CELEX: 62004CJ0064
Παράβαση κράτους μέλους
Άδειες αλιείας
Κανονισμός (ΕΚ) 3690/93
Σκάφη Cleopatra και Ocean Quest
Οριστική μεταφορά τους στην Αργεντινή

Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί με την προσφυγή της από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο της
Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, μη αφαιρώντας τις άδειες αλιείας των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest μετά την
οριστική μεταφορά τους στην Αργεντινή, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) 3690/93 του Συμβουλίου,
της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για τη θέσπιση ενός κοινοτικού καθεστώτος που θα καθορίζει τις ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει
να περιλαμβάνονται στις άδειες αλιείας (ΕΕ L 341, σ. 93).

Το νομικό πλαίσιο
Η Συμφωνία για τις σχέσεις που αφορούν τη θαλάσσια αλιεία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Δημοκρατίας
της Αργεντινής εγκρίθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3447/93 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 1993
(ΕΕ L 318, σ. 1, στο εξής: συμφωνία για την αλιεία). Κατά την ένατη αιτιολογική σκέψη της συμφωνίας για την αλιεία, τα συμβαλλόμενα
μέρη της συμφωνίας αυτής έχουν «πεισθεί ότι αυτή η νέα μορφή συνεργασίας στον τομέα της αλιείας θα εξασφαλίσει σταθερή πρόσβαση
σε νέες αλιευτικές δυνατότητες, θα συνεισφέρει στην υλοποίηση των στόχων της ανανέωσης και της μετατροπής του στόλου της Αργεντινής
και της αναδιάρθρωσης του στόλου της Κοινότητας και θα ευνοήσει, μακροπρόθεσμα, την ορθολογική εκμετάλλευση των πόρων».
Το άρθρο 5, παράγραφοι 1 και 3, της συμφωνίας για την αλιεία προβλέπει τα εξής:
«1.      Τα μέρη δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για τη σύσταση στην Αργεντινή επιχειρήσεων με κεφάλαιο προέλευσης ενός ή περισσοτέρων
κρατών μελών της Κοινότητας και για την ίδρυση μικτών εταιριών και προσωρινών ενώσεων επιχειρήσεων στον τομέα της αλιείας
μεταξύ εφοπλιστών της Αργεντινής και της Κοινότητας με σκοπό την από κοινού εκμετάλλευση και, κατά περίπτωση, μεταποίηση των
αλιευτικών πόρων της Αργεντινής, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο πρωτόκολλο Ι και στα παραρτήματα Ι και ΙΙ.
[…]
3.      Στα πλαίσια της αναδιάρθρωσης του στόλου της, η Κοινότητα διευκολύνει την ένταξη κοινοτικών πλοίων στις επιχειρήσεις που εγκαθίστανται
ή θα εγκατασταθούν στην Αργεντινή. Για τον σκοπό αυτό, η Αργεντινή διευκολύνει, στο πλαίσιο της τεχνολογικής ανανέωσης στον
τομέα της αλιείας, τη μεταβίβαση των ισχυουσών αδειών αλιείας και εκδίδει νέες άδειες βάσει της παρούσας συμφωνίας.»
Το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 3760/92 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1992, για τη θέσπιση κοινοτικού συστήματος για
την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια (EE L 389, σ. 1), προέβλεπε τα εξής:
«1.      Το Συμβούλιο, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43 της Συνθήκης, θα θεσπίσει, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1993,
κοινοτικό σύστημα το οποίο θα εφαρμοσθεί από την 1η Ιανουαρίου 1995 το αργότερο και θα καθορίζει κανόνες για τις ελάχιστες
πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις άδειες αλιείας, τις οποίες θα εκδίδουν και θα διαχειρίζονται τα κράτη μέλη.
Από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής του κοινοτικού συστήματος, θα απαιτείται από τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν εθνικά συστήματα
αδειών αλιείας. Θα απαιτείται από όλα τα κοινοτικά αλιευτικά σκάφη να έχουν άδεια αλιείας, εκτός αν ορίζεται άλλως, η οποία
θα χορηγείται για το συγκεκριμένο σκάφος.
