CELEX: 62002TJ0053
Prawo celne
Czynność wspólnotowego tranzytu zewnętrznego papierosów
Przestępstwo
Wniosek o umorzenie należności celnych przywozowych
Rozporządzenie (EWG) nr 2913/92
Rozporządzenie (EWG) nr 2454/93
Klauzula słuszności
Zachowanie terminu
Prawo do obrony
Zasada proporcjonalności
Pojęcie ewidentnego zaniedbania

Ramy prawne

Przepisy dotyczące tranzytu wspólnotowego
1       Zgodnie z art. 91 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy
kodeks celny (Dz.U. L 302, str. 1, zwanego dalej „kodeksem celnym”) procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie
z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty towarów niewspólnotowych, które mają zostać powrotnie
wywiezione do państwa trzeciego, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom
polityki handlowej.
2       Zgodnie z brzmieniem art. 96 ust. 1 lit. a) i b) kodeksu celnego głównym zobowiązanym jest osoba uprawniona do korzystania
z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, która jest odpowiedzialna za przedstawienie w wyznaczonym terminie, w urzędzie
celnym przeznaczenia, towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia
tożsamości towarów, jak również za przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.
3       Na mocy art. 341 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania
kodeksu celnego (Dz.U. L 253, str. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym”), by towar mógł być przemieszczany w ramach
wspólnotowej procedury tranzytu zewnętrznego, musi zostać objęty zgłoszeniem tranzytowym T1, tj. zgłoszeniem na formularzu
zgodnym ze wzorami znajdującymi się w załącznikach 31–34 tego rozporządzenia i wykorzystywanym zgodnie z uwagami wskazanymi
w załącznikach 37 i 38 do niego. Z załącznika 37 wynika, że w ramach wspólnotowego tranzytu zewnętrznego należy posługiwać
się następującymi egzemplarzami:
–       egzemplarzem 1, który jest przechowywany przez organy państwa członkowskiego, w którym spełniane są formalności tranzytu wspólnotowego;
–       egzemplarzem 4, który po dokonaniu tranzytu wspólnotowego jest przechowywany przez urząd przeznaczenia;
–       egzemplarzem 5, który stosowany jest w procedurze tranzytu wspólnotowego jako egzemplarz zwrotny;
–       egzemplarzem 7, który stosowany jest do celów statystycznych państwa członkowskiego przeznaczenia.
4       Załącznik 37 do rozporządzenia wykonawczego zawiera ponadto objaśnienia dotyczące poszczególnych pól formularzy dotyczących
tranzytu wspólnotowego. Następujące objaśnienia przedstawiono w odniesieniu do pola 18:
„18. Oznakowanie i przynależność państwowa środków transportu przy wyjściu
[…] pole […] [którego wypełnienie] w przypadku stosowania wspólnotowej procedury tranzytowej […] jest obowiązkowe.
Podać oznakowanie, np. numer(-y) rejestracyjny(-e) lub nazwę środków transportu (samochód ciężarowy, statek, wagon kolejowy,
statek powietrzny), na które towary zostały bezpośrednio załadowane przy spełnianiu formalności wywozowych lub tranzytowych,
jak również kraj przynależności państwowej środków transportu (lub tych zapewniających napęd w przypadku większej liczby środków
transportu), przy pomocy odpowiednich kodów wspólnotowych. Na przykład jeżeli ciągnik i przyczepa mają różne numery rejestracyjne,
podać numery rejestracyjne ciągnika i przyczepy oraz przynależność państwową ciągnika.
[…]”
5       Artykuł 350 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że transportu towarów dokonuje się z zastosowaniem egzemplarzy
zgłoszenia tranzytowego T1, które przedstawiane są na każde żądanie organów celnych. Artykuł 356 rozporządzenia wykonawczego
stanowi w tym zakresie dalej, iż:
„1. Towary i zgłoszenie tranzytowe T1 przedstawiane są w urzędzie przeznaczenia.
2. Urząd przeznaczenia odnotowuje na egzemplarzach zgłoszenia tranzytowego T1 wyniki przeprowadzonych kontroli, niezwłocznie
odsyła jeden egzemplarz do urzędu wyjścia i zachowuje drugi egzemplarz.
3. Wspólnotowa procedura tranzytowa może zostać zakończona w innym urzędzie celnym niż ten, który został podany w zgłoszeniu
tranzytowym T1. Urząd ten staje się wówczas urzędem przeznaczenia.
[...]”
6       Zgodnie z art. 358 rozporządzenia wykonawczego każde państwo członkowskie może wyznaczyć jeden lub kilka urzędów centralnych,
do których właściwe urzędy państwa członkowskiego przeznaczenia mają odsyłać dokumenty.
7       Artykuł 398 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że organy celne każdego państwa członkowskiego mogą zezwolić każdej osobie,
zwanej „upoważnionym nadawcą”, spełniającej warunki ustanowione w art. 399 tego rozporządzenia i zamierzającej realizować
czynności tranzytu wspólnotowego, aby nie przedstawiała w urzędzie wyjścia ani towarów, ani zgłoszenia do tranzytu wspólnotowego
w odniesieniu do tych towarów.
8       Zgodnie z art. 402 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego upoważniony nadawca, najpóźniej w chwili wysyłki towarów, uzupełnia
należycie wypełnione zgłoszenie do tranzytu wspólnotowego. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu po dokonaniu wysyłki egzemplarz
nr 1 zgłoszenia tranzytowego T1 jest niezwłocznie przesyłany do urzędu wyjścia; pozostałe egzemplarze towarzyszą towarom.
9       Artykuł 349 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że zapewnienie tożsamości towarów dokonywane jest z zasady przez nałożenie
zamknięć. Ustęp 4 tego artykułu przewiduje jednakże, iż urząd wyjścia może odstąpić od nałożenia zamknięć, jeżeli biorąc pod
uwagę inne możliwe środki identyfikacyjne, opis towarów w zgłoszeniu tranzytowym T1 lub w dokumentach uzupełniających pozwala
na ich identyfikację.
10     Artykuł 203 ust. 1 kodeksu celnego stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru
podlegającego należnościom celnym przywozowym. Na mocy ust. 3 tego artykułu pośród dłużników wskazana jest odpowiednio osoba
zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Przepisy dotyczące zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych
11     Artykuł 239 kodeksu celnego przewiduje możliwość zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych w sytuacjach
wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej.
12     Artykuł 239 został sprecyzowany i rozwinięty w rozporządzeniu wykonawczym, w szczególności w art. 899–909. Artykuł 905 ust. 1
tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli krajowy organ celny nie jest w stanie wydać decyzji na podstawie art. 899, a do wniosku
załączone są dowody, które mogą stanowić o szczególnej sytuacji, wynikającej z okoliczności niespowodowanej świadomym działaniem
osoby zainteresowanej ani jej ewidentnym zaniedbaniem, państwo członkowskie, któremu podlega ten organ, przekazuje sprawę
Komisji.
13     Artykuł 905 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 12/97 z dnia 18 grudnia
1996 r. (Dz.U. 1997 L 9, str. 1) stanowi, że akta przekazane Komisji powinny zawierać wszystkie elementy niezbędne do całościowego
zbadania przedstawionej sprawy, a ponadto powinny zawierać oświadczenie, podpisane przez osobę wnioskującą o zwrot lub umorzenie,
w którym osoba ta potwierdza, że zapoznała się z aktami i, albo oświadcza, że nie ma nic do dodania, albo wskazuje wszelkie
dodatkowe informacje, które jej zdaniem te dokumenty powinny zawierać. Komisja może zażądać przekazania jej dodatkowych informacji,
jeżeli okaże się, że informacje przekazane przez państwo członkowskie są niewystarczające, aby wydać w tej sprawie decyzję
zgodnie z posiadaną znajomością faktów.
14     Artykuł 906a rozporządzenia wykonawczego, wprowadzony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1677/98 z dnia 29 lipca 1998 r. (Dz.U. L
212, str. 18), stanowi, że w każdym momencie przebiegu postępowania, jeżeli Komisja ma zamiar podjąć decyzję niekorzystną
dla osoby składającej wniosek o zwrot lub umorzenie, przekazuje ona tej osobie swoje zastrzeżenia na piśmie wraz ze wszystkimi
dokumentami, na których opiera te zastrzeżenia. Osoba składająca wniosek o zwrot lub umorzenie przedstawia swoje stanowisko
na piśmie w terminie miesiąca od dnia przesłania zastrzeżeń.
15     Artykuł 907 rozporządzenia wykonawczego w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 1677/98 stanowi, co następuje:
„Po konsultacji z grupą ekspertów składającą się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich zebranych w Komitecie w celu
zbadania danego przypadku, Komisja podejmuje decyzję określającą, czy szczególna zbadana sytuacja uzasadnia udzielenie zwrotu
lub umorzenie, czy też nie.
Decyzja ta podejmowana jest w terminie dziewięciu miesięcy, licząc od dnia otrzymania przez Komisję dokumentacji, określonej
w art. 905 ust. 2. Jeżeli Komisja uznała za konieczne zażądać od państwa członkowskiego dostarczenia dodatkowych informacji
w celu wydania decyzji, to termin dziewięciu miesięcy zostaje przedłużony o czas, który upłynął od dnia wysłania przez Komisję
wniosku o przedstawienie dodatkowych informacji do dnia ich otrzymania przez Komisję.
Jeżeli Komisja przekazała swoje zastrzeżenia osobie zainteresowanej przedstawionym przypadkiem, zgodnie z art. 906a, termin
dziewięciu miesięcy przedłuża się o czas, który upłynął od dnia przesłania przez Komisję wspomnianych zastrzeżeń do dnia otrzymania
odpowiedzi od zainteresowanej osoby lub, w przypadku braku odpowiedzi, do dnia, w którym upływa termin wyznaczony na wyrażenie
stanowiska przez osobę zainteresowaną”.
16     Artykuł 908 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że na podstawie decyzji Komisji właściwe władze państwa członkowskiego
wydają decyzję w sprawie przedstawionego im wniosku. Wreszcie, zgodnie z art. 909 tego rozporządzenia, jeżeli Komisja nie
podejmie decyzji w terminie wyznaczonym w art. 907, organ celny decyzji uwzględnia wniosek o zwrot lub umorzenie.

Okoliczności leżące u podstaw sporu

Czynności zewnętrznego tranzytu wspólnotowego będące przedmiotem sprawy
17     W okresie, w którym miały miejsce okoliczności faktyczne sprawy, skarżąca należała do grupy Kamstra Shipstores, mającej siedzibę
w Delfzijl (Niderlandy), której działalność obejmowała handel hurtowy różnymi towarami, w szczególności papierosami. Skarżąca,
mająca status upoważnionego nadawcy, była odpowiedzialna w ramach grupy za logistykę.
18     W okresie od dnia 16 lutego do dnia 5 lipca 1994 r. skarżąca wystawiła jedenaście dokumentów T1 do celów transportu ładunków
papierosów do Słowacji w ramach procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego, w zakresie której była głównym zobowiązanym.
19     Jedenastu przedmiotowym czynnościom tranzytu wspólnotowego towarzyszyły następujące dokumenty celne:
–       dokument T1 nr 120228 z dnia 16 lutego 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120274 z dnia 25 lutego 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120372 z dnia 11 marca 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120404 z dnia 19 marca 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120410 z dnia 23 marca 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120674 z dnia 9 maja 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120697 z dnia 16 maja 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120733 z dnia 24 maja 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120754 z dnia 25 maja 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120936 z dnia 28 czerwca 1994 r.;
–       dokument T1 nr 120986 z dnia 5 lipca 1994 r.
20     W tych dokumentach celnych jako ostateczni odbiorcy papierosów występowały Intertrade i Ikoma, przedsiębiorstwa mające rzekomo
siedziby na Słowacji. Jednakże skarżąca nie zawarła umów bezpośrednio z tymi odbiorcami, którzy korzystali z usług komisanta
ds. zakupów, pana C. Skarżąca utrzymywała stosunki handlowe z tym ostatnim od wielu lat. Komisant towarzyszył transportom
towarów aż do urzędu celnego przeznaczenia.
21     Gdy chodzi o pierwszych dziewięć przedmiotowych czynności celnych, to jest czynności dokonanych między dniem 16 lutego a dniem
25 maja 1994 r., urzędem celnym przeznaczenia wskazanym w odpowiednich dokumentach T1 był urząd w Schirnding (Niemcy). Urzędem
celnym przeznaczenia wskazanym dla dwóch ostatnich czynności, z dnia 28 czerwca i 5 lipca 1994 r., był urząd w Philippsreut
(Niemcy). Jednakże wszystkie przesyłki zostały przedstawione w urzędzie celnym w Philippsreut.
22     Skarżąca powiadomiła faksem urząd celny wyjścia, to jest urząd celny w Delfzijl, o załadunku każdej z przesyłek, jako że co
do zasady urząd ten dokonywał kontroli dokumentów i samochodów ciężarowych w miejscu załadunku. Ponieważ w Niderlandach wprowadzono
w dniu 1 kwietnia 1994 r. system „uprzedniego powiadamiania o wysyłce”, sześć ostatnich dokumentów odpowiadających czynnościom
mającym miejsce między dniem 9 maja a dniem 5 lipca 1994 r. zostało notyfikowanych przez władze celne w Delfzil, za pośrednictwem
Douane Informatie Centrum (centrala informacji celnych), wskazanemu urzędowi celnemu przeznaczenia. Jednakże z powodu problemów
technicznych system uprzedniego powiadomienia został wprowadzony w Niemczech dopiero w sierpniu 1994 r.
23     Numery rejestracyjne wykorzystanych środków transportu zostały wskazane wyłącznie na egzemplarzu nr 4 dokumentu T1 przeznaczonego
dla urzędu celnego przeznaczenia. Numery te nie zostały więc wskazane na egzemplarzu nr 1 (egzemplarz zachowywany przez władze
państwa członkowskiego wysyłki) ani na egzemplarzu nr 5 (egzemplarzu odsyłanym do urzędu celnego wyjścia).
24     Po wysłaniu każdego ładunku, skarżąca przesyłała egzemplarz nr 1 dokumentu T1 do urzędu celnego wyjścia, podczas gdy pozostałe
egzemplarze towarzyszyły transportowi. Skarżąca wydawała kierowcy samochodu ciężarowego ofrankowane koperty zaadresowane do
urzędu zakończenia w Coevorden (Niderlandy). Koperty te powinny były zostać dostarczone do urzędu celnego przeznaczenia w celu
wykorzystania ich do przekazania egzemplarzy nr 5 dokumentów T1 do urzędu zakończenia. Jednakże funkcjonariusz celny w Philippsreut,
p. Mauritz, któremu dokumenty tranzytowe zostały przedstawione, nie wykorzystał tych kopert, a zatem nie przesłał bezpośrednio
pocztą egzemplarzy nr 5 dokumentów T1 do urzędu zakończenia. Dokumenty tranzytowe nie zostały również przesłane drogą oficjalną,
to jest przez centralny urząd ds. wysyłki administracji niemieckiej, na centralny adres zwrotny w Niderlandach. Egzemplarze
nr 5 dokumentów tranzytowych zostały przekazane przez p. Mauritza komisantowi, panu C. lub kierowcy samochodu ciężarowego,
którzy następnie przewieźli je do Niderlandów i dostarczyli skarżącej. Ta ostatnia przekazała je urzędowi zakończenia faksem
i pocztą.
