CELEX: 61985CJ0265
Beroep tot schadevergoeding
Kerstboter

Overwegingen van het arrest
1 BIJ VERZOEKSCHRIFT NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 27*AUGUSTUS 1985, HEBBEN DE VENNOOTSCHAPPEN NAAR NEDERLANDS RECHT VAN DEN BERGH EN JURGENS*BV EN VAN*DIJK FOOD PRODUCTS*(LOPIK)*BV, DIE MARGARINES EN ANDERE VOEDINGSVETTEN VAN PLANTAARDIGE OORSPRONG PRODUCEREN EN IN VERSCHEIDENE LID-STATEN IN DE HANDEL BRENGEN, KRACHTENS ARTIKEL*215, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT VERGOEDING VAN DE SCHADE DIE ZIJ STELLEN TE HEBBEN GELEDEN DOOR DE "KERSTBOTERACTIE" ZOALS VASTGESTELD EN GEREGELD BIJ VERORDENING NR.*2956/84 VAN DE COMMISSIE VAN 18*OKTOBER 1984 BETREFFENDE DE AFZET VAN BOTER TEGEN VERLAAGDE PRIJS EN TOT WIJZIGING VAN VERORDENING NR.*1687/76 ( PB*1984, L*279, BLZ.*4 ).
2 DEZE VERORDENING BERUST OP DE VOLGENDE OVERWEGINGEN : ER ZIJN OP DE COMMUNAUTAIRE BOTERMARKT AANZIENLIJKE VOORRADEN AANWEZIG EN HET VERBRUIK VAN BOTER MOET MET ALLE PASSENDE MIDDELEN WORDEN BEVORDERD; VERLAGING VAN DE EINDVERBRUIKERSPRIJS VORMT EEN DOELTREFFEND MIDDEL OM DAT DOEL TE BEREIKEN; HET IS NIET MOGELIJK OM ALLE VOORRADEN BOTER ONDER NORMALE VOORWAARDEN AF TE ZETTEN; VERLENGING VAN DE OPSLAG MOET WORDEN VERMEDEN WEGENS DE DAARAAN VERBONDEN KOSTEN; OMSTREEKS KERSTMIS KUNNEN ZICH AFZETMOGELIJKHEDEN VOORDOEN VOOR BOTER DIE TEGEN VERLAAGDE PRIJS WORDT VERKOCHT VOOR ONMIDDELLIJKE CONSUMPTIE . TITEL*I VAN DE VERORDENING VOORZIET DAN OOK IN EEN KERSTBOTERACTIE, TEN EINDE 200*000 TON BOTER ( WAARVAN 9*100 TON IN NEDERLAND ) MET EEN KORTING VAN 1,6*ECU PER KILO OP DE MARKT TE VERKOPEN .
3 VOOR DE FEITEN, HET PROCESVERLOOP EN DE MIDDELEN EN ARGUMENTEN VAN PARTIJEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN VAN HET DOSSIER WORDEN HIERNA SLECHTS VERMELD, VOOR ZOVER DIT VOOR DE REDENERING VAN HET HOF NOODZAKELIJK IS .
4 IN HET ALGEMEEN, ALDUS VERZOEKSTERS, LEIDT EEN OPERATIE VAN EEN DERGELIJKE OMVANG, ZOWEL WAT DE VERKOCHTE HOEVEELHEDEN ALS WAT DE TOEGESTANE PRIJSVERLAGING BETREFT, TOT EEN PLOTSELINGE VERSTORING VAN DE MARKT VOOR VOEDINGSVETTEN . DANKZIJ COMMUNAUTAIRE STEUN WORDEN IMMERS INEENS AANZIENLIJKE HOEVEELHEDEN BOTER TEGEN STERK VERLAAGDE PRIJZEN AANGEBODEN . VERZOEKSTERS LEIDEN OP DEZE WIJZE SCHADE, DOORDAT DIE BOTER NIET ALLEEN DE VOORKEUR GENIET BOVEN VERSE BOTER, DIE DAN IN INTERVENTIE WORDT OPGESLAGEN, MAAR OOK BOVEN MARGARINE, EEN SUBSTITUEERBAAR EN CONCURREREND PRODUKT, WAARVAN DE VERKOPEN TIJDENS EN NA EEN KERSTBOTERACTIE AANZIENLIJK DALEN .
5 BLIJKENS HUN BIJ HET HOF INGEDIENDE SCHRIFTELIJKE EN MONDELINGE OPMERKINGEN VOEREN VERZOEKSTERS TOT STAVING VAN HUN BEROEP TOT SCHADEVERGOEDING ZEVEN MIDDELEN AAN, DIE ALLE ERTOE STREKKEN, DE ONWETTIGHEID VAN VERORDENING NR.*2956/84 AAN TE TONEN . ZIJ BETOGEN DAT DEZE VERORDENING :
A ) GEBREKKIG IS WEGENS ONBEVOEGDHEID;
B ) IN STRIJD IS MET HET BEGINSEL VAN DE MARKTSTABILISATIE ZOALS NEERGELEGD IN DE ARTIKELEN*39, EERSTE ALINEA, EEG-VERDRAG EN ARTIKEL*6, LID*3, VAN VERORDENING NR.*804/68 VAN DE RAAD VAN 27*JUNI 1968;
C ) IN STRIJD IS MET HET DISCRIMINATIEVERBOD VAN ARTIKEL*40, LID*3, EEG-VERDRAG;
D ) IN STRIJD IS MET HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL;
E ) GEBREKKIG IS WEGENS MISBRUIK EN OVERSCHRIJDING VAN BEVOEGDHEDEN, VOOR ZOVER ZIJ ERTOE STREKT, DE BOTERCONSUMPTIE TE BEVORDEREN;
F ) IN STRIJD IS MET HET BEGINSEL VAN HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN, ZOALS NEERGELEGD IN DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG EN 22, LID*1, VAN VERORDENING NR.*804/68;
G ) IN STRIJD IS MET HET VERTROUWENSBEGINSEL .
ONBEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE
6 BLIJKENS HAAR PREAMBULE BERUST DE BESTREDEN VERORDENING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE KERSTBOTERACTIE*1984 ZOWEL OP ARTIKEL*6 ALS OP ARTIKEL*12 VAN VERORDENING NR.*804/68 VAN DE RAAD VAN 27*JUNI 1968 HOUDENDE EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR MELK EN ZUIVELPRODUKTEN ( PB*1968, L*148, BLZ.*13 ). VOLGENS ARTIKEL*6, LEDEN 2 EN 3, KUNNEN BIJZONDERE MAATREGELEN WORDEN GETROFFEN TER BEVORDERING VAN DE AFZET VAN BOTER IN OPENBARE OF PARTICULIERE OPSLAG, DIE NIET TEGEN NORMALE VOORWAARDEN KAN WORDEN AFGEZET . ARTIKEL*12, LID*1, ZOALS GEWIJZIGD BIJ VERORDENING NR.*559/76 VAN 15*MAART 1976 ( PB*1976, L*67, BLZ.*9 ), BEPAALT DAT ANDERE MAATREGELEN KUNNEN WORDEN GETROFFEN OM DE AFZET VAN VOORRADEN ZUIVELPRODUKTEN TE VERGEMAKKELIJKEN OF DE VORMING VAN NIEUWE OVERSCHOTTEN TE VOORKOMEN .
7 VOOR DE DAADWERKELIJKE TENUITVOERLEGGING VAN DIE BIJZONDERE MAATREGELEN VOORZIET VERORDENING NR.*804/68 IN DE VOLGENDE BEVOEGDHEIDSVERDELING TUSSEN RAAD EN COMMISSIE : DE RAAD STELT DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN VOOR DE TOEPASSING VAN DIE MAATREGELEN VAST ( ARTIKELEN 6, LID*6, EN 12, LID*2 ) EN DE COMMISSIE, VOLGENS DE IN ARTIKEL*30 VOORZIENE PROCEDURE VAN HET BEHEERSCOMITE, DE UITVOERINGSBEPALINGEN MET BETREKKING TOT DIE MAATREGELEN ( ARTIKELEN 6, LID*7, EN 12, LID*3 ).
8 VERZOEKSTERS BETOGEN DAT, AANGEZIEN DE RAAD GEEN ALGEMENE TOEPASSINGSVOORSCHRIFTEN HAD VASTGESTELD, DE COMMISSIE NIET BEVOEGD WAS OM BIJ WEGE VAN EEN UITVOERINGSREGELING TOT DE ONDERHAVIGE KERSTBOTERACTIE TE BESLUITEN .
9 OM IN CASU DE BEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE TE BEOORDELEN, MOET WORDEN ONDERZOCHT
1 ) OF DE RAAD DE IN DE ARTIKELEN 6, LID*3, EN 12, LID*2, VAN VERORDENING NR.*804/68 VOORZIENE ALGEMENE TOEPASSINGSVOORSCHRIFTEN WEL HAD VASTGESTELD;
2 ) OF DE KERSTBOTERACTIE WAARTOE BIJ DE BESTREDEN VERORDENING WERD BESLOTEN, EEN MAATREGEL WAS WAARIN ZOWEL IN DE ARTIKELEN 6 EN 12 VAN VERORDENING NR.*804/68 ALS IN DIE ALGEMENE TOEPASSINGSVOORSCHRIFTEN WAS VOORZIEN .
10 BIJ ONDERZOEK VAN DE BETROKKEN BEPALINGEN BLIJKT IN DE EERSTE PLAATS DAT, ANDERS DAN VERZOEKSTERS STELLEN, DE RAAD DE IN DE ARTIKELEN 6 EN 12 VAN VERORDENING NR.*804/68 VOORZIENE ALGEMENE UITVOERINGSBEPALINGEN INDERDAAD HAD VASTGESTELD .
11 WAT ALLEREERST DE TOEPASSING VAN ARTIKEL*6 VAN DIE VERORDENING BETREFT, MOET WORDEN OPGEMERKT DAT DE RAAD TWEE VERORDENINGEN HEEFT VASTGESTELD . BIJ VERORDENING NR.*985/68 VAN 15*JULI 1968 HOUDENDE VASTSTELLING VAN DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE DE INTERVENTIEMAATREGELEN OP DE MARKT VOOR BOTER EN ROOM ( PB*1968, L*169, BLZ.*1 ), IS VOORZIEN IN DE TOEKENNING VAN STEUN AAN BOTER IN PARTICULIERE OPSLAG, ALSMEDE IN DE MOGELIJKHEID OM DIE STEUN TE VERHOGEN BIJ EEN ONGUNSTIGE ONTWIKKELING VAN DE MARKTSITUATIE . BIJ VERORDENING NR.*750/69 VAN DE RAAD VAN 22*APRIL 1969 TOT WIJZIGING VAN VOORNOEMDE VERORDENING NR.*985/68 ( PB*1969, L*98, BLZ.*2 ), IS DE MOGELIJKHEID GEOPEND DAT PASSENDE MAATREGELEN WORDEN GETROFFEN TER BEVORDERING VAN DE AFZET VAN BOTER IN OPENBARE OPSLAG, DIE NIET TEGEN NORMALE VOORWAARDEN KAN WORDEN AFGEZET .
12 WAT VERVOLGENS DE TOEPASSING VAN ARTIKEL*12 VAN VERORDENING NR.*804/68 BETREFT, HEEFT DE RAAD VERORDENING NR.*1269/79 VAN 25*JUNI 1979 ( PB*1979, L*161, BLZ.*8 ) VASTGESTELD, WAARVAN DE ARTIKELEN 2, LID*1, EN 4 BEPALEN DAT STEUN MAG WORDEN TOEGEKEND TEN EINDE HET BOTERVERBRUIK DOOR VERLAGING VAN DE EINDVERBRUIKERSPRIJZEN TE VERGROTEN .