Οι ανωτέρω διατάξεις θα εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη κάθε ειδικού συστήματος που ενδέχεται να ισχύει σε κοινοτικό επίπεδο
ή εκείνων που απαιτούνται σύμφωνα με τις ισχύουσες και τις μελλοντικές διεθνείς συμφωνίες.
2.      Τα συστήματα αδειών εφαρμόζονται σε όλα τα κοινοτικά αλιευτικά σκάφη εντός των κοινοτικών αλιευτικών υδάτων ή τα οποία αλιεύουν
στα ύδατα τρίτων χωρών ή στην ανοικτή θάλασσα. Οι ελάχιστες κοινοτικές απαιτήσεις πληροφοριών εφαρμόζονται επίσης και στα
σκάφη τρίτων χωρών που αλιεύουν εντός των κοινοτικών αλιευτικών υδάτων, όπου αυτό προβλέπεται από διεθνείς συμφωνίες.»
Το άρθρο 11 του κανονισμού 3760/92 προέβλεπε τα εξής:
«Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του τίτλου Ι, σε πολυετή βάση και για πρώτη φορά την 1η Ιανουαρίου 1994 το αργότερο, το Συμβούλιο,
ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43 της Συνθήκης, καθορίζει τους στόχους και τους λεπτομερείς κανόνες για την
αναδιάρθρωση του κοινοτικού αλιευτικού τομέα προκειμένου να επιτευχθεί σταθερή ισορροπία μεταξύ των πόρων και της εκμετάλλευσής
τους. Η αναδιάρθρωση αυτή θα λάβει επίσης υπόψη, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, τις ενδεχόμενες οικονομικές και κοινωνικές
συνέπειες και τις ιδιαιτερότητες των αλιευτικών περιοχών.»
Σύμφωνα με την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 3690/93, «το κοινοτικό καθεστώς πρέπει να θέτει τους κανόνες περί των
ελαχίστων πληροφοριών που θα περιέχονται στις άδειες αλιείας για κάθε αλιευτικό σκάφος που φέρει τη σημαία κράτους μέλους».
Το άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«1.      Θεσπίζεται κοινοτικό καθεστώς που καθορίζει τους κανόνες για τις ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις
άδειες αλιείας, βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 3760/92.
2.      Όλα τα κοινοτικά αλιευτικά σκάφη υποχρεούνται να έχουν άδεια αλιείας συνδεόμενη με το σκάφος.
3.      Η άδεια φυλάσσεται επί του σκάφους.
4.      Απαγορεύεται στα αλιευτικά σκάφη να αλιεύουν, να διατηρούν επί του σκάφους, να μεταφορτώνουν ή να εκφορτώνουν ψάρια όταν δεν
διαθέτουν άδεια αλιείας ή όταν η άδεια αυτή αφαιρέθη ή ανεστάλη.»
Το άρθρο 3 του κανονισμού 3690/93 προβλέπει τα εξής:
«Το κράτος μέλος της σημαίας εκδίδει και διαχειρίζεται τις άδειες αλιείας για τα αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία του,
τηρουμένων των διατάξεων που προβλέπονται στο άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 3760/92.»
Το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93 έχει ως εξής:
«Το κράτος μέλος της σημαίας αφαιρεί προσωρινά ή οριστικά τις άδειες αλιείας σκαφών που αποτελούν αντικείμενο εφαρμογής μέτρου
προσωρινής ακινητοποίησης και αφαιρεί τις άδειες αλιείας των σκαφών που αποτελούν το αντικείμενο μέτρου οριστικής παύσης λειτουργίας
τους.»
Το άρθρο 8, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΚ) 3699/93 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1993, περί καθορισμού των
κριτηρίων και όρων των κοινοτικών παρεμβάσεων διαρθρωτικού χαρακτήρα στον τομέα της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της
μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων τους (ΕΕ L 346, σ. 1), προβλέπει τα εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα προσαρμογής των αλιευτικών προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων των πολυετών προγραμμάτων
προσανατολισμού που αναφέρονται στο άρθρο 5.
