CELEX: 62004TJ0202
Wspólnotowy znak towarowy
Postępowanie w sprawie sprzeciwu
Wcześniejszy międzynarodowy słowny znak towarowy ECHINACIN
Zgłoszenie wspólnotowego słownego znaku towarowego ECHINAID
Względna podstawa odmowy rejestracji
Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94

Okoliczności powstania sporu
1       W dniu 19 maja 2000 r. Optima Healthcare Ltd złożyła w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory)
(OHIM) zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r.
w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1) z późn. zm.
2       Znakiem, o którego rejestrację wniesiono, jest oznaczenie słowne ECHINAID.
3       Towary objęte zgłoszeniem należą do klasy 5 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji
towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego, i odpowiadają następującemu
opisowi: „witaminy, suplementy żywnościowe, preparaty na bazie roślin, preparaty medyczne i farmaceutyczne”.
4       W dniu 18 grudnia 2000 r. zgłoszenie to zostało opublikowane w
Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych
nr 101/2000.
5       W dniu 16 marca 2001 r. Madaus AG będący właścicielem międzynarodowego znaku towarowego ECHINACIN (skutecznego na terenie
Hiszpanii, Francji, Włoch, Austrii, Portugalii oraz w krajach Beneluksu) dla towarów należących do klasy 5 określanych jako
„chemiczne produkty farmaceutyczne” wniosła sprzeciw wobec rejestracji zgłoszonego znaku towarowego w odniesieniu do wszystkich
towarów objętych zgłoszeniem, twierdząc, że w odniesieniu do dwóch omawianych znaków występuje prawdopodobieństwo wprowadzenia
w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
6       W decyzji z dnia 15 lipca 2002 r. Wydział Sprzeciwów OHIM odrzucił sprzeciw, uznając, że wobec faktu, iż przedrostek „echina-”
odnosi się do nazwy rośliny echinacea i należy go w związku z tym uznać za opisowy, nie występuje prawdopodobieństwo wprowadzenia
w błąd. W konsekwencji fakt występowania w obu znakach tego samego przedrostka nie wystarcza w jego ocenie do przesądzenia
o istnieniu prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
7       W dniu 20 sierpnia 2002 r. skarżąca – działając na podstawie art. 57–62 rozporządzenia nr 40/94 – odwołała się od decyzji
Wydziału Sprzeciwów do OHIM.
8       Mocą decyzji z dnia 30 marca 2004 r. (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”), doręczonej skarżącej w dniu następnym Druga Izba
Odwoławcza OHIM oddaliła skargę. Uznała ona, iż w odniesieniu do dwóch omawianych znaków nie występuje prawdopodobieństwo
wprowadzenia w błąd z tej zasadniczo przyczyny, że przeciętny konsument, właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i przyzwyczajony
do towarów, których nazwa zawiera przedrostek „echina-”, zwraca raczej uwagę na końcówkę tych znaków niż na opisowy przedrostek
„echina-”, który nie ma dostatecznego charakteru odróżniającego.
9       Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (pierwsza izba) zdecydował o otwarciu procedury ustnej i wyznaczył termin
rozprawy na 20 września 2005 r. Strony nie stawiły się. W związku z przekazanym im sprawozdaniem na rozprawę, strony nie przedstawiły
żadnych uwag.

Żądania stron
10     Skarżąca wnosi do Sądu o:
–       stwierdzenie, że przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji OHIM dopuścił się błędu;
–       stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji;
–       nakazanie OHIM wydania nowej decyzji, w której – na podstawie art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 – nie wyrazi on
zgody na rejestrację zgłoszonego znaku towarowego z powodu występowania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
11     OHIM wnosi do Sądu o:
–       oddalenie skargi;
–       obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

W przedmiocie dopuszczalności żądań skarżącej
12     W treści trzeciego ze swoich żądań skarżąca domaga się zasadniczo, by Sąd nakazał OHIM odmowę rejestracji zgłoszonego znaku
towarowego.
13     Z uwagi na to, że przesłanki dopuszczalności skargi oraz zawarte w niej żądania należą do zagadnień porządku publicznego,
Sąd może zbadać je z urzędu, a sprawowana przezeń kontrola nie jest ograniczona do zarzutów niedopuszczalności podniesionych
przez strony (wyrok Trybunału z dnia 23 kwietnia 1986 r. w sprawie 294/83 Les Verts przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 1339,
pkt 19; wyroki Sądu: z dnia 6 grudnia 1990 r. w sprawie T‑130/89 B. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑761, streszczenie, pkt 13
i 14 oraz z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie T‑99/95 Stott przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2227, pkt 22).
