubbliku, iżda fl-ebda każ l-eżistenza tal-Istat u tal-istituzzjonijiet
tiegħu jew is-sopravivenza tal-popolazzjoni tiegħu ma hi inkwistjoni. Tali elementi lanqas ma ġew invokati mir-Regierungspräsidium
Stuttgart.
Il-Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg mitluba tiddeċiedi kontra s‑sentenza tal-Verwaltungsgericht Stuttgart, tal-24
ta’ Novembru 2008, iddeċiediet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari
segwenti:
“1)      Il-kunċett ta’ ‘raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika’, użat fl‑Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38 […], għandu jiġi
interpretat fis-sens li huwa biss it-theddid assolut għas-sigurtà esterna jew interna tal-Istat Membru li jista’ jiġġustifika
[deċiżjoni] ta’ tkeċċija u li jgħoddu bħala tali biss l-eżistenza tal-Istat u tal-istituzzjonijiet fundamentali tiegħu, il-kapaċità
tagħhom li jiffunzjonaw, is-sopravivenza tal-poplu, kif ukoll ir-relazzjonijiet esterni u r-relazzjonijiet paċifiċi bejn in-nazzjonijiet?
2)      Il-protezzjoni ogħla kontra t-tkeċċija miksuba, skont l-Artikolu 28(3)(a) tad‑Direttiva 2004/38/KE, wara residenza ta’ 10
snin fl-Istat Membru ospitanti, taħt liema kundizzjonijiet tintilef mill-ġdid? F’dan ir-rigward, għandu wieħed japplika b’analoġija
l-kundizzjoni rigward it-telf tad-dritt ta’ residenza permanenti prevista fl-Artikolu 16(4) [ta’ din id-Direttiva]?
3)      Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għat-tieni domanda u għall-kwistjoni tal‑applikabbiltà b’analoġija tal-Artikolu 16(4)
[tal-imsemmija direttiva]: il‑protezzjoni ogħla kontra t-tkeċċija tintilef biss kif jiddekadi ż-żmien, indipendentament mir-raġunijiet
tal-assenza?
4)      Bl-istess mod, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għat-tieni domanda u għall‑kwistjoni tal-applikabbiltà b’analoġija tal-Artikolu 16(4)
tad-Direttiva [2004/38]: ritorn forzat fl-Istat ospitanti fil-kuntest ta’ proċeduri penali huwa adegwat sabiex tinżamm il-protezzjoni
ogħla anki jekk, wara r-ritorn, il‑libertajiet fundamentali ma jkunux jistgħu jiġu eżerċitati għal perijodu twil?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq it-tieni sar-raba’ domandi
Permezz tat-tieni sar-raba’ domandi tagħha, li hemm lok li jiġu eżaminati l-ewwel, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment
sa fejn assenza mit-territorju tal-Istat Membru ospitanti matul il-perijodu msemmi fl-Artikolu 28(3)(a) tad‑Direttiva 2004/38,
jiġifieri matul l-għaxar snin li jippreċedu d-deċiżjoni ta’ tkeċċija tal-persuna kkonċernata, timpedixxi lil dan tal-aħħar
milli jibbenefika mill‑protezzjoni ogħla prevista f’din id-dispożizzjoni.
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-Direttiva 2004/38 hija intiża sabiex tiffaċilita l-eżerċizzju tad-dritt
fundamentali u individwali li wieħed jiċċaqlaq u jgħix liberament fit-territorju tal-Istati Membri li huwa mogħti direttament
liċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea mit-Trattat u għandha b’mod partikolari l-għan li ssaħħaħ l-imsemmi dritt, b’tali mod li
l-imsemmija ċittadini ma għandhomx jiksbu inqas drittijiet milli kieku jagħtuhom l-atti legiżlattivi li ġew emendati jew imħassra
minn din id-direttiva (ara s-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, Metock
et
, C‑127/08, Ġabra p. I-6241, punti 59 u 82, kif ukoll tas-7 ta’ Ottubru 2010, Lassal, C‑162/09, li għadha ma ġietx ippubblikata
fil-Ġabra, punt 30).