Εφόσον χρειάζεται, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα οριστικής παύσης ή περιορισμού των αλιευτικών δραστηριοτήτων των σκαφών.
2.      Τα μέτρα οριστικής παύσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων των σκαφών μπορούν να περιλαμβάνουν ιδίως:
–        τη διάλυση των σκαφών,
–        την οριστική μεταφορά τους προς μια τρίτη χώρα, εφόσον η μεταφορά αυτή δεν θίγει το διεθνές δίκαιο καθώς και τη διατήρηση
και διαχείριση των αλιευτικών πόρων,
–        τον οριστικό αναπροσανατολισμό του εν λόγω σκάφους προς εργασίες άλλες πλην της αλιείας.
[…]
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα σκάφη τα οποία αφορούν αυτά τα μέτρα διαγράφονται από τα νηολόγια των αλιευτικών σκαφών
και από τον κοινοτικό κατάλογο των αλιευτικών σκαφών. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν επίσης ότι τα διαγραφέντα σκάφη αποκλείονται
οριστικά από την άσκηση της αλιείας στα κοινοτικά ύδατα.»
Το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 3699/93 προέβλεπε τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να εισάγουν κίνητρα επαναπροσανατολισμού των αλιευτικών δραστηριοτήτων ενθαρρύνοντας τη δημιουργία
προσωρινών ενώσεων επιχειρήσεων ή/και μικτών εταιριών.»
Ο κανονισμός 3699/93 καταργήθηκε με το άρθρο 20, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΚ) 2468/98 του Συμβουλίου, της 3ης Νοεμβρίου
1998, για τον καθορισμό των κριτηρίων και όρων των κοινοτικών παρεμβάσεων διαρθρωτικού χαρακτήρα στον τομέα της αλιείας, της
υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων τους (ΕΕ L 312, σ. 19), του οποίου τα άρθρα 8, παράγραφοι
1 και 2, και 9, παράγραφος 1, έχουν ταυτόσημη διατύπωση με τις αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού 3699/93.

Τα πραγματικά περιστατικά και η διαδικασία πριν από την άσκηση της προσφυγής
Στο πλαίσιο της συμφωνίας για την αλιεία, πραγματοποιήθηκε η μεταφορά στην Αργεντινή των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest,
που έπλεαν υπό τη σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου και ήταν νηολογημένα στο κράτος μέλος αυτό. Η μεταφορά αυτή πραγματοποιήθηκε
κατά την ίδρυση μικτής εταιρίας από κοινοτικούς και Αργεντινούς πλοιοκτήτες. Τα εν λόγω σκάφη διαγράφηκαν από τα νηολόγια
αλιευτικών σκαφών του Ηνωμένου Βασιλείου τον Νοέμβριο του 1996 και τον Ιούλιο του 1997 αντίστοιχα και καταχωρίστηκαν στα νηολόγια
αλιευτικών σκαφών της Αργεντινής.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι άδειες αλιείας των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest είχαν χρησιμοποιηθεί για άλλα σκάφη.
Με έγγραφο της 19ης Απριλίου 2001, η Επιτροπή πληροφόρησε το Ηνωμένο Βασίλειο ότι η εκ νέου χρησιμοποίηση των αδειών αλιείας
ήταν αντίθετη στην υποχρέωση των αρμόδιων εθνικών αρχών να αφαιρούν, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93, τις άδειες
των σκαφών που αποτελούν αντικείμενο μέτρου οριστικής παύσης λειτουργίας. Με το ίδιο έγγραφο το εν λόγω κράτος μέλος καλούνταν
επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 226, πρώτο εδάφιο, ΕΚ, να υποβάλει τις παρατηρήσεις του σχετικά με αυτή την αιτίαση περί παράβασης.
