CELEX: 61991CJ0200
Ισότητα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζομένων
Επαγγελματικές συντάξεις
Χρησιμοποίηση στατιστικών ασφαλιστικών στοιχείων που διαφοροποιούνται αναλόγως του φύλου
Περιορισμός των διαχρονικών αποτελεσμάτων της αποφάσεως C-262/88, Barber

για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
105 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γερμανική, η Δανική, η Ιρλανδική και η Ολλανδική Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με Διάταξη της 23ης Ιουλίου 1991 το High Court of Justice of England and Wales, Chancery Division, αποφαίνεται:
1) Tόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι έλκοντες δικαιώματα από αυτούς μπορούν να επικαλεστούν το άμεσο αποτέλεσμα του άρθρου 119 της Συνθήκης έναντι των trustees επαγγελματικού συνταξιοδοτικού συστήματος, οι οποίοι οφείλουν να τηρούν την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και υποχρεώσεών τους που καθορίζονται από την ιδρυτική πράξη του trust.
2) Oι εργοδότες και οι trustees, αν το εθνικό δίκαιο τους απαγορεύει να ενεργούν εκτός του πλαισίου των αντιστοίχων αρμοδιοτήτων τους ή κατά παράβαση των διατάξεων της ιδρυτικής πράξεως του trust, οφείλουν να χρησιμοποιούν όλα τα μέσα που παρέχει το εσωτερικό δίκαιο, όπως είναι η προσφυγή στα εθνικά δικαστήρια, προκειμένου να εξαλείψουν οποιαδήποτε διάκριση στον τομέα των αμοιβών.
3) Για τις περιόδους απασχολήσεως που διανύθηκαν μεταξύ της διαπιστώσεως της διακρίσεως από το Δικαστήριο και της θέσεως σε ισχύ μέτρων προοριζομένων να την εξαλείψουν, η ορθή εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής απαιτεί τη χορήγηση στους εργαζομένους που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση των ιδίων πλεονεκτημάτων που απολαύουν οι πλέον ευνοούμενοι εργαζόμενοι. Απεναντίας, για τις μεταγενέστερες της θέσεως σε ισχύ των ανωτέρω μέτρων περιόδους απασχολήσεως, το άρθρο 119 δεν αντιτίθεται στην αποκατάσταση της ισότητας με μείωση των πλεονεκτημάτων που απολαύουν οι προνομιούχοι εργαζόμενοι. Τέλος, προκειμένου περί περιόδων απασχολήσεως προγενεστέρων της 17ης Μαΐου 1990, ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεως Barber, το κοινοτικό δίκαιο ουδεμία υποχρέωση επέβαλλε δυνάμενη να δικαιολογήσει μέτρα μειώνοντα a posteriori τα πλεονεκτήματα των πλέον ευνοουμένων εργαζομένων.
4) Tο εθνικό δικαστήριο πρέπει να επαγρυπνεί για την ορθή εφαρμογή του άρθρου 119, λαμβανομένων υπόψη των ευθυνών που οι εργοδότες και οι trustees φέρουν βάσει των κανόνων του εσωτερικού δικαίου.
5) Τα ενδεχόμενα προβλήματα που απορρέουν από την ανεπάρκεια των πόρων που οι trustees διαθέτουν για την εξίσωση των παροχών πρέπει να επιλύονται βάσει του εθνικού δικαίου υπό το πρίσμα της αρχής της ίσης αμοιβής και δεν επηρεάζουν τις απαντήσεις στα προηγούμενα ερωτήματα.
6) Βάσει της προαναφερθείσας αποφάσεως Barber, δεν μπορεί να γίνει επίκληση του αμέσου αποτελέσματος του άρθρου 119 της Συνθήκης προκειμένου να απαιτηθεί ίση μεταχείριση στον τομέα των επαγγελματικών συντάξεων, παρά μόνο για τις παροχές που οφείλονται λόγω περιόδων απασχολήσεως μεταγενεστέρων της 17ης Μαΐου 1990, με την επιφύλαξη της εξαιρέσεως που προβλέπεται υπέρ των εργαζομένων ή των ελκόντων δικαιώματα από αυτούς, οι οποίοι πριν από την ημερομηνία αυτή έχουν ασκήσει ένδικη προσφυγή ή έχουν υποβάλει ισοδύναμη κατά το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο ένσταση.
