CELEX: 62001CJ0034
Δημόσιες επιχειρήσεις
Διάθεση υπέρ δημόσιων επιχειρήσεων μέρους του καταβαλλόμενου στο κράτος λιμενικού τέλους
Ανταγωνισμός
Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως
Κρατική ενίσχυση
Φορολογική επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος
Εσωτερική φορολογία
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων

Altmark Trans και Regierungspräsidium Magdeburg και υπομνήσθηκαν με τις σκέψεις 32 έως 35 της παρούσας αποφάσεως,
ένα τέτοιο μέτρο πρέπει να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης, στο μέτρο
που επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
Εξάλλου, το αιτούν δικαστήριο ερωτά εάν, στην περίπτωση αυτή, πρέπει να αποκλειστεί μόνον η διάθεση μέρους των εσόδων του
λιμενικού τέλους προς την οικεία επιχείρηση ή εάν πρέπει να θεωρηθεί ασύμβατος προς τις απαιτήσεις του άρθρου 92 της Συνθήκης
ο μηχανισμός επιβολής της επιβαρύνσεως στο σύνολό του, περιλαμβανομένης της καταβολής από τους χρήστες του αντίστοιχου μέρους
του κατ' αυτόν τον τρόπο διατιθέμενου ποσού.
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, από το άμεσο αποτέλεσμα που έχει αναγνωριστεί ότι αναπτύσσει η τελευταία φράση της παραγράφου
3 του άρθρου 93 της Συνθήκης, προκύπτει ότι η δυνατότητα άμεσης εφαρμογής της απαγορεύσεως που επιβάλλει το άρθρο αυτό ισχύει
για κάθε ενίσχυση που χορηγείται χωρίς προηγούμενη γνωστοποίηση (βλ. την απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 1991, C-354/90, Fédération
nationale du commerce extérieur des produits alimentaires και Syndicat national des négociants et transformateurs de saumon,
Συλλογή 1991, σ. I-5505, σκέψη 11). Εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια να προστατεύουν τα δικαιώματα των πολιτών σε περιπτώσεις,
κατά τις οποίες οι εθνικές αρχές παραβλέπουν, ενδεχομένως, την απαγόρευση χορηγήσεως ενισχύσεων, να συνάγουν δε όλες τις συνέπειες,
κατά το εθνικό τους δίκαιο, όσον αφορά τόσο το κύρος των πράξεων εφαρμογής των μέτρων ενισχύσεων όσο και την ανάκτηση των
χρηματικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν (βλ., ιδίως, την απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 1992, C-17/91, Lornoy κ.λπ., Συλλογή 1992,
σ. I-6523, σκέψη 30).
Όσον αφορά την έννοια της κρατικής ενισχύσεως, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι αυτή περιλαμβάνει όχι μόνον ορισμένες επιβαρύνσεις
υπέρ τρίτων, αναλόγως του τρόπου διαθέσεως του προϊόντος των επιβαρύνσεων αυτών (βλ., ιδίως, την προαναφερθείσα απόφαση Lornoy
κ.λπ., σκέψη 28), αλλά και αυτή καθεαυτή την επιβολή μιας συνιστώσας τέτοια επιβάρυνση εισφοράς (βλ. την απόφαση της 27ης
Οκτωβρίου 1993, C-72/92, Scharbatke, Συλλογή 1993, σ. I-5509, σκέψη 20).
Από την πρόσφατη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει, επίσης ότι, στην περίπτωση που ο τρόπος χρηματοδοτήσεως της ενισχύσεως,
ιδίως μέσω υποχρεωτικών εισφορών, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του μέτρου ενισχύσεως, η Επιτροπή, όταν εξετάζει το μέτρο ενισχύσεως,
οφείλει να λαμβάνει υπόψη τον εν λόγω τρόπο χρηματοδοτήσεως (βλ. την απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2003, C-261/01 και C-262/01,
Van Calster κ.λπ., που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 49).
