CELEX: 62005CJ0273
Αίτηση αναιρέσεως
Κοινοτικό σήμα
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄ και γ΄, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94
Αίτηση καταχωρίσεως του λεκτικού σήματος CELLTECH
Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου
Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα
Περιγραφικός χαρακτήρας

προκειμένου να ακυρώσει την επίδικη απόφαση.
Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως κρίνεται παραδεκτή.

Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Κατά το ΓΕΕΑ, το Πρωτοδικείο κακώς απαίτησε από το τμήμα προσφυγών και από την ίδια να παραθέσουν την επιστημονική σημασία
της «τεχνολογίας των κυττάρων» προκειμένου να αποδειχθεί «κατά τί οι όροι αυτοί παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τον προορισμό
και τη φύση των προϊόντων και των υπηρεσιών που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, και ειδικότερα πώς αυτά τα προϊόντα ή υπηρεσίες
θα εφαρμόζονταν στην τεχνολογία των κυττάρων ή πώς θα προέκυπταν από αυτήν».
Πρώτον, το Πρωτοδικείο, προσάπτοντας στο τμήμα προσφυγών ότι δεν παρέθεσε την επιστημονική σημασία της εκφράσεως «τεχνολογία
των κυττάρων» και κρίνοντας ότι η παράθεση της σημασίας αυτής αποτελεί προϋπόθεση της αρνήσεώς του να καταχωρίσει το αιτούμενο
σήμα ως περιγραφικό, υπέπεσε σε νομική πλάνη με τη σκέψη 36 της προσβαλλόμενης αποφάσεως.
Κατά το ΓΕΕΑ, μολονότι το τμήμα προσφυγών οφείλει να παραθέτει τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι ένα λεκτικό σήμα είναι
περιγραφικό, αυτή η απαίτηση αιτιολογήσεως δεν το υποχρεώνει όμως, εν προκειμένω, να παραθέσει επιστημονικό ορισμό της εκφράσεως
«τεχνολογία των κυττάρων».
Επομένως, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 73, πρώτη περίπτωση, και 74, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94 προκύπτει
ότι, μολονότι τα όργανα του ΓΕΕΑ έχουν υποχρέωση να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους, τουναντίον δεν έχουν υποχρέωση να παραθέτουν
τα πραγματικά περιστατικά που έλαβαν υπόψη τους. Συνεπώς, η αιτιολογία, ακόμη και αν είναι αφηρημένη, είναι επαρκής αν είναι
ορθή και αν δεν αντικρούστηκε από άλλο διάδικο. Η ερμηνεία αυτή έχει επιβεβαιωθεί από τη νομολογία του Δικαστηρίου (απόφαση
της 21ης Οκτωβρίου 2004, C‑447/02 P, KWS Saat κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. I‑10107, σκέψεις 44 έως 49) και του Πρωτοδικείου
[απόφαση της 8ης Ιουνίου 2005, T‑315/03, Wilfer κατά ΓΕΕΑ (ROCKBASS), Συλλογή 2005, σ. II‑1981, σκέψη 21].
Ο νομικός συλλογισμός του τμήματος προσφυγών, δυνάμει του οποίου, αφενός, το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση έχει τη
σημασία της «τεχνολογίας των κυττάρων» και, αφετέρου, η σημασία αυτή γίνεται αντιληπτή από τον οικείο καταναλωτή ως «όρος
που δηλώνει δραστηριότητες του κλάδου της τεχνολογίας των κυττάρων, καθώς και προϊόντα, συσκευές και υλικά που χρησιμοποιούνται
στο πλαίσιο αυτών των δραστηριοτήτων ή προκύπτουν από αυτές», ήταν επαρκής για τη θεμελίωση της αρνήσεως καταχωρίσεως βάσει
του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94.
Κατά τα λοιπά, ο όρος «τεχνολογία των κυττάρων», που σημαίνει την πρακτική εφαρμογή της επιστημονικής έρευνας επί των κυττάρων,
είναι επαρκώς σαφής για να γίνει αντιληπτός τόσο από τον μέσο καταναλωτή όσο και από τον ειδικό επιστήμονα, οι οποίοι συνθέτουν
το κοινό προς το οποίο απευθύνεται. Κάθε επιπρόσθετη εξήγηση, και ιδίως η επιστημονική εξήγηση, περιττεύει.