25     Jedenaście dokumentów tranzytu wspólnotowego zostało opieczętowanych przez p. Mauritza za pomocą oryginalnej pieczęci niemieckich
władz celnych. Jednakże numerów tych dokumentów nie odnaleziono w rejestrach niemieckich organów celnych. Pieczęcie umieszczone
na dokumentach celnych oraz wskazane w nich przez niemieckie organy celne numery nie zostały zarejestrowane do celów wywozu
papierosów ani dla związanych z nimi dokumentów celnych T1, lecz dla innych towarów i innych dokumentów celnych. Konsekwencją
braku adnotacji przesyłek papierosów w rejestrze urzędu celnego w Philippsreut było w szczególności to, że władze niemieckie
nie poinformowały czeskich organów celnych – zgodnie z systemem wzajemnej informacji wprowadzonym w styczniu 1994 r. – że
przesyłki znajdowały się w drodze, w kierunku Republiki Czeskiej.
26     W toku dochodzenia przeprowadzonego przez władze niderlandzkie, w szczególności przez Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst
(służby ds. informacji i dochodzeń podatkowych, zwane dalej „FIOD”) stwierdzono następnie, że dokumenty transportowe nie zostały
prawidłowo skontrolowane. Sprawozdanie z tego dochodzenia (zwane dalej „sprawozdaniem FIOD”) nosi datę 30 grudnia 1996 r.
27     W stosunku do funkcjonariusza celnego p. Mauritza oraz byłego czeskiego funkcjonariusza celnego p. Sykory zastosowano w Niemczech
sankcje karne ze względu na ich udział m.in. w przestępstwach fałszerstwa dokumentów. Dwie inne osoby, pp. Chovan i Sanda,
zostały skazane w Republice Czeskiej w związku z ich udziałem w przemycie papierosów [wyrok Vrchníego Soudu w Pradze z dnia
30 listopada 2004 r.]. Władze niderlandzkie wszczęły w stosunku panów B. i FB., pracowników skarżącej, dochodzenie dotyczące
ich udziału w ewentualnym przemycie papierosów. Jednakże postępowanie to umorzono. Przeprowadzone dochodzenia wykazały, że
Intertrade i Ikoma, wskazane jako kupujący w dokumentach związanych z omawianymi czynnościami, nie były wpisane do rejestru
handlowego na Słowacji.

Postępowanie administracyjne
28     W dniu 15 marca 1995 r. władze niderlandzkie zażądały od skarżącej kwoty 4 006 168,20 florenów niderlandzkich (NLG) tytułem
należności celnych przywozowych. Stwierdziły one m.in., że przedmiotowe towary nie zostały przedstawione w urzędzie celnym
przeznaczenia i procedura celna nie została w stosunku do nich prawidłowo zakończona. Zdaniem władz niderlandzkich to usunięcie
spod dozoru celnego spowodowało powstanie długu celnego w przywozie, zgodnie z art. 203 kodeksu celnego. Skarżąca zaskarżyła
decyzję w przedmiocie pokrycia należności przed sądem krajowym. W toku tego postępowania władze niderlandzkie zmniejszyły
kwotę żądanych należności celnych przywozowych do 2 293 042,50 NLG.
29     W dniu 15 grudnia 1997 r. skarżąca przedstawiła niderlandzkim władzom celnym wniosek o umorzenie należności celnych przywozowych.
W dniu 8 lutego 1999 r. władze te złożyły wniosek o umorzenie przedmiotowych należności Komisji, nie udzielając uprzednio
skarżącej dostępu do całości akt postępowania. W dniu 10 maja 1999 r. Komisja poinformowała skarżącą, że ponieważ ta ostatnia
nie mogła zapoznać się z całością akt postępowania, Komisja zamierzała stwierdzić niedopuszczalność wniosku o umorzenie. W lutym
2000 r. skarżąca uzyskała ostatecznie dostęp do całości akt przygotowanych przez władze niderlandzkie. W dniu 2 maja 2000 r.
skarżąca przedstawiła im swoje uwagi w tym zakresie.
30     Pismem z dnia 22 maja 2000 r., doręczonym w dniu 29 maja 2000 r., władze niderlandzkie ponownie przedstawiły Komisji wniosek
o umorzenie należności celnych przywozowych. Wniosek ten stał się przedmiotem postępowania o sygnaturze REM 09/00, które jest
przedmiotem niniejszej skargi.
31     Pismem z dnia 27 października 2000 r. Komisja zażądała od władz niderlandzkich dodatkowych informacji. Odpowiedzi tych władz
na pięć pytań przedstawionych przez Komisję zostały jej przesłane pismem z dnia 23 kwietnia 2001 r., zarejestrowanym w dniu
4 maja 2001 r.
32     Pismem z dnia 3 kwietnia 2001 r. skarżąca zwróciła się do Komisji o potwierdzenie upływu terminu dziewięciu miesięcy na zbadanie
wniosku o umorzenie, jak również okoliczności, że władze niderlandzkie wydadzą pozytywną decyzję w zakresie tego wniosku.
W dniu 4 kwietnia 2001 r. Komisja poinformowała skarżącą, że bieg terminu uległ zawieszeniu ze względu na wniosek o dostarczenie
dodatkowych informacji, który przedstawiono władzom niderlandzkim w dniu 27 października 2000 r.
33     Pismem z dnia 23 kwietnia 2001 r. niderlandzkie władze celne poinformowały skarżącą o zawieszeniu biegu terminu oraz wskazały,
że na tym etapie postępowania skarżąca nie może ona zapoznać się z pytaniami przedstawionymi przez Komisję, lecz że będzie
to mogła uczynić w razie, gdyby ta ostatnia zamierzała oddalić wniosek.
34     Pismem z dnia 13 czerwca 2001 r. Komisja zwróciła się do władz niderlandzkich o przekazanie jej sprawozdania FIOD. W dniu
5 lipca 2001 r. władze niderlandzkie poinformowały skarżącą o tym drugim wniosku o przedstawienie dodatkowych informacji oraz
dalszym przedłużeniu terminu. Pismem z dnia 23 lipca 2001 r. zarejestrowanym w dniu 2 sierpnia 2001 r. władze niderlandzkie
przekazały Komisji sprawozdanie FIOD.
35     Pismem z dnia 21 września 2001 r. Komisja poinformowała skarżącą, że zamierza wydać odmowną decyzję w przedmiocie jej wniosku
o umorzenie, wskazując zastrzeżenia w zakresie wniosku. Komisja zaznaczyła, że skarżąca ma przez okres miesiąca możliwość
zapoznania się z jawnymi dokumentami zawartymi w aktach, to jest z wnioskiem o umorzenie z dnia 22 maja 2000 r. oraz załącznikami
do niego, złożonymi przez władze niderlandzkie, jak również z kopią sprawozdania FIOD.
36     W dniu 3 października 2001 r. skarżąca skontaktowała się telefonicznie z Komisją, występując o udzielenie jej dostępu do całości
akt. Skarżąca przedstawiła następnie ten wniosek również władzom niderlandzkim, które pismem z dnia 11 października 2001 r.
przesłały jej sprawozdanie FIOD, ich odpowiedź na pierwszy wniosek Komisji z dnia 27 października 2000 r., jak również drugi
wniosek Komisji o przestawienie informacji z dnia 13 czerwca 2001 r. wraz z ich odpowiedzią. W dniu 12 października 2001 r.
Komisja, w odpowiedzi na nowy wniosek skarżącej z tego samego dnia, przedstawiła jej pełną listę dokumentów znajdujących się
w jej posiadaniu.
37     Pismem z dnia 17 października 2001 r., które Komisja otrzymała tego samego dnia, zainteresowana wyraziła swoje stanowisko
w zakresie przedstawionych przez Komisję zastrzeżeń.
38     W dniu 9 listopada 2001 r. Komisja skonsultowała się z grupą ekspertów składającą się z przedstawicieli wszystkich państw
członkowskich zebranych w komitecie kodeksu celnego, w przedmiocie wniosku władz niderlandzkich.
39     W dniu 16 listopada 2001 r. Komisja podjęła decyzję REM 09/00 stwierdzającą, że umorzenie należności celnych przywozowych
nie jest uzasadnione (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”). W dniu 14 grudnia 2001 r. władze niderlandzkie powiadomiły skarżącą,
że jej wniosek o umorzenie został oddalony.

Postępowanie i żądania stron
40     Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 22 lutego 2002 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
41     Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy, Sąd (pierwsza izba) postanowił otworzyć procedurę ustną. W ramach środków
organizacji postępowania Sąd zwrócił się do Komisji o przedstawienie pewnych dokumentów oraz do stron o udzielenie pisemnych
odpowiedzi na pewne pytania. Strony zastosowały się do tych wniosków w wyznaczonych terminach.
42     W swych pismach skarżąca zaproponowała przeprowadzenie szczegółowych dowodów na poparcie swych twierdzeń. W szczególności
zaproponowała ona Sądowi przesłuchanie niderlandzkich funkcjonariuszy celnych w charakterze świadków.
43     Na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. strony przedstawiły swoje stanowiska oraz odpowiedzi na pytania Sądu.
44     Skarżąca zwraca się do Sądu o:
–       stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–       obciążenie Komisji kosztami postępowania.
45     Komisja zwraca się do Sądu o:
–       oddalenie skargi jako bezzasadnej;
–       obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Co do prawa
46     W pierwszej kolejności skarżąca powołuje na poparcie swej skargi zarzut oparty na naruszeniach procedury umorzenia należności
celnych przywozowych oraz zasady pewności prawa, w drugiej kolejności zarzut oparty na braku ewidentnego zaniedbania w rozumieniu
art. 239 kodeksu celnego i art. 905 rozporządzenia wykonawczego, a w trzeciej kolejności zarzut oparty na naruszeniu zasady
proporcjonalności. Na rozprawie skarżąca podniosła czwarty zarzut, oparty na nieistnieniu długu celnego, wniosek o umorzenie
którego został oddalony zaskarżoną decyzją.

W przedmiocie pierwszego zarzutu, opartego na naruszeniach procedury umorzenia należności celnych przywozowych oraz zasady
pewności prawa
47     Skarżąca wskazuje, że na podstawie art. 907 rozporządzenia wykonawczego decyzja Komisji musi zostać wydana w terminie dziewięciu
miesięcy, licząc od dnia przekazania akt postępowania przez władze krajowe, który to termin może zostać przedłużony wyłącznie
z powodu złożenia wniosku o dostarczenie przez władze krajowe dodatkowych informacji oraz przekazania osobie składającej wniosek
zastrzeżeń Komisji.
48     Skarżąca twierdzi, że termin ten nie został zachowany w niniejszej sprawie. Kwestionuje ona bowiem ważność przedłużenia rzeczonego
terminu, które miało miejsce w niniejszej sprawie. Tak więc skarżąca twierdzi w pierwszej kolejności, że Komisja nie powiadomiła
jej o przedłużeniu terminu i naruszyła tym samym zasadę pewności prawa; w drugiej kolejności, że nie umożliwiła jej zapoznania
się we właściwym czasie z wnioskami o dostarczenie dodatkowych informacji i z odpowiedziami na te wnioski; w trzeciej kolejności,
że Komisja z opóźnieniem udzieliła jej dostępu do całości akt sprawy; w czwartej kolejności, że okres, który upłynął między
przesłaniem odpowiedzi przez rząd niderlandzki a otrzymaniem ich przez Komisję był zbyt długi; w piątej kolejności, że okres,
który władze niderlandzkie potrzebowały na przekazanie sprawozdania FIOD nie był uzasadniony. W szóstej kolejności skarżąca
przedstawia zarzut zwłoki w rozpatrzeniu wniosku o umorzenie.
49     Komisja twierdzi, że zachowała przewidziany w art. 907 rozporządzenia wykonawczego termin dziewięciu miesięcy i że postępowanie
administracyjne nie było dotknięte żadnymi nieprawidłowościami.
1. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej braku powiadomienia o przedłużeniu terminu i naruszenia zasady pewności prawa
1.     Argumenty stron
50     Skarżąca twierdzi, że Komisja nie powiadomiła jej w stosownym czasie o przedstawieniu władzom niderlandzkim dwóch wniosków
o dostarczenie dodatkowych informacji i wynikającym z tego przedłużeniu terminu na wydanie decyzji.
51     Skarżąca podnosi, że ponieważ termin na wydanie decyzji służy przede wszystkim interesom i prawom podmiotu wnioskującego o umorzenie,
nie może mieć miejsca żadne zawieszenie postępowania bez niezwłocznego powiadomienia takiego podmiotu o zawieszeniu i o uzasadniających
je okolicznościach. Stwierdza ona bowiem, że przewidziany w sposób jasny i precyzyjny w art. 907 akapit drugi rozporządzenia
wykonawczego termin dziewięciu miesięcy ma na celu zagwarantowanie pozycji prawnej podmiotu wnioskującego o umorzenie i twierdzi,
że nie mając informacji o przedłużeniu terminu mogła – po jego upływie– mieć pewność co do uwzględnienia wniosku o umorzenie.
Dodaje ona, że nie otrzymawszy żadnego powiadomienia ze strony Komisji w tym terminie, przypuszczała, że Komisja zaniechała
wydania decyzji. Późniejsze wydanie zaskarżonej decyzji naruszyło zatem zasadę pewności prawa, która gwarantuje przewidywalność
sytuacji i stosunków prawnych w ramach prawa wspólnotowego (wyrok Trybunału z dnia 15 lutego 1996 r. w sprawie C‑63/93 Duff
i in., Rec. str. I‑569, pkt. 20).
52     Komisja wskazuje, że art. 905 i nast. rozporządzenia wykonawczego stanowi w sposób jasny, że postępowanie w sprawie umorzenia
ze względów słuszności może zostać przedłużone i twierdzi, że żaden przepis tego rozporządzenia nie nakłada na nią obowiązku
poinformowania podmiotu wnioskującego o umorzenie o wnioskach o dostarczenie dodatkowych informacji dotyczących tego podmiotu,
a zatem o przedłużeniu terminu. Artykuł 907 rozporządzenia wykonawczego nie daje zatem zainteresowanemu podmiotowi żadnej
gwarancji możności uzyskania decyzji w terminie dziewięciu miesięcy następujących po otrzymaniu jego wniosku. W konsekwencji
skarżąca nie może powoływać się na brak w ciągu dziewięciu miesięcy informacji ze strony władz niderlandzkich lub Komisji,
w celu stwierdzenia upływu terminu, a zatem założenia, na podstawie art. 909 rozporządzenia wykonawczego, korzystnego rozstrzygnięcia
w przedmiocie jej wniosku o umorzenie.
‑Ocena Sądu
53     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada pewności prawa wymaga, by przepisy prawa były jasne i precyzyjne oraz ma na celu
zapewnienie przewidywalności sytuacji i stosunków prawnych w ramach prawa wspólnotowego (ww. wyrok w sprawie Duff i in., pkt 20
oraz wyrok Sądu z dnia 21 października 1997 r. w sprawie T‑229/94 Deutsche Bahn przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1689, pkt 113).
54     Artykuł 907 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego stanowi, że decyzja Komisji musi zostać wydana w terminie dziewięciu
miesięcy, licząc od dnia otrzymania przez Komisję dokumentów dotyczących wniosku o umorzenie. Jednakże przepis ten stanowi
również, że w przypadku gdy w celu wydania decyzji Komisja zmuszona jest zażądać od państwa członkowskiego dodatkowych informacji,
termin dziewięciu miesięcy zostaje przedłużony o okres pomiędzy datą wysyłki przez Komisję tego wniosku a datą otrzymania
przez nią odpowiedzi władz krajowych.
