CELEX: 62005CJ0065
Παράβαση κράτους μέλους
Άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων
Άρθρο 43 ΕΚ
Ελευθερία εγκαταστάσεως
Άρθρο 49 ΕΚ
Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
Απαγόρευση εγκαταστάσεως και λειτουργίας ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων επ' απειλή ποινικών ή διοικητικών κυρώσεων
Οδηγία 98/34/ΕΚ
Τεχνικά πρότυπα και κανονισμοί
Εθνική κανονιστική ρύθμιση εφαρμοζόμενη στα ηλεκτρικά, ηλεκτρομηχανικά και ηλεκτρονικά παίγνια

της 24ης Νοεμβρίου 2005, C-366/04, Schwarz, Συλλογή 2005, σ. Ι-10139, σκέψη 30 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
32     Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι, για τους λόγους που διατυπώνονται στην εισηγητική
έκθεση του νόμου 3037/2002, η γενική απαγόρευση εγκαταστάσεως όλων των ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων,
συμπεριλαμβανομένων όλων των παιγνίων για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ήταν αναγκαία για την προστασία της δημόσιας ηθικής και
της δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ειδικότερα ότι, λόγω της εξελίξεως της τεχνολογίας, τα
παίγνια αυτά μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε τυχερά και τονίζει ότι η κατάσταση έχει καταστεί ανεξέλεγκτη, με αποτέλεσμα
την εμφάνιση σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων, όπως είναι αυτά που απαριθμούνται στη σκέψη 20 της παρούσας αποφάσεως.
33     Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι λόγοι αυτοί, οι οποίοι πρέπει να ληφθούν
υπόψη στο σύνολό τους, συνδέονται με την προστασία των αποδεκτών της υπηρεσίας και, γενικότερα, των καταναλωτών, καθώς και
με την προστασία της κοινωνικής τάξεως, οπότε συνιστούν σκοπούς οι οποίοι, όπως έχει ήδη κριθεί, συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών
που μπορούν να θεωρηθούν επιτακτικοί λόγοι γενικού συμφέροντος (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 24ης Μαρτίου 1994,
C-275/92, Schindler, Συλλογή 1994, σ. Ι-1039, σκέψη 58 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία, καθώς και της 21ης Σεπτεμβρίου
1999, C-124/97, Läärä κ.λπ., Συλλογή 1999, σ. Ι-6067, σκέψη 33).
34     Το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει ότι οι ως άνω λόγοι μπορούν να δικαιολογήσουν, από την άποψη του άρθρου 28 ΕΚ και λαμβανομένων
υπόψη των κοινωνικών και πολιτιστικών ιδιομορφιών, περιορισμούς που μπορούν να φθάσουν μέχρι την απαγόρευση των λαχειοφόρων
αγορών και των λοιπών επί χρήμασι παιγνίων στο έδαφος ενός κράτους μέλους (βλ., υπό την έννοια αυτή, προπαρατεθείσα απόφαση
Schindler, σκέψη 59).
35     Βεβαίως, με τις προπαρατεθείσες αποφάσεις Schindler και Läärä κ.λπ., το Δικαστήριο τόνισε ότι οι θεωρήσεις ηθικού, θρησκευτικού
ή πολιτιστικού χαρακτήρα που απαντούν σε όλα τα κράτη μέλη σχετικά με τις λαχειοφόρες αγορές και τα λοιπά παίγνια επί χρήμασι
μπορούν να καταστήσουν δυνατό τον εκ μέρους των εθνικών νομοθεσιών περιορισμό, ή ακόμη και την απαγόρευση, της ασκήσεως των
παιγνίων επί χρήμασι και την αποφυγή έτσι του ενδεχομένου να αποτελέσουν πηγή ατομικού οφέλους. Το Δικαστήριο έχει τονίσει
επίσης ότι, λαμβανομένου υπόψη του σημαντικού μεγέθους των ποσών που μπορούν να συγκεντρωθούν μέσω των παιγνίων αυτών και
των κερδών που μπορούν να προσφέρουν στους παίκτες, ιδίως όταν διοργανώνονται σε μεγάλη κλίμακα, οι λαχειοφόροι αγορές ενέχουν
υψηλό κίνδυνο εγκλημάτων και απατών. Επιπλέον, συνιστούν παρακίνηση για δαπάνη χρημάτων που μπορεί να έχει επιβλαβείς ατομικές
και κοινωνικές συνέπειες (προπαρατεθείσες αποφάσεις Schindler, σκέψη 60, καθώς και Läärä κ.λπ., σκέψη 13).
