CELEX: 62001CJ0164
Αγωγή αποζημιώσεως
Εξωσυμβατική ευθύνη
Γάλα
Συμπληρωματική εισφορά
Ποσότητα αναφοράς
Παραγωγοί που ανέλαβαν δέσμευση περί μη εμπορίας
Παραγωγοί SLOM
Αλλαγή εκμεταλλεύσεως
Χορήγηση ειδικής ποσότητας αναφοράς

Herbrink, το εφαρμοστέο κοινοτικό καθεστώς προβλέπει τέτοια δυνατότητα γα τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή εάν η ίδια
η Κοινότητα έχει προηγουμένως προκαλέσει κατάσταση δυνάμενη να δημιουργήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη προς αυτήν την κατεύθυνση
(βλ. τις αποφάσεις της 15ης Απριλίου 1997, C-22/94, Irish Farmers Association κ.λπ., Συλλογή 1997, σ. I-1809, σκέψη 19, και
της 18ης Μαΐου 2000, C-107/97, Rombi και Arkopharma, Συλλογή 2000, σ. I-3367, σκέψη 67). Ωστόσο, τούτο δεν συμβαίνει εν προκειμένω.
Ο G. Van den δεν υπέστη προσβολή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ούτε το 1989.
Συγκεκριμένα, η προϋπόθεση του άρθρου 3α, παράγραφος 1, του κανονισμού 1546/88, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1033/89,
σύμφωνα με την οποία ο ενδιαφερόμενος παραγωγός πρέπει να διαχειρίζεται ακόμη, στο σύνολό της ή εν μέρει, την ίδια εκμετάλλευση
με εκείνη που διαχειριζόταν τη στιγμή της εγκρίσεως της αιτήσεώς του περί πριμοδοτήσεως, συνάδει προς το πνεύμα των κανόνων,
οι οποίοι ορθώς διατυπώθηκαν από το Πρωτοδικείο με τις σκέψεις 45 και 48 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και ισχύουν για
κάθε παραγωγό γάλακτος. Δυνάμει των κανόνων αυτών, η ποσότητα αναφοράς μεταβιβάζεται, κατ’ αρχήν, μαζί με τις γαίες στις οποίες
αντιστοιχεί (βλ., ιδίως, την προπαρατεθείσα απόφαση Herbrink, σκέψη 13), δυνατότητα δε μεταβιβάσεως ποσοστώσεως από μια εκμετάλλευση
σε άλλη υφίσταται μόνον κατ’ εξαίρεση.
Κατά συνέπεια, η εν λόγω προϋπόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εισήχθη αναδρομικώς, ο δε παραγωγός SLOM, προκειμένου να τύχει
της αυτής μεταχειρίσεως με εκείνη που επιφυλάσσεται στους παραγωγούς οι οποίοι έλαβαν ποσότητα αναφοράς, όφειλε να προσδοκά
προϋπόθεση όπως η προμνημονευθείσα.
Ως εκ τούτου, η δεύτερη αιτίαση δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, τον οποίον επικαλείται ο G. Van den Berg προς στήριξη της αιτήσεώς του,
πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του δευτέρου και του τρίτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα του G. Van den Berg
Ο G. Van den Berg διευκρινίζει ότι ο δεύτερός του λόγος αναιρέσεως άπτεται αποκλειστικώς της παραγραφής της αξιώσεως όσον
αφορά τον μέχρι της 5ης Αυγούστου 1992 χρόνο. Ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή παραιτήθηκε του δικαιώματος να επικαλεστεί την παραγραφή
έναντι ομάδας παραγωγών SLOM, μεταξύ των οποίων και ο ίδιος, ή ότι, τουλάχιστον, η Επιτροπή εξέπεσε, κατόπιν ενεργειών της,
του δικαιώματος να επικαλεστεί την παραγραφή απέναντί του. Στηρίζει, εξάλλου, την επιχειρηματολογία του σε πράξη διακόπτουσα
την παραγραφή, ήτοι στην επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989 με την οποία ο ίδιος και 351 άλλοι Ολλανδοί και Ιρλανδοί παραγωγοί
εξέθεταν ότι θεωρούν την Κοινότητα υπεύθυνη της ζημίας, την οποία υπέστησαν εκ της ακυρότητας του κανονισμού 857/84, διαπιστωθείσας
με την απόφαση Mulder I του Δικαστηρίου.
