CELEX: 62003CJ0535
Visserij
Kabeljauw
Beperking van visserij-inspanning
Open boomkorren
Evenredigheidsbeginsel en non-discriminatiebeginsel

1       Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de geldigheid van de punten 4, sub b, en 6, sub a, van bijlage XVII bij
verordening (EG) nr. 2341/2002 van de Raad van 20 december 2002 tot vaststelling, voor 2003, van de vangstmogelijkheden voor
sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Gemeenschap en, voor vaartuigen van de Gemeenschap,
in andere wateren met vangstbeperkingen van toepassing zijn, en tot vaststelling van de bij de visserij in acht te nemen voorschriften
(PB L 356, blz. 12), van de punten 4, sub b, en 6, sub a, van dezelfde bijlage, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 671/2003
van de Raad van 10 april 2003 (PB L 97, blz. 11; hierna: „gewijzigde bijlage XVII”), en van artikel 1 van beschikking 2003/185/EG
van de Commissie van 14 maart 2003 tot toekenning aan sommige lidstaten van bĳkomende buitengaats doorgebrachte dagen overeenkomstig
bĳlage XVII van verordening nr. 2341/2002 (PB L 71, blz. 28; hierna samen: „omstreden maatregelen”).
2       Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Unitymark Ltd (hierna: „Unitymark”) en North Sea Fishermen’s Organisation
(hierna: „NSFO”) enerzijds en het Department for Environment, Food and Rural Affairs anderzijds, over de geldigheid van twee
Orders (hierna: „besluiten”) die dit Department ter uitvoering van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 en van de gewijzigde
bijlage XVII heeft vastgesteld.

Het rechtskader

De communautaire regeling
Bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002
3       Bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 legt het aantal dagen vast dat vaartuigen met een lengte van ten minste 10 meter
die voornamelijk of als bijvangst kabeljauw vissen, op zee mogen doorbrengen.
4       De punten 1 en 2 van deze bijlage bepalen respectievelijk de betrokken periode, die loopt van 1 februari tot en met 31 december
2003, en de getroffen visserijgebieden.
5       Punt 4 van dezelfde bijlage definieert de typen vistuig en met name:
„a)      bodemtrawls, zegennetten of soortgelijk gesleept vistuig met een maaswijdte van minstens 100 mm, met uitzondering van boomkorren
[hierna: ‚vistuig van type 4a’];
b)      boomkorren met een maaswijdte van minstens 80 mm [hierna: ‚vistuig van type 4b’];
[...]
e)      bodemtrawls, zegennetten of soortgelijk gesleept vistuig met een maaswijdte tussen 70 mm en 90 mm, met uitzondering van boomkorren
[hierna: ‚vistuig van type 4e’]”.
6       Gepreciseerd zij dat vistuig van type 4a met name wordt gebruikt voor de vangst van kabeljauw, vistuig van type 4b voor de
vangst van platvis en vistuig van type 4e voor de vangst van langoustine.
7       Punt 6, sub a, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 legt in een tabel het aantal dagen per kalendermaand vast waarop
een vaartuig een van de in punt 4 bedoelde typen vistuig mag gebruiken. Gelet op het voornaamste gebruik van deze typen vistuig
kunnen de relevante gegevens van deze tabel worden samengevat als volgt:
–       negen dagen voor vistuig van type 4a (voornamelijk gebruikt voor de vangst van kabeljauw);
–       vijftien dagen voor vistuig van type 4b (voornamelijk gebruikt voor de vangst van platvis);
–       vijfentwintig dagen voor vistuig van type 4e (voornamelijk gebruikt voor de vangst van langoustine).
8       Punt 6, sub b, van deze bijlage bepaalt dat de Commissie van de Europese Gemeenschappen de lidstaten bijkomende dagen kan
toekennen om de vaartijd tussen thuishavens en visgronden of de aanpassing aan de nieuw ingestelde regeling voor de visserij-inspanning
te compenseren.
9       Punt 6, sub c, van deze bijlage bepaalt dat de Commissie de lidstaten tevens bijkomende dagen kan toekennen voor vaartuigen
met vistuig van type 4a teneinde rekening te houden met de buitenbedrijfstellingsprogramma’s in 2002 en 2003 voor vaartuigen
die onder de bepalingen van deze bijlage vallen.
Beschikking 2003/185
10     De Commissie heeft beschikking 2003/185 vastgesteld ter uitvoering van verordening nr. 2341/2002.
11     Artikel 1 van deze op punt 6, sub b, van bijlage XVII bij die verordening gebaseerde beschikking bepaalt dat de lidstaten
voor vaartuigen met vistuig van type 4a, dat specifiek voor de vangst van kabeljauw is bedoeld, ten hoogste twee bijkomende
buitengaatse dagen per kalendermaand mogen toekennen ter compensatie van de terugkeer naar de haven voor het wisselen van
type vistuig.
12     Artikel 2 van deze beschikking bepaalt dat het aantal bijkomende dagen als bedoeld in punt 6, sub c, van bijlage XVII voor
het Verenigd Koninkrijk vier bedraagt.
13     Volgens artikel 3 van de beschikking mogen de op grond van artikel 1, respectievelijk artikel 2, toegekende bijkomende dagen
worden gecumuleerd.
De gewijzigde bijlage XVII
14     De punten 4, sub b, en 6, sub a, van de gewijzigde bijlage XVII zijn in identieke of nagenoeg identieke bewoordingen gesteld
als de punten 4, sub b, en 6, sub a, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002.
15     Volgens punt 6, sub c, van de gewijzigde bijlage XVII hebben de krachtens dit punt toegekende bijkomende dagen betrekking
op alle vaartuigen met één van de in punt 4 omschreven vistuigen, en niet meer uitsluitend op vaartuigen met vistuig van type
4a, dat specifiek voor de vangst van kabeljauw is bedoeld.

