CELEX: 62008CJ0538
Έκτη οδηγία ΦΠΑ
Δικαίωμα προς έκπτωση του φόρου εισροών
Εθνική ρύθμιση αποκλείουσα το δικαίωμα προς έκπτωση για ορισμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών
Ευχέρεια των κρατών μελών να διατηρήσουν τη νομοθεσία τους περί αποκλεισμού του δικαιώματος προς έκπτωση που ίσχυε κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος της έκτης οδηγίας ΦΠΑ
Τροποποίηση μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας αυτής

Danfoss και AstraZeneca, σκέψη 29).
Το Δικαστήριο έχει, όμως, κρίνει ότι το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας προϋποθέτει ότι οι εξαιρέσεις τις οποίες
τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν δυνάμει της διατάξεως αυτής ήταν νόμιμες κατά τη δεύτερη οδηγία, η οποία ήταν προγενέστερη
της έκτης οδηγίας (βλ. απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 1999, C‑305/97, Royscot κ.λπ., Συλλογή 1999, σ. I‑6671, σκέψη 21).
Συναφώς, το άρθρο 11 της δεύτερης οδηγίας προέβλεψε στην παράγραφό του 1 το δικαίωμα προς έκπτωση, ενώ παραλλήλως όρισε, στην
παράγραφό του 4, ότι τα κράτη μέλη μπορούσαν να εξαιρούν από το καθεστώς των εκπτώσεων ορισμένα αγαθά και ορισμένες υπηρεσίες,
ιδίως εκείνες που δύνανται να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικώς ή μερικώς για ίδιες ανάγκες του υποκειμένου στον φόρο ή του προσωπικού
του.
Συνεπώς, η τελευταία αυτή διάταξη δεν παρέσχε στα κράτη μέλη απόλυτη διακριτική ευχέρεια να εξαιρούν όλα ή σχεδόν όλα τα αγαθά
και τις υπηρεσίες από το καθεστώς του δικαιώματος προς έκπτωση και να καθιστούν έτσι άνευ αντικειμένου το καθεστώς που θέσπισε
το άρθρο 11, παράγραφος 1, της δεύτερης οδηγίας (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Royscot κ.λπ., σκέψη 24).
Περαιτέρω, λαμβανομένης υπόψη της στενής ερμηνείας της οποίας πρέπει να τύχει, ως εισάγουσα παρέκκλιση διάταξη, το άρθρο 17,
παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, της έκτης οδηγίας δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι παρέχει σε κράτος μέλος τη δυνατότητα να διατηρήσει
περιορισμό του δικαιώματος προς έκπτωση του ΦΠΑ δυνάμενο να εφαρμοστεί γενικώς σε κάθε είδους δαπάνη σχετιζόμενη με την αγορά
αγαθών, ανεξαρτήτως της φύσεως ή του αντικειμένου της (βλ. απόφαση της 23ης Απριλίου 2009, C‑74/08, PARAT Automotive Cabrio,
Συλλογή 2009, σ. Ι-3459, σκέψη 28).
Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι η δυνατότητα που παρέχει στα κράτη μέλη το άρθρο 17, παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, της έκτης
οδηγίας, προϋποθέτει ότι τα κράτη μέλη ορίζουν σαφώς τη φύση ή το αντικείμενο των αγαθών και υπηρεσιών τα οποία εξαιρούνται
από το δικαίωμα προς έκπτωση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δυνατότητα αυτή δεν θα χρησιμοποιηθεί προς θέσπιση γενικής
φύσεως εξαιρέσεων από το καθεστώς αυτό (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσα απόφαση PARAT Automotive Cabrio, σκέψη 29).
Επιβάλλεται, επομένως, να εξετασθεί αν οι κατηγορίες δαπανών που εξαιρούνται από το δικαίωμα προς έκπτωση, βάσει της επίμαχης
στις κύριες δίκες εθνικής νομοθεσίας, ορίζονται σαφώς.
