CELEX: 62000TJ0067
Συμπράξεις
Αγορά των χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής
ΕΖΕΣ
Αρμοδιότητα της Επιτροπής
Παράβαση
Πρόστιμα

PVC II (σκέψεις 474 έως 476).
467   Τα αποδεικτικά στοιχεία που συνέλεξε η Επιτροπή για λογαριασμό της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ πρέπει να αφαιρεθούν από τον
φάκελο της διαδικασίας την οποία αφορά η υπό κρίση υπόθεση, όχι μόνον διότι η απόφαση της Επιτροπής της 25ης Νοεμβρίου 1994
ήταν παράνομη, αλλά και για ένα δεύτερο λόγο, ο οποίος συνίσταται στο ότι ο σκοπός της διαδικασίας αυτής διαφέρει από εκείνον
της έρευνας της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ.
468   Το άρθρο 9, παράγραφος 1, του πρωτοκόλλου 23 ορίζει ότι οι πληροφορίες που αποκτήθηκαν κατ’ εφαρμογήν του πρωτοκόλλου χρησιμοποιούνται
αποκλειστικώς και μόνον στα πλαίσια των διαδικασιών των άρθρων 53 και 54 της Συμφωνίας ΕΟΧ, κατά τον ίδιο τρόπο που το άρθρο
20 του κανονισμού 17 προβλέπει ότι οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για τον σκοπό για τον οποίο συνελέγησαν.
Όσον αφορά την τελευταία διάταξη, κατά πάγια νομολογία συντρέχει περίπτωση προσβολής του δικαιώματος στο επαγγελματικό απόρρητο
ή των δικαιωμάτων άμυνας μιας επιχειρήσεως όταν η Επιτροπή ή, ενδεχομένως, μια εθνική αρχή, επικαλείται σε βάρος της επιχειρήσεως
αυτής αποδεικτικά στοιχεία τα οποία έχουν συλλεγεί στο πλαίσιο έρευνας έχουσας αντικείμενο διαφορετικό από εκείνο της εν λόγω
υποθέσεως (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 17ης Οκτωβρίου 1989, 85/87, Dow Benelux κατά Επιτροπής, Συλλογή 1989, σ. 3137, σκέψη
18· της 16ης Ιουλίου 1992, C‑67/91, Asociación Española de Banca Privada κ.λπ., καλούμενη «απόφαση Ισπανικές τράπεζες», Συλλογή
1992, σ. I-4785, σκέψεις 35 επ· της 10ης Νοεμβρίου 1993, C‑60/92, Otto, Συλλογή 1993, σ. I-5683, σκέψη 20· προμνησθείσα στη
σκέψη 61 απόφαση PVC II, σκέψη 472).
469   Ειδικότερα, στην προμνησθείσα στη σκέψη 468 απόφαση Ισπανικές τράπεζες, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα στοιχεία τα οποία είχε
συλλέξει η Επιτροπή κατά τη διάρκεια έρευνας διενεργηθείσας βάσει του άρθρου 81 ΕΚ δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις
εθνικές αρχές ανταγωνισμού, ακόμα και στις περιπτώσεις όπου οι αρχές αυτές έχουν ως αποστολή την εφαρμογή της ίδιας διατάξεως
του κοινοτικού δικαίου (σκέψη 32). Ομοίως, στην προμνησθείσα στη σκέψη 468 απόφαση Otto, το Δικαστήριο θεώρησε ότι οι πληροφορίες
που είχαν συλλεγεί στο πλαίσιο εθνικής διαδικασίας δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την Επιτροπή προς απόδειξη της υπάρξεως
παραβάσεως των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού (σκέψη 20). Τέλος, η JFE‑Kawasaki υπενθυμίζει ότι, στην προμνησθείσα στη σκέψη
61 απόφαση PVC II, το Πρωτοδικείο στηρίχθηκε στο ότι η Επιτροπή είχε ζητήσει εκ νέου την προσκόμιση των εγγράφων τα οποία
είχε ήδη συγκεντρώσει στο πλαίσιο έρευνας με διαφορετικό αντικείμενο, προκειμένου να θεωρήσει ότι, στην υπόθεση εκείνη, δεν
είχε σημειωθεί προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας (βλ. ανωτέρω σκέψη 466, in fine).
470   Κατά τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, τα έγγραφα που προέρχονται από ελέγχους οι οποίοι έχουν διεξαχθεί στο πλαίσιο
της έρευνας της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ επίσης έπρεπε, στην παρούσα περίπτωση, να αφαιρεθούν από τον φάκελο για τους ίδιους
λόγους. Ο σκοπός της αρχικής αυτής έρευνας ήταν αισθητά διαφορετικός από τον σκοπό της έρευνας την οποία πραγματοποίησε αργότερα
η Επιτροπή. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή εξέδωσε ΑΑ σχετικά με υποτιθέμενη συμφωνία εμπίπτουσα αποκλειστικά στο άρθρο 81 ΕΚ, ενώ
από την απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 17ης Νοεμβρίου 1994 προκύπτει ότι η εν λόγω αρχή εξέταζε, δυνάμει του
άρθρου 53 ΕΟΧ, αποκλειστικά και μόνον πρακτικές που αφορούσαν τη νορβηγική αγορά offshore.
471   Συνεπώς, οι δύο έρευνες άπτονται, κατά τις προσφεύγουσες, διαφορετικών εννόμων τάξεων. Έτσι, κατ’ αναλογίαν των προμνησθεισών
στη σκέψη 468 αποφάσεων Ισπανικές τράπεζες και Otto, και λαμβανομένου υπόψη του γράμματος του άρθρου 9, παράγραφος 1, του
πρωτοκόλλου 23, θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι η αποδεικτική αξία των στοιχείων που κοινοποιήθηκαν στο πλαίσιο έρευνας της Εποπτεύουσας
Αρχής της ΕΖΕΣ διέπεται αποκλειστικά από το δίκαιο της Συμφωνίας ΕΟΧ και ότι δεν μπορεί να γίνει επίκληση των στοιχείων αυτών
παρά μόνον στο πλαίσιο διαδικασίας διεπομένης από τους εσωτερικούς κανόνες της εν λόγω Αρχής, ήτοι από το πρωτόκολλο 4 της
Συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με την εγκαθίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και την ίδρυση Δικαστηρίου.
472   Κατόπιν της διαδικαστικής πλημμέλειας που περιγράφεται ανωτέρω, είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν από τον φάκελο, ιδίως, το σημείωμα
σχετικά με ορισμένες πληροφορίες, το σημείωμα της Vallourec που επιγράφεται «RB à M. Patrier», και το οποίο επισυνάπτεται
σε επιστολή της 15ης Μαΐου 1991, η τηλεομοιοτυπία της Mannesmann της 16ης Ιανουαρίου 1991, το οποίο τιτλοφορείται «Liste Vancouver»
και παρατίθεται στη σελίδα 4782 του φακέλου της Επιτροπής, η τηλεομοιοτυπία της Sumitomo της 19ης Φεβρουαρίου 1991, που τιτλοφορείται
«Τιμοκατάλογος» («Price List») και παρατίθεται στη σελίδα 4789 του φακέλου της Επιτροπής, το έγγραφο «Paper for Presidents»,
το έγγραφο «g) japanese», το σημείωμα για τη συνεδρίαση της 24.7.90, το έγγραφο της Mannesmann της 27ης Ιανουαρίου 1986, που
επιγράφεται «Αγορά των χαλυβδοσωλήνων 1970-1985» («Stahlröhrmarkt 1970-1985») και παρατίθεται στη σελίδα 2128 του φακέλου
της Επιτροπής, και το έγγραφο «Σύστημα για τους χαλυβδοσωλήνες».
473   Το Πρωτοδικείο δεν θα πρέπει να λάβει υπόψη του ούτε τις δηλώσεις στις οποίες προέβησαν οι επιχειρήσεις που αποτελούσαν το
αντικείμενο της έρευνας απαντώντας στις αιτήσεις παροχής πληροφοριών και στις ερωτήσεις της Επιτροπής σχετικά με, ή με βάση,
τα έγγραφα που έπρεπε να αφαιρεθούν από τον φάκελο για τους ανωτέρω εκτιθέμενους λόγους. Συγκεκριμένα, η χρησιμοποίηση των
δηλώσεων αυτών είναι παράνομη στον ίδιο βαθμό με τη χρησιμοποίηση αυτών καθαυτά των εγγράφων, καθόσον η Επιτροπή, αν δεν υπήρχαν
τα έγγραφα αυτά, δεν θα ήταν σε θέση να διατυπώσει τις συγκεκριμένες ερωτήσεις τις οποίες έθεσε και, ως εκ τούτου, να συλλέξει
τα συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία που περιέχονται στις δηλώσεις αυτές. Συνεπώς, θα πρέπει να αφαιρεθούν από τον φάκελο
της παρούσας διαδικασίας η δήλωση του κ. Verluca της 17ης Σεπτεμβρίου 1996, η δήλωση του κ. Verluca της 14ης Οκτωβρίου 1996,
η απάντηση του κ. Becher, οι απαντήσεις της Corus, οι από 17 Νοεμβρίου και 4 Δεκεμβρίου 1997 απαντήσεις της Nippon, οι οποίες
παρατίθενται στις σελίδες 13544 και 14157 του φακέλου της Επιτροπής, οι από 31 Οκτωβρίου και 16 Δεκεμβρίου 1997 απαντήσεις
της Sumitomo, οι οποίες παρατίθενται στις σελίδες 14168 και 14430 του φακέλου της Επιτροπής, οι από 7 Νοεμβρίου και 15 Δεκεμβρίου
απαντήσεις της JFE‑NKK, οι οποίες παρατίθενται στις σελίδες 14451 και 14491 του φακέλου της Επιτροπής, οι από 3 Νοεμβρίου
και 18 Δεκεμβρίου 1997 απαντήσεις της JFE‑Kawasaki, οι οποίες παρατίθενται στις σελίδες 14519 και 14615 του φακέλου της Επιτροπής,
και, πιθανώς, το έγγραφο «Έλεγχος στη Vallourec».
474   Κατά την Nippon, θα πρέπει ακόμα να αφαιρεθούν από τον φάκελο και άλλα έγγραφα, με την αιτιολογία ότι ανάγονται σε περίοδο
προγενέστερη των ελέγχων της 1ης και 2ας Δεκεμβρίου 1994, ήτοι η από 9 Οκτωβρίου 1987 τηλεομοιοτυπία της Sumitomo προς τη
Vallourec, που παρατίθεται στη σελίδα 4283 του φακέλου της Επιτροπής, τα πρακτικά της συζητήσεως με τον JF, το έγγραφα της
19ης Σεπτεμβρίου 1991 που επιγράφεται «Μερίδια αγοράς premium κατ’ εκτίμηση της SMI», και το οποίο παρατίθεται στη σελίδα
4848 του φακέλου της Επιτροπής, το έγγραφο που τιτλοφορείται «Ιαπωνικές εξαγωγές σωλήνων άνευ ραφής (Ιαν-Σεπ 95)» («Japan’s
Exports of Seamless Pipe (jan-sep 95)»), και το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 8514 του φακέλου της Επιτροπής, το έγγραφο που
επιγράφεται «Έκθεση σχετικά με τις πωλήσεις σωλήνων OCTG άνευ ραφής 1993 (Ιαν-Σεπ)» («OCTG Seamless pipe supply record 1993
(jan-sept)»), και το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 8692 του φακέλου της Επιτροπής, το σημείωμα «Ανανέωση της συμβάσεως VAM
BSC», το σημείωμα «Entretien BSC», το έγγραφο «Στρατηγικοί προβληματισμοί», το σημείωμα «Σκέψεις σχετικά με τη σύμβαση VAM»,
το από 29 Αυγούστου 1991 σημείωμα της Vallourec που επιγράφεται «Σχέσεις με την JFE‑Kawasaki», και το οποίο παρατίθεται στη
σελίδα 15802 του φακέλου της Επιτροπής, και το από 20 Ιουνίου 1994 σημείωμα της Vallourec που επιγράφεται «Άδεια εκμεταλλεύσεως
VAM προς τη Siderca», και το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 15809 του φακέλου της Επιτροπής.
475   Από το γεγονός ότι τα ανωτέρω έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία και οι ανωτέρω δηλώσεις συνελέγησαν κατά τρόπο παράνομο προκύπτει
ότι αυτή καθαυτήν η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παράνομη, ιδίως στο μέτρο που σημειώθηκε προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας των
αποδεκτριών επιχειρήσεων. Κατά την JFE‑Kawasaki, η περίσταση αυτή και μόνον αρκεί προς ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Εν πάση περιπτώσει, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις συμφωνούν ως προς το ότι η απόσυρση κάθε αποδεικτικού στοιχείου
συλλεγέντος βάσει παράνομης αποφάσεως επιβάλλεται, άλλως η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί καθόσον στηρίζεται σε
τέτοια αποδεικτικά μέσα (προμνησθείσα στη σκέψη 466 διάταξη Hoechst κατά Επιτροπής, σκέψη 34).
476   Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι δεν παρέβη το άρθρο 53 ΕΟΧ επιτρέποντας στους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους της να ερευνήσουν
για παραβάσεις του άρθρου 81 ΕΚ, ιδίως με την απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994, επιτρέποντάς τους παράλληλα να ερευνήσουν συγχρόνως,
σε σχέση προς τα ίδια πραγματικά περιστατικά, για πιθανή παράβαση του άρθρου 53 ΕΟΧ για λογαριασμό της Εποπτεύουσας Αρχής
της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με τη σχετική αίτηση της τελευταίας. Συγκεκριμένα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν ήταν αποκλειστικά αρμόδια
να διενεργήσει έρευνα κατά τον χρόνο λήψεως της αποφάσεως αυτής. Κατά την Επιτροπή, το άρθρο 53 ΕΟΧ δεν περιέχει καμία διάταξη
ικανή να καταστήσει το άρθρο 81 ΕΚ ανεφάρμοστο σε μια περίπτωση όπου οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου
53 ΕΟΧ πληρούνται σωρευτικώς. Η ερμηνεία αυτή του άρθρου 53 ΕΟΧ επιβεβαιώθηκε με τη γνωμοδότηση 1/91 του Δικαστηρίου, της
14ης Δεκεμβρίου 1991 (Συλλογή 1991, σ. I‑6079), και από την προμνησθείσα στη σκέψη 461 γνωμοδότηση 1/92.