Mill-premessa 23 tad-Direttiva 2004/38 jirriżulta li t-tkeċċija taċ-ċittadini tal‑Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom
minħabba raġunijiet ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika tista’ tweġġa’ serjament persuni li, wara li utilizzaw id-drittijiet
u l-libertajiet konferiti lilhom mit-Trattat, ġenwinament integraw rwieħhom fl-Istat Membru ospitanti.
Għal din ir-raġuni, kif jirriżulta mill-premessa 24 tad-Direttiva 2004/38, din timplementa sistema ta’ protezzjoni kontra
miżuri ta’ tkeċċija li hija bbażata fuq il-grad ta’ integrazzjoni tal-persuni kkonċernati fl-Istat Membru ospitanti, b’mod
li iktar kemm tkun kbira l-integrazzjoni taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal‑familja tagħhom fl-Istat Membru ospitanti
iktar trid tkun kbira l-protezzjoni tagħhom kontra t-tkeċċija.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 28(1) tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi, f’termini ġenerali, li, qabel ma tittieħed deċiżjoni
ta’ tkeċċija mit-territorju minħabba ordni pubbliku jew sigurtà pubblika, l-Istat Membru ospitanti għandu jqis il‑kunsiderazzjonijiet
bħat-tul tar-residenza tal-individwu kkonċernat fit-territorju tiegħu, l-età, l-istat ta’ saħħa, is-sitwazzjoni familjari
u dik ekonomika, l‑integrazzjoni soċjali u kulturali fl-Istat Membru ospitanti u l-intensità tar-rabtiet tiegħu mal-pajjiż
ta’ oriġini.
Skont il-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, ċittadin tal-Unjoni jew il-membri tal‑familja tiegħu, tkun liema tkun in-nazzjonalità
tagħhom, li jkunu kisbu dritt ta’ residenza permanenti fuq it-territorju tal-Istat Membru ospitanti skont l‑Artikolu 16 tal-istess
direttiva, ma jistgħux ikunu suġġetti ta’ deċiżjoni ta’ tkeċċija mit-territorju “ħlief minħabba raġunijiet gravi ta’ ordni
pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika”.
Fir-rigward ta’ ċittadini tal-Unjoni li qagħdu fl-Istat Membru ospitanti matul l‑għaxar snin preċedenti, l-Artikolu 28(3)
tad-Direttiva 2004/38 isaħħaħ b’mod kunsiderevoli l-protezzjoni kontra l-miżuri ta’ tkeċċija billi jistabbilixxi li tali miżura
ma tistax tittieħed, sakemm id-deċiżjoni ma tkunx ibbażata fuq “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika kif imfissra mill-Istati
Membri”.
Issa, l-Artikolu 28(3)(a) tad-Direttiva 2004/38, filwaqt li jissottometti l-benefiċċju tal-protezzjoni ogħla għall-preżenza
tal-persuna kkonċernata fuq it-territorju tal‑Istat Membru kkonċernat matul perijodu ta’ għaxar snin qabel il-miżura ta’ tkeċċija,
huwa sieket dwar iċ-ċirkustanzi li jistgħu jwasslu għall-interruzzjoni tal‑perijodu ta’ residenza ta’ għaxar snin għall-finijiet
tal-ksib tad-dritt għall‑protezzjoni ogħla kontra t-tkeċċija previst f’din id-dispożizzjoni.
Billi titlaq mill-premessa li tgħid li, bħad-dritt ta’ residenza permanenti, il‑protezzjoni ogħla tinkiseb wara residenza
ta’ ċertu tul fl-Istat Membru ospitanti u li din tista’, sussegwentement, tintilef, il-qorti tar-rinviju tqis possibbli li
tapplika b’analoġija l-kriterji previsti fl-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2004/38.
