CELEX: 62002CJ0245
Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ
Artikoli 2(1), 16(1) u 70 tal-Ftehim TRIPS
Trade marks
Firxa tad-dritt esklużiv tal-proprjetarju tat-trade mark
Allegat użu tas-sinjal bħala isem kummerċjali

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 2(1), 16(1) u 70 tal-Ftehim dwar l-aspetti
tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali relatati mal-kummerċ (aktar 'il quddiem il-"Ftehim TRIPS"), li jinsab fl-Anness
I C tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (aktar 'il quddiem il-"Ftehim WTO", approvat f'isem
il-Komunità, safejn għandhom x'jaqsmu l-oqsma li huma fil-kompetenza tagħha, permezz tad-Deċiżjoni 94/800/KEE tal-Kunsill,
tat-22 ta' Diċembru 1994 (ĠU L 336, p. 1, 214).
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn il-birrerija Anheuser-Busch Inc. (aktar 'il quddiem "Anheuser-Busch",
stabbilita f'Saint Louis, Missouri (L-Istati Uniti), u l-birrerija Budĕjovický Budvar, národní podnik (aktar 'il quddiem "Budvar"),
stabbilita fil-belt ta' Česke Budějovice (Ir-Repubblika Ċeka), dwar it-tikketta użata minn Budvar fil-kummerċjalizzazzjoni
tal-birra tagħha fil-Finlandja u li, skond Anheuser-Busch, tikkostitwixxi ksur tat-
trade marks
Budweiser, Bud, Bud Light u Budweiser King of Beers li tagħhom din ta' l-aħħar hija l-proprjetarja fl-Istat Membru msemmi.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt internazzjonali
3       L-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Industrijali, ta' l-20 ta' Marzu 1883, irriveduta
l-aħħar fi Stokkolma fl-14 ta' Lulju 1967 (
Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti
, vol. 828, Nru 11847, p. 108, aktar 'il quddiem il-"Konvenzjoni ta' Pariġi"), jipprovdi li:
"L-isem kummerċjali għandu jkun protett fil-pajjiżi kollha ta' l-Unjoni mingħajr l-obbligu ta' depożitu jew reġistrazzjoni,
irrispettivament minn jekk jagħmilx parti minn
trade mark
." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4       Il-Ftehim WTO u l-Ftehim TRIPS, li jagħmel parti integrali minnu, daħlu fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1995. Madankollu, skond l-Artikolu
65(1) tal-Ftehim TRIPS, il-Membri ma kinux obbligati japplikaw id-dispożizzjonijiet tiegħu qabel ma jiskadi perijodu ġenerali
ta' sena, jiġifieri qabel l-1 ta' Jannar 1996 (aktar 'il quddiem id-"data ta' applikazzjoni").
5       L-Artikolu 1(2) tal-Ftehim TRIPS, intitolat "Natura u portata ta' l-obbligi", jipprovdi li:
"Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, l-espressjoni "proprjetà intellettwali" tirreferi għas-setturi kollha tal-proprjetà intellettwali
li huma s-suġġett tas-Sezzjonijiet 1 sa 7 tal-Parti II." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6       L-Artikolu 2 ta' l-imsemmi ftehim, intitolat "Konvenzjonijiet dwar il-proprjetà intellettwali" jipprovdi li:
"1.      Fir-rigward tal-Partijiet II, III u IV ta' dan il-Ftehim, il-Membri għandhom jikkonformaw rwieħhom ma' l-Aritkoli 1 sa 12
u ma' l-Artikolu 19 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi (1967).
2.      L-ebda dispożizzjoni tal-Partijiet I sa IV ta' dan il-Ftehim m'għandha toħloq deroga mill-obbligi li l-Membri jista' jkollhom
lejn xulxin taħt il-Konvenzjoni ta' Pariġi, il-Konvenzjoni ta' Berne, il-Konvenzjoni ta' Roma jew taħt it-Trattat dwar il-proprjetà
intellettwali fil-qasam ta' ċirkwiti integrati." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
7       L-Artikolu 15(1) tal-Ftehim TRIPS, intitolat "Is-suġġett tal-protezzjoni", li jinsab fit-Taqsima 2 tal-Parti II ta' dan il-ftehim
li tikkonċerna normi dwar l-eżistenza, il-portata u l-eżerċizzju tad-drittijiet ta'
trade mark
, jipprovdi li:
"Kull sinjal, jew kull taħlita ta' sinjali, li jkun kapaċi li jiddistingwi l-prodotti jew is-servizzi ta' impriża minn dawk
ta' impriżi oħra jista' jammonta għal
trade mark
. Sinjali bħal dawn, b'mod partikolari, il-kliem, inklużi l-ismijiet ta' persuni, l-ittri, iċ-ċifri, l-elementi figurattivi
u t-taħlitiet ta' kuluri, kif ukoll kull taħlita ta' dawn is-sinjali, jkunu jistgħu jiġu rreġistrati bħala
trade marks
. […]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
8       L-Artikolu 16(1) ta' l-imsemmi ftehim, intitolat "Drittijiet mogħtija", jipprovdi li:
"Il-proprjetarju ta'
trade mark
reġistrata għandu jkollu d-dritt esklużiv li jwaqqaf lil kull terza persuna milli, mingħajr il-kunsens tiegħu, tagħmel użu
matul operazzjonijiet kummerċjali minn sinjali identiċi jew simili għal prodotti jew servizzi identiċi jew simili għal dawk
li fir-rigward tagħhom it-
trade mark
kienet irreġistrata fil-każ fejn użu bħal dan iwassal għal probabbiltà ta' konfużjoni. Fil-każ ta' użu ta' sinjal identiku
fir-rigward ta' prodotti jew servizzi identiċi, l-eżistenza ta' probabbiltà ta' konfużjoni għandha tiġi preżunta. Id-drittijiet
deskritti aktar 'il fuq m'għandhomx jippreġudikaw xi dritt preċedenti eżistenti u lanqas m'għandhom jaffettwaw il-possibbiltà
tal-Membri li jagħmlu l-eżistenza tad-drittijiet suġġetta għall-użu." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
9       Skond l-Artikolu 17 tal-Ftehim TRIPS, intitolat "Eċċezzjonijiet":
"Il-Membri jistgħu jipprovdu għal eċċezzjonijiet limitati għad-drittijiet mogħtija minn
trade mark
, per eżempju, fir-rigward ta' l-użu xieraq ta' termini deskrittivi, bil-kundizzjoni li dawn l-eċċezzjonijiet jieħdu in kunsiderazzjoni
l-interessi leġittimi tal-proprjetarju tat-
trade mark
u tal-persuni terzi." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
10     L-Artikolu 70 ta' dan il-ftehim, intitolat "Protezzjoni ta' suġġetti eżistenti", jipprovdi li:
"1.      Dan il-Ftehim ma joħloqx obbligi fir-rigward ta' atti li twettqu qabel id-data ta' applikazzjoni għall-Membru in kwistjoni.
2.      Bla ħsara għal dispożizzjonijiet kuntrarji f'dan il-Ftehim, dan il-Ftehim joħloq obbligi fir-rigward tas-suġġetti kollha eżistenti
fid-data ta' applikazzjoni tiegħu għall-Membru in kwistjoni u li huma protetti f'dan il-Membru f'din id-data, jew li jissodisfaw
jew jaslu sabiex sussegwentament jissodisfaw il-kriterji ta' protezzjoni definiti f'dan il-Ftehim. […]
[…]
4.      Fir-rigward ta' l-atti kollha dwar suġġetti speċifiċi li jinkorporaw suġġetti protetti li jisfaw in vjolazzjoni tal-leġiżlazzjoni
li tkun in konformità ma' dan il-Ftehim, u li kienu nbdew, jew li, fir-rigward tagħhom, kien sar investiment sinjifikanti,
qabel id-data ta' aċċettazzjoni tal-Ftehim WTO minn dan il-Membru, kull Membru jista' jipprovdi għal limitazzjoni tal-miżuri
korrettivi li l-proprjetarju tad-dritt jista' jikseb fir-rigward tal-kontinwazzjoni ta' dawn l-atti wara d-data ta' applikazzjoni
ta' dan il-Ftehim għal dan il-Membru. F'każijiet bħal dawn, madankollu, il-Membru għandu jipprovdi, minn ta' l-anqas, għall-ħlas
ta' remunerazzjoni ekwa.