14     Zgodnie z art. 63 ust. 6 rozporządzenia nr 40/94 OHIM zobowiązany jest do podjęcia niezbędnych środków w celu zastosowania
się do orzeczenia sądu wspólnotowego. Dlatego też rolą Sądu nie jest wydawanie OHIM zarządzeń w tym względzie. To Urząd zobowiązany
jest zastosować się do zawartego w wyroku Sądu rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia [wyroki Sądu: z dnia 31 stycznia 2001 r.
w sprawie T‑331/99 Mitsubishi HiTec Paper Bielefeld przeciwko OHIM (Giroform), Rec. str. II‑433, pkt 33; z dnia 27 lutego
2002 r. w sprawie T‑34/00 Eurocool Logistik przeciwko OHIM (EUROCOOL), Rec. str. II‑683, pkt 12, z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie
T‑129/01 Alejandro przeciwko OHIM – Anheuser-Busch (BUDMEN), Rec. str. II‑2251, pkt 22 oraz z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie
T‑164/03 Ampafrance przeciwko OHIM – Johnson & Johnson (monBeBé), Zb.Orz. str. II‑1401, str. 24].
15     Z powyższych względów trzecie z żądań skarżącej jest niedopuszczalne.
16     Dalej należy stwierdzić, że żądania pierwsze i drugie skarżącej, dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji są
dopuszczalne.

Co do istoty sprawy
17     W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca podnosi jeden tylko zarzut, który dotyczy naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia
nr 40/94 oraz oczywistych błędów w ocenie. Zarzut ten dzieli się na pięć części.

W przedmiocie pierwszej części zarzutu, dotyczącej nieprawidłowego określenia właściwego terytorium i właściwego kręgu odbiorców
Argumenty stron
18     Skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej, że, dokonując w zaskarżonej decyzji oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, wzięła
ona pod uwagę odbiorców angielskich, podczas gdy niniejsza sprawa nie dotyczy terytorium angielskim, oraz że odniosła się
ona jedynie do odbiorców wyspecjalizowanych (farmaceutów i lekarzy), gdy tymczasem właściwy krąg odbiorców obejmuje także
„konsumentów końcowych”, którzy są „przeciętnymi konsumentami”.
19     W tym względzie skarżąca wskazuje na decyzję Pierwszej Izby Odwoławczej z dnia 3 listopada 2003 r. (R 67/2003‑1), w której
OHIM stwierdził, iż przeciętny konsument, który nabywa bez recepty lek na łagodny problem (np. dietetyczny), nie jest szczególnie
uważny podczas dokonywania tego zakupu. Na tej podstawie skarżąca twierdzi, że w niniejszej sprawie występuje prawdopodobieństwo
wprowadzenia przeciętnego konsumenta w błąd.
20     OHIM twierdzi, że Izba Odwoławcza wcale nie uznała, że właściwym terytorium jest terytorium Zjednoczonego Królestwa. Przeciwnie,
stwierdziła ona, iż terytoriami docelowymi są terytoria Hiszpanii, Francji, Włoch, Austrii, Portugalii oraz krajów Beneluksu
(pkt 20 i 23 zaskarżonej decyzji). OHIM twierdzi ponadto, iż Izba Odwoławcza nie oparła swojej analizy na sposobie postrzegania
znaku przez krąg odbiorców złożony ze specjalistów, lecz że – przeciwnie – wzięła ona pod uwagę punkt widzenia przeciętnego
konsumenta stosownych towarów (pkt 23 zaskarżonej decyzji).
Ocena Sądu
21     Pierwszej części zarzutu brak jest uzasadnienia faktycznego, albowiem zawartym w niej twierdzeniom zaprzecza wyraźna treść
zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, w pkt 20, 21 i 23 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza wyraźnie stwierdziła, że sześcioma
właściwymi terytoriami są terytoria Hiszpanii, Francji, Włoch, Austrii, Portugalii i krajów Beneluksu. Odbiorcy zamieszkujący
te terytoria zostali uznani za miarodajny krąg odbiorców dla potrzeb oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
22     Wbrew twierdzeniom skarżącej Izba Odwoławcza nie oparła swojej oceny na dowodach dotyczących znaczenia słowa „echinacea” dla
anglojęzycznych odbiorców. Prawdą jest, że w pkt 18 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza uczyniła odniesienie do dwóch definicji
tego słowa zawartych w słownikach angielskich, jednak służyło ono wyłącznie zbadaniu jego etymologii łacińskiej. Na tej podstawie
stwierdziła ona jedynie, że omawiane słowo jest naukową nazwą rośliny używaną w wielu językach, nie wyłączając języków, którymi
posługują się odbiorcy zamieszkujący sześć wymienionych wyżej miarodajnych terytoriów.