477   Έτσι, σύμφωνα με την Επιτροπή, με μια τέτοια έρευνα, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν μπορούσε να σφετεριστεί τις εξουσίες
που απονέμονται στην Κοινότητα στον δικό της τομέα αρμοδιότητας. Η Επιτροπή παρέμενε ελεύθερη να ερευνήσει για παραβάσεις
του άρθρου 81 ΕΚ. Συγκεκριμένα, ήταν η αρμόδια προς τούτο εποπτεύουσα αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 55 της Συμφωνίας ΕΟΧ.
478   Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, εν πάση περιπτώσει, διατήρησε το δικαίωμα διενέργειας έρευνας, τουλάχιστον προκειμένου να καθορίσει
αν ήταν ή όχι η αρμόδια αρχή στην προκειμένη περίπτωση, λόγω του ότι υπήρχε επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών.
479   Απαντώντας στα επιχειρήματα τα οποία οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις αντλούν από τη νομολογία, η Επιτροπή παρατηρεί
ότι η ύπαρξη, στο σύστημα που εγκαθιδρύθηκε με τη Συμφωνία ΕΟΧ, ενός μηχανισμού επιτρέποντος την παραπομπή μιας υποθέσεως
από τη μία αρχή στην άλλη διαφοροποιεί την υπό κρίση περίπτωση από την περίπτωση επί της οποίας εκδόθηκε η προμνησθείσα στη
σκέψη 468 απόφαση Ισπανικές τράπεζες, καθόσον, στο κοινοτικό σύστημα, δεν υφίσταται ανάλογος μηχανισμός που να προβλέπει την
παραπομπή υποθέσεων μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών ανταγωνισμού. Επιπλέον, η προμνησθείσα στη σκέψη 61 απόφαση
PVC II, δεν είναι σχετική με την παρούσα υπόθεση, καθόσον οι δύο επίδικες στην υπόθεση εκείνη διαδικασίες, στο πλαίσιο των
οποίων είχαν συλλεγεί οι ίδιες πληροφορίες, είχαν διαφορετικό αντικείμενο.
480   Εξάλλου, οι αποδείξεις τις οποίες συγκέντρωσε η Επιτροπή δεν συνελέγησαν μόνον για τις ανάγκες διαδικασίας διαφορετικής από
εκείνη που αποτελεί το αντικείμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως, αλλά δυνάμει αποφάσεων περί διενέργειας έρευνας οι οποίες
ρητώς μνημόνευαν ενδεχόμενες παραβάσεις του άρθρου 81 ΕΚ και στηρίζονταν σε διπλή νομική βάση. Λόγω της διπλής αυτής νομικής
βάσεως, η απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994 είναι κατά πάσα περίπτωση νόμιμη.
481   Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ δεν διατύπωσε παρατηρήσεις επί του παρόντος λόγου ακυρώσεως.
Ως προς το ζήτημα αυτό, συντάχθηκε ουσιαστικά με τα επιχειρήματα της Επιτροπής.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
482   Πρέπει, καταρχάς, να υπομνησθεί ότι, με την προμνησθείσα στη σκέψη 461 γνωμοδότηση 1/92, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι διατάξεις
της Συμφωνίας ΕΟΧ που του είχαν υποβληθεί, ιδίως το άρθρο 56 σχετικά με την κατανομή των αρμοδιοτήτων στον τομέα του ανταγωνισμού
μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ και της Επιτροπής, συμβιβάζονταν με τη Συνθήκη ΕΚ.
483   Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό όσον αφορά το εν λόγω άρθρο, το Δικαστήριο παρατήρησε, μεταξύ άλλων, στις σκέψεις 40
και 41 της εν λόγω γνωμοδοτήσεως, ότι η αρμοδιότητα της Κοινότητας να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες στον τομέα του ανταγωνισμού
σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να συνομολογεί ορισμένους συμβατικούς κανόνες για την κατανομή των
αρμοδιοτήτων μεταξύ των συμβαλλομένων μερών στον τομέα του ανταγωνισμού, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες αυτοί δεν αλλοιώνουν
τη φύση των αρμοδιοτήτων της Κοινότητας και των οργάνων της, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί από τη Συνθήκη.
484   Συνεπώς, από τη γνωμοδότηση 1/92 προκύπτει ότι το άρθρο 56 ΕΟΧ δεν αλλοιώνει τις αρμοδιότητες της Κοινότητας τις οποίες προβλέπει
η Συνθήκη ΕΚ στον τομέα του ανταγωνισμού.
485   Συναφώς, τόσο από την ανάγνωση του ίδιου του άρθρου 56 ΕΟΧ όσο και από τη λεπτομερή περιγραφή της διατάξεως αυτής που περιέχεται
στο εισαγωγικό μέρος της γνωμοδοτήσεως 1/92, υπό τον τίτλο «Συνοπτική έκθεση της αιτήσεως της Επιτροπής», προκύπτει ότι όλες
οι υποθέσεις που ενέπιπταν στην κοινοτική αρμοδιότητα στον τομέα του ανταγωνισμού πριν από την έναρξη της ισχύος της Συμφωνίας
ΕΟΧ εξακολουθούν να υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής μετά την έναρξη της ισχύος της Συμφωνίας. Πράγματι,
όλες οι υποθέσεις στις οποίες επηρεάζεται το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας εξακολουθούν να υπάγονται
στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, ανεξαρτήτως του αν υπάρχει επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών ΕΖΕΣ
και/ή μεταξύ των ίδιων των κρατών ΕΖΕΣ.
486   Υπό το φως των προεκτεθέντων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι διατάξεις της Συμφωνίας ΕΖΕΣ δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά
τρόπο που να στερούν από την Επιτροπή, έστω και προσκαίρως, την αρμοδιότητά της να εφαρμόσει το άρθρο 81 ΕΚ σε θίγουσα τον
ανταγωνισμό συμφωνία η οποία επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κοινοτικών κρατών μελών.
487   Παρατηρείται, εν προκειμένω, ότι η Επιτροπή, στην απόφασή της της 25ης Νοεμβρίου 1994 για τη διενέργεια έρευνας στον τομέα
των χαλυβδοσωλήνων, επικαλέστηκε ως νομική βάση, μεταξύ άλλων, το άρθρο 81 ΕΚ και τον κανονισμό 17. Στο πλαίσιο αυτής της
έρευνας, η Επιτροπή άσκησε τις εξουσίας που της απονέμει ο κανονισμός 17 για τη συλλογή των αποδεικτικών στοιχείων τα οποία
επικαλείται η προσβαλλόμενη απόφαση και, τέλος, επέβαλε κυρώσεις για τις συνιστώσες παράβαση συμφωνίες αποκλειστικώς και μόνον
βάσει του άρθρου 81 ΕΚ με τα άρθρα 1 και 2 της εν λόγω αποφάσεως.
488   Εξάλλου, θα πρέπει να δοθεί ρητή απάντηση στην ειδική επιχειρηματολογία των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων όσον αφορά
το παράνομο της διπλής νομικής βάσεως την οποία χρησιμοποίησε στην απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994, δηλαδή όχι μόνον το άρθρο
81 ΕΚ και τον κανονισμό 17, αλλά και το άρθρο 53 ΕΟΧ και την απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 17ης Νοεμβρίου 1994
που επέτρεψε την υποβολή αιτήσεως αρωγής στην Επιτροπή.
489   Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εν προκειμένω, η Επιτροπή δεν μπορούσε λογικά να γνωρίζει με βεβαιότητα, όταν εξέδωσε την απόφαση
της 25ης Νοεμβρίου 1994, ποια ήταν η ορθή νομική βάση, δεδομένου ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό εξηρτάτο από τη γεωγραφική
έκταση της ενδεχόμενης παραβάσεως και, πιο συγκεκριμένα, από το κατά πόσον η παράβαση αυτή επηρέαζε το εμπόριο μεταξύ κρατών
μελών της Κοινότητας. Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις ορθώς παρατηρούν ότι η Συμφωνία ΕΟΧ, ιδίως τα άρθρα 56 και 109,
εγκαθιδρύουν ένα σύστημα «ενιαίας θυρίδας» για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, το οποίο εφαρμόζεται ήδη από το στάδιο
της έρευνας, οπότε καθεμία από τις δύο αρχές έχει υποχρέωση να απεκδυθεί της αρμοδιότητάς της και να διαβιβάσει τον φάκελό
της στην άλλη αρχή αν διαπιστώσει ότι αρμόδια είναι η άλλη αρχή.
490   Ωστόσο, αυτή η έννοια της «ενιαίας θυρίδας» δεν μπορεί να εφαρμοστεί από την αρχή της έρευνας όταν δεν είναι δυνατόν, κατά
το στάδιο αυτό, να καθοριστεί ποια αρχή είναι αρμόδια, άλλως παραβιάζεται, στην περίπτωση που επιλαμβάνεται της υποθέσεως
η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αλλά τελικά αρμόδια είναι η Επιτροπή, η ανωτέρω εκτεθείσα αρχή σύμφωνα με την οποία οι διατάξεις
της Συμφωνίας ΕΟΧ δεν μπορεί να στερήσουν από την Επιτροπή την αρμοδιότητά της να διενεργεί έρευνα για θίγουσες τον ανταγωνισμό
συμπεριφορές που επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών της Κοινότητας.
491   Επιπλέον, πρέπει να παρατηρηθεί συναφώς ότι το γεγονός και μόνον ότι ένα κοινοτικό όργανο στηρίζεται, εκδίδοντας μια πράξη,
τόσο στην ορθή νομική βάση όσο και σε μία ή πλείονες άλλες νομικές βάσεις που αποδεικνύονται τελικά απρόσφορες δεν μπορεί
να συνεπάγεται, αυτό καθαυτό, ότι η εν λόγω πράξη πάσχει ελάττωμα (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση του Πρωτοδικείου της 19ης
Μαρτίου 2003, T‑213/00, CMA CGM κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. ΙΙ-913, σκέψεις 79 έως 103, ιδίως σκέψη 94).
492   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η Επιτροπή ήταν αρμόδια, ανά πάσα στιγμή, να διενεργήσει έρευνα για τις θίγουσες τον ανταγωνισμό
συμφωνίες που κολάζονται τελικά με την προσβαλλόμενη απόφαση, παρά το ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είχε ήδη αρχίσει έρευνα
σχετικά με ενδεχόμενες πρακτικές παρόμοιας φύσεως στη νορβηγική αγορά. Κατά συνέπεια, τα άλλα επιχειρήματα που προβάλλουν
οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, ιδίως εκείνο που αντλείται από τη νομολογία που απορρέει από την απόφαση Ισπανικές
τράπεζες (βλ. ανωτέρω σκέψεις 468 και 469), είναι αλυσιτελή στην υπό κρίση υπόθεση.
493   Υπό τις συνθήκες αυτές, ο παρών λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Β –     Β
– Επί των αιτημάτων μειώσεως του ύψους των προστίμων
1.
Επί του πρώτου και του δευτέρου λόγου, που αντλούνται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τη μη εφαρμογή, υπέρ της JFE‑NKK,
της ανακοινώσεως περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων και από συναφή πλάνη
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
494   Κατά την JFE‑NKK, η Επιτροπή δεν αιτιολόγησε επαρκώς, στην αιτιολογική σκέψη 175 της προσβαλλομένης αποφάσεως, την άρνησή
της να εφαρμόσει στην περίπτωσή της την ανακοίνωση περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων.
495   Η JFE‑NKK υποστηρίζει συναφώς ότι απάντησε λεπτομερώς στις τέσσερις αιτήσεις παροχής πληροφοριών που της απηύθυνε η Επιτροπή,
γεγονός που θα δικαιολογούσε μείωση κατά 10 % του ποσού του προστίμου που της επιβλήθηκε, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου
της 14ης Ιουλίου 1972, 48/69, ICI κατά Επιτροπής (Συλλογή τόμος 1972-1973, σ. 99). Εξάλλου, ισχυρίζεται ότι είναι ο μόνος
παραγωγός που ανέφερε στην Επιτροπή τις ημερομηνίες, τα ονόματα των συμμετεχόντων και τους ακριβείς τόπους των συνεδριάσεων
τις οποίες πραγματοποίησαν οι Ευρωπαίοι και οι Ιάπωνες παραγωγοί, γεγονός λόγω του οποίου θα έπρεπε να δικαιούται μείωση του
ποσού του προστίμου κατά 20 % σύμφωνα με την ίδια αυτή νομολογία.
496   Κατά την Επιτροπή, η επιχειρηματολογία της JFE‑NKK ως προς την έλλειψη αιτιολογίας στερείται παντελώς ερείσματος, καθόσον
η αιτιολογική σκέψη 175 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρει ότι δεν υπήρξε καμία πραγματική συνεργασία εκ μέρους της. Σύμφωνα
με την ανακοίνωση περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων, θα έπρεπε τουλάχιστον η ενδιαφερόμενη επιχείρηση να πληροφορήσει
την Επιτροπή ότι δεν αμφισβητεί το υποστατό των πραγματικών περιστατικών τα οποία εκτίθενται στην ανακοίνωση των αιτιάσεων,
πράγμα το οποίο δεν έπραξε η JFE‑NKK.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
497   Αρκεί η διαπίστωση ότι η αιτιολογική σκέψη 175 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρει ότι δεν υπήρξε «καμία πραγματική συνεργασία»
εκ μέρους της JFE‑NKK στο πλαίσιο της έρευνας που διενεργήθηκε συναφώς. Όμως, είτε είναι ακριβής η παρατήρηση αυτή είτε όχι,
επιβάλλεται η διαπίστωση ότι συνιστά επαρκή αιτιολογία της αρνήσεως της Επιτροπής να χορηγήσει, λόγω συνεργασίας, μείωση του
προστίμου που επιβλήθηκε στην JFE‑NKK.
498   Οι παρόντες λόγοι, ακόμα και αν υποτεθεί ότι μπορούν να θεωρηθούν ως αντλούμενοι από πλάνη κατά την εφαρμογή της ανακοινώσεως
περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων, είναι απορριπτέοι.
499   Πράγματι, πρέπει να υπομνησθεί ότι, για να δικαιολογεί μείωση ενός προστίμου λόγω συνεργασίας, η συμπεριφορά μιας επιχειρήσεως
πρέπει να διευκολύνει το έργο της Επιτροπής που συνίσταται στη διαπίστωση και τη δίωξη των παραβάσεων των κοινοτικών κανόνων
ανταγωνισμού (βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑347/94, Mayr-Melnhof κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-1751,
σκέψη 309, και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
500   Εν προκειμένω, πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι εκ μέρους της JFE‑NKK απαντήσεις στις ερωτήσεις, ιδίως τα στοιχεία που περιέχονται
στην από 7 Νοεμβρίου 1997 απάντησή της όσον αφορά τις ημερομηνίες και τους τόπους διαφόρων συνεδριάσεων του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας,
ναι μεν είχαν κάποια χρησιμότητα για την Επιτροπή, επιβεβαιώνουν όμως απλώς ορισμένες από τις πληροφορίες που είχε ήδη παράσχει
ο κ. Verluca με τις δηλώσεις του, τις οποίες έκανε εξ ονόματος της Vallourec το 1996. Συνεπώς, δεν είναι ακριβές ότι η JFE‑NKK
είναι η μόνη επιχείρηση η οποία παρέσχε τέτοιες πληροφορίες.