[…]". [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Id-dritt Komunitarju
11     L-għan ta' l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta' Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet ta' l-Istati
Membri dwar it-
trade marks
(ĠU L 40, 1989, p. 1) huwa, skond l-ewwel premessa tagħha, li jiġu approssimati l-liġijiet nazzjonali dwar it-
trade marks
sabiex jiġu eliminati d-differenzi eżistenti li jistgħu jfixklu l-moviment liberu ta' prodotti u l-libertà li jiġu pprovduti
servizzi u li jistgħu jgħawwġu l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni fis-suq komuni.
12     Madankollu, kif jirriżulta mit-tielet premessa tad-Direttiva 89/104, l-għan ta' din id-direttiva mhux li tintlaħaq approssimazzjoni
kompleta tal-liġijiet ta' l-Istati Membri dwar
trade marks
.
13     L-Artikolu 5(1), (2), (3) u (5) tad-Direttiva 89/104, li prinċipalment jiddetermina l-portata tal-protezzjoni li għandha tingħata
mid-dritt għal
trade mark
, jipprovdi li:
"1. It-
trade mark
reġistrata għandha tagħti l-propjetarju drittijiet esklussivi fuqha. Il-propjetarju għandu jkun intitolat li jimpedixxi terzi
persuni kollha li ma għandhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw matul il-kummerċ:
a)       kwalunkwe sinjal li hu identiku mat-
trade mark
fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija jew servizzi li huma identiċi għal dawk li t-
trade mark
hi reġistrata;
b)       kwalunkwe sinjal li, minħabba l-identità, jew li jixba[h] it-
trade mark
u l-identità jew xeb[h] [tal]-merkanzija jew is-servizzi koperti mit-
trade mark
u s-sinjal, teżisti l-possibilità ta’ konfużjoni da parti tal-pubbliku, li tinkludi l-possibilità ta’ assoċjazzjoni bejn
is-sinjal u t-
trade mark
.
2. Kwalunkwe Stat Membru jista’ wkoll jistabbilixxi li l-propjetarju għandu jkun intitolat li jimpedixxi lil terzi persuni
kollha li ma għandhomx il-kunsens tiegħu li jużaw matul ill-kummerċ kwalunkwe sinjal li hu [i]dentiku ma’, jew simili għat-
trade mark
fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija jew servizzi li mhu[mie]x simili għal dawk li għalihom it-
trade mark
hi reġistrata, fejn ta’ l-aħħar għandha reputazzjoni fl-Istat Membru u fejn l-użu ta’ dak is-[sinjal] mingħajr raġuni valida
jieħu vantaġġ mhux onest jew li hu ta’ detriment għall-karattru li jiddivrenzja wieħed għall-ieħor jew [għar-]reputazzjoni
tat-
trade mark
.
3. Is-segwenti, inter alia, jistgħu jkunu projbiti taħt paragrafi 1 u 2:
a) li jitwaħħal is-[sinjal] ma’ l-merkanzija jew ma’ l-imballaġġ ta’ dan;
[...]
5. Il-paragrafi 1 sa 4 m'għandhomx jaffettwaw id-disposizzjonijiet fi kwalunkwe Stat Membru dwar protezzjoni kontra l-użu
tas-sinjal barra dak għall-iskopijiet li jiddistingwu bejn merkanzija jew servizzi, fejn l-użu ta’ dak is-sinjal mingħajr
raġuni valida jieħu vantaġġ minn, jew hu ta’ detriment għall-karattru distintiv jew ir-reputazzjoni tat-
trade mark
."
14     L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 89/104, intitolat "Limitazzjoni ta' l-effetti ta'
trade mark
", jipprovdi li:
"1. It-
trade mark
m'għandhiex tagħti d-dritt lill-propjetarju li jipprojbixxi terza persuna milli tuża matul il-kummerċ,
a) l-isem jew l-indirizz tiegħu;
[…]
sakemm jużahom skond prattiċi onesti f’materji industrijali jew kummerċjali."

Id-dritt nazzjonali
Id-dritt dwar it-
trade marks
15     Skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 3 tat-tavaramerkkilaki (liġi dwar it-
trade marks
) (7/1964), ta' l-10 ta' Jannar 1964:
"Kull persuna tista' tuża, fil-kuntest ta' l-attivitajiet kummerċjali tagħha, l-isem tagħha, l-indirizz tagħha jew l-isem
kummerċjali tagħha bħala simbolu kummerċjali tal-prodotti tagħha sakemm l-użu ta' dan is-simbolu ma jkunx tali li jkun jista'
joħloq konfużjoni mat-
trade mark
protetta ta' terza persuna, jew ma' l-isem, l-indirizz jew l-isem kummerċjali legalment użat minn terza persuna fl-attivitajiet
kummerċjali tagħha."
16     L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 4 tat-tavaramerkkilaki jipprovdi li:
"Id-dritt, previst fl-Artikoli 1 sa 3 ta' din il-liġi, li wieħed juża sinjal distintiv fuq il-merkanzija tiegħu jfisser li
l-ebda persuna oħra, għajr il-proprjetarja tas-sinjal, ma tista', fil-kummerċ, tuża bħala sinjal għall-prodotti tagħha sinjali
li jistgħu joħolqu konfużjoni, kemm jekk fuq il-prodotti tagħha u fuq l-ippakkjar tagħhom, fil-pubbliċità jew f'dokumenti
tan-negozju jew b'xi mod ieħor, inkluż l-użu orali. […]"
17     L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 6 tat-tavaramerkkilaki jipprovdi li:
"Is-sinjali għandhom biss jitqiesu li jistgħu joħolqu konfużjoni fis-sens ta' din il-liġi jekk jidentifikaw tipi identiċi
jew simili ta' merkanzija."
18     Skond l-Artikolu 7 tat-tavaramerkkilaki, meta diversi persuni jippretendu li għandhom id-dritt esklużiv li, fuq il-merkanzija
tagħhom, jużaw sinjali li jistgħu jiġu konfużi, għandha tingħata preferenza lil dik il-persuna li tkun tista' tinvoka bażi
ġuridika preċedenti safejn id-dritt mitlub ma jkunx intilef minħabba, per eżempju, l-passività min-naħa tal-proprjetarju.
19     Skond il-punt 6 ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 14 tat-tavaramerkkilaki,
trade marks
li jistgħu jiġu konfużi ma' l-isem kummerċjali protett, mas-sinjal sekondarju jew mat-
trade mark
ta' operatur ekonomiku ieħor ma jistgħux jiġu reġistrati.
20     Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-leġiżlatur nazzjonali deherlu li t-tavaramerkkilaki hija konformi mal-Ftehim TRIPS u li,
għaldaqstant, ma kienx hemm bżonn li tiġi emendata f'dan ir-rigward. Bl-istess mod, il-leġiżlatur nazzjonali qies li d-dispożizzjonijiet
tat-tavaramerkkilaki dwar il-probabbiltà ta' konfużjoni ta'
trade marks
fir-rigward ta' tipi prodotti identiċi jew simili ta' merkanzija huma kompatibbli mad-Direttiva 89/104 b'tali mod li setgħu
jitħallew kif inhuma.
Id-dritt dwar l-ismijiet kummerċjali
21     Skond l-Artikolu 2(1) tat-toiminimilaki (liġi dwar l-ismijiet kummerċjali) (128/1979), tat-2 ta' Frar 1979, id-dritt esklużiv
għall-użu ta' isem kummerċjali jinkiseb jew permezz tar-reġistrazzjoni ta' dan l-isem jew permezz ta' l-istabbiliment tiegħu
permezz ta' l-użu.
22     L-Artikolu 2(3) tat-toiminimilaki jipprovdi li:
"Isem kummerċjali għandu jitqies bħala stabbilit permezz ta' l-użu jekk ikun magħruf b'mod ġenerali fost il-pubbliku kopert
mill-attività ta' l-operatur ekonomiku."
23     Il-qorti tar-rinviju tosserva li, fil-ġurisprudenza tagħha, l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi ġie interpretat fis-sens
li din id-dispożizzjoni tipproteġi, minbarra l-ismijiet kummerċjali rreġistrati jew stabbiliti permezz ta' l-użu fil-Finlandja,
l-ismijiet kummerċjali barranin irreġistrati fi Stat ieħor li jkun parti f'din il-konvenzjoni, kif ukoll is-sinjali anċillari
li jinsabu f'dan l-isem kummerċjali. Madankollu, skond din il-ġurisprudenza, il-protezzjoni ta' ismijiet kummerċjali barranin
bħal dawn hija suġġetta għall-kundizzjoni li l-element "effettiv" ta' l-isem kummerċjali jkun magħruf, ta' l-anqas sa ċertu
livell, mill-pubbliku professjonali kkonċernat fil-Finlandja.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
24     Anheuser-Busch hija l-proprjetarja fil-Finlandja tat-
trade marks
, relatati mal-birra, Budweiser, Bud, Bud Light u Budweiser King of Beers, irreġistrati bejn il-5 ta' Ġunju 1985 u l-5 ta'
Awwissu 1992. L-ewwel applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta' dawn it-
trade marks
, jiġifieri dik ta' Budweiser, saret fl-24 ta' Ottubru 1980.