Δεύτερον, το Πρωτοδικείο, προσάπτοντας στο τμήμα προσφυγών, με τη σκέψη 37 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ότι δεν εξήγησε κατά
τί η έκφραση «τεχνολογία των κυττάρων» παρείχε πληροφορίες σχετικά με τον προορισμό και τη φύση των προϊόντων και των υπηρεσιών
που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, υπέπεσε επίσης σε νομική πλάνη.
Κατά το ΓΕΕΑ, συγκεκριμένα, αν το Πρωτοδικείο εννοούσε ότι το τμήμα προσφυγών ήταν υποχρεωμένο να παραθέσει επιστημονικό ορισμό
της εκφράσεως αυτής, τότε υπέπεσε σε νομική πλάνη για τους λόγους που εκτίθενται με τις σκέψεις 26 έως 30 της παρούσας αποφάσεως.
Αν, αντιθέτως, εννοούσε ότι το τμήμα προσφυγών ήταν υποχρεωμένο να αποδείξει ότι τα προϊόντα που διέθετε στο εμπόριο η Celltech
και οι υπηρεσίες που παρείχε είχαν πράγματι εφαρμογή στην τεχνολογία των κυττάρων ή προέκυπταν από αυτή, τότε επίσης υπέπεσε
σε νομική πλάνη. Ο τρόπος με τον οποίο ο αιτών την καταχώριση κοινοτικού σήματος προτίθεται να διαθέσει στο εμπόριο τα προϊόντα
του και να παράσχει τις υπηρεσίες του δεν έχει σημασία όσον αφορά την εκτίμηση του αν το σήμα είναι περιγραφικό ή στερείται
διακριτικού χαρακτήρα, δεδομένου ότι η εκτίμηση αυτή πρέπει να γίνει στο πλαίσιο μιας εκ των προτέρων εξετάσεως, ανεξάρτητα
από κάθε πραγματική χρήση.
Η Celltech αναγνωρίζει ότι το ΓΕΕΑ δεν βαρύνεται με την απόδειξη της σημασίας του όρου σε όλες τις υποθέσεις που επιλαμβάνεται.
Ωστόσο, υποχρεούται να το πράξει οσάκις αμφισβητείται ένας όρος αποτελούμενος από περισσότερες λέξεις, ιδίως ένας τεχνικός
όρος, ο οποίος δεν χρησιμοποιείται συνήθως και κατά κανόνα ως περιγραφικός.
Αυτό συμβαίνει εν προκειμένω. Η Celltech προβάλλει ότι η σημασία του όρου «τεχνολογία των κυττάρων» –ο οποίος, όπως υπενθυμίζει
η Celltech, είναι διαφορετικός από το αιτούμενο σήμα CELLTECH– δεν έχει καθιερωθεί επιστημονικά. Δεν πρόκειται για τεχνικό
όρο. Η έλλειψη ορισμού του όρου αυτού στα λεξικά αποδεικνύει ότι η τεχνολογία των κυττάρων δεν υφίσταται σε επιστημονικό επίπεδο.
Ο εν λόγω όρος ούτε ορίζεται ούτε χρησιμοποιείται πουθενά. Στο γεγονός αυτό αναφέρεται το Πρωτοδικείο όταν διαπιστώνει ότι
το ΓΕΕΑ δεν παρέθεσε καμία επιστημονική εξήγηση του όρου «cell technology».