Έχοντας υπόψη, ιδίως, αυτήν την επιστολή, το Συμβούλιο και η Επιτροπή δημοσίευσαν, κατόπιν της αποφάσεως Mulder II, την ανακοίνωση
της 5ης Αυγούστου 1992. Στο πλαίσιο της διαβουλεύσεως, η οποία διεξήχθη τότε μεταξύ, αφενός, του νυν αναιρεσείοντος και των
εν λόγω 351 λοιπών παραγωγών SLOM και, αφετέρου, του Συμβουλίου καθώς και της Επιτροπής με αντικείμενο τις συνέπειες της τελευταίας
αυτής δικαστικής αποφάσεως, διευκρινίστηκε σαφώς, εξ ονόματος αυτών των παραγωγών SLOM, ότι τα κοινοτικά όργανα δεν μπορούν
να επικαλεστούν την παραγραφή, διότι η υπόθεση επί της οποίας εξεδόθη η απόφαση Mulder II, θεωρήθηκε ως πρότυπο για το σύνολο
της κατηγορίας των εν λόγω παραγωγών. Η προμνημονευθείσα ανακοίνωση διατυπώθηκε σκοπίμως ευρύτερα απ’ ό,τι το άρθρο 43 του
Οργανισμού ΕΚ του Δικαστηρίου και καλύπτει, με την περίοδο «εφόσον το δικαίωμα αποζημίωσης δεν είχε ακόμη παραγραφεί [...]
κατά την ημερομηνία κατά την οποία ο παραγωγός είχε ήδη απευθυνθεί σε ένα από τα όργανα», την επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989.
Ο G. Van den Berg φρονεί ότι το γεγονός ότι η ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992 δεν διακρίνει αναλόγως της ημερομηνίας, κατά
την οποία οι εν λόγω παραγωγοί απευθύνθηκαν για πρώτη φορά σε ένα από τα οικεία κοινοτικά όργανα, έχει αποφασιστική σημασία.
Η εν λόγω ανακοίνωση δεν διακρίνει αναλόγως του εάν η αναφορά αυτή προς τα κοινοτικά όργανα έγινε για πρώτη φορά το 1989,
το 1990, το 1991 ή το 1992. Ο νυν αναιρεσείων συνάγει ότι είναι απολύτως σαφές, από το γράμμα της εν λόγω ανακοινώσεως, ότι
η Κοινότητα απεστέρησε εαυτήν του δικαιώματος να επικαλεστεί την παραγραφή για τον χρόνο προ της ημερομηνίας της 5ης Αυγούστου
1992 έναντι όλων των παραγωγών γάλακτος οι οποίοι απευθύνθηκαν σε ένα από τα προαναφερθέντα κοινοτικά όργανα πριν από την
ημερομηνία αυτή, ανεξαρτήτως του χρονικού σημείου κατά το οποίο υποβλήθηκε το αίτημα αποζημιώσεως.
Κατά τον G. Van den Berg, σύμφωνα με τη γραμματική ερμηνεία της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992, ένσταση παραγραφής δεν
έχει εγερθεί έναντι κανενός από τους παραγωγούς SLOM που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της 10ης Σεπτεμβρίου 1993, προς τους
οποίους έγινε πρόταση συμβιβασμού στο πλαίσιο του κανονισμού 2187/93.