501   Ασφαλώς, όταν διάφορες επιχειρήσεις παρέχουν στην Επιτροπή, κατά το ίδιο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας και υπό ανάλογες
περιστάσεις, παρόμοιες πληροφορίες που αφορούν τα πραγματικά περιστατικά που τους καταλογίζονται, πρέπει να θεωρείται η συνεργασία
την οποία παρέχουν είναι συγκρίσιμη (βλ., κατ’ αναλογίαν, προμνησθείσα στη σκέψη 50 απόφαση Krupp Thyssen Stainless και Acciai
speciali Terni κατά Επιτροπής, σκέψεις 243 έως 245).
502   Ωστόσο, στην υπό κρίση περίπτωση, η Vallourec, μέσω των δηλώσεων του κ. Verluca, αναγνώρισε ρητώς ότι οι εν λόγω συνεδριάσεις
πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας περί κατανομής των αγορών οι οποίες αφορούσαν κυρίως τις εγχώριες αγορές των
τεσσάρων Ευρωπαίων παραγωγών. Πράγματι, ο κ. Verluca ανέφερε ότι κάθε μέλος του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας ήταν υποχρεωμένο να
σέβεται την εγχώρια αγορά καθενός από τα άλλα μέλη του ομίλου αυτού, διευκρινίζοντας ότι για την αγορά offshore του Ηνωμένου
Βασιλείου ίσχυε ιδιαίτερο καθεστώς, καθόσον ήταν «ημιπροστατευόμενη». Διευκρίνισε επίσης τη διάρκεια καθώς και τον τρόπο λειτουργίας
της συμφωνίας περί κατανομής των αγορών. Αντιθέτως, η JFE‑NKK, στην από 7 Νοεμβρίου 1997 απάντησή της, υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι
παραγωγοί τής ζήτησαν μεν να σεβαστεί τις εγχώριες αγορές τους, η ίδια όμως ουδέποτε απάντησε θετικά στις αιτήσεις αυτές.
503   Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο κ. Verluca δεν περιορίστηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις που έθεσε η Επιτροπή, κατά τον πρώτο
έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στη Vallourec τον Σεπτέμβριο του 1996. Πράγματι, από τις δηλώσεις του κ. Verluca, συνολικώς εκτιμώμενες,
προκύπτει μια πραγματική βούληση αναγνωρίσεως της υπάρξεως παραβάσεως και πραγματικής συνεργασίας στο πλαίσιο της έρευνας
που διενεργούσε η Επιτροπή. Η JFE‑NKK, αντιθέτως, περιορίστηκε να παράσχει τις πληροφορίες σχετικά με πραγματικά περιστατικά
τις οποίες της είχε ζητήσει η Επιτροπή, ενώ αρνήθηκε κάθε ερμηνεία τους ικανή να αποδείξει ότι η ίδια είχε διαπράξει παράβαση.
504   Πρέπει να θεωρηθεί ότι η χρησιμότητα των πληροφοριών που παρέσχε η JFE‑NKK έγκειται αποκλειστικά στο ότι οι πληροφορίες αυτές
ενισχύουν, σε ορισμένο βαθμό, τις δηλώσεις του κ. Verluca τις οποίες η Επιτροπή διέθετε ήδη. Κατά συνέπεια, η ανακοίνωση αυτών
των πληροφοριών δεν διευκόλυνε το έργο της Επιτροπής σημαντικά και, ως εκ τούτου, αρκετά ώστε να δικαιολογεί μείωση, λόγω
συνεργασίας, του επιβληθέντος προστίμου.
505   Κατά τα λοιπά, ορθώς παρατηρεί η Επιτροπή ότι η JFE‑NKK ουδέποτε την πληροφόρησε ότι αναγνώριζε το υποστατό των πραγματικών
περιστατικών κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας. Εξάλλου, η JFE-NKK εξακολούθησε να τα αμφισβητεί και ενώπιον του
Πρωτοδικείου.
506   Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η επιχειρηματολογία της JFE‑NKK δεν δικαιολογεί την εφαρμογή της ανακοινώσεως
περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων ώστε να μειωθεί το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην επιχείρηση αυτή.
2.
Επί του τρίτου λόγου, που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ποσού των προστίμων
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
507   Κατά την JFE‑NKK, η Επιτροπή δεν εξέθεσε τον τρόπο υπολογισμού του ποσού των προστίμων αρκετά λεπτομερώς ώστε να συμμορφωθεί
προς τις επιταγές της νομολογίας (απόφαση του Πρωτοδικείου της 6ης Απριλίου 1995, T-148/89, Tréfilunion κατά Επιτροπής, Συλλογή
1995, σ. II-1063, σκέψη 142). Ιδίως, δεν εξέτασε, προς καθορισμό του ύψους των προστίμων, τον κύκλο εργασιών κάθε αποδέκτριας
της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεως καθώς και την πραγματική συμμετοχή της στην παράβαση. Κατά την JFE‑NKK, η παράλειψη
αυτή συνιστά έλλειψη αιτιολογίας.
508   Η Επιτροπή αναφέρει ότι εξέθεσε τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων προσηκόντως στην προσβαλλόμενη απόφαση, ιδίως στην αιτιολογική
σκέψη 162.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
509   Αρκεί, συναφώς η διαπίστωση ότι η Επιτροπή εξέθεσε κατά τρόπο σαφή και συνεπή, στις αιτιολογικές σκέψεις 156 έως 175 της προσβαλλομένης
αποφάσεως, τα στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψη της για την επιμέτρηση των προστίμων. Η επίκληση της προμνησθείσας στη σκέψη 507
αποφάσεως Tréfilunion κατά Επιτροπής, ουδόλως χρησιμεύει στην JFE‑NKK, δεδομένου ότι η απόφαση αυτή περιορίζεται να αναφέρει
συναφώς ότι η Επιτροπή οφείλει να εκθέσει τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων. Το αν η Επιτροπή διέπραξε σφάλματα εκτιμήσεως
όσον αφορά τον υπολογισμό του ποσού των προστίμων είναι διαφορετικό ζήτημα, το οποίο θα εξεταστεί κατωτέρω στις σκέψεις 515
επ.
510   Κατά συνέπεια, ο παρών λόγος είναι απορριπτέος.
3.
Επί του τετάρτου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση της διάρκειας της παραβάσεως
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
511   Στις ανωτέρω σκέψεις 136 επ. συνοψίζονται τα επιχειρήματα των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων με τα οποία υποστηρίζουν
ότι η Επιτροπή όφειλε, τουλάχιστον, να διαπιστώσει παράβαση βραχύτερης διάρκειας από εκείνη που διαπίστωσε με το άρθρο 1 της
προσβαλλομένης αποφάσεως.
512   Εφόσον η Επιτροπή εφάρμοσε προσαύξηση 10 % ετησίως στο ποσό του προστίμου που καθορίστηκε βάσει της σοβαρότητας της παραβάσεως,
η δε παράβαση διήρκεσε, το πολύ, μόνον τέσσερα πλήρη έτη (από το 1991 έως το 1994) και όχι πέντε έτη, η συνολική προσαύξηση
κατά 50 %, η οποία εφαρμόστηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση για όλες τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις λόγω της διάρκειας
της παραβάσεως, πρέπει να μειωθεί στο 40 % κατ’ ανώτατο όριο. Στο υπόμνημα απαντήσεως, η Nippon παρατηρεί ότι το επιχείρημα
που προβάλλει η Επιτροπή και σύμφωνα με το οποίο οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού δεν εμπόδισαν τους Ιάπωνες παραγωγούς να πωλούν
σωλήνες άνευ ραφής εντός της Κοινότητας δεν συμβιβάζεται με τη θέση την οποία έλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση σχετικά με
την περίοδο από το 1977 έως το 1989. Η Sumitomo υποστηρίζει, συναφώς, ότι οι υπάλληλοι της Επιτροπής δεν μπορούν να υποκαταστήσουν
τα μέλη του οργάνου αυτού προβάλλοντας το επιχείρημα ότι ήταν δικαιολογημένο να επιβληθεί πρόστιμο για το έτος 1990, έστω
και αν υποτεθεί ότι οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού εφαρμόστηκαν κατά το έτος εκείνο.
513   Τα επιχειρήματα της Επιτροπής όσον αφορά τη διάρκεια της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως
συνοψίζονται στις ανωτέρω σκέψεις 157 επ. Κατ’ ουσίαν, εφόσον η διάρκεια της παραβάσεως αποδείχθηκε επαρκώς κατά νόμον, δεν
πρέπει, κατά την Επιτροπή, να μειωθεί το ποσό των προστίμων.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
514   Εφόσον τα επιχειρήματα των διαδίκων σχετικά με τη διάρκεια της παραβάσεως εξετάστηκαν στις ανωτέρω σκέψεις 338 έως 352, αρκεί,
στο πλαίσιο του παρόντος λόγου, να υπομνησθεί ότι η διάρκεια αυτή πρέπει να μειωθεί, όσον αφορά καθεμία από τις ιαπωνικές
προσφεύγουσες επιχειρήσεις, από πέντε έτη σε τρία έτη και έξι μήνες, ήτοι στην περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1991 έως την
1η Ιουλίου 1994. Η νέα αυτή διάρκεια θα ληφθεί υπόψη κατωτέρω στις σκέψεις 588 και 590 για τον καθορισμό του ύψους των προστίμων
που επιβλήθηκαν στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις.
4.
Επί του πέμπτου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των εγγράφων επί των οποίων στηρίζεται η απόδειξη της υπάρξεως
της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
515   Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις υπενθυμίζουν τα επιχειρήματα που προέβαλαν για να ζητήσουν την ακύρωση του άρθρου
1 της προσβαλλομένης αποφάσεως και τα οποία αρύονται από τη μη σύμπτωση μεταξύ των προϊόντων τα οποία αφορούν οι διάφορες
έγγραφες αποδείξεις που επικαλείται η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση και των προϊόντων τα οποία τελικά αφορά η προσαπτόμενη
σ’ αυτές παράβαση (βλ. ανωτέρω σκέψεις 105 επ.). Αν το Πρωτοδικείο απορρίψει ορισμένες από τις έγγραφες αποδείξεις που επικαλείται
η Επιτροπή, επικυρώνοντας συγχρόνως την προσβαλλόμενη απόφαση κατά τα λοιπά, το ύψος των προστίμων θα πρέπει να μειωθεί ούτως
ώστε να αντιστοιχεί στον ορισμό των προϊόντων και στη διάρκεια της παραβάσεως που προκύπτει από τις έγγραφες αποδείξεις που
δεν θα απορρίψει. Θα πρέπει να λάβει υπόψη του, στο πλαίσιο αυτό, το γεγονός ότι ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία, ιδίως το έγγραφο
«sharing key», αναφέρονται σε περισσότερο περιορισμένες αγορές προϊόντων.
516   Η JFE‑Kawasaki και η Sumitomo υποστηρίζουν ακόμα ότι η Επιτροπή όφειλε, τουλάχιστον, να λάβει υπόψη της περισσότερο περιορισμένη
αγορά για τον καθορισμό της σοβαρότητας της παραβάσεως και, ως εκ τούτου, για να καθορίσει σε χαμηλότερο επίπεδο το πρόστιμο
που έπρεπε να επιβληθεί στους αποδέκτες της προσβαλλομένης αποφάσεως. Ειδικότερα, από γεωγραφικής απόψεως, η Επιτροπή δεν
απέδειξε επαρκώς κατά νόμον ότι η διαπιστωθείσα παράβαση επηρέαζε τη βρετανική αγορά offshore.
517   Η Επιτροπή απαντά ότι τα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία, εφόσον καταδεικνύουν μια διακύμανση του πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας,
συνεπάγονται ότι αυτό το πεδίο εφαρμογής μπορούσε να είναι ευρύτερο από αυτό που διαπιστώνει η προσβαλλόμενη απόφαση. Όσον
αφορά τον ισχυρισμό ότι προσδιόρισε εσφαλμένα τη γεωγραφική αγορά, η Επιτροπή απαντά ότι εκτίμησε τη σοβαρότητα της παραβάσεως
λαμβάνοντας υπόψη την αγορά που καθορίστηκε ορθώς στις σκέψεις 160 και 161 της προσβαλλομένης αποφάσεως βάσει των αποδεικτικών
στοιχείων που συνέλεξε κατά την έρευνά της (βλ., επίσης, ανωτέρω σκέψεις 144 επ.).
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
518   Προς απόρριψη του παρόντος λόγου, αρκεί να υπομνησθεί ότι, όπως κρίθηκε ανωτέρω στη σκέψη 352, η παράβαση που διαπιστώθηκε
στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως αποδείχθηκε επαρκώς κατά δίκαιο, και τούτο ως προς όλα τα στοιχεία της, πλην εκείνου
της διάρκειάς της, η επίπτωση του οποίου στο ύψος των προστίμων αναγνωρίστηκε ανωτέρω στη σκέψη 514.
5.
Επί του πέμπτου και του έκτου λόγου, που αντλούνται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και παράβαση των κατευθυντηρίων
γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, καθώς και από έλλειψη αιτιολογίας
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
519   Κατά τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, για τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων που τους επιβλήθηκαν, έπρεπε να
ληφθεί υπόψη η έλλειψη επιπτώσεων της παραβάσεως στην ευρωπαϊκή αγορά (απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Μαρτίου 1974, 6/73
και 7/73, Istituto chemioterapico italiano και Commercial Solvents κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1974, σ. 113, σκέψεις 51
επ.· προμνησθείσα στη σκέψη 56 απόφαση Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψεις 614 επ., και προμνησθείσα στη σκέψη 74 απόφαση
Thyssen Stahl κατά Επιτροπής, σκέψη 672). Η Nippon και η Sumitomo παραπέμπουν ως προς το ζήτημα αυτό στα επιχειρήματα που
προέβαλαν σχετικά με τα εμπόδια του εμπορίου, των οποίων η ύπαρξη εμπόδιζε τους Ιάπωνες παραγωγούς να πωλούν τα προϊόντα τους
στις κοινοτικές αγορές, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις της παραβάσεως στην κοινή αγορά να είναι, εν πάση περιπτώσει, ουσιαστικά
ανύπαρκτες. Η JFE‑NKK επικαλείται, στο πλαίσιο αυτό, το σημείο 3 των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων
που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ
(ΕΕ 1998, C 9, σ. 3, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων), σύμφωνα με το οποίο η μη ουσιαστική
εφαρμογή των παράνομων συμφωνιών ή πρακτικών συνιστά ελαφρυντική περίσταση. Η JFE‑Kawasaki υποστηρίζει, συναφώς, ότι τα πρόστιμα,
συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επιβλήθηκαν στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, φαίνεται να καλύπτουν και την παράνομη
συμπεριφορά που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως, πράγμα παράνομο δεδομένου ότι η δεύτερη αυτή παράβαση
αφορά μόνον τους κοινοτικούς παραγωγούς.