Η Celltech αμφισβητεί τον ισχυρισμό του ΓΕΕΑ σύμφωνα με τον οποίο η σημασία του όρου αυτού είναι σαφής, ότι πρόκειται δηλαδή
για την πρακτική εφαρμογή των επιστημονικών ερευνών επί των κυττάρων. Ουδόλως αποδείχθηκε ότι το κοινό προς το οποίο απευθύνεται
θα μπορούσε να αντιληφθεί το σήμα CELLTECH υπό την έννοια αυτή. Δεν υφίσταται, συγκεκριμένα, κανείς λόγος για να υποτεθεί
ότι ο μέσος καταναλωτής θα αποσυνέθετε το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση στα εξ ων συνετέθη και να το αντιληφθεί με
τον τρόπο αυτό.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρώτον, σε αντίθεση με την ερμηνεία της προσβαλλόμενης αποφάσεως στην οποία προέβη το ΓΕΕΑ, το Πρωτοδικείο δεν ακύρωσε την
επίδικη απόφαση λόγω ελλείψεως αιτιολογίας, αλλά διότι το ΓΕΕΑ δεν θεμελίωσε ότι το σήμα CELLTECH, νοούμενο υπό την έννοια
της «cell technology», ήταν περιγραφικό των προϊόντων και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στην αίτηση καταχωρίσεως.
Κατά το άρθρο 74, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94, οι εξεταστές του ΓΕΕΑ και, κατόπιν προσφυγής, τα τμήματα προσφυγών του
ΓΕΕΑ οφείλουν να εξετάζουν τα πραγματικά περιστατικά προκειμένου να προσδιορίσουν αν το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση
εμπίπτει ή όχι σε έναν από τους λόγους απαραδέκτου της καταχωρίσεως που διαλαμβάνει το άρθρο 7 του ίδιου κανονισμού. Επομένως,
τα αρμόδια όργανα του ΓΕΕΑ μπορούν να οδηγηθούν στο να στηρίξουν τις αποφάσεις τους σε πραγματικά περιστατικά που δεν επικαλέστηκε
ο αιτών (απόφαση Storck κατά ΓΕΕΑ, προπαρατεθείσα, σκέψη 50).
Μολονότι, κατ’ αρχήν, εναπόκειται στα όργανα αυτά να αποδείξουν, με τις αποφάσεις τους, την ακρίβεια τέτοιων πραγματικών περιστατικών,
τούτο δεν συμβαίνει όταν επικαλούνται πασίδηλα περιστατικά (απόφαση Storck κατά ΓΕΕΑ, προπαρατεθείσα, σκέψη 51).
Εν προκειμένω, με τη σκέψη 12 της επίδικης αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών επισήμανε ότι «ο όρος “CELLTECH” μπορεί να γίνει,
αμέσως και χωρίς αμφισημία, αντιληπτός από τον καταναλωτή στον οποίο απευθύνεται ως όρος που δηλώνει δραστηριότητες του κλάδου
της τεχνολογίας των κυττάρων, καθώς και προϊόντα, συσκευές και υλικά που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο αυτών των δραστηριοτήτων
ή προκύπτουν από αυτές».
Το τμήμα προσφυγών έκρινε έτσι σιωπηρώς, αφενός, ότι η τεχνολογία των κυττάρων αποτελεί μία πασίδηλη επιστημονική πραγματικότητα
και, αφετέρου, ότι οι δραστηριότητες που εμπίπτουν στην επιστημονική αυτή μέθοδο ή που την εφαρμόζουν καθιστούν εφικτή την
παρασκευή ή παραγωγή παρασκευασμάτων, σύνθετων και φαρμακευτικών ουσιών, κτηνιατρικών και υγιεινής, καθώς και συσκευών και
εργαλείων χειρουργικών, ιατρικών, οδοντιατρικών και κτηνιατρικών, και/ή ότι οι δραστηριότητες αυτές απαιτούν τη χρήση αυτών
των παρασκευασμάτων, σύνθετων και φαρμακευτικών ουσιών, καθώς και αυτών των συσκευών ή εργαλείων.
Με τον τρόπο αυτό, το τμήμα προσφυγών στήριξε την απόφασή του σε πραγματικά περιστατικά τα οποία εξέτασε αυτεπαγγέλτως.