Għalkemm huwa minnu li l-premessi 23 u 24 tad-Direttiva 2004/38 jistabbilixxu protezzjoni partikolari għall-persuni li integraw
ruħhom sew fl-Istat Membru ospitanti, b’mod partikolari meta jkunu twieldu u għexu hemm ħajjithom kollha, xorta jibqa’ l-fatt
li, fid-dawl tal-formulazzjoni tal-Artikolu 28(3) tad‑Direttiva 2004/38, il-kriterju determinanti jirrisjedi fil-kwistjoni
li jsir magħruf jekk iċ-ċittadin tal-Unjoni kienx għex f’dan l-Istat Membru matul l-għaxar snin qabel id-deċiżjoni ta’ tkeċċija.
Fir-rigward tal-kwistjoni li jsir magħruf sa fejn assenzi mit-territorju tal-Istat Membru ospitanti matul il-perijodu msemmi
fl-Artikolu 28(3)(a) tad‑Direttiva 2004/38, jiġifieri matul l-għaxar snin qabel id-deċiżjoni ta’ tkeċċija tal-persuna kkonċernata,
li ċċaħħad lil dan tal-aħħar li jibbenefika mill-protezzjoni ogħla, hemm lok li ssir evalwazzjoni globali tas-sitwazzjoni
tal-persuna kkonċernata kull darba fil-mument preċiż meta tqum il-kwistjoni tat-tkeċċija.
L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-applikazzjoni tal-Artikolu 28(3) tad‑Direttiva 2004/38 għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni
t-totalità tal-aspetti rilevanti f’kull każ inkwistjoni, b’mod partikolari t-tul ta’ kull assenza tal-persuna kkonċernata
mill-Istat Membru ospitanti, it-tul akkumulat u l-frekwenza ta’ dawn l-assenzi kif ukoll ir-raġunijiet li mmotivaw lill-persuna
kkonċernata meta telqet minn dan l-Istat Membru. Fil-fatt, huwa importanti li jiġi vverifikat jekk l-assenzi inkwistjoni jimplikawx
l-ispostament lejn Stat ieħor li huwa ċentru tal-interessi personali jew professjonali tal-persuna kkonċernata.
Il-fatt li l-persuna kkonċernata rritornat obbligatorjament fl-Istat Membru ospitanti sabiex tiskonta piena ta’ ħabs u ż-żmien
li għadda f’detenzjoni, flimkien mal‑elementi elenkati fil-punt preċedenti, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-evalwazzjoni
globali meħtieġa sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-rabtiet ta’ integrazzjoni li jkunu nħolqu preċedentement mal-Istat Membru
ospitanti ġewx interrotti.
Hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk dan huwiex il-każ fil-kawża prinċipali. Jekk tasal għall-konklużjoni li l-assenzi
ta’ P. Tsakouridis mit-territorju tal-Istat Membru ospitanti ma humiex ta’ natura li jċaħħduh milli jibbenefika mill‑protezzjoni
ogħla, hija għandha sussegwentement teżamina jekk id-deċiżjoni ta’ tkeċċija hijiex ibbażata fuq raġunijiet imperattivi ta’
sigurtà pubblika fis-sens tal-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38.
Għandu jitfakkar li, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti nazzjonali li tippermettilha li tiddeċiedi l-kawża li għandha
quddiemha, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt Komunitarju li ma sarx riferiment għalihom
fid-domandi preliminari tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Novembru 2007, Gintec, C‑374/05, Ġabra p. I‑9517,
punt 48).
