CELEX: 62003CJ0327
Τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες
Οδηγία 97/13/ΕΚ
Άρθρο 11, παράγραφος 2
Τέλος για την παραχώρηση νέων αριθμών τηλεφώνου
Παραχώρηση αποθέματος αριθμών στη δικαιοδόχο της πρώην μονοπωλιακής επιχείρησης χωρίς καταβολή αντιπαροχής

της 23ης Νοεμβρίου 1999, C-149/96, Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1999, σ. Ι-8395, σκέψη 91).
30     Συναφώς επισημαίνεται ότι η ISIS Multimedia και η Firma O2, όπως και η Deutsche Telekom, είναι επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών
που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τοπικών δικτύων. Για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, πρέπει να διαθέτουν κατ’ ανάγκη
αριθμούς τηλεφώνου, τους οποίους στη συνέχεια παραχωρούν στους πελάτες τους. Οι επιχειρήσεις αυτές βρίσκονται συνεπώς σε συγκρίσιμη
κατάσταση από την άποψη της προσφοράς υπηρεσιών. Δεν αμφισβητείται όμως ότι η ISIS Multimedia, η Firma O2 και όλοι οι νεοεισερχόμενοι
στην αγορά επιχειρηματίες οφείλουν να καταβάλουν το τέλος που προβλέπεται στο άρθρο 1 της TNGebV, σε συνδυασμό με το σημείο
B 1 του παραρτήματος του άρθρου αυτού, για να αποκτήσουν αριθμούς τηλεφώνου και να εισέλθουν στην αγορά των υπηρεσιών φωνητικής
τηλεφωνίας στον τομέα των τοπικών δικτύων, ενώ η Deutsche Telekom διαθέτει σημαντικό απόθεμα αριθμών, το οποίο της δίδει τη
δυνατότητα να λειτουργεί στην αγορά αυτή και για το οποίο δεν έχει καταβάλει κανένα τέλος.
31     Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Deutsche Telekom και οι ανταγωνιστές της δεν αντιμετωπίζουν την ίδια μεταχείριση
ως προς την πρόσβαση στην εν λόγω αγορά.
32     Το γεγονός ότι η Deutsche Telekom οφείλει να καταβάλει το τέλος αυτό προκειμένου να αποκτήσει νέους αριθμούς δεν αναιρεί την
ορθότητα της παραπάνω διαπίστωσης, η οποία αφορά την πρόσβαση των επιχειρηματιών στην αγορά.
33     Εξάλλου, ούτε το γεγονός ότι η Deutsche Telekom έλαβε από την επιχείρηση την οποία διαδέχθηκε το απόθεμα αριθμών νόμιμα, από
την άποψη τόσο του γερμανικού όσο και του κοινοτικού δικαίου που ίσχυε κατά τον χρόνο της μεταβίβασης του αποθέματος αυτού,
αναιρεί την ορθότητα της παραπάνω διαπίστωσης.
34     Τίθεται πάντως το ερώτημα αν η διαφορετική μεταχείριση των νέων επιχειρηματιών σε σχέση με μια επιχείρηση σαν την Deutsche
Telekom, η οποία διαδέχθηκε τον πρώην μονοπωλιακό φορέα, μπορεί να δικαιολογηθεί ή αποτελεί διάκριση αντίθετη προς το άρθρο
11, παράγραφος 2, της οδηγίας.
35     Η Γερμανική Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η μη καταβολή τέλους από την Deutsche Telekom για το απόθεμα αριθμών τηλεφώνου που διαθέτει
δικαιολογείται από το γεγονός ότι η επιχείρηση αυτή αφενός υπέχει υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας και αφετέρου πρέπει επίσης
να διασφαλίσει την πληρωμή των συντάξεων των δημόσιων υπαλλήλων τους οποίους εξακολούθησε να απασχολεί.
36     Συναφώς επισημαίνεται ότι η Γερμανική Κυβέρνηση δεν παρέσχε αριθμητικά στοιχεία προς στήριξη του ισχυρισμού της ότι η παραχώρηση
του αποθέματος αυτού χωρίς καταβολή αντιπαροχής αποτελεί το αντιστάθμισμα για τα βάρη που συνεπάγονται για την Deutsche Telekom
οι υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας που υπέχει ή η υποχρέωσή της να διασφαλίσει την πληρωμή των συντάξεων των δημόσιων υπαλλήλων
τους οποίους εξακολούθησε να απασχολεί. Όπως όμως έχει δεχτεί ήδη το Δικαστήριο, το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας 97/13
εισάγει εξαίρεση από τον γενικό κανόνα της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου και επομένως πρέπει να ερμηνεύεται στενά (βλ. απόφαση
της 18ης Σεπτεμβρίου 2003, C‑292/01 και C‑293/01, Albacom και Infostrada, Συλλογή 2003, σ. I‑9449, σκέψεις 33 και 34). Κατά
συνέπεια, δεν επιτρέπεται η γενική και μόνο επίκληση δικαιολογητικών λόγων στηριζόμενων στην εν λόγω παράγραφο 2.