Το Πρωτοδικείο τόνισε, με τις σκέψεις 36 έως 38 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ότι, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι η τεχνολογία
των κυττάρων έχει τη σημασία που της αποδίδει η επίδικη απόφαση, το τμήμα προσφυγών δεν θεμελίωσε την ορθότητα των διαπιστώσεων,
οι οποίες παρατίθενται περιληπτικά με τις σκέψεις 40 και 41 της παρούσας αποφάσεως, βάσει των οποίων κατέληξε ότι το σήμα
CELLTECH έχει περιγραφικό χαρακτήρα. Πράγματι, πρέπει να επισημανθεί ότι το τμήμα προσφυγών ουδόλως επιχείρησε να αποδείξει
το βάσιμο των διαπιστώσεων αυτών, αναφερόμενο, π.χ., στην επιστημονική βιβλιογραφία.
Το ΓΕΕΑ προβάλλει ότι ο όρος «cell technology» είναι επαρκώς σαφής και, επομένως, περιττεύει κάθε επιπρόσθετη εξήγηση, ιδίως
δε η επιστημονική.
Ωστόσο, κρίνοντας ότι η ύπαρξη και η φύση της τεχνολογίας των κυττάρων δεν αποτελούν πασίδηλο πραγματικό περιστατικό και ότι
εναπέκειτο επομένως στο τμήμα προσφυγών να αποδείξει την ορθότητα των συναφών διαπιστώσεών του, το Πρωτοδικείο προέβη σε εκτίμηση
πραγματικού χαρακτήρα η οποία, εκτός από την περίπτωση παραμορφώσεως, εκφεύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της
αναιρέσεως (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση Storck κατά ΓΕΕΑ, προπαρατεθείσα, σκέψη 53).
Επομένως, το Πρωτοδικείο δεν υπέπεσε σε νομική πλάνη διαπιστώνοντας ότι το τμήμα προσφυγών, μη παρέχοντας απόδειξη της επιστημονικής
σημασίας της τεχνολογίας των κυττάρων, δεν θεμελίωσε ότι το σήμα CELLTECH είναι περιγραφικό των προϊόντων και υπηρεσιών που
αναφέρει η αίτηση καταχωρίσεως.
Δεύτερον, από κανένα στοιχείο της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν μπορεί να στηριχθεί η επικουρική ερμηνεία την οποία επιχειρεί
το ΓΕΕΑ με τη σκέψη 37 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, που παρατίθεται στη σκέψη 33 της παρούσας αποφάσεως. Επομένως, το Πρωτοδικείο
δεν υπέπεσε στη νομική πλάνη που του προσάπτει συναφώς το ΓΕΕΑ.
Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει, επομένως, να απορριφθεί.

Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Το ΓΕΕΑ ισχυρίζεται ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε νομική πλάνη αποφαινόμενο, με τη σκέψη 39 της προσβαλλόμενης αποφάσεως,
ότι, κατ’ αρχήν, ο τομέας εφαρμογής των προϊόντων ή των υπηρεσιών δεν περιλαμβάνεται στα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των
υπηρεσιών εκείνων των οποίων απαγορεύεται η περιγραφή από το αιτούμενο σήμα για τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες δυνάμει του
άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94.
Συγκεκριμένα, η διάταξη αυτή δεν διακρίνει μεταξύ, αφενός, του «προορισμού» ή της «τεχνικής δυνατότητας λειτουργίας», που
αποτελούν χαρακτηριστικά των προϊόντων και των υπηρεσιών, και, αφετέρου, του «τομέα εφαρμογής», που δεν περιλαμβάνεται σε
αυτά. Αντιθέτως, η παραπομπή, με την εν λόγω διάταξη, στα «άλλα χαρακτηριστικά» αποδεικνύει ότι όλα τα πιθανά χαρακτηριστικά
των οικείων προϊόντων και υπηρεσιών εμπίπτουν στην απαγόρευση που θέτει η διάταξη. Η ανάλυση αυτή επιβεβαιώνεται από τη νομολογία
του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία είναι αδιάφορο αν τα περιγραφόμενα χαρακτηριστικά είναι ουσιώδη ή παρεπόμενα (απόφαση
της 12ης Φεβρουαρίου 2004, C-363/99, Koninklijke KPN Nederland, Συλλογή 2004, σ. I‑1619, σκέψεις 101 και 102).