13 IN DE TWEEDE PLAATS MOET WORDEN ONDERZOCHT, OF DE KERSTBOTERACTIE WAARTOE BIJ DE BESTREDEN VERORDENING WERD BESLOTEN, BINNEN DE GRENZEN VAN DE DOOR DE RAAD AAN DE COMMISSIE GEDELEGEERDE BEVOEGDHEDEN VALT .
14 TER BEOORDELING VAN DE OMVANG VAN DE OP HET GEBIED VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID IN BEGINSEL AAN DE COMMISSIE TOEGEKENDE UITVOERENDE BEVOEGDHEID MOET ER ALLEREERST AAN WORDEN HERINNERD DAT, GELIJK HET HOF OORDEELDE IN ZIJN ARREST VAN 30*OKTOBER 1975 ( ZAAK*23/75, REY*SODA, JURISPR.*1975, BLZ.*1279 ), UIT HET STELSEL VAN HET VERDRAG, IN HET KADER WAARVAN ARTIKEL*155 MOET WORDEN GEZIEN, ALSMEDE UIT DE EISEN VAN DE PRAKTIJK VOLGT DAT HET BEGRIP UITVOERING RUIM MOET WORDEN UITGELEGD . AANGEZIEN DE COMMISSIE ALS ENIGE IN STAAT IS, DE ONTWIKKELING VAN DE LANDBOUWMARKTEN VOORTDUREND EN OPLETTEND TE VOLGEN EN DE SPOEDMAATREGELEN TE TREFFEN DIE DE SITUATIE VEREIST, KAN DE RAAD GENOOPT ZIJN, DE COMMISSIE OP DIT GEBIED EEN RUIME BEOORDELINGS - EN HANDELINGSBEVOEGDHEID TE LATEN . DE GRENZEN VAN DIE BEVOEGDHEID MOETEN DAN MET NAME WORDEN BEPAALD AAN DE HAND VAN DE ALGEMENE HOOFDDOELEN VAN DE MARKTORDENING .
15 DE ONDERHAVIGE KERSTBOTERACTIE MOET WORDEN GEZIEN ALS EEN BIJZONDERE MAATREGEL, DIE IS VASTGESTELD IN EEN PERIODE WAARVAN VASTSTAAT DAT ER AANZIENLIJKE OVERSCHOTTEN AAN ZUIVELPRODUKTEN WAREN ONTSTAAN, EN DIE ZOWEL BEDOELD WAS OM DE CONSUMPTIE TE VERGROTEN EN DE OPENBARE EN PARTICULIERE BOTERVOORRADEN TE VERMINDEREN, ALS OM DE NOODZAKELIJKE VERNIEUWING VAN DIE VOORRADEN TE VERZEKEREN . EEN DERGELIJKE OPERATIE BEANTWOORDT ZOWEL AAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE ARTIKELEN 6 EN 12 VAN VERORDENING NR.*804/68, ALS AAN DIE VAN VOORNOEMDE VERORDENINGEN VAN DE RAAD TOT VASTSTELLING VAN DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN VOOR DE TOEPASSING ERVAN .
16 MITSDIEN WAS DE COMMISSIE KRACHTENS DE ARTIKELEN 6, LID*7, EN 12, LID*3, VAN VERORDENING NR.*804/68 BEVOEGD, DE MODALITEITEN VAN DE ONDERHAVIGE KERSTBOTERACTIE VAST TE STELLEN VOLGENS DE IN ARTIKEL*30 VAN DIE VERORDENING VOORZIENE PROCEDURE, DAT WIL ZEGGEN NA ADVIES VAN HET COMITE VAN BEHEER VOOR MELK EN ZUIVELPRODUKTEN, BEHALVE IN GEVAL VAN MET HET ADVIES VAN DAT COMITE STRIJDIGE MAATREGELEN .
17 AANGEZIEN HET COMITE NIET BINNEN DE IN ARTIKEL*30, LID*2, GESTELDE TERMIJN ADVIES HAD UITGEBRACHT OVER HET DOOR DE COMMISSIE VOORGELEGDE ONTWERP, WAS DEZE LAATSTE WEL DEGELIJK BEVOEGD OM DE BESTREDEN VERORDENING VAST TE STELLEN .
18 UIT HET VOORGAANDE VOLGT, DAT HET MIDDEL ONTLEEND AAN ONBEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE MOET WORDEN AFGEWEZEN .
MISKENNING VAN HET BEGINSEL VAN MARKTSTABILISATIE
19 VOLGENS VERZOEKSTERS LEIDEN DE KERSTBOTERACTIES TOT DISTORSIES VAN DE MARKT DIE, IN STRIJD MET ARTIKEL*39 EEG-VERDRAG, HET EVENWICHT VERSTOREN OP TWEE MARKTEN, DIE VAN BOTER EN DIE VAN MARGARINE, TWEE CONCURRERENDE EN ONDERLING VERVANGBARE PRODUKTEN .