23     Po drugie, z treści pkt 23 zaskarżonej decyzji wynika również, że Izba Odwoławcza nie ograniczyła właściwego kręgu odbiorców
do odbiorców wyspecjalizowanych, to jest farmaceutów i lekarzy. Przeciwnie, wyraźnie czyni ona odniesienie do przeciętnych
konsumentów towarów tego rodzaju, co towary omawiane, mianowicie roślin leczniczych i innych produktów farmaceutycznych, domniemając,
że konsumenci ci są dostatecznie poinformowani, uważni i rozsądni. Zatem nie chodzi tu o odbiorców wyspecjalizowanych.
24     Jeśli chodzi o podnoszoną niespójność w praktyce decyzyjnej OHIM, należy przypomnieć, że zgodność z prawem decyzji izb odwoławczych
ocenia się wyłącznie na podstawie rozporządzenia nr 40/94 w świetle wykładni dokonanej przez sąd wspólnotowy, nie zaś na podstawie
wcześniejszej praktyki decyzyjnej OHIM [zob. wyrok Sądu z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie T‑117/02 Grupo El Prado Cervera przeciwko
OHIM – Héritiers Debuschewitz (CHUFAFIT), Zb.Orz. str. II‑2073, pkt 57 oraz wskazane tam orzecznictwo].
25     W związku z powyższym pierwszą część zarzutu należy oddalić.

W przedmiocie drugiej części zarzutu, dotyczącej zastosowania szczególnego kryterium oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia
w błąd z powodu specyficznych cech produktów farmaceutycznych
Argumenty stron
26     Skarżąca uważa, że konkurujące ze sobą towary są w części identyczne, a w części podobne. „Preparaty medyczne i farmaceutyczne”
objęte znakiem towarowym ECHINAID są w jej ocenie produktami identycznymi z „chemicznymi produktami farmaceutycznymi” oznaczanymi
znakiem towarowym ECHINACIN, zaś chronione pierwszym z wymienionych wyżej znaków „witaminy, suplementy żywnościowe i preparaty
na bazie roślin” są do nich podobne. Skarżąca jest zdania, że z uwagi na to, iż błąd w wyborze produktu farmaceutycznego może
mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, kryterium stosowane przy dokonywaniu oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odniesieniu
do tego rodzaju towarów powinno być o wiele bardziej surowe niż w przypadku innych towarów i usług.
27     W odpowiedzi OHIM twierdzi, że celem odmowy rejestracji mającej za podstawę prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, o którym
mowa w art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 jest ochrona praw podmiotowych, mianowicie praw wyłącznych do wcześniejszego
znaku towarowego. Dlatego też niebezpieczeństwa, jakie mogą wyniknąć z ewentualnego wprowadzenia w błąd, nie mogą być brane
pod uwagę przy ustalaniu, czy prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w ogóle występuje.
Ocena Sądu
28     Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego
zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego,
identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd na terytorium,
na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony. Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo
skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym.
29     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd występuje, jeżeli odbiorcy mogliby uznać, iż dane
towary pochodzą od tego samego przedsiębiorstwa lub od przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo [wyroki Sądu: z dnia 11 maja
2005 r. w sprawie T‑31/03 Grupo Sada przeciwko OHIM – Sadia (GRUPO SADA), Zb.Orz. str. II‑1667, pkt 42 oraz z dnia 14 lipca
2005 r. w sprawie T‑126/03 Reckitt Benckiser (España) przeciwko OHIM – Aladin (ALADIN), Zb.Orz. str. II‑2861, pkt 78].