Επειδή στο παραπάνω έγγραφο δεν δόθηκε καμία απάντηση, η Επιτροπή απηύθυνε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 16 Ιανουαρίου 2003 αιτιολογημένη
γνώμη, με την οποία αφενός επανέλαβε την επιχειρηματολογία που είχε αναπτύξει με το έγγραφο όχλησης και αφετέρου κάλεσε το
εν λόγω κράτος μέλος να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του εντός δύο μηνών από την παραλαβή της αιτιολογημένης αυτής γνώμης.
Το Ηνωμένο Βασίλειο προέβαλε διάφορα επιχειρήματα με την απάντηση που απέστειλε στις 20 Μαρτίου 2003 στην παραπάνω αιτιολογημένη
γνώμη. Καταρχάς υποστήριξε ότι οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου φρονούσαν ότι η μόνη τους υποχρέωση ήταν η διαγραφή των σκαφών
Cleopatra και Ocean Quest από τα εθνικά νηολόγια αλιευτικών σκαφών και όχι η αφαίρεση των αδειών αλιείας των σκαφών αυτών.
Στη συνέχεια το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε ότι η Επιτροπή δεν επιβεβαίωσε την ύπαρξη υποχρέωσης αφαίρεσης των αδειών αλιείας
παρά μόνο μετά τη σύναψη από τους πλοιοκτήτες των σκαφών αυτών δεσμευτικών συμβάσεων για τη μεταβίβασή τους σε τρίτους. Τέλος,
το Ηνωμένο Βασίλειο εξέφρασε την κατανόησή του για αυτή τη στάση των εν λόγω αρχών και ισχυρίστηκε ότι έκτοτε έχουν θεσπιστεί
διαδικασίες για την αποφυγή του ενδεχομένου οποιασδήποτε τέτοιας μεταβίβασης αδειών αλιείας.
Η Επιτροπή, επειδή έκρινε ότι οι εξηγήσεις αυτές δεν ήταν ικανοποιητικές, αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή.

Επί της προσφυγής

Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93 επιβάλλει στο κράτος μέλος της σημαίας την υποχρέωση να αφαιρεί
τις άδειες αλιείας των σκαφών που αποτελούν αντικείμενο μέτρου οριστικής παύσης της λειτουργίας τους.
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η υποχρέωση αυτή για αφαίρεση των αδειών αλιείας πρέπει να ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι η αλιευτική
δυναμικότητα που αποδεσμεύεται μετά την αφαίρεση αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εκ νέου για τη χορήγηση νέων αδειών σε
άλλα σκάφη, διότι η εκ νέου αυτή χρησιμοποίηση θα ήταν αντίθετη με το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού
2468/98, κατά το οποίο τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να θεσπίζουν μέτρα προσαρμογής των αλιευτικών προσπαθειών για την επίτευξη
τουλάχιστον των στόχων των πολυετών προγραμμάτων προσανατολισμού. Αν η Κοινότητα επέτρεπε την εκ νέου χρησιμοποίηση των αδειών
των σκαφών τα οποία έχουν μεταφερθεί οριστικά σε τρίτο κράτος, δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί ο σκοπός της μείωσης του αλιευτικού
στόλου. Κατά την Επιτροπή, το ίδιο ισχύει ακόμη και στην περίπτωση που η οριστική μεταφορά πραγματοποιείται στο πλαίσιο της
δημιουργίας μικτής εταιρίας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο προβαίνει στη διαπίστωση ότι το άρθρο 8 του κανονισμού 2468/98 δεν πραγματεύεται τις άδειες αλιείας. Επιπλέον,
ο κανονισμός αυτός, αφού εκδόθηκε μετά τα γεγονότα από τα οποία ανέκυψε η υπό κρίση διαφορά, δεν ασκεί καμία επιρροή στις
υποχρεώσεις που υπείχε το Ηνωμένο Βασίλειο κατά τον χρόνο της επέλευσής τους.