55     Z ww. art. 907 w sposób niewątpliwy wynika, że termin, którym dysponuje Komisja na wydanie decyzji, może zostać przedłużony.
Skarżąca nie mogła więc nie wiedzieć, że postępowanie mogło zostać zawieszone. Ponadto ani kodeks celny, ani rozporządzenie
wykonawcze nie stanowią, że zainteresowany podmiot musi niezwłocznie zostać poinformowany o przedstawieniu przez Komisję wniosków
o dostarczenie dodatkowych informacji skierowanych do władz krajowych. Obowiązek taki nie wynika w szczególności z art. 905
ust. 2 ani art. 906a rozporządzenia wykonawczego (zob. pkt 61 i 62 poniżej). Wynika z tego, że skarżąca nie mogła mieć pewności,
że jedynie poprzez fakt upływu terminu dziewięciu miesięcy jej wniosek o umorzenie został uwzględniony, choćby nawet nie została
poinformowana o przedłużeniu tego terminu. Należy na koniec przypomnieć, że w każdym razie w następstwie pisma skarżącej z dnia
3 kwietnia 2001 r. Komisja niezwłocznie poinformowała ją w dniu 4 kwietnia 2001 r. o zawieszeniu biegu terminu.
56     Tak więc ta część zarzutu musi zostać oddalona.
2. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej nieprzekazania w stosownym czasie wniosków o dostarczenie dodatkowych informacji
‑Argumenty stron
57     Skarżąca twierdzi, że Komisja nie dała jej możliwości zapoznania się z wnioskami o dostarczenie dodatkowych informacji, przedstawionymi
władzom krajowym i odpowiedziami na nie. Tak więc skarżąca została poinformowana o wniosku z 27 października 2000 r. dopiero
w dniu 4 kwietnia 2001 r. w następstwie pisma skierowanego przez nią do Komisji w dniu 3 kwietnia 2001 r. Podobnie dopiero
5 lipca 2001 r. została poinformowana przez władze niderlandzkie, że Komisja zażądała w dniu 13 czerwca 2001 r. nowych informacji.
Ponadto Komisja umożliwiła jej zapoznanie się z treścią tych wniosków, jak również odpowiedziami władz niderlandzkich, dopiero
w dniu 11 października 2001 r.
58     Skarżąca podnosi, że z art. 905 ust. 2 oraz art. 906a rozporządzenia wykonawczego, jak również z zasady kontradyktoryjności
wynika, że osoba składająca wniosek musi w każdej chwili być informowana o etapie, na którym znajduje się postępowanie w sprawie
umorzenia, oraz że musi mieć dostęp do treści dokumentów będących przedmiotem wymiany między Komisją a władzami krajowymi
w chwili przedstawienia wniosków o dostarczenie informacji lub w chwili przekazania odpowiedzi.
59     Dostęp w stosownym czasie do dokumentów w aktach postępowania nie jest więc jej zdaniem ograniczony do stadium przygotowania
akt przez władze krajowe oraz przekazania przez Komisję jej wstępnego, negatywnego stanowiska w przedmiocie umorzenia. W pierwszej
kolejności bowiem, jeżeli osoba składająca wniosek mogłaby przedstawić swą opinię wyłącznie co do dokumentów w aktach wstępnie
przekazanych Komisji, uprawnienia jej zależałyby od kompletności akt przesłanych przez władze krajowe, co groziłoby nadużyciami
z ich strony, ewentualnie w porozumieniu z Komisją. Skarżąca wskazuje w tym zakresie, że akta przekazane Komisji przez władze
niderlandzkie były niekompletne, ponieważ ta musiała dwukrotnie wystąpić o uzupełnienie informacji. W drugiej kolejności skarżąca
stwierdza, że nie jest wystarczające, iż mogła ona przestawić uwagi w odniesieniu do akt, gdy Komisja podjęła już wstępną
decyzję w przedmiocie wniosku o umorzenie, a jej prawa byłyby odpowiednio chronione wyłącznie, gdyby mogła przestawić swoje
stanowisko w stosownym czasie.
60     Komisja twierdzi, że o ile jest zobowiązana do zagwarantowania, by podmiot zainteresowany mógł wykonywać swe prawo do obrony
przed wydaniem przez nią decyzji, to w żadnym razie nie jest zobowiązana do ciągłego informowania o wszystkich etapach poprzedzających
wydanie decyzji. Jednakże wskazuje ona, że gdy osoba składająca wniosek zwraca się do niej, jak miało to miejsce w niniejszej
sprawie, przedstawia ona informacje o stanie zaawansowania oceny przedstawionego przez nią wniosku.
‑Ocena Sądu
61     Artykuł 905 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego stanowi, że skierowane przez władze krajowe do Komisji akta
muszą zawierać wszystkie elementy niezbędne do całościowego zbadania przedstawionej sprawy, a ponadto powinny obejmować oświadczenie,
podpisane przez osobę wnioskującą o zwrot lub umorzenie, w którym osoba ta potwierdza, że zapoznała się z dokumentami i albo
oświadcza, że nie ma nic do dodania, albo wskazuje wszystkie dodatkowe informacje, które jej zdaniem te dokumenty powinny
zawierać. Mechanizm ten pozwala przedsiębiorcom, którzy występują o umorzenie, a którzy niekoniecznie uczestniczyli w przygotowaniu
akt przez właściwe władze krajowe, na wykonanie w efektywny sposób ich uprawnienia do przedstawienia swojego stanowiska w toku
pierwszego etapu postępowania administracyjnego, odbywającego się na szczeblu krajowym (wyrok Sądu z dnia 18 stycznia 2000 r.
w sprawie T‑290/97 Mehibas Dordtselaan przeciwko Komisji, Rec. str. II‑15, pkt 44). Przepis ten nie może ustanawiać obowiązku
informowania zainteresowanego ani obowiązku niezwłocznego przekazania mu wniosków o dostarczenie informacji skierowanych przez
Komisję do władz krajowych w toku drugiego etapu postępowania, który toczy się przed Komisją. W tym zakresie należy stwierdzić,
że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, okoliczność, iż Komisja uznaje za niezbędne zażądanie dostarczenia informacji, nie oznacza,
że akta są niekompletne, lecz jedynie, że uznaje ona za właściwe przygotowanie dokumentów uzupełniających w celu wydania decyzji
w przedstawionej jej sprawie zgodnie z posiadaną znajomością faktów, jak wskazano w art. 905 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia
wykonawczego.
62     Artykuł 906a rozporządzenia wykonawczego stanowi, że w każdym momencie postępowania, gdy Komisja ma zamiar wydać decyzję niekorzystną
dla osoby składającej wniosek o umorzenie, przekazuje ona tej osobie swoje zastrzeżenia na piśmie wraz ze wszystkimi dokumentami,
na których opiera te zastrzeżenia. Tak więc z brzmienia tego przepisu wynika, że obowiązek w zakresie informowania i przekazania
powstaje wyłącznie w chwili, gdy Komisja, po zbadaniu wniosku o umorzenie, dochodzi do wstępnych wniosków niekorzystnych dla
osoby składającej wniosek. W konsekwencji z przepisu tego nie wynika, że Komisja jest zobowiązana do ciągłego informowania
podmiotu zainteresowanego o przebiegu postępowania.
63     Należy więc stwierdzić, że przepisy celne nie przewidują, iż zainteresowana osoba powinna zostać bezzwłocznie poinformowana
o wystąpieniu przez Komisję do władz krajowych z wnioskami o przedstawienie dodatkowych informacji, ani o udzielonych przez
nie odpowiedziach, ani też że musi ona zostać bezzwłocznie powiadomiona o treści tej korespondencji.
64     Choć nie jest to niezbędne do wydania rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca dysponowała wystarczającymi
informacjami w toku postępowania w zakresie wniosków o przedstawienie dodatkowych informacji i miała możliwość przedstawienia
swojego stanowiska w tym zakresie. Tak więc co się tyczy pierwszego wniosku o przedstawienie informacji z dnia 27 października
2000 r. skarżąca dowiedziała się o nim w dniu 4 kwietnia 2001 r.; odpowiedź władz niderlandzkich została przesłana Komisji
w dniu 23 kwietnia 2001 r. Gdy chodzi o drugi wniosek z dnia 13 czerwca 2001 r., skarżąca została o nim poinformowana w dniu
5 lipca 2001 r.; władze niderlandzkie przedstawiły odpowiedź na ten wniosek w dniu 23 lipca 20001 r. Skarżąca zapoznała się
z treścią tych wniosków i przedstawionymi na nie odpowiedziami w dniu 11 października 2001 r. i przedstawiła swoje stanowisko
w przedmiocie zastrzeżeń Komisji w dniu 17 października 2001 r.
,
przed wydaniem w dniu 16 listopada 2001 r. zaskarżonej decyzji.
65     Tak więc ta część zarzutu musi zostać oddalona.
3. W przedmiocie części zarzutu dotyczących spóźnionego i niepełnego dostępu do akt
‑Argumenty stron
66     Skarżąca wskazuje, że Komisja, powiadamiając ją pismem z dnia 21 września 2001 r. o swych zastrzeżeniach co do umorzenia,
nie przekazała jej fizycznie wszystkich dokumentów, na których opierały się te zastrzeżenia. To zaniechanie przekazania przedmiotowych
dokumentów stanowi naruszenie art. 906a rozporządzenia wykonawczego. Skarżąca podnosi, że bieg terminu na podjęcie decyzji
nie został zatem zawieszony, ponieważ nie mogła ona w pełni skorzystać z zasady kontradyktoryjności. Twierdzi ona wreszcie,
że okoliczność, iż władze niderlandzkie powiadomiły ją w dniu 11 października 2001 r. o części ich korespondencji z Komisją,
nie jest wystarczająca dla zapewnienia poszanowania zasady kontradyktoryjności w niniejszej sprawie. Wskazuje ona, że przy
tej okazji władze niderlandzkie nie przekazały jej pierwszego wniosku Komisji o dostarczenie informacji dodatkowych z dnia
27 października 2000 r.
67     Skarżąca twierdzi dodatkowo, że nawet jeżeli Komisja nie była zobowiązana fizycznie przekazać dokumentów zawartych w aktach
postępowania, miała ona w każdym razie prawo dostępu do wszystkich znajdujących się w nich dokumentów, w tym dokumentów, które
Komisja uważała za nieistotne. Jednakże Komisja przyznała jej pełny dostęp do akt postępowania dopiero w dniu 12 października
2001 r., w dniu w którym skarżąca mogła się zapoznać z listą wymieniającą wszystkie dokumenty, do których dostępu mogła zażądać.
68     Skarżąca twierdzi również, że − jak wynika to z pisma, które władze niderlandzkie skierowały do niej w dniu 23 kwietnia 2001 r.
− Komisja przedstawiła im ustnie pytania dotyczącego przedmiotowego wniosku podczas zebrania komitetu kodeksu celnego w dniu
20 września 2000 r. Niektóre z tych pytań i udzielonych na nie odpowiedzi nie zostały zaprotokołowane, wobec czego skarżąca
nie mogła się z nimi zapoznać ani przedstawić w ich zakresie uwag. Podczas rozprawy skarżąca twierdziła również, że Komisja
naruszyła także prawo do obrony, nie dając jej możliwości przedstawienia uwag podczas spotkania grupy ekspertów składającej
się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich, które miało miejsce w dniu 9 listopada 2001 r. w ramach komitetu kodeksu
celnego w celu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o umorzenie, nie informując jej o treści dyskusji i nie przekazując jej
opinii Komitetu ani protokołu ze spotkania.
69     Wreszcie skarżąca zarzuca, że władze niderlandzkie nie mogły bez jej zgody przedstawić protokołów sporządzonych w toku dochodzenia
karnego, ponieważ jest to sprzeczne z zasadą prawidłowego przebiegu postępowania.
70     Komisja wskazuje, że wszystkie okoliczności stanowiące podstawę jej decyzji odmownej znajdowały się już w przekazanych jej
przez administrację niderlandzką w dniu 22 maja 2000 r. aktach, do których skarżąca miała dostęp. Skarżąca miała ponadto możliwość
od 21 września 2001 r. zapoznania się z całością akt postępowania, lecz jej adwokat nie chciał z tej możliwości skorzystać,
stwierdzając wcześniej, że posiada wyczerpującą listę znajdujących się tam dokumentów. Komisja stwierdza, że taki wniosek
ma niecodzienny charakter i nie opiera się na żadnym przepisie wspólnotowej regulacji celnej, jako że art. 906a rozporządzenia
wykonawczego zobowiązuje ją jedynie do udzielenia osobie składającej wniosek dostępu do dokumentów, na których oparła swoje
zastrzeżenia. Zasada poszanowania prawa do obrony zakłada bowiem jedynie, że podmiot zainteresowany może przedstawić swoje
stanowisko odnośnie do dowodów, na których Komisja oparła się w celu uzasadnienia swej decyzji, lecz nie wymaga w konsekwencji
tego, by Komisja z własnej inicjatywy udzieliła dostępu do wszystkich dokumentów mających ewentualnie związek z rozpatrywaną
sprawą. Na podmiocie zainteresowanym spoczywa ciężar wystąpienia z wnioskiem o udzielenie dostępu do dokumentów, które uważa
za niezbędne, jako że instytucje nie są zobowiązane do udzielenia z własnej inicjatywy dostępu do wszystkich dokumentów mających
związek z kontekstem rozpatrywanej sprawy (wyrok Sądu z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie T‑205/99 Hyper przeciwko Komisji,
Rec. str. II‑3141, pkt 63 i 64).
‑Ocena Sądu
71     Co się tyczy części zarzutu skarżącej opartego na okoliczności, że Komisja przesyłając jej swe zastrzeżenia do wniosku o umorzenie,
nie przesłała jej fizycznie dokumentów, na których zastrzeżenia te były oparte, ograniczając się do poinformowania jej o istnieniu
dokumentów, do których mogła uzyskać dostęp, Sąd stwierdza, że art. 906a rozporządzenia wykonawczego przewiduje jedynie obowiązek
Komisji przekazania osobie składającej wniosek o umorzenie wszystkich dokumentów, na których Komisja opiera swe zastrzeżenia.
Sąd stwierdza, że Komisja uczyniła zadość w wystarczającym stopniu temu obowiązkowi, udzielając skarżącej dostępu do dokumentów
znajdujących się w aktach postępowania (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie T‑36/91 ICI przeciwko
Komisji, Rec. str. II‑1847, pkt 99).
72     Gdy chodzi o to, jakie dokumenty stanowią część akt postępowania, do których wnioskodawca musi mieć dostęp, Sąd nie może zgodzić
się z tezą Komisji, że ze swej własnej inicjatywy musi ona jedynie przekazać dokumenty, na których oparła swe zastrzeżenia.
O ile jest prawdą, że art. 906a rozporządzenia wykonawczego wymaga jedynie, by Komisja przekazała dokumenty, na których oparła
swe zastrzeżenia, zasada poszanowania prawa do obrony rozszerza zakres obowiązków, które przepis ten nakłada na Komisję. W świetle
bowiem tej zasady Komisja nie może wyłącznie decydować, jakie dokumenty są przydatne dla strony do celów postępowania w przedmiocie
umorzenia. W aktach administracyjnych mogą znajdować się dokumenty zawierające elementy przemawiające za umorzeniem, które
mogą zostać wykorzystane przez zainteresowaną osobę na poparcie jej wniosku, nawet jeśli nie zostały wykorzystane przez Komisję.
