CELEX: 62003TJ0141
Κρατική ενίσχυση
Συμμετοχικό δάνειο
Έννομο συμφέρον
Απαράδεκτο

κηρύσσει την κοινοποιηθείσα πράξη συμβατή προς την κοινή αγορά και ότι, συνεπώς, δεν βλάπτει καταρχήν τα μέρη της
συγκεντρώσεως δεν απαλλάσσει το Πρωτοδικείο από το να εξετάσει αν οι βαλλόμενες διαπιστώσεις παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα
δυνάμενα να θίξουν τα συμφέροντα των μερών (απόφαση του Πρωτοδικείου της 22ας Μαρτίου 2000, T-125/97 και T-127/97, Coca-Cola
κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. ΙΙ-1733, σκέψη 79).
25     Στο πλαίσιο της εξετάσεως του παραδεκτού της παρούσας προσφυγής, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η προσφυγή
ακυρώσεως που ασκείται από φυσικό ή νομικό πρόσωπο είναι παραδεκτή μόνον εφόσον ο προσφεύγων αντλεί συμφέρον από την ακύρωση
της προσβαλλομένης πράξεως (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 14ης Σεπτεμβρίου 1995, T-480/93 και T-483/93, Antillean Rice Mills
κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. ΙΙ-2305, σκέψη 59, της 25ης Μαρτίου 1999, T-102/96, Gencor κατά Επιτροπής, Συλλογή
1999, σ. ΙΙ-753, σκέψη 40, και της 30ής Ιανουαρίου 2002, T-212/00, Nuove Industrie Molisane κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002,
σ. ΙΙ-347, σκέψη 33). Το συμφέρον αυτό πρέπει να είναι γεγενημένο και ενεστώς (απόφαση του Πρωτοδικείου της 17ης Σεπτεμβρίου
1992, T-138/89, NBV και NVB κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. II-2181, σκέψη 33) και εκτιμάται κατά την ημερομηνία ασκήσεως
της προσφυγής (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 1963, 14/63, Forges de Clabecq κατά Ανωτάτης Αρχής, Συλλογή τόμος
1954-1964, σ. 1015, και του Πρωτοδικείου της 24ης Απριλίου 2001, T-159/98, Torre κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2001,
σ. I-A-83 και ΙΙ-395, σκέψη 28).
26     Πρέπει να τονιστεί ότι, αν το συμφέρον που επικαλείται ο προσφεύγων αφορά μελλοντική νομική κατάσταση, ο εν λόγω προσφεύγων
πρέπει να αποδείξει ότι  το ενδεχόμενο προσβολής της καταστάσεως αυτής είναι πλέον αναπότρεπτο. Κατά συνέπεια, ο προσφεύγων
δεν μπορεί να επικαλείται μελλοντικές και αβέβαιες καταστάσεις για να αποδείξει ότι έχει έννομο συμφέρον για την ακύρωση της
προσβαλλομένης πράξεως (προπαρατεθείσα απόφαση NBV και NVB κατά Επιτροπής, ανωτέρω σκέψη 25, σκέψη 33).
27     Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι, κατά την ημερομηνία ασκήσεως της προσφυγής της, είχε γεγενημένο
και ενεστώς έννομο συμφέρον για την ακύρωση της προσβαλλομένης πράξεως, καθόσον η πράξη αυτή της επιτρέπει να αποκτήσει, χωρίς
προϋποθέσεις ή χρονικούς περιορισμούς, την επίμαχη ενίσχυση.
28     Πρώτον, η προσφεύγουσα ουδόλως απέδειξε ότι ο κίνδυνος ασκήσεως  ένδικων προσφυγών ήταν, εν προκειμένω, γεγενημένος και ενεστώς
κατά την έννοια της νομολογίας.
