CELEX: 62001CJ0008
Έκτη οδηγία ΦΠΑ
.ρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, και Β, στοιχείο α΄- Απαλλαγή των παροχών υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από ανεξάρτητες ενώσεις προσώπων, η οποία δεν δημιουργεί κίνδυνο στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
Απαλλαγή των δραστηριοτήτων ασφαλίσεως και παροχών υπηρεσιών σχετικών με τις δραστηριότητες αυτές που πραγματοποιούνται από τους ασφαλιστές και ασφαλιστικούς πράκτορες
Εκτιμήσεις των ζημιών σε αυτοκίνητα οχήματα, που πραγματοποιούνται από ένωση για λογαριασμό των ασφαλιστικών εταιριών που είναι μέλη της ενώσεως αυτής

, στην οποία το Δικαστήριο έπρεπε να ερμηνεύσει το άρθρο 13, Β, στοιχείο δ΄, της έκτης οδηγίας, που αφορά γενικώς,
στα σημεία του 3 και 5, τις εργασίες
οι οποίες αφορούν ή
έχουν ως αντικείμενο συγκεκριμένες τραπεζικές εργασίες, χωρίς να περιορίζεται στις κατά κυριολεξία τραπεζικές εργασίες, η προβλεπόμενη στο άρθρο
13, Β, στοιχείο α΄, απαλλαγή αφορά τις κατά κυριολεξία ασφαλιστικές εργασίες (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Skandia, σκέψη 36).
Σχετικά με το ερώτημα εάν τέτοιες υπηρεσίες συνιστούν
παροχές υπηρεσιών συναφείς προς τις πράξεις αυτές, που πραγματοποιούνται από τους ασφαλιστές και ασφαλιστικούς πράκτορες, πρέπει να τονιστεί ότι, όπως επισημαίνει ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 86 των προτάσεών του, η έκφραση αυτή αφορά αποκλειστικά
τις παροχές που πραγματοποιούνται από επαγγελματίες που είναι σε επαφή ταυτοχρόνως με τον ασφαλιστή και με τον ασφαλισμένο,
δεδομένου ότι ο ασφαλιστικός πράκτορας δεν είναι παρά ένας μεσάζων.
Όσον αφορά την οδηγία 77/92, χωρίς να είναι αναγκαίο να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αν οι όροι
ασφαλιστές και
πράκτορες ασφαλειών επιδέχονται απαραιτήτως την ίδια ερμηνεία στην τελευταία αυτή οδηγία και στην έκτη οδηγία, αρκεί να παρατηρηθεί ότι, για
τους λόγους που αναφέρει ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 90 και 91 των προτάσεών του, η δραστηριότητα μιας ενώσεως όπως η
Taksatorringen δεν πληροί τις προϋποθέσεις ούτε του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας 77/92, ούτε του άρθρου
2, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, αυτής. Πράγματι, η βοήθεια στη διαχείριση και την εκτέλεση των ασφαλιστικών συμβάσεων που αφορά
το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας αυτής εντάσσεται στις δραστηριότητες  διά των οποίων έρχονται σε επαφή
οι λήπτες των υπηρεσιών και οι ασφαλιστικές εταιρίες, καθώς και της προετοιμασίας συνάψεως των ασφαλιστικών συμβάσεων, και
αυτή του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας αυτής προϋποθέτει εξουσία δεσμεύσεως του ασφαλιστή έναντι του ασφαλισμένου
που υπέστη ζημία.
Ως εκ τούτου, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 13, Β, στοιχείο α΄, της έκτης οδηγίας
έχει την έννοια ότι οι εκτιμήσεις ζημιών σε αυτοκίνητα στις οποίες προβαίνει μία ένωση για λογαριασμό των μελών της, τα οποία
είναι ασφαλιστικές εταιρίες, δεν συνιστούν ούτε ασφαλιστικές εργασίες ούτε συναφείς προς τις πράξεις αυτές παροχές υπηρεσιών,
που πραγματοποιούνται από τους ασφαλιστές και ασφαλιστικούς πράκτορες κατά την έννοια της διατάξεως αυτής.