Wnioskodawca powinien zatem mieć dostęp do wszystkich jawnych dokumentów znajdujących się w aktach, w tym dokumentów, których
nie wykorzystano dla uzasadnienia zastrzeżeń Komisji (zob. w tym zakresie wyroki Sądu z dnia 19 lutego 1998 r. w sprawie T‑42/96
Eyckeler & Malt przeciwko Komisji, Rec. str. II‑401, pkt 81 i z dnia 17 września 1998 r. w sprawie T‑50/96 Primex Produkte
Import-Export i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3773, pkt 64).
73     Sąd przypomina, że z utrwalonego orzecznictwa w dziedzinie prawa konkurencji wynika, że Komisja powinna udzielić dostępu do
całości akt postępowania, zawierających zarówno dokumenty obciążające jak i nieobciążające (wyrok Sądu z dnia 19 maja 1999 r.
w sprawie T‑175/95 BASF przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1581, pkt 45), również w razie braku wyraźnego wniosku osoby zainteresowanej
(wyrok Sądu z dnia 30 września 2003 r. w połączonych sprawach T‑191/98, od T‑212/98 do T‑214/98 Atlantic Container Line i in.
przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3275, pkt 335–340). Orzecznictwo to podlega zastosowaniu w niniejszej sprawie (ww. wyroki
w sprawie Eyckeler & Malt przeciwko Komisji, pkt 80 i w sprawie Primex Produkte Import-Export i in. przeciwko Komisji, pkt 63).
Obowiązek ten jest również zgodny z rozwojem orzecznictwa dotyczącego klauzuli słuszności w prawie celnym, która ma na celu
pełne zagwarantowanie kontraktoryjnego charakteru postępowania w sprawach o umorzenie lub zwrot należności celnych przywozowych
lub wywozowych, zapewniając w większym stopniu poszanowanie prawa do obrony. Wreszcie należy przypomnieć, że na podstawie
art. 906a rozporządzenia wykonawczego osoba składająca wniosek ma jedynie miesiąc na wyrażenie na piśmie swojego stanowiska
w przedmiocie zastrzeżeń Komisji. Wymaganie od niej wyraźnego wniosku o dostęp do wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach
postępowania niewątpliwie groziłoby znacznym skróceniem okresu, którym wnioskodawca dysponuje na przygotowanie i przedstawienie
uwag.
74     W konsekwencji należy stwierdzić, że z chwilą przekazania swych zastrzeżeń, Komisja powinna umożliwić wnioskodawcy zbadanie
wszystkich dokumentów, które mogą być istotne dla poparcia wniosku o umorzenie lub zwrot, oraz aby to uczynić, Komisja musi
mu dostarczyć przynajmniej wyczerpującą listę jawnych dokumentów znajdujących się w aktach, zawierających wystarczająco precyzyjne
informacje, by pozwolić wnioskodawcy na ustalenie, przy znajomości sprawy, czy wskazane dokumenty mogą być dla niego przydatne.
75     W przedmiocie części zarzutu skarżącej dotyczącej spóźnionego i niepełnego dostępu do akt należy stwierdzić, że pismem z dnia
21 września 2001 r. Komisja poinformowała skarżącą, przy okazji przekazania zastrzeżeń, że może ona zapoznać się z wnioskiem
o umorzenie i załącznikami do niego, które zostały przedłożone przez władze niderlandzkie, jak również z kopią sprawozdania
FIOD. W dniu 3 października 2001 r. skarżąca wystąpiła o dostęp do wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach. W dniu
12 października 2001 r. Komisja przedstawiła pełną listę dokumentów do jej dyspozycji.
76     Jednakże o ile Komisja nie przekazała skarżącej od razu, przy przekazaniu swych zastrzeżeń, wszystkich dokumentów znajdujących
się w aktach, należy stwierdzić, że w świetle wszystkich okoliczności sprawy zaniechanie to nie miało negatywnego wpływu na
prawo do obrony. Z akt sprawy wynika bowiem, jak skarżąca przyznała na rozprawie, że wiedziała już o istnieniu wszystkich
dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych Komisji oraz że znała również treść wszystkich tych dokumentów z wyjątkiem
czterech: dwóch wniosków Komisji o dostarczenie informacji skierowanych do władz niderlandzkich i odpowiedzi tych władz. Skarżąca
mogła wystąpić o dostęp do tych dokumentów, począwszy od 21 września 2001 r. Ponadto pismem władz niderlandzkich z dnia 11 października
2001 r. skarżąca otrzymała drugi wniosek Komisji o dostarczenie informacji z datą 13 czerwca 2001 r., odpowiedź władz niderlandzkich
z dnia 23 kwietnia 2001 r. na pierwszy wniosek o dostarczenie informacji, która w pełni przedstawiała pytania zadane przez
Komisję w dniu 27 października 2000 r., oraz odpowiedź tychże władz z dnia 23 lipca 2001 r. na drugi wniosek o dostarczenie
informacji, zawierającą sprawozdanie FIOD.
77     Podczas rozprawy skarżąca twierdziła jednakże, że nie znała treści dwóch dokumentów związanych z tym postępowaniem: pisma
skierowanego przez Komisję do władz niderlandzkich, informującego je, że przedstawiony przez nie w dniu 8 lutego 1999 r. wniosek
o umorzenie był niedopuszczalny oraz opinii lub protokołu grupy ekspertów składającej się z reprezentantów wszystkich państw
członkowskich zebranych w ramach komitetu kodeksu celnego, z którym Komisja skonsultowała się w dniu 9 listopada 2001 r. na
wniosek władz niderlandzkich z dnia 22 maja 2000 r.
78     W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o pismo Komisji skierowane do władz niderlandzkich, należy przypomnieć, że celem tego
pisma było poinformowanie tych ostatnich o tym, że przedstawiony przez nie w dniu 8 lutego 1999 r. wniosek o umorzenie był
niedopuszczalny, ponieważ skarżąca nie miała możliwości uzyskania uprzedniego dostępu do całości akt przygotowanych przez
te władze. Należy stwierdzić, że w dniu 10 maja 1999 r. sama Komisja poinformowała skarżącą, że zamierzała stwierdzić niedopuszczalność
wniosku o umorzenie na tej podstawie.
79     W drugiej kolejności, jeśli chodzi o prace grupy ekspertów składającej się z reprezentantów wszystkich państw członkowskich
zebranych w ramach komitetu kodeksu celnego, skonsultowanej przez Komisję w dniu 9 listopada 2001 r., należy odrzucić argument
skarżącej, że Komisja naruszyła prawo do obrony, nie umożliwiając jej przedstawienia uwag podczas tego spotkania oraz nie
informując jej o jego treści i wyniku. Rozporządzenie wykonawcze nie przewiduje bowiem udziału osoby składającej wniosek o umorzenie
w pracach komitetu kodeksu celnego ani obowiązku informowania jej o opinii komitetu. Należy również stwierdzić, że konsultacja
tej grupy stanowi ostatni etap procedury umorzenia przed wydaniem przez Komisję jej decyzji końcowej. Konsultacja ta musi
nastąpić po tym, jak osoba składająca wniosek o umorzenie miała możliwość uzyskania dostępu do akt postępowania i przedstawienia
uwag, ponieważ komitet wydaje opinię na podstawie zarzutów i dokumentów znajdujących się w aktach, znanych wnioskodawcy. Podobnie
gdy chodzi o część zarzutu skarżącej, w świetle której nie mogła ona zapoznać się z wymianą pewnych argumentów ustnych pomiędzy
Komisją a władzami niderlandzkimi podczas wcześniejszego spotkania komitetu kodeksu celnego w dniu 20 września 2000 r., argument
ten nie może zostać uwzględniony. Zaskarżona decyzja nie pozwala bowiem w żadnym stopniu stwierdzić, że Komisja oparła swą
odmowną decyzję na okolicznościach, które nie były wskazane w dokumentach znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego.
80     Z powyższego wynika, że Komisja nie naruszyła prawa skarżącej do dostępu do akt postępowania.
81     Wreszcie, gdy chodzi o część zarzutu dotyczącą przekazania Komisji sprawozdania FIOD bez uprzedniej zgody skarżącej, wystarczy
stwierdzić, że sama skarżąca podczas weryfikacji akt przygotowanych przez władze niderlandzkie skarżyła się w piśmie z dnia
2 maja 2000 r. do tych władz, że zawierały one bardzo wybiórcze cytaty z przedmiotowego sprawozdania, podczas gdy w sprawozdaniu
tym wskazana była znaczna liczba okoliczności na jej korzyść, oraz stwierdziła, że niezbędne jest uzupełnienie akt o dokumenty
stanowiące część sprawozdania FIOD. Ponadto należy stwierdzić, że władze krajowe muszą przekazać Komisji wszystkie dokumenty
istotne dla wydania decyzji w przedmiocie wniosku o umorzenie, bez obowiązku wystąpienia o uprzednią zgodę zainteresowanej
strony.
82     Zatem te części zarzutu muszą zostać oddalone.
4. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej zwłoki w odebraniu odpowiedzi rządu niderlandzkiego
‑Argumenty stron
83     Skarżąca wskazuje, że w świetle zaskarżonej decyzji odpowiedzi rządu niderlandzkiego na wnioski Komisji o dostarczenie informacji
przesłane w dniu 23 kwietnia i 23 lipca 2001 r. dotarły do Komisji dopiero, odpowiednio, w dniu 4 maja i 2 sierpnia 2001 r.,
to jest ponad półtora tygodnia później. Skarżąca twierdzi, że taki okres jest nieracjonalny i mało wiarygodny wobec wskazanego
przez niderlandzkie służby pocztowe czasu dostarczenia przesyłek pocztowych do Belgii, wynoszącego od czterech do sześciu
dni roboczych dla przesyłek zwykłych, i dwóch do trzech dni roboczych dla przesyłek priorytetowych. Ponadto, datą którą należy
przyjąć, jest data otrzymania przesyłki pocztowej przez Komisję, a nie data jej rejestracji. Jako że skarżąca nie ma żadnej
możliwości sprawdzenia rzeczywistej daty otrzymania przesyłki, na Komisji spoczywa ciężar jej ustalenia. W razie braku przedstawienia
tego dowodu należałoby przyjąć najdłuższy ze wskazanych przez pocztę niderlandzką okresów, to jest sześć dni roboczych. Podsumowując,
niesłusznym było przedłużenie terminu dziewięciu miesięcy do 4 maja i do 2 sierpnia 2001 r.
84     Komisja twierdzi, że przedłużenie terminu kończy się w dniu rzeczywistego otrzymania informacji, a nie z teoretyczną datą,
w której powinna była otrzymać tę korespondencję.
‑Ocena Sądu
85     Artykuł 907 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że jeżeli Komisja żąda od władz krajowych dostarczenia dodatkowych informacji,
termin, którym dysponuje ona dla zajęcia stanowiska, zostaje przedłużony do daty otrzymania tych informacji. Jak słusznie
podnosi Komisja, datą, którą należy przyjąć, jest więc data rzeczywistego otrzymania dokumentów. Z badania dwóch przedmiotowych
dokumentów wynika, że właściwe służby Komisji otrzymały je odpowiednio w dniu 4 maja i 2 sierpnia 2001 r. Natomiast daty zaproponowane
przez skarżącą, obliczone na podstawie czasu trwania dystrybucji przesyłek wskazanego wyłącznie do celów informacyjnych przez
niderlandzkie służby pocztowe, są pozbawione znaczenia.
86     Zatem ta część zarzutu musi zostać oddalona.
5. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej zwłoki władz niderlandzkich w przekazaniu sprawozdania FIOD
‑Argumenty stron
87     Skarżąca wskazuje, że władze niderlandzkie potrzebowały ponad pięciu tygodni, to jest okresu od dnia 13 czerwca do dnia 23 lipca
2001 r., by przesłać sprawozdanie FIOD, którego zażądała Komisja. Wykonanie wniosku o przesłanie precyzyjnie wskazanego dokumentu
nie powinno jednakże zająć więcej niż dwa tygodnie. Termin dziewięciu miesięcy może zostać przedłużony wyłącznie w szczególnych
okolicznościach, które powinny być interpretowane ściśle. Zatem letni okres urlopowy nie może uzasadniać takiej zwłoki. Podobnie
w świetle okoliczności, że postępowanie w sprawie umorzenia podlega całkowicie prawu wspólnotowemu, jak również wobec roli
Komisji w tym postępowaniu, ta ostatnia jest całkowicie odpowiedzialna za zwłokę władz krajowych, a Sąd jest właściwy do rozpatrzenia
zarzutów dotyczących ich działań. W konsekwencji skarżąca twierdzi, że termin dziewięciu miesięcy mógł zostać przedłużony
jedynie o piętnaście dni.
88     Komisja wskazuje, że okres pięciu tygodni był długi, lecz nie był nieracjonalny. Twierdzi ona również, że rozporządzenie wykonawcze
nie zawiera żadnego przepisu wskazującego termin, którym władze krajowe dysponują na przedstawienie Komisji dodatkowych informacji.
‑Ocena Sądu
89     Należy stwierdzić, że o ile art. 906a i 907 rozporządzenia wykonawczego przewidują termin na przedstawienie przez osobę zainteresowaną
uwag w przedmiocie zastrzeżeń Komisji, żaden przepis nie przewiduje podobnego terminu na przekazanie przez władze krajowe
informacji, których zażądała Komisja. Podobnie rzekoma zwłoka wynikająca wyłącznie z działania lub zaniechania władz krajowych
nie może zostać przypisana Komisji, z wyjątkiem szczególnych okoliczności, na przykład jeśli nie reagowałaby ona z określoną
starannością na brak działania władz krajowych przez długi okres. W każdym razie Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie pięciotygodniowy
okres przekazania nie był nadmiernie długi, uwzględniając w szczególności, że wniosek Komisji został przedstawiony w letnim
okresie urlopowym.
90     Tak więc ta część zarzutu musi zostać oddalona.
6. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej zbyt długiego okresu rozpatrywania wniosku o umorzenie
‑Argumenty stron
91     Skarżąca twierdzi, że czas rozpatrywania wniosku o umorzenie, to jest prawie cztery lata, był o wiele za długi, oraz że winę
za to ponoszą w całości właściwe władze. Skarżąca przypomina, że w dniu 15 grudnia 1997 r. przedstawiła swój wniosek władzom
niderlandzkim. W dniu 15 maja 1998 r. została poinformowana, że mają one zamiar przekazać ten wniosek Komisji i zwrócono się
do niej o podpisanie oświadczenia o wyrażeniu zgody. Jednakże ponieważ nie znała pełnej zawartości akt postępowania, odmówiła
podpisania tego oświadczenia. W dniu 8 lutego 1999 r. wniosek został jednak przekazany Komisji. Pismem z dnia 10 maja 1999 r.