20 DIT MIDDEL KAN NIET WORDEN AANVAARD . TE DEZEN ZIJ HERINNERD AAN DE VASTE RECHTSPRAAK VAN HET HOF ( ARRESTEN VAN 24*OKTOBER 1973, ZAAK*5/73, BALKAN, JURISPR.*1973, BLZ.*1091; 20*OKTOBER 1977, ZAAK*29/77, ROQUETTE, JURISPR.*1977, BLZ.*1835; 6*DECEMBER 1984, BIOVILAC, JURISPR.*1984, BLZ.*4057 ), VOLGENS WELKE DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN BIJ HET NASTREVEN VAN DE VERSCHILLENDE IN ARTIKEL*39 EEG-VERDRAG OPGESOMDE DOELSTELLINGEN ER VOORTDUREND VOOR MOETEN ZORGEN, EVENTUELE TEGENSTRIJDIGHEDEN TUSSEN ELK VAN DIE DOELSTELLINGEN TE VERZOENEN . OFSCHOON DIE VERZOENING ZICH ERTEGEN VERZET, EEN DEZER DOELSTELLINGEN DUSDANIG GEISOLEERD NA TE STREVEN, DAT DE VERWEZENLIJKING VAN DE ANDERE ONMOGELIJK WORDT GEMAAKT, MOGEN DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN NIETTEMIN AAN DEZE OF GENE ERVAN TIJDELIJK VOORRANG VERLENEN OVEREENKOMSTIG DE EIS VAN DE ECONOMISCHE GEGEVENHEDEN EN OMSTANDIGHEDEN MET HET OOG WAAROP ZIJ HUN BESLUITEN NEMEN .
21 MEER IN HET BIJZONDER BIJ DE BEOORDELING VAN DE WETTIGHEID VAN EEN MAATREGEL IN HET KADER VAN HET ALGEMENE BELEID IN DE SECTOR ZUIVELPRODUKTEN, OVERWOOG HET HOF IN VOORNOEMD ARREST-BIOVILAC, DAT EEN DER BELANGRIJKSTE DOELSTELLINGEN VAN DIT BELEID OVEREENKOMSTIG ARTIKEL*39, LID*1, SUB*A, EEG-VERDRAG ERIN BESTAAT, DE MELKPRODUCENTEN IN DE GEMEENSCHAP EEN REDELIJK INKOMEN TE VERZEKEREN, DOORDAT VOOR MELK EEN RICHTPRIJS WORDT VASTGESTELD DIE WORDT GEGARANDEERD DOOR INTERVENTIEAANKOPEN VAN DE VOORNAAMSTE DOOR VERWERKING VAN MELK VERKREGEN PRODUKTEN, MET NAME BOTER . ONDER DIE OMSTANDIGHEDEN MOCHT DE COMMISSIE, ZONDER MISKENNING VAN ARTIKEL*39, LID*1, EEG-VERDRAG, TOT EEN KERSTBOTERACTIE BESLUITEN TEN EINDE BIJZONDERE AANDACHT TE BESTEDEN AAN DE DOELSTELLING OM DE MELKPRODUCENTEN EEN REDELIJK INKOMEN TE VERZEKEREN . EEN DERGELIJKE ACTIE HOUDT IMMERS RECHTSTREEKS VERBAND MET DIE DOELSTELLING, DAAR ZIJ DE AFZET VAN DOOR DE INTERVENTIEMECHANISMEN VEROORZAAKTE OVERSCHOTTEN VERGEMAKKELIJKT EN VERNIEUWING VAN DE BOTERVOORRADEN MOGELIJK MAAKT, WAARDOOR HET STELSEL VAN PRODUKTIEPRIJZEN KAN WORDEN GEHANDHAAFD .
22 GEZIEN MET NAME DE ONTWIKKELING DIE VOOR DE RESPECTIEVE AANDELEN VAN DE BOTER - EN DE MARGARINEMARKT IN HET TOTALE COMMUNAUTAIRE VERBRUIK AAN VOEDINGSVETTEN IS VASTGESTELD, BLIJKT UIT DE STUKKEN VAN HET DOSSIER BOVENDIEN NIET, DAT EEN KERSTBOTERACTIE ALS DE ONDERHAVIGE EEN DAADWERKELIJKE EN DUURZAME VERSTORING VAN DE MARGARINEMARKT HEEFT VEROORZAAKT .
STRIJD MET HET DISCRIMINATIEVERBOD VAN ARTIKEL*40, LID*3, EEG-VERDRAG
23 VOLGENS VERZOEKSTERS LEIDT DE ONDERHAVIGE KERSTBOTERACTIE TOT EEN ONGEGRONDE DISCRIMINATIE TUSSEN BOTERPRODUCENTEN EN MARGARINEPRODUCENTEN, TEN NADELE VAN DEZE LAATSTEN, DIE EEN RECHTSTREEKS EN AANZIENLIJK CONCURRENTIENADEEL ONDERVINDEN . VOORTS ZOU DE COMMISSIE NIET ALLE KENMERKENDE ELEMENTEN VAN DE BETROKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN IN AANMERKING HEBBEN GENOMEN .
24 VASTSTAAT, DAT ZOWEL BOTER ALS MARGARINE DOOR VERWERKING VAN LANDBOUWPRODUKTEN WORDEN VERKREGEN EN DERHALVE ONDER HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID VALLEN, ALSMEDE DAT HET HIER CONCURRERENDE EN GEDEELTELIJK SUBSTITUEERBARE PRODUKTEN BETREFT . ARTIKEL*40, LID*3, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG, BEPALENDE DAT DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER LANDBOUWMARKTEN "ELKE DISCRIMINATIE TUSSEN PRODUCENTEN OF VERBRUIKERS VAN DE GEMEENSCHAP ( MOET ) UITSLUITEN", IS IN*CASU DERHALVE VAN TOEPASSING .