520   Εξάλλου, τα προϊόντα τα οποία αφορά το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι λιγότερα από εκείνα τα οποία αφορούσε η
ΑΑ. Ουσιαστικά, ο αριθμός των επιμάχων προϊόντων είναι τόσο περιορισμένος ώστε τα πρόστιμα, συνολικού ύψους 99 εκατομμυρίων
ευρώ, είναι δυσανάλογα προς τον μέσο κύκλο εργασιών όλων των αποδεκτών της προσβαλλομένης αποφάσεως για τα προϊόντα αυτά,
ο οποίος ανέρχεται ετησίως σε 73 εκατομμύρια ευρώ (αιτιολογική σκέψη 162 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Συναφώς, η Sumitomo
επικαλείται τις αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 14ης Ιουλίου 1994, T‑77/92, Parker Pen κατά Επιτροπής, (Συλλογή 1994, σ. II-549,
σκέψη 580), και της 14ης Μαΐου 1998, T‑319/94, Fiskeby Board κατά Επιτροπής (Συλλογή 1998, σ. II-1331, σκέψη 40). Στις προγενέστερες
αποφάσεις της, η Επιτροπή ουδέποτε επέβαλε, με απόφαση διαπιστώνουσα την ύπαρξη παραβάσεως, πρόστιμο που να προσεγγίζει τον
ετήσιο κύκλο εργασιών στην επίμαχη αγορά. Η JFE‑Kawasaki παρατηρεί, εξάλλου, ότι αυτό το ποσό των 73 εκατομμυρίων ευρώ φαίνεται
να περιλαμβάνει και τις πωλήσεις που πραγματοποιήθηκαν στις αγορές offshore της Κοινότητας, ενώ θα έπρεπε να μη ληφθούν υπόψη,
σύμφωνα με τη συνοψισθείσα ανωτέρω στη σκέψη 405 επιχειρηματολογία της.
521   Η Nippon παρατηρεί συναφώς, ότι, σύμφωνα με την προμνησθείσα στη σκέψη 61 απόφαση PVC II, η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη
της όλες τις περιστάσεις της παραβάσεως ώστε να επιβάλει πρόστιμο ανάλογου ύψους. Μεταξύ των περιστάσεων αυτών περιλαμβάνεται
και ο όγκος και η αξία των εμπορευμάτων που αποτελούν το αντικείμενο της παραβάσεως (προμνησθείσα στη σκέψη 56 απόφαση Musique
diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 120). Εξάλλου, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των
προστίμων, η συγκεκριμένη επίπτωση μιας παραβάσεως στην αγορά λαμβάνεται υπόψη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρέπει να σταθμίζεται
το ποσό του προστίμου αναλόγως του ειδικού βάρους της παραβάσεως, συνεπώς της συγκεκριμένης επιπτώσεως της, και, ως εκ τούτου,
της βαρύτητας της παράνομης συμπεριφοράς κάθε επιχειρήσεως (βλ., επίσης, απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Ιουλίου 1999, C‑51/92 P,
Hercules Chemicals κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. I-4235, σκέψη 110, και προμνησθείσα στη σκέψη 66 απόφαση Τσιμέντο, σκέψη
4949). Η JFE‑Kawasaki προσθέτει, συναφώς, ότι είναι η μικρότερη, από πλευράς συνολικού κύκλου εργασιών, από τους τέσσερις
Ιάπωνες παραγωγούς τους οποίους τιμωρεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Η JFE‑NKK υποστηρίζει ότι οι πωλήσεις της σε σωλήνες OCTG
και σωληναγωγούς «έργου» άνευ ραφής είναι λιγότερες από εκείνες των τεσσάρων άλλων Ιαπώνων παραγωγών. Η JFE‑NKK υποστηρίζει,
εξάλλου, ότι η Επιτροπή όφειλε να λάβει υπόψη της το γεγονός ότι οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις δεν τήρησαν την παράνομη
συμφωνία, καθόσον εξακολούθησαν να διαθέτουν τα επίδικα προϊόντα στη μόνη αγορά που τους ενδιέφερε, δηλαδή στην αγορά offshore
του Ηνωμένου Βασιλείου (προμνησθείσα στη σκέψη 58 απόφαση Buchmann κατά Επιτροπής, σκέψη 121). Συναφώς, η διαπίστωση της Επιτροπής
στην αιτιολογική σκέψη 161 της προσβαλλομένης αποφάσεως, σύμφωνα με την οποία τα τέσσερα κράτη καταγωγής των Ευρωπαίων παραγωγών
τους οποίους αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελούν μια εκτεταμένη γεωγραφική αγορά, δεν συμβιβάζεται, μεταξύ άλλων, με τις
παρατηρήσεις που περιέχονται στις αιτιολογικές σκέψεις 106 και 145 της προσβαλλομένης αποφάσεως, στις οποίες η Επιτροπή αναφέρεται
στην ύπαρξη τεσσάρων εγχώριων αγορών.
522   Το επιχείρημα της Επιτροπής που αντλείται από τη νομολογία σχετικά με την ύπαρξη περιθωρίου εκτιμήσεως για τον καθορισμό του
προστίμου είναι αλυσιτελές, δεδομένου ότι η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να τηρεί το άρθρο 15 του κανονισμού 17. Εξάλλου, το
επιχείρημα που αντλεί από το ότι οι κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων προβλέπουν, καταρχήν, βασικό ποσό
20 εκατομμυρίων ευρώ για τις παραβάσεις που χαρακτηρίζονται πολύ σοβαρές δεν μπορεί να υπερισχύσει της τηρήσεως της αρχής
της αναλογικότητας κατά τον καθορισμό του ύψους των προστίμων.
523   Η Sumitomo θεωρεί ότι η ύπαρξη των συμφωνιών αυτοπεριορισμού πριν από το 1991 αποτελεί ελαφρυντική περίσταση την οποία η Επιτροπή
όφειλε να λάβει υπόψη της για τη μεταγενέστερη περίοδο, παρά το ότι η εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ δεν απαγορευόταν πλέον αφότου
η ισχύς της εν λόγω συμφωνίας είχε λήξει. Η Sumitomo καλεί το Πρωτοδικείο να εφαρμόσει κατ’ αναλογίαν την προμνησθείσα στη
σκέψη 56 απόφαση Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής. Στο μέτρο που η Επιτροπή ισχυρίζεται, στο υπόμνημα αντικρούσεως στην υπόθεση
T‑78/00, ότι η ύπαρξη των εν λόγω συμφωνιών πριν από το 1991 συνιστούσε μάλλον επιβαρυντική παρά ελαφρυντική περίσταση, η
επιχειρηματολογία αυτή είναι ασυμβίβαστη με την προσέγγιση που υιοθετείται στην προσβαλλόμενη απόφαση και, ως εκ τούτου, συνιστά
παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως την οποία προβλέπει το άρθρο 253 ΕΚ.
524   Η Επιτροπή δεν δέχεται ότι το ποσό του προστίμου είναι δυσανάλογο και υποστηρίζει ότι η θέση των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων
στηρίζεται στην εσφαλμένη άποψη ότι το ποσό αυτό πρέπει να καθορίζεται αναλόγως του μεγέθους της αγοράς. Κατά την Επιτροπή,
το ποσό του προστίμου πρέπει να είναι ανάλογο της σοβαρότητας της παραβάσεως συνολικώς εκτιμώμενης, και όχι αποκλειστικά και
μόνον του κύκλου εργασιών των αποδεκτών της προσβαλλομένης αποφάσεως. Στην αιτιολογική σκέψη 162 της προσβαλλομένης αποφάσεως,
η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η συμφωνία περί κατανομής των αγορών συνιστούσε πολύ σοβαρή παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ, λόγω του
ότι είχε ως αντικείμενο τη στεγανοποίηση των εγχώριων αγορών που αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο μέρος της κοινοτικής καταναλώσεως
στα προϊόντα τα οποία αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση. Είναι, συνεπώς, πρόδηλο ότι η παράβαση αυτή επηρέασε τη λειτουργία της
κοινής αγοράς καθώς και τον ανταγωνισμό στην αγορά αυτή.
525   Η προσέγγιση που υιοθετείται στην αιτιολογική σκέψη 162 της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές
για τον υπολογισμό των προστίμων, οι οποίες προβλέπουν ότι, εντός του ανωτάτου ορίου του 10 % του κύκλου εργασιών, το ύψος
των προστίμων υπολογίζεται με αφετηρία ένα ποσό που αποτελεί συνάρτηση της σοβαρότητας της παραβάσεως. Συναφώς, ο κύκλος εργασιών
των αποδεκτών μιας αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται παράβαση είναι κρίσιμος μόνον σε σχέση προς το όριο αυτό του 10 %
(προμνησθείσα στη σκέψη 66 απόφαση Τσιμέντο, σκέψεις 5005 έως 5025). Οι κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων
προβλέπουν ποσό εκκινήσεως 20 εκατομμυρίων ευρώ για τις πολύ σοβαρές παραβάσεις και, εφόσον η Επιτροπή μείωσε ήδη αυτό το
ποσό σε δέκα εκατομμύρια ευρώ λόγω του μεγέθους της αγοράς (αιτιολογική σκέψη 163 της προσβαλλομένης αποφάσεως), παρέλκει
περαιτέρω μείωσή του. Η Επιτροπή παρατηρεί, εξάλλου, ότι, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων,
η επίπτωση της παραβάσεως στην αγορά αποτελεί παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη μόνον όταν μπορεί να μετρηθεί και ότι ο κύκλος
εργασιών κάθε επιχειρήσεως πρέπει να λαμβάνεται υπόψη χωριστά μόνον στις περιπτώσεις όπου υπάρχει σημαντική διαφορά μεγέθους
μεταξύ των επιχειρήσεων που διέπραξαν παράβαση της ιδίας φύσεως, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει στην υπό κρίση περίπτωση.
526   Η προσέγγιση που υιοθετείται στην προσβαλλόμενη απόφαση είναι σύμφωνη με τη νομολογία, η οποία έχει αναγνωρίσει ότι η Επιτροπή
διαθέτει εξουσία εκτιμήσεως για την επιμέτρηση των προστίμων (προμνησθείσα στη σκέψη 425 απόφαση Mo och Domsjö, σκέψη 268).
Στη σκέψη 358 της αποφάσεως αυτής, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση από το Δικαστήριο με απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2000,
C‑283/98 P, Mo och Domsjö κατά Επιτροπής (Συλλογή 2000, σ. I-9855, σκέψη 62), το Πρωτοδικείο έκρινε ότι, προκειμένου για ιδιαίτερα
σοβαρές παραβάσεις, η επίπτωση στην αγορά πρέπει να τεκμαίρεται ή, εν πάση περιπτώσει, δεν ασκεί επιρροή στο πλαίσιο της εκτιμήσεως
της σοβαρότητας της παραβάσεως.
527   Απαντώντας στην επιχειρηματολογία της JFE‑Kawasaki σύμφωνα με την οποία το πρόστιμο που επιβλήθηκε στους Ιάπωνες παραγωγούς
περιλαμβάνει και εκείνο που θα έπρεπε να επιβληθεί για την παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 2, η Επιτροπή υποστηρίζει
ότι η ανάλυση αυτή είναι εσφαλμένη, καθόσον κανένα πρόστιμο και καμία προσαύξηση του προστίμου δεν επιβλήθηκαν για την παράβαση
αυτή.
528   Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι αποφάσισε να μην επιβάλει πρόστιμο για την περίοδο κατά την οποία ίσχυαν οι συμφωνίες
αυτοπεριορισμού συνιστά ήδη παραχώρηση προς τους Ιάπωνες παραγωγούς, κατόπιν ιδίως της γνώμης της Επιτροπής σχετικά με την
εισαγωγή ιαπωνικών προϊόντων στην Κοινότητα ( (JO 1972, C 111, σ. 13), από την οποία προκύπτει ότι η ύπαρξη συμφωνιών αυτοπεριορισμού
δεν ήταν προς όφελος των Ιαπώνων παραγωγών στο πλαίσιο της εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού. Έτσι, , αντίθετα προς τη
συναφή επιχειρηματολογία της Sumitomo, η ύπαρξη των συμφωνιών αυτοπεριορισμού πριν από το 1990 ουδόλως αποτελούσε ελαφρυντική
περίσταση για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου για τη μετά το 1990 περίοδο.
529   Απαντώντας στο επιχείρημα της Sumitomo ότι η Επιτροπή δεν δικαιούται να προβάλει για πρώτη φορά ενώπιον του Πρωτοδικείου τον
υποτιθέμενο επιβαρυντικό χαρακτήρα των συμφωνιών αυτοπεριορισμού πριν από το 1990, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι η Sumitomo
ζητεί από το Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο της αρμοδιότητας πλήρους δικαιοδοσίας, να μειώσει το ύψος του προστίμου. Στο πλαίσιο
αυτό, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να επιστήσει την προσοχή του Πρωτοδικείου σε όλα τα στοιχεία που αφορούν την άσκηση της διακριτικής
της εξουσίας.
530   Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Sumitomo επιχειρεί να προβάλει νέον ισχυρισμό στο πλαίσιο του αιτήματος μειώσεως του
ποσού του προστίμου, θέτοντας το ζήτημα της αιτιολογήσεως κατά το στάδιο υποβολής του υπομνήματος απαντήσεως, ενώ το δικόγραφο
της προσφυγής δεν περιέχει κανέναν ισχυρισμό αρυόμενο από την έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τον καθορισμό του ποσού αυτού.
Συνεπώς, ο ισχυρισμός αυτός είναι απαράδεκτος σύμφωνα με το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
531   Πρέπει να παρατηρηθεί, καταρχάς, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλλει
πρόστιμα ύψους χιλίων έως ενός εκατομμυρίου ευρώ, ή ποσό μέχρι ποσοστού 10 % του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά
την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο από καθεμία από τις επιχειρήσεις που συνήργησαν στην παράβαση. Προς καθορισμό του ύψους
του προστίμου εντός των ορίων αυτών, η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι λαμβάνονται υπόψη η σοβαρότητα της παραβάσεως και η διάρκειά
της.