30     Z orzecznictwa tego wynika również, że prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd należy oceniać całościowo, mając na
uwadze sposób postrzegania oznaczeń oraz danych towarów lub usług przez właściwy krąg odbiorców oraz przy uwzględnieniu wszystkich
istotnych czynników występujących w danej sprawie (zob. wymieniony w pkt 29 powyżej wyrok w sprawie GRUPO SADA, pkt 43 oraz
wymieniony w pkt 29 powyżej wyrok w sprawie ALADIN, pkt 79 i wskazane tam orzecznictwo).
31     Całościowa ocena, o której mowa w pkt 30 powyżej, powinna być przeprowadzona w sposób obiektywny i nie mogą mieć na nią wpływu
argumenty niezwiązane z pochodzeniem handlowym towaru.
32     Ewentualne negatywne skutki niewłaściwego używania produktu farmaceutycznego wynikają z możliwego pomylenia się konsumenta
co do tożsamości towaru lub co do jego właściwości, nie zaś co do jego pochodzenia handlowego w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b)
rozporządzenia nr 40/94, w którym wymieniona została podstawa odmowy rejestracji.
33     W każdym razie należy stwierdzić, że na ile rozważania dotyczące niewłaściwego używania produktu mają znaczenie przy dokonywaniu
oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, zostały one uwzględnione
przez OHIM poprzez określenie cech danych konsumentów. Jak słusznie stwierdził OHIM w zaskarżonej decyzji, właściwy krąg odbiorców
składa się w niniejszej sprawie z przeciętnych konsumentów dwóch rodzajów produktów. Jeśli chodzi o produkty farmaceutyczne,
stwierdzić należy, że Izba Odwoławcza podzieliła sposób rozumowania zastosowany przez Wydział Sprzeciwów, zgodnie z którym
przy dokonywaniu wyboru produktu konsumenci korzystają z pomocy wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Jeśli zaś chodzi o produkty
zielarskie – konsumentów uważa się za dostatecznie poinformowanych, uważnych, rozsądnych i przyzwyczajonych do korzystania
z produktów, których znak towarowy zawiera przedrostek „echina‑”. Można przypuszczać, że konsumenci zainteresowani tego rodzaju
produktami troszczą się o swoje zdrowie w szczególny sposób i w związku z tym prawdopodobieństwo, że pomylą oni różne wersje
tych produktów jest mniejsze. Innymi słowy, ewentualne ryzyko, że błędny wybór i – co za tym idzie – niewłaściwe używanie
produktu wywołają negatywne skutki, kompensowane jest tym, że dany przeciętny konsument jest w wysokim stopniu poinformowany
i uważny.
34     Z powyższego wynika, że druga część zarzutu również podlega oddaleniu.

W przedmiocie trzeciej części zarzutu, dotyczącej braku opisowego charakteru przedrostka „echina-”
Argumenty stron
35     Skarżąca twierdzi, że Izba Odwoławcza dopuściła się błędu w ocenie, stwierdzając, że przedrostek „echina-” ma opisowy charakter,
a w każdym razie, że nie ma on charakteru odróżniającego.
36     Wyraz „echinacea” nie jest określeniem łacińskim, lecz angielskim, zaś właściwego kręgu odbiorców nie stanowią Anglicy i tylko
niewielka grupa angielskojęzycznych odbiorców rozumie znaczenie słowa „echinacea” i jest w stanie dostrzec związek z przedrostkiem
„echina-”.
37     Liczba zarejestrowanych w różnych krajach znaków towarowych, które zawierają przedrostek „echin-” lub „echina-”, umieszczonych
na liście przedstawionej przez Optima Healthcare Ltd nie jest zbyt istotna i w związku z tym nie wystarcza, by wykazać, że
omawiany przedrostek jest „powszechnie” używany, ani że docelowy konsument rozumie jego znaczenie.
38     Ponadto ta część będących w konflikcie oznaczeń, która postrzegana jest przez konsumentów jako najbardziej charakterystyczna
pod względem fonetycznym, mianowicie „echina-”, jest identyczna w obu przypadkach. A zatem konsument nie będzie w stanie rozróżnić
tych dwóch oznaczeń.
39     Wreszcie skarżąca powołuje się na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej z dnia 18 czerwca 2003 r. (R 121/2002‑4), w której uznała
ona, że w odniesieniu do znaków SELENIUM-ACE i Selenium Spezial A‑C‑E zachodzi prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. W decyzji
tej stwierdzone zostało, że oznaczające składnik chemiczny słowo „selenium” nie tylko stanowi część pierwszego z wymienionych
wyżej znaków towarowych, lecz postrzegane jest ono przez przeciętnego konsumenta jako najbardziej charakterystyczny element
tego znaku i z tego względu należy je uznać za dostatecznie odróżniające. W konsekwencji należy stwierdzić występowanie prawdopodobieństwa
wprowadzenia w błąd.