25 ER ZIJ EVENWEL AAN HERINNERD DAT, VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK VAN HET HOF ( ARRESTEN VAN 25*OKTOBER 1978, GEVOEGDE ZAKEN 103 EN 145/77, ROYAL SCHOLTEN HONIG, JURISPR.*1978, BLZ.*2037; 12*JULI 1979, ZAAK*166/78, ITALIE/RAAD, JURISPR.*1979, BLZ.*2591; 27*SEPTEMBER 1979, ZAAK*230/78, ERIDANIA, JURISPR.*1979, BLZ.*2749; 6*DECEMBER 1984, BIOVILAC, REEDS AANGEHAALD ), HET DISCRIMINATIEVERBOD VAN ARTIKEL*40, LID*3, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG SLECHTS EEN BIJZONDERE UITDRUKKING IS VAN HET ALGEMENE GELIJKHEIDSBEGINSEL EN ZICH ER NIET TEGEN VERZET, DAT VERGELIJKBARE SITUATIES VERSCHILLEND WORDEN BEHANDELD INDIEN ZO' N VERSCHIL OBJECTIEF GERECHTVAARDIGD IS . IN*CASU VALLEN DRIE ESSENTIELE VERSCHILLEN TUSSEN DE BOTERMARKT EN DE MARGARINEMARKT TE NOTEREN .
26 IN DE EERSTE PLAATS IS WEGENS DE GROTE OMVANG VAN DE MELKPRODUKTIE IN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP EN AANGEZIEN DE VOORZIENINGSMOGELIJKHEDEN BINNEN DE GEMEENSCHAP VERSCHILLEN AL NAAR GELANG HET GAAT OM ZUIVELPRODUKTEN DAN WEL OM PLANTAARDIGE VETTEN, DE BIJ VERORDENING NR.*804/68 VAN DE RAAD VASTGESTELDE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR MELK EN ZUIVELPRODUKTEN, WAARONDER BOTER VALT, IN EEN GEHEEL ANDERE CONTEXT ONTWORPEN DAN DIE IN DE SECTOR PLANTAARDIGE VETTEN . ZO VOORZIET VERORDENING NR.*804/68 IN ANDERE INTERVENTIE - EN PRIJSVORMINGSMECHANISMEN DAN VERORDENING NR.*136/66 VAN DE RAAD VAN 22*SEPTEMBER 1966 ( PB*1966, BLZ.*3025 ), ZOALS GEWIJZIGD, HOUDENDE DE TOTSTANDBRENGING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR OLIEN EN VETTEN, WAARTOE MARGARINE BEHOORT . TERWIJL DE MARKTREGULERING IN HET KADER VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR DE MELKSECTOR HOOFDZAKELIJK GESCHIEDT DOOR MIDDEL VAN DE INTERVENTIEPRIJS VOOR BOTER EN MELKPOEDER, BERUST ZIJ IN HET KADER VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR DE SECTOR OLIEN EN VETTEN VOORNAMELIJK OP EEN STELSEL VAN STEUNVERLENING AAN DE PRODUKTIE, WAARBIJ DE INTERVENTIE SLECHTS EEN AANVULLENDE FUNCTIE HEEFT .
27 IN DE TWEEDE PLAATS IS DE POSITIE VAN DE BETROKKEN PRODUKTEN BINNEN HUN RESPECTIEVE MARKTORDENING TOTAAL VERSCHILLEND . IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR MELK EN ZUIVELPRODUKTEN NEEMT BOTER, EVENALS MAGERE-MELKPOEDER, ALS ONDERSTEUNEND ELEMENT VAN DIE MARKT EEN FUNDAMENTELE PLAATS IN . DE ROL VAN MARGARINE IN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR OLIEN EN VETTEN IS DAARMEE NIET VERGELIJKBAAR .
28 IN DE DERDE PLAATS KENT DE MARKT IN DE SECTOR PLANTAARDIGE VETTEN BIJ LANGE NA NIET DEZELFDE MOEILIJKHEDEN ALS DE MARKT IN DE SECTOR ZUIVELPRODUKTEN . GELIJK HET HOF OVERWOOG IN ZIJN ARREST VAN 25*FEBRUARI 1979 ( ZAAK*138/78, STOELTING, JURISPR.*1979, BLZ.*713 ), WORDT DE TOESTAND OP DE ZUIVELMARKT IN DE GEMEENSCHAP GEKENMERKT DOOR STRUCTURELE OVERSCHOTTEN AAN BOTER EN MAGERE-MELKPOEDER ALS GEVOLG VAN EEN GEBREK AAN EVENWICHT TUSSEN VRAAG EN AANBOD VAN DEZE PRODUKTEN . TEN EINDE HET HOOFD TE BIEDEN AAN DEZE BIJZONDERE MOEILIJKHEDEN IN DE SECTOR ZUIVELPRODUKTEN, DIENEN DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN BIJGEVOLG TEGELIJKERTIJD VERGROTING VAN DE REEDS BESTAANDE VOORRADEN TE VOORKOMEN EN DE AFZET VAN DIE VOORRADEN TE BEVORDEREN .
29 UIT HET VOORGAANDE VOLGT DAT, GELET OP DE OBJECTIEVE VERSCHILLEN TUSSEN DE JURIDISCHE MECHANISMEN EN DE ECONOMISCHE OMSTANDIGHEDEN VAN DE BETROKKEN MARKTEN, DE BOTERPRODUCENTEN EN DE MARGARINEPRODUCENTEN ZICH NIET IN VERGELIJKBARE SITUATIES BEVINDEN . MITSDIEN KAN NIET WORDEN GESTELD DAT DE ONDERHAVIGE KERSTBOTERACTIE, DIE GEHEEL IN DE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR ZUIVELPRODUKTEN PAST, DE MARGARINEPRODUCENTEN DISCRIMINEERT .
MISKENNING VAN HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL
30 VERZOEKSTERS BETOGEN, DAT DE VERKOPEN VAN KERSTBOTER NOODZAKELIJK NOCH GESCHIKT ZIJN OM DE BOTERCONSUMPTIE TE VERGROTEN EN LANGERE OPSLAG TE VERMIJDEN . DE BIJ DE BESTREDEN VERORDENING GELANCEERDE KERSTBOTERACTIE IS HUNS INZIENS, GELET OP DE KOSTEN ERVAN, ONGESCHIKT EN ONDOELTREFFEND . HET PROBLEEM VAN DE BOTEROVERSCHOTTEN EN -VOORRADEN ZOU BOVENDIEN OP DOELTREFFENDER EN MINDER BELASTENDE WIJZE KUNNEN WORDEN OPGELOST DAN MET MAATREGELEN ALS KERSTBOTERACTIES .