532   Όμως, ούτε ο κανονισμός 17, ούτε η νομολογία, ούτε οι κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων προβλέπουν ότι
το ποσό των προστίμων πρέπει να καθορίζεται σε άμεση συνάρτηση προς το μέγεθος της επηρεασθείσας αγοράς, καθόσον το στοιχείο
αυτό αποτελεί ένα μεταξύ πολλών άλλων κρισίμων παραγόντων. Πράγματι, σύμφωνα με τον κανονισμό 17, όπως έχει ερμηνευθεί από
τη νομολογία, το ύψος του προστίμου που επιβάλλεται σε μια επιχείρηση για παράβαση στον τομέα του ανταγωνισμού πρέπει να είναι
ανάλογο της παραβάσεως, συνολικώς εκτιμώμενης, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της σοβαρότητάς της (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση
του Πρωτοδικείου της 6ης Οκτωβρίου 1994, T‑83/91, Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. II-755, σκέψη 240, και, κατ’
αναλογίαν, απόφαση του Πρωτοδικείου της 21ης Οκτωβρίου 1997, T‑229/94, Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. II‑1689,
σκέψη 127). Όπως έκρινε το Δικαστήριο στη σκέψη 120 της προμνησθείσας στη σκέψη 56 αποφάσεως Musique diffusion française κ.λπ.
κατά Επιτροπής, για να εκτιμηθεί η σοβαρότητα μιας παραβάσεως, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη μεγάλος αριθμός στοιχείων,
των οποίων ο χαρακτήρας και η σημασία ποικίλλουν ανάλογα με τη μορφή της επίμαχης παραβάσεως και τις ιδιαίτερες περιστάσεις
της (βλ., επίσης, κατ’ αναλογίαν, προμνησθείσα απόφαση Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, σκέψη 127).
533   Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί επίσης ότι η μόνη ρητή αναφορά στον κύκλο εργασιών της εμπλεκομένης επιχειρήσεως, ήτοι στο
όριο του 10 % του κύκλου εργασιών το οποίο προβλέπει για την επιμέτρηση των προστίμων το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού
17, αναφέρεται στον συνολικό κύκλο εργασιών τον οποίο πραγματοποιεί η επιχείρηση παγκοσμίως (βλ., υπό την έννοια αυτή, προμνησθείσα
στη σκέψη 56 απόφαση Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 119) και όχι στον κύκλο εργασιών που πραγματοποιεί
η επιχείρηση αυτή στην αγορά που επηρεάστηκε από τη θίγουσα τον ανταγωνισμό συμπεριφορά που τιμωρείται. Από την ίδια σκέψη
της αποφάσεως αυτής προκύπτει ότι στόχος του ορίου αυτού είναι να αποτραπεί η επιβολή προστίμων δυσανάλογων σε σχέση προς
το μέγεθος της επιχειρήσεως στο σύνολό της.
534   Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η εν λόγω αναφορά στον κύκλο εργασιών τον οποίο πραγματοποιεί η επιχείρηση παγκοσμίως
χρησιμεύει αποκλειστικά και μόνον για τον υπολογισμό του ανωτάτου ορίου του προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Επιτροπή (βλ.
σημείο 1 των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων) και ουδόλως σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει σχέση αυστηρής
αναλογίας μεταξύ του μεγέθους κάθε επιχειρήσεως και του ποσού του προστίμου που της επιβάλλεται.
535   Στο μέτρο που δεν υποστηρίζεται εν προκειμένω ότι το ποσό των προστίμων υπερβαίνει το 10 % του συνολικού κύκλου εργασιών των
ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων, τα πρόστιμα αυτά δεν μπορούν να επικριθούν απλώς και μόνον διότι, προστιθέμενα σε εκείνα
που επιβλήθηκαν στους Ευρωπαίους παραγωγούς, υπερβαίνουν τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιείται στην οικεία αγορά, ήτοι τα
73 εκατομμύρια ευρώ. Ασφαλώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το Δικαστήριο, στην απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2000, C‑248/98 P, KNP
BT κατά Επιτροπής (Συλλογή 2000, σ. I-9641, σκέψη 61), τόνισε παρεμπιπτόντως ότι «[το άρθρο] 15, παράγραφος 2, του κανονισμού
17 […] σκοπεί να εξασφαλίζει ότι η κύρωση τελεί σε αναλογία προς τη βαρύτητα την οποία έχει η επιχείρηση στην αγορά των προϊόντων
που αποτελούν αντικείμενο της παραβάσεως». Ωστόσο, πέραν του ότι, στη σκέψη 61 της προμνησθείσας αποφάσεως, το Δικαστήριο
αναφέρεται ρητώς, υπό τύπον παραπομπής, στη σκέψη 119 της προμνησθείσας στη σκέψη 56 αποφάσεως Musique diffusion française
κ.λπ. κατά Επιτροπής, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η εν λόγω διατύπωση, η οποία δεν επαναλήφθηκε στη μεταγενέστερη νομολογία,
εντάσσεται στο ιδιαίτερο πλαίσιο της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η ως άνω απόφαση KNP BT κατά Επιτροπής. Στην υπόθεση
αυτή, η προσφεύγουσα προσήπτε, συγκεκριμένα στην Επιτροπή ότι είχε λάβει υπόψη της τις πωλήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί
εντός του ομίλου προς καθορισμό των μεριδίων της στην αγορά, ενέργεια την οποία, ωστόσο, έκρινε έγκυρη το Δικαστήριο με την
ανωτέρω αιτιολογία. Συνεπώς, από την απόφαση αυτή δεν μπορεί να συναχθεί ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στις ιαπωνικές προσφεύγουσες
επιχειρήσεις στην υπό κρίση περίπτωση είναι δυσανάλογες.
536   Εξάλλου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Επιτροπή, καίτοι δεν επικαλέστηκε ρητώς τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό
των προστίμων στην προσβαλλόμενη απόφαση, καθόρισε ωστόσο το ποσό των προστίμων που επέβαλε στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις
εφαρμόζοντας τη μέθοδο υπολογισμού την οποία έχει αυτοδεσμευθεί να εφαρμόζει.
537   Όμως, αν η Επιτροπή διαθέτει ένα περιθώριο εκτιμήσεως για την επιμέτρηση των προστίμων (απόφαση του Πρωτοδικείου της 6ης Απριλίου
1995, T‑150/89, Martinelli κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. II-1165, σκέψη 59, και, κατ’ αναλογίαν, προμνησθείσα στη σκέψη
532 απόφαση Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, σκέψη 127), πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να αποστεί από τους
κανόνες με τους οποίους έχει αυτοδεσμευθεί (βλ. προμνησθείσα στη σκέψη 327 απόφαση Hercules Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη
53, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με την προμνησθείσα στη σκέψη 521 απόφαση της 8ης Ιουλίου 1999, Hercules Chemicals κατά
Επιτροπής, και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Έτσι, η Επιτροπή οφείλει πράγματι, κατά την επιμέτρηση των προστίμων, να
λαμβάνει υπόψη τα προβλεπόμενα στις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων, ιδίως τα στοιχεία που προβλέπονται
από επιτακτικούς κανόνες.
538   Ωστόσο, το περιθώριο εκτιμήσεως της Επιτροπής και τα όρια τα οποία η ίδια έχει ορίσει δεν προδικάζουν, εν πάση περιπτώσει,
την εκ μέρους του κοινοτικού δικαστή άσκηση της αρμοδιότητάς του πλήρους δικαιοδοσίας.
539   Πρέπει να παρατηρηθεί ότι, σύμφωνα με το σημείο 1 Α των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, «για [την
αξιολόγηση της σοβαρότητας] της παράβασης, πρέπει να ληφθεί υπόψη ο χαρακτήρας της ίδιας της παράβασης, ο πραγματικός αντίκτυπος
επί της αγοράς, εφόσον αυτός είναι δυνατό να εκτιμηθεί, καθώς και η έκταση της γεωγραφικής αγοράς αναφοράς». Στην αιτιολογική
σκέψη 159 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή αναφέρει ότι έλαβε υπόψη της τα ίδια αυτά τρία κριτήρια για να καθορίσει
τη σοβαρότητα της παραβάσεως.
540   Εντούτοις, στην αιτιολογική σκέψη 161 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή στηρίχθηκε κυρίως στη φύση της παράνομης συμπεριφοράς
όλων των επιχειρήσεων για να θεμελιώσει το συμπέρασμά της ότι η παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης
αποφάσεως είναι «εξαιρετικά σοβαρή». Συναφώς, επικαλέστηκε τη φύση της κολαζομένης συμφωνίας περί κατανομής των αγορών, η
οποία έθιγε τον ανταγωνισμό και έβλαπτε την καλή λειτουργία της εσωτερικής αφοράς, την εκ προθέσεως διάπραξη της παραβάσεως
και τον μυστικό και θεσμοποιημένο χαρακτήρα του συστήματος που εγκαθιδρύθηκε για τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή
έλαβε επίσης υπόψη της, στην ίδια αιτιολογική σκέψη 161, το γεγονός ότι «τα εν λόγω τέσσερα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν την
πλειοψηφία της κατανάλωσης [σωλήνων] OCTG και [σωληναγωγών] άνευ ραφής στην ΕΚ και κατά συνέπεια μια εκτεταμένη γεωγραφική
αγορά».
541   Αντιθέτως, στην αιτιολογική σκέψη 160 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι «οι συγκεκριμένες επιπτώσεις
της παράβασης στην αγορά είναι περιορισμένες», διότι τα δύο συγκεκριμένα προϊόντα που καλύπτει η παράβαση αυτή, ήτοι οι συνήθους
ποιότητας σωλήνες OCTG και οι σωληναγωγοί «έργου», αντιπροσωπεύουν μόνον το 19 % της κοινοτικής καταναλώσεως σε σωλήνες OCTG
και σωληναγωγούς άνευ ραφής και διότι οι συγκολλητοί σωλήνες μπορούν πλέον να καλύψουν ένα τμήμα της ζητήσεως σε σωλήνες άνευ
ραφής λόγω της τεχνολογικής προόδου.
542   Έτσι, στην αιτιολογική σκέψη 162 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή, αφού χαρακτηρίζει την παράβαση αυτή «εξαιρετικά
σοβαρή» βάσει των στοιχείων που απαριθμεί στην αιτιολογική σκέψη 161, λαμβάνει υπόψη της τις σχετικά περιορισμένες πωλήσεις
των επιμάχων προϊόντων από τους αποδέκτες της προσβαλλομένης αποφάσεως στα εν λόγω τέσσερα κράτη μέλη (73 εκατομμύρια ευρώ
ετησίως). Αυτή η αναφορά στο μέγεθος της επηρεασθείσας αγοράς αντιστοιχεί στην εκτίμηση του περιορισμένου χαρακτήρα των επιπτώσεων
της παραβάσεως στην αγορά, που περιέχεται στη σκέψη 160 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Κατόπιν αυτού, η Επιτροπή αποφάσισε
να καθορίσει το ποσό του προστίμου σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως στα 10 εκατομμύρια ευρώ. Όμως, οι κατευθυντήριες
γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων προβλέπουν, καταρχήν, πρόστιμο «άνω των 20 εκατομμυρίων [ευρώ]» για παράβαση εμπίπτουσα
στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων.
543   Πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτή η μείωση του ποσού που καθορίστηκε σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα στο 50 % του ελάχιστου ποσού
που προβλέπεται συνήθως στην περίπτωση «πολύ σοβαρής» παραβάσεως λαμβάνει προσηκόντως υπόψη την περιορισμένη επίπτωση της
παραβάσεως στην αγορά στην υπό κρίση περίπτωση. Συναφώς, πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι τα πρόστιμα έχουν και αποτρεπτική
λειτουργία στον τομέα του ανταγωνισμού (βλ., συναφώς, σημείο 1 Α, τέταρτο εδάφιο, των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό
των προστίμων). Έτσι, λαμβανομένου υπόψη του μεγάλου μεγέθους των αποδεκτριών της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεων, το
οποίο επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 165 της προσβαλλομένης αποφάσεως (βλ. επίσης κατωτέρω σκέψη 552), μια ουσιαστικά
μεγαλύτερη μείωση του ποσού που καθορίστηκε σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως θα στερούσε πιθανώς τα πρόστιμα από
τον αποτρεπτικό τους χαρακτήρα.
544   Όσον αφορά τα επιχειρήματα που αντλούνται από την ύπαρξη εμποδίων στις εξαγωγές προς τις κοινοτικές αγορές onshore, πρέπει
να παρατηρηθεί ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της τα στοιχεία αυτά στην προσβαλλόμενη απόφαση για τον καθορισμό του ύψους
των προστίμων, καθόσον αμφισβητεί το υποστατό τους. Δεδομένου ότι ο χαρακτηρισμός της παραβάσεως ως «εξαιρετικά σοβαρής» εν
προκειμένω στηρίζεται στη φύση της παραβάσεως αυτής και στο αντικείμενό της και όχι στα αποτελέσματά της, αυτά τα επιχειρήματα
των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων δεν ασκούν καμία επιρροή στην ανάλυση αυτή καθαυτήν.
545   Επιπλέον, πρέπει και πάλι να υπομνησθεί συναφώς ότι η Επιτροπή εφάρμοσε σημαντικότατη μείωση, σε σχέση προς το ποσό που επιβάλλεται
συνήθως για παράβαση αυτής της σοβαρότητας, ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη ο περιορισμένος χαρακτήρας των οικονομικών επιπτώσεων
της συμφωνίας.
546   Εξάλλου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εφόσον η παράβαση την οποία διαπιστώνει το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως αποδείχθηκε
βάσει εγγράφων αποδεικτικών στοιχείων, η συμμετοχή των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων στη θίγουσα τον ανταγωνισμό συμφωνία,
η οποία τιμωρείται, αποτελεί ένα από τους κύριους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή δεν χρειάστηκε, εν πάση περιπτώσει, να
εκτιμήσει το υποστατό και τη σημασία των εμποδίων στο εμπόριο τα οποία επικαλέστηκαν οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις.