Το Πρωτοδικείο θα έπρεπε επομένως να εξετάσει αν το σήμα CELLTECH μπορεί να γίνει, αμέσως και χωρίς αμφισημία, αντιληπτό από
τον καταναλωτή στον οποίο απευθύνεται ως όρος που δηλώνει δραστηριότητες του κλάδου της τεχνολογίας των κυττάρων καθώς και/ή
προϊόντα, συσκευές και υλικά που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο αυτών των δραστηριοτήτων ή προκύπτουν από αυτές.
Η Celltech απαντά ότι το Πρωτοδικείο ουδόλως έκρινε ότι ο τομέας εφαρμογής δεν μπορεί να περιλαμβάνεται στα χαρακτηριστικά
των προϊόντων ή των υπηρεσιών των οποίων απαγορεύεται η περιγραφή από το σήμα δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο
γ΄, του κανονισμού 40/94. Με τις σκέψεις 39 και 40 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο περιορίστηκε να κρίνει ότι
το τμήμα προσφυγών δεν θεμελίωσε ότι ο όρος «celltech» μπορεί να γίνει, αμέσως και χωρίς αμφισημία, αντιληπτός ως όρος που
δηλώνει τα χαρακτηριστικά των προϊόντων και των υπηρεσιών για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τις σκέψεις 36 έως 38 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο προσήψε στο τμήμα προσφυγών ότι δεν θεμελίωσε την ύπαρξη
και τη φύση της τεχνολογίας των κυττάρων.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο δεν ήταν, κατά μείζονα λόγο, σε θέση να εκτιμήσει αν τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που
περιλαμβάνονται στην αίτηση καταχωρίσεως μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε κάποιο λειτουργικό πλαίσιο που να έχει σχέση με την
τεχνολογία των κυττάρων.
Το Πρωτοδικείο, επομένως, με τη σκέψη 39 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, απλώς υπέθεσε ότι αυτό μπορούσε να συμβαίνει, όπως
αποδεικνύεται από τη φράση «και αν ακόμη υποτεθεί» που χρησιμοποίησε στην πρώτη περίοδο της σκέψεως αυτής.
Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως φαίνεται να βάλλει κατά της ως εκ περισσού αιτιολογήσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως
και, συνεπώς, ακόμη και αν θεωρηθεί βάσιμος, δεν μπορεί να επιφέρει την ακύρωση της αποφάσεως αυτής.
Κατά συνέπεια, αυτός ο λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.

Επί του τέταρτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Κατά το ΓΕΕΑ, το Πρωτοδικείο δεν αιτιολόγησε τη διαπίστωση, που παρατίθεται στη σκέψη 40 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, σύμφωνα
με την οποία το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό, αμέσως και χωρίς αμφισημία ως όρος που
δηλώνει δραστηριότητες του κλάδου της τεχνολογίας των κυττάρων, καθώς και προϊόντα, συσκευές και υλικά που εμπίπτουν στις
δραστηριότητες αυτές. Συγκεκριμένα, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν καθιστά δυνατό να γίνει αντιληπτός ο λόγος για τον οποίο οι
όροι «celltech» ή «cell technology» δεν περιγράφουν το χαρακτηριστικό που συνίσταται στην επιστημονική μέθοδο που χρησιμοποιείται
για την παραγωγή ή παροχή των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.
Η Celltech απαντά, αφενός, ότι στο ΓΕΕΑ εναπόκειται να στοιχειοθετήσει ότι ο μέσος καταναλωτής θα αντιληφθεί τον όρο «celltech»
(ή τον όρο «cell technology») ως περιγράφοντα το χαρακτηριστικό αυτό. Αφετέρου, το Πρωτοδικείο, με τις σκέψεις 35 έως 41 της
προσβαλλόμενης αποφάσεως, αιτιολόγησε επαρκώς την εκτίμησή του.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Όπως προκύπτει από την εξέταση του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Πρωτοδικείο αιτιολόγησε επαρκώς κατά νόμο, με τις σκέψεις 35
έως 38 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, την εκτίμησή του, που διατύπωσε με τη σκέψη 40 της ίδιας αποφάσεως, σύμφωνα με την οποία
το τμήμα προσφυγών δεν στοιχειοθέτησε ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση είναι περιγραφικό των επίμαχων προϊόντων
και υπηρεσιών.
