CELEX: 62009CJ0285
Sitt Direttiva tal-VAT
Artikolu 28c(A)(a)
Frodi tal-VAT
Rifjut tal-eżenzjoni tal-VAT fl-okkażjoni ta’ provvisti intra-Komunitarji ta’ oġġetti
Parteċipazzjoni attiva tal-bejjiegħ fil-frodi
Kompetenzi tal-Istati Membri fil-kuntest tal-ġlieda kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali u l-abbużi eventwali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal‑Artikolu 28c(A)(a), tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE
tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill‑bejgħ - Sistema komuni
ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU L Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23), kif
emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2000/65/KE, tas-17 ta’ Ottubru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1,
p. 338, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża kriminali kontra R għal frodi fiskali attribwita lilu f’dak li jirrigwarda
l-ġbir tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”).

Il-kuntest ġuridiku

Is-Sitt Direttiva
L-Artikolu 2 tas-Sitt Direttiva jissuġġetta għall-VAT il-provvisti ta’ oġġetti u servizzi magħmula bi ħlas fit-territorju
tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali, kif ukoll l-importazzjoni ta’ oġġetti.
Is-Sitt Direttiva tinkludi Titolu XVIa, intitolat “Arranġamenti Transizzjonali [tranżitorji] għat‑Tassazzjoni tan-negozju
bejn Stati Membri”, li ġie introdott fiha permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 91/680/KEE tas-16 ta’ Diċembru 1991 li tissuplimenta
s‑sistema komuni tat-taxxa fuq il-valur miżjud u temenda d-Direttiva 77/388/KEE bil-ħsieb li tneħħi l-fruntieri fiskali (ĠU
Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 160 - 178), u li tinkludi b’mod partikolari l-Artikoli 28a sa 28n.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28a(1)(a) tas-Sitt Direttiva:
“Li ġej għandu jkun suġġett ukoll għat-taxxa fuq il-valur miżjud:
a)      akkwisizzjonijiet [akkwisti] intra-komunitarji ta’ merkanzija għall‑konsiderazzjoni, minn persuna taxxabbli, fit-territorju
ta’ pajjiż, li tkun qed taġixxi b’dan il-mod jew minn persuna legali mhux taxxabbli [f]ejn il‑bejjiegħ huwa persuna taxxabbli
li qed taġixxi b’dan il-mod li mhux eliġibbli għall-eżenzjoni li hemm provvediment għaliha fl-Artikolu 24 u li ma jiġix taħt
l-arranġamenti stabbiliti fit-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 8(1)(a) jew fl-Artikolu 28b(B)(1).”
Id-dritt għall-eżenzjoni tal-provvisti intra-Komunitarji ta’ oġġetti huwa previst fl‑ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28ċA
tas-Sitt Direttiva, li jgħid kif ġej:
“Mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet oħrajn tal-Komunità u suġġett għal kondizzjonijiet li se jistabbilixxu bl-iskop
li jiżguraw l-applikazzjoni korretta u ċara ta’ l-eżenzjonijiet hawn taħt u biex jilqgħu kontra evażjoni, skartar jew abbuż
Stati Membri jeżentaw:
a)      fornitura [provvista] ta’ merkanzija, kif iddefinita fl-Artikoli 5 […] mibgħuta jew ittrasportata minn jew għan-nom tal-bejjiegħ
jew il-persuna li qed takkwista l-merka[nzija] ’il barra mit-territorju msemmi fl-Artikolu 3 imma xorta fil-Komunità, magħmula
għal persuna taxxabbli oħra jew persuna legali mhux taxxabbli li tkun qed taġixxi hekk fi Stat Membru ieħor li mhux dak minn
fejn tinbagħat jew tkun ittrasportata l-merkanzija.”

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
Skont l-Artikolu 370(1) tal-Kodiċi tat-Taxxi tal-1977 (Abgabenordnung 1977, BGBl. 1976 I, p. 613, u 1977 I, p. 269):
“(1)      Jista’ jiġi kkundannat għal piena sa massimu ta’ ħames snin ħabs jew għall‑ħlas ta’ multa kull min
1.      jagħmel dikjarazzjonijiet mhux eżatti jew mhux kompluti […] lill‑awtoritajiet tat-taxxi fuq il-fatti li huma fiskalment rilevanti,
[…]
u b’hekk inaqqas il-piż fiskali tiegħu jew jikseb vantaġġ fiskali indebitu għalih jew għal terzi persuni.”
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 370 tal-Kodiċi tat-Taxxi tal-1977 huwa dispożizzjoni kriminali ġenerali, peress li
huwa stess ma jistabbilixxix l-elementi kollha li jammontaw għall-fatt punibbli. Huwa kkompletat permezz ta’ dispożizzjonijiet
tal-liġi fiskali materjali li jiddefinixxu l-fatti rilevanti għall‑finijiet tal-impożizzjoni u l-kundizzjonijiet ta’ eżiġibbiltà
ta’ taxxa. B’hekk, l-eżiġibbiltà tat-taxxa hija kundizzjoni sabiex il-frodi tkun punibbli.