Πράγματι, μια επιχείρηση η οποία δεσμεύεται, στο πλαίσιο ευρύτερης συμφωνίας, να μη πραγματοποιεί πωλήσεις ενός συγκεκριμένου
προϊόντος σε μια δεδομένη αγορά, ενώ οπωσδήποτε δεν είχε την πρόθεση να το πράξει, καθιστά πρακτικά αδύνατο, με τη δική της
συμπεριφορά, να καθοριστεί ποια θα ήταν η συμπεριφορά της σε σχέση προς την πώληση του εν λόγω προϊόντος στην επίμαχη αγορά
αν δεν υπήρχε η εν λόγω συμφωνία.
547   Όμως, το σημείο 1 των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων διευκρινίζει ότι ο αντίκτυπος μιας παραβάσεως
στην αγορά πρέπει να λαμβάνεται υπόψη «εφόσον αυτός είναι δυνατό να εκτιμηθεί» (βλ. ανωτέρω σκέψη 539). Επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, ακριβώς η παράνομη συμπεριφορά των ίδιων των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων
είναι εκείνη που κατέστησε αδύνατο να εκτιμηθεί η σημασία των υποτιθεμένων εμποδίων στο εμπόριο και, ως εκ τούτου, να ληφθούν
υπόψη τα εμπόδια αυτά στο πλαίσιο της εκτιμήσεως του αντίκτυπου της παραβάσεως στην αγορά.
548   Υπό τις συνθήκες αυτές, ακόμα και αν υποτεθεί ότι οι ισχυρισμοί των προσφευγουσών σχετικά με την ύπαρξη και το περιεχόμενο
των φραγμών στο εμπόριο ευσταθούν, το Πρωτοδικείο θεωρεί, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του πλήρους δικαιοδοσίας, ότι η Επιτροπή
ουδόλως παραβίασε εν προκειμένω, όταν καθόρισε το ύψος του προστίμου σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως, την αρχή
της αναλογικότητας και ότι θα ήταν, επομένως, αδικαιολόγητη περαιτέρω μείωση του εν λόγω ποσού βάσει αυτών των περιστάσεων.
Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται να αποφανθεί το Πρωτοδικείο ως προς το βάσιμο αυτού του επιχειρήματος στην προκειμένη περίπτωση.
549   Ομοίως, πρέπει να απορριφθούν τα επιχειρήματα των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων σχετικά με την υποτιθέμενη μη τήρηση,
εκ μέρους τους, της κολαζομένης συμφωνίας όσον αφορά την αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου, στην οποία ισχυρίζονται ότι
πώλησαν σημαντικές ποσότητες από τα προϊόντα που αφορά το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Όπως και τα επιχειρήματα που
εξετάστηκαν στις προηγούμενες σκέψεις, η επιχειρηματολογία αυτή, ακόμα και αν υποτεθεί βάσιμη, χρησιμεύει απλώς προς σχετικοποίηση
των πρακτικών αποτελεσμάτων της συμφωνίας την οποία κολάζει το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Όμως, η Επιτροπή ήδη
διαπίστωσε και έλαβε ορθώς υπόψη της το ότι η παράβαση είχε περιορισμένη επίπτωση στις επίμαχες αγορές (βλ. ανωτέρω σκέψεις
542 και 543).
550   Εν πάση περιπτώσει, η επίδραση αυτής της «μη τηρήσεως» της συμφωνίας όσον αφορά την αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου
περιορίζεται από το ότι η αγορά αυτή ήταν, σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, απλώς «ημιπροστατευόμενη», οπότε η Επιτροπή
είχε ήδη γνώση αυτού του στοιχείου όταν καθόρισε το ποσό των προστίμων (βλ. αιτιολογική σκέψη 62 της προσβαλλομένης αποφάσεως).
551   Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις παρατηρούν ότι το στοιχείο 1 Α, έκτο εδάφιο, των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό
των προστίμων προβλέπει τη δυνατότητα «[σταθμίσεως], σε ορισμένες περιπτώσεις, των ποσών που προκύπτουν για καθεμιά από τις
τρεις κατηγορίες [παραβάσεων] προκειμένου να ληφθεί υπόψη το ειδικό βάρος κάθε επιχείρησης και, κατ’ επέκταση, ο πραγματικός
αντίκτυπος της παράνομης συμπεριφοράς της για τον ανταγωνισμό». Σύμφωνα με το εδάφιο αυτό, αυτή η προσέγγιση ενδείκνυται «ιδιαίτερα
αν υφίστανται σημαντικές διαφορές ως προς το μέγεθος μεταξύ επιχειρήσεων που διαπράττουν το ίδιο είδος παράβασης».
552   Εν προκειμένω, η Επιτροπή διαπίστωσε, στην αιτιολογική σκέψη 165 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι όλες οι αποδέκτριες της
προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις ήταν μεγάλης διαστάσεως, οπότε δεν συνέτρεχε λόγος να υπάρξει συναφώς διαφοροποίηση
μεταξύ των ποσών των επιβληθέντων προστίμων. Ως προς το θέμα αυτό, καμία από της ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις δεν
αμφισβήτησε αυτή καθαυτήν την ιδιότητά της ως επιχειρήσεως μεγάλης διαστάσεως, δεδομένου ότι τα συναφή επιχειρήματά τους ήταν
καθαρά συγκριτικής φύσεως.
553   Επιπλέον, από τη χρησιμοποίηση της εκφράσεως «σε ορισμένες περιπτώσεις» και του όρου «ιδιαίτερα» στις κατευθυντήριες γραμμές
για τον υπολογισμό των προστίμων προκύπτει ότι η στάθμιση αναλόγως του μεγέθους κάθε επιχειρήσεως δεν αποτελεί συστηματικώς
εφαρμοζόμενο στάδιο υπολογισμού το οποίο η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να εφαρμόζει, αλλά μια δυνατότητα ευελιξίας την οποία έδωσε
στον εαυτό της στις υποθέσεις στις οποίες είναι αναγκαία. Πρέπει να υπομνησθεί στο πλαίσιο αυτό η νομολογία σύμφωνα με την
οποία η Επιτροπή διαθέτει εξουσία εκτιμήσεως που της επιτρέπει να λαμβάνει ή να μη λαμβάνει υπόψη ορισμένα στοιχεία κατά τον
καθορισμό του ύψους των προστίμων τα οποία σχεδιάζει να επιβάλει, σε συνάρτηση ιδίως με τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε υποθέσεως
(βλ., υπό το πνεύμα αυτό, διάταξη του Δικαστηρίου της 25ης Μαρτίου 1996, C‑137/95 P, SPO κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996,
σ. I-1611, σκέψη 54, απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Ιουλίου 1997, C‑219/95 P, Ferriere Nord κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997,
σ. I-4411, σκέψεις 32 και 33, και προμνησθείσα στη σκέψη 180 απόφαση Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη
465· βλ., επίσης, υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑309/94, KNP BT κατά Επιτροπής, Συλλογή
1998, σ. II-1007, σκέψη 68). Λαμβανομένων υπόψη των όρων του σημείου 1 Α, έκτο εδάφιο, των κατευθυντηρίων γραμμών για τον
υπολογισμό των προστίμων, οι οποίοι παρατέθηκαν ανωτέρω, πρέπει να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή διατήρησε ένα ορισμένο περιθώριο
εκτιμήσεως όσον αφορά τη σκοπιμότητα της σταθμίσεως των προστίμων σε συνάρτηση με το μέγεθος κάθε επιχειρήσεως.
554   Εφόσον η Επιτροπή διαπίστωσε, στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι όλες οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις ήταν μεγάλης διαστάσεως
(βλ. ανωτέρω σκέψη 552) και έλαβε υπόψη της τον σχετικώς περιορισμένο αντίκτυπο της παραβάσεως στις αγορές συνολικώς (βλ.
ανωτέρω σκέψεις 542 και 543), η επιχειρηματολογία των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων δεν αρκεί για να καταδειχθεί ότι
η Επιτροπή υπερέβη τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεως που διέθετε εν προκειμένω λόγω του ότι δεν εφάρμοσε το σημείο 1 Α, έκτο
εδάφιο, των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων.
555   Εξάλλου, η Sumitomo υποστηρίζει ότι η ύπαρξη των συμφωνιών αυτοπεριορισμού πριν από το 1991 αποτελεί ελαφρυντική περίσταση
την οποία η Επιτροπή όφειλε να λάβει υπόψη της για την μετά τις συμφωνίες αυτές περίοδο. Συναφώς, αρκεί η διαπίστωση ότι,
μολονότι το καθεστώς των συμφωνιών αυτοπεριορισμού αποτέλεσε το αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων
και της Επιτροπής στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, δεν αμφισβητείται ότι οι συμφωνίες αυτές δεν ίσχυαν πλέον, είτε σε
εθνικό είτε σε διεθνές επίπεδο, από την 1η Ιανουαρίου 1991. Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, αφ’ ης στιγμής οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού
έπαυσαν να ισχύουν, δεν μπορούσαν πλέον να επηρεάσουν την εμπορική συμπεριφορά των Ιαπώνων παραγωγών και δεν μπορούν, ως εκ
τούτου, να προβληθούν ως ελαφρυντική περίσταση στο παρόν πλαίσιο.
556   Συναφώς, εφόσον οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού δεν θεωρήθηκαν ως επιβαρυντική περίσταση στην προσβαλλόμενη απόφαση, δεν μπορεί
να υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τον χαρακτηρισμό αυτόν.
557   Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της JFE‑Kawasaki ότι ελήφθη υπόψη η παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης
αποφάσεως, από την αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως και από την απουσία αναφορών στις συμβάσεις εφοδιασμού
στις οποίες συνίσταται η δεύτερη αυτή παράβαση στις αιτιολογικές σκέψεις 159 έως 163 και 165 έως 175 προκύπτει ότι η Επιτροπή
αποφάσισε να μην τις λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση των προστίμων. Η περίσταση αυτή αρκεί για να καταστήσει αλυσιτελές το
επιχείρημα που προβάλλει η JFE‑Kawasaki στο πλαίσιο του παρόντος λόγου.
558   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι ο παρών λόγος πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
6.
Επί του έκτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως
α)       Επιχειρήματα των διαδίκων
559   Κατά τη Nippon, την JFE‑Kawasaki και τη Sumitomo, το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στους Ιάπωνες παραγωγούς, με την αιτιολογία
ότι δέχθηκαν να μη πωλούν τα προϊόντα που αφορά το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως στην Ευρώπη, είναι δυσανάλογο σε σχέση
προς τα ποσά των προστίμων που επιβλήθηκαν στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Συγκεκριμένα, οι τελευταίοι διέπραξαν δύο παραβάσεις
με αντικείμενο τη στεγανοποίηση της κοινής αγοράς, ενώ η ενδοκοινοτική αυτή πτυχή απουσίαζε από την παράβαση την οποία φέρονται
ότι διέπραξαν οι Ιάπωνες παραγωγοί. Συνεπώς, η Επιτροπή παραβίασε την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων η οποία δεν επιτρέπει,
μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση διαφορετικών καταστάσεων κατά τον ίδιο τρόπο όταν δεν υφίσταται αντικειμενική προς τούτο δικαιολογία
(απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Φεβρουαρίου 1996, C‑342/93, Gillespie κ.λπ., Συλλογή 1996, σ. I-475, σκέψη 16, και κατευθυντήριες
γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων). Η Sumitomo παρατηρεί ότι δεν δικαιολογείται να συναχθούν συνέπειες από το ότι η
παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως εντάσσεται, καθ’ υπόθεση, στο πλαίσιο της παραβάσεως την
οποία διαπιστώνει το άρθρο 1 της αποφάσεως, εφόσον η Επιτροπή δεν ισχυρίζεται ότι η συμφωνία μεταξύ των Ευρωπαίων και των
Ιαπώνων παραγωγών απαιτούσε από τους Ευρωπαίους παραγωγούς να διαπράξουν αυτή την πρόσθετη παράβαση. Επομένως, οι ιαπωνικές
προσφεύγουσες επιχειρήσεις είχαν πράγματι έννομο συμφέρον να αμφισβητήσουν τη συλλογιστική που ακολούθησε η Επιτροπή στην
αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως και σύμφωνα με την οποία κανένα επιπλέον πρόστιμο δεν έπρεπε να επιβληθεί
στους Ευρωπαίους παραγωγούς.
560   Η JFE‑Kawasaki επαναλαμβάνει συναφώς την επιχειρηματολογία της σύμφωνα με την οποία οι σχέσεις μεταξύ των Ευρωπαίων και των
Ιαπώνων παραγωγών και οι σχέσεις μεταξύ των ίδιων των Ευρωπαίων παραγωγών έπρεπε να αντιμετωπιστούν ως δύο χωριστές παραβάσεις.
Η Sumitomo υποστηρίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, αν μια παράβαση που έχει ως αντικείμενο την κατανομή των κοινοτικών αγορών
μεταξύ των Ευρωπαίων παραγωγών μπορεί να χαρακτηριστεί ως πολύ σοβαρή, λόγω του ότι είναι ικανή να στεγανοποιήσει τις αγορές
των κρατών μελών, δεν ισχύει το ίδιο όσον αφορά τη δέσμευση την οποία αναλαμβάνουν παραγωγοί μιας τρίτης χώρας να μη πωλούν
τα προϊόντα τους στην κοινοτική αγορά.
561   Κατά τη Sumitomo, η Επιτροπή παραβίασε επίσης την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων καθόσον δεν έλαβε υπόψη τη μακρύτερη
διάρκεια της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκειμένου να καθορίσει το ύψος των προστίμων
που επέβαλε στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Η Sumitomo υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι η παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της
προσβαλλομένης αποφάσεως δεν αφορά τα ίδια προϊόντα με εκείνα τα οποία αφορά το άρθρο 1, καθόσον η δεύτερη παράβαση αφορά
μόνον τους λείους χαλυβδοσωλήνες.
562   Η Nippon υποστηρίζει, επίσης, ότι οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη, κατά τον υπολογισμό του ποσού
του προστίμου που επιβλήθηκε στους Ευρωπαίους παραγωγούς, διότι οι συμφωνίες αυτές δεν είχαν καμία επίδραση σ’ αυτή την ενδοκοινοτική
πτυχή των παραβάσεων. Εξάλλου, το πρόστιμο που επιβλήθηκε για την παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης
αποφάσεως περιλαμβάνει, κατά την JFE‑Kawasaki, και εκείνο που έπρεπε να επιβληθεί για την παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο
2, στην οποία οι Ιάπωνες παραγωγοί δεν είχαν καμία απολύτως ανάμειξη. Υπό το φως όλων αυτών των επιχειρημάτων, πρέπει να μειωθεί
το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στους Ιάπωνες παραγωγούς ούτως ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ αυτών και των
Ευρωπαίων παραγωγών.