31 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK MOET BIJ HET ONDERZOEK VAN DE VRAAG OF EEN BEPALING VAN GEMEENSCHAPSRECHT IN OVEREENSTEMMING IS MET HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL, WORDEN NAGEGAAN OF DE AANGEWENDE MIDDELEN GESCHIKT ZIJN TER VERWEZENLIJKING VAN HET BEOOGDE DOEL EN NIET VERDER GAAN DAN TER BEREIKING VAN DAT DOEL NOODZAKELIJK IS . GELIJK HET HOF VOORTS OPMERKTE IN ZIJN ARREST VAN 21*FEBRUARI 1979 ( STOELTING, REEDS AANGEHAALD ), KAN DE KLAARBLIJKELIJKE ONGESCHIKTHEID VAN EEN MAATREGEL OM HET DOOR DE BEVOEGDE INSTELLING NAGESTREEFDE DOEL TE BEREIKEN, WELISWAAR DE GELDIGHEID VAN DIE MAATREGEL AANTASTEN, DOCH MOET NIETTEMIN WORDEN ERKEND DAT DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN OP HET GEBIED VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID EEN RUIME DISCRETIONAIRE BEVOEGDHEID BEZITTEN, OVEREENKOMEND MET DE VERANTWOORDELIJKHEID DIE HUN BIJ HET VERDRAG IS OPGELEGD .
32 IN*CASU BLIJKT UIT DE MOTIVERING VAN DE BESTREDEN VERORDENING, DAT DEZE ALS VOORNAAMSTE DOELSTELLING HAD, HET BOTERVERBRUIK TE BEVORDEREN EN ALDUS NIET ALLEEN DE TOTALE VOORRADEN BOTER TE VERMINDEREN, MAAR TEVENS LANGERE OPSLAG TE VERMIJDEN VAN OUDE BOTER, DIE NA VERLOOP VAN TIJD ONGESCHIKT WORDT VOOR CONSUMPTIE EN VERDERE VERWERKING BEHOEFT . BLIJKENS HET DOSSIER EN DE VOOR HET HOF GEMAAKTE OPMERKINGEN ZIJN DE BOTERVERKOPEN IN DE GEMEENSCHAP DOOR DE LITIGIEUZE ACTIE TOEGENOMEN MET ONGEVEER 40*000 TON, DIE DERHALVE NIET BEHOEFDEN TE WORDEN OPGESLAGEN, EN HEEFT DIT TOT EEN SNELLERE VERNIEUWING EN EEN ZEKERE VERVERSING VAN DE BOTERVOORRADEN GELEID . DEZE DOELSTELLINGEN BEHOREN TOT DIE WELKE ARTIKEL*6, LID*4, VAN VERORDENING NR.*804/68 AAN DE INTERVENTIEREGELING VERBINDT .
33 VOOR HET OVERIGE BLIJKT NOCH UIT HET DOSSIER NOCH UIT DE VOOR HET HOF GEMAAKTE OPMERKINGEN, DAT DE COMMISSIE, DOOR ZICH OP HET STANDPUNT TE STELLEN DAT ZIJ NIET ONDER JURIDISCH, ECONOMISCH EN PSYCHOLOGISCH AANVAARDBARE OMSTANDIGHEDEN OVER ANDERE MOGELIJKHEDEN BESCHIKTE OM DE NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN MET DOELTREFFENDER EN GOEDKOPERE MIDDELEN TE BEREIKEN, ZICH AAN EEN KENNELIJK ONJUISTE BEOORDELING SCHULDIG HEEFT GEMAAKT .
34 ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN, EN OFSCHOON MET DE COMMISSIE MOET WORDEN TOEGEGEVEN DAT OPERATIES ALS KERSTBOTERACTIES EEN BEPERKTE DOELTREFFENDHEID HEBBEN EN VOOR DE GEMEENSCHAPSKAS AANZIENLIJKE KOSTEN MEEBRENGEN, KAN NIET WORDEN GESTELD DAT DE BESTREDEN MAATREGEL ONGESCHIKT WAS TER BEREIKING VAN DE BEOOGDE DOELSTELLINGEN DAN WEL VERDER GING DAN TER BEREIKING DAARVAN NOODZAKELIJK WAS . MITSDIEN MOET HET MIDDEL ONTLEEND AAN MISKENNING VAN HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL, WORDEN AFGEWEZEN .
GEBREKKIGHEID VAN DE VERORDENING WEGENS MISBRUIK EN OVERSCHRIJDING VAN BEVOEGDHEDEN, IN ZOVERRE ZIJ ERTOE STREKT DE BOTERCONSUMPTIE TE BEVORDEREN
35 BLIJKENS DE IN DIT VERBAND DOOR VERZOEKSTERS AANGEVOERDE ARGUMENTEN BESTAAT DIT MIDDEL IN FEITE UIT TWEE ONDERDELEN :
- DE RAAD HEEFT DE COMMISSIE EEN BEVOEGDHEID INGERUIMD TOT HET TREFFEN VAN MAATREGELEN OM DE AFZET VAN DE VOORRADEN TE VERZEKEREN, MAAR NIET OM EEN GROTER BOTERVERBRUIK TEWEEG TE BRENGEN;
- DE DOOR DE COMMISSIE GETROFFEN MAATREGELEN MOGEN NIET VERDER GAAN DAN BEPAALD IN ARTIKEL*6, LID*4, SUB*A, VAN VERORDENING NR.*804/68, VOLGENS HETWELK DE INTERVENTIEREGELING ZODANIG WORDT TOEGEPAST, DAT DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN BOTER OP DE MARKT GEHANDHAAFD BLIJFT . ZIJ MAG BOTER DERHALVE GEEN KUNSTMATIG CONCURRENTIEVOORDEEL VERSCHAFFEN TEN OPZICHTE VAN MARGARINE . MITSDIEN HEEFT DE COMMISSIE EEN ANDER DOEL NAGESTREEFD DAN WAARVOOR DE BETROKKEN BEVOEGDHEDEN HAAR ZIJN VERLEEND .