Ο G. Van den Berg διατείνεται ότι δεν αμφισβητείται, κατά τα λοιπά, ότι ούτε στο πλαίσιο των περί συμβιβασμού διαπραγματεύσεων,
οι οποίες διεξήχθησαν μετά το 1993 με τους παραγωγούς SLOM που δεν ενέπιπταν μεν στον κανονισμό 2187/93, αλλά έναντι των οποίων
είχε γίνει εντούτοις δεκτή η ευθύνη της Κοινότητας, η Επιτροπή προέβαλε την παραγραφή οσάκις ο οικείος παραγωγός SLOM περιλαμβανόταν
στον κατάλογο των παραγωγών που επεχείρησαν να θεμελιώσουν ευθύνη της Κοινότητας με την επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989. Το
Πρωτοδικείο κακώς δεν ποιείται μνεία του γεγονότος αυτού στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση. Επίσης το Πρωτοδικείο παρέλειψε να
εκθέσει ότι η Επιτροπή, με το υπόμνημά της ανταπαντήσεως επί της υποθέσεως επί της οποίας εξεδόθη η διάταξη της 29ης Νοεμβρίου
1996, T-179/96 R, Antonissen κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (Συλλογή 1996, σ. II-1641), απέσυρε τον αντλούμενο από την παραγραφή
λόγο, αφού ο συνήγορος του παραγωγού, που ήταν διάδικος στην υπόθεση εκείνη, υπέμνησε τη διατύπωση της επιστολής της 31ης
Μαρτίου 1989.
Τέλος, ο G. Van den Berg αποκρούει την εκτίμηση, η οποία περιλαμβάνεται στη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και
αφορά τις συνομιλίες μεταξύ του συνηγόρου των Ολλανδών παραγωγών SLOM και μέλους της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής. Κατά
την άποψή του, ουχί ορθώς το Πρωτοδικείο δέχθηκε ότι αυτός φέρει το βάρος αποδείξεως όσον αφορά τις δηλώσεις υπαλλήλου της
τελευταίας. Οι επίμαχες δηλώσεις, οι οποίες αποδόθηκαν συνοπτικώς από την Επιτροπή στην απάντησή της σε γραπτό ερώτημα του
Πρωτοδικείου, πρέπει να θεωρηθεί ότι συνιστούν τουλάχιστον έμμεση ομολογία.
Ο G. Van den Berg τονίζει ότι ο τρίτος λόγος αναιρέσεως αφορά επίσης την εκτίμηση του Πρωτοδικείου, σύμφωνα με την οποία αυτός
δεν μπορεί να επικαλεστεί την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992 ως προς τη διακοπή της παραγραφής για τον μετά την ημερομηνία
αυτή χρόνο.
Ο νυν αναιρεσείων προβάλλει, ως προς τις σκέψεις 62 και 63 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, προς διακοπή της παραγραφής,
επικαλέστηκε όχι το άρθρο 43 του Οργανισμού ΕΚ του Δικαστηρίου, αλλά την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992. Υποστήριξε ότι,
λαμβανομένου υπόψη του γράμματος της ανακοινώσεως αυτής, η Επιτροπή παραιτήθηκε του δικαιώματος να επικαλεστεί την παραγραφή
απέναντί του, δεδομένου ότι, καθόσον τον αφορά, «το δικαίωμα αποζημιώσεως δεν είχε ακόμη παραγραφεί […] κατά την ημερομηνία
κατά την οποία ο παραγωγός απευθύνθηκε ήδη σε ένα από τα όργανα», διότι αυτός είχε ήδη απευθυνθεί στα όργανα στις 31 Μαρτίου
1989.
Ο G. Van den Berg προσάπτει επίσης στο Πρωτοδικείο ότι, με τις σκέψεις 66 και 67, αντιστοίχως, της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως,
δεν έλαβε υπόψη, αφενός, τη διαφορά στη διατύπωση μεταξύ της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992 και του προαναφερθέντος άρθρου
43 και, αφετέρου, την ερμηνεία καθώς και την εφαρμογή της εν λόγω ανακοινώσεως, τις οποίες υιοθέτησε στην πράξη η Επιτροπή
στις σχέσεις της με τους παραγωγούς SLOM οι οποίοι απαριθμούνταν με την επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989. Το Πρωτοδικείο διακρίνει
μεταξύ, αφενός, των «παραγωγών που είχαν απευθυνθεί στα θεσμικά όργανα πριν από τη δημοσίευση της εν λόγω ανακοινώσεως για
να αξιώσουν δικαίωμα αποζημιώσεως βάσει της αποφάσεως Mulder ΙΙ και από τους οποίους [οι εναγόμενοι] είχαν ζητήσει να μην
ασκήσουν αγωγή αποζημιώσεως περιμένοντας τη διευθέτηση της κατ’ αποκοπήν αποζημιώσεως» και, αφετέρου, των παραγωγών προς τους
οποίους τα θεσμικά όργανα δεν είχαν απευθύνει τέτοιο αίτημα. Ωστόσο, το γράμμα της ανακοινώσεως αυτής ουδόλως παρέχει τη δυνατότητα
τέτοιας διακρίσεως.