Komisja poinformowała ją, że nie mogła przystąpić do rozpatrywania sprawy wobec braku wspomnianego oświadczenia. W dniu 24 lutego
2000 r. skarżącej przyznano wreszcie dostęp do całości akt przygotowanych przez władze niderlandzkie. W dniu 22 maja 2000 r.
wniosek o umorzenie został po raz drugi przesłany Komisji. Rozpatrywanie wniosku trwało następnie półtora roku z powodu braku
należytej staranności Komisji, w szczególności w odniesieniu do opóźnień ze strony władz krajowych.
92     Komisja twierdzi, że skarżąca nie mogła opierać się na terminie dziewięciu miesięcy przewidzianym w art. 907 rozporządzenia
wykonawczego. Podnosi ona również, że w żadnym razie nie można czynić jej zarzutu odnośnie do czasu badania sprawy przez władze
niderlandzkie.
‑Ocena Sądu
93     Na wstępie należy stwierdzić, że okres, który upłynął pomiędzy przedstawieniem przez skarżącą władzom niderlandzkim wniosku
o umorzenie w dniu 15 grudnia 1997 r. a otrzymaniem przez Komisję w dniu 29 maja 2000 r. drugiego wniosku tych władz o umorzenie
na korzyść skarżącej, nie może zostać przypisany Komisji. Okres ten poprzedza bowiem rozpoczęcie postępowania administracyjnego
przed Komisją. Komisja nie ponosi odpowiedzialności za rzekomą zwłokę władz krajowych w toku postępowania w zakresie wniosku
o umorzenie. Należy w tym względzie stwierdzić, że skarżąca nie kwestionuje decyzji, w drodze której Komisja stwierdziła niedopuszczalność
pierwszego wniosku władz niderlandzkich z dnia 8 lutego 1999 r. Odmowa ta była uzasadniona trudnościami w zapewnieniu prawa
skarżącej do dostępu do przygotowanych przez władze niderlandzkie akt postępowania, co skarżąca przyznała w replice (zob.
pkt 29).
94     Co się tyczy okresu rozpatrywania sprawy przez samą Komisję, nie można przychylić się do argumentacji skarżącej. Ponieważ
art. 907 i 909 rozporządzenia wykonawczego wskazuje termin peremptoryjny na wydanie przez Komisję decyzji w przedmiocie wniosku
o umorzenie, Sąd musi ograniczyć się do kontroli, czy termin ten został rzeczywiście zachowany. Pytanie to zostało jednakże
przeanalizowane w ramach wcześniejszych elementów zarzutu, dotyczących prawidłowości kolejnych przedłużeń terminu, i Sąd wypowiedział
się już w przedmiocie prawidłowości postępowania.
95     Tak więc ta część zarzutu musi zostać oddalona.
7. Wnioski w przedmiocie pierwszego zarzutu
96     Z powyższego wynika, że zawieszenia postępowania w przedmiocie umorzenia należności celnych przywozowych prowadzonego przez
Komisję były zgodne ze stosownymi przepisami prawa celnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że Komisja wydała zaskarżoną
decyzję w przewidzianym terminie. Należy również stwierdzić, że Komisja nie naruszyła procedury umorzenia należności celnych
przywozowych ani prawa obrony.
97     W świetle powyższego pierwszy zarzut musi zostać oddalony.

W przedmiocie drugiego zarzutu, opartego na braku ewidentnego zaniedbania w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego oraz art. 905
rozporządzenia wykonawczego.
1. W przedmiocie pojęcia ewidentnego zaniedbania oraz kryteriów istotnych dla oceny jego wystąpienia w niniejszej sprawie
‑Argumenty stron
98     Skarżąca stwierdza, że Komisja dokonała w zaskarżonej decyzji oceny istnienia w niniejszej sprawie szczególnej sytuacji polegającej
na przestępstwie dokonanym przez funkcjonariusza celnego. Wskazuje ona, że Komisja stwierdziła, iż nie może jej zarzucić jakiegokolwiek
postępowania niezgodnego z prawem. Jednakże Komisja stwierdziła, że skarżąca dopuściła się ewidentnego zaniedbania z chwilą,
gdy pomimo szczególnego rodzaju towarów objętych tranzytem wspólnotowym nie sporządziła ze szczególną troską dokumentów tranzytowych
oraz nie sprawdziła wszystkich elementów przesyłek.
99     Skarżąca zaprzecza argumentowi Komisji, że charakter towarów ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia oceny występowania bądź
braku ewidentnego zaniedbania. Twierdzi ona, że ogólną regułą jest, iż wszystkie towary muszą być traktowane z taką samą troską,
z wyjątkiem sytuacji, gdy ustawodawca przewidział szczególne zasady dla określonych towarów. Ponadto wskazuje ona, że dokonywanie
czynności celnych dotyczących papierosów nie stwarza większych problemów w zakresie zakończenia procedury celnej niż w przypadku
innych rodzajów towarów. Podnosi ona również, że jej staranność powinna być oceniana w kontekście występującym w chwili przedmiotowego
transportu, wskazując, że w tym okresie było nie do pomyślenia, że funkcjonariusz celny mógłby być skorumpowany i że oszustwa
dotyczące papierosów były wówczas zjawiskiem nieznanym.
100   Skarżąca wskazuje, że Trybunał, dokonując wykładni pojęcia ewidentnego zaniedbania w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego,
stwierdził, że kryteriami, które należy wziąć pod uwagę, są kompleksowość przepisów, których niewykonanie doprowadziło do
powstania długu celnego, staranność oraz doświadczenie zawodowe przedsiębiorcy (wyrok Trybunału z dnia 11 listopada 1999 r.
w sprawie C‑48/98 Söhl & Söhlke, Rec. str. I‑7877, pkt 56). Komisja jednakże uwzględniła jedynie kryterium staranności.
101   Skarżąca wskazuje, że Komisja oparła swą ocenę wystąpienia ewidentnego zaniedbania w szczególności na czterech następujących
okolicznościach: w pierwszej kolejności na braku wskazania numerów rejestracyjnych na egzemplarzach nr 5 dokumentów T1, w drugiej
kolejności na okoliczności, że towary nie zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia wskazanym w dokumentach tranzytowych,
w trzeciej kolejności na sposobie przekazania egzemplarza nr 5 dokumentu tranzytowego, oraz w czwartej kolejności na zaniechaniu
zebrania wystarczających informacji o nabywcach towarów. Twierdzi ona, że okoliczności te, rozpatrywane oddzielnie bądź łącznie,
nie mogą stanowić o wystąpieniu po jej stronie ewidentnego zaniedbania. Skarżąca podnosi wreszcie, że Komisja nie wykazała
istnienia związku przyczynowego pomiędzy rzekomym zaniedbaniem a szczególną sytuacją będącą przedmiotem oceny.
102   Komisja stwierdza, że oszustwo dokonane przez niemieckiego celnika jest istotnie elementem konstytutywnym szczególnej sytuacji
w rozumieniu art. 905 rozporządzenia wykonawczego, lecz twierdzi, że skarżąca dopuściła się w niniejszej sprawie ewidentnego
zaniedbania. Twierdzi ona, że ocena istnienia takiego zaniedbania wymaga zbadania, czy zainteresowany uczynił wszystko, by
spełnić wymogi wynikające z ogółu przepisów celnych, działając ze starannością właściwą w świetle jego doświadczenia zawodowego.
Podnosi ona ponadto, że rodzaj transportowanych towarów musi zostać uwzględniony przy ocenie staranności, którą powinien wykazać
przedsiębiorca biorący udział w tranzycie wspólnotowym.
‑Ocena Sądu
103   Artykuł 905 rozporządzenia wykonawczego, przepis, który precyzuje i rozwija zasadę zawartą w art. 239 kodeksu celnego, wprowadza
ogólną klauzulę słuszności, mającą na celu w szczególności odniesienie się do wyjątkowych sytuacji, które jako takie nie są
przewidziane w żadnym z przypadków wskazanych w art. 900–904 rozporządzenia wykonawczego (wyrok Trybunału z dnia 25 lutego
1999 r. w sprawie C‑86/97 Trans‑Ex‑Import, Rec. str. I‑1041, pkt 18). Z art. 905 wynika, że zwrot należności celnych przywozowych
jest uzależniony od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, po pierwsze wystąpienia szczególnej sytuacji i po drugie braku
ewidentnego zaniedbania lub zamierzonego działania osoby zainteresowanej (wyrok Sądu z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie T‑282/01
Aslantrans przeciwko Komisji, Rec. str. II‑693, pkt 53). W konsekwencji wystarczy brak wystąpienia jednej z dwóch przesłanek,
by musiała nastąpić odmowa zwrotu cła (wyrok Sądu z dnia 5 czerwca 1996 r. w sprawie T‑75/95 Günzler Aluminium przeciwko Komisji,
Rec. str. II‑497, pkt 54, i ww. wyrok w sprawie Aslantrans przeciwko Komisji, pkt 53).
104   Jak wynika z zaskarżonej decyzji, przesłanka wystąpienia szczególnej sytuacji została w niniejszej sprawie spełniona w wyniku
przestępstwa, w którym brał aktywny udział funkcjonariusz celny, jako że rzeczone przestępstwo doprowadziło do powstania w tej
sprawie długu celnego. Komisja nie stwierdziła również wystąpienia zamierzonego działania skarżącej. Stwierdziła ona jednakże,
iż skarżąca dopuściła się ewidentnego zaniedbania. W konsekwencji badanie Sądu musi dotyczyć wyłącznie okoliczności, czy Komisja
dopuściła się błędu w ocenie rzekomego wystąpienia ewidentnego zaniedbania po stronie skarżącej.
105   W tym zakresie należy na wstępie wskazać, że przytoczony przez skarżącą ww. wyrok w sprawie Söhl & Söhlke nie przedstawia
wyczerpującej listy kryteriów, które mogą zostać uwzględnione przy ocenie wystąpienia ewidentnego zaniedbania. Punkt 56 tego
wyroku wskazuje bowiem jedynie, że należy „w szczególności”, a więc nie wyłącznie, uwzględnić złożoność przepisów, których
niewykonanie doprowadziło do powstania długu celnego przedsiębiorcy, doświadczenie zawodowe przedsiębiorcy oraz jego staranność.
Zatem inne kryteria mogą mieć wpływ na ocenę wystąpienia lub braku ewidentnego zaniedbania (zob. w tym zakresie wyrok Trybunału
z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑222/01 British American Tobacco, Rec. str. I‑4683, pkt 71). Należy ponadto wskazać,
że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, Komisja nie ograniczyła się w niniejszej sprawie do oceny staranności skarżącej, lecz
uwzględniła również w zaskarżonej decyzji jej doświadczenie zawodowe, jak również jej znajomość mających zastosowanie przepisów.
106   Nie można przychylić się do tezy skarżącej, że charakter towarów będących przedmiotem czynności tranzytu nie powinien zostać
uwzględniony przez Komisję. Trybunał orzekł bowiem, że w ramach oceny występowania ewidentnego zaniedbania szczególną uwagę
należy zwrócić na charakter przewożonych towarów (ww. wyrok w sprawie British American Tobacco, pkt 72). W szczególności z czynnościami
celnymi dotyczącymi wysoko opodatkowanych towarów, takich jak papierosy, wiąże się szczególne ryzyko przestępstw lub kradzieży,
zwłaszcza podczas ich transportu.
107   W tym zakresie należy stwierdzić, że przestępstwa dotyczące papierosów były powszechnym zjawiskiem w tym czasie. Rynek papierosów
już przed 1994 r., w okresie wystąpienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, szczególnie sprzyjał rozwojowi nielegalnego
handlu (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie British American Tobacco, pkt 72). W przedmiocie twierdzenia skarżącej, że w tym
czasie nie do pomyślenia było dla przedsiębiorcy, by funkcjonariusz celny mógł być zamieszany w sprawę korupcyjną, należy
stwierdzić, że nie ma ono znaczenia w niniejszej sprawie. Komisja wzięła bowiem pod uwagę w swej ocenie wystąpienia szczególnej
sytuacji, okoliczność że przedsiębiorcy mogą działać w przekonaniu, że w służbie administracyjnej nie ma skorumpowanych urzędników
celnych.
108   W świetle powyższych rozważań należy dokonać analizy okoliczności uwzględnionych przez Komisję w zaskarżonej decyzji w celu
oceny wystąpienia ewidentnego zaniedbania skarżącej, jak również powołanej przez tę ostatnią części zarzutu w zakresie rzekomego
braku w niniejszej sprawie związku przyczynowego pomiędzy szczególną sytuacją a ewidentnym zaniedbaniem, które zarzuciła jej
Komisja.
2. W przedmiocie braku wskazania numerów rejestracyjnych na egzemplarzach nr 5 dokumentów T1
‑Argumenty stron
109   Skarżąca przyznaje, że żaden z przedmiotowych egzemplarzy nr 1 i nr 5 dokumentów T1 nie zawierał identyfikacji środków transportu,
lecz wskazuje, że ich numery rejestracyjne były zapisane odręcznie na egzemplarzu nr 4. Twierdzi ona, że w momencie sporządzenia
dokumentów T1 nieznane było jeszcze oznakowanie samochodów ciężarowych, które miały zostać wykorzystane do transportu. Wskazuje
ona, że egzemplarz nr 1 był oddzielony od pozostałych, a list przewozowy został załączony na odwrocie każdego egzemplarza.
Jej zdaniem, numer rejestracyjny każdej przyjeżdżającej ciężarówki był zapisywany na egzemplarzu nr 4, lecz zapis ten nie
mógł zostać skopiowany na pozostałych egzemplarzach z powodu obecności listu przewozowego. Okoliczność oddzielenia egzemplarza
nr 1, jak również niewskazanie numerów rejestracyjnych na egzemplarzu nr 5 miałyby być stałą i ogólnie akceptowaną przez administrację
celną praktyką w Niderlandach, jak wynika to − zdaniem skarżącej − z oświadczenia pana FB. z dnia 6 sierpnia 2002 r.
110   Skarżąca wskazuje również, że większość przedmiotowych przesyłek została poddana kontroli na miejscu przez władze niderlandzkie,
które nie przedstawiły zastrzeżeń co do towarzyszących im dokumentów T1. Twierdzi ona, że począwszy od dnia 1 kwietnia 1994 r.
numery rejestracyjne były wskazywane również na uprzednim powiadomieniu przekazywanym urzędowi wyjścia i urzędowi przeznaczenia.
Oznaczenie transportów musiało zatem być znane zarówno urzędowi wyjścia, jak i urzędowi przeznaczenia. Poza tym skarżąca wykazała
szczególną staranność, nakładając zamknięcia celne na każdy transport, choć nie była do tego zobowiązana. Zamknięcia stanowiły
połączenie między dokumentem tranzytowym a transportem, gdyż numer pozwolenia skarżącej był wskazany w dokumentach tranzytowych,
liście przewozowym i na zamknięciu.
111   Ponadto, skarżąca podnosi, że wskazanie numerów rejestracyjnych na egzemplarzach nr 5 i nr 7 dokumentów T1 nie wnosi żadnej
dodatkowej wartości dla kontroli, gdyż jest ona dokonywana w urzędzie celnym przeznaczenia przy pomocy egzemplarza nr 4. Ponadto
to nie pojazd jest przedmiotem kontroli, lecz kontener lub naczepa, które w niniejszej sprawie były zaplombowane, a numery
zamknięć były wskazane w egzemplarzach nr 4, nr 5 i nr 7 dokumentów T1.