25     Fl-1 ta' Frar 1967, Budvar irreġistrat l-isem kummerċjali tagħha fir-reġistru tal-kummerċ Ċekoslovakk. Din ir-reġistrazzjoni
kienet saret biċ-Ċek ("Budĕjovický Budvar, národní podnik"), bl-Ingliż ("Budweiser Budvar, National Corporation") u bil-Franċiż
("Budweiser Budvar, Entreprise nationale"). Barra minn hekk, Budvar kienet il-proprjetarja fil-Finlandja tat-
trade marks
Budvar u Budweiser Budvar, li jirrigwardaw il-birra, irreġistrati fil-21 ta' Mejju 1962 u fit-13 ta' Novembru 1972 rispettivament,
iżda kienet ġiet imneżża' minn dawn id-drittijiet mill-qrati Finlandiżi minħabba li m'għamlitx użu minnhom.
26     Permezz ta' rikors imressaq fil-11 ta' Ottubru 1996 quddiem il-Helsingin käräjäoikeus (Qorti tal-Prim'Istanza ta' Helsinki)
(Il-Finlandja), Anheuser-Busch talbet li Budvar tiġi pprojbita milli żżomm jew iġġedded l-użu fil-Finlandja tat-
trade marks
Budĕjovický Budvar, Budweiser Budvar, Budweiser, Budweis, Budvar, Bud u Budweiser Budbraü bħala sinjali għall-kummerċjalizzazzjoni
u l-bejgħ ta' birra prodotta minn Budvar. Barra minn hekk, Anheuser-Busch talbet li jitneħħew it-tikketti kollha li jiksru
din il-projbizzjoni u li Budvar tiġi kkundannata tħallas id-danni u l-interessi li jirriżultaw mill-ksur tad-drittijiet tagħha
fil-qasam tat-
trade marks
.
27     F'dan ir-rigward, Anheuser-Busch sostniet li s-sinjali użati minn Budvar jistgħu jiġu konfużi fis-sens tat-tavaramerkkilaki
mat-
trade marks
tagħha peress li l-imsemmija sinjali u
trade marks
ikopru tipi ta' prodotti identiċi jew simili.
28     Permezz ta' l-istess azzjoni, Anheuser-Busch talbet ukoll li Budvar tiġi pprojbita milli tuża fil-Finlandja, taħt piena ta'
ammenda skond it-toiminimilaki, l-ismijiet kummerċjali "Budĕjovický Budvar, národní podnik", "Budweiser Budvar", "Budweiser
Budvar, national enterprise", "Budweiser Budvar, Entreprise nationale" u "Budweiser Budvar, National Corporation" minħabba
li hemm il-probabbiltà li dawn ikunu konfużi mat-
trade marks
tagħha.
29     Fid-difiża tagħha, Budvar sostniet li s-sinjali użati fil-Finlandja għall-kummerċjalizzazzjoni tal-birra tagħha ma jistgħux
jiġu konfużi mat-
trade marks
ta' Anheuser-Busch. Barra minn hekk, Budvar sostniet li, fir-rigward tas-sinjal "Budweiser Budvar", ir-reġistrazzjoni ta'
l-isem kummerċjali tagħha kemm biċ-Ċek kif ukoll bl-Ingliż u bil-Franċiż, kienet tagħtiha, skond l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni
ta' Pariġi, dritt preċedenti fil-Finlandja meta mqabbel mat-
trade marks
ta' Anheuser-Busch u li għaldaqstant dan id-dritt kien protett bis-saħħa ta' din id-dispożizzjoni.
30     Permezz tad-deċiżjoni tagħha ta' l-1 ta' Ottubru 1998, il-Helsingin käräjäoikeus ikkonkludiet li t-tikketti tal-fliexken tal-birra
użati minn Budvar fil-Finlandja u b'mod partikolari s-sinjal dominanti "Budĕjovický Budvar" li jinsab fuqhom kienu, b'mod
partikolari fid-dawl tal-preżentazzjoni sħiħa tagħhom, tant differenti mit-
trade marks
u mit-tikketti ta' Anheuser-Busch li l-prodotti in kwistjoni ma setgħux jiġu konfużi.
31     Barra minn hekk, hija ddeċidiet li s-sinjal "BREWED AND BOTTLED BY THE BREWERY BUDWEISER BUDVAR national enterprise", li jidher
fuq it-tikketti taħt l-imsemmi sinjal dominanti u li huwa f'ittri konsiderevolment iżgħar minnu, ma kienx użat bħala
trade mark
iżda sempliċement bħala indikazzjoni ta' l-isem kummerċjali tal-birrerija. F'dan ir-rigward, hija qieset li Budvar għandha
d-dritt li tuża dan is-sinjal peress li jirrappreżenta l-verżjoni bl-Ingliż ta' l-isem kummerċjali tagħha, irreġistrat bħala
tali, li, skond id-dikjarazzjoni tax-xhieda u ta' l-anqas sa ċertu livell, kien magħruf mill-pubbliku professjonali kkonċernat
fil-mument tar-reġistrazzjoni tat-
trade marks
ta' Anheuser-Busch, b'tali mod li, fil-Finlandja, dan is-sinjal huwa wkoll protett mill-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi.
32     Fl-appell, il-Helsingin hovioikeus (Qorti ta' l-Appell ta' Helsinki) (Il-Finlandja) iddeċidiet, permezz ta' sentenza tas-27
ta' Ġunju 2000, li d-dikjarazzjonijiet tax-xhieda msemmija aktar 'il fuq ma kinux biżżejjed sabiex jippruvaw li l-verżjoni
bl-Ingliż ta' l-isem kummerċjali ta' Budvar kienet magħrufa, minn ta' l-anqas sa ċertu livell, mill-pubbliku professjonali
kkonċernat fil-Finlandja qabel ir-reġistrazzjoni tat-
trade marks
ta' Anheuser-Busch. Għaldaqstant, hija warrbet id-deċiżjoni tal-Helsingin käräjäoikeus safejn din ikkunsidrat li l-verżjoni
bl-Ingliż ta' l-isem kummerċjali ta' Budvar kellu jkun protett fil-Finlandja taħt l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi.
33     Sussegwentament, kemm Anheuser-Busch u kemm Budvar appellaw quddiem il-Korkein oikeus (Qorti Suprema) kontra s-sentenza tal-Helsingin
hovioikeus fejn ibbażaw ruħhom essenzjalment fuq l-argumenti li kienu diġà invokaw fl-ewwel istanza u fl-appell.
34     Fid-deċiżjoni ta' rinviju tagħha, il-Korkein oikeus tikkonstata li, mill-punt 35 tas-sentenza ta' l-14 ta' Diċembru 2000,
Dior
et
(C-300/98 u C-392/98, Ġabra p. I-11307), jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti sabiex tinterpreta dispożizzjoni
tal-Ftehim TRIPS meta din tkun tista' tapplika kemm għal sitwazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt nazzjonali u kemm għal sitwazzjonijiet
li jaqgħu taħt id-dritt Komunitarju, bħalma huwa l-każ fil-qasam tat-
trade marks
.
35     Il-qorti tar-rinviju żżid li fil-punti 47 sa 49 ta' l-istess sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fl-oqsma li fihom
japplika l-Ftehim TRIPS, wieħed ikollu quddiemu sitwazzjoni li taqa' taħt id-dritt Komunitarju meta jkun involut qasam li
fih il-Komunità tkun diġà lleġiżlat iżda dan ma jkunx il-każ meta jkun involut qasam li fih il-Komunità tkun għadha ma lleġiżlatx
u li, għaldaqstant, jaqa' fil-kompetenza ta' l-Istati Membri.
36     Skond il-Korkein oikeus, id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim TRIPS fir-rigward tat-
trade marks
jikkonċernaw qasam li fih il-Komunità diġà lleġiżlat u li, għaldaqstant, jaqa' taħt id-dritt Komunitarju. Mill-banda l-oħra,
s'issa, il-Komunità għadha ma lleġiżlatx fil-qasam ta' ismijiet kummerċjali.
37     Fir-rigward ta' l-applikabbiltà
ratione temporis
tal-Ftehim TRIPS għall-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tosserva li, mill-punti 49 u 50 tas-sentenza tat-13 ta' Settembru
2001, Schieving-Nijstad
et
(C-89/99, Ġabra p. I-5851), jirriżulta li l-Ftehim TRIPS huwa, skond l-Artikolu 70(1) tiegħu, applikabbli safejn il-ksur
tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali jkompli wara d-data li fiha d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim TRIPS ikunu saru applikabbli
fir-rigward tal-Komunità u ta' l-Istati Membri.