EERSTE ONDERDEEL VAN HET MIDDEL
36 DIT VALT SAMEN MET HET MEER ALGEMENE MIDDEL ONTLEEND AAN ONBEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE . MITSDIEN KAN HIER WORDEN VOLSTAAN MET TE VERWIJZEN NAAR HETGEEN HIERVOOR IS OPGEMERKT OVER DE BEVOEGDHEID VAN DE COMMISSIE .
TWEEDE ONDERDEEL VAN HET MIDDEL : SCHENDING VAN ARTIKEL*6, LID*4, SUB*A, VAN VERORDENING NR.*804/68
37 DIENAANGAANDE MOET WORDEN VASTGESTELD, GELIJK DE COMMISSIE TERECHT OPMERKT, DAT DE INTERVENTIEREGELING VOLGENS ARTIKEL*6, LID*4, SUB*A, VAN VERORDENING NR.*804/68 WELISWAAR ZODANIG MOET WORDEN TOEGEPAST, DAT DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN BOTER OP DE MARKT GEHANDHAAFD BLIJFT, MAAR DAT DIT NIET BETEKENT DAT DE CONCURRENTIEVERHOUDING TUSSEN BOTER EN ANDERE, GEDEELTELIJK SUBSTITUEERBARE PRODUKTEN STAR EN ONVERANDERLIJK ZOU MOETEN ZIJN . GEZIEN DE BELANGRIJKE ROL VAN BOTER BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR ZUIVELPRODUKTEN, MOETEN DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN ER JUIST OP TOEZIEN DAT DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN DIT PRODUKT NIET ZWAKKER WORDT, MAAR EVENTUEEL WORDT VERSTERKT TENEINDE HET EVENWICHT VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING VOOR ZUIVELPRODUKTEN TE HERSTELLEN . MET HET OOG HIEROP IS DE COMMISSIE BEVOEGD OM, INDIEN DE AFZET VAN BOTER PROBLEMEN OPLEVERT, MAATREGELEN TE TREFFEN DIE DOOR VERLAGING VAN DE PRIJS VAN HET PRODUKT HET BOTERVERBRUIK BEVORDEREN . DAARBIJ KAN ZIJ TEVENS REKENING HOUDEN MET DE ANDERE IN ARTIKEL*6, LID*4, SUB*B EN C, VAN VERORDENING NR.*804/68 GENOEMDE DOELSTELLINGEN : HET BEHOUD VAN DE OORSPRONKELIJKE KWALITEIT VAN DE OPGESLAGEN BOTER EN DE VERWEZENLIJKING VAN DE MEEST RATIONELE OPSLAG . EEN ACTIE ALS DE ONDERHAVIGE BEANTWOORDT VOLLEDIG AAN DEZE DOELSTELLINGEN .
38 BLIJKENS HET VOORGAANDE HEEFT DE COMMISSIE MET DE BESTREDEN VERORDENING, WAARBIJ ZIJ TOT EEN KERSTBOTERACTIE BESLOOT, GEEN ANDER DOEL NAGESTREEFD DAN WAARVOOR HAAR BIJ VOORMELDE VERORDENING VAN DE RAAD BEVOEGHEDEN WAREN INGERUIMD .
MISKENNING VAN HET BEGINSEL VAN HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN
39 VOLGENS VERZOEKSTERS ZIJN OOK DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN GEBONDEN AAN HET FUNDAMENTELE BEGINSEL VAN HET VRIJE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDELSVERKEER . ARTIKEL*5, LID*1, VAN DE BESTREDEN VERORDENING ZOU INTRACOMMUNAUTAIR HANDELSVERKEER IN KERSTBOTER EVENWEL ONMOGELIJK MAKEN EN DERHALVE IN STRIJD ZIJN MET DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG .
40 ZONDER DAT BEHOEFT TE WORDEN ONDERZOCHT OF DE COMMISSIE, DOOR KERSTBOTER AAN DE WERKINGSSFEER VAN HET BEGINSEL VAN HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN TE ONTTREKKEN, DE ARTIKELEN 30 EN VOLGENDE EEG-VERDRAG HEEFT MISKEND, KAN HIER WORDEN VOLSTAAN MET DE OPMERKING, DAT VERZOEKSTERS HUN BEROEP TOT SCHADEVERGOEDING NIET ONDER AANVOERING VAN DIT MIDDEL KUNNEN DOEN SLAGEN .
41 BLIJKENS HET DOSSIER EN DE VOOR HET HOF GEMAAKTE OPMERKINGEN BESTAAT ER IMMERS EEN SPECIFIEKE SITUATIE OP DE NEDERLANDSE MARKT, WAAR IEDER AANBOD VAN BOTER TEGEN EEN LAGERE PRIJS TOT EEN DUIDELIJK GROTERE STIJGING VAN HET BOTERVERBRUIK LEIDT DAN IN DE OVERIGE LID-STATEN . INDIEN DERHALVE IN DE BESTREDEN VERORDENING GEEN KWANTITATIEVE BEPERKING WAS NEERGELEGD VAN DE HOEVEELHEID KERSTBOTER DIE OP DE NEDERLANDSE MARKT MOCHT WORDEN AFGEZET ( 9*100 TON ), EN EEN BEPALING ALS VOORNOEMD ARTIKEL*5 ONTBRAK, HAD DE NEDERLANDSE MARKT KUNNEN WORDEN VERSTOORD DOOR HET AANBOD VAN VEEL GROTERE HOEVEELHEDEN GOEDKOPERE BOTER, AFKOMSTIG UIT ANDERE LID-STATEN, WAAR DIT PRODUKT MINDER SUCCES HEEFT BIJ DE CONSUMENT . DIT ZOU DERHALVE -*OM DE GEDACHTENGANG VAN VERZOEKSTERS TE VOLGEN *- TOT NOG VEEL GROTERE SCHADE HEBBEN GELEID VOOR DE MARGARINEFABRIKANTEN DIE OP DE NEDERLANDSE MARKT OPEREREN .