37     Εφόσον δεν προβάλλονται λεπτομερέστερα στοιχεία που να δικαιολογούν τη διαφορετική μεταχείριση των επιχειρηματιών, πρέπει
να γίνει δεκτό ότι η υποχρέωση καταβολής τέλους για την απόκτηση δικαιωμάτων αριθμοδότησης, όπως είναι η υποχρέωση που επιβάλλει
στους νεοεισερχόμενους στην αγορά επιχειρηματίες η επίμαχη στις κύριες δίκες ρύθμιση, καθόσον η καταβολή αυτή αποτελεί την
αναγκαία προϋπόθεση της εισόδου των επιχειρηματιών αυτών στην αγορά των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας στον τομέα των τοπικών
δικτύων, ενώ η επιχείρηση που διαδέχθηκε τον πρώην μονοπωλιακό φορέα διαθέτει, για την άσκηση των δραστηριοτήτων της στην
αγορά αυτή, ένα μεγάλο απόθεμα αριθμών, το οποίο έχει αποκτήσει χωρίς να καταβάλει καμία αντιπαροχή, συνιστά διάκριση σε βάρος
των νέων αυτών επιχειρηματιών, η οποία είναι αντίθετη με το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας 97/13.
38     Ακόμη και αν η Γερμανική Κυβέρνηση αποδείκνυε ότι το απόθεμα αριθμών τηλεφώνου που διαθέτει η Deutsche Telekom δεν δημιουργεί
διακρίσεις, θα έπρεπε να εξακριβωθεί αν, σύμφωνα με την τρίτη προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 11, παράγραφος 2, η καταβολή
του τέλους σε περίπτωση χορήγησης δικαιωμάτων αριθμοδότησης λαμβάνει υπόψη την ανάγκη παροχής κινήτρων ανάπτυξης καινοτόμων
υπηρεσιών και του ανταγωνισμού.
39     Συναφώς υπενθυμίζεται ότι δεν μπορεί να υπάρχει καθεστώς ανόθευτου ανταγωνισμού παρά μόνον εφόσον εξασφαλίζεται η ισότητα
ευκαιριών μεταξύ των διαφόρων επιχειρηματιών (βλ. απόφαση της 22ας Μαΐου 2003, C-462/99, Connect Austria, Συλλογή 2003, σ.
Ι-5197, σκέψη 83).
40     Το Δικαστήριο έχει ήδη εξετάσει το ζήτημα που δημιουργούσε από την άποψη του δικαίου του ανταγωνισμού μια ρύθμιση που προέβλεπε
την παραχώρηση σε δημόσια επιχείρηση που κατείχε δεσπόζουσα θέση, χωρίς την εκ μέρους της καταβολή αντιπαροχής, ορισμένων
λειτουργικών διευκολύνσεων, και συγκεκριμένα συμπληρωματικών συχνοτήτων στον τομέα της ψηφιακής κινητής τηλεφωνίας, ενώ ο
νεοεισερχόμενος στην αγορά επιχειρηματίας έπρεπε να καταβάλει ορισμένο τέλος για την απόκτηση άδειας στον ίδιο αυτό τομέα.
Συναφώς το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η ρύθμιση αυτή μπορεί να οδηγήσει, επεκτείνοντας ή ενισχύοντας τη δεσπόζουσα θέση της
επιχείρησης αυτής, σε παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 82 ΕΚ. Το Δικαστήριο διευκρίνισε πάντως ότι η ρύθμιση αυτή δεν αντιβαίνει
στους κανόνες του ανταγωνισμού, αν το τέλος που κατέβαλε προηγουμένως η κατέχουσα δεσπόζουσα θέση δημόσια επιχείρηση για την
απόκτηση άδειας στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας και η παραχώρηση των συμπληρωματικών συχνοτήτων χωρίς την καταβολή κανενός
επιπλέον ποσού ισοδυναμούν, από οικονομική άποψη, με το τέλος που πρέπει να καταβάλει ο ανταγωνιστής (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση
Connect Austria, σκέψεις 85 έως 90).
41     Πρέπει συνεπώς να πραγματοποιηθεί ανάλογη συγκριτική εξέταση των τελών που επιβάλλονται αφενός στην κατέχουσα δεσπόζουσα θέση
επιχείρηση και αφετέρου στους ανταγωνιστές της, όσον αφορά τη χορήγηση δικαιωμάτων αριθμοδότησης.
