CELEX: 62002CJ0255
Sitt Direttiva VAT
Artikolu 2, punt 1, Artikolu 4(1) u (2), Artikolu 5(1) u Artikolu 6(1)
Attività ekonomika
Provvista ta' oġġetti
Provvista ta' servizzi
Prattika abbużiva
Tranżazzjonijiet imwettqa bl-uniku skop li jinkiseb vantaġġ fiskali

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE tas-17 ta’ Mejju
1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa
fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU L 145, p. 1), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 95/7/KE ta’ l-10 ta’
April 1995 (ĠU L 102, p. 18, iktar ’il quddiem is-"Sitt Direttiva").
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, Halifax plc (iktar ’il quddiem "Halifax"), Leeds Permanent
Development Services Ltd (iktar ’il quddiem "Leeds Development") u County Wide Property Investments Ltd (iktar ’il quddiem
"County") u, min-naħa l-oħra, l-Commissioners of Customs & Excise (iktar ’il quddiem il-"Commissioners") dwar rifjut minn
dawn ta’ l-aħħar għat-talbiet għal irkupru jew ta’ ħlas lura tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-"VAT") ippreżentati
minn Leeds Development u minn County fil-kuntest ta’ pjan ta’ tnaqqis tal-piż tat-taxxa tal-Halifax plc Group.

Il-kuntest ġuridiku
3       L-Artikolu 2(1) tas-Sitt Direttiva jissuġġetta għall-VAT il-provvista ta’ oġġetti u servizzi magħmula bi ħlas fit-territorju
tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali.
4       Bis-saħħa ta’ l-Artikolu 4(1) ta’ l-imsemmija Direttiva, hi kkunsidrata bħala persuna taxxabbli kull persuna li b’mod indipendenti
twettaq fi kwalunkwe post attività ekonomika msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu. Il-kunċett ta’ "attivitajiet ekonomiċi"
huwa definit fl-imsemmi paragrafu (2) bħala li jinkludi l-attivitajiet kollha ta’ produtturi, kummerċjanti jew persuni li
jipprovdu servizzi, u b’mod partikulari t-tranżazzjonijiet li jinvolvu l-isfruttament ta’ proprjetà tanġibbli jew intanġibbli
għal skop ta’ dħul minnha fuq bażi kontinwa.
5       Skond l-Artikolu 5(1) ta’ l-istess Direttiva, ""Provvista ta’ oġġetti" tfisser it-trasferiment tad-dritt ta’ sid li jiddisponi
minn proprjetà korporali".
6       Skond l-Artikolu 6(1) tas-Sitt Direttiva ""Provvista tas-servizzi" tfisser kull operazzjoni li ma tikkostitwix[xix] provvista
ta’ oġġetti skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 5".
7       Jirriżulta mill-Artikolu 13B(b) tas-Sitt Direttiva li, salv għal xi eċċezzjonijiet elenkati, l-Istati Membri jeżentaw il-kiri
u l-aljenazzjoni ta’ proprjetà immobbli. Madankollu, jirriżulta mill-Artikolu 13Ċ, l-ewwel paragrafu, is-sub-paragrafu (a)
ta’ l-imsemmija Direttiva, li l-Istati Membri jistgħu jħallu lil min iħallas t-taxxa, id-dritt għal għażla ta’ tassazzjoni
ta’ dawn it-tranżazzjonijiet.
8       L-Artikolu 13B(d) ta’ l-istess Direttiva jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jeżentaw mill-VAT ċerti attivitajiet fis-settur
tas-servizzi finanzjarji.
9       L-Artikolu 17(2)(a) ta’ l-istess Direttiva jipprovdi:
"Sa kemm l-oġġetti u s-servizzi huma użati għall-iskopijiet fuq it-tranżazzjoni taxxabbli tiegħu, il-persuna taxxabbli għandha
tkun intitolata biex tnaqqas mit-taxxa li hi responsabbli biex tħallas:
a)      taxxa fuq il-valur miżjud dovuta jew mħallsa fir-rigward ta’ oġġetti jew servizzi pprovduti jew li għandhom ikunu pprovduti
lilu minn persuna taxxabbli oħra."
10     Fir-rigward ta’ oġġetti u servizzi li huma użati minn persuna taxxabbli sabiex twettaq, fl-istess ħin, kemm tranżazzjonijiet
li fir-rigward tagħhom titnaqqas it-taxxa fuq il-valur miżjud, u kif ukoll tranżazzjonijiet fir-rigward ta’ liema t-taxxa
fuq il-valur miżjud ma titnaqqasx, l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 17(5) tas-Sitt Direttiva jippreċiża li "tali proporzjon
biss tat-taxxa fuq il-valur miżjud għandu jkun imnaqqas kif hu attribwit għat-tranżazzjonijiet ta’ qabel".
11     Skond it-tieni sub-paragrafu ta’ l-istess dispożizzjoni, "[d]an il-proporzjon għandu jkun determinat, b’mod konformi ma’ Artikolu
19, għat-tranżazzjonijiet kollha mwettqa minn persuna taxxabbli".

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12     Halifax hija istituzzjoni bankarja. Il-parti l-kbira tas-servizzi tagħha huma eżentati mill-VAT. Fil-mument meta seħħew il-fatti
tal-kawża prinċipali, hija setgħet tirkupra anqas minn 5 % ta’ l-
input
VAT imħallsa
.
13     Skond l-osservazzjonijiet ippreżentati minn Halifax, Leeds Development hija kumpannija ta’ promozzjoni immobbiljari u County
hija kumpannija ta’ promozzjoni immobbiljari u ta’ investiment.
14     Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li Leeds Development u County kif ukoll kumpannija oħra ta’ Halifax plc Group involuta
fit-tranżazzjonijiet in kwistjoni, Halifax Property Investments Ltd (iktar ’il quddiem "Property"), huma kollha sussidjarji
li għal kollox huma proprjetà ta’ Halifax. Leeds Development u County huma t-tnejn irreġistrati separatament għall-finijiet
tal-VAT, filwaqt li Property mhix irreġistrata.
15     Għall-finijiet ta’ l-attività kummerċjali tagħha, Halifax kellha tibni "ċentri għat-telefonati" ("call centres") f’erba’ siti
differenti, jiġifieri f’Cromac Wood u f’Dundonald fl-Irlanda ta’ Fuq, f’Livingston fl-Iskozja u f’West Bank, Leeds, fil-grigal
ta’ l-Ingilterra, li għalihom hija kellha favur tagħha, jew kirja għal ċirka 125 sena, jew il-proprjetà sħiħa, jew inkella
t-tgawdija sħiħa.
16     Fis-17 ta’ Diċembru 1999 hija inizjalment ikkonkludiet kuntratt għall-iżvilupp tas-sit ta’ Cromac Wood ma’ Cusp Ltd, kumpannija
indipendenti ta’ promozzjoni u ta’ kostruzzjoni immobbiljari. Permezz ta’ ftehim addizzjonali tat-28 ta’ Frar 2000, hija inħallet
minn dan il-kuntratt u d-drittijiet u l-obbligi tagħha ġew issurrogati lil County.
17     Bejn id-29 ta’ Frar u s-6 ta’ April 2000, Halifax, Leeds Development, County u Property ikkonkludew numru ta’ ftehimiet għas-siti
differenti. Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li t-tranżazzjonijiet seħħew b’mod simili għas-siti kollha.
