CELEX: 62004CJ0273
Προσφυγή ακυρώσεως
Απόφαση 2004/281/ΕΚ του Συμβουλίου
Κοινή γεωργική πολιτική
Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Προσαρμογή
Παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων

, υπερέβη τα όρια των αρμοδιοτήτων που του αναθέτει το άρθρο 23 της Πράξεως Προσχωρήσεως.
–       Επί του συμβατού της επίδικης αποφάσεως με την κατά το άρθρο 23 της Πράξεως Προσχωρήσεως έννοια των «αναγκαίων προσαρμογών»
Όπως εκτέθηκε στις σκέψεις 53 έως 70 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 1α του κανονισμού 1259/1999, όπως τροποποιήθηκε με την
Πράξη Προσχωρήσεως, σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού, θεσπίζει γενικό σύστημα σταδιακώς αυξανόμενων καταβολών
ως προς όλες τις χορηγούμενες προς τους γεωργούς των νέων κρατών μελών άμεσες ενισχύσεις, οι οποίες πληρούν τα κριτήρια που
θέτει το πρώτο εδάφιο του άρθρου 1.
Το άρθρο 1α προστέθηκε στον κανονισμό 1259/1999 με το παράρτημα ΙΙ, κεφάλαιο 6. Α, σημείο 27, της Πράξεως Προσχωρήσεως, η
οποία, υπ’ αυτή την έννοια, συντάσσεται προς το θεσπισθέν με τον εν λόγω κανονισμό σύστημα της σταδιακής αυξήσεως των άμεσων
ενισχύσεων.
Ακολούθως, ο κανονισμός 1259/1999, όπως τροποποιήθηκε υπό την ως άνω έννοια με την Πράξη Προσχωρήσεως, καταργήθηκε με τον
κανονισμό 1782/2003, από 1ης Μαΐου 2004. Από το συνδυασμό του άρθρου 1 και του παραρτήματος Ι του κανονισμού 1782/2003 προκύπτει
ότι ο κανονισμός αυτός, αφενός, προσθέτει στα υφιστάμενα καθεστώτα άμεσης στηρίξεως και ορισμένα νέα που αφορούν, μεταξύ άλλων,
τους γεωργούς οι οποίοι παράγουν καρπούς με κέλυφος και ενεργειακές καλλιέργειες και, αφετέρου, προβλέπει την καταβολή συμπληρωματικών
ενισχύσεων στο πλαίσιο του καθεστώτος άμεσης στηρίξεως του γαλακτοκομικού τομέα.
Τέλος, με την επίδικη απόφαση, το Συμβούλιο αντικατέστησε τις διατάξεις περί τροποποιήσεως του κανονισμού 1259/1999 που περιλαμβάνονταν
στο σημείο 27 του κεφαλαίου 6. Α του παραρτήματος ΙΙ της Πράξεως Προσχωρήσεως με διατάξεις που τροποποιούν τον κανονισμό 1782/2003,
για να ληφθούν υπόψη οι μεταρρυθμίσεις της ΚΓΠ που επέφερε ο κανονισμός αυτός, ο οποίος εκδόθηκε μετά την υπογραφή των πράξεων
προσχωρήσεως. Ειδικότερα, με την επίδικη απόφαση προστέθηκε στον κανονισμό 1782/2003 το άρθρο 143α, το οποίο προβλέπει, όσον
αφορά τις άμεσες ενισχύσεις προς τους γεωργούς των νέων κρατών μελών, το ίδιο χρονοδιάγραμμα και τα ποσοστά που καθόριζε το
άρθρο 1α του κανονισμού 1259/1999, όπως τροποποιήθηκε με την Πράξη Προσχωρήσεως.
Όπως εκτέθηκε στις σκέψεις 57 και 58 της παρούσας αποφάσεως, η γενική εφαρμογή του συστήματος «phasing in» σε όλες τις άμεσες
ενισχύσεις συμφωνήθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις προσχωρήσεως και προβλέφθηκε ρητώς από την Πράξη Προσχωρήσεως, με την οποία
προστέθηκε το άρθρο 1α στον κανονισμό 1259/1999.
Το άρθρο αυτό έθεσε ένα χρονοδιάγραμμα, βάσει του οποίου ρυθμίστηκε η κατ’ έτος κλιμάκωση του καταβλητέου στους γεωργούς των
νέων κρατών μελών ποσοστού των άμεσων ενισχύσεων του άρθρου 1 του κανονισμού 1259/1999.
Δεν αμφισβητείται ότι το άρθρο 1, σημείο 5, της επίδικης αποφάσεως προβλέπει, απλώς, τη σταδιακή αύξηση των χορηγούμενων στους
γεωργούς των νέων κρατών μελών άμεσων ενισχύσεων βάσει του ιδίου χρονοδιαγράμματος και κατά τα ίδια ποσοστά που καθόριζε προηγουμένως
το άρθρο 1α του κανονισμού 1259/1999, όπως τροποποιήθηκε με την Πράξη Προσχωρήσεως.
Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η επίδικη απόφαση τροποποίησε ουσιωδώς το πεδίο εφαρμογής του καλούμενου συστήματος «phasing-in»
ή το βασικό περιεχόμενο των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων που συνεπάγεται το σύστημα αυτό, καθόσον δεν επηρεάσθηκαν ούτε
το χρονοδιάγραμμα ούτε τα ποσοστά ούτε ο ορισμός των ενισχύσεων τις οποίες αφορά το επίμαχο σύστημα. Υπ’ αυτές τις συνθήκες,
η επίδικη απόφαση πρέπει να νοηθεί ως προσαρμογή της Πράξεως Προσχωρήσεως, η οποία κατέστη αναγκαία λόγω της μεταρρυθμίσεως
της ΚΓΠ.
Συνεπώς, το Συμβούλιο δεν υπερέβη, εκδίδοντας την επίδικη απόφαση, τα όρια της αρμοδιότητας που του αναθέτει το άρθρο 23 της
Πράξεως Προσχωρήσεως να προσαρμόζει τις διατάξεις της πράξεως αυτής που αφορούν την ΚΓΠ, οσάκις παρίσταται ανάγκη λόγω τροποποιήσεως
κοινοτικών κανόνων.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο προβαλλόμενος από τη Δημοκρατία της Πολωνίας πρώτος λόγος ακυρώσεως περί του ότι το Συμβούλιο,
εκδίδοντας την επίδικη απόφαση, υπερέβη τα όρια των αρμοδιοτήτων που του αναθέτει το άρθρο 23 της Πράξεως Προσχωρήσεως πρέπει
να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του δεύτερου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Δημοκρατία της Πολωνίας, υποστηριζόμενη από τα παρεμβαίνοντα κράτη μέλη, ισχυρίζεται ότι η επέκταση της εφαρμογής του συστήματος
της σταδιακής αυξήσεως σε όλες τις άμεσες ενισχύσεις συνεπάγεται διάκριση μεταξύ των γεωργών, αφενός, των παλαιών και, αφετέρου,
των νέων κρατών μελών, ενώ η μεταχείριση όλων των γεωργών θα έπρεπε να στηρίζεται στις ίδιες αρχές από της προσχωρήσεως των
νέων κρατών μελών.
Συναφώς, τα επιχειρήματα του Συμβουλίου και της Επιτροπής στηρίζονται στη διαπίστωση, που έγινε στο πλαίσιο της εκτιμήσεως
του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ότι το άρθρο 1 του κανονισμού 1259/1999 περιέχει γενικό ορισμό, ο οποίος αφορά όλες τις άμεσες
ενισχύσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ και πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου αυτού.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, η επίδικη απόφαση δεν διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του καλούμενου συστήματος «phasing-in» πέραν των ορίων
που έθεσε η Πράξη Προσχωρήσεως ως είχε αρχικώς, οπότε η προβαλλόμενη δυσμενής διάκριση ανάγεται στο πρωτογενές δίκαιο, και
όχι στην επίδικη απόφαση. Εξάλλου, το Συμβούλιο επισημαίνει ότι η κατάσταση του γεωργικού τομέα στα νέα κράτη μέλη είναι θεμελιωδώς
διαφορετική από την κατάσταση που ισχύει στα παλαιά κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, απαιτείται η σταδιακή προσαρμογή της προς
τους κοινοτικούς κανόνες.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι, λόγω της επίδικης αποφάσεως, η εγγενής στο καλούμενο
σύστημα «phasing-in» παρέκκλιση από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως επεκτάθηκε πέραν των ορίων που έθεσε η Πράξη Προσχωρήσεως,
οπότε η επίδικη απόφαση συνεπάγεται αυθαίρετη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής ενός συστήματος που εισάγει δυσμενή διάκριση
και επιτείνει, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη διαφορετική μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν τα παλαιά έναντι των νέων κρατών μελών.
Συναφώς, αρκεί η υπόμνηση ότι η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων απαιτεί να μην αντιμετωπίζονται κατά διαφορετικό τρόπο
όμοιες καταστάσεις ούτε καθ’ όμοιο τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, εκτός και αν μια τέτοιου είδους μεταχείριση δικαιολογείται
αντικειμενικώς (απόφαση της 30ής Μαρτίου 2006, C‑87/03 και C‑100/03, Ισπανία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2006, σ. I 2915, σκέψη
48 και παρατιθέμενη νομολογία).
