CELEX: 62004TJ0019
Κοινοτικό σήμα
Λεκτικό σήμα PAPERLAB
Απόλυτος λόγος απαραδέκτου
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94
Περιγραφικό σημείο

Procter & Gamble, σκέψη 39, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 26ης Νοεμβρίου 2003, T-222/02, HERON Robotunits κατά
ΓΕΕΑ (ROBOTUNITS), που δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 34].
25     Επομένως, για να εμπίπτει ένα σημείο στο πεδίο εφαρμογής της  επιβαλλόμενης από τη διάταξη αυτή απαγορεύσεως,  πρέπει να παρουσιάζει
μια αρκούντως άμεση και συγκεκριμένη σχέση με τα οικεία προϊόντα ή υπηρεσίες, η οποία να παρέχει στο οικείο κοινό τη δυνατότητα
να αντιληφθεί άμεσα και χωρίς περαιτέρω σκέψη την περιγραφή των σχετικών προϊόντων ή υπηρεσιών ή ενός εκ των χαρακτηριστικών
τους [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Ιουλίου 2004, T-311/02, Lissotschenko και Hentze κατά ΓΕΕΑ
(LIMO), που δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 30].
26     Για να θεωρηθεί περιγραφικό, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, ένα σήμα που συνίσταται
σε νεολογισμό ή λέξη προκύπτουσα από συνδυασμό στοιχείων, δεν αρκεί η διαπίστωση του ενδεχόμενου περιγραφικού χαρακτήρα εκάστου
των στοιχείων αυτών. Πρέπει επιπλέον να διαπιστώνεται ο περιγραφικός χαρακτήρας του ίδιου του νεολογισμού ή της λέξεως [απόφαση
του Πρωτοδικείου της 12ης Ιανουαρίου 2005, T-367/02 έως 369/02, Wieland‑Werke κατά ΓΕΕΑ (SnTEM, SnPUR, SnMIX), που δεν δημοσιεύθηκε
ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 31].
27     Επιπροσθέτως, ένα σήμα που συνίσταται σε νεολογισμό ή λέξη την οποία συνθέτουν στοιχεία έκαστο των οποίων είναι περιγραφικό
χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία υποβλήθηκε η αίτηση καταχωρίσεως είναι το ίδιο περιγραφικό
των χαρακτηριστικών των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού
40/94, εκτός αν υφίσταται μια αντιληπτή διαφορά μεταξύ του νεολογισμού ή της λέξεως και του απλού συνόλου των συστατικών τους
στοιχείων. Αυτό προϋποθέτει ότι, λόγω του ασυνήθους χαρακτήρα του συνδυασμού σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες,
ο νεολογισμός ή η λέξη δημιουργούν εντύπωση η οποία απέχει επαρκώς από αυτήν που προκαλεί η απλή ένωση των ενδείξεων που προσφέρουν
τα στοιχεία που τους αποτελούν, ώστε οι συνδηλώσεις του νεολογισμού ή της λέξεως να κατισχύουν των συνδηλώσεων του συνόλου
των εν λόγω στοιχείων (προπαρατεθείσα απόφαση SnTEM, SnPUR, SnMIX, σκέψη 32). Συναφώς, είναι επίσης λυσιτελής η ανάλυση του
συγκεκριμένου όρου βάσει των κατάλληλων λεξιλογικών και γραμματικών κανόνων [βλ., υπό την έννοια αυτή, προπαρατεθείσα απόφαση
ROBOTUNITS, σκέψη 39, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Νοεμβρίου 2004, T-173/03, Geddes κατά ΓΕΕΑ (NURSERYROOM), που
δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 21].
28     Εν προκειμένω, τα προϊόντα για τα οποία υποβλήθηκε η αίτηση καταχωρίσεως του σήματος PAPERLAB είναι είδη εξοπλισμού πληροφορικής
και εγκαταστάσεις μετρήσεως για τον έλεγχο και τη δοκιμή του χαρτιού. Δεδομένου ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αποτελούν ειδικό
εξοπλισμό, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το ενδιαφερόμενο κοινό αποτελείται πράγματι από επαγγελματίες και καταναλωτές έμπειρους
στον τομέα του εξοπλισμού πληροφορικής και των εγκαταστάσεων μετρήσεως για τον έλεγχο και τη δοκιμή του χαρτιού και ότι το
κοινό αυτό είναι αγγλόφωνο.
