CELEX: 62002CJ0420
Παράβαση κράτους μέλους
Παράνομη απόθεση στερεών αποβλήτων στη θέση "Πέρα Γαληνοί"
Οδηγία 75/442/ ΕΟΚ, περί των στερεών αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156//ΕΟΚ
Άρθρα 4 και 9

Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 68).
Πρέπει, ομοίως, να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με την κατάσταση
του κράτους μέλους, όπως αυτή είχε κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, και ότι οι επελθούσες
εν συνεχεία μεταβολές δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 24ης Οκτωβρίου 2002,
C‑455/00, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2002, σ. I-9231, σκέψη 21, και της 2ας Οκτωβρίου 2003, C-348/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας,
Συλλογή 2003, σ. I‑11653, σκέψη 7).
Συνεπώς, πρέπει να εξετασθεί αν η Επιτροπή απέδειξε επαρκώς ότι, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη
προθεσμίας, η Ελληνική Δημοκρατία είχε παραλείψει, για μεγάλο χρονικό διάστημα, να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να
εξασφαλίσει ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων που αποτίθενται στη θέση «Πέρα Γαληνοί» θα πραγματoπoιείται
χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου και χωρίς να χρησιμοποιούνται διαδικασίες ή μέθοδοι που μπορούν να βλάψουν
το περιβάλλον.
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί την παρουσία, στη θέση «Πέρα Γαληνοί», στερεών αποβλήτων
επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Επιβάλλεται, ομοίως, η επισήμανση ότι, σύμφωνα με τα πορίσματα ελέγχου που διενεργήθηκε στη συγκεκριμένη θέση το 1998, η λειτουργία
της χωματερής των Πέρα Γαληνών αποτελούσε πηγή μολύνσεως του περιβάλλοντος και προκαλούσε κινδύνους για την υγεία των κατοίκων.
Με απόφαση του ίδιου έτους, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου, διαπιστώνοντας ότι η εγκατάσταση λειτουργούσε παράνομα, διέταξε
την παύση της αποθέσεως στερεών αποβλήτων στη θέση «Πέρα Γαληνοί» και αναγνώρισε τους κινδύνους που η λειτουργία της εν λόγω
εγκαταστάσεως συνεπαγόταν για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου.
Εξάλλου, από την έκθεση αυτοψίας της 23ης Ιανουαρίου 2002 προκύπτει ότι, παρά τα ληφθέντα από τις ελληνικές αρχές μέτρα, το
προστατευτικό τοιχίο δεν συγκρατεί τα στραγγίδια των αποβλήτων, με αποτέλεσμα αυτά να ρέουν κατά μήκος ενός ρείθρου και να
καταλήγουν στη θάλασσα.
Το γεγονός ότι η αυτοψία αυτή έλαβε χώρα σε περίοδο υψηλών βροχοπτώσεων δεν αναιρεί την ως άνω διαπίστωση. Ομοίως, η Ελληνική
Κυβέρνηση δεν δύναται να αντλεί επιχειρήματα από τα πορίσματα της εκθέσεως που συντάχθηκε μετά την αυτοψία της 12ης Μαρτίου
2003, καθώς η αυτοψία αυτή διενεργήθηκε μετά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, ήτοι μετά την
20ή Φεβρουαρίου 2002.
Ως προς τα σχέδια και τις μελέτες για τη βελτίωση της επεξεργασίας των αποβλήτων στην Περιφέρεια Κρήτης, για τα οποία κάνει
λόγο η Ελληνική Κυβέρνηση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι δεν συνιστούν τα μέτρα που είναι αναγκαία προκειμένου να εξασφαλισθεί
ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των αποβλήτων που αποτίθενται στη θέση «Πέρα Γαληνοί» θα πραγματοποιείται χωρίς να τίθεται σε
κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου και χωρίς να χρησιμοποιούνται διαδικασίες ή μέθοδοι που μπορούν να βλάψουν το περιβάλλον.