Skont l-Artikolu 1(1) tal-Liġi tal-1999 dwar it-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ (Umsatzsteuergesetz 1999, BGBl. 1999 I, p. 1270,
iktar ’il quddiem l-“UStG”), il‑provvisti ta’ oġġetti u l-provvisti ta’ servizzi mwettqa minn persuna taxxabbli b’korrispettiv
ġewwa l-pajjiż huma bħala prinċipju suġġetti għall-VAT Ġermaniża.
Skont l-Artikolu 4(1)(b) tal-UStG, li tittrasponi l-Artikolu 28c(A)(a) tas-Sitt Direttiva, il-provvisti intra-Komunitarji
li jaqgħu taħt l-operazzjonijiet previsti fl‑Artikolu 1(1)(1) ta’ dan il-liġi huma eżenti mill-VAT.
L-Artikolu 6 a(1) tal-UStG jipprovdi:
“Provvista intra-Komunitarja [Artikolu 4(1)(b)] teżisti meta provvista tissodisfa l‑kundizzjonijiet segwenti:
1.      in-negozjant jew il-persuna li jakkwistaw jittrasportaw jew jibagħtu l-oġġett tal-provvista fil-kumplament tat-territorju
Komunitarju;
2.      il-persuna li takkwista hija
a)      negozjant li jakkwista l-oġġett tal-provvista għall-impriża tiegħu,
b)      persuna ġuridika li ma hijiex negozjant jew li ma akkwistatx l-oġġett tal‑provvista għall-impriża tagħha, jew
c)      kull persuna oħra li takkwista f’każ ta’ provvista ta’ vettura ġdida;
u
3.      l-akkwist tal-oġġett tal‑provvista huwa suġġett lill-persuna li takkwista fi Stat Membru ieħor għad-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw
it-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ.
[…]”
B’mod konformi mal-Artikolu 6 a(3) tal-UStG, l-eżistenza tal-kundizzjonijiet previsti mill-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-artikolu
għandha tiġi murija minn negozjant. Bl-awtorizzazzjoni tal-Bundesrat, il-Ministeru Federali tal-Finanzi jista’ jiffissa, permezz
ta’ regoli, il-mod kif in-negozjant għandu jressaq din il-prova.
Skont l-Artikolu 18 a(1) tal-UStG, in-negozjant residenti li wettaq provvisti intra‑Komunitarji eżenti għandu jibgħat lill-Bundeszentralamt
für Steuern (amministrazzjonu federali tat-taxxi) dikjarazzjoni li ssemmi, b’mod partikolari, in-numru ta’ identifikazzjoni
tal-VAT tal-persuna li takkwista. Din id‑dikjarazzjoni sservi ta’ bażi għas-sorveljanza tal-kummerċ tal-oġġetti intra‑Komunitarju
billi tiġi rreġistrata d-data u tintbagħat, jekk ikun il-każ, lill‑awtoritajiet nazzjonali fi ħdan is-sistema tal-iskambju
ta’ informazzjoni fuq il‑VAT.
Skont l-Artikolu 18 b tal-UStG, in-negozjant għandu jiddikjara lill-awtorità tat‑taxxa l-bażi tat-taxxa tal-provvisti intra-Komunitarji
tiegħu. B’mod konformi mat-tieni sentenza tal-Artikolu 10(1) tal-UStG, il-bażi tat-taxxa ta’ provvista intra‑Komunitarja hija
normalment komposta mill-ammont nett li d-destinatarju tas-servizz iħallas lin-negozjant. Bid-dikjarazzjoni prevsta fl-Artikolu 18 b,
in‑negozjant jinforma lill-awtorità tat-taxxa li l-provvisti li saru huma eżenti taħt l‑Artikoli 4(1)(b), u 6 a tal-UStG,
b’mod li mhux marbut iħallas il-VAT għal dawn il-provvisti.
L-obbligi fil-qasam tal-prova tan-negozjant li jwettaq provvista intra‑Komunitarja huma deskritti b’mod iktar dettaljat fir-regolament
ta’ applikazzjoni tat-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-1999 (Umsatzsteuer‑Durchführungsverordnung 1999, BGBl. 1999 I, p. 1308,
iktar ’il quddiem l‑“UStDV”).
B’mod konformi mal-Artikolu 17 a tal-UStDV, in-negozjant irid, minn naħa juri, permezz ta’ provi xierqa, li l-oġġett tal-provvista
ġie ttrasportat jew mibgħut fil‑kumplament tat-territorju tal-Unjon (“prova dokumentarja”). Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 17 c
tal-UStDV, għandu jistabbilixxi, fir-rigward tal-kontijiet, il‑prova tal-eżistenza tal-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni, fost
informazzjoni oħra, in-numru ta’ identifikazzjoni tal-VAT tal-persuna li tkun qiegħda takkwista (“prova tal-kontijiet”).

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
R, ċittadin Portugiż, kien id-direttur ta’ kumpannija Ġermaniża li kienet involuta fil-kummerċ ta’ karozzi ta’ lussu. Mill-konstatazzjonijiet
li jirriżultaw mid‑deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, mill-2001, il-bejgħ tiegħu kien ta’ iktar minn 500 karozza fis-sena.
Il-parti l-kbira mill-akkwirenti kienu negozjanti ta’ vetturi stabbiliti fil-Portugall.