Επί του δεύτερου και τρίτου ερωτήματος
Με τα δύο αυτά ερωτήματα, τα οποία είναι σκόπιμο να συνεξεταστούν, το παραπέμπον δικαστήριο ερωτά ουσιαστικά εάν το άρθρο
13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας έχει την έννοια ότι η απαλλαγή από τον ΦΠΑ, που προβλέπει η ίδια διάταξη,
προς μία ένωση, όπως η επίδικη στην κύρια δίκη, η οποία πληροί όλες τις άλλες προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής, δεν πρέπει
να χορηγηθεί εάν υπάρχει κίνδυνος, έστω και υποθετικός, να προκληθούν από την απαλλαγή αυτή στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
Παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
Η Taksatorringen υποστηρίζει ότι ο ισχυρισμός σύμφωνα με τον οποίο κατά την εφαρμογή του άρθρου 13, Α, στοιχείο στ΄, της έκτης
οδηγίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η στρέβλωση του ανταγωνισμού που θα μπορούσε να προκληθεί από μια απαλλαγή από τον ΦΠΑ
στο μέλλον έχει ως αποτέλεσμα να καθίσταται η διάταξη αυτή άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί
το ενδεχόμενο να προκύψει κάποτε στρέβλωση του ανταγωνισμού, είτε πρόκειται για δραστηριότητα εκτιμήσεως ζημιών είτε για οποιαδήποτε
άλλη δραστηριότητα. Δεν είναι δυνατόν να ήταν αυτή η βούληση του κοινοτικού νομοθέτη. Ενδεχόμενη άρνηση της απαλλαγής θα έπρεπε
να εξερτάται από πιθανότητα πραγματική και τεκμηριωμένη δυνάμενη να συντρέχει μόνον εάν η απαλλαγή ενέχει πραγματικό ή συγκεκριμένο
κίνδυνο στρεβλώσεως.
Το Skatteministeriet ισχυρίζεται ότι δεν πρέπει να χορηγείται απαλλαγή δυνάμει του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄,
της έκτης οδηγίας, όταν είναι πιθανόν, πραγματικά ή δυνητικά, να προκληθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Αρκεί μια τέτοια
απαλλαγή να ενέχει δυνητικό κίνδυνο αποθαρρύνσεως της εισόδου τρίτων στην αγορά της παροχής των εν λόγω υπηρεσιών.
Στην υπόθεση της κύριας δίκης, είναι προφανώς επωφελέστερο για καθαρά οικονομικούς λόγους το να παραμείνει κάποιος μέλος της
Taksatorringen και να αναθέτει σε αυτήν τις επίδικες εκτιμήσεις, αντί να αναθέσει το έργο αυτό σε τρίτον ανεξάρτητο επαγγελματία,
εφόσον οι υπηρεσίες που παρέχει στα μέλη της η ένωση αυτή απαλλάσσονταν δυνάμει των προσωρινών αδειών που χορηγούσαν οι δανικές
φορολογικές αρχές. Επομένως, οι άδειες αυτές έχουν ως αποτέλεσμα τόσο την παρεμπόδιση του ανταγωνισμού που υφίσταται στην
αγορά των εμπειρογνωμόνων αυτοκίνητων οχημάτων στη Δανία όσο και την παρεμπόδιση των ανεξάρτητων τρίτων να αντιμετωπίσουν
σοβαρά το ενδεχόμενο εισόδου τους στην αγορά αυτή.
Η ερμηνεία αυτή του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας, καίτοι στενή, δεν στερεί τη διάταξη από το
περιεχόμενό της, διότι υπάρχουν πάντοτε καταστάσεις στις οποίες μια απαλλαγή δεν θεωρείται ότι εμποδίζει δυνητικώς ανεξάρτητους
τρίτους να εισέλθουν στην οικεία αγορά.