Πάντως, χωρίς να χρειάζεται να εξετασθεί το επιχείρημα του Συμβουλίου ότι δεν είναι δυνατόν η επίδικη απόφαση να εισάγει διάκριση
καθόσον απορρέει απευθείας από την Πράξη Προσχωρήσεως, δεν αμφισβητείται, εν προκειμένω, ότι η κατάσταση του γεωργικού τομέα
στα νέα κράτη μέλη διέφερε θεμελιωδώς από την κατάσταση στα παλαιά κράτη μέλη, οπότε εδικαιολογείτο η σταδιακή χορήγηση των
κοινοτικών ενισχύσεων, ιδίως δε εκείνων που αφορούν τα καθεστώτα άμεσης στηρίξεως, για να μη διαταραχθεί η αναγκαία αναδιάρθρωση
του γεωργικού τομέα στα νέα κράτη μέλη, η οποία είχε ήδη δρομολογηθεί.
Από τις σκέψεις αυτές προκύπτει ότι η κατάσταση της προσφεύγουσας δεν ομοιάζει προς εκείνη των παλαιών κρατών μελών, τα οποία
απολαύουν των καθεστώτων άμεσης στηρίξεως χωρίς περιορισμό, οπότε δεν είναι θεμιτή εν προκειμένω η μεταξύ τους σύγκριση (βλ.,
κατ’ αναλογία, απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 1992, C-73/90, Ισπανία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1992, σ. I‑5191, σκέψη 34).
Επομένως, ο δεύτερος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του τρίτου λόγου, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της καλής πίστης
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει, με τον τρίτο λόγο, παραβίαση της αρχής της καλής πίστης που διέπει το δίκαιο των Συνθηκών.
Το προσφεύγον κράτος μέλος ισχυρίζεται ότι τα συμβαλλόμενα μέρη διαπραγματεύτηκαν, υπέγραψαν και επικύρωσαν, καλή τη πίστει,
τη Συνθήκη Προσχωρήσεως της οποίας η Πράξη Προσχωρήσεως αποτελεί μέρος, οπότε η Κοινότητα δεν έπρεπε, μετά την υπογραφή της
πράξεως αυτής, να εκδώσει πράξεις που να αντιβαίνουν προς τους σκοπούς της Συνθήκης Προσχωρήσεως ή να θίγουν τις νόμιμες προσδοκίες
των λοιπών συμβαλλομένων μερών και των προσώπων που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα στο έδαφός τους.
Στο πλαίσιο της εξετάσεως αυτού του λόγου ακυρώσεως, το Συμβούλιο δέχεται μεν, κατ’ αρχήν, ότι η καλή πίστη πρυτάνευσε στις
διαπραγματεύσεις προσχωρήσεως, πλην όμως υπογραμμίζει ότι όλα τα μέρη της Συνθήκης Προσχωρήσεως, περιλαμβανομένης της προσφεύγουσας,
συναίνεσαν ελεύθερα στη θέσπιση των διατάξεων που παρέχουν στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να προσαρμόζει, ακόμη και πριν από
την προσχώρηση, τις σχετικές με την ΚΓΠ διατάξεις του παραρτήματος της Πράξεως Προσχωρήσεως. Επομένως, η εκ μέρους του Συμβουλίου
έκδοση της επίδικης αποφάσεως, καθόσον εντάσσεται στο πλαίσιο αυτής της δυνατότητας, ουδαμώς μπορεί να θεωρηθεί ως παραβίαση
της αρχής της καλής πίστης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Όσον αφορά τον τρίτο λόγο, είναι πρόδηλον ότι, όπως διαπιστώθηκε με τη σκέψη 79 της παρούσας αποφάσεως, η επίδικη απόφαση
επαναλαμβάνει τόσο την αρχή όσο και τις λεπτομέρειες της εφαρμογής του καλούμενου συστήματος «phasing in» στις χορηγούμενες
προς τους γεωργούς των νέων κρατών μελών ενισχύσεις όπως ακριβώς είχαν διατυπωθεί και στην Πράξη Προσχωρήσεως και χωρίς να
επεκτείνει την εφαρμογή του συστήματος αυτού, με συνέπεια η απόφαση αυτή να μην μπορεί να θεωρηθεί ως αντιβαίνουσα προς τη
συμφωνία που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις προσχωρήσεως, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας.
Δεδομένου ότι ούτε ο τρίτος λόγος ακυρώσεως μπορεί να γίνει δεκτός, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο ζήτησε την καταδίκη της Δημοκρατίας της Πολωνίας
και αυτή ηττήθηκε, η Δημοκρατία της Πολωνίας πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα. Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος
4, του Κανονισμού Διαδικασίας, οι παρεμβαίνοντες φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τη Δημοκρατία της Πολωνίας στα δικαστικά έξοδα.
3)
Η Δημοκρατία της Λετονίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας, η Δημοκρατία της Ουγγαρίας και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η πολωνική.