Mill-2002, l-akkużat beda jbagħbas fil-kontijiet, fejn ħeba l-identità tal-veri persuni li kienu qegħdin jakkwistaw il-karozzi
biex jippermetti lil dawn l-impriżi jevadu l-VAT fir-Repubblika Portugiża. Dan ippermettielu wkoll ibigħ il-karozzi bi prezz
iktar baxx u għaldaqstant għamel profitt ikbar.
It-tbagħbis fil-kontijiet imsemmi kien jikkonsisti fl-istabbiliment, għall-finijiet tal‑kontijiet tal-kumpannija tiegħu, tal-ħruġ
ta’ fatturi foloz indirizzati lil klijenti fittizji, li kienu jidhru bħala destinatarji tal-provvisti. Il-fatturi msemmija
kienu dejjem juru l-isem kummerċjali tal-persuni li taparsi kienu qegħdin jakkwistaw, in-numru tal-identifikazzjoni tal-VAT
tagħhom, id-deskrizzjoni tal-karozza, li fir‑realtà kienet qiegħda tinbiegħ lil persuna oħra, il-prezz tal-akkwist u l-kliem
“provvista intra-Komunitarja eżenti mit-taxxa skont l-Artikolu 6a tal-UStG”, b’mod, li kienet tingħata l-impressjoni li l-VAT
kienet ser titħallas fil-Portugall. Il‑persuni li taparsi kienu qiegħda jakkwistaw kienu impriżi veri stabbiliti fil‑Portugall,
li minnhom, ċerti impriżi kienu ppermettew li jintuża isimhom għal dawn l-għanijiet, iżda kien hemm oħrajn li lanqas biss
kienu jafu b’dan.
Min-naħa tagħhom, l-akkwirenti veri tal-karozzi inkwistjoni kienu jerġgħu jbigħuhom lil konsumaturi finali privati fil-Portugall,
mingħajr ma jiddikjaraw lill‑awtoritajiet tat-taxxa Portugiżi l-eżistenza ta’ akkwist intra-Komunitarju preċedenti u mingħajr
ma titħallas il-VAT dovuta għall-akkwist. Barra minn hekk, ir-relazzjonijiet kummerċjali veri nħbew permezz ta’ mezzi oħra.
Fil-każ meta fil‑mument tal-provvista l-klijent finali kien ikun magħruf, R kien jindirizza l-ittra tat-trasport CMR f’isimhom.
B’hekk kien joħroġ fattura ġdida falza li kienet turi lil dan il-klijent finali bħala destinatarju, u kien iżid il-kliem deliberatament
mhux korrett “sistema ta’ tassazzjoni tal-marġni ta’ profitt skont l-Artikolu 25a tal‑UStG” applikabbli għall-vetturi użati.
B’dan il-mod, l-impriża li tagħha R kien id-direttur, biegħet u kkunsinnat iktar minn 1 100 vettura għas‑somma ta’ ċirka EUR
19-il miljun fis-snin 2002 u 2003. F’dawn id‑dikjarazzjonijiet fiskali li jirrigwardaw dawn is-sentejn, R irrefera għal dawn
l‑operazzjonijiet bħala provvisti intra-Komunitarji eżentati mit-taxxa u indika, fid‑dikjarazzjonijiet “fil-qosor” ppreżentati
lill-Bundeszentralamt für Steuern, lill‑akkwirenti fittizji bħala kontraenti bil-għan li jevita li l-akkwirenti veri jkunu
jistgħu jiġu identifikati fil-Portugall permezz tas-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni fiskali fuq livell tal-Unjoni.
Wara li bdew il-proċeduri kriminali kontra R, dan inżamm taħt kustodja preventiva fit-30 ta’ Jannar 2008. B’sentenza tas-17
ta’ Settembru 2008, il‑Landgericht Mannheim (il-qorti reġjonali ta’ Mannheim) ikkundannatu għall‑piena globali ta’ tliet snin
ħabs għal żewġ reati ta’ evażjoni fiskali li permezz tagħha huwa kien evada iktar minn miljun Euro VAT fl-2002 u iktar minn
EUR 1.5 miljun fl-2003. Skont din il-qorti, il-provvisti fittizji ta’ oġġetti destinati għall-Portugall ma humiex provvisti
intra-Komunitarji fis-sens tal‑ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28c(A)(a) tas-Sitt Direttiva. Fil-fatt, l-abbuż deliberat tar-regoli
tad‑dritt tal-Unjoni jiġġustifika li tiġi rrifjutata l-eżenzjoni fiskali fil-Ġermanja. Billi naqas milli josserva l-obbligi
tiegħu li jirkupra l-VAT Ġermaniża fuq dawn il-provvisti, li jħallasha lura lill-awtoritajiet tat-taxxa u li jindikaha fid‑dikjarazzjonijiet
annwali tat-taxxa tiegħu, R wettaq evażjoni fiskali.