18     Għal dak li jikkonċerna s-siti ta’ Cromac Wood, Dundonald u Livingston, fid-29 ta’ Frar 2000, Halifax ikkonkludiet kuntratti
ta’ self ma’ Leeds Development li bis-saħħa tagħhom hija aċċettat li ssellifha somom kunsiderevoli sabiex Leeds Development
tkun tista’ takkwista xi drittijiet fuq dawn is-siti u għall-iżvilupp tagħhom, għall-ammont totali ta’ 59 000 000 GBP.
19     Halifax u Leeds Development daħlu wkoll għal ftehimiet sabiex isiru ċerti xogħlijiet ta’ kostruzzjoni fuq l-imsemmija siti.
Għal dawn ix-xogħlijiet, Leeds Development irċeviet pagament mingħand Halifax ta’ ftit aktar minn 120 000 GBP, fejn kważi
20 000 tħallsu bħala VAT. Leeds Development bagħtet lill-Halifax tliet fatturi ta’ VAT imħallsa fuq dan l-ammont. Minbarra
dan, Halifax ikkonkludiet kuntratt ma’ Leeds Development li permezz tiegħu, u għal rigal, tat it-tliet siti b’kiri lil Leeds,
għal terminu ta’ 20 sena kull wieħed, bl-għażla favur il-kerrej li jtawwal dak it-terminu għal 99 sena.
20     Fid-29 ta’ Frar 2000, Leeds Development daħlet ukoll għal ftehimiet ta’ żvilupp u ta’ finanzjament ma’ County, li bis-saħħa
tiegħu, County kellha tagħmel jew tqabbad lil ħaddieħor jagħmel ix-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni fuq l-artijiet ta’ Cromac Wood,
Dundonald u Livingston, inklużi dawk li Leeds Development kienet aċċettat li tagħmel jew li tqabbad lil ħaddieħor jagħmel
bis-saħħa ta’ l-ftehim tagħha ma’ Halifax.
21     Fl-istess data, Halifax ħallset lil Leeds Development l-ewwel ħlasijiet bil-quddiem tas-self kif ukoll il-pagament għall-imsemmija
xogħlijiet, għal ammont totali ta’ 44 815 000 GBP. Din is-somma ġiet ittrasferita f’kont bankarju ġestit skond l-istruzzjonijiet
ta’ Leeds Development. Leeds Development talbet li somma identika, li tinkludi aktar minn 6 600 000 GBP bħala VAT, tiġi mħallsa
lill-County bħala ħlas bil-quddiem għax-xogħlijiet imwettqa minnha, jew fuq inizzjattiva tagħha. Din it-tranżazzjoni ġiet
eżegwita fl-istess jum mill-bank ikkonċernat, u mbagħad il-fondi ġew iddepożitati bil-lejl. Fl-istess jum, County bagħtet
lil Leeds Development fattura tal-VAT imħallsa.
22     Id-29 ta’ Frar 2000 kien ukoll l-aħħar jum tal-perijodu ta’ dikjarazzjoni ta’ Frar 2000 ta’ Leeds Development. Din ippreżentat
dikjarazzjoni li fiha hija talbet għal ħlas lura tal-VAT li tirrigwarda ammont ta’ kważi 6 700 000 GBP.
23     Fl-1 ta’ Marzu 2000, is-somma ta’ 44 815 000 GBP, kif ukoll l-interessi akkumulati, ġew ittrasferiti, fuq ordni ta’ Leeds
Development, għal kont miftuħ f’isem County ma’ bank ieħor.
24     Fis-6 ta’ April 2000, b’mod konformi mal-kuntratt tad-29 ta’ Frar 2000, Halifax tat b’kiri lil Leeds Development l-artijiet
li jinsabu fis-siti ta’ Cromac Wood, Dundonald u Livingston għal rigal fl-ammont totali ta’ ċirka 7 400 000 GBP, fejn kull
kiri tqies bħala prestazzjoni eżentata għall-finijiet tal-VAT. Dawn ir-rigali ġew iffinanzjati permezz ta’ ġbid ta’ self supplementari
fuq is-somma mpoġġija għad-dispożizzjoni bis-saħħa tal-kuntratti ta’ self inizjali.
25     Fl-istess jum, Leeds Development intrabtet li ċċedi, għal rigal, kull waħda minn dawn il-kirjiet favur Property. Dawn iċ-ċessjonijiet
kellhom ikunu effettwati fl-ewwel jum ta’ xogħol wara t-tlestija tax-xogħol fuq is-sit u kkunsidrati bħala tranżazzjonjiet
eżentati mill-VAT. Ir-rigal kellu jkun ikkalkolat skond formola li kellha tagħti lil Leeds Development profit totali ta’ 180 000
GBP. Min-naħa tagħha, Property intrabtet li tagħti b’sullokazzjoni l-bini ta’ Cromac Wood, Dundonald u Livingston lil Halifax,
f’kull każ għal rigal li jiġi kkalkulat abbażi tal-prezz imħallas minn Property lil Leeds Development għaċ-ċessjoni tal-kirjiet
rispettivi, flimkien ma’ marġni ta’ profitt. Property kellha tagħmel profitt totali ta’ 85 000 GBP minn dawn is-sullokazzjonijiet.
26     Fir-rigward tas-sit ta’ West Bank f’Leeds, fit-13 ta’ Marzu 2000, Halifax u Leeds Development ikkonkludew kuntratt ta’ self
kif ukoll kuntratt ta’ kiri u daħlu fi ftehim ta’ xogħol. Halifax ħallset somma ta’ 41 900 GBP, fejn ftit aktar minn 6 000 tħallsu
bħala VAT, għall-ewwel xogħlijiet imwettqa, u Leeds Development ħarġet fattura għall-VAT imħallsa li tikkorrispondi għal dan
l-ammont totali. Halifax għamlet l-ewwel ħlas bil-quddiem ta’ fondi favur Leeds Development għal ammont approssimattiv ta’
3 000 000 GBP skond il-kuntratt ta’ self.
27     Fl-istess jum, Leeds Development u County daħlu fi ftehim ta’ żvilupp u ta’ finanzjament. Leeds Development għamlet pagament
preliminari favur County u County ħarġet fatturi bil-VAT imħallsa għax-xogħlijiet imwettqa, għal ammont ta’ aktar minn 3 000 000
GBP, fejn ċirka 455 000 kienu mħallsa bħala VAT. Fid-dikjarazzjoni tagħha għax-xahar ta’ Marzu 2000, Leeds Development talbet
il-ħlas lura ta’ kważi 455 000 GBP ta’
input
VAT.
28     Fis-6 ta’ April 2000, Halifax tat b’kiri lil Leeds Development l-art li tinsab fis-sit ta’ West Bank u sar ftehim għaċ-ċessjoni
ta’ l-imsemmija kirja, għal rigal, minn Leeds Development favur Property. Permezz ta’ ftehim ieħor, Property intrabtet li
tagħti sullokazzjoni lil Halifax.
29     Sabiex jitwettqu x-xogħlijiet previsiti mill-ftehim differenti konklużi ma’ Leeds Development, County appuntat intraprendituri
indipendenti u xi membri tal-professjonijiet liberi (iktar ’il quddiem il-"bennejja indipendenti"). Il-qorti tar-rinviju ssostni
li l-ftehimiet setgħu ġew approvati fi stadji mal-bennejja indipendenti u li dawk li taf bihom kienu akkumpanjati minn ftehimiet
separati li fihom Halifax kienet waħda mill-partijiet. Dawn il-ftehimiet separati jiggarantixxu lil Halifax, b’mod partikolari,
li l-bennej indipendenti kkonċernat iwettaq ix-xogħol u l-obbligi tiegħu.