40     OHIM twierdzi, że słowo „echinacea” nie jest słowem angielskim, lecz że należy ono do „współczesnej” łaciny, niezwiązanej
z żadnym szczególnym krajem, czy terytorium. Łacina używana jest powszechnie zarówno w przemyśle farmaceutycznym, jak i w medycynie.
41     OHIM jest zdania, że przedstawiona przez Optima Healthcare Ltd lista ponad trzydziestu znaków towarowych zawierających przedrostek
„echin-” lub „echina‑”, które zostały zarejestrowane w jednym lub większej liczbie terytoriów branych pod uwagę w niniejszej
sprawie, stanowi dowód na to, że w oczach zamieszkujących te terytoria odbiorców słowo „echinacea”, a – co za tym idzie –
również przedrostek „echin‑” posiadają opisowy charakter. OHIM podnosi także, że skarżąca nie kwestionowała powyższych stwierdzeń
w postępowaniu przed Wydziałem Sprzeciwów.
42     Potwierdzeniem istnienia takiego charakteru opisowego są także wyniki poszukiwań słowa „echinacea” w Internecie dla każdego
ze stosownych języków. Poszukiwania te dały 1940 wyników na stronach w języku hiszpańskim, 2630 wyników na stronach w języku
francuskim, 6080 wyników na stronach w języku włoskim, 1160 wyników na stronach w języku portugalskim, 36 600 wyników na stronach
w języku niemieckim i 7360 wyników na stronach w języku niderlandzkim.
43     Z uwagi na swój opisowy charakter przedrostek „echina‑” nadaje się tylko w niewielkim stopniu – jeśli w ogóle – do wyróżniania
towarów pochodzących od takiego czy innego przedsiębiorstwa. Dlatego też przeciętny konsument, właściwie poinformowany i dostatecznie
uważny nie może oprzeć się na tym przedrostku, aby rozróżnić konkurujące ze sobą znaki towarowe. Konsument ten nie dojdzie
do przekonania, że znaki towarowe ECHINACIN i ECHINAID pochodzą od tego samego przedsiębiorstwa z tego powodu, że mają wspólny
przedrostek „echina‑”. Przedrostek ten stanowi wyraźne i bezpośrednie odniesienie do składu i właściwości towarów, nie zaś
do producentów tych towarów.
Ocena Sądu
44     Sąd stwierdza, iż OHIM słusznie uznał, że przedrostek „echina‑” ma charakter opisowy i że w związku z tym, gdy odbiorcy zamieszkujący
stosowne terytoria zetkną się ze zgłoszonym znakiem towarowym użytym dla towarów należących do klasy 5, dojdą do przekonania,
że odnosi się on do produktów wytworzonych na bazie rośliny „echinacea”.
45     Słuszność powyższego wniosku dotyczącego charakteru opisowego zgłoszonego znaku towarowego potwierdzają dowody będące przedmiotem
analizy dokonanej przez Izbę Odwoławczą w szczególności w pkt 18–21 zaskarżonej decyzji. Słowo „echinacea” jest łacińskim
terminem naukowym na określenie rośliny wykorzystywanej w sektorach produktów farmaceutycznych i zielarskim, gdzie powszechnie
używa się łacińskich nazw roślin. Potwierdza to duża liczba rejestracji przedrostków „echin‑” i „echina‑” na stosownych terytoriach.
Zatem OHIM zasadnie uznał, że w oczach danych przeciętnych konsumentów przedrostek „echina‑” odnosi się do składu produktu,
a nie do jego pochodzenia handlowego.
46     Z powyższego wynika, że trzeciej części zarzutu nie można uwzględnić.

W przedmiocie czwartej części zarzutu, dotyczącej błędnej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd
Argumenty stron
47     W pierwszej kolejności skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej, która uznała, iż przyrostki „‑id” i „‑cin” stanowią dominujące
elementy będących w konflikcie znaków towarowych, że nie dokonała ona porównania oznaczeń, biorąc za podstawę sposób ich postrzegania
przez konsumentów, mianowicie jako całość. Przypomina ona, że zdaniem Trybunału przeciętny konsument zwykle postrzega znak
towarowy jako całość, nie poddając analizie jego poszczególnych elementów (wyrok Trybunału z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie
C‑251/95 SABEL, Rec. str. I‑6191, pkt 23).