R ippreżenta rikors għal “Reviżjoni” kontra din is-sentenza quddiem il-qorti tar‑rinviju. Skont dan, il-Landgericht Mannheim
ma kklassifikatx b’mod korrett l‑operazzjonijiet inkwistjoni, għaliex dawn kienu provvisti intra-Komunitarji eżenti mill-VAT
minħabba l-fatt li l-vetturi effettivament ġew ikkunsinnati lil professjonisiti fil-Portugall. Il-ġbir tal-VAT fil-Ġermanja
qatt ma ġie ppreġudikat peress li din it-taxxa kienet dovuta fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, jiġiferi r‑Repubblika Portugiża.
Il-fatt li l-imsemmija taxxa ma tħallsitx f’dak l-aħħar imsemmi Stat huwa irrilevanti.
Fid-deċiżjoni preliminari tagħha, il-Bundesgerichtshof (Qorti Federali tal‑Ġustizzja), esprimiet il-pożizzjoni tagħha li l-Artikolu 28c(A)(a)
tas-Sitt Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li għandhom jiġu rrifjutati lill-parteċipanti kollha f’operazzjoni bħal
din intiża għall-evażjoni fiskali meta l-persuna taxxabbli involuta tkun taf bil-prassi abużiva jew frawdolenti u tkun ħadet
sehem fiha. Din tirriżulta minn naħa, mill-projbizzjoni tal-prattiċi abbużivi stabbilita fid-dritt tal‑Unjoni u applikata
għall-VAT kif ukoll, min-naħa l-oħra, mill-istruttura u l‑portata ta’ din id-dispożizzjoni kif ukoll tal-għanijiet tas-Sitt
Direttiva.
L-imsemmija qorti ssostni li hija qatt ma kellha dubji fir-rigward tal‑interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva minħabba l-ġurisprudenza
suffiċjentement ċara tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u li hija diġà rrifjutat, f’żewġ każijiet simili, li tikkonċedi
l-eżenzjoni għal provvista intra-Komunitarja.
Madankollu, jirriżulta mill-atti li, fil-kuntest tal-proċedura fiskali parallela dwar R u li għandhom bħala għan l-istess
fatti, il-Finanzgericht Baden-Württemberg (Qorti tal-Finanzi ta’ Bade-Wurtemberg), f’digriet tal-11 ta’ Marzu 2009, stqarret
oġġezzjonijiet kontra l-interpretazzjoni tal-Bundesgerichtshof għal dak li jirrigwarda r-rifjut li tingħata eżenzjoni u ordnat
s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal‑avviż tat-taxxa tal-VAT indirizzat lil R. Skont l-imsemmija Finanzgericht, il‑projbizzjoni
Komunitarja tal-prattiki abbużivi ma japplikax fejn l‑operazzjonijiet kontenzjużi huma spjegati minn fatturi oħra għajr il-volontà
li jinkisbu vantaġġi fiskali. Barra minn hekk, it-teżi tal-Bundesgerichtshof tkun kuntrarja għall-prinċipji tan-newtralità
u tat-territorjalità tal-VAT.
Fir-rigward ta’ din id-diverġenza ta’ evalwazzjonijiet tal-qrati Ġermaniżi, il‑Bundesgerichtshof tikkunsidra li r-rinviju
għal deċiżjoni preliminari huwa neċessarju peress li R jista’ jevita l-proċeduri kriminali jekk l-operazzjonijiet inkwistjoni
jkunu kklassifikati bħala provvisti intra-Komunitarji li jaqgħu taħt l‑eżenzjoni prevista fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28c(A)(a)
tas-Sitt Direttiva. F’każ bħal dan, il‑parteċipazzjoni ta’ operatur Ġermaniż għal frodi fiskali fil-Portugall ma jistax jiġi
ssanzjonat fuq il-bażi tad-dritt kriminali tat-taxxa Ġermaniża, fin-nuqqas ta’ garanzija tar-reċiproċità fil-qasam kriminali.
Id-dikjarazzjonijiet foloz dwar il‑persuna li takkwista ma jkunux reati, iżda sempliċi ksur amministrattivi suġġetti għal
multa li jistgħu jitilgħu sa EUR 5 000.
F’dawn iċ-ċirkustanzi il-Bundesgerichtshof ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda
preliminari segwenti:
“L-Artikolu 28c(A)(a) tas-Sitt Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l‑eżenzjoni mit-taxxa fuq il-valur miżjud għandha
tiġi rrifjutata fir-rigward ta’ kunsinna ta’ merkanzija [provvista ta’ oġġetti] fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni li huwa
stabbilit li seħħet iżda li fir-rigward tagħha huwa stabbilit ukoll, fid-dawl ta’ provi oġġettivi, li l-bejjiegħ suġġett għat-taxxa:
a)      kien jaf li permezz tal-kunsinna [tal-provvista] kien qiegħed jipparteċipa f’operazzjoni involuta fi frodi [li twassal għall-evażjoni]
tal-VAT; jew
b)      ħa miżuri sabiex jaħbi l-identità tal-vera persuna li qed takkwista sabiex din tal-aħħar, jew terza persuna, tkun tista’ twettaq
frodi tal-VAT [tevadi l‑VAT]?”