38     Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tikkonstata li l-Artikolu 70(2) tal-Ftehim TRIPS jipprovdi, sakemm m'hemmx xi dispożizzjoni
kuntrarja fl-istess ftehim, dan joħloq obbligi fir-rigward tas-suġġetti kollha eżistenti fid-data ta' applikazzjoni tiegħu
għall-Membru in kwistjoni u li huma protetti f'dan il-Membru f'din id-data, jew li jissodisfaw jew jaslu sabiex sussegwentament
jissodisfaw il-kriterji ta' protezzjoni definiti f'dan il-ftehim.
39     F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-Korkein oikeus iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari
segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1)      Meta jkun hemm kunflitt bejn
trade mark
u sinjal li allegatament jikser din it-
trade mark
u meta dan il-kunflitt ikun seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim TRIPS, jekk ikun indikat li l-allegat ksur tat-
trade mark
kompla jseħħ wara d-data li fiha l-Ftehim TRIPS sar applikabbli fil-Komunità u fl-Istati Membri tagħha, għandhom jiġu applikati
d-dispożizzjonijiet ta' dan il-ftehim sabiex jiġi ddeterminat liema wieħed minn dawn iż-żewġ drittijiet għandu bażi ġuridika
preċedenti?
2)      Fil-każ ta' risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda:
a)      l-isem kummerċjali ta' kumpannija jista' jitqies, huwa wkoll, bħala sinjal għal prodotti jew għal servizzi fis-sens ta' l-ewwel
sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS?
b)      fil-każ ta' risposta fl-affermattiv għad-domanda 2(a):
f'liema ċirkustanzi jista' isem kummerċjali jitqies bħala sinjal għal prodotti jew għal servizzi fis-sens ta' l-ewwel sentenza
ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS?
3)      Fil-każ ta' risposta fl-affermattiv għad-domanda 2(a):
a)      kif għandu jiġi interpretat ir-riferiment għad-drittijiet preċedenti eżistenti, magħmul fit-tielet sentenza ta' l-Artikolu
16(1) tal-Ftehim TRIPS? Jista' wieħed iqis li d-dritt li jirrigwarda isem kummerċjali huwa wkoll dritt preċedenti eżistenti
fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1)?
b)      fil-każ ta' risposta fl-affermattiv għad-domanda 3(a), kif għandu jiġi interpretat ir-riferiment iċċitat aktar 'il fuq għal
dritt preċedenti eżistenti, imsemmi fit-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS, meta jkun involut isem kummerċjali
li la jkun irreġistrat u lanqas stabbilit permezz ta' l-użu fl-Istat fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn qed tiġi mitluba l-protezzjoni tagħha fir-rigward ta' l-isem kummerċjali in kwistjoni, fid-dawl tal-fatt
li, bis-saħħa tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi, jeżisti obbligu ta' protezzjoni ta' l-isem kummerċjali indipendentament
mir-reġistrazzjoni tiegħu u li, skond il-Korp ta' l-Appell Permanenti tal-WTO, ir-riferiment li l-Artikolu 2(1) tal-Ftehim
TRIPS jagħmel għall-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi, jfisser li l-membri tal-WTO huma, taħt dan il-ftehim, obbligati
jipproteġu l-isem kummerċjali bis-saħħa ta' din l-aħħar dispożizzjoni? F'każ bħal dan, li jirrigwarda evalwazzjoni dwar jekk
isem kummerċjali għandux bażi ġuridika li tippreċedi dik ta'
trade mark
għall-finijiet tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS, wieħed jista' jqis bħala deċiżiv:
i)      il-fatt li, fl-Istat fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha, l-isem kummerċjali kien, ta' l-anqas sa ċertu livell, magħruf fost
il-pubbliku professjonali rilevanti ta' l-Istat ikkonċernat qabel id-data li fiha ntalbet ir-reġistrazzjoni tat-
trade mark
f'dak l-Istat;
ii)      jew li, fir-relazzjonijiet kummerċjali li jirrigwardaw l-Istat fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha, l-isem kummerċjali kien ġie użat qabel id-data li fiha saret l-applikazzjoni
għar-reġistrazzjoni tat-
trade mark
f'dan l-Istat;
iii)      jew xi fattur ieħor li jippermetti li jiġi ddeterminat jekk l-isem kummerċjali għandux jitqies bħala dritt preċedenti eżistenti
fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
40     Skond Anheuser-Busch, it-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli fl-intier tagħha peress li, fir-rigward tal-kawża
prinċipali, il-Ftehim TRIPS mhux applikabbli la
ratione temporis
u lanqas
ratione materiae
. Għaldaqstant, f'din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex kompetenti sabiex tinterpreta d-dispożizzjonijiet ikkonċernati
ta' dan il-ftehim.
41     Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din hija kompetenti sabiex tinterpreta dispożizzjoni tal-Ftehim TRIPS
bil-għan li twieġeb għall-ħtiġijiet ta' l-awtoritajiet ġudizzjarji ta' l-Istati Membri meta dawn ikunu msejħa sabiex japplikaw
ir-regoli nazzjonali tagħhom bil-għan li jordnaw miżuri għall-protezzjoni tad-drittijiet li joħorġu minn leġiżlazzjoni Komunitarja
li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-ftehim (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Dior
et
, iċċitata aktar 'il fuq, punti 35 u 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
42     Minħabba li hija parti fil-Ftehim TRIPS, il-Komunità hija, fil-fatt, marbuta li tinterpreta, safejn ikun possibbli, il-leġiżlazzjoni
tagħha fuq it-
trade marks
fid-dawl tat-test u ta' l-għan ta' dan il-ftehim (ara, fir-rigward ta' sitwazzjoni li taqa', fl-istess ħin, kemm taħt dispożizzjoni
tal-Ftehim TRIPS kif ukoll tad-Direttiva 89/104, is-sentenza ta' l-24 ta' Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie, C-49/02, li
għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 20).
43     Għaldaqstant il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti sabiex tinterpreta l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS, id-dispożizzjoni
li hija s-suġġett tat-tieni u tat-tielet domandi preliminari.
44     Il-kwistjoni dwar jekk il-Ftehim TRIPS u, b'mod partikolari, l-Artikolu 16 tiegħu, huwiex rilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima
fil-kawża prinċipali tiddependi mill-interpretazzjoni li għandha tingħata lil din id-dispożizzjoni, liema interpretazzjoni
fil-fatt hija s-suġġett tat-tieni u tat-tielet domandi preliminari. Minn dan jirriżulta li l-kwistjoni ta' l-applikabbiltà
ratione materiae
tal-Ftehim TRIPS hija inkluża fl-aħħar żewġ domandi preliminari u ser tiġi kkunsidrata fil-kuntest tar-risposta li ser tingħata
lil dawn id-domandi.
45     Min-naħa tagħha, il-kwistjoni ta' l-applikabbiltà
ratione temporis
hija s-suġġett ta' l-ewwel domanda preliminari.
46     F'dawn iċ-ċirkustanzi, it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi ddikjarata ammissibbli.

Fuq l-ewwel domanda
47     Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda sostanzjalment tistaqsi jekk il-Ftehim TRIPS japplikax fil-każ
ta' kunflitt bejn
trade mark
u sinjal li allegatament jikser din it-
trade mark
meta dan il-kunflitt ikun beda qabel id-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS, iżda jkun kompla wara din id-data.
48     Fil-punti 49 u 50 tas-sentenza Schieving-Nijstad
et
, iċċitata aktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li jekk l-allegat ksur ta'
trade mark
beda qabel id-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS fir-rigward tal-Komunità u ta' l-Istati Membri – jiġifieri qabel l-1
ta' Jannar 1996 –, dan ma jfissirx neċessarjament li atti bħal dawn kienu "twettqu", fis-sens ta' l-Artikolu 70(1) tal-Ftehim
TRIPS, qabel din id-data. Hija ppreċiżat li, jekk l-atti li bihom huma akkużati terzi persuni tkomplew sad-data li fiha l-qorti
tat id-deċiżjoni tagħha – jiġifieri, fil-kawża li wasslet għall-imsemmija sentenza, wara d-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim
TRIPS –, id-dispożizzjoni kkonċernata ta' l-imsemmi ftehim kienet rilevanti,
ratione temporis
, sabiex tinqata' l-kwistjoni fil-kawża prinċipali.
