CELEX: 61990CJ0299
Δασμολογητέα αξία
Προμήθεια αγοράς

Με Διάταξη της 17ης Ιουλίου 1990, που περιήλθε στο Δικαστήριο την 1η Οκτωβρίου 1990, το Bundesfinanzhof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 3 του κανονισμού ( ΕΟΚ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/008, σ. 218, στο εξής: βασικός κανονισμός).
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Hauptzollamt Karlsruhe και της εταιρίας Gebrüder Hepp GmbH & Co. KG με έδρα το Birkenfeld (στο εξής: Hepp) σχετικά με τη δασμολογητέα αξία εμπορευμάτων που η εν λόγω εταιρία είχε εισαγάγει από την Άπω Ανατολή μεταξύ 1983 και 1986.
Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού, η δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων είναι η συναλλακτική αξία, δηλαδή η πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή όταν αυτά πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας μετά από προσαρμογή που πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 8.
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο α, σημείο i, του βασικού κανονισμού ορίζει ότι, για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας κατ' εφαρμογήν του άρθρου 3, στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή προστίθενται οι προμήθειες και έξοδα μεσιτείας, με εξαίρεση τις προμήθειες αγοράς, εφόσον αυτές οι προμήθειες και έξοδα βαρύνουν τον αγοραστή αλλά δεν έχουν συμπεριληφθεί στην τιμή που πράγματι καταβλήθηκε ή πρόκειται να καταβληθεί για τα εμπορεύματα.
Η έκφραση « προμήθεια αγοράς » ορίζεται στο άρθρο 8, παράγραφος 4, του βασικού κανονισμού ως « τα ποσά που καταβάλλονται από έναν εισαγωγέα στον αντιπρόσωπο του για τις υπηρεσίες που συνίστανται στην αντιπροσώπευση του για την αγορά των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων ».
Η Hepp είχε προσφύγει, όσον αφορά τις εισαγωγές της, στις υπηρεσίες της εταιρίας Novimex Fashion Ltd, ελβετικής εταιρίας με έδρα το Saint Gall (στο εξής: Novimex) με την οποία είχε συνάψει το 1982 σύμβαση διεπόμενη από το ελβετικό δίκαιο. Σύμφωνα με τους όρους της συμβάσεως αυτής, η Novimex αγόραζε τα εμπορεύματα από μια κορεατική επιχείρηση ιδίω ονόματι αλλά για λογαριασμό της Hepp. Στη συνέχεια, τα εμπορεύματα αυτά μεταβιβάζονταν στη Hepp έναντι καταβολής προμηθείας αγοράς 6 ή 7 °/ο και της αποδόσεως των σχετικών μικροεξόδων. Οι τιμές που προέκυπταν από τις συναλλαγές με τον Κορεάτη προμηθευτή και οι προμήθειες καταχωρίζονταν σε χωριστά τιμολόγια. Στις τελωνειακές της διασαφήσεις, η Hepp μνημόνευε στη στήλη « πωλητής » το όνομα της Novimex και επισύναπτε τα τιμολόγια που της είχε παραδώσει η Novimex και είχαν εκδοθεί επ' ονόματί της, χωρίς όμως να αναφέρει τις συμφωνηθείσες προμήθειες.