Fuq id-domanda preliminari

Fuq l-ammissibbiltà
R jikkontesta l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari għal żewġ motivi. Fl-ewwel lok, huwa jsostni li l-qorti
tar-rinviju ppreżentat il-fatti tal-kawża prinċipali b’mod żbaljat meta hija kkunsidrat li l-karrozzi użati kienu mibjugħa
lil “impriżi fittizji” jew “missing traders”, b’mod li kienu provvisti veri li saru favur operaturi ekonomiċi veri, li kienu
operazzjonijiet ta’ qligħ u kompatibbli mal‑kundizzjonijiet tas-suq. Sa fejn id-domanda preliminari ma jkollha l-ebda rabta
mal-fatti jew is-suġġett tal-imsemmija kawża u ma tissodisfax għar-rekwiżit oġġettiv għas-soluzzjoni ta’ din, hija tkun inammissibbli.
Fit-tieni lok, R jikkunsidra li d-domanda li saret għandha karattru ipotetiku minħabba l-fatt li direttiva ma jistax ikollha
effett dirett fil-qasam kriminali. F’dan ir-rigward, huwa jirreferi għas-sentenzi tat-8 ta’ Ottubru 1987, Kolpinghuis Nijmegen
(80/86, Ġabra p. 3969); tat-12 ta’ Diċembru 1996 (X, C‑74/95 u C‑129/95, Ġabra p. I‑6609, punt 23) kif ukoll tat-3 ta’ Mejju
2005, Berlusconi
et
(C‑387/02, C‑391/02 u C‑403/02, Ġabra p. I‑3565, punti 73
et seq
). Skont dan, l‑interpretazzjoni li l-qorti tar-rinviju għandha l-intenzjoni li tiddeduċi mis-Sitt Direttiva ma tirriżultax
mid-dispożizzjonijiet rilevanti fis-seħħ fid-dritt Ġermaniż. Issa, id-dritt kostituzzjonali Ġermaniż, b’mod partikolari l-prinċipju
tal-legalità fil-qasam kriminali, jimponi limiti għall-interpretazzjoni konformi mas-Sitt Direttiva jekk interpretazzjoni
bħal din kellha twassal għal kundanna kriminali fil‑proċeduri tal-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 267 TFUE, hija biss il‑qorti nazzjonali, li hija adita bil-kawża
u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ‑ċirkustanzi
partikolari tal-kawża pendenti quddiema, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni
tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jirrigwardaw
l-interpretazzjoni u/jew il-validità tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, bħala regola, tagħti deċiżjoni
(ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 1995, Bosman, C‑415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 59; tad-19
ta’ Settembru 2000, Schmeink & Cofreth u Strobel, C‑454/98, Ġabra p. I‑6973, punt 37, kif ukoll tas-26 ta’ Ottubru 2010, Schmelz,
C‑97/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 28).
Għalhekk, iċ-ċaħda mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali hija possibbli
biss meta jidher b’mod manifest li l‑interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda relazzjoni mar‑realtà jew
mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex
għad-dispożizzjoni tagħha l-elementi ta’ fatt u ta’ dritt neċessarji sabiex twieġeb b’mod utli għad‑domandi li jkunu sarulha
(ara s-sentenzi tal-5 ta’ Diċembru 2006, Cipolla
et
, C‑94/04 u C‑202/04, Ġabra p. I‑11421, punt 25; tat-18 ta’ Marzu 2010, Alassini
et
, C‑317/08 sa C‑320/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 26, kif ukoll Schmelz, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29).
Issa, dan ma huwiex il-każ fil-kawża preżenti. Il-qorti nazzjonali forniet lil Qorti tal-Ġustizzja punti ta’ fatt u ta’ liġi
li għandhom rabta manifesta mas-suġġett tal‑kawża prinċipali, kif ukoll tar-raġunijiet li wassluha tikkunsidra li interpretazzjoni
tal-Artikolu 28c(A)(a), tas-Sitt Direttiva kienet neċessarja sabiex tieħu d-deċiżjoni tagħha.
Għaldaqstant, it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha titqies li hija ammissibbli.

Fuq il-mertu
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l‑Artikolu 28c(A)(a) tas-Sitt Direttiva għandux
jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, li fihom il-provvista ta’ oġġett lejn Stat Membru
ieħor effettivament seħħ, iżda li, meta seħħet din, il-fornitur ħeba l‑identità vera tal-akkwirent sabiex dan l-aħħar imsemmi
jkun jista’ jevita li jħallas il-VAT dovuta għall-akkwist intra-Komunitarju korrispondenti, il‑benefiċċju tal-eżenzjoni minn
din it-taxxa għandha tiġi rrifjutata għal provvista intra-Komunitarja bħal din.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi mfakkar, preliminarjament, li l-ġlieda konta l-frodi, l-evażjoni
fiskali u l-abbużi eventwali huwa għan rikonoxxut u nkoraġġut mis-Sitt Direttiva (ara, b’mod partikolari, is‑sentenzi tad-29
ta’ April 2004, Gemeente Leusden u Holin Groep, C‑487/01 u C‑7/02, Ġabra p. I‑5337, punt 76, kif ukoll tal-21 ta’ Frar 2006,
Halifax
et
, C‑255/02, Ġabra p. I‑1609, punt 71).