563   Συναφώς, η JFE‑NKK υποστηρίζει ότι η Επιτροπή, αποφασίζοντας ότι κάθε παραγωγός ευθυνόταν για την εφαρμογή της υποτιθέμενης
συμπράξεως στο σύνολό της, εφάρμοσε την αρχή της συλλογικής ευθύνης και παραβίασε, πράττοντάς το, τη γενική αρχή σύμφωνα με
την οποία οι κυρώσεις πρέπει να επιβάλλονται βάσει της ατομικής ευθύνης.
564   Κατά την Επιτροπή, στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις δεν επιφυλάχθηκε δυσμενής μεταχείριση, καθόσον το ίδιο πρόστιμο
λόγω σοβαρότητας της παραβάσεως επιβλήθηκε σε κάθε έναν από τους Ευρωπαίους και τους Ιάπωνες παραγωγούς για την παράβαση που
διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
565   Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις δεν έχουν κανένα έννομο συμφέρον να αμφισβητήσουν το συμπέρασμα που περιέχεται στην
αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως, διότι η επιλογή στην οποία προέβη η Επιτροπή να μην επιβάλει πρόσθετο
πρόστιμο προκειμένου να ληφθεί υπόψη και η δεύτερη παράβαση δεν τις βλάπτει. Το ότι η παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο
2 της προσβαλλομένης αποφάσεως διήρκεσε περισσότερο από όσο η κύρια παράβαση στην υλοποίηση της οποίας συνέβαλε καθώς και
το ότι η παράβαση αυτή αφορούσε την αγορά των λείων σωλήνων δεν ασκούν επιρροή όσον αφορά τα πρόστιμα που επιβάλλονται δυνάμει
του άρθρου 1 της εν λόγω αποφάσεως.
β)       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
566   Όσον αφορά την επιχειρηματολογία που αντλείται από το ότι η παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως
συντίθεται, στην πραγματικότητα, από δύο παραβάσεις, ήτοι μία ενδοκοινοτική παράβαση και μία διηπειρωτική παράβαση, αρκεί
να υπομνησθεί ότι, για τους λόγους που εκτίθενται ανωτέρω στις σκέψεις 370 έως 374, η παράβαση αυτή είναι ενιαία παράβαση.
Έτσι, το γεγονός ότι θεωρήθηκε ότι όλοι οι συνεργοί μετέσχαν στον ίδιο βαθμό ουδόλως συνιστά, συναφώς, παραβίαση της γενικής
αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, ούτε, εξάλλου, της αρχής της αναλογικότητας.
567   Όσον αφορά την αιτίαση που αντλείται από την ύπαρξη της παραβάσεως η οποία διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως
και για την οποία ευθύνονται οι Ευρωπαίοι παραγωγοί, διαπιστώθηκε ανωτέρω στη σκέψη 557 ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της
την παράβαση αυτή κατά τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων στην προσβαλλόμενη απόφαση.
568   Ωστόσο, κρίθηκε επίσης, στην ανωτέρω σκέψη 451, ότι, αντίθετα προς τα υποστηριζόμενα από την Επιτροπή, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες
επιχειρήσεις είχαν πράγματι έννομο συμφέρον να αμφισβητήσουν την εκτιθέμενη στην αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης
αποφάσεως εκτίμηση της Επιτροπής όσον αφορά τη σχέση μεταξύ των δύο παραβάσεων που διαπιστώνει η απόφαση αυτή.
569   Πρέπει να υπομνησθεί ότι η ίδια η Επιτροπή θεώρησε, στην αιτιολογική σκέψη 111 της προσβαλλομένης αποφάσεως, αφού εξέτασε
τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συμβάσεων εφοδιασμού, ότι οι εν λόγω συμβάσεις, αυτές καθαυτές, συνιστούσαν παράβαση του άρθρου
81, παράγραφος 1, ΕΚ και ότι τα περιοριστικά του ανταγωνισμού αντικείμενα και αποτελέσματα των συμβάσεων αυτών έβαιναν πέραν
της απλής συμβολής στη διατήρηση της ισχύος της συμφωνίας Ευρώπης-Ιαπωνίας (βλ. ανωτέρω σκέψεις 362 έως 364). Ειδικότερα,
η Επιτροπή έκρινε ότι η παράβαση αυτή είχε επιπτώσεις όχι μόνον στα επόμενα στάδια εμπορίας στην αγορά των συνήθους ποιότητας
σωλήνων OCTG, αλλά επίσης, κατά αμεσότερο και προφανέστερο τρόπο, στα προηγούμενα στάδια εμπορίας στην αγορά των λείων σωλήνων.
570   Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή όφειλε να συναγάγει τις συνέπειες αυτών των πραγματικών διαπιστώσεων και νομικών χαρακτηρισμών
κατά την επιμέτρηση των προστίμων και ότι δεν το έπραξε.
571   Πράγματι, όπως κρίθηκε στην ανωτέρω σκέψη 364, η πρώτη φράση της αιτιολογικής σκέψεως 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως ενέχει
σφάλματα εκτιμήσεως, καθόσον η Επιτροπή θεώρησε ότι οι συμβάσεις που συνιστούσαν τη δεύτερη παράβαση αποτελούσαν απλώς «μέσο
εφαρμογής» της πρώτης παραβάσεως. Κατά συνέπεια, η δεύτερη φράση της αιτιολογικής σκέψεως 164, με την οποία η Επιτροπή ανακοινώνει
την πρόθεσή της να μην επιβάλει πρόσθετο πρόστιμο για τη δεύτερη παράβαση, στερείται λογικού ερείσματος.
572   Η Επιτροπή διαθέτει ένα ορισμένο περιθώριο εκτιμήσεως κατά την επιμέτρηση των προστίμων και, εφόσον οι κατευθυντήριες γραμμές
της για τον υπολογισμό των προστίμων δεν την υποχρεώνουν να λαμβάνει συστηματικά υπόψη ένα συγκεκριμένο στοιχείο (βλ. ανωτέρω
σκέψεις 537 και 553 καθώς και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία), μπορεί να καθορίσει ποιους παράγοντες πρέπει να λάβει προς
τούτο υπόψη, πράγμα που της επιτρέπει να προσαρμόζει την εκτίμησή της in concreto. Ωστόσο, προβαίνοντας στην εκτίμηση αυτή,
η Επιτροπή οφείλει να τηρεί το κοινοτικό δίκαιο, το οποίο περιλαμβάνει όχι μόνον τις διατάξεις της Συνθήκης, αλλά και τις
γενικές αρχές του δικαίου (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση του Δικαστηρίου της 25ης Ιουλίου 2002, C‑50/00 P, Unión de Pequeños
Agricultores κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2002, σ. I-6677, σκέψη 38).
573   Παραλείποντας έτσι να λάβει υπόψη της την παράβαση που διαπιστώνει το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκειμένου να
καθορίσει το ύψος του προστίμου που επιβλήθηκε στους Ευρωπαίους παραγωγούς, η Επιτροπή αντιμετώπισε κατά μη διαφοροποιημένο
τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, χωρίς ωστόσο να επικαλεστεί αντικειμενικούς λόγους προς δικαιολόγηση της στάσης της. Επομένως,
παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως η οποία αποτελεί γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση
του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑311/94, BPB de Eendracht κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-1129, σκέψη 309, και
την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
574   Κατά συνέπεια, ο παρών λόγος, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, πρέπει να γίνει δεκτός. Επομένως,
το Πρωτοδικείο πρέπει να κάνει χρήση της αρμοδιότητας πλήρους δικαιοδοσίας, η οποία απορρέει από το άρθρο 229 ΕΚ και το άρθρο
17 του κανονισμού 17, για να μεταρρυθμίσει το ποσό των προστίμων που επιβλήθηκαν με το άρθρο 4 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
575   Συναφώς, η Επιτροπή παρατήρησε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι η τυχόν ύπαρξη της άνισης μεταχειρίσεως που διαπιστώθηκε
ανωτέρω θα πρέπει λογικά να οδηγήσει μάλλον σε αύξηση του ποσού των προστίμων που επιβλήθηκαν στους Ευρωπαίους παραγωγούς,
παρά σε μείωση του ποσού των προστίμων που επιβλήθηκαν στους Ιάπωνες παραγωγούς. Πρέπει να παρατηρηθεί, στο πλαίσιο αυτό,
ότι, αντίθετα προς τα υποστηριχθέντα από την JFE‑Kawasaki στην υπό κρίση περίπτωση στο πλαίσιο άλλου λόγου (βλ. ανωτέρω σκέψη
512), οι εκπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν, εκτός εάν έχουν ρητές αντίθετες οδηγίες από τους ιεραρχικώς ανωτέρους τους, να
ζητήσουν νομίμως από τον κοινοτικό δικαστή να ασκήσει την αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας και να αυξήσει το ποσό του προστίμου
που καθόρισαν τα μέλη της Επιτροπής. Πράγματι, το γεγονός απλώς και μόνον ότι ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής ζητεί από τον
κοινοτικό δικαστή να ασκήσει την εξουσία την οποία διαθέτει και προβάλλει επιχειρήματα τα οποία θα μπορούσαν, ενδεχομένως,
να δικαιολογήσουν το διάβημα αυτό δεν σημαίνει ότι ο εκπρόσωπος υποκαθιστά τα μέλη της Επιτροπής.
576   Πρέπει να θεωρηθεί ότι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, η πλέον ενδεδειγμένη λύση προς αποκατάσταση της δέουσας
ισορροπίας μεταξύ των αποδεκτών της προσβαλλομένης αποφάσεως θα ήταν να αυξηθεί το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε σε κάθε
έναν από τους Ευρωπαίους παραγωγούς που άσκησαν προσφυγή ζητώντας από Πρωτοδικείο να μεταρρυθμίσει το ποσό του προστίμου του
και, συνεπώς, να προβεί σε επανεκτίμηση του ύψους του, αντί να μειωθεί το ποσό των προστίμων που επιβλήθηκαν στις ιαπωνικές
προσφεύγουσες επιχειρήσεις. Πράγματι, η ανωτέρω μνημονευθείσα άνιση μεταχείριση δεν έγκειται στην αναλογικώς υπερβολικά υψηλή
κύρωση που επιβλήθηκε στους Ιάπωνες παραγωγούς, καθόσον ο τρόπος υπολογισμού τον οποίο εφάρμοσε η Επιτροπή προς καθορισμό
του ύψους των προστίμων τους κρίθηκε απολύτως νόμιμος αυτός καθαυτόν (βλ. ανωτέρω σκέψεις 531 έως 558), αλλά, αντιθέτως, στο
ότι η σοβαρότητα της παράνομης συμπεριφοράς των Ευρωπαίων παραγωγών, συνολικώς εκτιμώμενη, υποεκτιμήθηκε σε σχέση προς τη
σοβαρότητα της παράνομης συμπεριφοράς των Ιαπώνων παραγωγών.
577   Επιπλέον, καθεμία από τις προσφεύγουσες στις υποθέσεις T‑44/00, T‑48/00 και T‑50/00, ήτοι η Mannesmann, η Corus και η Dalmine,
ζήτησε, με την προσφυγή της, από το Πρωτοδικείο να ασκήσει, ως προς αυτήν, την αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας και να μεταρρυθμίσει
το ύψος του επιβληθέντος προστίμου. Πρέπει να αναγνωριστεί ότι, όταν ένας προσφεύγων ζητεί από το Πρωτοδικείο να ασκήσει την
αρμοδιότητα αυτή, ακόμα και στο πλαίσιο αιτήματος περί μειώσεως του ποσού ενός προστίμου, το Πρωτοδικείο έχει τότε την εξουσία
να μεταρρυθμίσει την προσβαλλόμενη πράξη, ακόμα και αν δεν την ακυρώσει, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πραγματικές περιστάσεις,
προκειμένου να τροποποιήσει το ύψος του επιβληθέντος προστίμου (βλ., υπό την έννοια αυτή, προμνησθείσα στη σκέψη 180 απόφαση
Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 692). Επιπλέον, η αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας που απονέμει στον
κοινοτικό δικαστή το άρθρο 17 του κανονισμού 17 σύμφωνα με το άρθρο 229 ΕΚ περιλαμβάνει ρητώς την εξουσία αυξήσεως, εφόσον
παρίσταται ανάγκη, του επιβληθέντος προστίμου.
578   Ωστόσο, η Επιτροπή δεν ζήτησε από το Πρωτοδικείο, στα υπομνήματα αντικρούσεως στις υποθέσεις T-44/00, T-48/00 και T-50/00,
που ενώθηκαν με τις υπό κρίση υποθέσεις για τη διεξαγωγή κοινής επ’ ακροατηρίου συζητήσεως (βλ. τις δημοσιευθείσες σήμερα
αποφάσεις Mannesmannröhren‑Werke κατά Επιτροπής, σκέψη 38, Corus κατά Επιτροπής, σκέψη 38, και Dalmine κατά Επιτροπής, σκέψεις
38, 245 έως 247), ούτε καθυστερημένα κατά την εν λόγω επ’ ακροατηρίου συζήτηση, έστω και αν αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο αυτό,
να αναθεωρήσει προς τα άνω το ποσό των προστίμων που επιβλήθηκαν στις προσφεύγουσες στις υποθέσεις αυτές. Συναφώς, το Πρωτοδικείο
δεν κάλεσε τις προσφεύγουσες αυτές να υποβάλουν παρατηρήσεις επί του θέματος αυτού. Επομένως, οι προσφεύγουσες στις τρεις
προμνησθείσες υποθέσεις δεν είχαν την ευκαιρία να λάβουν θέση επί της σκοπιμότητας μιας τέτοιας αυξήσεως των προστίμων τους,
ούτε επί των παραγόντων που θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να επηρεάσουν το ύψος των προστίμων αυτών. Υπό τις συνθήκες αυτές,
τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν στις προσφεύγουσες στις τρεις προμνησθείσες υποθέσεις δεν αυξήθηκαν (βλ. το διατακτικό των προμνησθεισών
αποφάσεων Mannesmannröhren‑Werke κατά Επιτροπής, Corus κατά Επιτροπής και Dalmine κατά Επιτροπής).
579   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το πλέον ενδεδειγμένο μέσο αποκαταστάσεως της άνισης μεταχειρίσεως που διαπιστώθηκε εν προκειμένω
είναι η μείωση, κατά τον καθορισμό του ποσού του προστίμου που επιβλήθηκε σε καθεμία από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις,
του ποσού που καθόρισε η Επιτροπή σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως στην αιτιολογική σκέψη 163 της προσβαλλομένης
αποφάσεως. Ασκώντας την εξουσία πλήρους δικαιοδοσίας, το Πρωτοδικείο κρίνει, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων εν προκειμένω,
ότι το ποσό αυτό πρέπει να μειωθεί από δέκα εκατομμύρια ευρώ σε εννέα εκατομμύρια ευρώ για καθεμία από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες
επιχειρήσεις.