36     Ωστόσο, η παρούσα διαφορά διακρίνεται από τις δύο υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι προπαρατεθείσες αποφάσεις Schindler
και Läärä κ.λπ., στον βαθμό που δεν αμφισβητείται ότι, εν προκειμένω, πρόκειται για ηλεκτρικά, ηλεκτρομηχανικά και ηλεκτρονικά
παίγνια που δεν έχουν χαρακτηριστικά παρεμφερή με αυτά των επίμαχων στο πλαίσιο των εν λόγω υποθέσεων παιγνίων. Συγκεκριμένα,
τα παίγνια που καταλαμβάνονται από την απαγόρευση του άρθρου 2, παράγραφος 1, του νόμου 3037/2002 δεν είναι εκ φύσεως τυχερά,
καθόσον ο σκοπός τους δεν είναι η προσδοκία του χρηματικού κέρδους (βλ., κατ’ αντιδιαστολή, προπαρατεθείσα απόφαση Läärä κ.λπ.,
σκέψη 17).
37     Επομένως, δεδομένου ότι τα ηλεκτρικά, ηλεκτρομηχανικά και ηλεκτρονικά παίγνια δεν μπορούν να θεωρηθούν τυχερά παίγνια, δεν
μπορεί να γίνει δεκτό, αντίθετα προς τους ισχυρισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας, ότι τα όσα δέχθηκε το Δικαστήριο με τις προπαρατεθείσες
αποφάσεις Schindler και Läärä κ.λπ. σχετικά με τα τυχερά παίγνια μπορούν να εφαρμοστούν και στα ηλεκτρικά, ηλεκτρομηχανικά
και ηλεκτρονικά παίγνια.
38     Μολονότι η νομολογία αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην υπό κρίση περίπτωση, οι επιτακτικοί λόγοι γενικού συμφέροντος τους
οποίους επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία μπορούν να δικαιολογήσουν το εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.
Ωστόσο, πρέπει προς τούτο το αιτούμενο εθνικό μέτρο να είναι ανάλογο προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς.
39     Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν αποδεικνύει ότι έθεσε σε εφαρμογή όλα τα τεχνικά και οργανωτικά
μέτρα που μπορούν να επιτύχουν τον σκοπό τον οποίο το κράτος μέλος αυτό επιδιώκει, χρησιμοποιώντας μέτρα λιγότερο περιοριστικά
για το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
40     Συγκεκριμένα, οι ελληνικές αρχές θα μπορούσαν όχι μόνο να χρησιμοποιήσουν άλλα καταλληλότερα και λιγότερο περιοριστικά για
την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων μέτρα, όπως πρότεινε η Επιτροπή κατά την προ της ασκήσεως προσφυγής διαδικασία, αλλά
και να βεβαιωθούν για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή ή/και εκτέλεσή τους προς επίτευξη του επιδιωκομένου σκοπού.
41     Επομένως, η απαγόρευση εγκαταστάσεως στην Ελλάδα όλων των ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων, συμπεριλαμβανομένων
όλων των παιγνίων για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο εκτός των καζίνων, που περιέχεται στο άρθρο
2, παράγραφος 1, του νόμου 3037/2002, συνιστά μέτρο δυσανάλογο σε σχέση με τους επιδιωκομένους σκοπούς.