29     Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας που αντλείται από τη μη ύπαρξη άμεσου δεσμού μεταξύ του σήματος PAPERLAB και των
οικείων προϊόντων, πρέπει να επισημανθεί ότι πράγματι το σήμα αυτό αποτελείται από δύο διακριτά στοιχεία, τον όρο «paper»
και τον όρο «lab». Αφενός, ο όρος «paper» παραπέμπει άμεσα στον προορισμό και, συνεπώς, σε ένα χαρακτηριστικό των προϊόντων
για τα οποία ζητείται η καταχώριση του σήματος. Αφετέρου, ο όρος «lab» περιγράφει μια λειτουργία των εν λόγω προϊόντων. Συγκεκριμένα,
είναι σαφές ότι ο όρος «lab» δηλώνει ένα εργαστήριο και ότι ο προορισμός των προϊόντων για τα οποία ζητείται η καταχώριση
του σήματος είναι ο έλεγχος και η δοκιμή του χαρτιού, εργασίες που συνήθως εκτελούνται σε ένα ή από ένα εργαστήριο. Είναι,
βεβαίως, αληθές ότι, συνειρμικά, ο όρος «lab» παραπέμπει μάλλον σε ένα χώρο παρά σε ένα σύνολο συσκευών. Εντούτοις, η σημασία
αυτή πρέπει να εξετασθεί σε σχέση με τα προϊόντα που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως. Υπό το πρίσμα αυτό, ο όρος «lab» μπορεί
κάλλιστα να περιγράφει τον εξοπλισμό ή τις συσκευές που προορίζονται για την πραγματοποίηση ελέγχων και δοκιμών.
30     Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω στοιχείων, το ενδιαφερόμενο κοινό είναι σε θέση να αντιληφθεί τη σημασία των όρων «paper» και
«lab» ως όρων που παραπέμπουν, αντιστοίχως, σε χαρτί και σε εργαστήριο. Συνεπώς, έκαστος των όρων που συνθέτουν το σήμα PAPERLAB
πρέπει να θωρηθεί περιγραφικός ενός χαρακτηριστικού ή μιας λειτουργίας των προϊόντων για τα οποία ζητείται η καταχώριση του
σήματος.
31     Επιπλέον, όπως ορθώς επισήμανε το τμήμα προσφυγών, το  ενδιαφερόμενο κοινό είναι σε θέση να αντιληφθεί το σημείο ΡAPERLAB
ως δηλωτικό ενός συστήματος με μορφή εργαστηρίου για τον έλεγχο και τη δοκιμή του χαρτιού. Πράγματι, το έμπειρο και ειδικευμένο
αυτό κοινό, το οποίο κατέχει την αγγλική γλώσσα και έχει τεχνικές γνώσεις επί των προϊόντων και της βιομηχανίας χαρτιού, γνωρίζει
πλήρως τη φύση, τα χαρακτηριστικά και την αναμενόμενη χρήση του εξοπλισμού πληροφορικής και των οργάνων μετρήσεως που προορίζονται
για τον έλεγχο  και τη δοκιμή  του χαρτιού. Το κοινό αυτό θα μπορεί, ως εκ τούτου, να συνδέει το σήμα ΡAPERLAB με τα προϊόντα
για οποία υποβλήθηκε η αίτηση καταχωρίσεως. Συνεπώς, εν αντιθέσει προς την άποψη της προσφεύγουσας, το κοινό αυτό είναι ικανό
να αντιληφθεί την ακριβή τεχνική έννοια του όρου «paperlab» ακριβώς λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας και των εξειδικευμένων
γνώσεών του.
32     Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο το σήμα PAPERLAB αποτελεί επινόημα, προκύπτει ότι ο συνδυασμός «paperlab»
δεν παρουσιάζει ασυνήθη δομή. Αντιθέτως, το επίμαχο σημείο, συνενώνοντας τις λέξεις «paper» και «lab» σε ορθή, κατά την αγγλική
γραμματική, σειρά, δεν δημιουργεί στο οικείο κοινό εντύπωση απέχουσα επαρκώς από αυτήν που προκαλεί η απλή παράταξη των λέξεων,
ώστε να μεταβάλλει την έννοια ή το περιεχόμενό τους. Επομένως, το κοινό δεν θα αντιληφθεί τον συνδυασμό  αυτόν ως ασυνήθη.
Συνεπώς, το τμήμα προσφυγών δεν αγνόησε τις αρχές που διαμορφώθηκαν με την προπαρατεθείσα απόφαση Procter & Gamble κατά ΓΕΕΑ
OHMI (σκέψεις 43 και 44), λαμβανομένου υπόψη ότι, εν προκειμένω, το υποβληθέν προς καταχώριση σήμα δεν αποτελεί λεξιλογικό
επινόημα.