Il-provvisti intra-Komunitarji ta’ oġġetti huma eżenti skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28c(A)(a), tas-Sitt Direttiva,
dispożizzjoni li taqa’ fl-arranġamenti transizzjonali għat‑tassazzjoni tan-negozju bejn Stati Membri, previsti fit‑Titolu XVIa
ta’ din id‑direttiva, fejn l-għan huwa li jiġi ttrasferit id-dħul fiskali lill-Istat Membru fejn iseħħ il-konsum finali tal-oġġetti
kkunsinnati (ara s‑sentenza tas-27 ta’ Settembru 2007, Teleos
et
, C‑409/04, Ġabra p. I‑7797, punt 36; Collée, C‑146/05, Ġabra p. I‑7861, punt 22; Twoh International, C‑184/05, Ġabra p. I‑7897,
punt 22, kif ukoll tat-22 ta’ April 2010, X u fiscale eenheid Facet-Facet Trading, C‑536/08 u C‑539/08, li għadha ma ġietx
ippubblikata fil-Ġabra, punt 30).
F’dan ir-rigward, il-mekkaniżmu kkreat mill-imsemmija arranġamenti tranżizzjonali, jikkonsisti minn naħa, f’eżenzjoni, mill-Istat
Membru tat-tluq, tal‑provvista li twassal għall-ispedizzjoni jew għat-trasport intra-Komunitarju, ikkompletata mid‑dritt għat-tnaqqis
jew ir-rimbors tal-VAT tal-input f’dan l-Istat Membru u, min‑naħa l-oħra, minn tassazzjoni, mill-Istat Membru tal-provvista,
tal-akkwist intra‑Komunitarju. Dan il-mekkaniżmu b’hekk jiżgura delimitazzjoni ċara tas-sovranità fiskali tal-Istati Membri
kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is‑sentenza tas-6 ta’ April 2006, EMAG Handel Eder, C‑245/04, Ġabra p. I‑3227, punti 30 u
40).
Bħal kunċetti oħra li jiddefinixxu t-tranżazzjonijiet taxxabbli taħt is-Sitt Direttiva (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi
tat-12 ta’ Jannar 2006, Optigen
et
, C‑354/03, C‑355/03 ut C‑484/03, Ġabra p. I‑483, punt 44, kif ukoll tas-6 ta’ Lulju 2006, Kittel u Recolta Recycling, C‑439/04
u C‑440/04, Ġabra p. I‑6161, punt 41), il‑kunċetti ta’ provvista intra‑Komunitarja u ta’ akkwist intra-Komunitarju huma ta’
natura oġġettiva u huma applikabbli indipendentement mill-għanijiet u mir‑riżultati tat‑tranżazzjonijiet ikkonċernati (sentenzi
Teleos
et
, iċċitata, punt 38).
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-provvisti intra-Komunitarji, jirriżulta mill‑ewwel subparagrafu tal-Artikolu 28c(A)(a),
tas-Sitt Direttiva li jaqgħu f’dan il-kunċett u huma eżenti, fil-kundizzjonijiet li l-Istati Membri jistabbilixxu bl‑iskop
li jiżguraw l‑applikazzjoni korretta u ċara tal-eżenzjonijiet hawn taħt u biex jilqgħu kontra kull frodi, evażjoni jew abbuż
eventwali, il-provvisti ta’ oġġetti mibgħuta jew ittrasportati, mill-bejjiegħ jew mill-persuna li takkwista jew għan-nom tagħhom,
’il barra mit-territorju ta’ Stat Membru, iżda fil-Komunità, magħmula għal persuna taxxabbli oħra jew persuna legali mhux
taxxabbli li tkun, qed taġixxi hekk fi Stat Membru ieħor li mhux dak minn fejn tinbagħat jew ikunu ttrasportati l-oġġetti.
Il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat din id-dispożizzjoni fis-sens li l-eżenzjoni tal‑provvista intra-Komunitarja tkun applikabbli
biss meta d-dritt li wieħed jiddisponi mill-oġġetti bħala proprjetarju jkun għadda għal fuq l-akkwirent u l‑fornitur jistabbilixxi
li dawn l-oġġetti jkunu ntbagħtu jew ġew ittrasportati fi Stat Membru ieħor u, wara din il-kunsinna jew dan it-trasport, l-oġġetti
jkunu telqu fiżikament mit-territorju tal-Istat Membru tal-kunsinna (ara s-sentenzi ċċitati Teleos
et
, punt 42, kif ukoll Twoh International, punt 23).
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, wara l-abolizzjoni tal-kontroll fil-fruntijieri bejn l-Istati Membri, huwa diffiċli
għall-awtoritajiet tat-taxxa li jivverifikaw jekk l-oġġetti telqux fiżikament jew le mit-territorju tal-imsemmi Stat Membru.
Minħabba dan il-fatt, huwa prinċipalment fuq il-bażi tal-provi fornuti mill-persuni taxxabbli u mid-dikjarazzjonijiet tagħhom
li l-awtoritajiet tat-taxxa nazzjonali jipproċedu b’verifika bħal din (sentenzi ċċitati Teleos
et
, punt 44, kif ukoll Twoh International, punt 24).