580   Το νέο αυτό ποσό λαμβάνεται υπόψη κατωτέρω στις σκέψεις 588 και 590 προς καθορισμό του ποσού των προστίμων που επιβάλλονται
στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις.
581   Τέλος, όσον αφορά την επιχειρηματολογία της Nippon σχετικά με το ότι οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη,
κατά τον υπολογισμό του προστίμου που επιβλήθηκε στους Ευρωπαίους παραγωγούς, διότι οι συμφωνίες αυτές δεν είχαν καμία επίδραση
σ’ αυτή την ενδοκοινοτική πτυχή των παραβάσεων, πρέπει, καταρχάς, να παρατηρηθεί ότι κρίθηκε ήδη ότι δεν ήταν απαραίτητο εν
προκειμένω να αντιμετωπισθεί η παράβαση την οποία διαπιστώνει στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως ως δύο αυτοτελείς παραβάσεις,
εκ των οποίων η μεν πρώτη θα αφορούσε τις σχέσεις μεταξύ των Ευρωπαίων και των Ιαπώνων παραγωγών, η δε δεύτερη τις ενδοκοινοτικές
σχέσεις (βλ. κατωτέρω σκέψη 584).
582   Πρέπει, στη συνέχεια, να παρατηρηθεί ότι η επιλογή της Επιτροπής να μη λάβει υπόψη της την ύπαρξη παραβάσεως πριν από το 1990
λόγω της υπάρξεως των συμφωνιών αυτοπεριορισμού αποτελεί αναγκαστικά παραχώρηση, εκ μέρους της Επιτροπής, και προς τους Ιάπωνες
παραγωγούς για λόγους απτόμενους της εμπορικής πολιτικής που εφαρμόζεται στον τομέα της χαλυβουργίας. Πράγματι, σύμφωνα με
τη γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την εισαγωγή ιαπωνικών προϊόντων στην Κοινότητα, η ύπαρξη των συμφωνιών αυτοπεριορισμού
δεν θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη προς όφελος των Ιαπώνων παραγωγών στο πλαίσιο της εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού.
583   Συναφώς, από την αιτιολογική σκέψη 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού συνήφθησαν από
τη δεκαετία του ’70 και μετά «στο πλαίσιο των εμπορικών μέτρων […] για την καταπολέμηση της κρίσης» τα οποία έλαβε η Επιτροπή
για την αντιμετώπιση της δύσκολης καταστάσεως στην κοινοτική χαλυβουργία. Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις δεν αμφισβήτησαν
τον ισχυρισμό αυτό στην παρούσα διαδικασία, πρέπει δε να υπομνησθεί συναφώς ότι η Επιτροπή χορήγησε μείωση του ποσού των επιβληθέντων
προστίμων σε όλους τους αποδέκτες της προσβαλλομένης αποφάσεως λόγω ελαφρυντικών περιστάσεων, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός
«ότι ο τομέας χαλυβδοσωλήνων γνώρισε μακροχρόνια κρίση» (αιτιολογική σκέψη 168 της προσβαλλομένης αποφάσεως).
584   Λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων αυτών, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι λόγοι εμπορικής πολιτικής, οι οποίοι υπαγόρευσαν την παραχώρηση
που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 108 της προσβαλλομένης αποφάσεως για την αντίστοιχη περίοδο ισχύος των συμφωνιών αυτοπεριορισμού,
άπτονται όχι μόνον των σχέσεων μεταξύ των κοινοτικών και των ιαπωνικών αρχών, αλλά και της υπάρξεως της κρίσεως η οποία επηρέασε
τόσο τους Ιάπωνες παραγωγούς χαλυβδοσωλήνων όσο και τους κοινοτικούς ομολόγους τους κατά την ίδια αυτή περίοδο.
585   Εξάλλου, η Επιτροπή παρατήρησε στην αιτιολογική σκέψη 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως και ενώπιον του Πρωτοδικείου, χωρίς
να αντικρουσθεί ως προς το θέμα αυτό από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, ότι οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού ήταν απλώς
συμφωνίες ποσοστώσεων και μάλλον περιόριζαν παρά απαγόρευαν τη διάθεση χαλυβδοσωλήνων ιαπωνικής καταγωγής εντός της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας. Συνεπώς, η διαφορά καταστάσεως την οποία επικαλείται η Nippon είναι σχετική και όχι απόλυτη. Επομένως, οι συμφωνίες
αυτές δεν αρκούν για να εξηγήσουν την παθητική στάση των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων στις κοινοτικές αγορές.
586   Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι δεν υφίσταται η άνιση μεταχείριση την οποία επικαλείται η Nippon.
587   Εξάλλου, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου το οποίο εκτίθεται ανωτέρω στις σκέψεις 583 έως 585, ιδίως της πολιτικής φύσεως της
εκ μέρους της Επιτροπής παραχωρήσεως, η νομιμότητα της οποίας δεν αμφισβητείται, δεν συντρέχει ανάγκη, εν πάση περιπτώσει,
να τροποποιήσει ο κοινοτικός δικαστής το ποσό των προστίμων που επιβλήθηκαν στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, καθόσον
από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι, κατά την Επιτροπή, η εν λόγω παραχώρηση ήταν δικαιολογημένη από πολιτικής απόψεως.
7.
Υπολογισμός του ύψους των προστίμων
588   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το πρόστιμο που επιβλήθηκε σε καθεμία από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις πρέπει
να μειωθεί για να ληφθούν υπόψη, πρώτον, η μείωση του ποσού που καθορίστηκε σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως από
δέκα σε εννέα εκατομμύρια ευρώ και, δεύτερον, το ότι η διάρκεια της παραβάσεως καθορίστηκε σε τριάμισι αντί πέντε έτη.
589   Δεδομένου ότι η μέθοδος υπολογισμού του ύψους των προστίμων που επελέγη στις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των
προστίμων και χρησιμοποιήθηκε από την Επιτροπή στην υπό κρίση περίπτωση δεν επικρίθηκε αυτή καθαυτήν, το Πρωτοδικείο κρίνει
ότι, κατά την άσκηση της εξουσίας πλήρους δικαιοδοσίας, πρέπει να εφαρμόσει τη μέθοδο αυτή κατόπιν του συμπεράσματος στο οποίο
κατέληξε στην προηγούμενη σκέψη.
590   Έτσι, το βασικό ποσό για κάθε Ιάπωνα παραγωγό καθορίζεται σε 9 εκατομμύρια ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 10 % για κάθε έτος διάρκειας
της παραβάσεως, ήτοι συνολικώς κατά 35 %, οπότε προκύπτει ποσό 12,15 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό πρέπει, στη συνέχεια,
να μειωθεί κατά 10 % λόγω των ελαφρυντικών περιστάσεων σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 168 και 169 της προσβαλλομένης
αποφάσεως, οπότε το οριστικό ποσό για καθεμία από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις καθορίζεται σε 10,935 εκατομμύρια
ευρώ αντί 13,5 εκατομμυρίων.

Επί των δικαστικών εξόδων
591   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Πρωτοδικείο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι
κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων. Δεδομένου ότι κάθε διάδικος ηττήθηκε μερικώς
στην υπό κρίση υπόθεση, καθεμία από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις και η Επιτροπή θα φέρουν τα δικά τους δικαστικά
έξοδα.
592   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ φέρει τα δικαστικά
της έξοδα όταν παρεμβαίνει στη δίκη.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει το άρθρο 1, παράγραφος 2, της αποφάσεως 2003/382/ΕΚ της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με διαδικασία
εφαρμογής του άρθρου 81 της Συνθήκης ΕΚ (Υπόθεση IV/E-1/35.860-B – Χαλυβδοσωλήνες άνευ ραφής), καθόσον το άρθρο αυτό διαπιστώνει
την ύπαρξη της παραβάσεως που προσάπτει στις τέσσερις προσφεύγουσες στις υποθέσεις T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 και T‑78/00 για
το χρονικό διάστημα πριν από την 1η Ιανουαρίου 1991 και μετά τις 30 Ιουνίου 1994.
2)
Καθορίζει σε 10 935 000 ευρώ το ποσό του προστίμου που επιβάλλεται σε καθεμία από τις τέσσερις προσφεύγουσες με το άρθρο 4
της αποφάσεως 2003/382.
3)
Απορρίπτει τις τέσσερις προσφυγές κατά τα λοιπά.
4)
Οι τέσσερις προσφεύγουσες και η Επιτροπή θα φέρουν τα δικά τους δικαστικά έξοδα.
5)
Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Forwood
Pirrung
Meij
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 8 Ιουλίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

J. Pirrung
Πίνακας περιεχομένων
Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
A – Διοικητική διαδικασία
B – Τα επίδικα προϊόντα
Γ – Οι παραβάσεις που διαπίστωσε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση
Δ – Τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση
Ε – Οι ουσιαστικές διατάξεις της προσβαλλομένης αποφάσεως
ΣΤ – Η ενώπιον του Πρωτοδικείου διαδικασία
Αιτήματα των διαδίκων
Επί της επιπτώσεως της συγκεντρώσεως μεταξύ της Kawasaki Steel Corp. και της NKK Corp.
Σκεπτικό
A – Επί των αιτημάτων ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και ιδίως του άρθρου 1 της αποφάσεως
1.  Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως που αντλείται από τον ισχυρισμό ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε επαρκώς κατά νόμον την ύπαρξη
της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
Επί του πρώτου σκέλους, που αντλείται από το ασυμβίβαστο της υπάρξεως της προβαλλομένης συμφωνίας με την επικρατούσα στη βρετανική
αγορά offshore και στις λοιπές ευρωπαϊκές αγορές κατάσταση
Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από την έλλειψη αποδεικτικής ισχύος των αποδεικτικών στοιχείων
Επί του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από τον εσφαλμένο χαρακτήρα της εκτιμήσεως του περιεχομένου
της παραβάσεως που διαπιστώνεται με το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
Επί του δευτέρου σκέλους του λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από την έλλειψη αποδεικτικής ισχύος των αποδεικτικών στοιχείων
και, επικουρικώς, επί του πρώτου σκέλους του λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από το ασυμβίβαστο της υπάρξεως της προβαλλομένης
συμφωνίας με την επικρατούσα στη βρετανική αγορά offshore και στις λοιπές ευρωπαϊκές αγορές κατάσταση
– Δηλώσεις του κ. Verluca
– Σημειώματα της Vallourec
– Έγγραφα του 1993 στην αγγλική γλώσσα
– Έγγραφο «Σύστημα για τους χαλυβδοσωλήνες»
– Έγγραφο «sharing key»
– Απαντήσεις των Ευρωπαίων παραγωγών
– Κατάθεση του κ. Biasizzo
– Διάρκεια της παραβάσεως
Επί του τρίτου σκέλους του λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από τον εσφαλμένο χαρακτήρα της απόψεως της Επιτροπής ως προς τη
σημασία της παραβάσεως που διαπιστώνεται με το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως
2. Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από το ότι η παράβαση την οποία διαπιστώνει το άρθρο 1 πρέπει, στην πραγματικότητα,
να αναλυθεί ως συνιστώσα δύο αυτοτελείς παραβάσεις
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
3. Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από το ότι δεν έπρεπε να θεωρηθεί ότι η συμφωνία είχε αξιόλογη επίδραση επί
του ανταγωνισμού
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
4. Επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από το ότι η συμφωνία δεν είχε επίπτωση στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
5. Επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τη θέση της Επιτροπής σχετικά με τη σημασία
της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
6. Επί του έκτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά το καθεστώς των αγορών offshore της Κοινότητας
και, ιδίως, εκείνης του Ηνωμένου Βασιλείου
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
7. Επί του εβδόμου και του ογδόου λόγου ακυρώσεως, που αντλούνται από την έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά την επιλογή της Επιτροπής
να επιβάλει κυρώσεις στους Ιάπωνες παραγωγούς και όχι στους παραγωγούς της Λατινικής Αμερικής, καθώς και από την άνιση μεταχείριση
ως προς το θέμα αυτό
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
8. Επί του ενάτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από πλάνη όσον αφορά το επιχείρημα της Επιτροπής που αφορούσε τις πωλήσεις
σε τιμή υψηλότερη του κυμαινόμενου κόστους
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
9. Επί του δεκάτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας οφειλόμενη σε αποκλίσεις μεταξύ της
ΑΑ και της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά στην οποία αναφέρεται το άρθρο 1 της αποφάσεως αυτής
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
10. Επί του ενδεκάτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας οφειλόμενη σε αποκλίσεις μεταξύ της
ΑΑ και της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά τα επίμαχα προϊόντα
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
11. Επί του δωδεκάτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας οφειλόμενη στην απουσία επαρκούς
αναλύσεως στην ΑΑ των αποτελεσμάτων των συμφωνιών αυτοπεριορισμού καθώς και σε αποκλίσεις μεταξύ της ΑΑ και της προσβαλλομένης
αποφάσεως όσον αφορά το περιεχόμενο των συμφωνιών αυτών
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
12. Επί του δεκάτου τρίτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας οφειλόμενη σε αποκλίσεις μεταξύ
της ΑΑ και της προσβαλλομένης αποφάσεως ως προς το περιεχόμενο που αποδόθηκε στην παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 2 της
αποφάσεως αυτής
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
13. Επί του δεκάτου τετάρτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από το παράνομο της αποφάσεως της Επιτροπής της 25ης Νοεμβρίου
1994 με τις οποίες επιτράπηκαν οι έλεγχοι της 1ης και της 2ας Δεκεμβρίου 1994
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Β – Επί των αιτημάτων μειώσεως του ύψους των προστίμων
1. Επί του πρώτου και του δευτέρου λόγου, που αντλούνται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τη μη εφαρμογή, υπέρ της JFE‑NKK,
της ανακοινώσεως περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων και από συναφή πλάνη
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
2. Επί του τρίτου λόγου, που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ποσού των προστίμων
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
3. Επί του τετάρτου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση της διάρκειας της παραβάσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
4. Επί του πέμπτου λόγου, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των εγγράφων επί των οποίων στηρίζεται η απόδειξη της υπάρξεως
της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
5. Επί του πέμπτου και του έκτου λόγου, που αντλούνται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και παράβαση των κατευθυντηρίων
γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, καθώς και από έλλειψη αιτιολογίας
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
6. Επί του έκτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
7. Υπολογισμός του ύψους των προστίμων
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.