112   Komisja odpiera te argumenty, wskazując, że z art. 341 oraz załącznika 37 rozporządzenia wykonawczego wynika, iż istnieje
obowiązek prawny identyfikacji środków transportu przy wysyłce towarów. Jednakże skarżąca świadomie nie wskazała numerów rejestracyjnych
na egzemplarzu nr 5 przedmiotowych dokumentów T1, co szczególnie utrudniło przeprowadzenie kontroli prawidłowości przebiegu
transportu towarów przez władze celne. Nałożenie zamknięć noszących numer upoważnionego nadawcy skarżącej nie było wystarczające
do celów kontroli.
‑Ocena Sądu
113   Załącznik 37 tytuł II pkt A 18 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że oznakowanie i przynależność państwowa środków transportu
powinny zostać wskazane w polu nr 18 dokumentu T1. Z rzeczonego załącznika jasno wynika, że zgłoszenie celne musi między innymi
zawierać wskazanie numeru rejestracyjnego pojazdu, jak również przyczepy, jeśli ta ostatnia ma inny numer rejestracyjny niż
ciągnik. Wypełnienie pola nr 18 jest obowiązkowe w przypadku stosowania wspólnotowej procedury tranzytowej i pole to znajduje
się na wszystkich egzemplarzach dokumentu T1. Wynika z tego, że numery rejestracyjne powinny zostać wskazane na wszystkich
egzemplarzach dokumentu T1 używanego w ramach wspólnej procedury tranzytowej.
114   W niniejszej sprawie nie zaprzeczono okoliczności, że numery rejestracyjne zostały wskazane wyłącznie w egzemplarzu nr 4 dokumentu
T1 przeznaczonym dla urzędu przeznaczenia. Nie zostały one zatem wskazane w egzemplarzu nr 1, który przechowuje urząd wyjścia,
ani na egzemplarzu nr 5, który odsyłany jest przez urząd przeznaczenia do urzędu wyjścia. W pierwszej kolejności należy zauważyć,
że skarżącej nie udało się wyjaśnić w wystarczający sposób powodu, dla którego numer rejestracyjny nie został wskazany w egzemplarzu
nr 1 i nr 5. Nawet jeżeli − jak twierdzi skarżąca − egzemplarz nr 1 został oddzielony od pozostałych i jeśli z powodu obecności
listu przewozowego zapisy na egzemplarzu nr 4 nie mogły zostać automatycznie skopiowane na wszystkich egzemplarzach, nic nie
uniemożliwiało skarżącej dokonania odręcznej adnotacji numeru rejestracyjnego na egzemplarzach nr 1 i nr 5, jak uczyniła to
na egzemplarzach nr 4 (zob. podobnie załącznik nr 37 rozporządzenia wykonawczego tytuł I pkt C akapit drugi). Adnotacja ta
powinna była zostać dokonana w chwili, gdy oznaczenie środków transportu było znane, lub najpóźniej w chwili wysyłki towarów.
115   Ponadto, ze sprawozdania FIOD (pkt 9.7, str. 45) wynika, że wskazanie numerów rejestracyjnych zostało umyślnie pominięte przez
skarżącą, która w chwili sporządzania dokumentów celnych znała numer rejestracyjny samochodu ciężarowego, którym miano przewieźć
towary. Ze sprawozdania tego wynika również (pkt 9.7, str. 46), że w świetle oświadczenia pana FB., odpowiedzialnego za formalności
celne w służbach skarżącej, otrzymał on wyraźne polecenie komisanta, pana C., by nie wskazywać numerów rejestracyjnych na
dokumentach T1. Jako że pan FB. jest pracownikiem skarżącej, jego działania muszą w niniejszej sprawie zostać przypisane tej
ostatniej.
116   Skarżąca podnosi, że począwszy od dnia 1 kwietnia 1994 r. numery rejestracyjne były wskazane na uprzednich powiadomieniach,
przekazanych przez urząd wyjścia do urzędu przeznaczenia. Należy jednakże stwierdzić, że system uprzednich powiadomień nie
był stosowany w czasie pierwszych pięciu czynności, które miały miejsce między dniem 16 lutego a dniem 23 marca 1994 r., oraz
że władze niemieckie wprowadziły ten system dopiero w sierpniu 1994 r., to jest po dokonaniu ostatniej przedmiotowej czynności
w dniu 5 lipca 1994 r.
117   Skarżąca twierdzi również, że kontener lub przyczepa były opatrzone zamknięciem celnym, którego numer widniał na dokumencie
tranzytowym. Twierdzi ona w tym względzie, że to nie pojazd jest przedmiotem kontroli, lecz kontenery lub naczepa. Należy
jednakże wskazać, że umieszczenie zamknięcia było w niniejszej sprawie środkiem fakultatywnym, podczas gdy wskazanie numerów
rejestracyjnych było obligatoryjne. Ponadto numery zamknięć związane są wyłącznie z towarami będącymi przedmiotem zgłoszenia
i kontenerami lub naczepą wykorzystywaną do transportu, a nie z samym pojazdem. Należy w tym względzie przypomnieć, że załącznik 37
rozporządzenia wykonawczego wyraźnie stanowi, że zgłoszenie powinno wskazywać zarówno numer rejestracyjny pojazdu, jak i przyczepy.
Należy więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie zastosowanie zamknięć nie uzasadnia braku wskazania numerów rejestracyjnych
środków transportu.
118   Skarżąca podnosi również, że wskazanie numerów rejestracyjnych na egzemplarzach innych niż egzemplarz nr 4 nie wnosi żadnej
dodatkowej wartości dla celów kontroli, ponieważ w urzędzie przeznaczenia kontrola dokonywana jest za pomocą tego właśnie
egzemplarza. Jednakże, gdyby urzędowi wyjścia znane były – zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach celnych – numery
rejestracyjne pojazdów, którymi dokonywany był transport towarów objętych procedurą tranzytu wspólnotowego, urząd ten mógłby
ewentualnie zwrócić się do innych urzędów celnych, w szczególności wskazanego w dokumentach T1 urzędu przeznaczenia, o dokonanie
kontroli przedmiotowych pojazdów po dotarciu do niego towarów lub zażądać od właściwych władz dokonania kontroli transportów
w drodze. Jednakże ponieważ urząd wyjścia nie dysponował wskazaniem pojazdów ani na egzemplarzu nr 1, ani na egzemplarzu nr 5,
możliwości późniejszej kontroli przebiegu tych czynności były bardzo ograniczone.
119   Wreszcie skarżąca wskazuje, że pominięcie wskazania numeru rejestracyjnego na egzemplarzu nr 5 stanowi stałą i akceptowaną
przez władze celne praktykę w Niderlandach. Ponadto twierdzi ona, że w momencie spedycji towarów, władze niderlandzkie dokonały,
w większości przypadków, kontroli dokumentów T1 i nie przedstawiły zastrzeżeń. Nawet zakładając, że wykazano by zasadność
tych twierdzeń, należy stwierdzić, iż skarżąca, jako zgłaszający dysponujący znacznym doświadczeniem, nie może powoływać się
na występowanie w sektorze pewnej praktyki ani na początkowy brak reakcji niderlandzkich władz celnych, by usprawiedliwić
nieprzestrzeganie ciążących na niej kategorycznych obowiązków wynikających z prawa celnego.
120   Należy zatem stwierdzić, że skarżąca uchybiła obowiązkom zgłaszającego. Naruszenie kategorycznego obowiązku wynikającego z przepisów
o tranzycie wspólnotowym, jakim jest brak wskazania numerów rejestracyjnych wykorzystywanych środków transportowych, może
stanowić okoliczność wskazującą na wystąpienie ewidentnego zaniedbania ze strony przedsiębiorcy (zob. w tym zakresie ww. wyrok
w sprawie British American Tobacco, pkt 70). Ponadto należy stwierdzić, że naruszenie to mogło w niniejszej sprawie utrudnić
dokonanie kontroli czynności celnych. W niniejszej sprawie bowiem numery rejestracyjne były wyłącznie wskazane na egzemplarzu
nr 4 dokumentów T1, który został poświadczony przez skorumpowanego celnika. Natomiast władze urzędu wyjścia nie dysponowały
na egzemplarzach nr 1 i nr 5 wskazaniem rzeczonych numerów rejestracyjnych. Jak stwierdzono, okoliczność ta podważyła możliwości
kontroli spornych czynności przez władze urzędu wyjścia.
121   W konsekwencji należy stwierdzić, że Komisja nie dopuściła się błędu, uznając zaniechanie przez skarżącą wskazania numerów
rejestracyjnych pojazdów na egzemplarzach nr 5 dokumentów T1 za element stanowiący o ewidentnym zaniedbaniu ze strony skarżącej.
3. W przedmiocie zmiany urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w dokumentach celnych
‑Argumenty stron
122   Skarżąca przyznaje, że wszystkie przedmiotowe przesyłki dotarły do urzędu w Philippsreut, również te, w przypadku których
dokumenty tranzytowe wskazywały Schirnding jako urząd przeznaczenia. Podnosi ona jednakże, iż art. 356 ust. 3 rozporządzenia
wykonawczego wyraźnie pozwala na zmianę urzędu przeznaczenia. Wskazuje ona, że z art. 204 i art. 96 ust. 1 kodeksu celnego
wynika, iż zgłaszający jest odpowiedzialny za przedstawienie towarów w urzędzie celnym, przy czym ma małe znaczenie, w którym,
ponieważ zgłaszający nie ma w praktyce żadnego wpływu na wybór urzędu celnego i trasy przejazdu przez przewoźnika. Ponadto
w ramach uprzednich powiadomień urząd, w którym przedstawiane są towary, zobowiązany jest do zasygnalizowania tej okoliczności
w taki sposób, by wskazany w dokumentach celnych urząd wyjścia i urząd przeznaczenia mogły zostać poinformowane o zmianie.
123   Skarżąca twierdzi, że w każdym przypadku wpisała urząd przeznaczenia zgodnie ze wskazówkami komisanta, pana C., ponieważ nie
utrzymywała bezpośrednich kontaktów z końcowymi odbiorcami, oraz podkreśla, że przewoźnicy nie wykonywali jej instrukcji,
lecz instrukcje nabywców. Wskazuje ona również, że ponieważ dwaj rzekomi nabywcy byli ze Słowacji, wybór urzędu w Schirnding
był najbardziej logiczny. Jednakże − jak wynika z badania przeprowadzonego w roku 1993 przez niderlandzką organizację przewoźników
drogowych − na tym przejściu granicznym często występowały znaczne opóźnienia, co w oczach skarżącej wyjaśniało zmianę przez
przewoźników trasy w czasie transportu.
124   Ponadto skarżąca wskazuje, że gdy stwierdziła, iż wszystkie dokumenty T1 dotyczące przedmiotowych czynności zostały poświadczone
przez urząd w Philippsreut, wskazała ten ostatni jako urząd przeznaczenia, co uczyniła wcześniej w odniesieniu do ostatnich
dwóch czynności (dokumenty T1 nr 120936 z dnia 28 czerwca 1994 r. oraz nr 120986 z dnia 5 lipca 1994 r.).
125   Komisja wskazuje, że zarzut, który postawiła skarżącej, nie dotyczył zmiany urzędu przeznaczenia w czasie transportu, lecz
okoliczności, że w co najmniej dziewięciu z jedenastu przedmiotowych dokumentów T1 wskazała urząd przeznaczenia, podczas gdy
wiedziała lub mogła wiedzieć, że wskazanie to było nieprawdziwe. Dopiero w dniu 28 czerwca 1994 r., a więc po czterech miesiącach
i dziewięciu wysyłkach, skarżąca wskazała na dokumentach T1 urząd w Philippsreut. Nie działa ona zatem z należytą starannością
w zakresie dokładności informacji objętych formularzami T1.
‑Ocena Sądu
126   Należy stwierdzić, że wszystkie ładunki objęte przedmiotowymi czynnościami celnymi zostały przedstawione w urzędzie celnym
w Philippsreut. Urząd ten stanowi zatem urząd przeznaczenia dla tych czynności, dla potrzeb stosowania procedury zewnętrznego
tranzytu wspólnotowego. Jak wiadomo, na jedenaście przedmiotowych zgłoszeń co najmniej dziewięć pierwszych wskazuje jednak
inny urząd przeznaczenia, to jest urząd w Schirnding.
127   Skarżąca podnosi, że art. 356 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego pozwala, by czynność tranzytu wspólnotowego została zakończona
w innym urzędzie niż wskazany w odpowiadającym jej dokumencie T1. Należy jednakże stwierdzić, że przedstawiony skarżącej zarzut
– jak słusznie twierdzi Komisja – nie dotyczy okoliczności zmiany urzędu przeznaczenia w czasie transportu, lecz okoliczność
świadomego lub wynikającego z braku należytej staranności przedstawienia władzom celnym nieprawdziwych wskazań przy przedstawieniu
zgłoszeń.
128   Jak wynika z art. 199 rozporządzenia wykonawczego oraz załącznika 37 do tego rozporządzenia, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia
podpisanego przez zgłaszającego łączy się z odpowiedzialnością za prawidłowość zawartych w tym zgłoszeniu informacji oraz
autentyczność załączonych dokumentów. Stąd okoliczność świadomego lub wynikającego z braku należytej staranności przedstawienia
nieprawdziwych wskazań w zgłoszeniu celnym stanowi naruszenie obowiązków zgłaszającego.
129   Pewne dokumenty znajdujące się w aktach pozwalają na stwierdzenie, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, wiedziała ona już
w chwili sporządzenia dokumentów celnych, że wskazany przez nią urząd przeznaczenia nie był tym, w którym towary miały zostać
przedstawione. W sprawozdaniu FIOD władze niderlandzkie stwierdziły, że skarżąca świadomie dokonała nieprawdziwego wskazania
urzędu przeznaczenia. Sprawozdanie (pkt 5.1, str. 24) wskazuje w szczególności, że „[w] dokumentach T1 (z wyjątkiem dwóch
ostatnich transportów), jak również w informacjach dotyczących wyjścia, przygotowanych przez podejrzanego [FB.] w połowie marca
1994 r., i przedstawionych urzędowi celnemu w Delfzijl, każdorazowo, zgodnie z zamiarem i na polecenie [komisanta, pana C.],
jako urząd przeznaczenia wskazano Schirnding, podczas gdy w rzeczywistości urzędem przeznaczenia było Philippsreut, o czym
wiedział zarówno podejrzany [B.], jak i [FB.]”. Sprawozdanie (pkt 5.3.1, str. 25) zawiera również następujące oświadczenia
pana FB.: „Wiedziałem, że papierosy były wywożone przez Philippsreut. […] Musiałem zawsze na polecenie [komisanta, pana C.]
wskazywać Schirnding jako urząd przeznaczenia”. Należy zauważyć w tym względzie, że w kontekście niniejszej sprawy pan FB. zaprzeczył
swym wcześniejszym oświadczeniom, stwierdzając w oświadczeniu z dnia 30 września 2002 r., że w chwili wysyłki ładunków nie
wiedział, iż zostaną one przedstawione na posterunku w Philippsreut. Jednakże Sąd stwierdza, że oświadczenie to, złożone wyłącznie
dla potrzeb niniejszego postępowania, nie może pozbawiać wartości dowodowej oświadczeń złożonych przez pana FB. przed władzami
niderlandzkimi podczas prowadzonego przez nie dochodzenia.