Madankollu, l-ebda dispożizzjoni tas-Sitt Direttiva ma tipprovdi konkretement liema provi l-persuni taxxabbli huma obbligati
li jfornu sabiex jibbenefikaw mill‑eżenzjoni tal-VAT, din id-domanda, hekk kif tirriżulta mill-ewwel parti tas‑sentenza tal-Artikolu 28c(A)(a)
tas-Sitt Direttiva, taqa’ fil-kompetenza tal‑Istati Membri (ara s-sentenza Collée, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24).
Konsegwentement, b’mod konformi mal-imsemmija dispożizzjoni, minn naħa, huma l-Istati Membri li għandhom jiffissaw il-kundizzjonijiet
li fihom il-provvisti intra-Komunitarji huma eżentati sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta u ċara tal-imsemmija eżenzjonijiet
kif ukoll li tiġi pprevenuta kull frodi, evażjoni jew abbuż eventwali.
Madankollu, fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom, l-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-prinċipji ġenerali tad-dritt li jiffurmaw
parti mis-sistema legali tal‑Unjoni, li fosthom hemm b’mod partikolari l-prinċipji taċ-ċertezza legali, tal‑proporzjonalità
kif ukoll tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara, f’dan is‑sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 1997, Molenheide
et
, C‑286/94, C‑340/95, C‑401/95 u C‑47/96, Ġabra p. I‑7281, punt 48; tal-11 ta’ Mejju 2006, Federation of Technological Industries
et
, C‑384/04, Ġabra p. I‑4191, punti 29 u 30, kif ukoll tal-21 ta’ Frar 2008, Netto Supermarkt, C‑271/06, Ġabra p. I‑771, punt 18).
Fir‑rigward, b’mod partikolari, tal-prinċipju tal-proporzjonalità, il-Qorti tal‑Ġustizzja diġà ddeċidiet li, b’mod konformi
ma’ dan il-prinċipju, il-miżuri li l‑Istati Membri b’hekk għandhom il-fakoltà li jadottaw ma għandhomx imorru lil hinn minn
dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet bil-għan li jiġi żgurat li tinġabar b’mod preċiż it-taxxa u sabiex tiġi
evitata l-frodi (ara, b’mod partikolari, s-sentenza tad-29 ta’ Lulju 2010, Profaktor Kulesza, Frankowski, Jóźwiak, Orłowski,
C‑188/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 26).
Min-naħa l-oħra, mil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, sabiex tibbenefika mill-eżenjoni skont l-ewwel subparagrafu
tal-Artikolu 28c(A)(a) tas-Sitt Direttiva, huwa l‑fornitur tal-oġġetti li għandu jressaq il-provi li l-kundizzjonijiet previsti
għall‑applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, inkluż fosthom dawk imposti mill‑Istati Membri sabiex jiżguraw l-applikazzjoni
korretta u ċara tal‑eżenzjonijiet u sabiex jipprevjenu kull frodi, evażjoni fiskali jew abbuż eventwali, huma sodisfatti (ara,
f’dan is-sens, is-sentenza Twoh International, iċċitata iktar ’il fuq, punt 26).
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fil-kawża prinċipali, R eżiġa d-dritt tiegħu għal eżenzjoni mill-VAT f’ċirkustanzi
fejn l-oġġetti kkunsinnati effettivament telqu mit-territorju Ġermaniż, iżda fejn il-fatturi u dikjarazzjonijiet li huwa pprovda
lill-awtoritajiet tat-taxxa bħala provi tal-operazzjonijiet intra-Komunitarji kienu deliberatament ivvizzjati b’nuqqas ta’
preċiżjoni materjali. Fil-fatt, skont il‑qorti tar-rinviju, R ħbiet, f’dawn il-fatturi, l-identità tal-akkwirenti veri, sabiex
tkun tista’ tevadi l-ħlas tal-VAT dovut għall-akkwist intra-Komunitarju li seħħ fil‑Portugall.
F’dan ir-rigward, il-preżentazzjoni ta’ fatturi foloz jew dikjarazzjonijiet foloz, kif ukoll kull manipulazzjoni oħra tal-provi,
tista’ ttellef milli jinġabar l-ammont korrett tat-taxxa u, konsegwentement, li tikkomprometti l-funzjonament korrett tas-sistema
komuni tal-VAT. Issa, attivitajiet bħal dawn huma iktar gravi meta huma mwettqa fil-kuntest ta’ arranġamenti tranżizzjonali
għat-tassazzjoni ta’ tranżazzjonijet intra-Komunitarji, li jiffunzjonaw, hekk kif ġie msemmi fil‑punt 42 tas-sentenza preżenti,
fuq il-bażi tal-provi fornuti mill-persuni taxxabbli.
B’hekk, id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Istati Membri li jikkunsidraw l‑istabbiliment ta’ fatturi irregolari bħala
li jammontaw għal frodi fiskali u li jirrifjutaw, f’każ bħal dan, l-għoti tal-eżenzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Schmeink
& Cofreth u Strobel, iċċitata iktar ’il fuq, punt 62, kif ukoll id‑digriet tat-3 ta’ Marzu 2004, Transport Service, C‑395/02,
Ġabra p. I‑1991, punt 30).