Συναφώς, το Skatteministeriet αναφέρει ιδίως την κατάσταση στην οποία υπάρχουν, κατ' εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας, ιδιαίτεροι
περιορισμοί της δυνατότητας εισόδου στην αγορά, για παράδειγμα επειδή η νομοθεσία αυτή, σεβόμενη πάντοτε το κοινοτικό δίκαιο,
παρέχει σε ορισμένες επιχειρήσεις εξαιρετικά ή αποκλειστικά δικαιώματα προμήθειας των παροχών που το οικείο κράτος μέλος επιθυμεί
να απαλλάξει από τον ΦΠΑ δυνάμει του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας.
Το Skatteministeriet διευκρινίζει ότι, αφ' ης στιγμής διαπιστώθηκε η ύπαρξη δυνητικού κινδύνου να προκληθούν στρεβλώσεις του
ανταγωνισμού από την κατ' άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, απαλλαγή, δεν εναπόκειται στις εθνικές φορολογικές αρχές
να εκτιμήσουν αν μια τέτοια στρέβλωση του ανταγωνισμού πρέπει να θεωρηθεί απίθανη. Θα ήταν ιδιαιτέρως δύσκολο για τις εθνικές
φορολογικές αρχές να προβούν στην εκτίμηση αυτή, αφού θα προϋπέθετε βαθιά γνώση του κλάδου και των όρων ανταγωνισμού στην
εν λόγω αγορά, γνώση που οι φορολογικές αρχές κατά κανόνα δεν διαθέτουν.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι από τη διατύπωση
δημιουργεί κίνδυνο στρεβλώσεων του ανταγωνισμού προκύπτει ότι η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας αποκλείεται στις
δυνητικές καταστάσεις στρεβλώσεως του ανταγωνισμού.
Επιπλέον, οι διατάξεις που επιτρέπουν την εξαίρεση μιας δραστηριότητας από το πεδίο εφαρμογής της έκτης οδηγίας πρέπει, λόγω
του εξαιρετικού τους χαρακτήρα, να ερμηνεύονται στενά (βλ., σχετικά με το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης
οδηγίας, την προπαρατεθείσα απόφαση Stichting Uitvoering Financiële Acties).
Το τελευταίο τμήμα της φράσεως του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας περιορίζει, επομένως, το πεδίο
εφαρμογής της διατάξεως μόνο στις περιπτώσεις στις οποίες είναι αδιαμφισβήτητο ότι η απαλλαγή δεν θα προκαλέσει ούτε κατά
τον χρόνο εκείνο ούτε στο μέλλον στρέβλωση του ανταγωνισμού. Έτσι, οι ανεξάρτητοι προμηθευτές τίθενται από απόψεως φορολογίας
στην ίδια μοίρα με τις ανεξάρτητες ενώσεις προσώπων που ασκούν απαλλασσόμενη δραστηριότητα.
Βάσει της ερμηνείας αυτής, δεν υπάρχει στρέβλωση του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο
στ΄, της έκτης οδηγίας, όταν το είδος της επενδύσεως ─ για παράδειγμα, ένας σαρωτής (scanner) για ιατρική χρήση ─ και η περιορισμένη
ομάδα των
πελατών που τον χρησιμοποιούν μπορούν, εκ της φύσεώς τους, να αποθαρρύνουν ενδεχόμενους παροχείς των υπηρεσιών αυτών, λόγω του οικονομικού
κινδύνου της δραστηριότητας αυτής, και αυτό παρότι μπορεί δυνητικώς να υπάρξει και άλλος παροχέας. Αντιθέτως, η απαλλαγή από
τον ΦΠΑ των υπηρεσιών καθαρισμού θα δημιουργούσε κίνδυνο στρεβλώσεως του ανταγωνισμού, δεδομένου ότι σε αυτές δεν υπάρχει
ιδιαίτερη εξειδίκευση, ούτε περιορισμός της πελατείας σε συγκεκριμένο τομέα.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Εκ προοιμίου, πρέπει να σημειωθεί ότι η απαλλαγή από τον ΦΠΑ δεν πρέπει να δημιουργεί καθεαυτήν κίνδυνο στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
και αυτό σε μια αγορά στην οποία ο ανταγωνισμός θίγεται ούτως ή άλλως λόγω της παρουσίας ενός φορέα που παρέχει υπηρεσίες
στα μέλη του και του οποίου ο χαρακτήρας απαγορεύεται να είναι κερδοσκοπικός. Επομένως, προκειμένου να μη χορηγηθεί απαλλαγή,
πρέπει να δημιουργείται κίνδυνος στρεβλώσεων του ανταγωνισμού από το γεγονός ότι οι παροχές υπηρεσιών από μία ένωση απαλλάσσονται
και όχι από το γεγονός ότι η ένωση αυτή πληροί τις λοιπές προϋποθέσεις της εν λόγω διατάξεως.
