CELEX: 61989CJ0116
Δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων
Σπόροι συγκομιδής
Δικαιώματα αδείας

Με Διάταξη της 15ης Φεβρουαρίου 1989, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 10 Απριλίου 1989, το Finanzgericht München υπέβαλε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ερώτημα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΟΚ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/008, σ. 218, στο εξής: κανονισμός περί της δασμολογητέας αξίας ).
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της γερμανικής εταιρίας BayWa AG (στο εξής: BayWa) και του Hauptzollamt Weiden (στο εξής: HZA) ως προς το θέμα μιας αποφάσεως επιβολής φόρου σχετικά με τις εισαγωγές σπόρων συγκομιδής.
Η BayWa αγοράζει βασικούς σπόρους από Γερμανούς καλλιεργητές, τους οποίους μεταπωλεί σε επιχειρήσεις πολλαπλασιασμού τους που είναι εγκατεστημένες στην Πολωνία και την Τσεχοσλοβακία και οι οποίες παράγουν σπόρους συγκομιδής. Εν συνεχεία, οι εν λόγω σπόροι συγκομιδής αγοράζονται από την BayWa, εισάγονται στην Κοινότητα και διατίθενται στο εμπόριο εντός της κοινής αγοράς. Σύμφωνα με τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί με τους Γερμανούς καλλιεργητές, η BayWa υποχρεούται να καταβάλλει, κανονικώς πριν από τις 31 Μαΐου του έτους που έπεται της συγκομιδής, δικαιώματα αδείας που υπολογίζονται βάσει της ποσότητας σπόρων συγκομιδής που έχει παραχθεί στην τοίτη νώοα.
Με απόφαση της 27ης Μαΐου 1985, το HZA περιέλαβε στη δασμολογητέα αξία των σπόρων συγκομιδής τα δικαιώματα αδείας που κατέβαλε η BayWa στους Γερμανούς καλλιεργητές. Προβαίνοντας σ' αυτή την ενέργεια, το HZA επικαλέστηκε το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση ί, του κανονισμού περί της δασμολογητέας αξίας που ορίζει ότι η αξία, επιμεριζόμενη με τον κατάλληλο τρόπο, των « υλών, συστατικών, μερών και παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα » πρέπει να προστίθεται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή των εν λόγω εμπορευμάτων, « εφόσον παρέχονται άμεσα ή έμμεσα από τον αγοραστή, αδαπάνως ή με μειωμένο κόστος, και χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή και την πώληση προς εξαγωγή των εισαγομένων εμπορευμάτων, στο μέτρο που η αξία αυτή δεν έχει περιληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή ».
Η BayWa άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Finanzgericht München, το οποίο αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Κατά την αγορά σπόρων συγκομιδής, για την παραγωγή των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ως βάση σπόροι που παρασχέθηκαν από τον αγοραστή, πρέπει, προκειμένου να καθοριστεί η δασμολογητέα αξία, να συνυπολογιστούν με την πληρωθείσα ή την πληρωτέα τιμή τα δικαιώματα αδείας, τα οποία ο αγοραστής οφείλει να καταβάλει στον καλλιεργητή των σπόρων που χρησιμοποιούνται ως βάση για τους σπόρους συγκομιδής ακόμη και στην περίπτωση που η καλλιέργεια έχει γίνει στο εσωτερικό της Κοινότητας; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού περί της δασμολογητέας αξίας, για τον υπολογισμό της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων, πρέπει να προσαρμοσθεί η συναλλακτική αξία, σύμφωνα με το άρθρο 8. Το άρθρο 8, παράγραφος 1, αναφέρει λεπτομερώς προς τον σκοπό αυτό σειρά στοιχείων τα οποία πρέπει να προστεθούν στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή, μεταξύ των οποίων, ιδίως, την αξία των υλών που έχουν ενσωματωθεί στα εισαχθέντα εμπορεύματα.
Δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους ότι η δασμολογητέα αξία των σπόρων συγκομιδής περιέχει τόσο την αξία των βασικών σπόρων όσο και τα έξοδα πολλαπλασιασμού και πιστοποιήσεως τα οποία έχουν υποστεί οι επιχειρήσεις πολλαπλασιασμού εντός των τρίτων χωρών. Πάντως, η BayWa υποστηρίζει ότι τα δικαιώματα αδείας δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι αποτελούν μέρος της αξίας των υλών που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα, αφού τα εν λόγω δικαιώματα υπολογίζονται βάσει της ποσότητας των σπόρων συγκομιδής που έχει παραχθεί, εισαχθεί και εν συνεχεία πωληθεί εντός της Κοινότητας. Με τον τρόπο αυτόν, πληρωτέα ισχυρίζεται ότι η υποχρέωση καταβολής των δικαιωμάτων αδείας γεννάται μόλις κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο αυτή διαθέτει στο εμπόριο τους σπόρους συγκομιδής στη Γερμανία και ότι τα δικαιώματα αυτά δεν μπορούν, επομένως, να θεωρηθούν ότι αποτελούν μέρος της αξίας των βασικών σπόρων.