Αφετέρου, τα εν λόγω σχέδια και μελέτες δεν περιέχουν κανένα στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η ημερομηνία κατά την οποία
θα υλοποιούνταν, ενδεχομένως, τα έργα αξιοποιήσεως ή διαθέσεως των αποτιθέμενων στη συγκεκριμένη θέση αποβλήτων. Αντιθέτως,
αποκαλύπτουν ότι, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, τα έργα αυτά δεν είχαν υλοποιηθεί.
Επιπλέον, όπως επισημαίνει ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 16 των προτάσεών του, η ίδια η ύπαρξη αυτών των σχεδίων και
μελετών υποδηλώνει την αναγνώριση, εκ μέρους των ελληνικών αρχών, της απειλής που η εγκατάσταση των Πέρα Γαληνών συνιστά για
την ανθρώπινη υγεία και για το περιβάλλον.
Συνεπώς, η Επιτροπή απέδειξε επαρκώς ότι οι ελληνικές αρχές παρέλειψαν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, να λάβουν τα αναγκαία
μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων που αποτίθενται στη θέση «Πέρα Γαληνοί»
θα πραγματoπoιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου και χωρίς να χρησιμοποιούνται διαδικασίες ή μέθοδοι που
μπορούν να βλάψουν το περιβάλλον.
Επομένως, η πρώτη αιτίαση, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 4 της οδηγίας, είναι βάσιμη.

Επί της δεύτερης αιτιάσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 9 της οδηγίας
Με τη δεύτερη αιτίαση, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, χορηγώντας άδεια για τη
λειτουργία της εγκαταστάσεως των Πέρα Γαληνών μη περιέχουσα τα απαραίτητα στοιχεία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από
το άρθρο 9 της οδηγίας.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η χωματερή των Πέρα Γαληνών λειτουργεί χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις της ισχύουσας εθνικής
νομοθεσίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι, κατά μείζονα λόγο, αδιαμφισβήτητο ότι η εν λόγω χωματερή
λειτουργεί χωρίς σύμφωνη με τους όρους του άρθρου 9 της οδηγίας άδεια.
Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί αυτόν τον ισχυρισμό. Συνεπώς, και δεδομένου ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν προσκόμισε αντίθετα
στοιχεία, η δεύτερη αιτίαση της Επιτροπής, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 9 της οδηγίας, πρέπει να κριθεί βάσιμη.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να λάβει τα αναγκαία
μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων που αποτίθενται στη θέση «Πέρα Γαληνοί»
της εδαφικής περιφέρειας του Νομού Ηρακλείου θα πραγματoπoιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου, χωρίς να
δημιουργείται κίνδυνος για το νερό, τον αέρα ή το έδαφος, ούτε για την πανίδα και τη χλωρίδα, και χωρίς να προκαλούνται ενοχλήσεις
από τον θόρυβο ή τις οσμές, και χορηγώντας άδεια για τη λειτουργία αυτής της εγκαταστάσεως μη περιέχουσα τα απαραίτητα στοιχεία,
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 4 και 9 της οδηγίας.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ελληνικής Κυβερνήσεως και
η Ελληνική Κυβέρνηση ηττήθηκε, πρέπει αυτή να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των
στερεών αποβλήτων που αποτίθενται στη θέση «Πέρα Γαληνοί» της εδαφικής περιφέρειας του Νομού Ηρακλείου θα πραγματοποιείται
χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου, χωρίς να δημιουργείται κίνδυνος για το νερό, τον αέρα ή το έδαφος, ούτε
για την πανίδα και τη χλωρίδα, και χωρίς να προκαλούνται ενοχλήσεις από τον θόρυβο ή τις οσμές, και χορηγώντας άδεια για τη
λειτουργία αυτής της εγκαταστάσεως μη περιέχουσα τα απαραίτητα στοιχεία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 4
και 9 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, περί των στερεών αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ.
2)
Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
(Υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.