33     Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ορθώς το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι το σήμα PAPERLAB περιγράφει στην αγγλική, απλά και άμεσα,
την αναμενόμενη λειτουργία των προϊόντων για τα οποία υποβλήθηκε η αίτηση καταχωρίσεως. Συγκεκριμένα, το λεκτικό σημείο PAPERLAB
δεν δημιουργεί εντύπωση απέχουσα επαρκώς από αυτήν που προκαλεί η απλή ένωση των όρων «paper» και «lab». Επιπλέον, το σημείο
«paperlab» μπορεί ομοίως να γίνει αντιληπτό ως δηλωτικό ενός εκ των χαρακτηριστικών των οικείων προϊόντων, εφόσον πρόκειται
για εξοπλισμό πληροφορικής και για όργανα μετρήσεως που προορίζονται να λειτουργήσουν ως πραγματικό φορητό εργαστήριο, προκειμένου
να παρέχουν, in situ, τις υπηρεσίες που συνήθως παρέχονται σε ένα εργαστήριο.
34     Η διαπίστωση αυτή δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση από το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο ο όρος «paperlab»
δεν χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη και δεν λημματοποιείται στα λεξικά. Προκειμένου το ΓΕΕΑ να απορρίψει αίτηση καταχωρίσεως
βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, δεν απαιτείται τα σημεία και οι ενδείξεις που συνθέτουν
το σήμα και διαλαμβάνονται στην εν λόγω διάταξη να χρησιμοποιούνται πράγματι, κατά τον χρόνο υποβολής της αιτήσεως καταχωρίσεως,
για την περιγραφή προϊόντων ή υπηρεσιών, όπως αυτά για τα οποία υποβλήθηκε η αίτηση, ή χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των εν
λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών. Όπως προκύπτει από το γράμμα της εν λόγω διατάξεως, αρκεί τα ως άνω σημεία και οι ενδείξεις να
μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τους ως άνω σκοπούς. Επομένως, η αίτηση καταχωρίσεως λεκτικού σημείου πρέπει να απορρίπτεται,
κατ’ εφαρμογήν της εν λόγω διατάξεως, αν το σημείο αυτό δηλώνει, με μία τουλάχιστον από τις δυνητικές σημασίες του, ένα χαρακτηριστικό
των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών (απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Οκτωβρίου 2003, C-191/01 Ρ,  ΓΕΕΑ κατά Wrigley, Συλλογή
2003, σ. Ι-12447, σκέψη 32). Επιπλέον, το ΓΕΕΑ δεν έχει την υποχρέωση να αποδείξει ότι το σημείο αυτό περιλαμβάνεται στα λεξικά.
Η δυνατότητα ενός σημείου να καταχωριστεί ως κοινοτικό σήμα πρέπει να εκτιμάται μόνο βάσει της σχετικής κοινοτικής κανονιστικής
ρυθμίσεως, όπως αυτή ερμηνεύεται από τον κοινοτικό δικαστή. Επομένως, προκειμένου το τμήμα  προσφυγών να λάβει απόφαση, αρκεί
η εκ μέρους του εφαρμογή του κριτηρίου του περιγραφικού χαρακτήρα, όπως αυτό ερμηνεύθηκε από τη νομολογία, χωρίς να απαιτείται
η θεμελίωση της αποφάσεως αυτής με αποδεικτικά στοιχεία [απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2004, T-289/02, Telepharmacy
Solutions κατά ΓΕΕΑ (TELEPHARMACY SOLUTIONS), που δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 54].
35     Δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί ότι το σημείο PAPERLAB μπορεί να είναι περιγραφικό μιας  εκ των λειτουργιών των προϊόντων για
τα οποία υποβλήθηκε η αίτηση καταχωρίσεως, το επιχείρημα σχετικά με τη δυνατότητα των τρίτων να χρησιμοποιούν τους γενικούς
όρους «paper», «lab» ή «laboratory», μεμονωμένα ή σε συνδυασμούς, προβάλλεται αλυσιτελώς.
36     Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το πρώτο επιχείρημα της προσφεύγουσας είναι αβάσιμο.