30     Il-qorti tar-rinviju tindika li l-konsegwenzi fiskali mfittxija mill-ftehimiet imsemmija hawn fuq kienu s-segwenti:
–       Halifax tkun tista’ tnaqqas dik il-parti ta’ l-
input
VAT imħallsa fuq ix-xogħlijiet koperti mill-ftehimiet konklużi ma’ Leeds Development.
–       Leeds Development tista’ tnaqqas, għall-perijodu ta’ dikjarazzjoni ta’ Frar 2000, il-VAT indikat fuq il-fattura ta’ County
tad-29 ta’ Frar 2000, jiġifieri aktar minn 6 600 000 GBP u, għall-perijodu ta’ dikjarazzjoni ta’ Marzu 2000, il-VAT indikat
fuq dik tat-13 ta’ Marzu 2000, jiġifieri ċirka 455 000 GBP.
–       County tiddikjara t-totalità ta’ l-
output
VAT indikata fuq l-imsemmija fatturi u tkun tista’ tnaqqas l-
input
VAT imħallsa fuq ix-xogħlijiet imwettqa mill-bennejja indipendenti.
–       Il-ftehimiet ta’ Leeds Development tas-6 ta’ April 2000 li jittrattaw dwar iċ-ċessjoni favur Property tal-kirjiet ta’ l-erba’
siti jkunu tranżazzjonijiet eżentati. Peress li huma jaqgħu taħt eżerċizzju ieħor, dawn is-servizzi ma jinvolvux modifika
tad-drittijiet ta’ Leeds Development sabiex tirkupra t-taxxa
input
imħallsa għall-perijodi ta’ dikjarazzjoni ta’ Frar u ta’ Marzu 2000, li jaqgħu fl-eżerċizzju li jagħlaq fil-31 ta’ Marzu
2000.
31     Skond il-qorti tar-rinviju, sabiex dan l-arranġament jaħdem, kien jeħtieġ li:
–       Halifax, Leeds Development u County jkunu t-tlieta irreġistrati separatament għall-finijiet tal-VAT,
–       tul l-ewwel eżerċizzju kkonċernat, il-produzzjoni ta’ Leeds Development intaxxata bir-rata normali tirrapreżenta l-iktar proporzjon
għoli possibbli mill-produzzjoni totali tagħha. Għal din ir-raġuni, is-servizzi eżentati ta’ Leeds Development li jikkostitwixxu
ċ-ċessjoni tad-drittijiet tagħha fuq is-siti lill-Property kellhom jiġu differiti sa’ eżerċizzju ulterjuri, u
–       id-drittijiet ta’ proprjetà ta’ Leeds Development fuq is-siti jkunu indikati b’tali mod li ma jitqisux bħala beni kapitali.
Fil-każ kuntrarju, iċ-ċessjoni ta’ dawn id-drittijiet favur Property kienet taffettwa d-drittijiet tagħha għal tnaqqis.
32     Permezz ta’ deċiżjonijiet ta’ l-4 u s-7 ta’ Lulju 2000, il-Commissioners rrifjutaw it-talbiet għal tnaqqis, ippreżentati minn
Leeds Development kif ukoll minn County, li jikkonċernaw il-VAT li l-bennejja indipendenti kienu ffatturaw lill-County.
33     Skond il-qorti tar-rinviju, il-Commissioners ikkunsidraw li:
–       peress li Leeds Development ma kinitx forniet xi xogħlijiet lill-Halifax u lanqas ma rċeviet servizz ta’ xogħol ta’ kostruzzjoni
minn County, dawn it-tranżazzjonijiet ma kellhomx ikunu meħudha in kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-VAT;
–       l-arranġamenti analizzati fil-kuntest sħiħ tagħhom juru li Halifax kienet irċeviet is-servizzi ta’ xogħol minn bennejja indipendenti
u mhux minn Leeds Development. Halifax għalhekk setgħet tnaqqas il-VAT fuq l-imsemmija xogħlijiet billi tapplika r-rata ta’
rkupru normali tagħha.
34     Halifax, Leeds Development u County ikkontestaw id-deċiżjonijiet tal-Commissioners quddiem il-VAT and Duties Tribunal, London.
Halifax qalet li dawn id-deċiżjonijiet wasslu sabiex tiġi ttrattata bħallikieku hija kienet ibbenefikat mill-għoti ta’ servizzi
ta’ kostruzzjoni taxxabbli, li kellhom jiġu kkunsidrati bħala li ġew fornuti lill-County. Leeds Development u County sostnew
li dawn id-deċiżjonijiet kienu ekwivalenti għal rifjut għat-talbiet tagħhom ta’ rkupru jew ta’ ħlas lura ta’ l-
input
VAT imħallsa.
35     Halifax, Leeds Development u County rrilevaw li t-tranżazzjonijiet imwettqa fil-kuntest ta’ l-arranġamenti previsti fir-rikors
tagħhom kienu reali. Mhux biss il-provvista jew is-servizzi tal-bennejja indipendenti, iżda wkoll l-għoti tas-servizzi ta’
kostruzzjoni mwettqa minn County u l-għoti ta’ servizzi ta’ kostruzzjoni u ta’ l-għoti ta’ l-artijiet mogħtija minn Leeds
Development iservu għall-interessi kummerċjali. Dawn iż-żewġ kumpanniji, kif ukoll Property, kellhom jibbenefikaw mill-parteċipazzjonijiet
rispettivi tagħhom f’dawn il-ftehim. Peress li l-ftehim kienu magħmula b’tali mod sabiex jinkiseb riżultat fiskali vantaġġuż,
is-sistema tal-VAT timponi li tiġi fatturata t-taxxa għal kull tranżazzjoni.
36     Il-Commissioners fl-ewwel lok isostnu, li tranżazzjoni mwettqa bl-uniku skop li tiġi evaduta l-VAT mhijiex fiha nfisha la
"provvista" u lanqas miżura meħudha fil-kuntest tat-twettiq ta’ "attività ekonomika" fit-tifsira li għandha tingħata għal
dawn il-kliem skond is-Sitt Direttiva. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju interpretattiv għall-ftehim in kwistjoni tfisser
li l-obbligi ta’ Leeds Development lejn Halifax ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala li jirrigwardaw il-"provvisti" u dan japplika
wkoll għall-obbligi ta’ County lejn Leeds Development.
37     Fit-tieni lok, il-Commissioners sostnew li, b’mod konformi mal-prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju li jimponi li jiġi
prevenut l-abbuż tad-dritt, ma jridux jittieħdu in kunsiderazzjoni t-tranżazzjonijiet imwettqa bl-uniku skop li tiġi evaduta
l-VAT, iżda għandhom jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tas-Sitt Direttiva għan-natura reali tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni.
Ikun x’ikun l-angolu li minnu dawn il-ftehim jiġu eżaminati, jirriżulta li l-bennejja indipendenti biss ikunu realment ipprovdew
servizzi ta’ kostruzzjoni, u dan direttament lill-Halifax.
38     Permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ Lulju 2001, il-VAT and Duties Tribunal ċaħad r-rikors.
39     Halifax, Leeds Development u County appellaw quddiem il-High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division, li annulat
l-imsemmija deċiżjoni u rrinvijat il-kawża quddiem il-VAT and Duties Tribunal.