Πρώτον, όσον αφορά δαπάνες όπως αυτές που αποτελούν αντικείμενο του πρώτου ερωτήματος στην υπόθεση C‑538/08, ήτοι πράξεις
που προβλέπονται στο άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του διατάγματος περί ΦΠΑ, εν προκειμένω τα αγαθά ή υπηρεσίες που
χρησιμοποιήθηκαν από τον επιχειρηματία για την παροχή στο προσωπικό του δυνατότητας χρήσεως «ιδιωτικού μέσου μεταφοράς», διαπιστώνεται
ότι η ειδική αυτή κατηγορία πράξεων αφορά αγαθά και υπηρεσίες που χρησιμοποιήθηκαν για την παροχή ιδιωτικού μέσου μεταφοράς,
όπως επίσης και για τη διάθεση οχήματος για τις μετακινήσεις μελών του προσωπικού του υποκειμένου στον φόρο από την κατοικία
τους στον τόπο εργασίας τους.
Τα ειδικά χαρακτηριστικά των πράξεων αυτών πρέπει να θεωρηθεί ότι ορίζουν σαφώς τη φύση ή το αντικείμενο των αγαθών και υπηρεσιών
τις οποίες αφορούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις που τάσσει η νομολογία σχετικά με το εισάγον παρέκκλιση καθεστώς του άρθρου 17,
παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας.
Δεύτερον, επιβάλλεται να εκτιμηθεί αν δαπάνες όπως αυτές που αποτελούν αντικείμενο του πρώτου ερωτήματος στην υπόθεση C‑33/09
μπορούν ομοίως να θεωρηθούν συνάδουσες προς τις εν λόγω απαιτήσεις.
Πρόκειται ειδικότερα για παροχή «εδεσμάτων» και «ποτών» στο προσωπικό του επιχειρηματία, για παροχή «κατοικίας» σε μέλη του
προσωπικού αυτού, για προσφορά σε ορισμένες περιπτώσεις «επιχειρηματικών δώρων» ή «λοιπών παροχών», καθώς και για δυνατότητα
συμμετοχής του εν λόγω προσωπικού σε «αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες».
Όσον αφορά κατηγορίες δαπανών όπως τις σχετικές με την παροχή εδεσμάτων και ποτών, ή επίσης και κατοικίας, πρέπει να θεωρηθούν
ως σαφώς ορισμένες σύμφωνα με τις απαιτήσεις που τάσσει η προεκτεθείσα νομολογία.
Συγκεκριμένα, όπως διευκρινίζει το Gerechtshof Amsterdam, στην κατηγορία «εδέσματα και ποτά» εμπίπτουν τα είδη διατροφής και
τα αγαθά και οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αυτών. Η άλλη κατηγορία δαπανών, ήτοι η σχετική με την παροχή
«κατοικίας», περιλαμβάνει, όπως σημείωσε το εν λόγω δικαστήριο, την παροχή στεγάσεως σε μέλη του προσωπικού του επιχειρηματία,
καθώς και τις δαπάνες για υπηρεσίες πρακτορείου ή μεσιτείας που καθιστούν δυνατή την παροχή αυτή.
Όσον αφορά τις κατηγορίες τις σχετικές με τη «δυνατότητα συμμετοχής σε αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες» όπως επίσης
και τη σχετική με τα «επιχειρηματικά δώρα» ή τις «λοιπές παροχές», πρέπει ομοίως να θεωρηθούν ως σαφώς ορισμένες σύμφωνα με
τις προαναφερθείσες απαιτήσεις.
Συγκεκριμένα, η κατηγορία «επιχειρηματικά δώρα» προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του διατάγματος περί ΦΠΑ, κατά το οποίο
με τους όρους «επιχειρηματικά δώρα» ή «λοιπές παροχές» νοούνται οι παροχές που πραγματοποιεί ο επιχειρηματίας «στο πλαίσιο
των επιχειρηματικών σχέσεών του ή ως δωρεά προς άλλους».
Ομοίως, η κατηγορία «παροχή στο προσωπικό του επιχειρηματία δυνατότητας ψυχαγωγίας» περιορίζεται σε ορισμένα αγαθά ή υπηρεσίες.
Συγκεκριμένα, μπορούν να προσδιορισθούν λαμβανομένης υπόψη της συνήθους πρακτικής των επιχειρήσεων ως προς την παροχή κινήτρων
στο προσωπικό.
Την ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνει εξάλλου η δεύτερη φράση του πρώτου εδαφίου του άρθρου 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας,
κατά την οποία, στο πλαίσιο της νομοθετικής δράσεως του Συμβουλίου στον τομέα αυτόν, οπωσδήποτε θα εξαιρούνται του δικαιώματος
προς έκπτωση οι δαπάνες, οι οποίες δεν έχουν χαρακτήρα αυστηρά επαγγελματικό, όπως οι δαπάνες πολυτελείας, ψυχαγωγίας ή κοινωνικής
παραστάσεως.