130   W konsekwencji należy stwierdzić, że w przypadku większości spornych czynności, skarżąca w sposób świadomy dokonała w złożonych
przez nią zgłoszeniach celnych nieprawdziwego wskazania urzędu przeznaczenia. Zachowanie to nie tylko stanowi naruszenie kategorycznych
obowiązków skarżącej jako zgłaszającego i głównego zobowiązanego w ramach przedmiotowych czynności, lecz podważyło również
możliwości dokonania kontroli tych czynności przez władze celne. Ponieważ urząd wyjścia nie został powiadomiony o tym, że
ładunki papierosów zostaną przedstawione w urzędzie w Philippsreut, nie mógł on uprzedzić tego urzędu o tym fakcie. Okoliczność
ta mogła ułatwić przestępczą działalność p. Mauritza − skorumpowanego celnika − ponieważ jego koledzy z urzędu w Philippsreut
nie zostali powiadomieni o planowanym przyjeździe znacznych ładunków papierosów.
131   Oceny tej nie podważa argument skarżącej, że w ramach systemu uprzednich powiadomień urząd, w którym towary zostaną rzeczywiście
przedstawione, jest zobowiązany powiadomić o tym fakcie urząd wyjścia oraz urząd przeznaczenia wskazany w dokumencie celnym.
Nawet zakładając, że wykazano by, iż system ten został efektywnie wykorzystany w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że
okoliczność przedstawienia nieprawdziwego wskazania urzędu przeznaczenia podważa sam cel systemu uprzednich powiadomień, którym
jest umożliwienie urzędowi przeznaczenia uzyskania informacji, zanim ładunek towarów stwarzających niebezpieczeństwo nadużyć
znajdzie się w drodze.
132   Należy zatem stwierdzić, że Komisja nie dopuściła się błędu, stwierdzając, że skarżąca świadomie dokonała wpisu urzędu celnego,
wiedząc, że jest niezgodny z prawdą, oraz uwzględniając tę okoliczność w swej ocenie wystąpienia ewidentnego zaniedbania ze
strony skarżącej.
4. W przedmiocie sposobu przesłania egzemplarza nr 5 dokumentów T1
‑Argumenty stron
133   Skarżąca wskazuje, że przekazanie drogą oficjalną dokumentów celnych z urzędu celnego przeznaczenia do urzędu zakończenia
nastąpiło ze znacznym opóźnieniem oraz że została poinformowana przez władze niderlandzkie, że możliwe było przesłanie egzemplarzy
nr 5 dokumentów T1 bezpośrednio przez urząd przeznaczenia. Twierdzi ona, że to z tego powodu wydała kierowcy i komisantowi,
panu C., ofrankowane koperty zaadresowane do urzędu w Coevorden, które miały zostać doręczone władzom niemieckim. Jednakże
celnik niemiecki nie skorzystał z kopert, powierzając egzemplarze nr 5 kierowcy lub komisantowi, panu C., który przekazał
je skarżącej, która ze swej strony przekazała je niderlandzkim władzom celnym. Zdaniem skarżącej ten sposób przesłania, który
nie był zwyczajowy, nie był jednakże sprzeczny z art. 356 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, które nie reguluje sposobu przesłania
dokumentu T1 przez urząd przeznaczenia.
134   Ponadto, gdy okazało się, że egzemplarz nr 5 dokumentu T1 z dnia 16 lutego 1994 r. (dokument T1 nr 120228) dotyczący pierwszej
z przedmiotowych czynności nie został przesłany do urzędu w Coevorden, skarżąca skontaktowała się z sekcją odpraw tego urzędu,
początkowo telefonicznie, a następnie za pomocą faksu w dniu 25 lutego 1994 r., przesyłając najpierw kopię, a następnie oryginał
tego egzemplarza. Faksami z dnia 15 i 28 marca 1994 r. przesłała również kopie formularzy nr 5 dotyczących czynności z dnia
25 lutego i 23 marca 1994 r. (dokumenty T1 nr 120274 i nr 120410). Skarżąca skorzystała z tej procedury również w przypadku
kolejnych transportów. Władze niderlandzkie były zatem w pełni poinformowane co do stosowanej procedury przekazywania i wyraźnie
zaakceptowały przedmiotowe dokumenty celne.
135   Wreszcie, w razie gdyby Sąd stwierdził, że zastosowana procedura była sprzeczna z przepisami celnymi, skarżąca podnosi, że
przy ocenie w niniejszej sprawie kwestii ewidentnego zaniedbania należy uwzględnić złożoność tych przepisów, zgodnie z ww.
wyrokiem w sprawie Söhl & Söhlke.
136   Komisja podnosi, że art. 356 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nie pozostawia żadnych wątpliwości co do procedury, którą
należy zastosować, przesyłając egzemplarz nr 5 dokumentu T1, ponieważ żaden element tego przepisu nie pozwala na wyciągnięcie
wniosku, że możliwy jest udział w niej osób trzecich. Chodzi bowiem o czysto administracyjne postępowanie pozwalające władzom
celnym na dokonanie kontroli prawidłowego przebiegu tranzytu. Jako przedsiębiorca o dużym doświadczeniu w sektorze transportu
skarżąca nie powinna w żadnym razie brać udziału w przesłaniu egzemplarzy nr 5.
‑Ocena Sądu
137   Artykuł 356 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że gdy towary zostaną mu przedstawione, urząd przeznaczenia odnotowuje
na egzemplarzach dokumentu T1 wyniki przeprowadzonych kontroli i niezwłocznie odsyła jeden egzemplarz do urzędu wyjścia. Artykuł 358
tego rozporządzenia przewiduje, że państwa członkowskie mogą wyznaczyć jeden lub kilku urzędów centralnych, do których właściwe
urzędy przeznaczenia państw członkowskich powinny odsyłać dokumenty. Wynika z tego, że odesłanie egzemplarza nr 5 dokumentu
T1 powinno nastąpić w ramach administracji, bezpośrednio z urzędu przeznaczenia do urzędu wyjścia, przy ewentualnym udziale
urzędów centralnych wyznaczonych do tego celu przez państwa członkowskie. Jak wyjaśniła to Komisja w odpowiedzi na zarządzone
przez Sąd środki organizacji postępowania, przesłania dokonuje się w szczególności za pomocą kopert należycie oznaczonych
przez władze celne państwa przeznaczenia, które to oznaczenie jest zagwarantowane poprzez użycie szczególnych pieczęci, nadruków
z frankownic lub szczególnych sposobów frankowania, o których Komisja została powiadomiona, i znanych pozostałym, właściwym
władzom krajowym.
138   Wspólnotowa regulacja celna nie pozwala zatem, by urząd przeznaczenia mógł powierzyć osobom trzecim, w szczególności przedsiębiorcom
prywatnym biorącym udział w czynnościach tranzytu, zadanie przekazania egzemplarza nr 5 dokumentu T1 do urzędu wyjścia. Ze
względu bowiem na bezsprzecznie podstawową rolę dokumentu tranzytowego T1 w prawidłowym funkcjonowaniu procedury wspólnotowego
tranzytu zewnętrznego (ww. wyrok w sprawie British American Tobacco, pkt 52), jak również znaczenie egzemplarza nr 5 tego
dokumentu dla ustalenia ewentualnego powstania długu celnego lub powiadomienia urzędu wyjścia o ewentualnych nieprawidłowościach,
których dopuszczono się w czasie transportu towarów, przekazanie tego egzemplarza musi koniecznie nastąpić pomiędzy władzami
celnymi bez udziału przedsiębiorców. Udział tych ostatnich nie pozwala na zapewnienie autentyczności przedmiotowych dokumentów
i zawartych w nich informacji, jak również zwiększa zagrożenie oszustwami.
139   W odpowiedzi na pytanie Sądu skarżąca przyznała, że zastosowana procedura nie była zgodna z wcześniejszą praktyką. Ten sposób
wysyłki nie był również sposobem uzgodnionym pomiędzy skarżącą a komisantem, panem C., polegającym na wykorzystaniu ofrankowanych
kopert zaadresowanych do urzędu celnego zakończenia w Coevorden, które powinny były zostać przekazane przez kierowcę samochodu
ciężarowego urzędowi przeznaczenia w celu wykorzystania ich do przekazania drogą pocztową egzemplarzy nr 5 do urzędu zakończenia.
Następujące oświadczenia pana FB. ujęte w sprawozdaniu FIOD (pkt 8.3, str. 40 i 41) szczególnie dobrze przedstawiają nieprawidłowości
zastosowanej procedury:
„[Egzemplarz nr 5] został mi doręczony przez [komisanta, pana C.] lub pośrednio przez pana [B.] [przełożonego pana FB.] […]
Moją pierwszą reakcją była każdorazowo obawa […] Podzieliłem się moim zaskoczeniem w ramach firmy i poskarżyłem się panu [B]
[…] Nic więcej nie uzgodniłem z panem [B.] co do późniejszego odesłania do urzędu zakończenia [...] Gdy [komisant, pan C.]
przyjechał pewnego dnia z opieczętowanym [egzemplarzem nr 5], poczułem jak włosy stają mi dęba, byłem jednocześnie zaskoczony
i wściekły, że nie zastosował się do tego, co zostało uzgodnione. Powiedziałem to panu [B.] i [komisantowi, panu C.] [...]”
140   Należy ponadto stwierdzić, że zastosowany sposób odesłania znany był skarżącej przed wysyłką drugiego transportu papierosów,
dotyczącego czynności z dnia 25 lutego 1994 r. Choć ta metoda odesłania była sprzeczna nie tylko z przepisami celnymi, lecz
również z tym, co uzgodniono z komisantem, panem C., skarżąca zaakceptowała wykorzystanie tej metody dla późniejszych dziesięciu
czynności, uczestnicząc w jej realizacji.
141   Jednakże skarżąca twierdzi, że ta procedura wysyłki została wyraźnie zaakceptowana przez władze niderlandzkie. Podnosi ona
w szczególności, że gdy zaczęła otrzymywać od komisanta, pana C. egzemplarze nr 5, kilkakrotnie kontaktowała się telefonicznie
z administracją celną i uzyskała jej zgodę. Wskazuje ona również, że przesłała administracji celnej egzemplarze nr 5 i że
zostały one przyjęte. Choć istotnie miały miejsce kontakty pomiędzy skarżącą a władzami niderlandzkimi, z akt sprawy nie wynika
jednakże, by władze niderlandzkie wyraźnie zaakceptowały zastosowaną metodę wysyłki. Wiadomo natomiast, że władze niderlandzkie
uważały udział przedsiębiorców prywatnych w wysyłce za niedopuszczalny. Tak więc sprawozdanie FIOD (pkt 3.2.3, str. 18) zawiera
następujące oświadczenia celnika z okręgu Groningue: „Nigdy nie dotarła do mnie informacja, że piąte egzemplarze były odsyłane
do urzędu celnego w Coevorden za pośrednictwem [skarżącej]. Nigdy nie zgodzilibyśmy się na ten sposób zamknięcia […] Nie zabroniłem
innych sposobów odsyłania piątego egzemplarza (bezpośrednia wysyłka przez niemiecką administrację celną do urzędu w Coevorden).
Natomiast zabroniłbym odesłania piątego egzemplarza do urzędu w Coevorden za pośrednictwem [skarżącej]”. Należy zatem stwierdzić,
że w świetle okoliczności niniejszej sprawy skarżąca nie mogła polegać na braku reakcji władz niderlandzkich – przez pewien
okres czasu – w odniesieniu do sposobu odesłania formularza nr 5, by uzasadnić swe przekonanie co do zgodności z prawem tej
metody.
142   Wreszcie podniesiony dodatkowo przez skarżącą argument dotyczący złożoności mających zastosowanie przepisów nie może zostać
uwzględniony. Jak wskazano wcześniej, art. 356 rozporządzenia wykonawczego nie pozostawia żadnych wątpliwości, że to urząd
przeznaczenia odsyła egzemplarz nr 5 dokumentu T1 do urzędu wyjścia, bez udziału osób trzecich.
143   W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że skarżąca jako przedsiębiorca o dużym doświadczeniu w tranzycie wspólnotowym
nie powinna była zgodzić się na uczestniczenie w odsyłaniu egzemplarzy nr 5 przedmiotowych dokumentów. Należy również stwierdzić,
że zastosowany w niniejszej sprawie sposób odesłania formularzy nr 5 nie tylko naruszył formalne zasady procedury tranzytu
wspólnotowego, lecz przyczynił się również do dokonania przestępstwa. Niewykorzystanie drogi administracyjnej, a w szczególności
brak przekazania centralnemu urzędowi niemieckiemu, odebrał władzom niemieckim możliwość weryfikacji numerów rejestracyjnych
umieszczonych przez skorumpowanego celnika na przedmiotowych dokumentach T1, które − jak należy przypomnieć − odpowiadały
w rzeczywistości numerom wykorzystanym do rejestracji innych towarów i innych dokumentów celnych. To dwukrotne wykorzystanie
tych samych numerów mogłoby prawdopodobnie zostać wykryte przez władze niemieckie, lecz nie mogło zostać stwierdzone przez
władze niderlandzkie.
144   Należy zatem stwierdzić, że Komisja nie dopuściła się błędu, uwzględniając w swej ocenie wystąpienia ewidentnego zaniedbania
po stronie skarżącej, jej udział w nieprawidłowym odesłaniu egzemplarzy nr 5 dokumentów T1.
5. W przedmiocie niedostatecznych informacji o nabywcach
‑Argumenty stron
145   Skarżąca wskazuje, że przez okres ośmiu lat miała satysfakcjonujące stosunki gospodarcze z komisantem, panem C., oraz że nie
było powodów, by nie ufać nabywcom, na rzecz których działał. Wymagania Komisji, by uzyskać od komisanta informacje dotyczące
nabywców pomijają realia handlu międzynarodowego, ponieważ komisant nie jest zainteresowany, by dwie strony transakcji miały
bezpośrednie kontakty. Ponadto, w ramach wspólnotowego tranzytu zewnętrznego kontrola ta wykonywana jest niezwykle rzadko,
w szczególności w przypadkach gdy zgłaszający wykonuje instrukcje odbiorcy. Ponadto, w niniejszej sprawie nie było potrzeby
sprawdzania wypłacalności nabywców, jako że płatność została dokonana w gotówce.
146   Komisja twierdzi, że w szczególności w świetle podwójnej roli skarżącej jako sprzedającego towary i zgłaszającego, skarżąca
powinna była starać się dokonać sprawdzenia, czy nabywcy, których tożsamość znała, rzeczywiście istnieli, oraz że powinna
była zastosować minimum środków ostrożności, by uniknąć sytuacji, w której służyłaby za zasłonę dla fikcyjnej sprzedaży mogącej
prowadzić do przestępstwa w ramach tranzytu wspólnotowego.
‑Ocena Sądu
147   Skarżąca nie podjęła prób uzyskania dokładnych informacji o rzekomych nabywcach towarów, których dotyczyły przedmiotowe czynności
celne. Jednakże mając na względzie okoliczności sprawy, w szczególności wcześniejsze istnienie długotrwałych relacji handlowych
pomiędzy skarżącą a komisantem, panem C., który twierdził, że reprezentuje tych nabywców, jak również specyfikę handlu międzynarodowego,
w szczególności trudności w szybkim uzyskaniu szczegółowych informacji o przedsiębiorstwach mających siedzibę w innym państwie,
Sąd stwierdza, że okoliczność ta nie może być samodzielną podstawą oceny wystąpienia ewidentnego zaniedbania skarżącej.