40     Il-VAT and Duties Tribunal jirrileva li, fl-ewwel deċiżjoni tiegħu, mogħtija fil-5 ta’ Lulju 2001, huwa bbaża ruħu fuq interpretazzjoni
ta’ l-Artikolu 4(2) tas-Sitt Direttiva li skond din jeħtieġ li wieħed joqgħod fuq il-karatteristiċi oġġettivi tat-tranżazzjonijiet
sabiex jiġi konkluż li t-tranżazzjonijiet in kwistjoni mhumiex provvista għall-finijiet tal-VAT. L-interpretazzjoni ta’ l-imsemmija
dispożizzjoni issa għandha tkun ippreżentata lill-Qorti.
41     Minbarra dan, l-ewwel deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju kienet qasmet il-kwistjoni tal-kawża prinċipali mingħajr ma staqsiet
lilha nfisha jekk kienx hemm kwalunkwe "abbuż ta’ dritt" min-naħa tal-parteċipanti tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni. Peress
li din id-deċiżjoni ġiet annullata, għandha wkoll issaqsi lilha nfisha dwar l-interpretazzjoni ta’ dan il-prinċipju.
42     F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li jirriżulta mill-evidenza depożitata mid-diriġenti ta’ Halifax, ta’ Leeds
Development u ta’ County li l-uniku skop imfittex minn dawn iż-żewġ kumpanniji meta daħlu għat-tranżazzjonijiet in kwistjoni
kienet li jevadu l-VAT. Fi kliem ieħor, Halifax, Leeds Development u County kellhom l-intenzjoni li jinkiseb vantaġġ fiskali
billi jdaħħlu fis-seħħ pjan artifiċjali ta’ evażjoni fiskali. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirreferi għas-sentenza
ta’ l-14 ta’ Diċembru 2000, Emsland‑Stärke (C‑110/99, Ġabra p. I‑11569, punt 53).
43     F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-VAT and Duties Tribunal, London iddeċieda jissospendi l-proċedimenti u li jirreferi lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domandi preliminari segwenti:
"1)      a)     Fiċ-ċirkustanzi rilevanti, tranżazzjonijiet
i)      imwettqa minn kull parteċipant bl-unika intenzjoni li jinkiseb vantaġġ fiskali u
ii)      nieqsa minn għan ekonomiku awtonomu
huma, għall-finijiet tal-VAT, provvista mwettqa mill-parteċipanti, jew għall-vantaġġ tagħhom, fil-kuntest ta’ l-attivitajiet
ekonomiċi tagħhom?
b)      Fiċ-ċirkustanzi rilevanti, liema huma l-elementi li jridu jiġu kkunsidrati sabiex jiġu stabbiliti d-destinatarji tal-provvisti
imwettqa mill-bennejja indipendenti?
2)      It-teorija ta’ l-abbuż tad-dritt, kif spjegata mill-Qorti, twassal għar-rifjut tat-talbiet tar-rikorrenti għall-irkupru jew
ħlas lura tat-taxxa
input
imħallsa fuq l-implementazzjoni tat-tranżazzjonijiet rilevanti?"

Fuq is-sub-paragrafu (a) ta’ l-ewwel domanda
44     Permezz tas-sub-paragrafu (a) ta’ l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk xi tranżazzjonijiet
bħal dawk in kwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxux provvista ta’ oġġetti jew provvista ta’ servizzi u attività ekonomika
skond is-sens ta’ l-Artikolu 2(1), ta’ l-Artikolu 4(1) u (2), ta’ l-Artikolu 5(1) u ta’ l-Artikolu 6(1) tas-Sitt Direttiva,
meta huma mwettqa bl-uniku għan li jiksbu vantaġġ fiskali, mingħajr skop ekonomiku ieħor.

L-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
45     Halifax, Leeds Development u County isostnu li, fis-sistema tas-Sitt Direttiva, tranżazzjonijiet li ġew imwettqa bl-unika
intenzjoni li jinkiseb vantaġġ fiskali u li huma nieqsa minn għan ekonomiku awtonomu huma, għall-finijiet tal-VAT, provvista
mwettqa mill-parteċipanti, jew għall-vantaġġ tagħhom, fil-kuntest ta’ l-attivitajiet ekonomiċi tagħhom.
46     Il-Gvern tar-Renju Unit u dak ta’ l-Irlanda jsostnu li t-tranżazzjonijiet li huma, minn naħa, imwettqa minn kull parteċipant
bl-unika intenzjoni li jinkiseb vantaġġ fiskali u, min-naħa l-oħra, nieqsa minn għan ekonomiku awtonomu mhumiex provvista
mwettqa mill-parteċipanti fil-kuntest ta’ l-attivitajiet ekonomiċi tagħhom.
47     Il-Kummissjoni tqis li l-għan li fiha tranżazzjoni hija mwettqa hija irrilevanti għall-finijiet ta’ l-Artikolu 2 tas-Sitt
Direttiva.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
48     L-ewwel nett għandu jiġi mfakkar li s-Sitt Direttiva tistabbilixxi sistema komuni tal-VAT ibbażata, b’mod partikolari, fuq
definizzjoni uniformi tat-tranżazzjonijiet taxxabbli (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-26 ta’ Ġunju 2003, MGK-Kraftfahrzeuge-Factoring,
C-305/01, Ġabra p. I-6729, punt 38).
49     F’dan ir-rigward, is-Sitt Direttiva tassenja kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ ħafna lill-VAT billi ssemmi, fl-Artikolu 2, dwar
it-tranżazzjonijiet taxxabbli, minbarra l-importazzjonijiet ta’ oġġetti, il-provvisti ta’ oġġetti u l-provvisti ta’ servizzi
magħmula bi ħlas fit-territorju tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali.
50     Għal dak li jikkonċerna l-ewwel nett il-kunċett ta’ "provvisti ta’ oġġetti", l-Artikolu 5(1) tas-Sitt Direttiva jippreċiża
li hu kkunsidrat bħala tali provvista t-trasferiment tad-dritt ta’ sid li jiddisponi minn proprjetà korporali.
51     Jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li dan il-kunċett jinkludi t-tranżazzjonijiet kollha ta’ trasferiment
ta’ oġġett korporali minn parti li tawtorizza lil parti l-oħra sabiex fil-fatt tiddisponi minn dan l-oġġett bħallikieku hi
kienet il-proprjetarja (ara, b’mod partikolari, sentenzi tat-8 ta’ Frar 1990, Shipping and Forwarding Enterprise Safe, C-320/88,
Ġabra p. I-285, punt 7, u tal-21 ta’ April 2005, C‑25/03, HE, Ġabra p. I-3123, punt 64).
52     Fir-rigward tal-kunċett ta’ "provvista ta’ servizzi", jirriżulta mill-Artikolu 6(1) tas-Sitt Direttiva li dan ikopri t-tranżazzjonijiet
kollha li ma jikkostitwixxux provvista ta’ oġġetti skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 5 ta’ l-istess direttiva.
53     Sussegwentement, skond l-Artikolu 4(1) tas-Sitt Direttiva, huwa kkunsidrat bħala persuna taxxabbli kull min b’mod indipendenti
jwettaq fi kwalunkwe post attività ekonomika, ikun x’ikun l-iskop jew ir-riżultati ta’ dik l-attività.