Το πρόβλημα για το οποίο ερίζουν οι διάδικοι της διαφοράς της κύριας δίκης αφορά το αν, ενόψει των διασαφήσεων αυτών, οι προμήθειες αγοράς για τις οποίες η Novimex χορηγούσε στη Hepp χωριστά τιμολόγια πρέπει να συμπεριληφθούν στη δασμολογητέα αξία των εισαχθέντων από τη Hepp εμπορευμάτων. Ο Bundesfinanzhof, ενώπιον του οποίου ήχθη η διαφορά, κρίνοντας ότι για την επίλυση του προβλήματος αυτού ήταν αναγκαία η ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
« 1)
Σε περίπτωση παρεμβολής παραγγελειοδόχου ο οποίος ενήργησε μεν ιδίω ονόματι αλλά για λογαριασμό τρίτου, ποια σύμβαση πρέπει να θεωρηθεί ως πώληση κατά την έννοια του άρθρου 3 του κανονισμού ( ΕΟΚ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων;
2)
Αν στο ερώτημα 1 δοθεί η απάντηση ότι τόσο η σύμβαση μεταξύ κατασκευαστή και παραγγελιοδόχου όσο και η σύμβαση μεταξύ παραγγελιοδόχου και εισαγωγέα πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 3 του κανονισμού 1224/80 και αν ο εισαγωγέας έλαβε ως βάση για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας την τιμή που προβλέπεται στη σύμβαση με τον παραγγελιοδόχο: πρέπει στην καταβληθείσα τιμή να προστεθεί και η προμήθεια αγοράς;
3)
Αν στο ερώτημα 1 δοθεί η απάντηση ότι υφίσταται μία και μόνο σύμβαση πωλήσεως μεταξύ κατασκευαστή και εισαγωγέα: πρέπει η προμήθεια αγοράς να συμπεριληφθεί στη δασμολογητέα αξία όταν ο εισαγωγέας, στη στήλη “ πωλητής ” της δηλώσεως σχετικά με τη δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων, έχει αναγράψει το όνομα του παραγγελιοδόχου και έχει επιπλέον δηλώσει τιμή τιμολογίου που του έχει εκδώσει ο παραγγελιοδόχος ( χωρίς την προμήθεια );
4)
Αν στο ερώτημα 1 δοθεί η απάντηση ότι πώληση αποτελεί η σύμβαση μεταξύ κατασκευαστή και παραγγελιοδόχου όχι όμως και η σύμβαση μεταξύ παρεγγε-λιοδόχου και εισαγωγέα: πώς πρέπει να γίνει, κατά το κοινοτικό δίκαιο περί δασμολογητέας αξίας, ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας όταν ο εισαγωγέας έχει δηλώσει τη δασμολογητέα αξία κατά τον τρόπο που περιγράφεται στο ερώτημα 3 ; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το νομοθετικό πλαίσιο και τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον είναι αναγκαίο για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Με τα ερωτήματα αυτά το αιτούν δικαστήριο θέτει κατ' ουσίαν δύο προβλήματα. Το πρώτο αφορά το ζήτημα ποια συναλλαγή πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού, της δασμολογητέας αξίας όταν η αγορά του εισαγωγέα πραγματοποιήθηκε μέσω παραγγελιοδόχου ο οποίος ενήργησε μεν ιδίω ονόματι αλλά για λογαριασμό του εισαγωγέα αυτού. Το δεύτερο πρόβλημα που τίθεται, μετά την επίλυση του πρώτου, αφορά τον τρόπο καθορισμού της δασμολογητέας αξίας όταν ο εισαγωγέας έχει χαρακτηρίσει τον παραγγελιοδόχο ως πωλητή και έχει δηλώσει, για την τελωνειακή διασάφηση, την τιμή των εμπορευμάτων βάσει του εκδοθέντος από τον παραγγελιοδόχο τιμολογίου και, πιο συγκεκριμένα, το αν στην τιμή αυτή πρέπει να συμπεριληφθεί η προμήθεια αγοράς.
Επί της συναλλαγής που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας
Η Γερμανική Κυβέρνηση παρατήρησε ότι σε περίπτωση παρεμβολής σε μια αγορά παραγγελιοδόχου ενεργούντος ιδίω ονόματι, δύο είναι οι συναλλαγές που πρέπει να θεωρηθούν ως αγορά κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού. Η πρώτη είναι η σύμβαση που συνήφθη μεταξύ παραγγελιοδόχου και κατασκευαστή, στην οποία ο παραγγελιοδόχος είναι συμβαλλόμενος λόγω του ότι ενήργησε ιδίω ονόματι. Η δεύτερη είναι η σύμβαση που συνήφθη μεταξύ παραγγελιοδόχου και εισαγωγέα, διότι αυτή η σύμβαση έχει το ουσιώδες χαρακτηριστικό πωλήσεως, δηλαδή τη μεταβίβαση σε ένα πρόσωπο της κυριότητας επί ενός εμπορεύματος έναντι της καταβολής χρηματικού ποσού.