Το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίζεται επιπλέον ότι η υποχρέωση αφαίρεσης των αδειών αλιείας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού
3690/93 αρχίζει να ισχύει μετά την παροχή της συγκατάθεσης της Επιτροπής για τη μεταβίβαση των σκαφών σε μικτή εταιρία και
την κοινοποίηση της απόφασης αυτής στο κράτος μέλος. Στην προκείμενη όμως περίπτωση, οι πλοιοκτήτες του Cleopatra και του
Ocean Quest είχαν πωλήσει τις άδειες που αφορούσαν τα σκάφη αυτά πριν κοινοποιηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο η απόφαση της Επιτροπής
με την οποία εγκρίθηκε το σχέδιο μεταβίβασης των σκαφών αυτών σε μικτή εταιρία. Δεδομένου ότι οι πλοιοκτήτες αυτοί δεν ήσαν
πλέον κάτοχοι των εν λόγω αδειών, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν παραβίασε καμία από τις υποχρεώσεις που υπείχε από το άρθρο 5.
Το πραγματικό «σφάλμα» στην παρούσα υπόθεση έγκειται στο γεγονός ότι οι πλοιοκτήτες του Cleopatra και του Ocean Quest απέκτησαν
οικονομικό όφελος τόσο από την πώληση των αδειών των εν λόγω σκαφών όσο και από την Κοινότητα, ενώ η πώληση αυτή έπρεπε κανονικά
να έχει ως αποτέλεσμα να τους στερήσει τη δυνατότητα να λάβουν ενίσχυση για την ίδρυση μικτής εταιρίας. Εντούτοις, η Επιτροπή,
μολονότι, κατά το Ηνωμένο Βασίλειο, ήταν ενήμερη του γεγονότος ότι οι άδειες εξακολουθούσαν να κυκλοφορούν, αποφάσισε να καταβάλει
στους πλοιοκτήτες αυτούς τις κοινοτικές ενισχύσεις, θεωρώντας τους κατά τεκμήριο «καλόπιστους», ενώ δεν δέχτηκε το τεκμήριο
αυτό σε σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο.
Εξάλλου, η μεταφορά σκάφους στο πλαίσιο της συμφωνίας για την αλιεία μοιάζει με τα μέτρα οριστικής παύσης της λειτουργίας
σκάφους κατά την έννοια του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93. Για τον λόγο αυτό το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καθιερώσει μια διαδικασία
«παγώματος» της άδειας του σκάφους αμέσως μετά την παραλαβή από τις αρμόδιες αρχές της αίτησης για την ίδρυση μικτής εταιρίας.
Η άδεια αρχίζει να ισχύει και πάλι πλήρως μόνο στην περίπτωση που αποσυρθεί η αίτηση για την ίδρυση μικτής εταιρίας ή δεν
εγκριθεί από την Επιτροπή η μεταφορά σκάφους σε τέτοια εταιρία. Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει κατά συνέπεια ότι χάρη στα
μέτρα που έχει λάβει δεν πρόκειται να υπάρξει στο μέλλον καμία άλλη περίπτωση εκ νέου χρησιμοποίησης των αδειών.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Επισημαίνεται ευθύς εξαρχής ότι δεν αμφισβητείται εν προκειμένω ότι τα σκάφη Cleopatra και Ocean Quest έχουν εγγραφεί στα
νηολόγια αλιευτικών σκαφών της Αργεντινής και ότι επομένως έχουν μεταφερθεί οριστικά στη χώρα αυτή.
Η αιτίαση που διατυπώνει η Επιτροπή στο αιτητικό μέρος της προσφυγής της, το οποίο παρατίθεται στη σκέψη 1 της παρούσας απόφασης,
αποσκοπεί στην εκ μέρους του Δικαστηρίου αναγνώριση του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μη αφαιρώντας τις άδειες αλιείας των εν λόγω
σκαφών μετά την οριστική μεταφορά τους στην Αργεντινή, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93.
Συναφώς υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93, όταν ένα αλιευτικό σκάφος αποτελεί αντικείμενο
μέτρου οριστικής παύσης της λειτουργίας του, αφαιρείται η άδειά του.