54     Fl-aħħar nett, il-kunċett ta’ "attivitajiet ekonomiċi" huwa definit fl-Artikolu 4(2) tas-Sitt Direttiva bħala li jinkludi
l-attivitajiet "kollha" tal-produttur, tal-kummerċjant jew ta’ min jipprovdi servizzi u, skond il-ġurisprudenza, dan jinkludi
l-istadji kollha tal-produzzjoni, tad-distribuzzjoni u ta’ l-għotja tas-servizzi (ara, b’mod partikulari, is-sentenzi ta’
l-4 ta’ Diċembru 1990, Van Tiem, C-186/89, Ġabra p. I-4363, punt 17, u MGK-Kraftfahrzeuge-Factoring, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 42).
55     Hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat f’punt 26 tas-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-260/98,
Ġabra p. I-6537), l-analiżi tad-definizzjonijiet tal-kunċetti ta’ persuna taxxabbli u ta’ l-attivitajiet ekonomiċi turi b’mod
ċar li l-kamp ta’ applikazzjoni kopert mill-kunċetti ta’ attivitajiet ekonomiċi u l-karattru oġġettiv tagħhom huwa wiesa’,
fis-sens li l-attività nnifisha hi kkunsidrata, indipendentement mill-għanijiet tagħha jew mir-riżultati tagħha (ara wkoll,
is-sentenza tas-26 ta’ Marzu 1987, Il-Kummissjoni vs L-Olanda, 235/85, Ġabra p.1471, punt 8, kif ukoll, f’dan is-sens, b’mod
partikulari is-sentenzi ta’ l-14 ta’ Frar 1985, Rompelman, 268/83, Ġabra p. 655, punt 19¸ u tas-27 ta’ Novembru 2003, Zita
Modes, C‑497/01, Ġabra p. I-14393, punt 38).
56     Fil-fatt, l-imsemmija analiżi kif ukoll dik tal-kunċetti ta’ provvisti ta’ oġġetti u provvisti ta’ servizzi juru li dawn il-kunċetti,
li jiddefinixxu t-tranżazzjonijiet taxxabbli skond is-Sitt Direttiva għandhom kollha karattru oġġettiv u li dawn japplikaw
indipendentement mill-għanijiet u r-riżultati tat-tranżazzjonijiet kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’
Jannar 2006, Optigen
et
, C-354/03, C-355/03 u C-484/03, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra, punt 44).
57     Kif il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat fil-punt 24 tas-sentenza tas-6 ta’ April 1995, BLP Group (C-4/94, Ġabra p. I-983), l-obbligu
ta’ l-awtorità tat-taxxa li tipproċedi għall-investigazzjonijiet sabiex tiġi ddeterminata l-intenzjoni tal-persuna taxxabbli
jmur kontra l-għanijiet tas-sistema komuni tal-VAT li tassigura ċ-ċertezza legali u tiffaċilita l-atti inerenti għall-applikazzjoni
tal-VAT billi tittieħed in kunsiderazzjoni, ħlief f’każijiet eċċezzjonali, in-natura oġġettiva tat-tranżazzjoni kkonċernata.
58     Isegwi li tranżazzjonijiet bħal dawk in kwistjoni fil-kawża prinċipali, jikkostitwixxu provvisti ta’ oġġetti jew ta’ servizzi
u attività ekonomika skond l-Artikolu 2(1), l-Artikolu 4(1) u (2), l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6(1) tas-Sitt Direttiva, inkwantu
huma jissodisfaw kriterji oġġettivi li fuqhom huma fondati l-imsemmija kunċetti.
59     Ċertament, dawn il-kriterji mhumiex sodisfatti f’każ ta’ frodi fiskali, per eżempju permezz ta’ dikjarazzjonijiet foloz jew
bil-produzzjoni ta’ fatturi irregolari. Però xorta waħda jibqa’ l-fatt li l-kwistjoni dwar jekk it-tranżazzjoni kkonċernata
hijiex effettwata bl-iskop uniku li jittieħed vantaġġ fiskali hija irrilevanti sabiex jiġi stabbilit jekk hija tikkostitwixxix
provvista ta’ oġġetti jew provvista ta’ servizzi u attività ekonomika.
60     Jirriżulta li r-risposta sub-paragrafu (a) ta’ l-ewwel domanda għandha tkun li t-tranżazzjonijiet bħal dawk in kwistjoni fil-kawża
prinċipali jikkostitwixxu provvisti ta’ oġġetti jew ta’ servizzi u attività ekonomika skond l-Artikolu 2(1), l-Artikolu 4(1)
u (2), l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6(1) tas-Sitt Direttiva, peress li huma jissodisfaw kriterji oġġettivi li fuqhom huma
fondati l-imsemmija kunċetti, anki meta huma mwettqa bl-uniku skop li jiksbu vantaġġ fiskali, mingħajr għan ekonomiku ieħor.

Fuq it-tieni domanda
61     Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata qabel sub-paragrafu (b) ta’ l-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju
essenzjalment tistaqsi, jekk is-Sitt Direttiva għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tipprojbixxi d-dritt tal-persuna
taxxabbli li tnaqqas l-
input
VAT imħallsa meta t-tranżazzjonijiet li jagħtu lok għal dan id-dritt huma kostitwenti ta’ prattika abbużiva.

L-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
62     Halifax, Leeds Development u County jikkunsidraw li, fil-kuntest tas-sistema tal-VAT, ma teżistix, fid-dritt Komunitarju,
it-teorija ta’ abbuż ta’ dritt li l-awtoritajiet fiskali ta’ Stat Membru jistgħu jinvokaw kontra individwi sabiex jirrifjutaw
it-talbiet tagħhom għall-irkupru jew tnaqqis tat-taxxa
input
imħallsa.
63     Il-Gvern tar-Renju Unit iqis li l-prinċipju ta’ abbuż ta’ dritt huwa prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju u jipprojbixxi
li persuna taxxabbli tnaqqas il-VAT, b’mod konformi ma’ l-Artikolu 17 tas-Sitt Direttiva u mal-leġiżlazzjoni nazzjonali kollha
applikabbli li tittrasponi dan l-Artikolu, meta jirriżulta mit-talba għal tnaqqis li l-għanijiet tal-VAT, previsti mis-Sitt
Direttiva, mhumiex milħuqa u li l-persuna taxxabbli toħloq b’mod artifiċjali l-kundizzjonijiet li jiġġustifikaw it-talba għal
tnaqqis.
64     Il-Gvern Franċiż isostni li d-dritt Komunitarju, meta jippermetti lil Stat Membru li jieħu miżuri destinati sabiex jimpedixxu,
billi japprofittaw ruħhom mill-possibilitajiet ikkreati permezz tat-Trattat KE, li ċerti wħud miċ-ċittadini tiegħu jagħmlu
użu abbużiv jew frawdolenti minn normi Komunitarji, ma jipprojbixxix li Stat Membru jċaħħad mid-dritt għal tnaqqis lill-persuna
taxxabbli jew lil grupp ta’ persuni taxxabbli, li għandhom rabta bejniethom, li wettqu tranżazzjonijiet purament artifiċjali,
bl-iskop uniku li jiksbu ħlas lura
indebitus
ta’ VAT.
65     L-Irlanda ssostni li t-teorija ta’ l-abbuż tad-dritt, kif spjegata mill-Qorti tal-Ġustizzja, tippermetti lill-awtoritajiet
fiskali li jirrifjutaw it-talbiet tal-persuni taxxabbli għall-irkupru jew għal tnaqqis ta’ l-
input
VAT imħallsa li jirriżulta mill-implementazzjoni tat-tranżazzjonijiet bħal dawk in kwistjoni fil-kawża prinċipali.