Fil-fatt, ir-rifjut tal-eżenzjoni f’każ ta’ inosservanza ta’ obbligu previst mid-dritt nazzjonali, fil-każ preżenti l-obbligu
li tiġi identifikata l-persuna li takkwista destinatarja tal-provvista intra-Komunitarja, għandha effett dissważiv li jiżgura
l‑effettività tal-imsemmi obbligu u sabiex jipprevjeni kull frodi u evażjoni fiskali (ara, b’analoġija, għal dak li jirrigwarda
t-tnaqqis minn parti tal-VAT imnaqqsa, sentenza, Profaktor Kulesza, Frankowski, Jóźwiak, Orłowski, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 28).
B’hekk jirriżulta li, fiċ-ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l‑Istat Membru tat-tluq tal-provvista intra-Komunitarja
jista’ jirrifjuta l‑applikazzjoni tal-eżenzjoni billi jibbaża ruħu fuq il-kompetenzi tiegħu skont l‑ewwel parti tas-sentenza
tal-Artikolu 28c(A) tas-Sitt Direttiva u billi jiġi segwit l-għan li tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta u ċara tal-eżenzjonijiet
u li tipprevjeni kull frodi, evażjoni fiskali jew abbuż eventwali.
Madankollu, fir-rigward tal-każijiet partikolari fejn hemm raġunijiet serji li jiġi ssupponut li l‑akkwist intra-Komunitarju
korrispondenti mal-provvista inkwistjoni tista’ tevita l-ħlas tal-VAT fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni, u dan minkejja l-assistenza
reċiproka u l-kooperazzjoni amministrattiva bejn l-awtoritajiet tat-taxxa tal-Istati Membri kkonċernati, l-Istat Membru tat-tluq
huwa, bħala prinċipju, marbut li jirrifjuta l-eżenzjoni favur il-fornitur ta’ oġġetti u li jobbliga lil dan tal-aħħar jħallas
it-taxxa
a posteriori
sabiex jiġi evitat li t-tranżazzjoni inkwistjoni ma taħrabx kull tassazzjoni. Fil-fatt, b’mod konformi mal-prinċipju fundamentali
tas‑sistema komuni tal-VAT, din it-taxxa tapplika għal kull tranżazzjoni ta’ produzzjoni jew ta’ distribuzzjoni, tnaqqis li
jkun sar tal-VAT li jkun żied direttament l-ispiża tad-diversi elementi li jiffurmaw il-prezz (ara, b’mod partikolari, id-digriet
Transport Service, iċċitat iktar ’il fuq, punti 20 u 21; sentenzi ċċitati Optigen
et
, punt 54, kif ukoll Collée, punt 22).
Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju tal-proporzjonalità, għandu jingħad li ma jipprekludix li fornitur li jipparteċipa fil-frodi
jkun obbligat iħallas
a posteriori
l‑VAT fuq il-provvista intra-Komunitarja li huwa jkun wettaq, sakemm l‑implikazzjoni ta’ dan fil-frodi hija element determinanti
li jrid jiġi kkunsidrat fl‑eżami tal-proporzjonalità ta’ miżura nazzjonali.
Barra minn hekk, il-konstatazzjoni li saret fil-punt 51 tas-sentenza preżenti ma hijiex ikkontestata la mill-prinċipji tan-newtralità
fiskali jew taċ-ċertezza legali u lanqas minn dik tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. Fil-fatt, dawn il-prinċipji
ma jistgħux jiġu validament invokati minn persuna taxxabbli li intenzjonalment ipparteċipat fi frodi fiskali u pperikolat
l-funzjonament tas-sistema komuni tal‑VAT.
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għad-domanda li saret li, f’ċirkustanzi
bħal dawk inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, fejn provvista intra-Komunitarja ta’ oġġetti effettivament seħħet, iżda fejn,
meta seħħet din il-provvista, il-fornitur ħeba l-identità tal-akkwirent veru sabiex jippermetti lil dan l-akkwirent jevita
l-ħlas tal-VAT, l-Istat Membru tat-tluq tal-provvista intra-Komunitarja jista’, fuq il-bażi tal-kompetenzi tiegħu skont l-ewwel
parti tas-sentenza tal-Artikolu 28c(A) tas-Sitt Direttiva, jirrifjuta li jingħata l-benefiċċju tal-eżenzjoni għal din it-tranżazzjoni.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
F’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn provvista intra-Komunitarja ta’ oġġetti effettivament seħħet,
iżda fejn, meta seħħet din il-provvista, il-fornitur ħeba l-identità tal-akkwirent veru sabiex jippermetti lil dan l-akkwirent
jevita l-ħlas tat-taxxa fuq il-valur miżjud, l-Istat Membru tat-tluq tal-provvista intra-Komunitarja jista’, fuq il-bażi tal-kompetenzi
tiegħu skont l-ewwel parti tas-sentenza tal‑Artikolu 28c(A) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE tas-17 ta’ Mejju 1977,
fuq l‑armonizzazzjoni tal‑liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill‑bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur
miżjud: bażi uniformi ta’ stima, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2000/65/KE, tas-17 ta’ Ottubru 2000, jirrifjuta li
jingħata l-benefiċċju tal-eżenzjoni għal din it-tranżazzjoni.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.