Κατά συνέπεια, πριν εξεταστεί κατ’ ουσία η αιτίαση της Επιτροπής, τίθενται προκαταρκτικά δύο ζητήματα, αφενός το ζήτημα σε
τι ακριβώς συνίσταται το μέτρο οριστικής παύσης της λειτουργίας ενός αλιευτικού σκάφους και αφετέρου το ζήτημα αν η οριστική
μεταφορά ενός τέτοιου σκάφους στην Αργεντινή, στο πλαίσιο της ίδρυσης μικτής εταιρίας, μπορεί να εξομοιωθεί με μέτρο οριστικής
παύσης της λειτουργίας, κατά την έννοια του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93.

Επί των μέτρων οριστικής παύσης
Όσον αφορά, πρώτον, την έννοια «μέτρο οριστικής παύσης», δεν αμφισβητείται ότι ούτε το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93 ούτε
ο κανονισμός αυτός ως σύνολο παρέχουν ενδείξεις σχετικά με τον ορισμό της έννοιας αυτής. Αντίθετα, η εν λόγω έννοια ορίζεται
στον κανονισμό 3699/93, και ειδικότερα στο άρθρο 8, παράγραφος 2, κατά το οποίο τα μέτρα οριστικής παύσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων
των σκαφών μπορούν να περιλαμβάνουν ιδίως τη διάλυση των σκαφών, την οριστική μεταφορά τους προς μια τρίτη χώρα, εφόσον η
μεταφορά αυτή δεν θίγει το διεθνές δίκαιο και τη διατήρηση και διαχείριση των αλιευτικών πόρων, και τον οριστικό αναπροσανατολισμό
του σκάφους, εντός των υδάτων της Κοινότητας, προς εργασίες άλλες πλην της αλιείας.
Οι κανονισμοί 3690/93 και 3699/93 διαφέρουν ριζικά τόσο ως προς το αντικείμενό τους όσο και ως προς τους σκοπούς τους. Ο κανονισμός
3690/93, όπως προκύπτει ειδικότερα από την τρίτη αιτιολογική σκέψη του, θέτει τους κανόνες περί των ελαχίστων πληροφοριών
που πρέπει να περιέχονται στις άδειες αλιείας, ενώ ο κανονισμός 3699/93 ορίζει τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις των κοινοτικών
διαρθρωτικών παρεμβάσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.
Εντούτοις, μολονότι οι σκοποί των δύο αυτών κανονισμών διαφέρουν, από κανένα στοιχείο δεν συνάγεται ότι ο ορισμός της έννοιας
«μέτρο οριστικής παύσης» ισχύει μόνο στο πλαίσιο του κανονισμού 3699/93 και ότι ο ορισμός αυτός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί
σε σχέση με άλλα κείμενα του παράγωγου δικαίου που αφορούν τον τομέα της πολιτικής της αλιείας.
Ο κανονισμός 3699/93, ο οποίος ορίζει την έννοια του μέτρου οριστικής παύσης, εκδόθηκε εξάλλου μετά τον κανονισμό 3690/93.
Όπως προκύπτει από το κείμενο του κανονισμού 3699/93 στις διάφορες γλώσσες, και συγκεκριμένα στα γερμανικά, στα ισπανικά,
στα γαλλικά και στα ιταλικά, ο κοινοτικός νομοθέτης επέλεξε επομένως με πλήρη επίγνωση την ίδια έκφραση που χρησιμοποιούνταν
ήδη στον κανονισμό 3690/93.
Κατά συνέπεια, τίποτε δεν εμποδίζει τη χρήση αυτού του ορισμού της εν λόγω έννοιας, ο οποίος προκύπτει έστω από τον κανονισμό
3699/93, ακόμη και για την εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93, που αφορά την προσωρινή ή οριστική αφαίρεση των αδειών
αλιείας.