Όπως υπογραμμίζει ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 131 των προτάσεών του, αν, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε φορολογήσεως ή απαλλαγής,
είναι βέβαιο ότι οι ενώσεις προσώπων θα διατηρήσουν την πελατεία των μελών τους, δεν πρέπει να θεωρείται ότι η αγορά κλείνει
για τους ανεξάρτητους επιχειρηματίες λόγω της απαλλαγής που χορηγείται στις ενώσεις αυτές.
Επιπλέον, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι σκοπός του άρθρου 13, Α, της οδηγίας είναι η απαλλαγή από τον ΦΠΑ ορισμένων δραστηριοτήτων
γενικού συμφέροντος. Ωσόστο, η διάταξη αυτή δεν απαλλάσσει από τον φόρο όλες τις δραστηριότητες γενικού συμφέροντος, αλλά
μόνον αυτές που απαριθμούνται και περιγράφονται κατά πολύ λεπτομερή τρόπο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάση της 12ης Νοεμβρίου 1998,
C-149/97, Institute of the Motor Industry, Συλλογή 1998, σ. Ι-7053, σκέψη 18, και προπαρατεθείσα απόφαση της 20ής Ιουνίου
2002, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 45).
Είναι, βέβαια, αληθές ότι, όπως προκύπτει από την προπαρατεθείσα στην παρούσα απόφαση στη σκέψη 36 νομολογία, οι όροι που
χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των απαλλαγών του άρθρου 13 της έκτης οδηγίας πρέπει να ερμηνεύονται στενά.
Εντούτοις, είναι επίσης αληθές ότι η νομολογία αυτή δεν αποσκοπεί στην επιβολή ερμηνείας που θα καθιστούσε τις προβλεπόμενες
απαλλαγές σχεδόν ανεφάρμοστες στην πράξη.
Ως εκ τούτου, παρότι μια συγκριτική εξέταση των διαφόρων γλωσσικών εκδοχών του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της
έκτης οδηγίας αποδεικνύει ότι η έκφραση
υπό τον όρο ότι η απαλλαγή αυτή δεν δημιουργεί κίνδυνο στρεβλώσεως των όρων του ανταγωνισμού δεν αφορά αποκλειστικά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που μπορεί να δημιουργήσει η απαλλαγή άμεσα, αλλά και αυτές που μπορεί
να δημιουργήσει στο μέλλον, πρέπει πάντως ο κίνδυνος να δημιουργηθούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, αποκλειστικά λόγω της
απαλλαγής, να είναι πραγματικός.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η απαλλαγή από τον ΦΠΑ δεν πρέπει να χορηγείται όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος η ίδια η απαλλαγή
να δημιουργήσει, άμεσα ή στο μέλλον, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
Επομένως, στο δεύτερο και στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι  το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο
στ΄, της έκτης οδηγίας, έχει την έννοια ότι δεν πρέπει να παρέχεται απαλλαγή από τον ΦΠΑ βάσει της ως άνω διατάξεως σε ένωση
όπως αυτή της κύριας δίκης ─ η οποία κατά τα λοιπά πληροί τις προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ
─, όταν υπάρχει συγκεκριμένος κίνδυνος να προκληθούν, αποκλειστικά λόγω της απαλλαγής αυτής, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
Επί του τετάρτου ερωτήματος
Παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
Η Taksatorringen και το Skatteministeriet επισημαίνουν ότι από τις προπαρασκευαστικές εργασίες σχετικά με το άρθρο 13, παράγραφος
1, σημείο 20, του momslov προκύπτει ότι όσο υπάρχει αμφιβολία για το αν μία απαλλαγή μπορεί να προκαλέσει μεταγενέστερα στρέβλωση
του ανταγωνισμού, η απαλλαγή αυτή μπορεί να χορηγηθεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Η Taksatorringen, το Skatteministeriet και η Επιτροπή συμφωνούν στο ότι η δυνατότητα χορηγήσεως της προσωρινής αυτής απαλλαγής
είναι σύμφωνη προς το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρέπει να σημειωθεί ότι τίποτε στην έκτη οδηγία δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μία εθνική νομοθεσία που επιτρέπει τη χορήγηση
προσωρινής απαλλαγής, όταν υπάρχει αμφιβολία σχετικά με το αν η απαλλαγή αυτή μπορεί να δημιουργήσει μεταγενέστερα κίνδυνο
στρεβλώσεων, είναι ασύμβατη προς το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας, υπό τον όρον ότι η απαλλαγή
θα ανανεώνεται για όσο χρόνο ο ενδιαφερόμενος θα πληροί τις προϋποθέσεις της ως άνω διατάξεως.
Ως εκ τούτου, στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι εθνική νομοθεσία που επιτρέπει χρονικώς περιορισμένη απαλλαγή
όταν είναι αμφίβολο κατά πόσον η απαλλαγή μπορεί να δημιουργήσει μεταγενέστερα κίνδυνο στρεβλώσεως του ανταγωνισμού, όπως
στην υπόθεση της κύριας δίκης, συμφωνεί με το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας, υπό τον όρον ότι
η απαλλαγή θα ανανεώνεται για όσο χρόνο ο ενδιαφερόμενος θα πληροί τις προϋποθέσεις της ως άνω διατάξεως.
Επί του πέμπτου ερωτήματος
Με το ερώτημα αυτό το παραπέμπον δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν το γεγονός ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες αναθέτουν
τις εκτιμήσεις ζημιών σε αυτοκίνητα οχήματα σε δικούς τους εμπειρογνώμονες, αποφεύγοντας έτσι την επιβολή ΦΠΑ, μπορεί να επηρεάσει
τις απαντήσεις στο πρώτο, δεύτερο, τρίτο και τέταρτο ερώτημα.
Παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
Η Taksatorringen ισχυρίζεται ότι, από απόψεως ΦΠΑ, δεν πρέπει να υπάρχει καμιά διαφορά ανάλογα με το αν η εκτίμηση ζημιών
σε αυτοκίνητα οχήματα πραγματοποιείται από την ίδια την ασφαλιστική εταιρία ή αν η εταιρία την αναθέτει σε προμηθευτή υπηρεσιών
όπως η Taksatorringen.
Συναφώς, η Taksatorringen τονίζει ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες στη Δανία προβαίνουν οι ίδιες στην εκτίμηση των ζημιών
στα αυτοκίνητα, ενώ αυτό δεν είναι οικονομικώς δυνατό για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, λόγω των πόρων που προϋποθέτει.
Εφόσον αυτές οι τελευταίες πρέπει να καταβάλλουν τον ΦΠΑ για τις υπηρεσίες εκτιμήσεως που παρέχει η Taksatorringen, οι μεγάλες
ασφαλιστικές εταιρίες, οι οποίες δεν υποχρεούνται να καταβάλουν ΦΠΑ για τις δικές τους εκτιμήσεις, θα βρίσκονταν σε πλεονεκτικότερη
θέση από απόψεως ανταγωνισμού.