Κατά συνέπεια, όχι μόνο η διάθεση μέρους των εσόδων του λιμενικού τέλους προς την οικεία επιχείρηση, αλλά επίσης η επιβάρυνση
των χρηστών με το αντίστοιχο μέρος του κατ' αυτόν τον τρόπο διατιθέμενου ποσού, μπορούν να αποτελέσουν κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη
με την κοινή αγορά, εναπόκειται δε στο αιτούν δικαστήριο, σε περίπτωση μη γνωστοποιήσεως της ενισχύσεως αυτής, να λάβει όλα
τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, προκειμένου να αποτραπούν, αφενός, η διάθεση μέρους των εσόδων του τέλους
προς τις δικαιούχους επιχειρήσεις και, αφετέρου, η επιβολή αυτού.
Αντιθέτως, ο ενδεχομένως παράνομος χαρακτήρας της επιβολής και της διαθέσεως μέρους του τέλους ─ήτοι, του μέρους που διατίθεται
στην Azienda─ δεν επηρεάζει το μέρος του τέλους που περιέρχεται στο Δημόσιο Ταμείο.
Συνεπώς, το τρίτο ερώτημα, σε συνδυασμό με το πέμπτο ερώτημα, πρέπει να απαντηθεί ως ακολούθως:
─
μέτρο, συνιστάμενο στην εκ μέρους κράτους μέλους χορήγηση σε δημόσια επιχείρηση σημαντικού μέρους από το προϊόν επιβαρύνσεως,
όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί αντικείμενο των κύριων δικών, πρέπει να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια
του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης, στο μέτρο που επηρεάζει το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο, εφόσον:
─
η διάθεση του προϊόντος του τέλους δεν συναρτάται προς σαφώς καθορισμένη υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, και/ή
─
το αντάλλαγμα, το οποίο φέρεται ως αναγκαίο για την παροχή αυτής της υπηρεσίας, δεν υπολογίστηκε βάσει εκ των προτέρων προσδιορισμένων,
με αντικειμενικότητα και διαφάνεια, παραμέτρων, με σκοπό να αποτραπεί το ενδεχόμενο να συνεπάγεται το εν λόγω αντάλλαγμα οικονομικό
πλεονέκτημα ικανό να ευνοήσει τη δικαιούχο επιχείρηση έναντι των ανταγωνιστριών της·
─
όχι μόνον η διάθεση μέρους του λιμενικού τέλους προς την οικεία επιχείρηση, αλλά επίσης η επιβάρυνση των χρηστών με το αντίστοιχο
μέρος του κατ' αυτόν τον τρόπο διατιθέμενου ποσού, μπορούν να αποτελέσουν κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά,
εναπόκειται δε στο αιτούν δικαστήριο, σε περίπτωση μη γνωστοποιήσεως της ενισχύσεως αυτής, να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα,
σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, προκειμένου να αποτραπούν, αφενός, η διάθεση μέρους των εσόδων του τέλους προς τις δικαιούχους
επιχειρήσεις και, αφετέρου, η επιβολή αυτού·
─
ο ενδεχομένως παράνομος χαρακτήρας της επιβολής και της διαθέσεως του τέλους αφορά μόνον το μέρος από το προϊόν του τέλους
το οποίο διατίθεται στην οικεία δημόσια επιχείρηση, δεν επηρεάζει δε το εν λόγω τέλος στο σύνολό του.
Επί του πρώτου και του δευτέρου ερωτήματος
Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο θέτει, κατ' ουσίαν,
το ζήτημα εάν η υπέρ δημόσιας επιχειρήσεως διάθεση, εκ μέρους του κράτους, σημαντικού μέρους του προϊόντος μιας επιβαρύνσεως,
όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί αντικείμενο της κύριας δίκης, αποτελεί μέτρο, κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος
1, της Συνθήκης, ικανό να αποτελέσει κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως αντιβαίνουσα προς το άρθρο 86 της Συνθήκης, μη δυνάμενο
δε να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρεκκλίσεως κατά το άρθρο 90, παράγραφος 2, της Συνθήκης.