Κατά τη Γερμανική Κυβέρνηση, ο εισαγωγέας μπορεί να επιλέξει, για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας, μεταξύ των τιμών των δύο αυτών διαδοχικών πωλήσεων. Όπως προκύπτει από την απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Ιουνίου 1990,
C-11/89, Unifert ( Συλλογή 1990, σ. I-2275 )
, η επιλογή αυτή δεν μπορεί πλέον να τροποποιηθεί μετά τη θέση του εμπορεύματος σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Η άποψη αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή, διότι έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό του βασικού κανονισμού ο οποίος είναι, σύμφωνα με την έκτη αιτιολογική του σκέψη, η θέσπιση ενός δίκαιου ομοιόμορφου και ουδέτερου συστήματος τελωνειακής εκτιμήσεως το οποίο αποκλείει τη χρησιμοποίηση αυθαιρέτων ή πλασματικών δασμολογητέων αξιών.
Πράγματι, ο σκοπός αυτός, ο οποίος πληροί τις απαιτήσεις της εμπορικής πρακτικής, θα διακυβευόταν αν δεν λαμβανόταν υπόψη το έργο που πράγματι επιτελεί ο παραγγελιοδόχος που παρεμβάλλεται σε μια αγορά. Δεδομένου ότι ένα τέτοιο πρόσωπο ενεργεί για λογαριασμό του εισαγωγέα, διεκπεραιώνει το έργο ενός αντιπροσώπου για την αγορά των εμπορευμάτων και δεν αναλαμβάνει κανένα οικονομικό κίνδυνο από τη συναλλαγή αυτή. Κατ' αυτόν τον τρόπο, έστω και αν ενεργεί ιδίω ονόματι, το έργο του περιορίζεται στη συμμετοχή, ως εμμέσου αντιπροσώπου, σε σύμβαση πωλήσεως που έχει κατ' ουσίαν συναφθεί μεταξύ του παραγγελέα του και του προμηθευτή.
Κατά συνέπεια, η συναλλαγή στην οποία πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού, να γίνει αναφορά για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας είναι αυτή που έχει συντελεστεί μεταξύ του κατασκευαστή η του προμηθευτή των εμπορευμάτων, αφενός, και του εισαγωγέα, αφετέρου. Συναφώς, δεν έχει σημασία το ότι η συναλλαγή αυτή έχει συντελεστεί μέσω παραγγελιοδόχου εφόσον ο προκύπτων απ' αυτήν οικονομικός κίνδυνος έχει αναληφθεί από τον εισαγωγέα.
Επομένως, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί απάντηση ότι, σε περίπτωση παρεμβολής παραγγελιοδόχου ο οποίος ενήργησε μεν ιδίω ονόματι αλλά, στην πραγματικότητα, αντιπροσώπευσε τον εισαγωγέα για λογαριασμό του οποίου και ενήργησε, η συναλλαγή μεταξύ του κατασκευαστή ή του προμηθευτή των εμπορευμάτων, αφενός, και του εισαγωγέα, αφετέρου, είναι αυτή που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού, της δασμολογητέας αξίας.
Επί του καθορισμού της δασμολογητέας αξίας
Εφόσον διαπιστώθηκε ότι η μεταξύ κατασκευαστή ή προμηθευτή και εισαγωγέα συναλλαγή είναι αυτή που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας, η τιμή που προκύπτει από τη συναλλαγή αυτή αποτελεί τη δασμολογητέα κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού αξία.