66     Il-Kummissjoni hija ta’ l-opinjoni li, meta persuna taxxabbli jew grupp ta’ persuni taxxabbli li għandhom rabtiet bejniethom
jaffettwaw serje ta’ tranżazzjonijiet, li, meħudha flimkien jipproduċu sitwazzjoni artifiċjali li għandha bħala l-uniku għan
tagħha l-ħolqien tal-kundizzjonijiet neċessarji sabiex tiġi rkuprata l-
input
VAT imħallsa, dawn it-tranżazzjonijiet m’għandhomx jittieħdu in kunsiderazzjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
67     Preliminarjament, għandu jiġi kkonstatat li, fil-fatt, il-problemi mqajma permezz tad-domandi magħmula mill-VAT and Duties
Tribunal jidhru, għall-inqas in parti, li jirriżultaw minħabba leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti lil ċittadin li jwettaq
fl-istess ħin tranżazzjonijiet taxxabbli u mhux taxxabbli, jew unikament tranżazzjonijiet mhux taxxabbli, li jittrasferixxi
l-kirjiet ta’ proprjetà immobbli lill-entità oħra taħt il-kontroll tiegħu, li għandu d-dritt għal għażla ta’ tassazzjoni tal-kiri
ta’ din l-proprjetà u b’dan il-mod li jnaqqas it-totalità ta’ l-
input VAT
imħallsa fuq spejjeż ta’ kostruzzjoni jew ta’ rinovazzjoni.
68     Minkejja din il-konstatazzjoni, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, persuni ma jistgħux b’mod frawdolenti
jew abbużiv jieħdu vantaġġ min-normi Komunitarji (ara, b’mod partikulari, sentenzi tat-12 ta’ Mejju 1998, Kefalas
et
, C‑367/96, Ġabra p. I‑2843, punt 20; tat-23 ta’ Marzu 2000, Diamantis, C‑373/97, Ġabra p. I‑1705, punt 33, u tat-3 ta’ Marzu
2005, Fini H, C-32/03, Ġabra p. I‑1599, punt 32).
69     Fil-fatt, l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja ma tistax tinftiehem bħala li tkopri l-prattiċi abbużivi ta’ operaturi
ekonomiċi, jiġifieri t-tranżazzjonijiet li mhumiex imwettqa fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet kummerċjali normali, iżda biss
bl-iskop li jibbenefikaw b’mod abbużiv mill-vantaġġi previsti mid-dritt Komunitarju (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari
s-sentenzi tal-11 ta’ Ottubru 1977, Cremer, 125/76, Ġabra p. 1593, punt 21; tat-3 ta’ Marzu 1993, General Milk Products, C‑8/92,
Ġabra p. I‑779, punt 21, u Emsland-Stärke, iċċitata iktar ’il fuq, punt 51).
70     Dan il-prinċipju ta’ projbizzjoni ta’ prattiċi abbużivi japplika wkoll għall-qasam tal-VAT.
71     Fil-fatt, il-ġlieda kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali u l-abbuż eventwali huwa għan rikonoxxut u inkoraġġut mis-Sitt Direttiva
(ara, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Gemeente Leusden u Holin Groep, C‑487/01 u C‑7/02, Ġabra p. I‑5337, punt 76).
72     Iżda, kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja f’ħafna okkażjonijiet, il-leġiżlazzjoni Komunitarja għandha tkun ċerta u l-applikazzjoni
tagħha għandha tkun prevedibbli għall-persuni (ara, b’mod partikulari, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2001, L-Olanda vs Il-Kunsill,
C‑301/97, Ġabra p. I‑8853, punt 43). Din il-ħtieġa ta’ ċertezza legali hija imposta’ b’ċerta rigorożità meta huwa każ ta’
leġiżlazzjoni li tista’ tipprovdi għal konsegwenzi finanzjarji, sabiex tippermetti lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu
bi preċiżjoni l-portata ta’ l-obbligi li timponi fuqhom (ara, b’mod partikulari, sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 1987, L-Olanda
vs Il-Kummissjoni, 326/85, Ġabra p. 5091, punt 24, u tad-29 ta’ April 2004, Sudholz, C‑17/01, Ġabra p. I‑4243, punt 34).
73     Minbarra dan, jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-għażla, għal intraprenditur, bejn tranżazzjonijiet eżentati u tranżazzjonijiet
mhux eżentati tista’ tiġi bbażata fuq bosta elementi, u b’mod partikulari, kunsiderazzjonijiet ta’ natura fiskali li jappartjenu
għas-sistema oġġettiva tal-VAT (ara, b’mod partikulari, sentenzi BLP Group, iċċitati iktar ’il fuq, punt 22, u tad-9 ta’ Ottubru
2001, Cantor Fitzgerald International, C‑108/99, Ġabra p. I‑7257, punt 33). Meta l-persuna taxxabbli għandha l-għażla bejn
żewġ tranżazzjonijiet, is-Sitt Direttiva ma timponix fuqha li tagħżel dik li timplika l-pagament ta’ l-akbar ammont ta’ VAT.
Kuntrarjament, kif ifakkar l-Avukat Ġenerali fil-punt 85 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-persuna taxxabbli għandha d-dritt
li tagħżel l-istruttura ta’ l-attività tagħha b’mod li tillimita d-dejn fiskali tagħha.
74     Meta jittieħdu in kunsiderazzjoni dawn il-kunsiderazzjonijiet, jidher li, fil-qasam tal-VAT, il-konstatazzjoni ta’ l-eżistenza
ta’ prassi abbużiva teħtieġ, minn naħa, li t-tranżazzjonijiet in kwistjoni, minkejja osservanza formali tal-kundizzjonijiet
previsti mid-dispożizzjonijiet rilevanti tas-Sitt Direttiva u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi din id-direttiva,
jkollhom bħala riżultat li jiksbu vantaġġ fiskali li l-għoti tiegħu jkun kuntrarju għall-għan imfittex minn dawn id-dispożizzjonijiet.
75     Min-naħa l-oħra, għandu jirriżulta wkoll minn bosta elementi oġġettivi li l-iskop essenzjali tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni
huwa li jinkiseb vantaġġ fiskali. Fil-fatt, kif jippreċiża l-Avukat Ġenerali fil-punt 89 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-projbizzjoni
ta’ prattiċi abbużivi mhix rilevanti meta t-tranżazzjonijiet in kwistjoni jistgħu jkollhom ġustifikazzjoni oħra apparti s-sempliċi
ksib ta’ vantaġġi fiskali.
76     Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, konformement mar-regoli fuq il-provi tad-dritt nazzjonali, u sakemm id-dritt
Komunitarju ma jiġix ipprivat mill-effikaċja tiegħu, jekk fil-kawża prinċipali jeżistux l-elementi kostitwenti ta’ prassi
abbużiva (ara s-sentenza tal-21 ta’ Lulju 2005, Eichsfelder Schlachtbetrieb, C-515/03, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra,
punt 40).
77     Iżda, il-Qorti tal-Ġustizzja, meta tkun qed tiddeċiedi dwar rinviju għal deċiżjoni preliminari, tista’, jekk meħtieġ, tippreżenta
preċiżjonijiet bil-għan li tidderiġi l-qorti nazzjonali fl-interpretazzjoni tagħha (ara, b’mod partikulari, sentenza tas-17 ta’
Ottubru 2002, Payroll
et
, C‑79/01, Ġabra p. I‑8923, punt 29).