Μεταξύ των διαφόρων «μέτρων οριστικής παύσης» των αλιευτικών δραστηριοτήτων των σκαφών, τα οποία απαριθμούνται στο άρθρο 8,
παράγραφος 2, του κανονισμού 3699/93, καταλέγεται η «οριστική μεταφορά προς μια τρίτη χώρα». Εν προκειμένω όμως δεν αμφισβητείται
ότι η μεταφορά των αλιευτικών σκαφών Cleopatra και Ocean Quest πραγματοποιήθηκε «προς μια τρίτη χώρα», και συγκεκριμένα τη
Δημοκρατία της Αργεντινής.
Κατά συνέπεια, ανακύπτει στη συνέχεια το ζήτημα αν η οριστική μεταφορά αλιευτικών σκαφών στην Αργεντινή στο πλαίσιο της ίδρυσης
μικτής εταιρίας μπορεί να εξομοιωθεί με μέτρο οριστικής παύσης κατά την έννοια του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93.
Το γράμμα του εν λόγω άρθρου 8, παράγραφος 2, δεν εμποδίζει σε καμία περίπτωση την εφαρμογή της έννοιας «μέτρο οριστικής παύσης»
στην οριστική μεταφορά σκαφών βάσει διεθνούς συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και τρίτου κράτους. Αντίθετα, η εν λόγω διάταξη
κάνει ρητά λόγο, στη δεύτερη περίπτωση που προβλέπει, για την τήρηση του διεθνούς δικαίου, άρα και των διεθνών συμφωνιών.
Η δε συμφωνία για την αλιεία δεν απαγορεύει τον χαρακτηρισμό της μεταφοράς αλιευτικών σκαφών που πραγματοποιείται βάσει των
διατάξεών της ως «μέτρου οριστικής παύσης» των αλιευτικών δραστηριοτήτων, κατά την έννοια του κοινοτικού δικαίου.
Κατά συνέπεια, η οριστική μεταφορά αλιευτικών σκαφών προς τρίτο κράτος, η οποία πραγματοποιείται δυνάμει διεθνούς συμφωνίας,
αποτελεί ένα από τα μέτρα οριστικής παύσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων που προβλέπει το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού
3699/93. Επομένως, η οριστική μεταφορά εν προκειμένω των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest προς την Αργεντινή πρέπει να θεωρηθεί
«μέτρο οριστικής παύσης» των αλιευτικών δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τον ορισμό που δίδει στα μέτρα αυτά το κοινοτικό δίκαιο.

Επί της αφαίρεσης των αδειών αλιείας και της χορήγησης νέων αδειών αλιείας
Κατά συνέπεια, τίθεται το ζήτημα αν οι αρμόδιες αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν αφαιρέσει εν προκειμένω την άδεια αλιείας
των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest, τα οποία αμφότερα έχουν μεταφερθεί οριστικά στην Αργεντινή.
Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει ότι τα δικαιώματα που παρείχαν οι άδειες αλιείας στους παλαιούς πλοιοκτήτες του Cleopatra
και του Ocean Quest μεταβιβάστηκαν αντί ορισμένου τιμήματος σε τρίτους, οι οποίοι τα ασκούν σε σχέση με άλλα σκάφη. Το συμπέρασμα
του Ηνωμένου Βασιλείου είναι ότι οι εν λόγω άδειες έχουν αφαιρεθεί.
Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι οι άδειες αλιείας των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest έχουν αφαιρεθεί. Διαπιστώνει όμως ότι
η αλιευτική δυναμικότητα που αποδεσμεύτηκε χάρη στη μεταφορά των σκαφών αυτών χρησιμοποιήθηκε εκ νέου για άλλα σκάφη.
Συναφώς η Επιτροπή υποστηρίζει ότι από το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93 συνάγεται ότι, σε περίπτωση οριστικής μεταφοράς σκαφών
προς τρίτο κράτος, το κράτος μέλος πρέπει όχι μόνο να αφαιρεί τις άδειες των μεταφερθέντων σκαφών, αλλά και να μη χρησιμοποιεί
την αλιευτική δυναμικότητα που αποδεσμεύεται συναφώς στα εθνικά νηολόγια για τη χορήγηση νέων αδειών. Η χρησιμοποίηση αυτή
είναι αντίθετη, κατά την Επιτροπή, στους σκοπούς του άρθρου 8 του κανονισμού 2468/98, το οποίο εντάσσεται στο πλαίσιο της
κοινοτικής πολιτικής αναδιάρθρωσης του κοινοτικού στόλου.
