CELEX: 62003CJ0136
Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων
Δημόσια τάξη
Οδηγία 64/221/ΕΟΚ
Άρθρα 8 και 9
Απαγόρευση διαμονής και απόφαση περί απομακρύνσεως με την αιτιολογία της διαπράξεως αξιόποινων πράξεων
Δικαστική προσφυγή αφορώσα μόνον τη νομιμότητα του μέτρου με το οποίο τίθεται τέλος στη διαμονή του ενδιαφερομένου
Δεν υφίσταται ανασταλτικό αποτέλεσμα της εν λόγω προσφυγής
Δικαίωμα του ενδιαφερομένου να επικαλεστεί λόγους σκοπιμότητας ενώπιον αρχής που καλείται να εκφέρει γνώμη
Συμφωνία Συνδέσεως ΕΟΚ-Τουρκίας
Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων
Άρθρα 6, παράγραφος 1, και 14, παράγραφος 1, της αποφάσεως 1/80 του Συμβουλίου Συνδέσεως

1/80.
61     Επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 12 της Συμφωνίας Συνδέσεως, «τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να εμπνέονται από
τα άρθρα 48, 49 και 50 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Κοινότητας για τη σταδιακή υλοποίηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων
μεταξύ τους». Το πρόσθετο πρωτόκολλο καθορίζει, στο άρθρο 36, τις προθεσμίες της σταδιακής πραγματοποιήσεως της ελεύθερης
κυκλοφορίας των εργαζομένων μεταξύ των κρατών μελών της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Τουρκίας και προβλέπει ότι «Το
Συμβούλιο Συνδέσεως θα αποφασίσει περί των αναγκαίων για τον σκοπό αυτόν διαδικασιών». Η απόφαση 1/80 έχει ως σκοπό, σύμφωνα
με την τρίτη αιτιολογική σκέψη, να βελτιωθεί, στον κοινωνικό τομέα, το καθεστώς το οποίο απολαύουν οι εργαζόμενοι και τα μέλη
των οικογενειών τους.
62     Από το γράμμα των διατάξεων αυτών το Δικαστήριο συνήγαγε ότι οι αρχές που γίνονται δεκτές στο πλαίσιο του άρθρου 48 της Συνθήκης
πρέπει να μεταφερθούν, στο μέτρο του δυνατού, στους Τούρκους υπηκόους που απολαύουν δικαιώματα αναγνωριζόμενα από την απόφαση
1/80 (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 30ής Σεπτεμβρίου 2004, C-275/02, Ayaz, δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη
44, και της 11 Νοεμβρίου 2004, C-467/02, Cetinkaya, δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 42).
63     Το Δικαστήριο έκρινε επίσης, όσον αφορά τον καθορισμό του περιεχομένου της εξαιρέσεως περί δημοσίας τάξεως που προβλέπει το
άρθρο 14, παράγραφος 1, της αποφάσεως 1/80, ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η ερμηνεία που έχει δοθεί στην ίδια εξαίρεση στον τομέα
της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων που έχουν ιθαγένεια κράτους μέλους της Κοινότητας (προπαρατεθείσα απόφαση Nazli,
σκέψη 56). Η ερμηνεία αυτή δικαιολογείται, κατά μείζονα λόγο, επειδή η διατύπωση της εν λόγω διατάξεως είναι σχεδόν πανομοιότυπη
με τη διατύπωση του άρθρου 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης (βλ. προπαρατεθείσες αποφάσεις Nazli, σκέψη 56, και Cetinkaya, σκέψη
43).
64     Στηριζόμενο στα στοιχεία αυτά, το Δικαστήριο έκρινε στις σκέψεις 46 και 47 της προπαρατεθείσας αποφάσεώς του Cetinkaya, ότι
το άρθρο 14, παράγραφος 1, της αποφάσεως 1/80 επιβάλλει στις αρμόδιες εθνικές αρχές ανάλογα όρια με αυτά που εφαρμόζονται
σε μέτρο απελάσεως κατά υπηκόου κράτους μέλους και ότι οι αρχές που έχουν διατυπωθεί στο πλαίσιο του άρθρου 3 της οδηγίας
64/221 μπορούν να εφαρμοσθούν στους εργαζομένους Τούρκους που απολαύουν δικαιώματα αναγνωρισμένα από την απόφαση 1/80. Τα
εθνικά δικαστήρια πρέπει, επομένως, να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές αυτές ελέγχοντας τη νομιμότητα μέτρου περί απομακρύνσεως
διαταχθέντος κατά τοιούτου Τούρκου εργαζομένου.
65     Οι ίδιες εκτιμήσεις απαιτούν όπως οι διατυπωθείσες στο πλαίσιο των άρθρων 8 και 9 της οδηγίας 64/221 αρχές θεωρούνται ως δυνάμενες
να εφαρμοστούν στους Τούρκους εργαζομένους που απολαύουν δικαιώματα αναγνωρισθέντα από την απόφαση 1/80.