48     Po drugie, skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej błędne zastosowanie pojęcia „przeciętny konsument”, polegające na wzięciu pod
uwagę wyłącznie profesjonalistów, a nie konsumentów końcowych. Wystąpienie tego błędu można wywnioskować z pkt 23 zaskarżonej
decyzji, w którym Izba Odwoławcza stwierdza, że konsumenci omawianego rodzaju produktów przyzwyczajeni są do znaków towarowych
zawierających przedrostek „echina‑”. Tymczasem tego typu produkty wcale nie są bardzo powszechne na rynku. Nadto można sobie
wyobrazić, że odbiorcy ci – nieczęsto mający okazję dokonywania bezpośredniego porównania różnych znaków towarowych, lecz
zmuszeni do polegania na niedoskonałym obrazie tych znaków zachowanym w ich pamięci – uznają towary oznaczane będącymi w konflikcie
znakami towarowymi za należące co prawda do dwóch różnych gam produktów, lecz pochodzące od tego samego wytwórcy [wyrok Sądu
z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T‑104/01 Oberhauser przeciwko OHIM – Petit Liberto (Fifties), Rec. str. II‑4359,
pkt 49].
49     Na zakończenie skargi skarżąca wskazuje na decyzję Trzeciej Izby Odwoławczej z dnia 25 kwietnia 2001 r. (R 816/1999‑3). W decyzji
tej Izba Odwoławcza uznała, że istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia przeciętnego konsumenta w błąd w odniesieniu do dwóch
znaków towarowych A‑MULSIN i ALMOXIN dla produktów farmaceutycznych, które to produkty mają mniej więcej ten sam skład i używane
są do tych samych celów. Izba Odwoławcza stwierdziła w szczególności, że w przypadku leków na łagodne dolegliwości, takich
jak tabletki od bólu głowy, tabletki nasenne, czy olejki do masażu, przeciętny konsument jest w mniejszym stopniu uważny.
Zwykle dokonuje on zakupu tego rodzaju produktów, nie czytając ulotki i niekoniecznie prosząc o poradę farmaceutę. Tymczasem
to właśnie w momencie zakupu może dojść do pomyłki. Izba Odwoławcza uznała ostatecznie, że o ile uważny konsument jest w stanie
rozróżnić wymienione wyżej znaki wzrokowo w szczególności z powodu myślnika, o tyle przeciętny konsument nie zapamięta niewielkiej
różnicy fonetycznej między tymi znakami.
50     W kwestii zarzutu pierwszego OHIM twierdzi, że – przeciwnie – jeśli oznaczenie należy rozpatrywać jako całość, niezwykle istotne
jest uwzględnienie przy dokonywaniu całościowej oceny także poszczególnych elementów każdego oznaczenia [wyrok Sądu z dnia
9 kwietnia 2003 r. w sprawie T‑224/01 Durferrit przeciwko OHIM – Kolene (NU‑TRIDE), Rec. str. II‑1589]. Zgodnie z orzecznictwem
Trybunału charakter odróżniający znaku towarowego jest jednym z czynników, które należy brać pod uwagę przy dokonywaniu oceny
prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd (ww. wyrok w sprawie SABEL, pkt 24; wyroki Trybunału z dnia 29 września 1998 r. w sprawie
C‑39/97 Canon, Rec. str. I‑5507, pkt 18 oraz z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C‑342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. str. I‑3819,
pkt 25). Aby móc stwierdzić, że dany znak towarowy posiada charakter odróżniający, należy wziąć pod uwagę samoistne cechy
tego znaku, w tym okoliczność, czy posiada on, czy też nie, jakiekolwiek elementy opisujące towary lub usługi, dla których
został on zarejestrowany (wyrok Trybunału z dnia 4 maja 1999 r. w sprawach połączonych C‑108/97 i C‑109/97 Windsurfing Chiemsee,
Rec. str. I‑2779, pkt 49 i 51, oraz wymieniony wyżej wyrok w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer, pkt 22 i 23). Ocena występowania
wizualnego, brzmieniowego lub koncepcyjnego podobieństwa rozpatrywanych znaków towarowych winna być oparta na całościowym
wrażeniu wywieranym przez te znaki, przy szczególnym uwzględnieniu ich elementów odróżniających i dominujących (ww. wyroki:
w sprawie SABEL, pkt 23 oraz w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer, pkt 22 i 23).