Το Πρωτοδικείο υποκατέστησε με τις δικές του αντιλήψεις τόσο το γράμμα της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992 όσο και την
εφαρμογή της στην πράξη στο πλαίσιο της επιστολής της 31ης Μαρτίου 1989. Κρίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, υπέπεσε, έναντι του
G. Van den Berg, σε βαρεία παραβίαση των αρχών της ισότητας, της ασφάλειας δικαίου, της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
και της αιτιολογήσεως. Το Πρωτοδικείο δεν παρέχει ούτε την ελάχιστη αποδεκτή ένδειξη προς διευκρίνιση του λόγου για τον οποίο
ο νυν αναιρεσείων μπορεί ή πρέπει να υποστεί δυσμενή διάκριση εν σχέσει προς όλους τους λοιπούς παραγωγούς SLOM, για τους
οποίους η Επιτροπή δέχθηκε σαφώς να επικαλεστούν την επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989 σε συνδυασμό με την ανακοίνωση της 5ης
Αυγούστου 1992 προς διακοπή της παραγραφής.
Με τις σκέψεις 68 και 69 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο δεν έλαβε υπόψη τη σπουδαιότητα του καταλόγου της
10ης Σεπτεμβρίου 1993 τον οποίο η Επιτροπή απηύθυνε προς τις ολλανδικές αρχές. Ο κατάλογος αυτός συνιστά πρόσθετη επιβεβαίωση
του γεγονότος ότι η Επιτροπή παραιτήθηκε, με την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992, του δικαιώματος προβολής της ενστάσεως
παραγραφής έναντι εκείνων, εξ ονόματος των οποίων απεστάλη η επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989 στα θεσμικά όργανα. Ο G. Van den
Berg παραδέχεται ότι ο ίδιος δεν έλαβε γνώση του καταλόγου αυτού, αλλά ισχυρίζεται ότι οι παραγωγοί SLOM εγνώριζαν το γεγονός
ότι η Επιτροπή είχε ρητώς δεχθεί, στην αλληλογραφία της με τις ολλανδικές αρχές, τη διακοπή της παραγραφής δυνάμει της επιστολής
της 31ης Μαρτίου 1989.
Υπό το πρίσμα αυτής της διαπιστώσεως, ο G. Van den Berg αμφισβητεί επίσης τη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Στη
σκέψη αυτή εκφράζει, ιδίως, την ιδέα ότι οι παραγωγοί SLOM, οι οποίοι δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2187/93
–ακόμη και ανεξαρτήτως του πλαισίου της επιστολής της 31ης Μαρτίου 1989–, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αντλήσουν δικαιώματα,
αναδρομικώς, από την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992, διότι η τελευταία θεωρείται ότι απευθύνεται μόνον στους παραγωγούς
των οποίων τα δικαιώματα προς αποζημίωση αναγνωρίστηκαν ρητώς το 1993 από τον ίδιον αυτόν κανονισμό. Φρονεί ότι η τελευταία
αυτή ερμηνεία της προμνημονευθείσας ανακοινώσεως είναι παράλογη. Συγκεκριμένα, κατ’ αυτόν, δεν γίνεται αντιληπτό πώς μονομερώς
αναληφθείσα δέσμευση (το 1992) μπορεί να ακυρωθεί ή να αναιρεθεί εν μέρει με μεταγενέστερη δήλωση (το 1993).
Ο G. Van den Berg φρονεί ότι, κατά την άποψη του ίδιου του Πρωτοδικείου, το οποίο δέχθηκε την ευθύνη της Κοινότητας απέναντί
του, αυτός καλύπτεται από το γράμμα της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992.
