CELEX: 62005CJ0332
Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων
Υπολογισμός του ύψους του ημερησίου επιδόματος ασθενείας βάσει των καθαρών αποδοχών, οι οποίες καθορίζονται από τη φορολογική κατηγορία
Αυτεπάγγελτη υπαγωγή του διακινούμενου εργαζομένου, του οποίου ο σύζυγος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος, σε δυσμενέστερη φορολογική κατηγορία
Μεταβολή της φορολογικής κατηγορίας αποκλειστικώς κατόπιν αιτήσεως του διακινούμενου εργαζομένου
Μη συνεκτίμηση εκ των υστέρων μεταβολής της φορολογικής κατηγορίας, δικαιολογούμενης από την οικογενειακή κατάσταση του εργαζομένου αυτού
Αρχή της ίσης μεταχειρίσεως
Παραβίαση

O’Flynn, σκέψη 21, και απόφαση της 28ης Απριλίου 2004, C‑373/02, Öztürk, Συλλογή 2004, σ. I‑3605, σκέψη 57).
28     Δεν αμφισβητείται ότι διατάξεις όπως οι επίδικες στην κύρια δίκη εφαρμόζονται ανεξαρτήτως της ιθαγένειας των εργαζομένων που
αφορούν.
29     Πράγματι, το άρθρο 47 του βιβλίου V του SGB δεν προβλέπει για τους σκοπούς του υπολογισμού των επιδομάτων ασθενείας καμιά
τυπική διαφορά στη μεταχείριση των ημεδαπών και των καταγόμενων από άλλο κράτος μέλος εργαζομένων.
30     Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν πρέπει να εξεταστεί αποσπασματικά, αλλά, αντιθέτως, πρέπει να εκτιμηθεί εντός του ευρύτερου
πλαισίου στο οποίο προορίζεται να εφαρμοστεί.
31     Κατ’ αρχάς, πρέπει να υπομνησθεί συναφώς ότι, σε περιπτώσεις όπως αυτή της κύριας δίκης, το ποσό του επιδόματος ασθενείας
ποικίλλει αναλόγως των λαμβανομένων καθαρών αποδοχών, οι οποίες με τη σειρά τους καθορίζονται από τη φορολογική κατηγορία
που αναγράφεται στη φορολογική καρτέλα του εργαζομένου αυτού, και ότι, δυνάμει μιας διοικητικής πρακτικής, ο διακινούμενος
εργαζόμενος του οποίου ο σύζυγος εξακολουθεί συχνά να κατοικεί στο κράτος μέλος καταγωγής τους υπάγεται αυτεπαγγέλτως σε δυσμενή
γι’ αυτόν φορολογική κατηγορία, δηλαδή στην κατηγορία που εφαρμόζεται στην περίπτωση των έγγαμων εργαζομένων που όμως ζουν
για μεγάλο χρονικό διάστημα χωριστά από τους συζύγους τους, αντί να υπαχθεί, όπως οι ημεδαποί εργαζόμενοι, στην ευνοϊκότερη
φορολογική κατηγορία που εφαρμόζεται στους έγγαμους εργαζομένους που ζουν μαζί με τον σύζυγό τους, ο οποίος δεν ασκεί αμειβόμενη
δραστηριότητα.
32     Ακολούθως, κάθε διόρθωση της φορολογικής κατηγορίας που σημειώνεται στη φορολογική καρτέλα προϋποθέτει, αφενός, ρητή αίτηση
του διακινούμενου εργαζομένου, ο οποίος, όμως, ουδέποτε έχει ενημερωθεί από τις αρμόδιες αρχές ούτε για την ύπαρξη τέτοιας
δυνατότητας διορθώσεως ούτε για την υποχρέωση υποβολής ειδικής αιτήσεως περί μεταβολής αυτής της φορολογικής κατηγορίας, καθώς
και, αφετέρου, την έκδοση βεβαιώσεως  από τη φορολογική αρχή του κράτους μέλους του οποίου είναι υπήκοος ο εργαζόμενος και
την εις βάθος εξέταση της οικογενειακής και οικονομικής καταστάσεως του ενδιαφερομένου.