51     Z powyższego wynika, że jeśli znak towarowy zawiera w sobie element opisowy, elementu tego nie można uznać za dominujący,
albowiem ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd nie może być oparta na elementach, które nie są chronione przepisami
dotyczącymi znaków towarowych. Dlatego też OHIM jest zdania, że Izba Odwoławcza słusznie uznała, iż obecność w obu znakach
przedrostka „echina‑” nie wystarcza dla stwierdzenia występowania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
52     Jeśli chodzi o drugi z podniesionych zarzutów, OHIM przypomina, że Izba Odwoławcza wzięła pod uwagę sposób postrzegania znaków
przez przeciętnych konsumentów witamin, suplementów żywnościowych, preparatów na bazie roślin, preparatów medycznych i farmaceutycznych,
nie zaś przez profesjonalistów, to jest lekarzy i farmaceutów. Jeśli produkty te dopuszczone są do sprzedaży bez recepty,
oznacza to, iż władze sanitarne uznały, że przeciętny konsument tego rodzaju towarów jest dostatecznie poinformowany i może
samodzielnie dokonywać wyboru. Nadto przeciętny konsument tych produktów jest konsumentem typowym, interesującym się w sposób
szczególny produktami zdrowotnymi pochodzenia naturalnego, posiadającym prawdopodobnie minimum wiedzy na ich temat i zwracającym
uwagę na szczególne właściwości produktów zawierających echinaceę.
53     OHIM jest zdania, że przeciętny konsument tych produktów, który zna ich właściwości, postrzegał będzie omawiany przedrostek
jako odnoszący się do natury produktów, a nie do ich pochodzenia handlowego. W związku z tym, że poziom uwagi przeciętnego
konsumenta może się różnić w zależności od rodzaju towarów (ww. wyrok w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer, pkt 26), nie ma powodu,
by sądzić, że w przypadku produktów zdrowotnych przeciętny konsument nie jest uważny przy dokonywaniu ich zakupu, szczególnie
jeśli – jak twierdzi skarżąca – w razie nieprawidłowego korzystania z tych produktów może wystąpić poważne ryzyko dla zdrowia.
Ocena Sądu
54     Sąd przypomina, że krąg odbiorców nie będzie co do zasady postrzegał elementu opisowego stanowiącego część złożonego znaku
towarowego jako elementu odróżniającego i dominującego w wywieranym przez ten znak całościowym wrażeniu (ww. wyrok w sprawie
BUDMEN, pkt 53).
55     Jak zostało to już stwierdzone w pkt 44 powyżej, z uwagi na to, że występujący w obu znakach przedrostek „echina‑” ma charakter
opisowy, nie pozwala on na rozróżnienie pochodzenia handlowego towarów. OHIM słusznie zatem uznał, iż to właściwe końcówki
będących w konflikcie oznaczeń, mianowicie „‑id” i „‑cin”, należy uznać za elementy odróżniające i dominujące, które przyciągają
uwagę konsumentów.
56     Jeśli chodzi o rzekome niewłaściwe zastosowanie pojęcia „przeciętny konsument”, na które powołuje się skarżąca, wskazując
na pkt 25 zaskarżonej decyzji, wystarczy stwierdzić, że w punkcie tym nie ma mowy o profesjonalistach, lecz o „danym kręgu
odbiorców”. Określenie to zdefiniowane zostało w pkt 23, w którym Izba Odwoławcza wyraźnie wskazuje na przeciętnego konsumenta
omawianych towarów. Domniemywa się, że konsument ten jest dostatecznie poinformowany, uważny i rozsądny. Sprzecznie z tym,
co twierdzi skarżąca, OHIM nie ograniczył zatem swojego badania występowania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd do konsumentów
z grona profesjonalistów, lecz w oczywisty sposób uwzględnił postrzeganie znaku przez końcowych konsumentów omawianych produktów.
57     O ile słuszne jest twierdzenie skarżącej, że przeciętny konsument rzadko ma okazję dokonania bezpośredniego porównania poszczególnych
znaków towarowych, lecz musi polegać na niedoskonałym obrazie tych znaków zachowanym w pamięci, to jednak z uwagi na opisowy
charakter przedrostka „echina”, okoliczność ta nie ma w niniejszej sprawie znaczenia.