Αφού εσφαλμένως δέχθηκε ότι η αξίωση του νυν αναιρεσείοντος είχε ήδη πλήρως παραγραφεί στις 30 Σεπτεμβρίου 1993, το Πρωτοδικείο
δεν αποφάνθηκε επί του ζητήματος εάν και, ενδεχομένως, κατά πόσον είχε επέλθει μερική παραγραφή για το διάστημα μεταξύ της
30ής Σεπτεμβρίου 1993 και της ημερομηνίας καταθέσεως της αγωγής του προς αποζημίωση, ήτοι της 29ης Απριλίου 1997. Σε τελευταία
ανάλυση, το ζήτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί από το Πρωτοδικείο, μετά την εκ μέρους του Δικαστηρίου αναπομπή της παρούσας υποθέσεως
ενώπιόν του.
Ο G. Van den Berg υποστηρίζει ότι η αξίωσή του, ακόμη και εάν γινόταν δεκτό ότι έχει υποκύψει εν μέρει σε παραγραφή, δεν έχει
παραγραφεί πλήρως. Ακόμη και υπό τη δυσμενέστερη εκδοχή, η αξίωσή του θα είχε παραγραφεί για χρονικό διάστημα 3 ετών, 6 μηνών
και 29 ημερών. Δεδομένου ότι η ζημία του άρχισε στις 23 Φεβρουαρίου 1985, ο νυν αναιρεσείων θα είχε δικαίωμα αποζημιώσεως
τουλάχιστον για τη ζημία που υπέστη μετά την 24η Αυγούστου 1988. Δεδομένου ότι η ζημία αυτή συνεχίζεται επί του παρόντος,
εξακολουθεί να στοιχειοθετείται ευθύνη της Κοινότητας απέναντί του.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Η βασική αιτίαση, η οποία προβάλλεται στο πλαίσιο του δευτέρου και του τρίτου λόγου αναιρέσεως, αντλείται από τη φερόμενη
ως εσφαλμένη εκτίμηση της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992 εκ μέρους του Πρωτοδικείου. Κατ’ ουσίαν, ο G. Van den Berg προσάπτει
στο Πρωτοδικείο ότι δεν άντλησε ορθά νομικά συμπεράσματα από την ανακοίνωση αυτή.
Ένα τέτοιο ζήτημα αποτελεί νομικό ζήτημα το οποίο, ως τέτοιο, υπόκειται στον έλεγχο του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της αναιρέσεως
(απόφαση της 29ης Απριλίου 2004, C-470/00 P, Κοινοβούλιο κατά Ripa di Meana κ.λπ., Συλλογή 2004, σ. I‑4167, σκέψη 41).
Προκειμένου περί των παραγωγών, των οποίων τα δικαιώματα αποζημιώσεως δεν είχαν ακόμα παραγραφεί κατά την ημερομηνία κατά
την οποία αυτοί απευθύνθηκαν σε ένα από τα θεσμικά όργανα, το Πρωτοδικείο, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 66 και 67 της αναιρεσιβαλλομένης
αποφάσεως, ερμήνευσε την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992 υπό την έννοια ότι αφορά μόνον τα πρόσωπα από τα οποία τα εν λόγω
όργανα είχαν ζητήσει να μην ασκήσουν αγωγή αποζημιώσεως, αναμένοντας τη διευθέτηση της κατ’ αποκοπήν αποζημιώσεως.
Ωστόσο, το κριτήριο αυτό δεν προκύπτει από την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή, ακόμη και εάν
υποτεθεί ότι είχαν την πρόθεση να περιορίσουν, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τον αριθμό των παραγωγών που εμπίπτουν στις διατάξεις
της εν λόγω ανακοινώσεως, δεν εξέφρασαν τέτοια πρόθεση με την εν λόγω ανακοίνωση. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, ο G. Van den Berg
μπορούσε ευλόγως να προσδοκά ότι περιλαμβάνεται στους παραγωγούς, έναντι των οποίων τα θεσμικά αυτά όργανα παραιτήθηκαν του
δικαιώματος επικλήσεως της παραγραφής, σύμφωνα με την επίμαχη ανακοίνωση.
Κατά συνέπεια, ουχί ορθώς το Πρωτοδικείο συνεπέρανε ότι ο G. Van den Berg δεν μπορεί να επικαλεστεί την ανακοίνωση της 5ης
Αυγούστου 1992. Λαμβανομένου υπόψη αυτού του σφάλματος ερμηνείας, παρέλκει η εξέταση των επιχειρημάτων του αναιρεσείοντος,
σύμφωνα με τα οποία ο κατάλογος της 10ης Σεπτεμβρίου 1993 και οι δηλώσεις μέλους της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής επιβεβαιώνουν
την ερμηνεία του ως προς την εν λόγω ανακοίνωση.