Συνεπώς, τα ποσά που έχουν καταβληθεί από τον εισαγωγέα στον παραγγελιοδόχο για την υπηρεσία που συνίστατο στην αντιπροσώπευση για την αγορά των οικείων εμπορευμάτων αποτελούν προμήθεια αγοράς η οποία δεν πρέπει, δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο α, σημείο i, του βασικού κανονισμού, να συμπεριληφθεί στη δασμολογητέα αξία.
Συναφώς, πρέπει ακόμα να διευκρινιστεί ότι το γεγονός ότι ο εισαγωγέας ανέγραψε το όνομα του μεσάζοντος στη στήλη « πωλητής » της δηλώσεως του σχετικά με τη δασμολογητέα αξία και δήλωσε ως τιμή των εμπορευμάτων την τιμή που αναγραφόταν στο εκδοθέν από τον τελευταίο τιμολόγιο δεν έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της δασμολογητέας αξίας όπως αυτή απορρέει από την εφαρμογή του άρθρου 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού.
Πράγματι, όπως παρατηρεί και ο γενικός εισαγγελέας στις παραγράφους 37 και 38 των προτάσεων του, ο συγκεκριμένος τρόπος κατά τον οποίο ένας εισαγωγέας συμπληρώνει τις διοικητικές διατυπώσεις σχετικά με την τελωνειακή διασάφηση δεν μπορεί να μεταβάλει την ουσία της έννομης καταστάσεως, δηλαδή την ύπαρξη μιας και μόνο συναλλαγής κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού και την έλλειψη εν προκειμένω, όσον αφορά τον εισαγωγέα, ευχέρειας επιλογής.
Επομένως, όσον αφορά το δεύτερο πρόβλημα που τίθεται με τα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί απάντηση ότι η τιμή που προκύπτει από τη συναλλαγή μεταξύ του κατασκευαστή ή του προμηθευτή, αφενός, και του εισαγωγέα, αφετέρου, αποτελεί τη δασμολογητέα κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του βασικού κανονισμού αξία και ότι η προμήθεια αγοράς δεν πρέπει να συμπεριληφθεί στην αξία αυτή ακόμα και όταν ο εισαγωγέας έχει χαρακτηρίσει τον παραγγελιοδόχο ως πωλητή και έχει δηλώσει ως τιμή των εμπορευμάτων την τιμή τιμολογίου του παραγγελιοδόχου αυτού.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γερμανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Bundesfinanzhof, με Διάταξη της 17ης Ιουλίου 1990, αποφαίνεται:

1)
Σε περίπτωση παρεμβολής παραγγελιοδόχου ο οποίος ενήργησε μεν ιδίω ονόματι αλλά, στην πραγματικότητα, αντιπροσώπευσε τον εισαγωγέα για λογαριασμό του οποίου και ενήργησε, η συναλλαγή μεταξύ του κατασκευαστή ή του προμηθευτή των εμπορευμάτων, αφενός, και του εισαγωγέα, αφετέρου, είναι αυτή που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων, της δασμολογητέας αξίας.

2)
Η τιμή που προκύπτει από τη συναλλαγή μεταξύ του κατασκευαστή ή του προμηθευτή, αφενός, και του εισαγωγέα, αφετέρου, αποτελεί τη δασμολογητέα κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1224/80 αξία και η προμήθεια αγοράς δεν πρέπει να συμπεριληφθεί στην αξία αυτή ακόμα και όταν ο εισαγωγέας έχει χαρακτηρίσει τον παραγγελιοδόχο ως πωλητή και έχει δηλώσει ως τιμή των εμπορευμάτων την τιμή τιμολογίου του παραγγελιοδόχου αυτού.

Diez de Velasco
Κακούρης
Kapteyn
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουλίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του τετάρτου τμήματος
Μ. Diez de Velasco
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.