Fl-ipoteżi fejn jiġi konkluż li persuna li tinsab fis-sitwazzjoni ta’ P. Tsakouridis, li kiseb dritt ta’ residenza permanenti
fl-Istat Membru ospitanti, ma tissodisfax il‑kundizzjoni ta’ residenza stabbilita fl-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38,
miżura ta’ tkeċċija tista’, jekk ikun il-każ, tiġi ġġustifikata fil-preżenza ta’ “raġunijiet gravi ta’ ordni pubbliku jew
ta’ sigurtà pubblika”, kif jipprovdi l‑Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2004/38.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għat-tieni sar-raba’ domandi għandha tkun li l-Artikolu 28(3)(a)
tad-Direttiva 2004/38 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk ċittadin tal-Unjoni kienx għex fl-Istat
Membru ospitanti matul l-għaxar snin li jippreċedu d-deċiżjoni ta’ tkeċċija, kriterju determinanti għall-għoti tal-protezzjoni
ogħla li tipprovdilu din id-dispożizzjoni, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni t-totalità tal-aspetti rilevanti f’kull każ
inkwistjoni, b’mod partikolari t-tul ta’ kull waħda mill-assenzi tal-persuna kkonċernata mill-Istat ospitanti, it-tul akkumulat
u l-frekwenza ta’ dawn l-assenzi kif ukoll ir-raġunijiet li mmotivaw lill-persuna kkonċernata meta telqet minn dan l-Istat
Membru u li jistgħu jistabbilixxu jekk dawn l-assenzi jimplikawx jew le l-ispostament lejn Stat ieħor li huwa ċ-ċentru tal-interessi
personali, familjari jew professjonali.

Fuq l-ewwel domanda
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni sar-raba’ domandi, hemm lok li l-ewwel domanda tinftiehem fis-sens li l-qorti tar-rinviju
tixtieq tkun taf, essenzjalment, jekk u sa fejn il-kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi fi grupp organizzat tistax taqa’
taħt il-kunċett ta’ “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika”, għall‑każ fejn din il-qorti tikkonkludi li ċittadin tal-Unjoni
kkonċernat jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38, jew tal-kunċett ta’ “raġunijiet gravi ta’
ordni pubbbliku jew ta’ sigurtà pubblika”, għall-każ fejn tikkonkludi li l-imsemmi ċittadin jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(2)
ta’ din id-direttiva.
Mill-formulazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva 2004/38 kif ukoll mill-ispirtu ta’ din id-dispożizzjoni, hekk kif imfakkra
fil-punti 24 sa 28 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li, billi ssottometta kull miżura ta’ tkeċċija fl-ipoteżi msemmija fl‑Artikolu 28(3)
ta’ din id-direttiva għall-preżenza ta’ “raġunijiet imperattivi” ta’ sigurtà pubblika, kunċett li huwa konsiderevolment iktar
strett minn dak ta’ “raġunijiet gravi” fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, il-leġiżlatur tal-Unjoni manifestament
kellu l-intenzjoni li jillimita l-miżuri bbażati fuq l-imsemmi paragrafu 3 għal “ċirkustanzi eċċezzjonali”, kif huwa stabbilit
fil-premessa 24 tal‑imsemmija direttiva.
Fil-fatt, il-kunċett ta’ “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika” jippreżupponi mhux biss l-eżistenza ta’ preġudizzju
għas-sigurtà pubblika, iżda, barra minn hekk, li tali preġudizzju għandu grad ta’ gravità partikolarment għoli, rifless fl-użu
tal-espressjoni “raġunijiet imperattivi”.
Huwa wkoll f’dan il-kuntest li għandu jiġi interpretat il-kunċett ta’ “sigurtà pubblika” li jinsab fl-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38.
Fil-qasam ta’ sigurtà pubblika, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din tkopri kemm is-sigurtà interna ta’ Stat Membru kif
ukoll is-sigurtà esterna tiegħu (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 1999, Sirdar, C-273/97, Ġabra p. I-7403,
punt 17; tal-11 ta’ Jannar 2000, Kreil, C-285/98, Ġabra p. I-69, punt 17, tat-13 ta’ Lulju 2000, Albore, C-423/98, Ġabra p. I-5965,
punt 18, u tal-11 ta’ Marzu 2003, Dory, C-186/01, Ġabra p. I-2479, punt 32).