Συνεπώς, όλες οι κατηγορίες δαπανών που εξετάσθηκαν ανωτέρω πρέπει να θεωρηθούν συνάδουσες με το εισάγον παρέκκλιση καθεστώς
που θέσπισε το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας.
Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι στο πρώτο ερώτημα που υποβλήθηκε σε αμφότερες τις υποθέσεις πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το
άρθρο 11, παράγραφος 4, της δεύτερης οδηγίας και το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν
φορολογική ρύθμιση κράτους μέλους η οποία αποκλείει την έκπτωση του ΦΠΑ για κατηγορίες δαπανών σχετικών, αφενός, με την παροχή
«ιδιωτικού μέσου μεταφοράς», «εδεσμάτων», «ποτών», «κατοικίας», «επιχειρηματικών δώρων» ή «λοιπών παροχών», ή «την παροχή
δυνατότητας ψυχαγωγίας» στα μέλη του προσωπικού του υποκειμένου στο φόρο και, αφετέρου, με την προσφορά «επιχειρηματικών δώρων»
ή «λοιπών παροχών».

Επί του δευτέρου ερωτήματος που υποβλήθηκε σε αμφότερες τις υποθέσεις
Δεδομένου ότι δόθηκε καταφατική απάντηση στο πρώτο ερώτημα που υποβλήθηκε σε αμφότερες τις υποθέσεις, επιβάλλεται να εξετασθεί,
κατ’ όμοιο τρόπο και στις δύο υποθέσεις, αν τα άρθρα 6, παράγραφος 2, και 17, παράγραφοι 2 και 6, της έκτης οδηγίας αποκλείουν
την εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως, θεσπισθείσας προ της ενάρξεως ισχύος της οδηγίας αυτής, κατά την οποία ο υποκείμενος στον
φόρο μπορεί να εκπέσει τον ΦΠΑ που κατέβαλε κατά την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών που σχετίζονται με μία από τις επίμαχες στις
υποθέσεις της κύριας δίκης κατηγορίες και χρησιμοποιούνται εν μέρει για ιδιωτικούς σκοπούς και εν μέρει για σκοπούς της επιχειρήσεως,
όχι πλήρως αλλά μόνον κατά το μέρος που αναλογεί στη χρήση τους για σκοπούς της επιχειρήσεως.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, παρατηρείται ότι, δεδομένης της ευρύτητας της δυνατότητας που παρέχεται στα
κράτη μέλη με το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας, εφόσον τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν όλες τις εξαιρέσεις
από το δικαίωμα προς έκπτωση για σαφώς ορισμένες κατηγορίες δαπανών, μπορούν ομοίως να προβλέπουν περιορισμό του πεδίου εφαρμογής
της εξαιρέσεως από το δικαίωμα προς έκπτωση για αντίστοιχες κατηγορίες δαπανών.
Πράγματι, μία τέτοια ρύθμιση συνάδει προς τον επιδιωκόμενο από την έκτη οδηγία σκοπό, όπως αποτυπώνεται ιδίως στο άρθρο 17,
παράγραφος 2, αυτής.
Πρέπει, επομένως, να δοθεί η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα που υποβλήθηκε σε αμφότερες τις υποθέσεις ότι το άρθρο 17, παράγραφος
6, της έκτης οδηγίας έχει την έννοια ότι δεν αποκλείει την εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως, που θεσπίσθηκε προ της ενάρξεως της
ισχύος της οδηγίας αυτής, κατά την οποία ο υποκείμενος στον φόρο μπορεί να εκπέσει τον ΦΠΑ που κατέβαλε κατά την αγορά ορισμένων
αγαθών ή υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται εν μέρει για ιδιωτικούς σκοπούς και εν μέρει για σκοπούς της επιχειρήσεως, όχι πλήρως
αλλά μόνον κατά το μέρος που αναλογεί στη χρήση τους για σκοπούς της επιχειρήσεως.