33     Τέλος, η διόρθωση της φορολογικής κατηγορίας στην οποία έχει υπαχθεί ο ενδιαφερόμενος δεν επηρεάζει το ύψος του επιδόματος
ασθενείας που του χορηγείται. Πράγματι, όπως προκύπτει από τον φάκελο που διαβίβασε στο Δικαστήριο το αιτούν δικαστήριο, η
σχετική με την εφαρμογή του άρθρου 47 του βιβλίου V του SGB νομολογία αποκλείει, στις περισσότερες περιπτώσεις, την αναδρομική
μεταβολή του ύψους του επιδόματος αυτού και τη δέχεται μόνο σε περίπτωση που ο εργοδότης έχει μεν αρνηθεί παρανόμως την καταβολή
αποδοχών στον ασφαλισμένο, αλλά στη συνέχεια απαλλάσσεται από την υποχρέωση αυτή στο πλαίσιο της εκτελέσεως της συμβάσεως.
34     Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η εφαρμογή ενός εθνικού συστήματος όπως
αυτό της κύριας δίκης είναι ικανή να περιαγάγει τον διακινούμενο εργαζόμενο σε δυσμενέστερη θέση, από νομικής ή πραγματικής
απόψεως, από εκείνη στην οποία θα βρισκόταν, υπό τις ίδιες συνθήκες, ο ημεδαπός εργαζόμενος.
35     Κατά συνέπεια, τα ασφαλιστικά συστήματα όπως αυτό στην υπόθεση της κύριας δίκης εισάγουν άνιση μεταχείριση εις βάρος των διακινούμενων
εργαζομένων.
36     Πρέπει ως εκ τούτου να εξεταστεί αν η διαφορετική αυτή μεταχείριση μπορεί να δικαιολογηθεί από αντικειμενικούς λόγους και
αν είναι ανάλογη του επιδιωκόμενου με το σύστημα αυτό σκοπού. Συναφώς, το Innungskrankenkasse προβάλλει επιχειρήματα σχετικά
με τη διοικητική απλούστευση των διαδικασιών χορηγήσεως των επιδομάτων ασθενείας, καθώς και με τη λειτουργία που τους αποδίδει
ο εθνικός νομοθέτης, δηλαδή αυτήν της εγγυήσεως προς τους διακινούμενους εργαζομένους ενός εισοδήματος που τους επιτρέπει
να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες. Κατά την επιχειρηματολογία αυτή, υπολογίζοντας το ποσό του οφειλομένου επιδόματος κατ’
εφαρμογήν προκαθορισμένων κριτηρίων του φορολογικού δικαίου, χωρίς να προβαίνουν κατ’ ανάγκη σε προηγούμενη εξέταση της ακρίβειας
των κριτηρίων αυτών, οι οργανισμοί κοινωνικής ασφαλίσεως είναι σε θέση να καταβάλλουν γρήγορα τα επιδόματα αυτά και παρέχουν
στους ενδιαφερομένους εργαζομένους τη δυνατότητα εισπράξεως ενός εγγυημένου εισοδήματος. Εξάλλου, η δυνατότητα της εκ των
υστέρων διορθώσεως της φορολογικής κατηγορίας θα συνεπαγόταν μια σημαντική αναδρομική μεταβολή του ύψους του επιδόματος αυτού
και θα υποχρέωνε τόσο τους εν λόγω οργανισμούς όσο και τους δικαιούχους σε μακροχρόνιους και πολύπλοκους υπολογισμούς.
37     Χωρίς να είναι αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον σκοποί που σχετίζονται με την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, την
εγγύηση εισοδήματος που καλύπτει τις βιοτικές ανάγκες και την πολυπλοκότητα των υπολογισμών που προϋποθέτει η καταβολή του
επιδόματος μπορούν να αποτελέσουν θεμιτούς σκοπούς, αρκεί η διαπίστωση ότι, στην προκειμένη περίπτωση, τα επίδικα μέτρα υπερβαίνουν
το αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπών αυτών μέτρο.