49     L-effett ta' l-Artikolu 70(1) tal-Ftehim TRIPS huwa biss li dan il-ftehim ma jimponix obbligi fir-rigward ta' "atti li twettqu"
qabel id-data ta' applikazzjoni tiegħu iżda ma jeskludix dawn l-obbligi fir-rigward tas-sitwazzjonijiet li jkomplu jeżistu
wara din id-data. Mill-banda l-oħra, l-Artikolu 70(2) ta' dan il-ftehim jippreċiża li obbligi li jirriżultaw minn dan il-ftehim
jinħolqu, b'mod partikolari, fir-rigward "tas-suġġetti kollha eżistenti [...] li huma protetti" fid-data ta' applikazzjoni
tiegħu fir-rigward ta' Membru ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (aktar 'il quddiem il-"WTO"), b'tali mod li membru
bħal dan huwa obbligat li, minn din id-data, li jissodisfa l-obbligi kollha li jirriżultaw mill-Ftehim TRIPS fir-rigward tas-suġġetti
eżistenti [ara wkoll, f'dan is-sens, ir-rapport tal-Korp ta' Appell stabbilit fi ħdan id-WTO, maħruġ fit-18 ta' Settembru
2000, Canada – Tul tal-protezzjoni mogħtija minn privattiva (AB-2000-7), WT/DS170/AB/R, punti 69, 70 u 71].
50     Barra minn hekk, l-Artikolu 70(4) tal-Ftehim TRIPS ikopri l-atti li jirrigwardaw suġġetti speċifiċi li jinkorporaw suġġetti
protetti li jwasslu għal ksur ta' dritt fir-rigward tal-leġiżlazzjoni li tkun konformi ma' l-imsemmi ftehim, u li kienu nbdew,
jew li fir-rigward tagħhom kien sar investiment sinjifikanti, qabel id-data ta' aċċettazzjoni tal-Ftehim WTO. F'sitwazzjoni
bħal din, l-imsemmija dispożizzjoni tippermetti li l-Membri jipprovdu għal limitazzjonijiet fir-rigward tal-miżuri korrettivi
li l-proprjetarju tad-dritt ikun jista' jikseb fir-rigward tal-kontinwazzjoni ta' dawn l-atti wara d-data ta' applikazzjoni
ta' l-imsemmi ftehim għall-Membru tal-WTO kkonċernat.
51     F'din il-kawża, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-atti li bihom hija akkużata Budvar fil-Finlandja kienu ċertament
bdew qabel id-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS, iżda komplew wara din id-data. Barra minn hekk, hemm qbil li l-proċedura
għal ksur tikkonċerna sinjali protetti bħala
trade marks
fil-Finlandja fid-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS, jiġifieri, fir-rigward ta' dan l-Istat Membru, l-1 ta' Jannar
1996, u li din il-proċedura ġiet mibdija fil-11 ta' Ottubru 1996, jiġifieri wara din id-data.
52     Minn dak li għadu kemm intqal jirriżulta li, skond l-Artikolu 70(1) u (2) tal-Ftehim TRIPS, dan il-ftehim japplika għal sitwazzjoni
bħal din.
53     Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Ftehim TRIPS japplika fil-każ ta' kunflitt bejn
trade mark
u sinjal li allegatament jikser din it-
trade mark
, meta l-imsemmi kunflitt ikun beda qabel id-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS iżda jkun tkompla wara din id-data.

Fuq it-tieni u t-tielet domandi
Osservazzjonijiet preliminari
54     Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fid-dawl tan-natura u ta' l-istruttura tagħhom, id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim
TRIPS m'għandhomx effett dirett. Fil-prinċipju, dawn id-dispożizzjonijiet la huma fost dawk in-normi li l-Qorti tal-Ġustizzja
tistħarreġ l-atti ta' l-istituzzjonijiet Komunitarji fil-konfront tagħhom bis-saħħa ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 230
KE u lanqas ma huma ta' natura tali li joħolqu drittijiet għall-individwi li dawn ikunu jistgħu jinvokaw direttament quddiem
il-qorti bis-saħħa tad-dritt Komunitarju (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Dior
et
, iċċitata aktar 'il fuq, punti 42 sa 45).
55     Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, bis-saħħa tad-dritt Komunitarju, il-qrati nazzjonali
huma obbligati li, meta jkunu msejħa sabiex japplikaw ir-regoli nazzjonali tagħhom bil-għan li jordnaw miżuri għall-protezzjoni
ta' drittijiet li jaqgħu f'qasam li għalih japplika l-Ftehim TRIPS u li fih il-Komunità diġà lleġiżlat, bħalma huwa l-każ
fil-qasam tat-
trade mark
, jagħmlu dan, safejn ikun possibbli, fid-dawl tat-test u ta' l-għan tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim TRIPS ikkonċernati (ara,
f'dan is-sens, b'mod partikolari, is-sentenza Dior
et
, iċċitata aktar 'il fuq, punti 42 sa 47).
56     Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li, skond l-imsemmija ġurisprudenza, l-awtoritajiet kompetenti msejħa sabiex japplikaw
u jinterpretaw id-dritt nazzjonali rilevanti huma marbutin ukoll li jagħmlu dan, safejn ikun possibbli, fid-dawl tat-test
u ta' l-għan tad-Direttiva 89/104 sabiex jintlaħaq ir-riżultat intenzjonat minn din id-direttiva u sabiex b'hekk jirrispettaw
it-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 249 KE (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta' Frar 2004, Henkel, C-218/01, li
għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
57     Għaldaqstant, f'din il-kawża, id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali dwar it-
trade marks
għandhom jiġu applikati u interpretati, safejn ikun possibbli, fid-dawl tat-test u ta' l-għan tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati
kemm tad-Direttiva 89/104 kif ukoll tal-Ftehim TRIPS.
Fuq it-tieni domanda
58     Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda sostanzjalment tistaqsi jekk u, jekk ikun il-każ, f'liema ċirkustanzi,
isem kummerċjali jista' jikkostitwixxi sinjal fis-sens ta' l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS b'tali mod
li, bis-saħħa ta' din id-dispożizzjoni, il-proprjetarju ta'
trade mark
ikollu d-dritt esklużiv li jwaqqaf l-użu tagħha minn terza persuna li tkun qiegħda taġixxi mingħajr il-kunsens tiegħu.
59     Fl-ewwel lok, fir-rigward tad-Direttiva 89/104, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kunċett ta' użu minn terza
persuna previst fl-Artikolu 5(1) ta' din id-direttiva, jirriżulta li d-dritt esklużiv li ġġib magħha
trade mark
ingħata sabiex jippermetti lill-proprjetarju tagħha jipproteġi l-interessi speċifiċi tiegħu bħala proprjetarju tat-
trade mark
, jiġifieri sabiex jassigura li din it-
trade mark
tkun tista' taqdi l-funzjonijiet tagħha u li, għaldaqstant, l-eżerċizzju ta' dan id-dritt għandu jkun riżervat għall-każijiet
li fihom l-użu tas-sinjal minn terza persuna jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
u, b'mod partikolari, lill-funzjoni essenzjali tagħha li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini tal-prodott (ara s-sentenza
tat-12 ta' Novembru 2002, Arsenal Football Club, C-206/01, Ġabra p. I-10273, punti 51 u 54).
60     Dan ikun b'mod partikolari l-każ jekk l-użu tas-sinjal li bih tkun akkużata t-terza persuna jkun ta' natura li jagħti l-impressjoni
li teżisti rabta kummerċjali materjali bejn il-prodotti tat-terza persuna u l-impriża ta' oriġini ta' dawn il-prodotti. F'dan
ir-rigward, għandu jiġi vverifikat jekk il-konsumaturi li għalihom huwa mmirat il-prodott, inklużi dawk li lilhom ikunu ppreżentati
l-prodotti wara li jkunu nħarġu mill-post tal-bejgħ tat-terza persuna, jistgħux jinterpretaw is-sinjal kif użat mit-terza
persuna bħala li jagħti indikazzjoni jew li x'aktarx jagħti indikazzjoni ta' l-impriża ta' oriġini tal-prodotti tat-terza
persuna (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Arsenal Football Club, iċċitata aktar 'il fuq, punti 56 u 57).
61     Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tagħmel din il-verifika fid-dawl taċ-ċirkustanzi konkreti ta' l-użu tas-sinjal li bih
hija akkużata t-terza persuna fil-kawża prinċipali, jiġifieri, f'din il-kawża, it-tikketti użati minn Budvar fil-Finlandja.