Ωστόσο, εάν το σκεπτικό μιας αποφάσεως του Πρωτοδικείου ενέχει παράβαση του κοινοτικού δικαίου, αλλά το διατακτικό της αποφάσεως
είναι βάσιμο για άλλους νομικούς λόγους, η αναίρεση πρέπει να απορριφθεί (βλ., τις αποφάσεις της 9ης Ιουνίου 1992, C-30/91 P,
Lestelle κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. Ι‑3755, σκέψη 28· της 13ης Ιουλίου 2000, C-210/98 P, Salzgitter κατά Επιτροπής,
Συλλογή 2000, σ. Ι-5843, σκέψη 58, και της 10ης Δεκεμβρίου 2002, C-312/00 P, Επιτροπή κατά Camar και Tico, Συλλογή 2002, σ,
Ι-11355, σκέψη 57).
Συναφώς, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, βάσει του σημείου 2 της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992, τα θεσμικά όργανα δεσμεύτηκαν
να παραιτηθούν από την έγερση ενστάσεως παραγραφής της αξιώσεως αποζημιώσεως «έως τη λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στο
σημείο 3 της αυτής ανακοινώσεως».
Με το εν λόγω σημείο 3 τα όργανα αναφέρονται στην έγκριση των πρακτικών λεπτομερειών για την αποζημίωση των ενδιαφερομένων
παραγωγών. Η δεύτερη περίοδος του σημείου αυτού ορίζει ότι: «τα όργανα θα διασαφηνίσουν σε ποιες αρχές και εντός ποιας προθεσμίας
οι αιτήσεις θα πρέπει να κατατεθούν».
Οι ως άνω πρακτικές λεπτομέρειες διευκρινίστηκαν με τον κανονισμό 2187/93, ο οποίος, στο άρθρο 10, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο,
δεύτερη περίοδος, ορίζει ότι «ο παραγωγός υποβάλλει την αίτησή του στην αρμόδια αρχή το αργότερο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου
1993, άλλως η αίτηση απορρίπτεται».
Η κατά την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992 παραίτηση από το δικαίωμα προβολής της ενστάσεως παραγραφής έληξε, επομένως,
στις 30 Σεπτεμβρίου 1993. Μετά από αυτήν την ημερομηνία, η εν λόγω ανακοίνωση δεν απέκλειε πλέον την εκ μέρους των θεσμικών
οργάνων προβολή ενστάσεως παραγραφής της αξιώσεως προς αποζημίωση του G. Van den Berg. Μολονότι ο τελευταίος δεν περιλαμβανόταν
μεταξύ των παραγωγών που πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να τύχουν προσφοράς αποζημιώσεως δυνάμει του εν λόγω κανονισμού, δεν
είχε λόγους να πιστεύει ότι τα όργανα παραιτήθηκαν, χωρίς χρονικό περιορισμό, από της επικλήσεως της παραγραφής όσον αφορά
το δικαίωμά του προς αποζημίωση. Συγκεκριμένα, από το σημείο 2 της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992 προκύπτει σαφώς η βούληση
των θεσμικών οργάνων να παραιτηθούν μόνον προσκαίρως από την επίκληση της παραγραφής.
Η προμνημονευθείσα ανακοίνωση δεν έχει ως συνέπεια να αρχίσει να τρέχει νέα πενταετής προθεσμία παραγραφής, αρχομένη από της
30ής Σεπτεμβρίου 1993. Έχει μάλλον την έννοια ότι στην περίπτωση, κατά την οποία, όπως εν προκειμένω, αίτηση κατά το άρθρο
10, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 2187/93 δεν περιήλθε στην αρμόδια αρχή το αργότερο στις 30 Σεπτεμβρίου 1993,
το Συμβούλιο και η Επιτροπή είχαν αποφασίσει να μη λάβουν υπόψη, για τον υπολογισμό της προθεσμίας παραγραφής, το χρονικό
διάστημα μεταξύ, αφενός, της ημερομηνίας κατά την οποία ο παραγωγός απευθύνθηκε σε ένα από τα όργανα για να διεκδικήσει το
μη παραγραφέν ακόμη δικαίωμα αποζημιώσεως και, αφετέρου, της 30ής Σεπτεμβρίου 1993.
