CELEX: 62004CJ0167
Αίτηση αναιρέσεως
Συμπράξεις
Άρθρο 81 EΚ- Συμφωνίες διανομής
Συμπεφωνημένες πρακτικές
Κοινοποίηση
Έντυπο A/B
Αίτηση εξαιρέσεως
Απόρριψη
Διάρκεια της εξετάσεως στο πλαίσιο της διαδικασίας κοινοποιήσεως
Δικαιώματα άμυνας
Τεκμήριο αθωότητας
Καταγγελία
Παράβαση
Γενική απαγόρευση παθητικών πωλήσεων
Περιορισμός των πηγών εφοδιασμού
Νέοι λόγοι και επιχειρήματα
Πρόστιμα
Κατευθυντήριες γραμμές
Σοβαρότητα της παραβάσεως
Διάρκεια
Ελαφρυντικές περιστάσεις
Ανταναίρεση
Επιβαρυντικές περιστάσεις

, συγκεκριμένα δε τα μέτρα αντιποίνων που έλαβε η JCB Service κατά διανομέα ο οποίος παρέβη το άρθρο 4 της συμφωνίας
διανομής για το Ηνωμένο Βασίλειο (απαγόρευση πωλήσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές). Ειδικότερα, η Επιτροπή υποστηρίζει
ότι επρόκειτο για επιβαρυντική περίσταση, όχι μόνο βάσει της κοινοποιηθείσας ρήτρας υπ’ αριθ. 4, αλλά και λόγω του ότι ο περιοριστικός
χαρακτήρας αυτού του άρθρου ενισχύθηκε με την επιβολή χρηματικών κυρώσεων.
Πρέπει, σχετικώς, να υπομνησθεί ότι με τη σκέψη 191 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως το Πρωτοδικείο κατέληξε στη διαπίστωση
ότι η Επιτροπή κατέληξε στην ύπαρξη επιβαρυντικών περιστάσεων, κρίνοντας ως μια τέτοια επιβαρυντική περίσταση τη χρηματική
κύρωση που επέβαλε η JCB Service στην Gunn JCB για παράβαση του άρθρου 4, την οποία χαρακτήρισε ως «μέτρο αντιποίνων», αυξάνοντας
προς τούτο το ποσό του επιβληθέντος προστίμου κατά 864 000 ευρώ. Η Επιτροπή υπογράμμισε, επίσης, ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι
η Gunn JCB ενήργησε κατά τρόπο αντίθετο προς τις συμβατικές της υποχρεώσεις και ότι αδικαιολογήτως επωφελήθηκε μιας εμπορικής
στηρίξεως των πολλαπλών πωλήσεων καθώς και, τέλος, ότι η JCB Service επέβαλε κυρώσεις για μη τήρηση συμβατικής ρήτρας. Εντούτοις,
το Πρωτοδικείο διευκρίνισε ότι, ασχέτως του νομίμου ή παρανόμου χαρακτήρα μιας ρήτρας, δεν πρέπει γι’ αυτήν, κατά το άρθρο
15, παράγραφος 5, του κανονισμού 17, να επιβάλλεται πρόστιμο, εφόσον περιλαμβάνεται σε κοινοποιηθείσα συμφωνία.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο έκρινε με τη σκέψη 192 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε
νομίμως να επιβάλει πρόστιμο για πράξη χαρακτηρισθείσα ως επιβαρυντική περίσταση, η οποία όμως συνδέεται με ρήτρα νομοτύπως
κοινοποιηθείσας συμφωνίας. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αυξήσει το ποσό του προστίμου προκειμένου να λάβει υπόψη τις
προβαλλόμενες επιβαρυντικές περιστάσεις.
Η JCB Service υποστηρίζει ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο. Πρώτον, η αποζημίωση που ζήτησε η JCB Service
από έναν των διανομέων της είχε τον χαρακτήρα κυρώσεως επιβληθείσας στο πλαίσιο εφαρμογής της ρήτρας αυτής και όχι στο πλαίσιο
εφαρμογής μη κοινοποιηθείσας διατάξεως. Δεύτερον, έπρεπε να ζητηθεί αποζημίωση προκειμένου να διασφαλιστεί το κύρος της συμφωνίας
επιλεκτικής διανομής και προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο παράνομων δυσμενών διακρίσεων μεταξύ των διανομέων. Τέλος,
κακώς η Επιτροπή χαρακτήρισε την αιτηθείσα αποζημίωση ως «μέτρο αντιποίνων», το οποίο συνιστά επιβαρυντική περίσταση, καθόσον,
κατά το γράμμα των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, «μέτρα αντιποίνων» είναι τα μέτρα που λαμβάνονται
«εις βάρος άλλων επιχειρήσεων προκειμένου να εξασφαλιστεί η “συμμόρφωσή τους” με τις αποφασθείσες παράνομες πρακτικές».
Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή επισήμανε στην τεσσαρακοστή αιτιολογική σκέψη της επίμαχης αποφάσεως ότι «στα δύο έντυπα Α/Β
που υποβλήθηκαν για το Ηνωμένο Βασίλειο, η JCB κλήθηκε να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας ή εναρμονισμένης
πρακτικής και, ειδικότερα, στο μέρος II, σημείο 3, στοιχείο f, κλήθηκε να απαντήσει εάν υφίστανται “sanctions which may be
taken against participating undertakings (penalty clause, expulsion, withholding of supplies, etc.)” [“κυρώσεις που μπορούν
να εφαρμοστούν κατά των συμμετεχουσών επιχειρήσεων (ποινική ρήτρα, αποπομπή, παρακράτηση προμηθειών κ.λπ.)”]. Και στα δύο
έντυπα, η απάντηση που δόθηκε ήταν «No» [«Όχι»] (30). Η απάντηση αυτή δεν δόθηκε εξ αμελείας ή μηχανικά. Στο έντυπο Α/Β που
επισυνάφθηκε στη συμφωνία η οποία κοινοποιήθηκε για τη Δανία επίσης στις 30 Ιουνίου 1973 αναφέρθηκε η ύπαρξη ρήτρας 250 GBP
ή τιμής τριπλάσιας από τις τιμές των ανταλλακτικών που αγοράστηκαν από άλλες πηγές πλην της JCB».
Οι διαπιστώσεις αυτές δεν αμφισβητήθηκαν από την JCB Service στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας ούτε στο πλαίσιο της ενώπιον
του Πρωτοδικείου διαδικασίας. Επομένως, κρίνεται ότι, λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως «όχι» στη στήλη II (3) (f) του εντύπου
A/B όσον αφορά τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων σε μετέχουσες στη σύμπραξη επιχειρήσεις για το Ηνωμένο Βασίλειο, η JCB Service
κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να μην επιβάλει τέτοιες κυρώσεις.
Επομένως, η απάντηση «όχι» στην προαναφερθείσα στήλη του εντύπου A/B σημαίνει ότι οι επιβληθείσες στον εγκατεστημένο στο Ηνωμένο
Βασίλειο διανομέα κυρώσεις έβαιναν πέραν των ορίων της περιγραφόμενης στην κοινοποίηση δραστηριότητας και, κατά συνέπεια,
αντιθέτως προς τα εκτιθέμενα με τη σκέψη 191 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι κυρώσεις αυτές δεν μπορούν να τύχουν της
κατά το άρθρο 15, παράγραφος 5, του κανονισμού 17 απαλλαγής από το πρόστιμο.
Επομένως, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, με τις σκέψεις 191 και 192 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κρίνοντας
ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να επιβάλει πρόστιμο 864 000 ευρώ για ενέργεια χαρακτηριζόμενη ως επιβαρυντική περίσταση και ότι
η Επιτροπή δεν μπορούσε να αυξήσει το ποσό του προστίμου λόγω των προβαλλομένων επιβαρυντικών περιστάσεων.
Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτή η ανταναίρεση όσον αφορά τις σκέψεις 191 και 192, καθώς και το σημείο 2 του διατακτικού της
αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
Κατά το άρθρο 61 του Οργανισμού του Δικαστηρίου, αν η αναίρεση κριθεί βάσιμη, το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Πρωτοδικείου.
Στην περίπτωση αυτή, μπορεί είτε το ίδιο να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να
την αναπέμψει στο Πρωτοδικείο για να την κρίνει. Δεδομένου ότι η υπόθεση είναι ώριμη προς εκδίκαση, πρέπει το Δικαστήριο να
αποφανθεί οριστικώς επί του ποσού του προστίμου που πρέπει να επιβληθεί στην JCB Service, καθορίζοντάς το σε 30 864 000 ευρώ.

Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 122, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι αβάσιμη, ή όταν η αίτηση
αναιρέσεως είναι βάσιμη και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών
εξόδων. Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του ίδιου κανονισμού, το οποίο εφαρμόζεται επί της διαδικασίας αναιρέσεως
δυνάμει του άρθρου 118, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος
διαδίκου.
Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η JCB Service στα δικαστικά έξοδα και αυτή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί
στα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής διαδικασίας. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η JCB Service στα δικαστικά
έξοδα που αφορούν την ανταναίρεση, πρέπει επίσης, να καταδικαστεί η JCB Service στα αφορώντα την ανταναίρεση δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Δέχεται την ανταναίρεση της Επιτροπής.
3)
Αναιρεί το σημείο 2 του διατακτικού της αποφάσεως του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 13ης Ιανουαρίου 2004, T-67/01,
JCB Service κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
4)
Το ύψος του προστίμου που επιβλήθηκε στην JCB Service με το άρθρο 4 της αποφάσεως 2002/190/EΚ της Επιτροπής, της 21ης Δεκεμβρίου
2000, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 81 EΚ (υπόθεση COMP.F.1/35.918 – JCB), ορίζεται σε 30 864 000 ευρώ.
5)
Καταδικάζει την JCB Service στο σύνολο των δικαστικών εξόδων.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.