Το αιτούν δικαστήριο ερωτά, επομένως, περί της συμβατότητας μηχανισμού επιβολής επιβαρύνσεως, όπως αυτός που αποτελεί αντικείμενο
της κύριας δίκης, όχι μόνον προς τους κανόνες ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις, τους οποίους αφορούσε
το τρίτο, ανωτέρω εξετασθέν, ερώτημα, αλλά επίσης προς τους εφαρμοστέους επί των επιχειρήσεων κανόνες, όπως καθορίζονται στα
άρθρα 86 και 90 της Συνθήκης.
Μολονότι το γεγονός ότι η προς δημόσια επιχείρηση διάθεση, εκ μέρους του κράτους, σημαντικού μέρους του προϊόντος μιας επιβαρύνσεως
συνιστά κρατική ενίσχυση, δεν αποκλείει η διάθεση των πόρων αυτών να συνιστά επίσης κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως εκ μέρους
της επιχειρήσεως αυτής, αντιβαίνουσα προς τα άρθρα 86 και 90 της Συνθήκης, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι μόνες αιτιάσεις,
οι οποίες διατυπώθηκαν στο πλαίσιο των υποθέσεων των κύριων δικών, αφορούν τα αποτελέσματα επί του ανταγωνισμού από την εκ
μέρους του κράτους επιβολή και διάθεση του προϊόντος του λιμενικού τέλους.
Δεν επισημάνθηκε καμία άλλη συνέπεια επί του ανταγωνισμού, ιδίως δε δεν υποστηρίχθηκε ότι εθίγη ο ανταγωνισμός από τη συμπεριφορά
της ίδιας της δημόσιας επιχειρήσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η απάντηση στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού
των άρθρων 86 και 90 της Συνθήκης.
Επί του τετάρτου ερωτήματος
Με το τέταρτο ερώτημά του, σε συνδυασμό με το πέμπτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο θέτει, κατ' ουσίαν το ζήτημα εάν μέτρο
περί επιβολής, εκ μέρους κράτους μέλους, επιβαρύνσεως, όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί αντικείμενο των κύριων δικών, και
η διάθεση σε δημόσια επιχείρηση σημαντικού μέρους του προϊόντος αυτής της επιβαρύνσεως, χωρίς οι διατιθέμενοι κατ' αυτόν τον
τρόπο πόροι να αντιστοιχούν σε υπηρεσία πράγματι παρεχόμενη από την εν λόγω επιχείρηση, συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος
με εισαγωγικό ή εξαγωγικό δασμό, αντίθετο προς το άρθρο 12 της Συνθήκης ή εσωτερικό φόρο συνεπαγόμενο δυσμενή διάκριση, αντίθετο
προς το άρθρο 95 της αυτής Συνθήκης, ή ακόμη εμπόδιο στις εισαγωγές, απαγορευμένο από το άρθρο 30 της εν λόγω Συνθήκης, και
εάν η ενδεχόμενη παραβίαση του κοινοτικού δικαίου επηρεάζει την εν λόγω επιβάρυνση στο σύνολό της.
Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο φρονεί ότι η διάθεση σημαντικού μέρους του προϊόντος του λιμενικού τέλους, χωρίς το κατ'
αυτόν τον τρόπο χορηγούμενο ποσό να αντιστοιχεί σε υπηρεσία πράγματι παρεχόμενη εκ μέρους της επωφελούμενης δημόσιας επιχειρήσεως,
μπορεί να συνιστά εμπόδιο που αντιβαίνει στο άρθρο 30 της Συνθήκης.