Επί του τρίτου ερωτήματος που υποβλήθηκε στην υπόθεση C‑33/09
Δεδομένου ότι δόθηκε καταφατική απάντηση στο πρώτο ερώτημα που υποβλήθηκε στην υπόθεση C‑33/09 όσον αφορά την κατηγορία των
αγαθών και υπηρεσιών σχετικά με την «παροχή εδεσμάτων και ποτών», επιβάλλεται να εξετασθεί το τρίτο προδικαστικό ερώτημα που
υποβλήθηκε στην ίδια υπόθεση.
Με το τελευταίο αυτό ερώτημα, το Gerechtshof Amsterdam ερωτά αν το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας απαγορεύει σε
κράτος μέλος να τροποποιήσει εξαίρεση από το δικαίωμα προς έκπτωση, η οποία καταρχήν αποβλέπει στον περιορισμό του πεδίου
εφαρμογής της εξαιρέσεως, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλεισθεί ότι σε μια ατομική περίπτωση εντός ενός οικονομικού έτους, διευρύνεται
το πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως της εκπτώσεως συνεπεία ιδίως του κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα του τροποποιηθέντος καθεστώτος.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση σε αυτό το ερώτημα, πρέπει να επισημανθεί προκαταρκτικώς ότι το ερώτημα αυτό αφορά μόνον την
ειδική περίπτωση της μερικής εξαιρέσεως από το δικαίωμα προς έκπτωση της κατηγορίας δαπανών σχετικά με την «παροχή εδεσμάτων
και ποτών [στο προσωπικό του επιχειρηματία]», που προβλέπει το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του διατάγματος περί ΦΠΑ.
Επιβάλλεται να υπομνησθεί συναφώς ότι το διάταγμα περί ΦΠΑ τροποποιήθηκε όσον αφορά την κατηγορία αυτή δαπανών μετά την έναρξη
ισχύος της έκτης οδηγίας.
Όπως επισήμανε και το Gerechtshof Amsterdam, η τροποποίηση αυτή της κανονιστικής ρυθμίσεως είχε ως συνέπεια τον περιορισμό
του πεδίου εφαρμογής της εξαιρέσεως από το δικαίωμα προς έκπτωση της κατηγορίας των εξεταζόμενων δαπανών.
Όσον αφορά το συμβατό τέτοιου είδους τροποποιήσεως κανονιστικής ρυθμίσεως προς το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας,
το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, στο μέτρο που η κανονιστική ρύθμιση ενός κράτους μέλους τροποποιεί, περιορίζοντας, το πεδίο
εφαρμογής των ισχυουσών εξαιρέσεων εκπτώσεως, μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας αυτής, και προσεγγίζει, κατά τον τρόπο αυτόν,
τον σκοπό της εν λόγω οδηγίας, πρέπει να θεωρηθεί ότι η ρύθμιση αυτή καλύπτεται από την παρέκκλιση του άρθρου 17, παράγραφος
6, δεύτερο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας και δεν συνιστά παράβαση του άρθρου 17, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής (βλ. προπαρατεθείσες
αποφάσεις Επιτροπή κατά Γαλλίας, σκέψη 22, Metropol και Stadler, σκέψη 45, και Danfoss και AstraZeneca, σκέψη 32).
Ως προς τη δυνατότητα, που επισήμανε μεν το Gerechtshof Amsterdam αλλά είναι σαφές ότι δεν αφορά την υπόθεση της κύριας δίκης,
ότι, σε μία εξαιρετική περίπτωση, το τροποποιημένο καθεστώς μερικής εξαιρέσεως από το δικαίωμα προς έκπτωση, με κατ’ αποκοπήν
χαρακτήρα, που θεσπίσθηκε μετά την έναρξη ισχύος της έκτης οδηγίας, μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενέστερο καθεστώς εν σχέσει
με το προϊσχύσαν λόγω των ιδιαίτερων λεπτομερειών εφαρμογής του νέου καθεστώτος, κρίνεται ότι το γεγονός αυτό δεν θίγει την
αρχή της μνημονευθείσας ερμηνείας στην προεκτεθείσα νομολογία.
Πράγματι, όπως διευκρίνισε το Gerechtshof Amsterdam, τέτοια περίπτωση ενδέχεται να προκύψει μόνον αν ο υποκείμενος στον φόρο
προσφέρει εδέσματα και ποτά στα μέλη του προσωπικού του χωρίς να συμβάλλει στην παρασκευή τους, αλλά και χωρίς να επιτρέπει
την κατανάλωσή τους καθ’ υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου ανά μέλος του προσωπικού κατά τη διάρκεια της ίδιας λογιστικής περιόδου.