7) Ο περιορισμός των διαχρονικών αποτελεσμάτων της αποφάσεως Barber έχει εφαρμογή στις συντάξεις επιζώντων και, επομένως, δεν μπορεί να προβληθεί αξίωση για ίση μεταχείριση στον τομέα αυτόν, παρά μόνο σε σχέση με περιόδους απασχολήσεως μεταγενέστερες της 17ης Μαΐου 1990.
8) Ο περιορισμός των διαχρονικών αποτελεσμάτων της αποφάσεως Barber δεν έχει εφαρμογή στις παροχές που δεν συνδέονται με τη διάρκεια της πραγματικής περιόδου απασχολήσεως, παρά μόνο στην περίπτωση που το γεγονός που αποτελεί τη γενεσιουργό τους αιτία επήλθε πριν από τις 17 Μαΐου 1990.
9) Οι αρχές που τέθηκαν με την απόφαση Barber, και πιο συγκεκριμένα ο περιορισμός των διαχρονικών της αποτελεσμάτων, αφορούν όχι μόνον τα συμβατικώς οργανωμένα, αλλά και τα μη συμβατικώς οργανωμένα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα.
10) Η χρησιμοποίηση διαφορετικών αναλόγως του φύλου στατιστικών ασφαλιστικών στοιχείων στο πλαίσιο του στηριζομένου στην κεφαλαιοποίηση τρόπου χρηματοδοτήσεως των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων καθορισμένων παροχών δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 119 της Συνθήκης. Συνεπώς, ούτε οι ανισότητες στα ποσά των παροχών που είναι καταβλητέες εφάπαξ ή που οφείλονται λόγω υποκαταστάσεως στα συνταξιοδοτικά δικαιώματα άλλων προσώπων και που η αξία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί παρά μόνον αναλόγως του τρόπου χρηματοδοτήσεως του συστήματος, μπορούν να αξιολογηθούν με γνώμονα το άρθρο 119.
11) Η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως που διακηρύσσεται στο άρθρο 119 έχει εφαρμογή σε όλες τις συνταξιοδοτικές παροχές των επαγγελματικών συστημάτων, χωρίς να συντρέχει λόγος να γίνει διάκριση αναλόγως του είδους των εισφορών βάσει των οποίων καταβάλλονται οι ανωτέρω παροχές, δηλαδή αναλόγως του αν πρόκειται περί εργοδοτικών εισφορών ή περί εισφορών των μισθωτών. Ωστόσο, κατά το μέτρο που επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα περιορίζεται να θέσει στη διάθεση των ασφαλιζομένων το αναγκαίο διαχειριστικό πλαίσιο, οι συμπληρωματικές παροχές που απορρέουν από εισφορές καταβληθείσες εντελώς προαιρετικώς από τους μισθωτούς δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 119.
12) Στην περίπτωση μεταφοράς συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από ένα επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα σε άλλο λόγω αλλαγής της απασχολήσεως του εργαζομένου, το δεύτερο σύστημα είναι υποχρεωμένο, κατά το χρονικό σημείο που ο εργαζόμενος αυτός φθάσει σε ηλικία συνταξιοδοτήσεως, να αυξήσει τις παροχές που, αποδεχθέν την ανωτέρω μεταφορά, δεσμεύεται να του καταβάλει, έτσι ώστε να εξαλειφθούν τα αντίθετα προς το άρθρο 119 αποτελέσματα που απορρέουν εις βάρος του εργαζομένου από ανεπάρκεια του μεταφερθέντος κεφαλαίου, οφειλόμενη σε γενεσιουργό δυσμενών διακρίσεων μεταχείριση της οποίας αυτός είχε τύχει στο πλαίσιο του πρώτου συστήματος, και τούτο για τις παροχές που οφείλονται βάσει περιόδων απασχολήσεως μεταγενεστέρων της 17ης Μαΐου 1990.
13) Το άρθρο 119 της Συνθήκης δεν έχει εφαρμογή σε συστήματα στα οποία ουδέποτε έχουν ασφαλιστεί άτομα του ετέρου φύλου.