Όσον αφορά την προθεσμία παραγραφής για τη ζημία που υπέστη ο G. Van den Berg επειδή δεν έλαβε ποσότητα αναφοράς από της 23ης
Φεβρουαρίου 1985 έως την 13η Μαΐου 1986, ημερομηνία πωλήσεως της εκμεταλλεύσεώς του SLOM, πρέπει να υπομνησθεί ότι πρόκειται,
όπως διαπίστωσε το Πρωτοδικείο με τη σκέψη 60 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, για συνεχείς ζημίες, επαναλαμβανόμενες καθημερινώς,
το δε δικαίωμα αποζημιώσεως αφορά, επομένως, διαδοχικές περιόδους, οι οποίες άρχιζαν κάθε ημέρα κατά την οποία δεν ήταν δυνατή
η εμπορία. Ως εκ τούτου, η πενταετής προθεσμία του άρθρου 43 του Οργανισμού ΕΚ του Δικαστηρίου άρχισε να τρέχει, για τη ζημία
που επήλθε την πρώτη ημέρα, ήτοι στις 23 Φεβρουαρίου 1985, την επακολουθήσασα 24η Φεβρουαρίου, όσον αφορά δε την τελευταία
ημέρα κατά την οποία επήλθε η ζημία, δηλαδή την 13η Μαΐου 1986, την επομένη ημέρα, ήτοι την 14η Μαΐου 1986. Δεν αμφισβητείται
όμως ότι το δικόγραφο του G. Van den Berg κατατέθηκε στο Πρωτοδικείο μόλις στις 29 Απριλίου 1997. Επομένως, ακόμη και εάν
δεν ληφθεί υπόψη το χρονικό διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία παρελήφθη η επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989 και
της 30ής Σεπτεμβρίου 1993, η πενταετής προθεσμία παραγραφής είχε ήδη εκπνεύσει κατά την ημερομηνία καταθέσεως του εν λόγω
δικογράφου.
Αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται ο G. Van den Berg, η επιστολή της 31ης Μαρτίου 1989 δεν διέκοψε εσαεί την παραγραφή. Συγκεκριμένα,
η εν λόγω επιστολή, δεδομένου ότι δεν ακολουθήθηκε από την άσκηση αγωγής ενώπιον του Πρωτοδικείου εντός της προθεσμίας του
άρθρου 43 του Οργανισμού ΕΚ του Δικαστηρίου, δεν μπορεί πλέον να τύχει επικλήσεως για να δικαιολογηθεί διακοπή της παραγραφής.
Ως εκ τούτου, το δικαίωμα αποζημιώσεως του G. Van den Berg είχε παραγραφεί κατά την ημερομηνία ασκήσεως της αγωγής του ενώπιον
του Πρωτοδικείου.
Εφόσον ο G. Van den Berg επικαλείται παραβίαση της αρχής της ισότητας, η αιτίαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των επιχειρημάτων
του με σκοπό να καταδειχθεί ότι μπορεί να επικαλεστεί την ανακοίνωση της 5ης Αυγούστου 1992. Ο νυν αναιρεσείων δεν υποστηρίζει
ότι η Επιτροπή παρέλειψε να εγείρει ένσταση παραγραφής στην περίπτωση παραγωγών, των οποίων τα δικαιώματα είχαν παραγραφεί,
παρά τις συνέπειες της ανακοινώσεως της 5ης Αυγούστου 1992 υπέρ αυτών, ούτε ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε συναφώς σε νομικό σφάλμα.
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
Το άρθρο 122, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας προβλέπει ότι, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το
Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 2, του αυτού κανονισμού, ο οποίος τυγχάνει
εφαρμογής επί της αναιρετικής διαδικασίας δυνάμει του άρθρου 118 αυτού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή ζήτησαν να καταδικαστεί ο G. Van
den Berg και αυτός ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα έξοδα της παρούσας δίκης.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει τον G. Van den Berg στα δικαστικά έξοδα.
Υπογραφές.
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.