Όπως, όμως, επισήμανε και ο γενικός εισαγγελέας στη σκέψη 86 των προτάσεών του, λόγω απλώς του ενδεχομένου ενός τέτοιου δυσμενούς
αποτελέσματος δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μία τέτοια τροποποίηση κανονιστικής ρυθμίσεως, μεταγενέστερη της ενάρξεως ισχύος
της έκτης οδηγίας, αντιβαίνει στο άρθρο 17, παράγραφος 6, αυτής, εφόσον η τροποποίηση αυτή είναι, κατά γενικό κανόνα, περισσότερο
ευνοϊκή για τους υποκείμενους στον φόρο σε σχέση με το σύστημα που ίσχυε πριν από αυτήν την ημερομηνία. Υπό τις συνθήκες αυτές,
η ύπαρξη, έστω και διαπιστωμένη, μιας τέτοιας μεμονωμένης ή έκτακτης περιπτώσεως δεν θα επηρέαζε την αρχή κατά την οποία η
τροποποίηση της εθνικής ρυθμίσεως, η οποία επήλθε μετά από τη θέση σε ισχύ της έκτης οδηγίας, περιόρισε το πεδίο εφαρμογής
των προϋφισταμένων εξαιρέσεων από το δικαίωμα προς έκπτωση.
Ως εκ τούτου, το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας έχει την έννοια ότι δεν απαγορεύει σε κράτος μέλος, μετά την έναρξη
ισχύος της οδηγίας αυτής, να τροποποιήσει υφιστάμενη εξαίρεση από το δικαίωμα προς έκπτωση η οποία αποβλέπει καταρχήν στον
περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της εξαιρέσεως, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλεισθεί ότι σε μια ατομική περίπτωση εντός ενός
οικονομικού έτους, συνεπεία ιδίως του κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα του τροποποιηθέντος καθεστώτος, διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής
της εξαιρέσεως αυτής.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
των εθνικών δικαστηρίων, σ’ αυτά εναπόκειται να αποφανθούν επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι
υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 11, παράγραφος 4, της δεύτερης οδηγίας 67/228/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 1967, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών
των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών – Διάρθρωση και κανόνες εφαρμογής του κοινού συστήματος φόρου
προστιθεμένης αξίας και το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί
εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών – Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης
αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση, έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν φορολογική ρύθμιση κράτους μέλους η οποία αποκλείει
την έκπτωση του φόρου προστιθέμενης αξίας για κατηγορίες δαπανών, αφενός, σχετικά με την παροχή «ιδιωτικού μέσου μεταφοράς»,
«εδεσμάτων», «ποτών», «κατοικίας», «επιχειρηματικών δώρων» ή «λοιπών παροχών», όπως επίσης και «την παροχή δυνατότητας ψυχαγωγίας»
στα μέλη του προσωπικού του υποκειμένου στο φόρο και, αφετέρου, σχετικά με την προσφορά «επιχειρηματικών δώρων» ή «λοιπών
παροχών».
2)
Το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας 77/388 έχει την έννοια ότι δεν αποκλείει την εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως, που
θεσπίσθηκε προ της ενάρξεως της ισχύος της οδηγίας αυτής, κατά την οποία ο υποκείμενος στον φόρο μπορεί να εκπέσει τον φόρο
προστιθέμενης αξίας που κατέβαλε κατά την αγορά ορισμένων αγαθών ή υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται εν μέρει για ιδιωτικούς
σκοπούς και εν μέρει για σκοπούς της επιχειρήσεως, όχι πλήρως αλλά μόνον κατά το μέρος που αναλογεί στη χρήση τους για σκοπούς
της επιχειρήσεως.
3)
Το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας 77/388 έχει την έννοια ότι δεν απαγορεύει σε κράτος μέλος, μετά την έναρξη ισχύος
της οδηγίας αυτής, να τροποποιήσει υφιστάμενη εξαίρεση από το δικαίωμα προς έκπτωση η οποία αποβλέπει καταρχήν στον περιορισμό
του πεδίου εφαρμογής της εξαιρέσεως, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλεισθεί ότι σε μια ατομική περίπτωση εντός ενός οικονομικού
έτους, συνεπεία ιδίως του κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα του τροποποιηθέντος καθεστώτος, διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως
αυτής.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.