6. W przedmiocie braku związku przyczynowego pomiędzy szczególnymi okolicznościami a zaniedbaniem zarzucanym skarżącej
‑Argumenty stron
148   Skarżąca twierdzi, że z art. 239 ust. 1 tiret drugie kodeksu celnego wynika, iż umorzenie należności celnych może zostać oddalone
wyłącznie, gdy szczególna sytuacja jest konsekwencją zaniedbania wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednakże jakiegokolwiek
związku pomiędzy tą sytuacją, to jest przestępstwem popełnionym przez niemieckiego celnika, a czterema okolicznościami, na
których Komisja oparła swą ocenę w zakresie rzekomego ewidentnego zaniedbania. Przestępstwo to bowiem nie było skutkiem braku
wskazania numerów rejestracyjnych ani braku sprawdzenia tożsamości kupujących. Ponadto, zmiana urzędu celnego przeznaczenia
oraz niecodzienny sposób odesłania egzemplarza nr 5 dokumentów T1 miały wyłącznie skutek w postaci wywołania podejrzeń władz
celnych oraz zwiększyły ryzyko wykrycia przestępstwa.
149   Komisja podnosi, że wniosek o umorzenie może zostać oddalony, jeżeli wnioskodawca jest winny ewidentnego zaniedbania, niezależnie
od występowania związku ze szczególnymi okolicznościami, na które się powołuje. W każdym razie Komisja twierdzi, że w niniejszej
sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy szczególną okolicznością a ewidentnym zaniedbaniem skarżącej, w zakresie w jakim
zaniedbanie to przyczyniło się do dokonania przestępstwa oraz utrudniło jego wykrycie.
‑Ocena Sądu
150   Zgodnie z art. 239 kodeksu celnego można dokonać zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych w sytuacjach, które
wynikają z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Ponadto art. 905
rozporządzenia wykonawczego stanowi, że do wniosku powinny zostać załączone dowody, które mogą stanowić o sytuacji, która
wynika z okoliczności niespowodowanych ani takim świadomym działaniem, ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej.
Wbrew twierdzeniu Komisji, z samego brzmienia tych przepisów wynika, że musi istnieć związek pomiędzy zaniedbaniem zarzucanym
przedsiębiorcy a szczególną sytuacją, której istnienie stwierdzono. W razie braku takiego związku niesłusznym byłoby oddalenie
wniosku o umorzenie lub zwrot. Jednakże wbrew temu, co twierdzi skarżąca, nie jest niezbędne, by szczególna sytuacja była
bezpośrednią i natychmiastową konsekwencją zaniedbania osoby zainteresowanej. W tym względzie wystarczy, by zaniedbanie przyczyniło
się do usunięcia towarów spod dozoru celnego lub to usunięcie ułatwiło.
151   W niniejszej sprawie szczególna sytuacja powstała w wyniku okoliczności, że skarżąca stała się ofiarą przestępstwa, do którego
mogło dojść wskutek udziału urzędnika krajowych służb celnych. Zatem niezbędne jest, by różne zachowania zarzucane skarżącej
jako stanowiące ewidentne zaniedbanie, przyczyniły się lub ułatwiły dokonanie tego przestępstwa.
152   Jednakże, jak stwierdzono wcześniej (zob. pkt 118, 120, 130 i 143), trzy zachowania zarzucane skarżącej jako stanowiące ewidentne
zaniedbanie, to jest brak wskazania numerów rejestracyjnych na egzemplarzach nr 5 dokumentów T1, nieprawdziwe wskazanie Schirnding
jako urzędu celnego przeznaczenia oraz nieprawidłowy sposób odesłania formularza nr 5 dokumentów T1, ułatwiły dokonanie oszustwa,
a zatem usunięcie towarów spod dozoru celnego, w szczególności poprzez utrudnienie krajowym władzom celnym dokonania kontroli
prawidłowości przebiegu przedmiotowych czynności.
153   Zatem część zarzutu opartą na braku związku przyczynowego należy oddalić.
7. Wnioski w przedmiocie drugiego zarzutu
154   Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że Komisja dysponuje swobodą uznania przy podejmowaniu decyzji z zastosowaniem ogólnej
klauzuli słuszności przewidzianej we wspólnotowej regulacji celnej (wyrok Sądu z dnia 9 listopada 1995 r. w sprawie T‑346/94
France-aviation przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2841, pkt 34, ww. wyrok w sprawie Primex Produkte Import-Export i in. przeciwko
Komisji, pkt 60, ww. wyrok w sprawie Mehibas Dordtselaan przeciwko Komisji, pkt 46 i 78, oraz ww. wyrok w sprawie Aslantrans
przeciwko Komisji, pkt 55). Należy również stwierdzić, że umorzenie lub zwrot należności celnych przywozowych, które mogą
zostać zastosowane tylko w określonych warunkach oraz w precyzyjnie wskazanych okolicznościach, stanowią wyjątek od ogólnej
regulacji w zakresie przywozu i wywozu oraz że w konsekwencji wykładni przepisów przewidujących taki zwrot lub umorzenie należy
dokonywać w sposób ścisły (ww. wyroki w sprawie Söhl & Söhlke, pkt 52, oraz w sprawie Aslantrans przeciwko Komisji, pkt 55).
W szczególności, jako że brak ewidentnego zaniedbania jest warunkiem sine qua non udzielenia zwrotu lub umorzenia należności
celnych przywozowych, wykładni tego pojęcia należy dokonywać w taki sposób, by liczba przypadków zwrotu lub umorzenia pozostała
ograniczona (ww. wyrok w sprawie Söhl & Söhlke, pkt 52).
155   W niniejszej sprawie skarżąca była głównym zobowiązanym za rozpatrywane czynności celne w ramach procedury wspólnotowego tranzytu
zewnętrznego. W konsekwencji jako główny zobowiązany skarżąca przyjęła szczególną odpowiedzialność w ramach tych czynności.
156   Jednakże skarżąca w kilku przypadkach świadomie naruszyła obowiązki ciążące na niej w ramach wspólnotowego tranzytu zewnętrznego.
Po pierwsze, nie wskazując numerów rejestracyjnych pojazdów transportowych, uchybiła obowiązkowi przewidzianemu w załączniku 37
do rozporządzenia wykonawczego. Po drugie, przedstawiając w zgłoszeniu celnym niezgodne z prawdą wskazanie urzędu celnego
przeznaczenia, naruszyła obowiązki ciążące na niej na mocy art. 199 rozporządzenia wykonawczego oraz załącznika 37 do tego
rozporządzenia. Wreszcie po trzecie, uczestnicząc w sposób nieprawidłowy w odesłaniu egzemplarzy nr 5 dokumentów T1, przyczyniła
się do naruszenia zapisu art. 356 rozporządzenia wykonawczego. Poza tym naruszone przepisy nie były szczególnie złożone i nie
stwarzały trudności interpretacyjnych. Ponadto skarżąca jest przedsiębiorcą z dużym doświadczeniem w tym sektorze. Naruszenia
te nie tylko stanowiły uchybienia w zakresie proceduralnych obowiązków przewidzianych we wspólnotowym tranzycie zewnętrznym,
lecz ponadto przyczyniły się do dokonania przestępstwa i usunięcia towarów spod dozoru celnego, w szczególności poprzez utrudnienie
krajowym władzom celnym kontroli prawidłowości przebiegu tych czynności. Należy wreszcie podkreślić, że ponieważ czynności
celne dotyczyły papierosów, będących towarem, z którym wiąże się ryzyko nadużyć, skarżąca była zobowiązana do zachowania szczególnej
staranności.
157   W świetle całości powyższych rozważań Komisja nie popełniła rażącego błędu w ocenie, stwierdzając, że w świetle ogółu okoliczności
sprawy skarżąca dopuściła się ewidentnego zaniedbania w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego oraz art. 905 rozporządzenia wykonawczego.
158   W konsekwencji należy oddalić ten zarzut.

W przedmiocie trzeciego zarzutu, opartego na naruszeniu zasady proporcjonalności
Argumenty stron
159   Skarżąca twierdzi, że wykładni art. 239 kodeksu celnego należy dokonywać, jak również przepis ten stosować, zgodnie z zasadą
proporcjonalności. Biorąc pod uwagę kwotę należności celnych, których zażądano, oraz rozmiary jej działalności gospodarczej,
oddalenie wniosku o umorzenie powoduje bardzo istotny uszczerbek i wymaga – jeżeli ma pozostać w zgodzie z zasadą proporcjonalności
– by rzekome zaniedbanie stwierdzone przez Komisję było szczególnie poważne. Słowem, Komisja potraktowała skarżącą w sposób
przesadnie surowy, podczas gdy zarzucane skarżącej zaniedbanie było ściśle „podporządkowane” przestępczemu zachowaniu niemieckiego
celnika.
160   Komisja wskazuje, że zasada proporcjonalności ma zastosowanie w niniejszej sprawie do wykładni przepisów dotyczących umorzenia
długu celnego, a nie samej kwestii istnienia długu celnego
.
Wskazuje ona, że Trybunał stwierdził, że nie jest dysproporcjonalne, jeśli przedsiębiorca znajdzie się w stanie upadłości
wskutek tego, że musi pokryć dług celny (wyrok Trybunału z dnia 14 maja 1996 r. w sprawach połączonych C‑153/94 i C‑204/94
Faroe Seafood i in., Rec. str. I‑2465, pkt 116). Wreszcie Komisja uwzględniła zasadę proporcjonalności w zaskarżonej decyzji,
lecz poważne zarzuty skierowane przeciwko skarżącej nie pozwoliły na jakiekolwiek umorzenie.
Ocena Sądu
161   Należy stwierdzić, że nałożona na skarżącą kwota długu celnego jest związana z gospodarczym znaczeniem towarów będących przedmiotem
analizowanych czynności tranzytu wspólnotowego, to jest papierosów, a w szczególności wysokością ceł i podatków stosowanych
do tych towarów. Okoliczność, że żądana kwota należności celnych przywozowych jest wysoka, pozostaje elementem ryzyka zawodowego
przedsiębiorcy (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Faroe Seafood i in., pkt 115). Tak więc wysokość długu celnego, o którego
umorzenie wnioskowano, nie jest sama w sobie elementem mogącym mieć wpływ na ocenę warunków, którym podlega umorzenie. Należy
zatem stwierdzić, że Komisja nie naruszyła zasady proporcjonalności, nie uwzględniając w niniejszej sprawie, w ramach oceny
omawianego wniosku, zakresu gospodarczego uszczerbku wyrządzonego skarżącej decyzją o oddaleniu.
162   Co się tyczy argumentu skarżącej, w świetle którego zarzucone jej przez Komisję ewidentne zaniedbanie jest ściśle „podporządkowane”
przestępstwu niemieckiego celnika, wystarczy stwierdzić, że rzeczone przestępstwo zostało wzięte przez Komisję pod uwagę,
jako że okoliczność ta uzasadniła ocenę istnienia w niniejszej sprawie szczególnej sytuacji. W ramach oceny drugiej przesłanki
powstania prawa do umorzenia, to jest braku ewidentnego zaniedbania, Komisja słusznie uwzględniła zachowanie oraz zaniechania
przypisane skarżącej, które, jak oceniła, przyczyniły się do popełnienia przestępstwa i utrudniły jego wykrycie. Wynika z tego,
że Komisja nie naruszyła zasady proporcjonalności przy ocenie zachowania skarżącej.
163   Tak więc zarzut ten należy oddalić.

W przedmiocie czwartego zarzutu, opartego na nieistnieniu długu celnego
Argumenty stron
164   Podczas rozprawy skarżąca podniosła nowy zarzut, powołując się na powstanie nowych okoliczności. Podnosi ona, że − jak wynika
z ww. wyroku Vrchníego Soudu w Pradze z dnia 30 listopada 2004 r. − towary będące przedmiotem spornych operacji celnych opuściły
obszar celny Wspólnoty. Tak więc nie podlegały one dozorowi celnemu, a zatem i należnościom celnym przywozowym. Tak więc nałożony
na nią przez władze niderlandzkie dług celny, o umorzenie którego złożono wniosek będący przedmiotem zaskarżonej decyzji,
nie istnieje. Okoliczność ta może uzasadniać umorzenie długu celnego. Zastosowanie procedury przewidzianej w art. 239 kodeksu
celnego zakłada wcześniejsze istnienie długu celnego.
Ocena Sądu
165   Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że przepisy art. 239 kodeksu celnego i art. 905 rozporządzenia wykonawczego mają jedynie
na celu umożliwienie, w razie jednoczesnego wystąpienia szczególnych okoliczności i przy braku ewidentnego zaniedbania bądź
umyślnego działania, zwolnienie przedsiębiorców z płatności ciążących na nich należności celnych, nie zaś umożliwienie zakwestionowania
samej zasady wymagalności długu celnego [wyroki Trybunału z dnia 12 marca 1987 r. w połączonych sprawach 244/85 i 245/85 Cerealmangimi
i Italgrani przeciwko Komisji, Rec. str. 1303, pkt 11 i z dnia 6 lipca 1993 r. w sprawach połączonych C‑121/91 i C‑122/91
CT Control (Rotterdam) i JCT Benelux przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3873, pkt 43; ww. wyrok w sprawie Hyper przeciwko Komisji,
pkt 98]. Stwierdzenie istnienia i dokładnej wysokości należy bowiem do właściwości władz krajowych. Wnioski skierowane do
Komisji na podstawie przytoczonych powyżej przepisów nie dotyczą tego, czy przepisy materialnego prawa celnego zostały zastosowane
przez krajowe władze celne w prawidłowy sposób. Sąd przypomina, że decyzja wydana przez te władze może zostać zaskarżona przed
sądem krajowym, który może zwrócić się do Trybunału w trybie art. 234 WE (wyrok Sądu z dnia 16 lipca 1998 r. w sprawie T‑195/97
Kia Motors i Broekman Motorships przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2907, pkt 36 i ww. wyrok w sprawie Hyper przeciwko Komisji,
pkt 98).
166   W świetle powyższego należy stwierdzić niedopuszczalność tego zarzutu.
167   Sąd stwierdza, że dowody przeprowadzone w sprawie, jak również dokumenty i odpowiedzi przedstawione przez strony w ramach
środków organizacji postępowania, dostarczyły mu wystarczających informacji i nie jest konieczne zarządzenie innych środków
dowodowych, w szczególności przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącą.
168   W świetle całości powyższych rozważań skargę należy oddalić w całości.

W przedmiocie kosztów
169   Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Komisji – obciążyć ją własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi
przez Komisję.
Z powyższych względów
SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Skarżąca poniesie własne koszty oraz koszty Komisji.
Cooke
García-Valdecasas
Trstenjak
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 13 września 2005 r.
Sekretarz

Prezes
H. Jung

J. D. Cooke
Spis treści
Ramy prawne
Okoliczności leżące u podstaw sporu
Postępowanie i żądania stron
Co do prawa
W przedmiocie pierwszego zarzutu, opartego na naruszeniach zasad postępowania w zakresie umorzenia należności celnych przywozowych
oraz zasady pewności prawa
1. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej braku powiadomienia o przedłużeniu terminu i naruszenia zasady pewności prawa
‑ Argumenty stron
‑Ocena Sądu
2. W przedmiocie części zarzutu dotyczącej nieprzekazania w stosownym czasie wniosków o dostarczenie dodatkowych informacji
W przedmiocie kosztów
*
Język postępowania: niderlandzki.