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-preġudizzju għall-funzjonament tal‑istituzzjonijiet u tas-servizzi pubbliċi essenzjali
kif ukoll is-sopravivenza tal‑popolazzjoni, l-istess bħar-riskju ta’ perturbazzjoni gravi tar-relazzjonijiet esterni jew tal-koeżistenza
paċifika tal-popli, jew inkella l-preġudizzju tal‑interessi militari, jistgħu jaffettwaw is-sigurtà pubblika (ara, b’mod partikolari,
is-sentenzi tal-10 ta’ Lulju1984, Campus Oil
et
, 72/83, punti 34 u 35; tas-17 ta’ Ottubru 1995, Werner, C-70/94, Ġabra p. I-3189, punt 27; Albore, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 22, kif ukoll tal-25 ta’ Ottubru 2001, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja, C‑398/98, Ġabra p. I-7915, punt 29).
Għaldaqstant minn dan jirriżulta li l-għanijiet bħall-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi fi grupp
organizzat huma neċessarjament esklużi mill-imsemmi kunċett.
It-traffiku ta’ drogi fi grupp organizzat jikkostitwixxi kriminalità mferrxa, mogħnija b’mezzi ekonomiċi u operattivi impressjonanti
u li spiss għandha konnessjonijiet transnazzjonali. Fir-rigward tal-effetti devastanti tal-kriminalità marbuta ma’ dan it-traffiku,
id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI, tal‑25 ta’ Ottubru 2004, li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi
kostitwenti ta’ atti kriminali u ta’ pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta’ drogi (ĠU L 153M, p. 94), tipprovdi, fil-premessa 1
tagħha, li t-traffiku illeċitu ta’ drogi joħloq theddida għas-saħħa, għas-sigurtà u għall-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini
tal‑Unjoni, kif ukoll għall-ekonomija legali, għall-istabbiltà u għas-sigurtà tal‑Istati Membri.
Fil-fatt, peress li t-tossikomanija tikkostitwixxi pjaga għall-individwu u periklu ekonomiku u soċjali għall-umanità (ara
f’dan is-sens, b’mod partikolari, is‑sentenza tas-26 ta’ Ottubru 1982, Wolf, 221/81, Ġabra p. 3681, punt 9, kif ukoll tal-Qorti
Ewropea għad-Drittijet tal-Bniedem, kawża Aoulmi vs Franza, tas-17 ta’ Jannar 2006, paragrafu 86), it-traffiku ta’ drogi fi
grupp organizzat jista’ jippreżenta livell ta’ intensità ta’ natura li thedded direttament it-trankwillità u s‑sigurtà fiżika
tal-popolazzjoni kollha jew parti kbira minnha.
Għandu jingħad ukoll li l-Artikolu 27(2) tad-Direttiva 2004/38 jenfasizza li l-aġir tal-persuna kkonċernata għandu jirrappreżenta
theddida reali u attwali għall‑interess fundamentali tas-soċjetà jew tal-Istat Membru kkonċernat, li s‑sempliċi eżistenza
ta’ kundanni kriminali preċedenti ma tistax timmotiva miżuri ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika u li ġustifikazzjonijiet
mhux direttament marbuta mal-każ individwali kkonċernat jew li huma dwar raġunijiet ta’ prevenzjoni ġenerali ma jistgħux jintlaqgħu.
Konsegwentement, miżura ta’ tkeċċija għandha tkun ibbażata fuq eżami individwali tal-każ inkwistjoni (ara, b’mod partikolari,
is-sentenza Metock
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 74) u tista’ tiġi ġġustifikata għal raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika fis-sens tal-Artikolu 28(3)
tad-Direttiva 2004/38 biss jekk, fid‑dawl tal-gravità eċċezzjonali tat-theddida, tali miżura hija neċessarja għall‑protezzjoni
tal-interessi li hija tfittex li tiggarantixxi, fuq il-kundizzjoni li dan l-għan jista’ jintlaħaq permezz ta’ miżuri inqas
stretti, fid-dawl tat-tul ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti taċ-ċittadin tal-Unjoni u b’mod partikolari tal‑konsegwenzi
negattivi gravi li tali miżura tista’ ġġib għaċ-ċittadini tal-Unjoni li jkunu verament integraw fl-Istat Membru ospitanti.