62     Hija wkoll il-qorti tar-rinviju li għandha tikkonferma jekk fil-kawża prinċipali huwiex involut użu "matul il-kummerċ" u li
sar "fejn għandhom x'jaqsmu merkanzija" fis-sens ta' l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104 (ara, b'mod partikolari, is-sentenza
Arsenal Football Club, iċċitata aktar 'il fuq, punti 40 u 41).
63     Jekk dawn il-kundizzjonijiet ikunu sodisfatti, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-każ li s-sinjal
u t-
trade mark
, kif ukoll il-prodotti jew is-servizzi, ikunu identiċi, il-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 89/104
hija assoluta filwaqt li, fl-eventwalità koperta mill-Artikolu 5(1)(b), il-protezzjoni tal-proprjetarju teħtieġ ukoll il-prova
ta' l-eżistenza, f'moħħ il-pubbliku, ta' probabbiltà ta' konfużjoni minħabba l-identità jew ix-xebh bejn is-sinjali u t-
trade mark
s u bejn il-prodotti jew is-servizzi koperti (ara f'dan is-sens, is-sentenzi tad-9 ta' Jannar 2003, Davidoff, C-292/00, Ġabra
p. I-389, punt 28, u ta' l-20 ta' Marzu 2003, LTJ Diffusion, C-291/00, Ġabra p. I-2799, punti 48 u 49).
64     Madankollu, jekk mill-verifiki li għandhom isiru mill-qorti tar-rinviju, imsemmija fil-punt 60 ta' din is-sentenza, jirriżulta
li l-użu tas-sinjal in kwistjoni fil-kawża prinċipali sar għal finijiet għajr milli sabiex jiġu distinti l-prodotti kkonċernati
– b'mod partikolari bħala isem kummerċjali jew bħala isem ta' kumpannija –, għandu jsir riferiment, skond l-Artikolu 5(5)
tad-Direttiva 89/104, għas-sistema ġuridika ta' l-Istat Membru kkonċernat sabiex tiġi determinata l-portata u, jekk ikun il-każ,
il-kontenut tal-protezzjoni mogħtija lill-proprjetarju tat-
trade mark
li jallega li sofra dannu minħabba l-użu ta' dan is-sinjal bħala isem kummerċjali jew isem ta' kumpannija (ara s-sentenza
tal-21 ta' Novembru 2002, Robelco, C-23/01, Ġabra p. I-10913, punti 31 u 34).
65     Fit-tieni lok, fir-rigward tal-Ftehim TRIPS, għandu jiġi mfakkar li l-għan prinċipali ta' dan il-ftehim huwa li jsaħħaħ u
jarmonizza l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali fuq il-livell dinji (ara s-sentenza Schieving-Nijstad
et
, iċċitata aktar 'il fuq, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
66     Skond il-preambolu tiegħu, l-għan tal-Ftehim TRIPS huwa li "jitnaqqsu d-distorsjonijiet u l-ostakoli fir-rigward tal-kummerċ
internazzjonali" billi "jittieħed in kunsiderazzjoni l-bżonn li tkun promossa protezzjoni effettiva u suffiċjenti tad-drittijiet
ta' proprjetà intellettwali" filwaqt li jkun assigurat li "l-miżuri u l-proċeduri intiżi sabiex jassiguraw ir-rispett tad-drittijiet
tal-proprjetà intellettwali ma jsirux huma stess ostakoli għall-kummerċ leġittimu".
67     L-Artikolu 16 tal-Ftehim TRIPS jagħti lill-proprjetarju ta'
trade mark
reġistrata livell minimu ta' drittijiet esklużivi, miftiehem fuq il-livell internazzjonali, li l-Membri kollha tal-WTO huma
obbligati jiggarantixxu fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. Dawn id-drittijiet esklużivi jipproteġu l-proprjetarju kontra
l-ħsara li terzi persuni, li ma jkunux awtorizzati, jistgħu jagħmlu lit-
trade mark
reġistrata [ara wkoll ir-rapport tal-Korp ta' Appell fi ħdan il-WTO, maħruġ fit-2 ta' Jannar 2002, L-Istati Uniti – Artikolu
211 tal-Liġi Ġenerali ta' l-1998 dwar l-Għoti ta' Krediti (AB-2001-7), WT/DS/176/AB/R, punt 186].
68     L-Artikolu 15 tal-Ftehim TRIPS jipprovdi, b'mod partikolari, li kull sinjal, jew kull taħlita ta' sinjali, li jista' jiddistingwi
l-prodotti jew is-servizzi ta' impriża minn dawk ta' impriżi oħra għandu jkun jista' jammonta għal
trade mark
.
69     B'dan il-mod, din id-dispożizzjoni tal-Ftehim TRIPS tistabbilixxi, l-istess bħall-Artikolu 2 tad-Direttiva 89/104, il-garanzija
ta' oriġini li hija l-funzjoni essenzjali tat-
trade mark
(ara fir-rigward ta' din id-direttiva, b'mod partikolari, is-sentenza Arsenal Football Club, iċċitata aktar 'il fuq, punt
49).
70     Minn dawn l-elementi jirriżulta li l-interpretazzjoni, safejn ikun possibbli, tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali
dwar it-
trade marks
fid-dawl tat-test u ta' l-għan tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt Komunitarju, f'dan il-każ id-Direttiva 89/104, ma
tkunx ippreġudikata minn interpretazzjoni skond it-test u l-għan tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati tal-Ftehim TRIPS (ara
l-punt 57 ta' din is-sentenza).
71     Għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali dwar
trade marks
għandhom jiġu applikati u interpretati fis-sens li l-eżerċizzju tad-dritt esklużiv mogħti lill-proprjetarju tat-
trade mark
li jipprekludi l-użu tas-sinjal li jikkostitwixxi din it-
trade mark
jew ta' sinjal simili għal din it-
trade mark
għandu jkun irriżervat għall-każijiet fejn l-użu tas-sinjal minn terza persuna jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet
tat-
trade mark
u, b'mod partikolari, lill-funzjoni essenzjali tagħha li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini tal-prodott.
72     Barra minn hekk, interpretazzjoni bħal din hija sostnuta mill-għan ġenerali tal-Ftehim TRIPS, imfakkar fil-punt 66 ta' din
is-sentenza, li jimplika li għandu jkun assigurat bilanċ bejn l-għan li jitnaqqsu d-distorsjonijiet u l-ostakoli fir-rigward
tal-kummerċ internazzjonali u l-għan li tkun promossa protezzjoni effettiva u suffiċjenti tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali
b'tali mod li l-miżuri u l-proċeduri intiżi sabiex jassiguraw ir-rispett tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali ma jsirux
huma stess ostakoli għall-kummerċ leġittimu (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Schieving-Nijstad
et
, iċċitata aktar 'il fuq, punt 38). Din id-distinzjoni tidher ukoll approprjata fid-dawl ta' l-għan partikolari ta' l-Artikolu
16 tal-Ftehim TRIPS, imfakkar fil-punt 67 ta' din is-sentenza, li jkun assigurat livell minimu ta' drittijiet esklużivi miftiehem
fuq il-livell internazzjonali.
73     Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet, previsti fl-Artikolu 16 tal-Ftehim TRIPS, li, fil-verżjonijiet bil-Franċiż, bl-Ingliż
u bl-Ispanjol, li huma awtentiċi, jeħtieġu li l-użu għandu jsir "matul operazzjonijiet kummerċjali" ("au cours d'opérations
commerciales", "in the course of trade", "en el curso de operaciones comerciales") u "għal prodotti" ("pour des produits",
"for goods", "para bienes") jidhru li jikkorrispondu għal dawk stabbiliti mill-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104, li jippreċiżaw
li l-użu għandu jsir "matul il-kummerċ" (fil-verżjonijiet bil-Franċiż, bl-Ingliż u bl-Ispanjol, "dans la vie des affaires",
"in the course of trade" u "en el tráfico económico" rispettivament) u "fejn għandhom x'jaqsmu merkanzija" (fl-imsemmija verżjonijiet,
"pour des produits", "in relation to goods" u "para productos" rispettivament).
74     Għandu jingħad ukoll li, jekk mill-verifiki li għandha tagħmel il-qorti tar-rinviju jirriżulta li, f'din il-kawża, il-proprjetarju
tat-
trade mark
jista' jinvoka d-drittijiet esklużivi tiegħu stabbiliti fl-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS sabiex iwaqqaf l-użu li huma akkużati
bih terzi persuni, l-imsemmi ftehim jinkludi dispożizzjoni oħra li tista' tkun rilevanti għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.