De nationale regeling
16     Het Department for Environment, Food and Rural Affairs heeft twee orders vastgesteld, de Sea Fishing (Restriction on Days
at Sea) Order 2003 (SI 2003, nr. 229) [besluit inzake visserij op de volle zee (beperking van het aantal dagen op zee) van
2003] die in werking is getreden op 8 februari 2003, en de Sea Fishing (Restriction on Days at Sea) nr. 2 Order 2003 (SI 2003,
No. 1535) [besluit inzake visserij op de volle zee (beperking van het aantal dagen op zee) nr. 2 van 2003], die in werking
is getreden op 7 juli 2003.
17     Met deze twee orders heeft de regering van het Verenigd Koninkrijk personen strafbaar gesteld die verantwoordelijk zijn voor
een in deze lidstaat geregistreerd vissersvaartuig dat meer dagen buitengaats is dan in bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002
en in de gewijzigde bijlage XVII is bepaald.

Het hoofdgeding en de prejudiciële vragen
18     Verzoeksters in het hoofdgeding zijn enerzijds Unitymark, een in Schotland gevestigde vennootschap die platvis, te weten schol
en tong, vist met vaartuigen die met boomkorren van de categorie vistuig van type 4b zijn uitgerust, en anderzijds NSFO, een
organisatie die vissers vertegenwoordigt die voornamelijk op de Noordzee actief zijn met hetzelfde type vaartuig als door
Unitymark wordt gebruikt en met hetzelfde doel. Deze verzoeksters hebben tegen het Department for Environment, Food and Rural
Affairs beroep ingesteld bij de High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), om
de wettigheid van bovengenoemde orders te laten beoordelen. In dit verband hebben zij aangevoerd dat deze orders zijn gebaseerd
op een communautaire regeling die volgens hen ongeldig is.
19     Hun geschil heeft met name betrekking op het aantal buitengaatse dagen dat aan vaartuigen met boomkorrren wordt toegekend
zonder dat tussen de twee onder dit type vistuig vallende korren onderscheid wordt gemaakt.
20     Volgens de verwijzende rechter moet namelijk onderscheid worden gemaakt tussen „open boomkorren” en boomkorren „met kettingmatten”.
Open boomkorren worden gebruikt voor de vangst van platvis in gebieden waar de zeebodem glad, zanderig, en niet rotsachtig
is, en waar het niet nodig is de grond te schrapen. Boomkorren met kettingmatten worden door 20 % van de Europese vloot van
vaartuigen met boomkorren gebruikt en dienen eveneens voor de vangst van platvis. Deze boomkorren schrapen daarentegen de
rotsachtige bodem, waardoor de vis wordt opgeschrikt en het net inzwemt.
21     Unitymark en de door NSFO vertegenwoordigde vissers gebruiken uitsluitend vaartuigen met open boomkorren.
22     Volgens de verwijzende rechter zijn partijen het eens over een aantal feiten.
23     Allereerst levert van alle vismethoden die op de Noordzee door vaartuigen met een lengte van meer dan 10 meter worden toegepast,
het gebruik van vaartuigen met open boomkorren de geringste bijvangst van kabeljauw op. Deze vangst is aanzienlijk kleiner
dan die van vaartuigen met vistuig waarmee voornamelijk langoustine kan worden gevist, en dan die van vaartuigen met boomkorren
met kettingmatten, die in de vangst van platvis zijn gespecialiseerd.
24     Voorts bedraagt de bijvangst van kabeljauw van met boomkorren uitgeruste vaartuigen uit Engeland en Wales slechts 0,6 %, terwijl
deze bij vangst voor alle vaartuigen met boomkorren in het betrokken gebied tezamen ongeveer 9 % bedraagt. Dit verschil wordt
met name verklaard door het feit dat Nederlandse vaartuigen, die vaker met boomkorren met kettingmatten zijn uitgerust, meer
kabeljauw vangen. Voorts bestaat ongeveer 20 % van de totale vangst van de vaartuigen die voornamelijk langoustine vissen,
uit kabeljauw.
25     Ten slotte hebben de beperkingen van de visserij-inspanning waarin de communautaire regeling voorziet, ernstige gevolgen voor
de economische rentabiliteit van de visserij met open boomkorren. Door deze beperkingen kunnen de betrokken vaartuigen namelijk
hun tong‑ en scholquota niet halen. Unitymark staat op het punt haar activiteiten te moeten staken en andere visserij-ondernemingen
lopen hetzelfde risico.
26     De verwijzende rechter voegt hieraan toe dat volgens Unitymark en NSFO de vissers die gebruik maken van open boomkorren, behoren
tot degenen voor wie het aantal buitengaatse dagen het meest is verminderd, terwijl deze categorie vissers in vergelijking
met de andere categorieën het kabeljauwbestand het minst aantast.
27     In deze omstandigheden heeft de High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), de
behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„Zijn:
[...] punt 4, sub b, en het deel van punt 6, sub a, waarin naar punt 4, sub b, van bijlage XVII bij verordening (EG) nr. 2341/2002
[...] wordt verwezen, en/of
[...] punt 4, sub b, en het deel van punt 6, sub a, waarin naar punt 4, sub b, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002, zoals
gewijzigd bij verordening (EG) nr. 671/2003 [...], wordt verwezen, en/of
[...]  artikel 1 van beschikking nr. 2003/185/EG [...], voorzover de Commissie daarbij weigert, het aantal bijkomende dagen dat wordt
toegekend aan vaartuigen die vistuig als bedoeld in punt 4, sub b, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 aan boord
hebben, krachtens punt 6, sub b, van deze bijlage met twee dagen te verhogen,
onwettig, voorzover zij van toepassing zijn op vissersvaartuigen met open boomkorren, omdat zij:
a)      strijdig zijn met de artikelen 33 EG (voorheen artikel 39 EG-Verdrag) en 34 EG (voorheen artikel 40 EG-Verdrag);
b)      strijdig zijn met de artikelen 28 EG (voorheen artikel 30 EG-Verdrag) en 29 EG (voorheen artikel 34 EG-Verdrag);
c)      onevenredig zijn;
d)       discriminatoir zijn; en/of
e)      strijdig zijn met de fundamentele vrijheid om een beroeps- of handelsactiviteit uit te oefenen?”