42     Συναφώς επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση, δηλαδή η Deutsche Telekom, δεν κατέβαλε κανένα
τέλος για να αποκτήσει ένα πολύ μεγάλο απόθεμα αριθμών τηλεφώνου και ότι η επιχείρηση αυτή οφείλει να καταβάλλει τέλη μόνο
για την απόκτηση νέων αριθμών, ενώ οι ανταγωνιστές της, οι νέοι επιχειρηματίες, πρέπει να καταβάλουν τέλη μόλις τους χορηγηθεί
ο πρώτος αριθμός.
43     Δεν αμφισβητείται όμως ότι το τέλος αυτό, το ύψος του οποίου αποτελεί συνάρτηση της οικονομικής αξίας των χορηγούμενων αριθμών,
συνιστά σημαντική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών. Οι νέοι επιχειρηματίες μάλιστα υφίστανται την οικονομική
αυτή επιβάρυνση ήδη κατά την αρχική φάση της εγκατάστασής τους στον τομέα των τοπικών δικτύων.
44     Κατά συνέπεια, για τους νέους επιχειρηματίες δεν ισχύουν όροι ισότητας με την κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση, όσον αφορά
την απόκτηση αριθμών τηλεφώνου, και επομένως νοθεύεται ο ανταγωνισμός εντός της αγοράς των υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας
στον τομέα των τοπικών δικτύων.
45     Μια ρύθμιση όπως η επίμαχη στις κύριες δίκες, αντί να διευκολύνει σημαντικά, όπως απαιτείται κατά την πέμπτη αιτιολογική σκέψη
της οδηγίας 97/13 (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Albacom και Infostrada, σκέψη 35), την είσοδο νέων επιχειρηματιών στην αγορά,
μειώνοντας τις ανισότητες ως προς τον ανταγωνισμό μεταξύ της κατέχουσας δεσπόζουσα θέση επιχείρησης και των νέων επιχειρηματιών
στην αγορά τηλεπικοινωνιών, έχει ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των ανισοτήτων αυτών. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί εμπόδιο για την
είσοδο των επιχειρηματιών αυτών στην εν λόγω αγορά και επιβραδύνει συνεπώς, κατά παράβαση της τρίτης προϋπόθεσης που θέτει
το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας 97/13, την ανάπτυξη του ανταγωνισμού και την παροχή κινήτρων για καινοτόμες υπηρεσίες.
46     Στο πρώτο ερώτημα πρέπει επομένως να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας 97/13 έχει την έννοια ότι
απαγορεύει την εθνική ρύθμιση που προβλέπει, όπως η επίμαχη στις κύριες δίκες ρύθμιση, ότι οι νέες επιχειρήσεις στην αγορά
τηλεπικοινωνιών οφείλουν, προκειμένου να λαμβάνουν αριθμούς συνδρομητών τηλεφώνου, να καταβάλλουν ορισμένο τέλος που συναρτάται
προς την οικονομική αξία των αριθμών αυτών, ενώ παράλληλα η επιχείρηση τηλεπικοινωνιών που κατέχει δεσπόζουσα θέση στην ίδια
αγορά έχει λάβει, χωρίς να καταβάλει καμία αντιπαροχή, το σημαντικότατο απόθεμα αριθμών που διέθετε η πρώην μονοπωλιακή επιχείρηση,
της οποίας η δεσπόζουσα επιχείρηση αποτελεί τη δικαιοδόχο, και το εθνικό δίκαιο αποκλείει την εκ των υστέρων επιβολή τέτοιου
τέλους για το απόθεμα αυτό.

Επί του δεύτερου ερωτήματος
47     Κατόπιν της απάντησης που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, δεν χρειάζεται να δοθεί απάντηση στο δεύτερο.

Επί των δικαστικών εξόδων
48     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 11, παράγραφος 2, της οδηγίας 97/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Απριλίου 1997, σχετικά
με κοινό πλαίσιο γενικών και ειδικών αδειών στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, έχει την έννοια ότι απαγορεύει την
εθνική ρύθμιση που προβλέπει, όπως η επίμαχη στις κύριες δίκες ρύθμιση, ότι οι νέες επιχειρήσεις στην αγορά τηλεπικοινωνιών
οφείλουν, προκειμένου να λαμβάνουν αριθμούς συνδρομητών τηλεφώνου, να καταβάλλουν ορισμένο τέλος που συναρτάται προς την οικονομική
αξία των αριθμών αυτών, ενώ παράλληλα η επιχείρηση τηλεπικοινωνιών που κατέχει δεσπόζουσα θέση στην ίδια αγορά έχει λάβει,
χωρίς να καταβάλει καμία αντιπαροχή, το σημαντικότατο απόθεμα αριθμών που διέθετε η πρώην μονοπωλιακή επιχείρηση, της οποίας
η δεσπόζουσα επιχείρηση αποτελεί τη δικαιοδόχο, και το εθνικό δίκαιο αποκλείει την εκ των υστέρων επιβολή τέτοιου τέλους για
το απόθεμα αυτό.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.