42     Κατά συνέπεια, ο νόμος 3037/2002 είναι ασύμβατος προς το άρθρο 28 ΕΚ.
43     Κατόπιν των προεκτεθέντων, η πρώτη αιτίαση που προέβαλε η Επιτροπή προς στήριξη της προσφυγή της πρέπει να θεωρηθεί βάσιμη.

Επί της δευτέρας αιτιάσεως, που αντλείται από την παράβαση των άρθρων 43 ΕΚ και 49 ΕΚ
Επιχειρήματα των διαδίκων
44     Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα άρθρα 2, παράγραφος 1, και 3 του νόμου 3037/2002 απαγορεύουν στους επιχειρηματίες που είναι
εγκατεστημένοι εντός άλλων κρατών μελών να παρέχουν τις υπηρεσίες τους για τη διάθεση ή την προμήθεια μηχανών παιγνίων στην
ελληνική αγορά, είτε επιθυμούν να εγκατασταθούν στην Ελλάδα είτε επιθυμούν απλώς να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Ελλάδα
από το κράτος μέλος της εγκατάστασής τους. Οι εθνικές αυτές διατάξεις, δεδομένου ότι δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένες σε ό,τι
αφορά την ανάγκη τους και την αναλογικότητά τους, είναι αντίθετες προς τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ.
45     Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι ελληνικές αρχές θα έπρεπε να δώσουν προτεραιότητα σε συγκεκριμένα και ακριβέστερα
στοχεύοντα μέτρα που θα περιόριζαν ή θα αποσκοπούσαν στην αποφυγή της μετατροπής των ψυχαγωγικών παιγνίων σε τυχερά. Κατ’
αυτήν, τέτοια μέτρα θα μπορούσαν ακόμα, για παράδειγμα, να λάβουν τη μορφή ακριβέστερα στοχευουσών απαγορεύσεων, αυστηρότερων
και ακριβέστερων ελέγχων ή/και αυστηρότερων και αποτελεσματικότερων κυρώσεων. Η Επιτροπή προσθέτει ότι τα εν λόγω μέτρα δεν
θα συνίσταντο απαραιτήτως σε μια καθολική απαγόρευση με επιπτώσεις στις λοιπές οικονομικές δραστηριότητες που δεν συνδέονται
με τα τυχερά παίγνια.
46     Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι τα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή είναι ανεπαρκή και ισχυρίζεται ότι τα ριζικότερα μέτρα
που εφαρμόστηκαν ανταποκρίνονταν σε επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος για να διασφαλιστεί ο επιδιωκόμενος σκοπός και
ότι αποτελούσαν το μοναδικό αποτελεσματικό μέσο για την αντιμετώπιση του δημιουργηθέντος σοβαρού κοινωνικού προβλήματος. Προς
αντίκρουση της δεύτερης αυτής αιτιάσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει κατ’ ουσίαν επιχειρήματα ταυτιζόμενα με αυτά που
προέβαλε για να αντικρούσει την αιτίαση της Επιτροπής που αφορούσε τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
47     Πρέπει εκ προοιμίου να υπομνησθεί ότι, ελλείψει εναρμονισμένων κανόνων σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα των παιγνίων, τα κράτη
μέλη εξακολουθούν κατ’ αρχήν να είναι αρμόδια για τον ορισμό των προϋποθέσεων ασκήσεως των δραστηριοτήτων στον εν λόγω τομέα.
Ωστόσο, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, οφείλουν να τηρούν τις θεμελιώδεις ελευθερίες τις οποίες εγγυάται η Συνθήκη
(βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 3ης Οκτωβρίου 2000, C-58/98, Corsten, Συλλογή 2000, σ. Ι-7919, σκέψη 31, και της
26ης Ιανουαρίου 2006, C-514/03, Επιτροπή κατά Ισπανίας, Συλλογή 2006, σ. Ι-963, σκέψη 23).