37     Το δεύτερο επιχείρημα της προσφεύγουσας, το οποίο αντλείται από την ύπαρξη εθνικών αποφάσεων περί καταχωρίσεως του σήματος
PAPERLAB για προϊόντα όμοια ή παρεμφερή, είναι, ομοίως, αβάσιμο. Το κοινοτικό καθεστώς των σημάτων είναι ένα αυτοτελές σύστημα,
το οποίο αποτελείται από ένα σύνολο κανόνων και επιδιώκει ειδικούς σκοπούς, η δε εφαρμογή του είναι ανεξάρτητη κάθε εθνικού
συστήματος [απόφαση του Πρωτοδικείου της 5ης Δεκεμβρίου 2000, T-32/00, Messe München κατά ΓΕΕΑ (electronica), Συλλογή 2000,
σ. II-3829, σκέψη 47]. Ως εκ τούτου, η δυνατότητα καταχωρίσεως ενός σημείου ως κοινοτικού σήματος πρέπει να εκτιμάται μόνο
βάσει της σχετικής κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως. Το ΓΕΕΑ και, εφόσον παραστεί ανάγκη, ο κοινοτικός δικαστής δεν δεσμεύονται
από απόφαση εκδοθείσα σε κράτος μέλος ή τρίτη χώρα η οποία αναγνωρίζει τη δυνατότητα του ιδίου σημείου να καταχωριστεί ως
εθνικό σήμα. Τούτο ισχύει ακόμη και αν η απόφαση αυτή ελήφθη κατ’ εφαρμογήν εθνικής νομοθεσίας εναρμονισμένης με την πρώτη
οδηγία 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων
(ΕΕ 1989, L 40, σ. 1), ή ακόμη εντός χώρας ανήκουσας στη γλωσσική ζώνη από την οποία προέρχεται το επίμαχο λεκτικό σημείο
[απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Φεβρουαρίου 2002, T-106/00, Streamserve κατά ΓΕΕΑ (STREAMSERVE), Συλλογή 2002, σ. II-723,
σκέψη 47].
38     Εν προκειμένω, δεν προκύπτει ότι, κατά την εξέταση της δυνατότητας καταχωρίσεως του σημείου PAPERLAB ως κοινοτικού σήματος,
το τμήμα προσφυγών αγνόησε τη σχετική  κοινοτική κανονιστική ρύθμιση. Εξάλλου, κατά την προμνησθείσα νομολογία, το τμήμα προσφυγών
μπορούσε να εκτιμήσει ελεύθερα το γεγονός ότι το σήμα PAPERLAB είχε καταχωριστεί σε δύο αγγλόφωνες χώρες (Ηνωμένες Πολιτείες
και Καναδάς) και να εξαγάγει  συμπεράσματα ως προς τη λύση που έπρεπε να δοθεί επί της αιτήσεως καταχωρίσεως του σήματος PAPERLAB.
39     Το τρίτο επιχείρημα της προσφεύγουσας, κατά το οποίο το ΓΕΕΑ έχει δεχθεί στο παρελθόν αιτήσεις καταχωρίσεως σημάτων που συνίστανται
σε συνδυασμό λέξεων ανάλογο προς αυτόν του σήματος PAPERLAB, είναι, ομοίως  αβάσιμο. Αφενός, τα μνημονευθέντα από την προσφεύγουσα
σήματα διαφέρουν από το υποβληθέν προς καταχώριση σήμα PAPERLAB, καθόσον δηλώνουν προϊόντα και υπηρεσίες άλλες από αυτές που
αφορά το επίμαχο, εν προκειμένω, σήμα. Αφετέρου, οι αποφάσεις περί καταχωρίσεως ενός σημείου ως κοινοτικού σήματος, τις οποίες
καλούνται να λαμβάνουν τα τμήματα προσφυγών δυνάμει του κανονισμού 40/94, αποτελούν ζήτημα δέσμιας αρμοδιότητας και όχι ζήτημα
που απόκειται στη διακριτική τους ευχέρεια. Επομένως, η δυνατότητα καταχωρίσεως ενός σημείου ως κοινοτικού σήματος πρέπει
να εκτιμάται αποκλειστικώς βάσει της σχετικής κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως, όπως αυτή έχει ερμηνευθεί από τον κοινοτικό
δικαστή, και όχι βάσει μιας προηγούμενης διαφορετικής πρακτικής των τμημάτων προσφυγών ως προς τη λήψη αποφάσεων [απόφαση
του Πρωτοδικείου της 2ας Ιουλίου 2002, T-323/00, SAT.1 κατά ΓΕΕΑ (SAT.2),  Συλλογή 2002, σ. II-2839, σκέψη 60, η οποία δεν
επικυρώθηκε ως προς το σημείο αυτό με την απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Σεπτεμβρίου 2004, C-329/02 P, SAT.1 κατά ΓΕΕΑ,
που δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή].
40     Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο μοναδικός προβαλλόμενος λόγος ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος
1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, δεν μπορεί να γίνει δεκτός. Κατά συνέπεια, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
41     Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει αυτή, σύμφωνα
με το αίτημα του ΓΕΕΑ, να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Legal
Mengozzi
Wiszniewska-Białecka
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 22 Ιουνίου 2005.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

H. Legal
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.