42 AANGEZIEN DE GESTELDE ONWETTIGHEID DERHALVE GENERLEI OORZAKELIJK VERBAND HOUDT MET DE BEWEERDELIJK GELEDEN SCHADE, MOET DIT MIDDEL IN ELK GEVAL WORDEN AFGEWEZEN .
SCHENDING VAN HET VERTROUWENSBEGINSEL
43 VOLGENS VERZOEKSTERS HEEFT DE COMMISSIE ZELF HERHAALDELIJK IN HET OPENBAAR VERKLAARD, DAT OPERATIES ALS DE KERSTBOTERACTIES NIET GESCHIKT WAREN TER BEREIKING VAN DE NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN, MET NAME EEN DUURZAME VERMINDERING VAN DE VOORRADEN . BIJGEVOLG, ALDUS VERZOEKSTERS, KONDEN ZIJ NIET VERWACHTEN DAT DE COMMISSIE VAN HAAR VERKLARINGEN ZOU TERUGKOMEN EN OPNIEUW EEN DERGELIJKE ACTIE ZOU ORGANISEREN .
44 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK VAN HET HOF KAN OP HET BEGINSEL VAN BESCHERMING VAN HET GEWETTIGD VERTROUWEN EEN BEROEP WORDEN GEDAAN DOOR IEDERE ONDERNEMER BIJ WIE EEN INSTELLING GEGRONDE VERWACHTINGEN HEEFT OPGEWEKT . WANNEER ECHTER EEN VOORZICHTIG EN BEZONNEN HANDELAAR DE VASTSTELLING VAN EEN VOOR ZIJN BELANGEN NADELIGE COMMUNAUTAIRE MAATREGEL KAN VOORZIEN, KAN HIJ ZICH NIET OP DIT BEGINSEL BEROEPEN WANNEER DIE MAATREGEL WORDT VASTGESTELD ( ARREST VAN 1*FEBRUARI 1978, ZAAK*78/77, LUEHRS, JURISPR.*1978, BLZ.*169 ).
45 IN*CASU IS NIET KOMEN VAST TE STAAN DAT DE COMMISSIE, ALVORENS DE BESTREDEN MAATREGEL VAST TE STELLEN, ZICH ERTOE HAD VERBONDEN OM GEEN ACTIES ALS DE KERSTBOTERACTIE MEER TE ONDERNEMEN . ZIJ HAD HOOGUIT TE KENNEN GEGEVEN, DAT VAN DERGELIJKE ACTIES IN DE TOEKOMST EEN BESCHEIDEN GEBRUIK MOEST WORDEN GEMAAKT . VOOR HET OVERIGE HEEFT DE COMMISSIE HAAR KERSTBOTERACTIES VAN 1977, 1978, 1979 EN 1982 SEDERT MEER DAN TIEN JAAR STEEDS GEKOPPELD AAN TAL VAN ANDERE MAATREGELEN TER BEVORDERING VAN DE AFZET VAN BOTER TEGEN VERLAAGDE PRIJS . DESONDANKS WAREN DE BOTERVOORRADEN IN 1983 EN 1984 STERK GEGROEID . ONDER DIE OMSTANDIGHEDEN VIEL NIET UIT TE SLUITEN DAT WEDEROM TOT EEN KERSTBOTERACTIE ZOU WORDEN BESLOTEN, EN EEN VOORZICHTIG EN BEZONNEN ONDERNEMER MOEST MET DIE MOGELIJKHEID REKENING HOUDEN . MITSDIEN MOET HET MIDDEL ONTLEEND AAN SCHENDING VAN HET VERTROUWENSBEGINSEL, WORDEN AFGEWEZEN .
46 FORMEEL HEBBEN VERZOEKSTERS SUBSIDIAIRE CONCLUSIES INGEDIEND STREKKENDE TOT AANSPRAKELIJKSTELLING VAN DE GEMEENSCHAPPEN, OOK VOOR HET GEVAL DE BESTREDEN MAATREGEL WETTIG MOEST WORDEN GEACHT . BIJ ONDERZOEK VAN DE TOT STAVING VAN DEZE CONCLUSIES AANGEVOERDE ARGUMENTEN BLIJKEN DEZE IN WERKELIJKHEID ECHTER TE BERUSTEN OP EEN BEWEERDE SCHENDING VAN HET VERTROUWENSBEGINSEL, ZODAT ZIJ NIET LOS VAN DE PRIMAIRE CONCLUSIES KUNNEN WORDEN GEZIEN . ONDER DIE OMSTANDIGHEDEN VOLGT UIT DE VOORGAANDE OVERWEGINGEN, DAT DEZE CONCLUSIES IN GEEN GEVAL KUNNEN WORDEN AANVAARD .
47 MITSDIEN MOET HET BEROEP WORDEN VERWORPEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
48 INGEVOLGE ARTIKEL*69, PARAGRAAF*2, VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN . AANGEZIEN VERZOEKSTERS IN HET ONGELIJK ZIJN GESTELD, MOETEN ZIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
RECHTDOENDE :
1 ) VERWERPT HET BEROEP .
2 ) VERWIJST VERZOEKSTERS IN DE KOSTEN VAN HET GEDING .