48     Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ επιβάλλουν την κατάργηση των περιορισμών στην ελευθερία εγκαταστάσεως
και στην ελευθερία παροχής υπηρεσιών και πρέπει να θεωρούνται ότι συνιστούν τέτοιους περιορισμούς όλα τα μέτρα που απαγορεύουν,
παρεμποδίζουν ή καθιστούν λιγότερο ελκυστική την άσκηση των ελευθεριών αυτών (βλ. αποφάσεις της 15 Ιανουαρίου 2002, C-439/99,
Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2002, σ. I-305, σκέψη 22, και της 30ής Μαρτίου 2006, C-451/03, Servizi Ausiliari Dottori Commercialisti,
Συλλογή 2006, σ. Ι-2941, σκέψη 31).
49     Το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει ότι τα εθνικά μέτρα που περιορίζουν την άσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών τις οποίες εγγυάται
η Συνθήκη δεν μπορούν να δικαιολογηθούν παρά μόνον αν πληρούν τέσσερις προϋποθέσεις: να εφαρμόζονται κατά τρόπο μη συνεπαγόμενο
διακρίσεις, να ανταποκρίνονται σε επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, να είναι ικανά να εγγυηθούν την υλοποίηση του σκοπού
που επιδιώκουν και να μη βαίνουν πέραν αυτού που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού αυτού (απόφαση της 4ης Ιουλίου
2000, C-424/97, Haim, Συλλογή 2000, σ. Ι-5123, σκέψη 57 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
50     Συναφώς, από το άρθρο 2, παράγραφος 1, του νόμου 3037/2002 προκύπτει ότι στην Ελλάδα απαγορεύεται, επ’ απειλή ποινικών ή διοικητικών
κυρώσεων προβλεπομένων στα άρθρα 4 και 5 του ίδιου νόμου, η λειτουργία ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων
σε κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο, εκτός των καζίνων. Όσον αφορά τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που βρίσκονται σε εγκαταστάσεις
παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου, οι διατάξεις του άρθρου 2, παράγραφος 1, του νόμου 3037/2002 δεν έχουν εφαρμογή και, σύμφωνα
με το άρθρο 3 του εν λόγω νόμου, απαγορεύεται η διενέργεια παιγνίων στους υπολογιστές αυτούς.
51     Όσον αφορά την ελευθερία εγκαταστάσεως, μια τέτοια εθνική νομοθεσία μπορεί να καταστήσει δυσχερέστερη, ή και να παρεμποδίσει
πλήρως, την εκ μέρους των επιχειρηματιών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη άσκηση του δικαιώματός τους να εγκαθίστανται
στην Ελλάδα με σκοπό την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών.
52     Υπό τις συνθήκες αυτές, μια τέτοια απαγόρευση συνιστά εμπόδιο στην ελευθερία εγκαταστάσεως.
53     Όσον αφορά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι, αφενός, η δραστηριότητα εκμεταλλεύσεως μηχανών
παιγνίων, ανεξαρτήτως του αν μπορεί να διακριθεί ή όχι από τις δραστηριότητες παραγωγής, εισαγωγής και διανομής τέτοιων μηχανών,
πρέπει να χαρακτηρίζεται ως δραστηριότητα παροχής υπηρεσιών, κατά την έννοια των διατάξεων της Συνθήκης, και ότι, αφετέρου,
μια εθνική νομοθεσία που δεν επιτρέπει την εκμετάλλευση και τη διενέργεια των παιγνίων παρά μόνον στις αίθουσες των καζίνων
συνιστά εμπόδιο στην ελεύθερη παροχή των υπηρεσιών (βλ., κατά την έννοια αυτή, απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, C-6/01,
Anomar κ.λπ., Συλλογή 2003, σ. Ι-8621, σκέψεις 56 και 75).