Κατά συνέπεια, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του πέμπτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Κατά το ΓΕΕΑ, το Πρωτοδικείο, αρνούμενο ότι η δήλωση της επιστημονικής μεθόδου παραγωγής ή παροχής των σχετικών προϊόντων
και υπηρεσιών είναι περιγραφική υπό την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, υπέπεσε σε νομική
πλάνη.
Ο όρος «celltech», νοούμενος με τη σημασία της «cell technology», γίνεται αντιληπτός ως αναφερόμενος σε προϊόντα και υπηρεσίες
τα χαρακτηριστικά των οποίων απορρέουν από τις βελτιώσεις στις βιολογικές επιστήμες που χρησιμοποιούν ή τροποποιούν τα κύτταρα,
δηλαδή στον τομέα της έρευνας στην τεχνολογία των κυττάρων. Επομένως, η επιστημονική μέθοδος για την παραγωγή των προϊόντων
ή την παροχή των υπηρεσιών γίνεται αντιληπτή από την πλευρά του οικείου καταναλωτή ως χαρακτηριστικό σημαντικό, συγκεκριμένο
και άμεσο.
Η Celltech υποστηρίζει ότι το Πρωτοδικείο ορθώς απέρριψε την πρόταση σύμφωνα με την οποία ο όρος «cell technology» περιγράφει
την επιστημονική διαδικασία της παραγωγής των προϊόντων ή της παροχής των οικείων υπηρεσιών. Το ΓΕΕΑ δεν μπόρεσε να προσκομίσει
την παραμικρή αναφορά στον όρο αυτό από την επιστημονική ή λοιπή βιβλιογραφία, διότι δεν χρησιμοποιείται από κανένα επιστήμονα
για την περιγραφή κάποιου πράγματος. Επομένως, ο όρος αυτός δεν μπορεί να δώσει την παραμικρή πληροφορία για τα οικεία προϊόντα.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Αντίθετα με όσα υποστηρίζει το ΓΕΕΑ, το Πρωτοδικείο ουδόλως έκρινε ότι μία λέξη ή ένας όρος που δηλώνουν επιστημονική μέθοδο
που καθιστά εφικτή την παραγωγή παρασκευασμάτων, σύνθετων και φαρμακευτικών ουσιών, κτηνιατρικών και υγιεινής, ή την παροχή
υπηρεσιών σχετικών με τις βιολογικές, ιατρικές και χημικές επιστήμες δεν είναι περιγραφικές των προϊόντων που παρασκευάζονται
ή των υπηρεσιών που παρέχονται με τη μέθοδο αυτή.
Όπως επισημάνθηκε στο πλαίσιο της εξετάσεως του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Πρωτοδικείο ακύρωσε την επίδικη απόφαση για τον
λόγο ότι το τμήμα προσφυγών δεν είχε θεμελιώσει, ιδίως, ότι η τεχνολογία των κυττάρων αποτελεί μέθοδο για την παραγωγή των
προϊόντων ή την παροχή των υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στην αίτηση καταχωρίσεως.
Επομένως, ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Κατά το ΓΕΕΑ, από τη σκέψη 98 της προπαρατεθείσας αποφάσεως Koninklijke KPN Nederland προκύπτει ότι ο απλός συνδυασμός στοιχείων,
έκαστο των οποίων περιγράφει χαρακτηριστικά των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση, εξακολουθεί να τεκμαίρεται
και ο ίδιος περιγραφικός των εν λόγω χαρακτηριστικών, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού
40/94, και ότι το τεκμήριο αυτό μπορεί να απορριφθεί μόνον εάν ο εν λόγω συνδυασμός εισάγει ασυνήθη μεταβολή, ιδίως συντακτική
ή σημασιολογική.