78     F’dan ir-rigward, għal dak li jikkonċerna l-għan tas-sistema tat-tnaqqis tas-Sitt Direttiva, jeħtieġ li jiġi mfakkar li din
għandha l-mira li ttaffi interament minn fuq l-intraprenditur il-piż tal-VAT dovuta jew imħallsa fil-kuntest ta’ l-attivitajiet
ekonomiċi kollha tiegħu. Is-sistema komuni tal-VAT konsegwentement tiggarantixxi n-newtralità fir-rigward tal-piż tat-taxxa
ta’ l-attivitajiet ekonomiċi kollha, ikunu xi jkunu l-iskopijiet jew ir-riżultati ta’ dawn l-attivitajiet, bil-kundizzjoni
li l-imsemmija attivitajiet ikunu, bħala prinċipju, huma stess suġġetti għall-VAT (ara, b’mod partikulari, sentenzi tat-22
ta’ Frar 2001, Abbey National, C-408/98, Ġabra p. I-1361, punt 24, u Zita Modes, iċċitata iktar ’il fuq, punt 38).
79     Fil-fatt, skond ġurisprudenza kostanti, l-Artikolu 2 ta’ l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 67/227/KEE, tal-11 ta’ April 1967 fuq
l-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istati Membri dwar it-taxxi fuq il-bejgħ (ĠU 1967, 71, p. 1301, iktar ’il quddiem
l-"Ewwel Direttiva"), u l-Artikolu 17(2),(3) u (5) tas-Sitt Direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li, bħala prinċipju,
l-eżistenza ta’ rabta diretta u immedjata bejn tranżazzjoni partikulari fil-linja ’l fuq u tranżazzjoni waħda jew bosta tranżazzjonijiet
fil-linja ’l isfel li jagħtu d-dritt għal tnaqqis hija neċessarja sabiex dritt għal tnaqqis ta’ l-
input
VAT imħallsa jkun rikonoxxut għall-persuna taxxabbli u sabiex jiġi stabbilit il-livell ta’ dritt bħal dan (sentenzi tat-8
ta’ Ġunju 2000, Midland Bank, C‑98/98, Ġabra p. I‑4177, punt 24; Abbey National, iċċitata iktar ’il fuq, punt 26, u tas-27
ta’ Settembru 2001, Cibo Participations, C‑16/00, Ġabra p. I-6663, punt 29).
80     Issa, li tippermetti li persuni taxxabbli jnaqqsu t-totalità ta’ l-
input
VAT imħallsa filwaqt li, fil-kuntest tat-tranżazzjonijiet kummerċjali normali tagħhom, ebda tranżazzjoni konformi mad-dispożizzjonijiet
tas-sistema ta’ tnaqqis tas-Sitt Direttiva jew tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponiha ma tippermettilhom li jnaqqsu
l-imsemmija VAT, jew tippermettilhom li jnaqqsu parti biss, ikun kuntrarju għall-prinċipju tan-newtralità fiskali u, għalhekk,
kuntrarju għall-għan ta’ l-imsemmija sistema.
81     Fir-rigward tat-tieni element, li skond dawn it-tranżazzjonijiet in kwistjoni kellhom ikollhom bħala skop essenzjali li jinkiseb
vantaġġ fiskali, hemm lok li jiġi mfakkar li hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi l-kontenut u t-tifsira vera
tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni. B’dan, hija tista’ tieħu in kunsiderazzjoni l-karattru purament artifiċjali ta’ dawn it-tranżazzjonijiet
kif ukoll ir-rabtiet ta’ natura ġuridika, ekonomika u/jew personali bejn l-operaturi involuti fil-pjan ta’ tnaqqis tal-piż
tat-taxxa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Emsland-Stärke, iċċitata, punt 58).
82     Fi kwalunkwe każ, jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-VAT and Duties Tribunal ikkunsidra li t-tranżazzjonijiet in kwistjoni
fil-kawża prinċipali kellhom bħala għan uniku li jinkiseb vantaġġ fiskali.
83     Finalment, għandu jiġi mfakkar li d-dritt għal tnaqqis prevvist fl-Artikoli 17 et seq tas-Sitt Direttiva jagħmlu parti integrali
mill-mekkaniżmu tal-VAT u bħala prinċipju, ma jistax jiġi limitat. Id-dritt għal tnaqqis għandu jiġi eżerċitat immedjatament
fir-rigward tat-taxxi kollha imposti fuq it-tranżazzjonijiet imwettqa fil-linja ’l fuq. (ara, b’mod partikulari, is-sentenzi
tas-6 ta’ Lulju 1995, BP Soupergaz, C‑62/93, Ġabra p. I-1883, punt 18, u Gabalfrisa
et
, iċċitati iktar ’il fuq, punt 43).
84     Iżda, kif kellha diġà l-okkażjoni tirrileva l-Qorti tal-Ġustizzja, huwa biss fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi frawdolenti jew abbużivi,
u suġġett għal aġġustamenti eventwali b’mod konformi mal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 20 tas-Sitt Direttiva, li d-dritt
għal tnaqqis, la darba jinħoloq, jibqa’ validu (ara, b’mod partikulari, is-sentenzi tat-8 ta’ Ġunju 2000, Breitsohl, C‑400/98,
Ġabra p. I-4321, punt 41, u Schlossstraße, C‑396/98, Ġabra p. I‑4279, punt 42).
85     Għalhekk, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li s-Sitt Direttiva għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprojbixxi
d-dritt tal-persuna taxxabbli li tnaqqas l-
input
VAT imħallsa meta t-tranżazzjonijiet li jagħtu lok għal dan id-dritt huma kostitwenti ta’ prattika abbużiva.
86     Il-konstatazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ prassi abbużiva teħtieġ, minn naħa, li t-tranżazzjonijiet in kwistjoni, minkejja osservanza
formali tal-kundizzjonijiet previsti mid-dispożizzjonijiet rilevanti tas-Sitt Direttiva u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li
tittrasponi din id-direttiva, jkollhom bħala riżultat li jiksbu vantaġġ fiskali li l-għoti tiegħu jkun kuntrarju għall-għan
imfittex minn dawn id-dispożizzjonijiet. Min-naħa l-oħra, għandu jirriżulta wkoll minn bosta elementi oġġettivi li l-iskop
essenzjali tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni huwa li jinkiseb vantaġġ fiskali.

Fuq is-sub-paragrafu (b) ta’ l-ewwel domanda
87     In kunsiderazzjoni tar-risposti mogħtija għas-sub-paragrafu (a) ta’ għall-ewwel domanda u għat-tieni domanda, is-sub-paragrafu
(b) ta’ l-ewwel domanda għandu jiġi mifhum fis-sens li l-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, f’liema kundizzjonijiet
il-VAT tista’ tiġi rkuprata meta tkun ġiet ikkonstatata l-eżistenza ta’ prattika abbużiva.

L-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
88     Il-Gvern tar-Renju Unit jqis li jeħtieġ li jiġu eżaminati l-elementi li juru l-bażi vera ekonomika u li jiddeterminaw jekk
l-għanijiet tas-Sitt Direttiva humiex milħuqa jew le.
89     Fil-kawża prinċipali, dawn l-elementi huma dawk stabbiliti mill-VAT and Duties Tribunal fl-ewwel deċiżjoni tiegħu, jiġifieri
li:
a)      Halifax kienet il-kuntrattur ewlieni ta’ dawn it-tranżazzjonijiet;
b)      Halifax kienet responsabbli mill-iffinanzjar ta’ dawn it-tranżazzjonijiet  mingħajr interessi;
c)      Halifax baqgħet dejjem tippossjedi s-siti b’mod li l-vantaġġi marbuta mix-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni kienu direttament għal
benefiċċju tagħha;
d)      Halifax kellha rabtiet kuntrattwali diretti mal-bennejja indipendenti taħt il-forma ta’ garanziji; u
e)      la County u lanqas Leeds Development ma kellhom drittijiet ta’ proprjetà sinjifikanti.