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι δεν αγνοεί ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης δεν έχει εφαρμογή επί επιβαρύνσεων υπέρ τρίτων,
καθόσον επ' αυτών έχουν εφαρμογή άλλες διατάξεις της Συνθήκης, ήτοι αυτές του άρθρου 12, περί των επιβαρύνσεων ισοδυνάμου
αποτελέσματος με δασμούς, ή αυτές του άρθρου 95, περί των εσωτερικών φόρων. Εντούτοις, επισημαίνει ότι οι σχετικές αποφάσεις
του Δικαστηρίου αφορούσαν υποθέσεις, κατά τις οποίες οι επίδικες επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων συνεπάγονταν, τουλάχιστον στην πράξη,
διάκριση μεταξύ ημεδαπών και εισαγομένων προϊόντων, πράγμα που δεν συμβαίνει στις υποθέσεις των κύριων δικών. Το αιτούν δικαστήριο
διερωτάται, υπό τις συνθήκες αυτές, εάν υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 30 της Συνθήκης.
Συναφώς, επιβάλλεται πράγματι να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 30 της
Συνθήκης δεν περιλαμβάνει το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων της Συνθήκης περί των επιβαρύνσεων ισοδυνάμου αποτελέσματος προς
δασμούς [άρθρα 12 της Συνθήκης και 16 της Συνθήκης ΕΚ (που καταργήθηκε με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ)] ούτε αυτό των διατάξεων
της Συνθήκης περί των συνεπαγομένων διακρίσεις εσωτερικών φόρων (άρθρο 95 της Συνθήκης) (βλ., συναφώς, ιδίως, τις αποφάσεις
της 22ας Μαρτίου 1977, 74/76, Iannelli & Volpi, Συλλογή τόμος 1977, σ. 143, σκέψη 9· της 11ης Μαρτίου 1992, C-78/90 έως C-83/90,
Compagnie commerciale de l'Ouest κ.λπ., Συλλογή 1992, σ. I-1847, σκέψη 20, και Lornoy κ.λπ., προαναφερθείσα, σκέψη 14).
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι επιβάλλεται κατ' αρχάς να εξεταστεί εάν ένα μέτρο, όπως τα περιγραφόμενα στις υποθέσεις επί
των οποίων εκδόθησαν οι προπαρατεθείσες αποφάσεις Compagnie commerciale de l'Ouest κ.λπ. και Lornoy κ.λπ., εμπίπτει στο πεδίο
εφαρμογής των άρθρων 12 ή του 95 της Συνθήκης, μόνον δε στην περίπτωση κατά την οποία η απάντηση είναι αρνητική θα πρέπει
να εξεταστεί, δεύτερον, εάν το υπό κρίση μέτρο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 30 της Συνθήκης (βλ. τις προαναφερθείσες
αποφάσεις Compagnie commerciale de l'Ouest κ.λπ., σκέψη 21 και Lornoy κ.λπ., σκέψη 15).
Δεν είναι αναγκαίο να γίνει διάκριση μεταξύ της προκειμένης υποθέσεως και εκείνων οι οποίες εκδικάστηκαν προηγουμένως από
το Δικαστήριο. Μολονότι το λιμενικό τέλος εμπίπτει προφανώς στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 12 ή 95 της Συνθήκης, εφαρμοστέες
είναι οι διατάξεις του ενός ή του άλλου από τα άρθρα αυτά, όχι όμως αυτές του άρθρου 30 της Συνθήκης. Το γεγονός ότι, ενδεχομένως,
το εν λόγω τέλος δεν συνιστά εμπόδιο απαγορευμένο από τα ως άνω άρθρα 12 ή 95 δεν έχει ως συνέπεια, αντιθέτως προς το ενδεχόμενο
που μνημονεύθηκε από το αιτούν δικαστήριο, ότι το προαναφερθέν τέλος εμπίπτει αυτομάτως στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων
του άρθρου 30.
Πρέπει, εξάλλου, να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, οι διατάξεις περί φορολογικών επιβαρύνσεων ισοδυνάμου αποτελέσματος
καθώς και οι διατάξεις περί συνεπαγομένων δυσμενή διάκριση εσωτερικών φόρων δεν εφαρμόζονται σωρευτικώς, οπότε ο ίδιος φόρος
δεν είναι δυνατόν, στο πλαίσιο του συστήματος της Συνθήκης, να εμπίπτει, ταυτοχρόνως, και στις δύο αυτές κατηγορίες (βλ.,
ιδίως, τις αποφάσεις της 23ης Απριλίου 2002, C-234/99, Nygård, Συλλογή 2002, σ. I-3657, σκέψη 17, και την παρατεθείσα νομολογία,
καθώς και της 19ης Σεπτεμβρίου 2002, C-101/00, Tulliasiamies και Siilin, Συλλογή 2002, σ. I-7487, σκέψη 115).