Το Skatteministeriet και η Επιτροπή φρονούν ότι το γεγονός ότι ο ΦΠΑ δεν εφαρμόζεται στις εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται
από εμπειρογνώμονες των μεγάλων ασφαλιστικών εταιριών δεν έχει καμιά επίπτωση στην ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι στην ανάλυσή του στο πλαίσιο των απαντήσεων στο πρώτο, δεύτερο και τρίτο προδικαστικό ερώτημα,
το Δικαστήριο έλαβε υπόψη όλες τις πτυχές των εν λόγω διατάξεων, καθώς και το σύστημα του ΦΠΑ στο σύνολό του. Από τα ανωτέρω
προκύπτει ότι δεν μπορεί να έχει αυτοτελή επίπτωση στην ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄,
και Β, στοιχείο α΄ της έκτης οδηγίας  το γεγονός ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες αναθέτουν τις εκτιμήσεις ζημιών στα
αυτοκίνητα σε δικούς τους εμπειρογνώμονες, αποφεύγοντας έτσι την επιβολή ΦΠΑ σε αυτές τις παροχές υπηρεσίων.
Ως εκ τούτου, στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το γεγονός ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες αναθέτουν
τις εκτιμήσεις ζημιών στα αυτοκίνητα σε δικούς τους εμπειρογνώμονες, αποφεύγοντας έτσι την επιβολή ΦΠΑ σε αυτές τις παροχές
υπηρεσιών, δεν επηρεάζει τις απαντήσεις στο πρώτο, δεύτερο και τρίτο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Δανική Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους
διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να
αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 20ής Δεκεμβρίου 2000 το Østre Landsret, αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 13, Β, στοιχείο α΄, της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών
των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών ─ Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική
βάση, έχει την έννοια ότι οι εκτιμήσεις ζημιών σε αυτοκίνητα, στις οποίες προβαίνει μία ένωση για λογαριασμό των μελών της
τα οποία είναι ασφαλιστικές εταιρίες, δεν συνιστούν ούτε ασφαλιστικές εργασίες ούτε συναφείς προς τις πράξεις αυτές παροχές
υπηρεσιών, που πραγματοποιούνται από τους ασφαλιστές και ασφαλιστικούς πράκτορες κατά την έννοια της διατάξεως αυτής.
2)
Το άρθρο 13, Α, παράγραφος 1, στοιχείο στ΄, έχει την έννοια ότι δεν πρέπει να παρέχεται απαλλαγή από τον φόρο προστιθέμενης
αξίας βάσει της ως άνω διατάξεως σε ένωση όπως αυτή της κύριας δίκης ─ η οποία κατά τα λοιπά πληροί τις προϋποθέσεις της διατάξεως
αυτής για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ ─, όταν υπάρχει συγκεκριμένος κίνδυνος να προκληθούν, αποκλειστικά λόγω της απαλλαγής αυτής
στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
3)
Εθνική νομοθεσία που επιτρέπει χρονικώς περιορισμένη απαλλαγή όταν είναι αμφίβολο κατά πόσον η απαλλαγή μπορεί να δημιουργήσει
μεταγενέστερα κίνδυνο στρεβλώσεως του ανταγωνισμού, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, συμφωνεί με το άρθρο 13, Α, παράγραφος
1, στοιχείο στ΄, της έκτης οδηγίας, υπό τον όρον ότι η απαλλαγή θα ανανεώνεται για όσο χρόνο ο ενδιαφερόμενος θα πληροί τις
προϋποθέσεις της ως άνω διατάξεως.
4)
Το γεγονός ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες αναθέτουν τις εκτιμήσεις ζημιών στα αυτοκίνητα σε δικούς τους εμπειρογνώμονες,
αποφεύγοντας έτσι την επιβολή φόρου προστιθέμενης αξίας σε αυτές τις παροχές υπηρεσιών, δεν επηρεάζει τις απαντήσεις στο πρώτο,
δεύτερο και τρίτο προδικαστικό ερώτημα.
Jann
La Pergola
von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 20 Νοεμβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
–
Γλώσσα διαδικασίας: η δανική.