Dawn l-elementi jwasslu għall-konklużjoni li Halifax hija d-destinatarja tal-provvisti fornuti mill-bennejja indipendenti
u jwasslu wkoll għal riżultat konformi mal-finalitajiet tas-Sitt Direttiva.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
90     Preliminarjament, għandu jiġi kkonstatat li l-ebda dispożizzjoni tas-Sitt Direttiva ma tittratta l-kwistjoni ta’ l-irkupru
tal-VAT. L-imsemmija direttiva tiddefinixxi biss, fl-Artikolu 20 tagħha, il-kundizzjonijiet li jridu jiġu ssodisfatti sabiex
it-tnaqqis tat-taxxi
input
jistgħu jiġi aġġustati mill-benefiċjarju tal-provvista ta’ oġġetti jew ta’ servizzi (ara d-digriet tat-3 ta’ Marzu 2004,
Transport Service, C‑395/02, Ġabra p. I‑1991, punt 27).
91     Għalhekk, bħala prinċipju, huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu l-kundizzjonijiet li fihom il-VAT tista’ tiġi rkuprata
a posteriori mit-Teżor pubbliku, filwaqt li jibqgħu fil-limiti tad-dritt Komunitarju (ara d-digriet Transport Service, iċċitat
iktar ’il fuq, punt 28).
92     Madankollu, huwa importanti li f’dan ir-rigward wieħed jiftakar li l-miżuri li l-Istati Membri għandhom id-diskrezzjoni li
jagħżlu, bis-saħħa ta’ l-Artikolu 22(8) tas-Sitt Direttiva, sabiex jiġi assigurat li t-taxxa tinġabar sew u u sabiex tiġi
evitata l-frodi m’għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu tali għanijiet (ara s-sentenza Gabalfrisa
et
, iċċitata, punt 52, u d-digriet Transport Service, iċċitat, punt 29). Konsegwentement, huma ma jistgħux jintużaw b’mod li
huma jpoġġu fid-dubju n-newtralità tal-VAT, li tikkostitwixxi prinċipju fundamentali tas-sistema komuni tal-VAT impoġġija
fis-seħħ mil-leġiżlazzjoni Komunitarja f’dan il-qasam (ara s-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2000, Schmeink & Cofreth u Strobel,
C-454/98, Ġabra p. I‑6973, punt 59).
93     Minbarrra dan, għandu jiġi mfakkar li l-konstatazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ prassi abbużiva m’għandhiex twassal għal sanzjoni,
li għaliha tkun neċessarja bażi legali ċara u mhux ambigwa, iżda għal obbligu ta’ ħlas lura, bħala sempliċi konsegwenza ta’
l-imsemmija konstatazzjoni, li rrendiet bħala mhux dovuti, parti jew it-totalità, tat-tnaqqis ta’ l-
input
VAT (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Emsland Stärke, iċċitata, punt 56).
94     Jirriżulta li xi tranżazzjonijiet implikati f’xi prattika abbużiva għandhom ikunu definiti mill-ġdid b’mod li jerġgħu jistabbilixxu
s-sitwazzjoni li kienet teżisti fin-nuqqas ta’ tranżazzjonijiet kostitwenti ta’ l-imsemmija prattika abbużiva.
95     F’dan ir-rigward, l-amministrazzjoni fiskali hija awtorizzata li titlob b’effett retroattiv il-ħlas lura tas-somom imnaqqsa
għal kull tranżazzjoni fejn hija tikkonstata li d-dritt għal tnaqqis ġie eżerċitat b’mod abbużiv (is-sentenza Fini H, iċċitata,
punt 33).
96     Madankollu, hija għandha tnaqqas kull taxxa imponibbli fuq tranżazzjoni mwettqa fil-linja ’l isfel, taxxa li ġiet imposta
fuq il-persuna taxxabbli kkonċernata arbitrarjament fil-kuntest ta’ pjan ta’ tnaqqis tal-piż tat-taxxa u, jekk ikun il-każ,
hija għandha tħallas lura kull differenza żejda.
97     Bl-istess mod, hija għandha tippermetti lill-persuna taxxabbli li, fin-nuqqas ta’ tranżazzjonijiet kostitwenti ta’ prattika
abbużiva, kien ikun il-benefiċjarju ta’ l-ewwel tranżazzjoni li mhijiex kostitwenti ta’ prattika bħal din, li tnaqqas, b’mod
konformi mad-dispożizzjonijiet tas-sistema tat-tnaqqis tas-Sitt Direttiva, il-VAT imponibbli fuq din it-tranżazzjoni fil-linja
’l fuq.
98     Jirriżulta wkoll li r-risposta għas-sub-paragrafu (b) ta’ l-ewwel domanda għandha tkun li, meta tiġi kkonstatata l-eżistenza
ta’ prattika abbużiva, it-tranżazzjonijiet implikati għandhom ikunu definiti mill-ġdid b’mod li jerġgħu jistabbilixxu s-sitwazzjoni
li kienet teżisti fin-nuqqas tat-tranżazzjonijiet li jikkostiwixxu l-imsemmija prattika abbużiva.

Fuq l-ispejjeż
99     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Tranżazzjonijiet bħal dawk in kwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu provvista ta’ oġġetti jew provvista ta’ servizzi
u attività ekonomika skond is-sens ta’ l-Artikolu 2(1), ta’ l-Artikolu 4(1) u (2), ta’ l-Artikolu 5(1) u ta’ l-Artikolu 6(1)
tas-Sitt Direttiva Tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar
taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima, kif emendata mid-Direttiva
tal-Kunsill 95/7/KE, ta’ l-10 ta’ April 1995, peress li huma jissodisfaw kriterji oġġettivi li fuqhom huma fondati l-imsemmija
kunċetti, anki meta huma mwettqa bl-uniku skop li jiksbu vantaġġ fiskali, mingħajr għan ekonomiku ieħor.
2)
Is-Sitt Direttiva għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprojbixxi d-dritt tal-persuna taxxabbli li tnaqqas l-
input
VAT imħallsa meta t-tranżazzjonijiet li jagħtu lok għal dan id-dritt jikkostitwixxu prattika abbużiva.
Il-konstatazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ prassi abbużiva teħtieġ, minn naħa, li t-tranżazzjonijiet in kwistjoni, minkejja osservanza
formali tal-kundizzjonijiet previsti mid-dispożizzjonijiet rilevanti tas-Sitt Direttiva u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li
tittrasponi din id-direttiva, jkollhom bħala riżultat li jiksbu vantaġġ fiskali li l-għoti tiegħu jkun kuntrarju għall-għan
imfittex minn dawn id-dispożizzjonijiet. Min-naħa l-oħra, għandu jirriżulta wkoll minn bosta elementi oġġettivi li l-iskop
essenzjali tat-tranżazzjonijiet in kwistjoni huwa li jinkiseb vantaġġ fiskali.
3)
Meta tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ prattika abbużiva, it-tranżazzjonijiet implikati għandhom ikunu definiti mill-ġdid b’mod
li jerġu jistabbilixxu s-sitwazzjoni li kienet teżisti fin-nuqqas tat-tranżazzjonijiet kostitwenti ta’ l-imsemmija prattika
abbużiva.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.