Εν προκειμένω, το λιμενικό τέλος, δεδομένου ότι δεν εισπράττεται επ' ευκαιρία ή λόγω της εισαγωγής και δεν προορίζεται αποκλειστικώς
για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων προς όφελος των εγχώριων προϊόντων, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του
άρθρου 12 της Συνθήκης (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Lornoy κ.λπ., σκέψεις 17 και 18). Αντιθέτως, στο μέτρο που πλήττει
όλα τα εμπορεύματα, τα οποία φορτώνονται και εκφορτώνονται στον οικείο λιμένα, το λιμενικό τέλος μπορεί να συνιστά εσωτερικό
φόρο κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης. Εφόσον, όπως προκύπτει από τις διατάξεις περί παραπομπής, η επιβάρυνση αυτή
δεν συνεπάγεται δυσμενή διάκριση έναντι των εισαγομένων προϊόντων, προκύπτει ότι το εν λόγω τέλος, περιλαμβανομένων της επιβολής
του και της διαθέσεως του προϊόντος του, δεν αντιβαίνει προς τις διατάξεις του άρθρου 95.
Η απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 1993, C-277/91, C-318/91 και C-319/91, Ligur Carni κ.λπ. (Συλλογή 1993, σ. I-6621), στην οποία
αναφέρθηκε το αιτούν δικαστήριο, δεν αντικρούει την προεκτεθείσα συλλογιστική, διότι, στο πλαίσιο της υποθέσεως επί της οποίας
εξεδόθη η απόφαση αυτή, το Δικαστήριο δεν ερωτήθηκε περί του ζητήματος εάν το ενδεχόμενο εμπόδιο ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής
των άρθρων 12 ή 95 της Συνθήκης, ή σε εκείνο του άρθρου 30 αυτής, οπότε παρείλκε να εξετάσει το ζήτημα αυτό. Συγκεκριμένα,
στο πλαίσιο της υποθέσεως αυτής, αντικείμενο της διαφοράς ήταν η απαγόρευση σε εισαγωγέα νωπών κρεάτων να πραγματοποιεί ο
ίδιος με δικά του μέσα, εντός των ορίων του δήμου, τη μεταφορά και παράδοση των εμπορευμάτων του, εκτός εάν καταβάλλει σε
τοπική επιχείρηση, κάτοχο αποκλειστικής αδείας φορτοεκφορτώσεως, μεταφοράς και παραδόσεως των εν λόγω εμπορευμάτων εντός του
δημοτικού σφαγείου, ποσό αντιστοιχούν προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες (βλ. την προπαρατεθείσα απόφαση Ligur Carni κ.λπ., σκέψη 33).
Επομένως, τα διαφιλονικούμενα ποσά ήταν απ' ευθείας καταβλητέα προς επιχείρηση και δεν αποτελούσαν, αντιθέτως προς αυτά που
αποτελούν αντικείμενο των κύριων δικών, τέλος καταβαλλόμενο στο κράτος.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι επιβάρυνση, όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί
αντικείμενο των κύριων δικών, αποτελεί εσωτερικό φόρο κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης, μη εμπίπτοντα στο πεδίο
εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 12 και 30 αυτής. Το μέτρο το οποίο συνίσταται στην επιβολή, εκ μέρους κράτους μέλους, παρόμοιου
τέλους και στην υπέρ δημόσιας επιχειρήσεως διάθεση σημαντικού μέρους του προϊόντος του τέλους αυτού, χωρίς οι διατιθέμενοι
κατ' αυτόν τον τρόπο πόροι να αντιστοιχούν σε υπηρεσία πράγματι παρεχόμενη εκ μέρους της επιχειρήσεως αυτής, δεν αντιβαίνει
προς τις διατάξεις του προαναφερθέντος άρθρου 95, εφόσον δεν συνεπάγεται δυσμενή διάκριση έναντι των προϊόντων που προέρχονται
από άλλα κράτη μέλη.