Fl-applikazzjoni tad-Direttiva 2004/38, għandhom jitqiesu b’mod partikolari, minn naħa, in-natura eċċezzjonali tat-theddida
għas-sigurtà pubblika minħabba l‑aġir personali tal-persuna kkonċernata, evalwata, skont il-każ, fiż-żmien meta tingħata d-deċiżjoni
ta’ tkeċċija (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Orfanopoulos u Oliveri, C‑482/01 u C‑493/01, Ġabra
p. I‑5257, punti 77 sa 79), skont it-tul tal-pieni inkorsi u ta’ dawk skontati, skont il-grad ta’ involviment fl-attività
kriminali, skont il-portata tad-dannu u, jekk ikun il-każ, skont it-tendenza ta’ reċidiva (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari,
is-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau, 30/77, Ġabra p. 1999, punt 29), flimkien, min-naħa l-oħra, mar-riskju li
tiġi kompromessa r-reintegrazzjoni taċ-ċittadin tal‑Unjoni fejn huwa integrat sew, li huwa fl-interess mhux biss ta’ dan tal-aħħar,
iżda wkoll tal-Unjoni Ewropea b’mod ġenerali, kif irreleva l-Avukat Ġenerali fil-punt 95 tal-konklużjonijiet tiegħu.
Il-piena mogħtija għandha tittieħed inkunsiderazzjoni bħala element ta’ dawn il‑fatturi kollha. Kundanna għal piena ta’ ħames
snin ma tistax twassal għal deċiżjoni ta’ tkeċċija, kif previst fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni
l-elementi deskritti fil-punt preċedenti, li hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika.
Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni d‑drittijiet fundamentali li l-Qorti tal-Ġustizzja
għandha tiżgura li jiġu rrispettati, inkwantu l-motivi ta’ interess ġenerali jistgħu jiġu invokati sabiex tiġi ġġustifikata
miżura nazzjonali li hija ta’ natura li tostakola l-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-persuni biss meta l-miżura inkwistjoni
tieħu inkunsiderazzjoni dawn id‑drittijiet (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Orfanopoulos u Oliveri, iċċitata iktar ’il
fuq, punti 97 sa 99), u b’mod partikolari d-dritt għall-osservanza tal-ħajja privata u familjari kif stabbilit fl-Artikolu 7
tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet
tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2010, McB, C‑400/10 PPU,
li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 53, u tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem, sentenza Maslov vs Autriche
[GC], tat-23 ta’ Ġunju 2008,
Ġabra tas-sentenzi u tad-deċiżjonijiet
2008 - paragrafu 61
et seq
).
Sabiex jiġi evalwat jekk l-intrużjoni prevista hijiex proporzjonata mal-għan leġittimu intiż, f’dan il-każ il-protezzjoni
tas-sigurtà pubblika, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari n-natura u l-gravità tal-ksur imwettaq, it-tul
tar-residenza tal-persuna kkonċernata fl-Istat Membru ospitanti, il-perijodu li għadda minn meta sar il-ksur u l-kondotta
tal-persuna kkonċernata matul dan il‑perijodu kif ukoll is-solidità tar-rabtiet soċjali, kulturali u familjari mal-Istat ospitanti.
Fir-rigward ta’ ċittadin tal-Unjoni li għadda b’mod legali, il‑parti l-kbira, jekk mhux l-integralità, tal-infanzja u l-adoloxxenza
tiegħu fl-Istat Membru ospitanti, għandhom jittressqu raġunijiet sodi sabiex tiġi ġġustifikata l‑miżura ta’ tkeċċija (ara,
f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Maslov vs L‑Awstrija, iċċitata iktar ’il fuq, paragrafu 71 sa 75).