38     Πράγματι, όπως αναφέρει το αιτούν δικαστήριο, τέτοιου είδους  σκοποί δεν εμποδίζουν την εκ των υστέρων διόρθωση του ύψους
του επιδόματος, ιδίως με τη θέσπιση μηχανισμού για την εκ των υστέρων αναπροσαρμογή του ύψος του επιδόματος αυτού, λαμβανομένης
υπόψη της πραγματικής καταστάσεως του ενδιαφερόμενου διακινούμενου εργαζομένου.
39     Η διαπίστωση αυτή επιρρωννύεται από το γεγονός ότι η γερμανική νομολογία έχει δεχθεί, σε μία τουλάχιστον περίπτωση, την αναδρομική
τροποποίηση του ποσού του επιδόματος ασθενείας, η εφαρμογή της οποίας δεν δημιουργεί καμιά ιδιαίτερη δυσκολία, όπως αναγνώρισε
ο σύμβουλος του Innungskrankenkasse κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
40     Κατόπιν όλων των ανωτέρω, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι είναι αντίθετη προς το άρθρο 3, παράγραφος
1, του κανονισμού 1408/71 η εφαρμογή από κράτος μέλος συστήματος χορηγήσεως ημερήσιου επιδόματος ασθενείας, όπως αυτό στην
υπόθεση της κύριας δίκης, όταν, σύμφωνα με αυτό:
–       ο διακινούμενος εργαζόμενος του οποίου ο σύζυγος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος υπάγεται αυτεπαγγέλτως σε φορολογική κατηγορία
δυσμενέστερη από εκείνη στην οποία υπάγεται ο έγγαμος ημεδαπός εργαζόμενος του οποίου ο σύζυγος κατοικεί στο εν λόγω κράτος
μέλος και δεν ασκεί καμιά αμειβόμενη δραστηριότητα
και
–       δεν επιτρέπεται να ληφθεί υπόψη αναδρομικώς, όσον αφορά το ύψος του εν λόγω επιδόματος, το οποίο υπολογίζεται βάσει των καθαρών
αποδοχών που, με τη σειρά τους, καθορίζονται από τη φορολογική κατηγορία, η εκ των υστέρων διόρθωση της κατηγορίας αυτής κατόπιν
ρητής αιτήσεως του διακινούμενου εργαζομένου, βασιζόμενης στην πραγματική οικογενειακή του κατάσταση.

Επί των δικαστικών εξόδων
41     Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο αποφαίνεται:
Η εφαρμογή από κράτος μέλος ενός συστήματος χορηγήσεως ημερήσιου επιδόματος ασθενείας, όπως αυτό στην υπόθεση της κύριας δίκης,
είναι αντίθετη προς το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής
των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται
εντός της Κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε και ενημερώθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 118/97 του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου
1996, όταν, σύμφωνα με αυτό:
–
ο διακινούμενος εργαζόμενος του οποίου ο σύζυγος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος υπάγεται αυτεπαγγέλτως σε φορολογική κατηγορία
δυσμενέστερη από εκείνη στην οποία υπάγεται ο έγγαμος ημεδαπός εργαζόμενος του οποίου ο σύζυγος κατοικεί στο εν λόγω κράτος
μέλος και δεν ασκεί καμιά αμειβόμενη δραστηριότητα,
και
–
δεν επιτρέπεται να ληφθεί υπόψη αναδρομικώς, όσον αφορά το ύψος του εν λόγω επιδόματος, το οποίο υπολογίζεται βάσει των καθαρών
αποδοχών που, με τη σειρά τους, καθορίζονται από τη φορολογική κατηγορία, η εκ των υστέρων διόρθωση της κατηγορίας αυτής κατόπιν
ρητής αιτήσεως του διακινούμενου εργαζομένου, βασιζόμενης στην πραγματική οικογενειακή του κατάσταση.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.