Συνεπώς, στο πλαίσιο της εξετάσεως του τετάρτου αυτού ερωτήματος, παρέλκει να δοθεί απάντηση στο πέμπτο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται.
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους των κύριων δικών τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με διατάξεις της 12ης Ιουλίου 2000, το Corte Suprema di Cassazione, αποφαίνεται:
1)
Μέτρο, συνιστάμενο στην εκ μέρους κράτους μέλους χορήγηση σε δημόσια επιχείρηση σημαντικού μέρους από το προϊόν επιβαρύνσεως,
όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί αντικείμενο των κύριων δικών, πρέπει να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια
του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ), στο μέτρο που επηρεάζει
το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο, εφόσον:
─
η διάθεση του προϊόντος του τέλους δεν συναρτάται προς σαφώς καθορισμένη υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, και/ή
─
το αντάλλαγμα, το οποίο φέρεται ως αναγκαίο για την παροχή αυτής της υπηρεσίας, δεν υπολογίστηκε βάσει εκ των προτέρων προσδιορισμένων,
με αντικειμενικότητα και διαφάνεια, παραμέτρων, με σκοπό να αποτραπεί το ενδεχόμενο να συνεπάγεται το εν λόγω αντάλλαγμα οικονομικό
πλεονέκτημα ικανό να ευνοήσει τη δικαιούχο επιχείρηση έναντι των ανταγωνιστριών της.
Όχι μόνον η διάθεση μέρους του λιμενικού τέλους προς την οικεία επιχείρηση, αλλά επίσης η επιβάρυνση των χρηστών με το αντίστοιχο
μέρος του κατ' αυτόν τον τρόπο διατιθέμενου ποσού, μπορούν να αποτελέσουν κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά,
εναπόκειται δε στο αιτούν δικαστήριο, σε περίπτωση μη γνωστοποιήσεως της ενισχύσεως αυτής, να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα,
σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, προκειμένου να αποτραπούν, αφενός, η διάθεση μέρους των εσόδων του τέλους προς τις δικαιούχους
επιχειρήσεις και, αφετέρου, η επιβολή αυτού. Ο ενδεχομένως παράνομος χαρακτήρας της επιβολής και της διαθέσεως του τέλους αφορά μόνον το μέρος από το προϊόν του τέλους
το οποίο διατίθεται στην οικεία δημόσια επιχείρηση, δεν επηρεάζει δε το εν λόγω τέλος στο σύνολό του.
2)
Επιβάρυνση, όπως το λιμενικό τέλος που αποτελεί αντικείμενο των κύριων δικών, αποτελεί εσωτερικό φόρο κατά την έννοια του
άρθρου 95 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 90 ΕΚ), μη εμπίπτοντα στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων των
άρθρων 12 και 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρων 25 ΕΚ και 28 ΕΚ). Το μέτρο το οποίο συνίσταται στην επιβολή,
εκ μέρους κράτους μέλους, παρόμοιου τέλους και στην υπέρ δημόσιας επιχειρήσεως διάθεση σημαντικού μέρους του προϊόντος του
τέλους αυτού, χωρίς οι διατιθέμενοι κατ' αυτόν τον τρόπο πόροι να αντιστοιχούν σε υπηρεσία πράγματι παρεχόμενη εκ μέρους της
επιχειρήσεως αυτής, δεν αντιβαίνει προς τις διατάξεις του προαναφερθέντος άρθρου 95, εφόσον δεν συνεπάγεται δυσμενή διάκριση
έναντι των προϊόντων που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη.
Jann
Timmermans
Rosas
Edward
von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 27 Νοεμβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
–
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.