Προς στήριξη της απόψεως της, η BayWa υπενθυμίζει ότι, κατά τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί μεταξύ αυτής και των Γερμανών καλλιεργητών, κανένα δικαίωμα αδείας δεν μπορεί να απαιτηθεί στην περίπτωση κατά την οποία οι σπόροι συγκομιδής έχουν καταστραφεί εντός της τρίτης χώρας. Εξάλλου, η υποχρέωση καταβολής των δικαιωμάτων αδείας απορρέει αποκλειστικά από τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ της BayWa και των καλλιεργητών αντιθέτως, η σύμβαση μεταξύ της BayWa και των επιχειρήσεων πολλαπλασιασμού εντός των τρίτων χωρών δεν αναφέρεται καθόλου σε αυτή την υποχρέωση, το δε δικαίωμα καλλιεργείας δεν αναγνωρίζεται ούτε στην Πολωνία ούτε στην Τσεχοσλοβακία.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Είναι πρόδηλον ότι τα δικαιώματα αδείας προορίζονται για την αμοιβή της παροχής καλλιέργειας και τη διασφάλιση στον καλλιεργητή ίσου μεριδίου των ωφελημάτων που απορρέουν από την καλλιέργεια των βασικών σπόρων. Για τον λόγο αυτό, εκτός της αρχικής τιμής που απαιτείται για τους βασικούς σπόρους, οι καλλιεργητές παρακρατούν ένα δικαίωμα αδείας υπολογιζόμενο βάσει της ποσότητας των σπόρων συγκομιδής που έχει εισαχθεί και καθοριζόμενο ανάλογα με την ημερομηνία εμπορίας των εν λόγω σπόρων. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ο καλλιεργητής αναλαμβάνει, σε μεγαλύτερο βαθμό, τους κινδύνους της διαδικασίας του πολλαπλασιασμού και της εμπορίας. Από αυτό προκύπτει ότι, παραδείγματος χάρη, κανένα δικαίωμα αδείας δεν μπορεί να απαιτηθεί αν η συγκομιδή των σπόρων στις τρίτες χώρες έχει απολεσθεί. Ομοίως, αν η BayWa δεν πωλεί τους σπόρους συγκομιδής πριν από τις 31 Μαΐου του έτους που έπεται της συγκομιδής, η ημερομηνία κατά την οποία τα δικαιώματα καθίστανται απαιτητά μετατίθεται.
Επιπλέον, από τη δικογραφία που κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι συμβάσεις, αφενός, μεταξύ των Γερμανών καλλιεργητών και της BayWa και, αφετέρου, μεταξύ της BayWa και των πολωνικών και τσεχοσλοβακικών επιχειρήσεων πολλαπλασιασμού, συνδέονται στενώς. Οι συμβάσεις που αφορούν την αγορά των βασικών σπόρων συνάπτονται μόνο κατόπιν εμφανίσεως της συμβάσεως πολλαπλασιασμού μεταξύ της BayWa και της επιχειρήσεως της τρίτης χώρας. Εξάλλου, αναφέρουν τις δεσμεύσεις που οι επιχειρήσεις πολλαπλασιασμού πρέπει να αναλάβουν. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι καλλιεργητές διασφαλίζουν ότι, εκτός της περιπτώσεως που θα δοθεί εκ μέρους τους άδεια, το σύνολο των σπόρων συγκομιδής εισάγεται και διατίθεται στο εμπόριο στη Γερμανία, γεγονός στο οποίο οφείλεται η πληρωμή των δικαιωμάτων αδείας.
Επομένως, πρέπει να αναγνωριστεί ότι τα δικαιώματα αδείας πρέπει να συμψηφίζονται κατά την απόκτηση των βασικών σπόρων, αποτελούν δε μέρος της πληρωτέας για τους εν λόγω σπόρους τιμής. Δεδομένου ότι οι βασικοί σπόροι ενσωματώνονται εν συνεχεία στα εισαγόμενα εμπορεύματα, τα δικαιώματα αυτά πρέπει, κατ' εφαρμογή του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση i, να προστίθενται στην πράγματι πληρωθείσα ή την πληρωτέα τιμή για τους εισαγόμενους σπόρους.
Λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση αυτή, δεν συντρέχει λόγος να εξετασθούν τα επιχειρήματα που προέβαλε η BayWa, τα οποία βασίζονται στην ερμηνεία του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο γ, και παράγραφος 5, στοιχείο β, του κανονισμού περί της δασμολογητέας αξίας και του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 3158/83 της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 1983, περί των επιπτώσεων των royalties και των δικαιωμάτων αδείας στη δασμολογητέα αξία (
ΕΕ L 309, σ. 19
).
Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η BayWa ισχυρίστηκε ότι ο συνυπολογισμός των δικαιωμάτων αδείας στη δασμολογητέα αξία των σπόρων συγκομιδής αντέκειτο στις γενικές αρχές του κοινοτικού τελωνειακού δικαίου, δεδομένου ότι η παροχή καλλιέργειας που είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή των βασικών σπόρων πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου εντός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.
Το επιχείρημα αυτό πρέπει επίσης να απορριφθεί. Δεν υφίσταται γενική αρχή αποκλεί-ουσα από τη δασμολογητέα αξία τις πραγματοποιηθείσες παροχές και τα παραχθέντα στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας εμπορεύματα. Ως προς αυτό αρκεί αν αναφερθεί για μία ακόμη φορά το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση i, του κανονισμού περί της δασμολογητέας αξίας, που δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη το εάν τα έξοδα που έχουν προκληθεί από την παραγωγή των στοιχείων που ενσωματώνονται στα εισαγόμενα εμπορεύματα έχουν αναληφθεί εντός της Κοινότητας ή αλλού.
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση iv, όντως προβλέπει τον συνυπολογισμό στη δασμολογητέα αξία ορισμένων πνευματικών παροχών, όπως των τεχνικών εργασιών, των μελετών, των σχεδίων, μόνον εάν έχουν πραγματοποιηθεί εκτός του κοινοτικού εδάφους.
Ως προς αυτό πρέπει να αναγνωριστεί ότι η εν λόγω διάταξη δεν κάνει καμία μνεία της παροχής καλλιέργειας. Εξάλλου, η διάταξη αυτή αφορά μόνο τις παροχές που είναι « αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγομένων προϊόντων ». Εντούτοις, στην περίπτωση για την οποία πρόκειται στην κύρια δίκη, καμία πνευματική παροχή, όπως εργασίες τεχνικής, δεν έχει καταστεί αναγκαία στη διάρκεια της παραγωγής των σπόρων συγκομιδής: η πνευματική παροχή, η οποία κατέληξε στην παραγωγή των βασικών σπόρων, είχε ολοκληρωθεί και δεν έπαιξε κανένα ρόλο στη διαδικασία πολλαπλασιασμού.
Επομένως, στο ερώτημα που υπέβαλε το Finanzgericht München πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι κατά την αγορά σπόρων συγκομιδής, για την παραγωγή των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ως βάση σπόροι που παρασχέθηκαν από τον αγοραστή, πρέπει, προκειμένου να καθοριστεί η δασμολογητέα αξία, να προστεθούν στην πληρωθείσα ή στην πληρωτέα τιμή, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση i, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων, τα δικαιώματα αδείας για τον πολλαπλασιασμό των βασικών σπόρων, τα οποία ο αγοραστής οφείλει να καταβάλει στον καλλιεργητή των βασικών σπόρων, ακόμη και στην περίπτωση που η παροχή καλλιερ-γείας έχει πραγματοποιηθεί επί του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Finanzgericht München, με Διάταξη της 15ης Φεβρουαρίου 1989, αποφαίνεται:

Κατά την αγορά σπόρων συγκομιδής, για την παραγωγή των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ως βάση σπόροι που παρασχέθηκαν από τον αγοραστή, πρέπει, προκειμένου να καθοριστεί η δασμολογητέα αξία, να προστεθούν στην πληρωθείσα ή στην πληρωτέα τιμή, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο β, περίπτωση i, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων, τα δικαιώματα αδείας για τον πολλαπλασιασμό των βασικών σπόρων, τα οποία ο αγοραστής οφείλει να καταβάλει στον καλλιεργητή των βασικών σπόρων, ακόμη και στην περίπτωση που η παροχή καλλιέργειας έχει πραγματοποιηθεί επί του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας.

Rodríguez Iglesias
Slynn
Joliét
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 7 Μαρτίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του πρώτου τμήματος
G. C Rodríguez Iglesias
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.