66     Αυτή η ερμηνεία δικαιολογείται από τον στόχο της σταδιακής υλοποιήσεως της ελεύθερης κυκλοφορίας των Τούρκων εργαζομένων,
διατυπωθέντα στο άρθρο 12 της Συμφωνίας Συνδέσεως. Οι κοινωνικές διατάξεις της αποφάσεως 1/80 συνιστούν ένα επιπλέον στάδιο
προς την υλοποίηση της ελευθερίας αυτής (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 26ης Νοεμβρίου 1998, C-1/97, Birden, Συλλογή 1998,
σ. I-7747, σκέψη 52, και της 19ης Νοεμβρίου 2002, C-188/00, Kurz, Συλλογή 2002, σ. I-10691, σκέψη 40). Ειδικότερα, το άρθρο
6, παράγραφος 1, της αποφάσεως 1/80 παρέχει στους Τούρκους μετακινούμενους εργαζομένους που πληρούν τις προβλεπόμενες από
αυτό προϋποθέσεις συγκεκριμένα δικαιώματα στον τομέα της εργασίας (βλ. απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2003, C-317/01 και C-369/01,
Abatay κ.λπ., Συλλογή 2003, σ. I-12301, σκέψη 78). Όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, η τελευταία αυτή διάταξη, στην οποία
αναγνωρίστηκε άμεσο αποτέλεσμα, δημιουργεί ατομικό δικαίωμα στον τομέα της εργασίας και συνακόλουθο δικαίωμα διαμονής (βλ.
αποφάσεις της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, C-192/89, Sevince, Συλλογή 1990, σ. I-3461, σκέψεις 29 και 31· της 16ης Δεκεμβρίου 1992,
C-237/91, Kus, Συλλογή 1992, σ. I-6781, σκέψη 33· της 23ης Ιανουαρίου 1997, C-171/95, Tetik, Συλλογή 1997, σ. I-329, σκέψεις
26, 30 και 31, καθώς και Kurz, που προπαρατέθηκε, σκέψεις 26 και 27).
67     Για να είναι αποτελεσματικά τα ατομικά αυτά δικαιώματα πρέπει οι Τούρκοι εργαζόμενοι να μπορούν να τα επικαλούνται ενώπιον
των εθνικών δικαστηρίων. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της δικαστικής αυτής προστασίας είναι απαραίτητο να αναγνωρισθούν
στους εν λόγω εργαζομένους οι ίδιες δικονομικές εγγυήσεις που παρέχονται από το κοινοτικό δίκαιο στους υπηκόους των κρατών
μελών και, επομένως, να επιτραπεί στους εργαζομένους αυτούς να επικαλούνται τις εγγυήσεις που προβλέπονται από τα άρθρα 8
και 9 της οδηγίας 64/221. Πράγματι, όπως παρατηρεί ο γενικός εισαγγελέας στην παράγραφο 59 των προτάσεών του, αυτές οι εγγυήσεις
δεν μπορούν να διαχωριστούν από τα δικαιώματα στα οποία αναφέρονται.
68     Η ερμηνεία αυτή δεν ισχύει μόνο για τους Τούρκους υπηκόους των οποίων η νομική κατάσταση καθορίζεται από το άρθρο 6 της αποφάσεως
1/80, αλλά επίσης για τα μέλη της οικογένειάς τους, των οποίων η κατάσταση εμπίπτει στο άρθρο 7 της ιδίας αποφάσεως. Τίποτε
δεν δικαιολογεί τη χορήγηση στους εν λόγω υπηκόους που κατοικούν νομίμως στο έδαφος κράτους μέλους, όσον αφορά τα δικαιώματα
που τους αναγνωρίζονται με την απόφαση 1/80, ενός επιπέδου αυτόνομης προστασίας κατώτερου από αυτό που προβλέπεται από τα
άρθρα 8 και 9 της οδηγίας 64/221. Πράγματι, αν το άρθρο 14, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως δεν επέβαλλε στις αρμόδιες
εθνικές αρχές ανάλογα δικονομικά όρια με αυτά που εφαρμόζονται σε μέτρο περί απομακρύνσεως κατά υπηκόου κράτους μέλους, όπως
το Δικαστήριο ήδη έκρινε με την απόφασή του Cetinkaya, που προπαρατέθηκε, τα κράτη μέλη θα είχαν πλήρη ελευθερία να καταστήσουν
αδύνατη την άσκηση των δικαιωμάτων τα οποία οι Τούρκοι υπήκοοι, που απολαύουν δικαιώματος αναγνωρισμένου από την απόφαση 1/80,
μπορούν να επικαλούνται.
69     Ενόψει των προεκτεθέντων, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι οι δικονομικές εγγυήσεις που προβλέπονται από
τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας 64/221 εφαρμόζονται στους Τούρκους υπηκόους των οποίων η νομική κατάσταση καθορίζεται από τα
άρθρα 6 ή 7 της αποφάσεως 1/80.

Επί των δικαστικών εξόδων
70     Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, απόκειται σε αυτό να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν για να καταθέσουν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, άλλοι εκτός των διαδίκων αυτών, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας 64/221/EOK του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών
μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας
ή δημοσίας υγείας, έχει την έννοια ότι απαγορεύει κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους, δυνάμει της οποίας οι δικαστικές προσφυγές
κατά αποφάσεως περί απομακρύνσεως από την επικράτεια του τελευταίου, ληφθείσας κατά υπηκόου άλλου κράτους μέλους, δεν έχουν
ανασταλτικό αποτέλεσμα και η απόφαση περί απομακρύνσεως, κατά την εξέταση των εν λόγω προσφυγών, μπορεί να αποτελέσει μόνον
αντικείμενο εκτιμήσεως της νομιμότητας, εφόσον δεν θεσπίστηκε αρμόδια αρχή υπό την έννοια της εν λόγω διατάξεως.
2)
Οι δικονομικές εγγυήσεις που προβλέπονται από τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας 64/221 εφαρμόζονται στους Τούρκους υπηκόους των
οποίων η νομική κατάσταση καθορίζεται από τα άρθρα 6 ή 7 της αποφάσεως 1/80 του Συμβουλίου Συνδέσεως, της 19ης Σεπτεμβρίου
1980, σχετικά με την ανάπτυξη της συνδέσεως.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.