Επιβάλλεται, πρώτον, η διαπίστωση ότι το γράμμα του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93 δεν απαγορεύει να χρησιμοποιείται για
τη χορήγηση νέων αδειών η αλιευτική δυναμικότητα που αποδεσμεύεται κατόπιν της μεταφοράς σκαφών προς τρίτο κράτος, καθόσον
το άρθρο αυτό προβλέπει απλώς την υποχρέωση του κράτους μέλους της σημαίας να αφαιρεί τις άδειες αλιείας των σκαφών που αποτελούν
αντικείμενο μέτρου οριστικής παύσης της λειτουργίας τους. Από τα προεκτεθέντα προκύπτει όμως ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εκπλήρωσε
αυτή την υποχρέωση αφαίρεσης των αδειών αλιείας.
Εξάλλου, το άρθρο 5 του κανονισμού 3690/93, το οποίο είναι η μόνη διάταξη την οποία αφορά το αίτημα της Επιτροπής, δεν κάνει
καμία αναφορά στο άρθρο 8 του κανονισμού 3699/93, ούτε μετά την τροποποίησή του από τον κανονισμό 2468/98. Εν πάση περιπτώσει,
το εν λόγω άρθρο 8 προβλέπει ιδίως σε τι μπορούν να συνίστανται τα μέτρα οριστικής παύσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων των
σκαφών και ορίζει ότι τα διαγραφέντα σκάφη πρέπει να αποκλείονται από την άσκηση της αλιείας στα κοινοτικά ύδατα. Από το γράμμα
της διάταξης αυτής δεν προκύπτει πάντως ότι η αλιευτική δυναμικότητα που αποδεσμεύεται στα εθνικά νηολόγια αλιευτικών σκαφών
κατόπιν της οριστικής μεταφοράς σκαφών προς τρίτο κράτος δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για τη χορήγηση νέων αδειών αλιείας.
Ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Επιτροπή, όπως τόνισε η γενική εισαγγελέας στο σημείο 45 των προτάσεών της, μπορούσε βάσιμα να
κινήσει κατά του Ηνωμένου Βασιλείου, στηριζόμενη σε άλλες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, τη διαδικασία του άρθρου 226 ΕΚ
σε σχέση με τη ρύθμιση της χορήγησης νέων αδειών αλιείας, δεν αμφισβητείται ότι η παράβαση των διατάξεων της εν λόγω ρύθμισης
δεν αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας λόγω παραβάσεως κράτους μέλους (βλ. αποφάσεις της 20ής Οκτωβρίου 2005,
C-6/04, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή 2005, σ. I-9017, σκέψεις 58 έως 60, της 15ης Ιουνίου 2006, C-255/04, Επιτροπή
κατά Γαλλίας, Συλλογή 2006, σ.  Ι‑5251, σκέψη 24, και της 15ης Φεβρουαρίου 2007, C-34/04, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, που δεν
έχει δημοσιευτεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 53).
Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι η αιτίαση της Επιτροπής σχετικά με παράβαση του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93 δεν είναι
βάσιμη, οπότε η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί χωρίς να χρειάζεται να εξεταστεί το επιχείρημα που προέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο
με το υπόμνημα αντίκρουσης κατά το οποίο το γεγονός ότι η μεταφορά των σκαφών Cleopatra και Ocean Quest στην Αργεντινή πραγματοποιήθηκε
πριν από την έκδοση της απόφασης με την οποία η Επιτροπή ενέκρινε τη μεταφορά αυτή συνεπαγόταν ότι δεν ίσχυε η υποχρέωση αφαίρεσης
των αδειών αλιείας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού 3690/93.
Επομένως, η προσφυγή της Επιτροπής πρέπει να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα
σύμφωνα με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.