54     Το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει, όσον αφορά ειδικότερα τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών, ότι το άρθρο 49 ΕΚ αφορά
τις υπηρεσίες τις οποίες ένας παρέχων υπηρεσίες εγκατεστημένος σε κράτος μέλος παρέχει μέσω του Διαδικτύου –και, συνεπώς,
χωρίς να μετακινείται– σε αποδέκτες εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος, οπότε κάθε περιορισμός των δραστηριοτήτων αυτών
συνιστά περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών (απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2003, C-243/01, Gambelli κ.λπ., Συλλογή 2003,
σ. Ι-13031, σκέψη 54).
55     Για τους ίδιους όμως λόγους που έγιναν δεκτοί στις σκέψεις 36 έως 41 της παρούσας αποφάσεως, τα επιχειρήματα που προέβαλε
η Ελληνική Δημοκρατία για να δικαιολογήσει το εμπόδιο στην ελευθερία εγκαταστάσεως και στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών δεν
μπορούν να γίνουν δεκτά.
56     Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο νόμος 3037/2002 είναι επίσης αντίθετος προς τα άρθρα 43 ΕΚ και 49 ΕΚ.
57     Υπό τις συνθήκες αυτές, η δεύτερη αιτίαση που προέβαλε η Επιτροπή προς στήριξη της προσφυγής της πρέπει να θεωρηθεί βάσιμη.

Επί της τρίτης αιτιάσεως, που αντλείται από την παράβαση της οδηγίας 98/34
Επιχειρήματα των διαδίκων
58     Η Επιτροπή προσάπτει στην Ελληνική Δημοκρατία ότι δεν της γνωστοποίησε, κατά το στάδιο της καταρτίσεώς του, τον νόμο 3037/2002
ο οποίος περιέχει, στα άρθρα του 2, παράγραφος 1, και 3, τεχνικούς κανόνες σχετικά με προϊόντα υπό την έννοια του άρθρου 1,
σημείο 11, της οδηγίας 98/34, τούτο δε σε αντίθεση προς τις απαιτήσεις του άρθρου 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας
αυτής, που προβλέπει μια διαδικασία ενημέρωσης στον τομέα των εθνικών προτύπων και κανονισμών και των κανόνων σχετικά με τις
υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών.
59     Το εν λόγω κράτος μέλος αναγνωρίζει, με το υπόμνημα αντικρούσεως, ότι οι ελληνικές αρχές φαίνεται να μην τήρησαν τη διαδικασία
ενημέρωσης κατά την προετοιμασία του σχεδίου του νόμου 3037/2002 και αναφέρει ότι η παράλειψη αυτή έγινε εκ παραδρομής και
όχι από πρόθεση. Κατ’ αυτό, η εν λόγω παράβαση οφείλεται στην επείγουσα ανάγκη ταχείας και άμεσης αντιμετώπισης του κοινωνικού
προβλήματος και διαφύλαξης της δημόσιας τάξης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
60     Πρέπει να τονιστεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι διατάξεις όπως το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/34 υποχρεώνουν
τα κράτη μέλη να κοινοποιούν άμεσα στην Επιτροπή κάθε σχέδιο τεχνικού κανόνα (απόφαση της 8ης Σεπτεμβρίου 2005, C-500/03,
Επιτροπή κατά Πορτογαλίας, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 39, καθώς και, όσον αφορά διατάξεις παρόμοιες με
αυτές της εν λόγω οδηγίας, αποφάσεις της 2ας Αυγούστου 1993, C-139/92, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1993, σ. Ι-4707, σκέψη
3, και της 11ης Ιανουαρίου 1996, C-273/94, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 1996, σ. Ι-31, σκέψη 15).