29     Βεβαίως, η διαδικασία ελέγχου εκ μέρους της Επιτροπής κινήθηκε με αφορμή καταγγελία ανταγωνιστή της προσφεύγουσας, χωρίς σχετική
κοινοποίηση εκ μέρους της Ισπανικής Κυβερνήσεως. Επομένως, ένας τρίτος, όπως ο ανταγωνιστής της Sniace που υπέβαλε την καταγγελία
ενώπιον της Επιτροπής, θα μπορούσε να επικαλεστεί το άμεσο αποτέλεσμα του άρθρου 88, παράγραφος 3, τελευταία περίοδος, ΕΚ
ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, προκειμένου να υποχρεώσει το οικείο κράτος μέλος να αναζητήσει την παρανόμως χορηγηθείσα
ενίσχυση (βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Νοεμβρίου 1991, C-354/90, Fédération nationale du commerce extérieur des produits
alimentaires κ.λπ., Συλλογή 1991, σ. I‑5505, σκέψεις 14 έως 17).
30     Ωστόσο, η προσφεύγουσα δεν υποστήριξε ότι εκκρεμούσαν ενώπιον των ισπανικών δικαστηρίων προσφυγές ασκηθείσες βάσει του άρθρου
88, παράγραφος 3, τελευταία περίοδος, ΕΚ. Με τα υπομνήματά της, απλώς επισήμανε, εντελώς υποθετικά, το ενδεχόμενο ασκήσεως
τέτοιων προσφυγών.
31     Επιβάλλεται η υπενθύμιση ότι, κατά τη νομολογία, στην προσφεύγουσα απόκειται να αποδείξει το έννομο συμφέρον της, το οποίο
αποτελεί την πρώτη και βασική προϋπόθεση για την άσκηση κάθε ενδίκου βοηθήματος (διάταξη του προέδρου του δευτέρου τμήματος
του Δικαστηρίου της 31ης Ιουλίου 1989, C-206/89 R, S κατά Επιτροπής, Συλλογή 1989, σ. 2841, σκέψη 8).
32     Δεύτερον, οι φερόμενες συνέπειες του χαρακτηρισμού του οικείου μέτρου ως κρατικής ενισχύσεως στις σχέσεις της προσφεύγουσας
με το επίμαχο πιστωτικό ίδρυμα πρέπει να θεωρηθούν ως μελλοντικές, υποθετικές και αβέβαιες.
33     Συγκεκριμένα, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας, το γεγονός ότι, εν προκειμένω, η Επιτροπή χαρακτήρισε την
Caja Cantabria ως δημόσια επιχείρηση δεν συνεπάγεται υποχρέωση κοινοποιήσεως στην Επιτροπή κάθε μέτρου που θα λαμβάνει στο
μέλλον το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα προς όφελος της προσφεύγουσας.
34     Αφενός, όλα τα προνόμια που χορηγεί μια δημόσια επιχείρηση δεν αποτελούν οπωσδήποτε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου
87, παράγραφος 1, ΕΚ.
35     Αφετέρου, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να στηριχθεί μόνο στην αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκειμένου
να εκτιμήσει τη νομιμότητα των ενισχύσεων που ενδεχομένως θα χορηγήσει στο μέλλον η Caja Cantabria. Θα έπρεπε να προβεί σε
νέα εκτίμηση με γνώμονα την κατάσταση κατά το στάδιο του τελευταίου ελέγχου.
36     Εξάλλου, η υποχρέωση κοινοποιήσεως, που υπέχουν τα κράτη μέλη αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. Κατά συνέπεια, σ’ αυτά απόκειται
να εκτιμούν, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, αν ένα μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση και να ενεργούν αναλόγως. Οι συνθήκες
υπό τις οποίες κατέστη υποχρεωτική η κοινοποίηση συγκεκριμένου μέτρου που χορηγήθηκε από  συγκεκριμένη δημόσια επιχείρηση
μπορούν να μεταβληθούν. Ως εκ τούτου, κάθε μεταγενέστερη μεταβολή του καθεστώτος που διέπει την οικεία δημόσια επιχείρηση
και της στερεί την ιδιότητα αυτή θα μπορούσε να μεταβάλει τον χαρακτηρισμό των ληφθέντων μέτρων, αίροντας με τον τρόπο αυτό
την υποχρέωση κοινοποιήσεως των εν λόγω μέτρων στην Επιτροπή.
37     Επομένως, κακώς η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός της Caja Cantabria ως δημόσιας επιχειρήσεως μεταβάλλει τη θέση
της ως προς την επιχείρηση αυτή και επηρεάζει τη φύση των μελλοντικών εμπορικών σχέσεών της με την εν λόγω επιχείρηση.