Fi kwalunkwe każ, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li Stat Membru jista’, sabiex jippreserva l-ordni pubbliku, jikkunsidra
li l-użu ta’ drogi jikkostitwixxi periklu għas-soċjetà ta’ natura li jiġġustifika miżuri dwar id-drogi (ara s-sentenzi tad-19
ta’ Jannar 1999, Calfa, C‑348/96, Ġabra p. I‑11, punt 22, kif ukoll Orfanopoulos u Oliveri, iċċitat iktar ’il fuq, punt 67),
għandu jiġi konkluż li t‑traffiku ta’ drogi fi grupp organizzat jaqa’, iktar u iktar, taħt il-kunċett ta’ “ordni pubbliku”,
hekk kif previst fl-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2004/38.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni l‑elementi kollha msemmija iktar ’il fuq,
jekk l-aġir ta’ P. Tsakouridis jaqax taħt “raġunijiet gravi ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika”, fis-sens tal‑Artikolu 28(2)
tad-Direttiva 2004/38, jew ta’ “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika”, fis-sens tal-Artikolu 28(3) tagħha, u jekk il-miżura
ta’ tkeċċija inkwistjoni tirrispettax il-kundizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li, f’każ fejn il-qorti tar-rinviju
tikkonkludi li ċittadin tal-Unjoni kkonċernat jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2004/38, din id-dispożizzjoni
għandha tiġi interpretata fis-sens li l-ġlieda kontra l‑kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi fi grupp organizzat tista’
taqa’ taħt il‑kunċett ta’ “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika” li tista’ tiġġustifika miżura ta’ tkeċċija ta’ ċittadin
tal-Unjoni li jkun irrisjeda fl-Istat Membru ospitanti matul l-għaxar snin preċedenti. F’każ fejn il-qorti tar-rinviju tikkonkludi
li ċittadin tal-Unjoni kkonċernat jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(2) tad‑Direttiva 2004/38, din id-dispożizzjoni
għandha tiġi interpretata fis-sens li l‑ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi fi grupp organizzat taqa’
taħt il-kunċett ta’ “raġunijiet gravi ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika”.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 28(3)(a) tad-Direttiva 2004/38 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini
tal‑Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri li temenda
r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE,
90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk ċittadin tal-Unjoni kienx
għex fl-Istat Membru ospitanti matul l-għaxar snin li jippreċedu d-deċiżjoni ta’ tkeċċija, kriterju determinanti għall-għoti
tal-protezzjoni ogħla li tipprovdilu din id-dispożizzjoni, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni t-totalità tal‑aspetti rilevanti
f’kull każ inkwistjoni, b’mod partikolari t-tul ta’ kull waħda mill-assenzi tal-persuna kkonċernata mill-Istat ospitanti,
it‑tul akkumulat u l-frekwenza ta’ dawn l-assenzi kif ukoll ir-raġunijiet li mmotivaw lill-persuna kkonċernata meta telqet
minn dan l-Istat Membru u li jistgħu jistabbilixxu jekk dawn l-assenzi jimplikawx jew le l-ispostament lejn Stat ieħor li
huwa ċ-ċentru tal-interessi personali, familjari jew professjonali
2)
F’każ fejn il-qorti tar-rinviju tikkonkludi li ċittadin tal-Unjoni kkonċernat jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(3)
tad‑Direttiva 2004/38, din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis‑sens li l-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mat-traffiku
ta’ drogi fi grupp organizzat tista’ taqa’ taħt il-kunċett ta’ “raġunijiet imperattivi ta’ sigurtà pubblika” li tista’ tiġġustifika
miżura ta’ tkeċċija ta’ ċittadin tal-Unjoni li jkun irrisjeda fl-Istat Membru ospitanti matul l-għaxar snin preċedenti. F’każ
fejn il-qorti tar-rinviju tikkonkludi li ċittadin tal‑Unjoni kkonċernat jibbenefika mill-protezzjoni tal-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2004/38,
din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis‑sens li l-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mat-traffiku ta’ drogi fi
grupp organizzat taqa’ taħt il-kunċett ta’ “raġunijiet gravi ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika”.
Firem
*
* Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.