61     Μέτρα όμως όπως αυτά που προβλέπονται στα άρθρα 2, παράγραφος 1, και 3 του νόμου 3037/2002, στον βαθμό που απαγορεύουν τη
χρησιμοποίηση όλων των ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων, συμπεριλαμβανομένων όλων των παιγνίων για ηλεκτρονικούς
υπολογιστές, σε κάθε δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, εξαιρουμένων των καζίνων, καθώς και τη χρησιμοποίηση παιγνίων στους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές που βρίσκονται σε επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου και επιβάλλουν για τη λειτουργία των επιχειρήσεων
αυτών την έκδοση ειδικής αδείας πρέπει να χαρακτηρίζονται τεχνικοί κανόνες κατά την έννοια του άρθρου 1, σημείο 11, της οδηγίας
98/34 (βλ., κατά την έννοια αυτή, απόφαση της 21ης Απριλίου 2005, C-267/03, Lindberg, Συλλογή 2005, σ. Ι-3247).
62     Υπό τις συνθήκες αυτές, η Ελληνική Δημοκρατία όφειλε να προβεί στην κοινοποίηση αυτών των τεχνικών κανόνων υπό τη μορφή σχεδίου,
κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 98/34 (βλ., μεταξύ άλλων, προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή
κατά Πορτογαλίας, σκέψη 40).
63     Εν προκειμένω, όμως, δεν αμφισβητείται ότι τέτοια κοινοποίηση δεν έγινε.
64     Η υποχρέωση αυτή δεν μπορεί να τεθεί εν αμφιβόλω από την ανάγκη εκδόσεως του νόμου 3037/2002 με επείγουσα διαδικασία για να
αντιμετωπισθεί γρήγορα και άμεσα το κοινωνικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την εκμετάλλευση των ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών
και ηλεκτρονικών παιγνίων και να προστατευθεί έτσι η δημόσια τάξη.
65     Συγκεκριμένα, η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να επικαλείται την εξαίρεση του άρθρου 9, παράγραφος 7, πρώτη περίπτωση, της
οδηγίας 98/34, καθόσον δεν αμφισβητείται ότι, κατά τον χρόνο της θεσπίσεως του εν λόγω νόμου, δεν υφίστατο στην Ελλάδα κατάσταση
όπως αυτή που διαλαμβάνεται στην εν λόγω διάταξη.
66     Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ελληνική Δημοκρατία, θεσπίζοντας τον νόμο 3037/2002 χωρίς να έχει κοινοποιήσει
το σχέδιο του νόμου αυτού στην Επιτροπή, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της
οδηγίας 98/34.
67     Επομένως, η τρίτη αιτίαση που προβάλλει η Επιτροπή προς στήριξη της προσφυγή της είναι και αυτή βάσιμη.
68     Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εισάγοντας με τα άρθρα 2, παράγραφος 1, και 3 του νόμου
3037/2002 την απαγόρευση, επ’ απειλή ποινικών ή διοικητικών κυρώσεων προβλεπομένων στα άρθρα 4 και 5 του ίδιου νόμου, εγκαταστάσεως
και λειτουργίας όλων των ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων, συμπεριλαμβανομένων όλων των παιγνίων για
ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο, εκτός των καζίνων, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα
28 ΕΚ, 43 ΕΚ και 49 ΕΚ, καθώς και από το άρθρο 8 της οδηγίας 98/34.

Επί των δικαστικών εξόδων
69     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ελληνικής Δημοκρατίας και
αυτή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ελληνική Δημοκρατία, εισάγοντας με τα άρθρα 2, παράγραφος 1, και 3 του νόμου 3037/2002 την απαγόρευση, επ’ απειλή ποινικών
ή διοικητικών κυρώσεων προβλεπομένων στα άρθρα 4 και 5 του ίδιου νόμου, εγκαταστάσεως και λειτουργίας όλων των ηλεκτρικών,
ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών παιγνίων, συμπεριλαμβανομένων όλων των παιγνίων για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε κάθε δημόσιο
ή ιδιωτικό χώρο, εκτός των καζίνων, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 28 ΕΚ, 43 ΕΚ και 49 ΕΚ, καθώς και από το
άρθρο 8 της οδηγίας 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 1998, για την καθιέρωση μιας
διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 98/48/ΕΚ του Κοινοβουλίου
και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1998.
2)
Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.