Το Πρωτοδικείο ήταν επομένως υποχρεωμένο να ελέγξει αν οι όροι «cell» και «tech», λαμβανόμενοι χωριστά, ήταν εγγενώς περιγραφικοί
των οικείων προϊόντων και υπηρεσιών και, αν κατέληγε ότι αυτό συμβαίνει, θα έπρεπε να εξηγήσει με ποιον τρόπο ο συνδυασμός
των δύο αυτών όρων εισήγε ασυνήθη μεταβολή, όσον αφορά τη σύνταξη ή την έννοια του όρου «celltech», η οποία καθιστούσε τον
όρο αυτό μη περιγραφικό των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών. Συνεπώς, το Πρωτοδικείο, μην προβαίνοντας στον έλεγχο αυτό, παρέβη
το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94.
Το ΓΕΕΑ προσθέτει ότι η ανάλυση του Πρωτοδικείου δεν μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 16ης
Σεπτεμβρίου 2004, C-329/02 P, SAT.1 κατά ΓΕΕΑ (Συλλογή 2004, σ. I‑8317), η οποία παρατίθεται με τη σκέψη 43 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως. Συγκεκριμένα, με την προπαρατεθείσα απόφαση SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, αμφισβητήθηκε ο διακριτικός χαρακτήρας του σήματος
που αποτελείται από τον συνδυασμό ενός στοιχείου που έχει διακριτικό χαρακτήρα και ενός στοιχείου που στερείται διακριτικού
χαρακτήρα και όχι, όπως εν προκειμένω, ο περιγραφικός χαρακτήρας ενός σήματος που αποτελείται από τον συνδυασμό δύο στοιχείων
από τα οποία το καθένα μπορεί να είναι περιγραφικό. Επιπλέον, η απόφαση εκείνη αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος
1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, και όχι του στοιχείου γ΄, της ίδιας παραγράφου.
Η Celltech αμφισβητεί ότι το Δικαστήριο καθιέρωσε τεκμήριο ελλείψεως διακριτικού χαρακτήρα του σήματος που αποτελείται από
τον συνδυασμό δύο στοιχείων στερούμενων διακριτικού χαρακτήρα. Με την προπαρατεθείσα απόφαση Koninklijke KPN Nederland, το
Δικαστήριο τόνισε απλώς ότι, «κατά κανόνα», ο απλός συνδυασμός στοιχείων, έκαστο των οποίων είναι περιγραφικό χαρακτηριστικών
των προϊόντων παραμένει και ο ίδιος περιγραφικός των εν λόγω χαρακτηριστικών. Ωστόσο, από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου,
και ιδίως από την προπαρατεθείσα απόφαση SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, προκύπτει ότι το σήμα πρέπει να εκτιμηθεί ως σύνολο, διότι ο μέσος
καταναλωτής δεν το αποσυνθέτει στα εξ ων συνετέθη.
Επομένως, το Πρωτοδικείο ορθώς εκτίμησε το σήμα CELLTECH ως σύνολο.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση τα σήματα που αποτελούνται
αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν στις εμπορικές συναλλαγές για τη δήλωση του είδους, της ποιότητας,
της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της
υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών αυτών.
Καθένας από τους λόγους απαραδέκτου της καταχωρίσεως που απαριθμούνται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94 πρέπει
να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του γενικού συμφέροντος που τον δικαιολογεί (απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2005, C-37/03 P, BioID
κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2005, σ. I‑7975, σκέψη 59 και νομολογία που παρατίθεται εκεί).
Το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94 επιδιώκει σκοπό γενικού συμφέροντος, ο οποίος απαιτεί τα σημεία
ή οι ενδείξεις, που είναι περιγραφικές των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες ζητείται η καταχώριση,
να μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από όλους. Κατά συνέπεια, η διάταξη αυτή δεν επιτρέπει παρόμοια σημεία ή ενδείξεις
να επιφυλάσσονται σε μια μόνον επιχείρηση λόγω της καταχωρίσεώς τους ως σημάτων (απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2006, C-173/04 P,
Deutsche SiSi-Werke κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2006, σ. I‑551, σκέψη 62 και νομολογία που παρατίθεται εκεί).