75     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tipprovdi lill-qorti nazzjonali l-elementi
ta' interpretazzjoni kollha tad-dritt Komunitarju li jistgħu jkunu utli sabiex taqta' l-kawża li għandha quddiemha, irrispettivament
minn jekk tagħmilx referenza għalihom fid-domandi tagħha (ara s-sentenza tas-7 ta' Settembru 2004, Trojani, C-456/02, li għadha
ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
76     Fil-kuntest ta' din il-kawża, għandu, b'mod aktar partikolari, jiġi eżaminat l-impatt possibbli ta' l-Artikolu 17 tal-Ftehim
TRIPS li jippermetti lill-Membri tal-WTO li jipprovdu għal eċċezzjonijiet limitati għad-drittijiet mogħtija minn
trade mark
, per eżempju fir-rigward ta' l-użu xieraq ta' termini deskrittivi, bil-kundizzjoni li dawn l-eċċezzjonijiet jieħdu in kunsiderazzjoni
l-interessi leġittimi tal-proprjetarju tat-
trade mark
u ta' terzi persuni. Din l-eċċezzjoni tista' tkopri l-użu tas-sinjal magħmul in
bona fede
minn terza persuna, b'mod partikolari jekk tkun involuta l-indikazzjoni ta' l-isem jew ta' l-indirizz tagħha.
77     Issa, fir-rigward tal-Komunità, eċċezzjoni bħal din hija prevista fl-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva 89/104 li, fis-sustanza,
jippermetti lit-terzi persuni jużaw is-sinjal sabiex jindikaw l-isem jew l-indirizz tagħhom, bil-kundizzjoni li dan l-użu
jkun konformi ma' prattiċi onesti fl-oqsma industrijali jew kummerċjali.
78     Ċertament, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għamlu dikjarazzjoni konġunta, li ġiet
imniżżla fil-minuti tal-Kunsill meta d-Direttiva 89/104 ġiet adottata, li din id-dispożizzjoni tkopri biss l-isem ta' persuni
fiżiċi.
79     Madankollu, l-interpretazzjoni mogħtija f'dikjarazzjoni bħal din ma tistax tiġi utilizzata meta t-test tad-dispożizzjoni in
kwistjoni ma jkun fih l-ebda referenza għall-kontenut tagħha u, għaldaqstant, il-kontenut tagħha ma jkollu l-ebda portata
ġuridika. Barra minn hekk, il-Kunsill u l-Kummissjoni rrikonoxxew espressament din il-limitazzjoni fil-preambolu tad-dikjarazzjoni
tagħhom fejn iddikjaraw li "peress li d-dikjarazzjonijiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, li t-test tagħhom jinsab aktar 'il
quddiem, ma jagħmlux parti mit-test leġiżlattiv, huma bla ħsara għall-interpretazzjoni tat-test leġiżlattiv mill-Qorti tal-Ġustizzja
tal-Komunitajiet Ewropej" (ara, is-sentenza Heidelberger Bauchemie, iċċitata aktar 'il fuq, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
80     Issa, ir-restrizzjoni importanti għall-kunċett ta' "isem" kif tirriżulta mid-dikjarazzjoni msemmija fil-punt 78 ta' din is-sentenza
mhijiex imsemmija fit-test ta' l-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva 89/104. Għaldaqstant, din id-dikjarazzjoni m'għandhiex portata
ġuridika.
81     L-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva 89/104 tista', fil-prinċipju, tiġi invokata minn terza persuna sabiex
titħalla tuża sinjal identiku jew simili għal
trade mark
sabiex tindika l-isem kummerċjali tagħha minkejja li jkun involut użu li jaqa' taħt l-Artikolu 5(1) ta' l-imsemmija direttiva
li, fil-prinċipju, il-proprjetarju tat-
trade mark
jista' jipprojbixxi bis-saħħa tad-drittijiet esklużivi li huwa jgawdi taħt din id-dispożizzjoni.
82     Huwa meħtieġ ukoll li dan l-użu jkun konformi mal-prattiċi onesti fl-oqsma industrijali jew kummerċjali, li huwa l-uniku kriterju
ta' evalwazzjoni msemmi fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 89/104. Il-kundizzjoni ta' "użu onest" tikkostitwixxi, fis-sustanza,
l-espressjoni ta' obbligu ta' lealtà fir-rigward ta' l-interessi leġittimi tal-proprjetarju tat-
trade mark
(ara s-sentenza tas-7 ta' Jannar 2004, Gerolsteiner Brunnen, C-100/02, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 24
u l-ġurisprudenza ċċitata). Għaldaqstant, din hija, fis-sustanza, l-istess kundizzjoni bħal dik stabbilita fl-Artikolu 17
tal-Ftehim TRIPS.
83     F'dan ir-rigward, għandu jiġi indikat li r-rispett ta' l-imsemmija kundizzjoni ta' użu onest għandu jiġi evalwat fid-dawl,
minn naħa, ta' safejn l-użu ta' l-isem kummerċjali ta' terza persuna jinftiehem mill-pubbliku rilevanti, jew minn ta' l-anqas
parti sinjifikanti ta' dan il-pubbliku, bħala indikazzjoni ta' rabta bejn il-prodotti tat-terza persuna u l-proprjetarju tat-
trade mark
jew persuna awtorizzata li tuża t-
trade mark
u, min-naħa l-oħra, safejn it-terza persuna kien imissha kienet konxja ta' dan. Fattur ieħor li għandu jittieħed in kunsiderazzjoni
meta tkun qiegħda ssir din l-evalwazzjoni huwa jekk hijiex involuta
trade mark
ta' ċerta fama fl-Istat Membru fejn hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha li minnha t-terza persuna tkun
tista' tagħmel profitt fil-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħha.
84     Hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel evalwazzjoni globali taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, li fosthom hemm ukoll it-tikketti
tal-flixkun, sabiex tistħarreġ, b'mod aktar partikolari, jekk il-produttur tax-xarba li jkollha l-isem kummerċjali jistax
jitqies li qiegħed jikkompeti b'mod mhux leali fir-rigward tal-proprjetarju tat-
trade mark
(ara, f'dan is-sens, is-sentenza Gerolsteiner Brunnen, iċċitata aktar 'il fuq, punti 25 u 26).
85     F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun is-segwenti:
–       isem kummerċjali jista' jikkostitwixxi sinjal fis-sens ta' l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS. Din id-dispożizzjoni
hija intiża sabiex tagħti lill-proprjetarju ta'
trade mark
id-dritt esklużiv li jwaqqaf lil terza persuna milli tagħmel użu minn dan is-sinjal jekk l-użu in kwistjoni jagħmel ħsara
jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
u, b'mod partikolari, lill-funzjoni essenzjali tagħha li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini tal-prodott;
–       l-eċċezzjonijiet previsti fl-Artikolu 17 tal-Ftehim TRIPS huma intiżi, b'mod partikolari, sabiex jippermettu lil terza persuna
tagħmel użu minn sinjal identiku jew simili għal
trade mark
sabiex tindika l-isem kummerċjali tagħha, bil-kundizzjoni madankollu li dan l-użu jkun konformi mal-prattiċi onesti fl-oqsma
industrijali jew kummerċjali.
Fuq it-tielet domanda
86     Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda sostanzjalment tistaqsi jekk u, jekk ikun il-każ, f'liema
ċirkustanzi, isem kummerċjali li la jkun irreġistrat u lanqas stabbilit permezz ta' l-użu fl-Istat Membru fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha fir-rigward ta' l-isem kummerċjali in kwistjoni, jista' jitqies li
għandu dritt preċedenti eżistenti fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS, fid-dawl, b'mod partikolari,
ta' l-obbligi ta' protezzjoni ta' l-isem kummerċjali li jirriżultaw għal dan l-Istat Membru mill-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni
ta' Pariġi u mill-Artikolu 2(1) tal-Ftehim TRIPS.
87     Jekk mill-verifiki li għandhom isiru mill-qorti tar-rinviju, skond il-prinċipji stabbiliti fil-punt 60 ta' din is-sentenza
b'risposta għat-tieni domanda, jirriżulta li l-użu magħmul mill-isem kummerċjali jaqa' taħt l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu
16(1) tal-Ftehim TRIPS, il-proprjetarju ta'
trade mark
għandu d-dritt esklużiv li jwaqqaf użu bħal dan sakemm ikunu rrispettati d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 17 ta' l-imsemmi
ftehim.
88     Madankollu, it-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS tipprovdi li dan id-dritt esklużiv m'għandu jippreġudika
l-ebda "dritt preċedenti eżistenti".