58     Wreszcie, jeśli chodzi o powołanie się przez skarżącą na decyzję Trzeciej Izby Odwoławczej, omówienie problemu zawarte jest
w pkt 24 powyżej.
59     Z powyższego wynika, że czwartą część zarzutu należy oddalić.

W przedmiocie piątej części zarzutu dotyczącej nieuwzględnienia „zasady wzajemnej zależności”
Argumenty stron
60     Skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej niezastosowanie „zasady wzajemnej zależności”. Zgodnie z tą „zasadą” przy dokonywaniu całościowej
oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy uwzględnić pewną wzajemną zależność między branymi pod uwagę czynnikami.
W szczególności niski stopień podobieństwa między oznaczanymi towarami lub usługami może być kompensowany wysokim stopniem
podobieństwa między znakami towarowymi i odwrotnie (ww. wyrok w sprawie Canon, pkt 15–18).
61     Skarżąca jest zdania, że Izba Odwoławcza powinna była uznać występujący w niniejszej sprawie wysoki stopień podobieństwa między
towarami za dostatecznie kompensujący niewielkie różnice między oznaczeniami.
62     OHIM przyznaje, że całościowa ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd uwzględnia stopień wzajemnej zależności między
branymi pod uwagę czynnikami i że występujące w niniejszej sprawie towary, objęte będącymi w konflikcie oznaczeniami, są identyczne.
Jednak identyczność towarów powinna być równoważona nasileniem charakteru odróżniającego znaków. Z uwagi na to, że w skład
występujących w niniejszej sprawie znaków towarowych wchodzi opisowy przedrostek, charakter odróżniający tych znaków ogranicza
się do ich końcówek, na których skupiona jest uwaga konsumentów. W konsekwencji zakres ochrony wcześniejszego znaku towarowego
jest dość ograniczony.
Ocena Sądu
63     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd uwzględnia pewną wzajemną zależność branych
pod uwagę czynników, a w szczególności podobieństwa znaków towarowych oraz podobieństwa oznaczanych nimi towarów lub usług.
W ten sposób niewielki stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany dużym stopniem podobieństwa oznaczeń i na
odwrót [ww. wyrok Sądu w sprawie Canon, pkt 17 oraz wyrok Sądu z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie T‑3/04 Simonds Farsons
Cisk przeciwko OHIM – Spa Monopole (KINJI by SPA), Zb.Orz. str. II‑4837, pkt 33].
64     Skarżąca twierdzi, że dokonana przez OHIM ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd obarczona jest błędem z uwagi na to,
że w zaskarżonej decyzji brak jest wzmianki o tym, co skarżąca nazywa „zasadą wzajemnej zależności” ustaloną w orzecznictwie
(ww. wyrok w sprawie Canon, pkt 17).
65     O ile wymieniony wyżej argument należy rozumieć jako zmierzający do wykazania, że stosowne orzecznictwo uznaje „zasadę wzajemnej
zależności” za autonomiczną zasadę prawa, jest on pozbawiony podstaw. Rozważania dotyczące wymienionej wyżej „zasady” stanowią
tylko jeden z licznych czynników, które należy brać pod uwagę przy dokonywaniu całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia
w błąd w konkretnej sprawie. Wynika z tego, że sam brak wzmianki o tym czynniku w zaskarżonej decyzji nie pozwala domniemywać,
że przeprowadzona w niej ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd jest obarczona błędem.
66     Mając na względzie wszystkie czynniki wzięte pod uwagę przy dokonywaniu oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, wymienione
w zaskarżonej decyzji, w szczególności zaś wskazane tam dowody współistnienia na właściwych terytoriach licznych znaków towarowych
składających się z przedrostka „echin‑” lub „echina‑” oraz różnych końcówek, należy stwierdzić, że argumentacja skarżącej
nie dowodzi występowania żadnego błędu w rozumowaniu Izby Odwoławczej.
67     Z powyższego wynika, że piątą część zarzutu należy oddalić. W konsekwencji skarga podlega oddaleniu w całości.

W przedmiocie kosztów
68     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę w niniejszym przypadku, zgodnie z żądaniem OHIM należy obciążyć ją kosztami poniesionymi
przez ten urząd.
Z powyższych względów
SĄD (pierwsza izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.
Cooke
Labucka
Trstenjak
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 5 kwietnia 2006 r.
Sekretarz

Prezes
E. Coulon

J. D. Cooke
*
Język postępowania: angielski.