38     Τέλος, ούτε η οικονομική ζημία ούτε η ηθική βλάβη τις οποίες, κατά την προσφεύγουσα, συνεπάγεται η διοικητική διαδικασία μπορούν
να σχετισθούν με τον χαρακτηρισμό της προσβαλλομένης αποφάσεως ως κρατικής ενισχύσεως.
39     Επιβάλλεται, εξάλλου, η επισήμανση ότι ορθώς η προσφεύγουσα επικαλείται το δικαίωμά της για αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Συγκεκριμένα, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα είναι μια κοινότητα δικαίου, οι δε πράξεις των θεσμικών οργάνων
της υπόκεινται σε έλεγχο για το αν είναι σύμφωνες με τη Συνθήκη και τις γενικές αρχές του δικαίου, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται
τα θεμελιώδη δικαιώματα. Κατά συνέπεια, οι ιδιώτες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική δικαστική
προστασία των δικαιωμάτων που αντλούν από την κοινοτική έννομη τάξη, δεδομένου ότι το δικαίωμα να τύχουν της προστασίας αυτής
αποτελεί μέρος των γενικών αρχών του δικαίου οι οποίες απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών.
Το δικαίωμα αυτό καθιερώνεται επίσης από τα άρθρα 6 και 13 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
και των θεμελιωδών ελευθεριών (αποφάσεις της 15ης Μαΐου 1986, 222/84, Johnston, Συλλογή 1986, σ. 1651, σκέψη 18, της 27ης
Νοεμβρίου 2001, C-424/99, Επιτροπή κατά Αυστρίας, Συλλογή 2001, σ. Ι-9285, σκέψη 45, και της 25ης Ιουλίου 2002, C-50/00 P,
Unión de Pequeños Agricultores κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2002, σ. Ι-6677, σκέψεις 38 και 39).
40     Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι η προσφεύγουσα θα απέλαυε αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, ακόμη και αν, παρά τον χρόνο
που μεσολάβησε από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως και τη διαπίστωση της συμβατότητας που περιλαμβάνει η απόφαση αυτή,
εξακολουθούσαν να ασκούνται ακόμη προσφυγές ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων. Συγκεκριμένα, αφενός, η προσφεύγουσα θα μπορούσε
να προβάλει όλα τα αντλούμενα από το εθνικό δίκαιο αμυντικά μέσα προκειμένου να αντιταχθεί στην επιστροφή της ενισχύσεως.
Αφετέρου, η κήρυξη της παρούσας προσφυγής ως απαράδεκτης ουδόλως θα εμπόδιζε την προσφεύγουσα να προτείνει στον εθνικό δικαστή,
στο πλαίσιο επιλύσεως διαφοράς υποβληθείσας ενώπιον εθνικού δικαστηρίου, να κινήσει διαδικασία προδικαστικής παραπομπής βάσει
του άρθρου 234 ΕΚ, προκειμένου να προσβάλει το κύρος της αποφάσεως, στο μέτρο που η εν λόγω απόφαση διαπιστώνει ότι το επίμαχο
μέτρο αποτελεί ενίσχυση (απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Μαρτίου 1994, C-188/92, TWD Textilwerke Deggendorf, Συλλογή 1994,
σ. I-833, σκέψεις 17 και 18· βλ., για πράξεις γενικής εφαρμογής, απόφαση Unión de Pequeños Agricultores κατά Συμβουλίου, ανωτέρω
σκέψη 39, σκέψη 40, και απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Απριλίου 2004, C-263/02 P, Jégo-Quéré, Συλλογή 2004, σ. Ι-3425, σκέψεις
30 έως 35).
41     Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι είχε γεγενημένο και ενεστώς έννομο συμφέρον.
Επομένως, η προσφυγή πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη.

Επί των δικαστικών εξόδων
42     Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό
αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα
με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής.
43     Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 87, παράγραφος 4, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη και τα κοινοτικά όργανα που παρενέβησαν
στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τρίτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή ως απαράδεκτη.
2)
Καταδικάζει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
3)
Το Βασίλειο της Ισπανίας φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Azizi
Jaeger
Dehousse
Cremona

Czúcz
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 14 Απριλίου 2005.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

J. Azizi
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.