89     Din id-dispożizzjoni għandha tinftiehem fis-sens li, jekk il-proprjetarju ta' isem kummerċjali jgawdi dritt li jaqa' fil-kamp
ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS, li nħoloq qabel dak tat-
trade mark
li magħha huwa allegatament joħloq kunflitt u li jippermettilu li juża sinjal identiku jew simili għal din it-
trade mark
, użu bħal dan ma jistax jiġi pprojbit bis-saħħa tad-dritt esklużiv li t-
trade mark
tagħti lill-proprjetarju tagħha skond l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 16(1) ta' l-imsemmi ftehim.
90     Sabiex l-imsemmija dispożizzjoni, mifhuma b'dan il-mod, tkun applikabbli, huwa meħtieġ qabel kollox li t-terza persuna tkun
tista' tinvoka dritt li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni materjali tal-Ftehim TRIPS.
91     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-isem kummerċjali jammonta għal dritt li jaqa' fl-iskop ta' l-espressjoni "proprjetà
intellettwali" fis-sens ta' l-Artikolu 1(2) tal-Ftehim TRIPS. Barra minn hekk, mill-Artikolu 2(1) ta' dan il-ftehim jirriżulta
li l-protezzjoni ta' l-ismijiet kummerċjali, stabbilita speċifikament mill-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi, hija espressament
inkorporata fl-imsemmi ftehim. Il-protezzjoni ta' l-ismijiet kummerċjali hija, għaldaqstant, ir-responsabbiltà tal-Membri
tal-WTO bis-saħħa tal-Ftehim TRIPS (ara wkoll ir-rapport tal-Korp ta' l-Appell stabbilit fi ħdan il-WTO, L-Istati Uniti –
Artikolu 211 tal-Liġi Ġenerali ta' l-1998 dwar l-Għoti ta' Krediti, iċċitat aktar 'il fuq, punti 326 sa 341).
92     Minn dan jirriżulta li l-isem kummerċjali in kwistjoni, safejn jammonta għal suġġett eżistenti fis-sens ta' l-Artikolu 70(2)
tal-Ftehim TRIPS, kif ingħad fil-punt 49 ta' din is-sentenza, għandu jiġi protett bis-saħħa tal-Ftehim TRIPS.
93     Għaldaqstant, l-isem kummerċjali jikkostitwixxi dritt li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni materjali tal-Ftehim TRIPS b'tali
mod li din l-ewwel kundizzjoni stabbilita mit-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS hija sodisfatta.
94     Barra minn hekk, għandu jkun involut dritt eżistenti. L-espressjoni "eżistenti" tfisser li d-dritt ikkonċernat għandu jaqa'
fil-kamp ta' applikazzjoni temporali tal-Ftehim TRIPS u għandu jkun għadu protett fil-mument meta dan id-dritt huwa invokat
mill-proprjetarju tiegħu sabiex jikkontesta l-pretensjonijiet tal-proprjetarju tat-
trade mark
li magħha allegatament huwa ħoloq kunflitt.
95     Għaldaqstant, f'dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat jekk l-isem kummerċjali in kwistjoni, li dwaru hemm qbil li la kien irreġistrat
u lanqas stabbilit permezz ta' l-użu fl-Istat Membru fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha fir-rigward ta' l-isem kummerċjali in kwistjoni, jissodisfax il-kundizzjonijiet
imsemmija fil-punt preċedenti ta' din is-sentenza.
96     F'dan ir-rigward, mill-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi, dispożizzjoni li l-Ftehim TRIPS jeżiġi li tkun irrispettata,
kif intqal fil-punt 91 ta' din is-sentenza, jirriżulta li l-protezzjoni ta' l-isem kummerċjali għandha tkun assigurata mingħajr
ma din ma tista' tkun suġġetta għal xi rekwiżit ta' reġistrazzjoni.
97     Fir-rigward ta' eventwali kundizzjonijiet dwar użu minimu jew dwar għarfien minimu ta' l-isem kummerċjali li għalihom, skond
il-qorti tar-rinviju, hija suġġetta l-eżistenza ta' dan l-isem taħt id-dritt Finlandiż, għandu jiġi osservat li, fil-prinċipju,
la l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS u lanqas l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta' Pariġi ma jipprekludu kundizzjonijiet bħal
dawn.
98     Finalment, fir-rigward tal-kunċett tal-preċedenza tad-dritt in kwistjoni fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1)
tal-Ftehim TRIPS, dan il-kunċett ifisser li l-bażi tad-dritt ikkonċernat għandha tippreċedi fiż-żmien il-kisba tat-
trade mark
li magħha allegatament hemm kunflitt. Kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 95 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan il-kunċett
huwa l-espressjoni tal-prinċipju tas-supremazija tat-titolu preċedenti ta' esklużività, li jirrappreżenta wieħed mill-bażijiet
tad-dritt dwar it-
trade marks
u, b'mod aktar ġenerali, tad-dritt kollu dwar il-proprjetà industrijali.
99     F'dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li dan il-prinċipju ta' preċedenza jinsab ukoll fid-Direttiva 89/104, b'mod aktar partikolari,
fl-Artikoli 4(2) u 6(2) tagħha.
100   Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li isem kummerċjali li la jkun irreġistrat
u lanqas stabbilit permezz ta' l-użu fl-Istat Membru fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha fir-rigward ta' l-isem kummerċjali in kwistjoni jista' jitqies bħala
dritt preċedenti eżistenti fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim TRIPS jekk il-proprjetarju ta' l-isem
kummerċjali jkollu dritt li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni materjali u temporali tal-Ftehim TRIPS, li jkun inħoloq qabel
dak tat-
trade mark
li magħha dan id-dritt huwa allegat li joħloq kunflitt u li jippermetti lill-proprjetarju li juża sinjal identiku jew simili
għal din it-
trade mark
.

Fuq l-ispejjeż
101   L-ispejjeż sostnuti mill-Gvern Finlandiż u mill-Kummissjoni sabiex jissottomettu osservazzjonijiet lill-Qorti ma jistgħux
jitħallsu lura. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma
quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja), taqta' u tiddeċiedi li:
1)
Il-Ftehim dwar l-aspetti tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali relatati mal-kummerċ (il-Ftehim TRIPS), li jinsab fl-Anness
I C tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, approvat f'isem il-Komunità, safejn għandhom x'jaqsmu
affarijiet fil-kompetenza tagħha, permezz tad-Deċiżjoni 94/800/KEE tal-Kunsill, tat-22 ta' Diċembru 1994, japplika fil-każ
ta' kunflitt bejn
trade mark
u sinjal li allegatament jikser din it-
trade mark
, meta l-imsemmi kunflitt ikun beda qabel id-data ta' applikazzjoni tal-Ftehim TRIPS iżda jkun tkompla wara din id-data.
2)
Isem kummerċjali jista' jikkostitwixxi sinjal fis-sens ta' l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim dwar l-aspetti
tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali relatati mal-kummerċ (il-Ftehim TRIPS). Din id-dispożizzjoni hija intiża sabiex
tagħti lill-proprjetarju ta'
trade mark
id-dritt esklużiv li jwaqqaf lil terza persuna milli tagħmel użu minn dan is-sinjal jekk l-użu in kwistjoni jagħmel ħsara
jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
u, b'mod partikolari, lill-funzjoni essenzjali tagħha li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini tal-prodott.
L-eċċezzjonijiet previsti fl-Artikolu 17 tal-Ftehim dwar l-aspetti tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali relatati mal-kummerċ
(il-Ftehim TRIPS) huma intiżi, b'mod partikolari, sabiex jippermettu lil terza persuna tagħmel użu minn sinjal identiku jew
simili għal
trade mark
sabiex tindika l-isem kummerċjali tagħha, bil-kundizzjoni madankollu li dan l-użu jkun konformi mal-prattiċi onesti fl-oqsma
industrijali jew kummerċjali.
3)
Isem kummerċjali li la jkun irreġistrat u lanqas stabbilit permezz ta' l-użu fl-Istat Membru fejn it-
trade mark
hija rreġistrata u fejn intalbet il-protezzjoni tagħha fir-rigward ta' l-isem kummerċjali in kwistjoni jista' jitqies bħala
dritt preċedenti eżistenti fis-sens tat-tielet sentenza ta' l-Artikolu 16(1) tal-Ftehim dwar l-aspetti tad-drittijiet ta'
proprjetà intellettwali relatati mal-kummerċ (il-Ftehim TRIPS) jekk il-proprjetarju ta' l-isem kummerċjali jkollu dritt li
jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni materjali u temporali ta' dan il-ftehim, li jkun inħoloq qabel dak tat-
trade mark
li magħha dan id-dritt huwa allegat li joħloq kunflitt u li jippermetti lill-proprjetarju li juża sinjal identiku jew simili
għal din it-
trade mark
.
Firem.
*
Lingwa tal-kawża: il-Finlandiż.