Προκειμένου ένα σήμα συνιστάμενο από λέξη σχηματιζόμενη από συνδυασμό στοιχείων, όπως είναι το σήμα του οποίου ζητείται η
καταχώριση, να θεωρηθεί περιγραφικό, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, δεν αρκεί η διαπίστωση
ότι έκαστο των εν λόγω στοιχείων έχει ενδεχομένως περιγραφικό χαρακτήρα. επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η ίδια η λέξη έχει τέτοιο
χαρακτήρα [βλ., όσον αφορά το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου
1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (ΕΕ 1989, L 40, σ. 1), διάταξη η οποία είναι ταυτόσημη,
κατ’ ουσία, με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, αποφάσεις Koninklijke KPN Nederland, προπαρατεθείσα,
σκέψη 96, και της 12ης Φεβρουαρίου 2004, C-265/00, Campina Melkunie, Συλλογή 2004, σ. I‑1699, σκέψη 37].
Όπως υπενθύμισε το ΓΕΕΑ, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι, κατά κανόνα, ο απλός συνδυασμός στοιχείων, έκαστο
των οποίων είναι περιγραφικό χαρακτηριστικών των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση, παραμένει και ο
ίδιος περιγραφικός των εν λόγω χαρακτηριστικών, υπό την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94
(προπαρατεθείσες αποφάσεις Koninklijke KPN Nederland, σκέψη 98, και Campina Melkunie, σκέψη 39).
Ωστόσο, το Δικαστήριο πρόσθεσε ότι ένας τέτοιος συνδυασμός μπορεί να μην είναι περιγραφικός, κατά την έννοια της ίδιας διατάξεως,
υπό την προϋπόθεση ότι δημιουργεί εντύπωση αρκετά αφιστάμενη από αυτήν που παράγει η απλή ένωση των εν λόγω στοιχείων (προπαρατεθείσες
αποφάσεις Koninklijke KPN Nederland, σκέψη 99, και Campina Melkunie, σκέψη 40).
Επομένως, όταν πρόκειται για σήμα συνιστάμενο από λέξεις, η ύπαρξη ή μη διακριτικού χαρακτήρα του ναι μεν μπορεί να εξετάζεται
για καθέναν από τους όρους ή τα στοιχεία που το συνιστούν χωριστά, αλλά πρέπει, ούτως ή άλλως, να εξαρτάται από την εξέταση
του συνόλου που αυτά σχηματίζουν (βλ., κατ’ αναλογία, όσον αφορά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού, προπαρατεθείσες
αποφάσεις SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 28, και BioID κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 29).
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι, αντίθετα με όσα υποστηρίζει το ΓΕΕΑ, από τη νομολογία του Δικαστηρίου δεν προκύπτει
ότι η προηγούμενη ανάλυση καθενός από τα στοιχεία που απαρτίζουν ένα σήμα αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο. Αντιθέτως, τα τμήματα
προσφυγών του ΓΕΕΑ και, επί προσφυγής, το Πρωτοδικείο υποχρεούνται να προβούν στην εκτίμηση του περιγραφικού χαρακτήρα του
σήματος, το οποίο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ως σύνολο.
Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Πρωτοδικείο προέβη στην εκτίμηση του περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος CELLTECH
λαμβάνοντάς το υπόψη ως σύνολο και κατέληξε ότι δεν είχε αποδειχθεί ότι το σήμα αυτό, έστω και αν νοηθεί ότι έχει τη σημασία
της «τεχνολογίας των κυττάρων», ήταν περιγραφικό των προϊόντων και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στην αίτηση καταχωρίσεως.
Συνεπώς, δεν παρέβη το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94.
Κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και, επομένως, η αίτηση αναιρέσεως του ΓΕΕΑ.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στη διαδικασία αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 118
του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου
ότι η Celletech ζήτησε την καταδίκη του ΓΕΕΑ στα δικαστικά έξοδα και αυτό ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί το ΓΕΕΑ στα δικαστικά
έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει το Γραφείο Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) στα δικαστικά
έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.