Behandeling van de prejudiciële vraag

Voorafgaande opmerkingen
28     De verwijzende rechter verzoekt het Hof de omstreden maatregelen te toetsen aan de artikelen van het EG-Verdrag inzake het
gemeenschappelijk landbouwbeleid en het vrije verkeer van goederen, aan het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel,
alsmede aan de vrijheid om een beroeps‑ of handelsactiviteit uit te oefenen.
29     De bij het Hof ingediende opmerkingen hebben echter met name betrekking op de verenigbaarheid van de omstreden maatregelen
met het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel.

De bij het Hof ingediende opmerkingen
30     Unitymark en NSFO benadrukken dat zij geenszins betwisten dat de Raad van de Europese Unie maatregelen mocht treffen om de
zeer sterke teruggang van het kabeljauwbestand het hoofd te bieden, met name door het aantal buitengaatse dagen van de betrokken
vaartuigen te beperken.
31     Zij erkennen tevens dat de Raad op dit gebied over een ruime beoordelingsvrijheid beschikt. Zij betogen echter dat deze instelling
daarom nog geen verordeningen mag vaststellen zonder het evenredigheids‑ en het non‑discriminatiebeginsel te eerbiedigen.
Volgens Unitymark en NSFO zijn deze beginselen met betrekking tot vaartuigen met boomkorren zo ernstig geschonden dat de omstreden
maatregelen hierdoor ongeldig zijn.
32     Aangaande de evenredigheid betogen Unitymark en NSFO dat, gelet op de geringe hoeveelheid kabeljauw die door vaartuigen met
boomkorren, en meer in het bijzonder door vaartuigen met open boomkorren, wordt gevangen, de buitengaatse dagen niet, althans
niet zo drastisch, behoefden te worden beperkt. Derhalve zijn de omstreden maatregelen onevenredig aan het nagestreefde doel.
33     Deze maatregelen zijn tevens onevenredig om een aantal andere redenen. Allereerst zijn zij onevenredig wegens de situatie
van vaartuigen met ander vistuig, met name vistuig van type 4a, dat speciaal voor de vangst van kabeljauw is bedoeld. Gelet
op de bij beschikking 2003/185 toegekende bijkomende dagen beschikten deze vaartuigen over 15 buitengaatse dagen, dat wil
zeggen hetzelfde aantal dagen als is toegekend aan vaartuigen met boomkorren, met name vaartuigen met open boomkorren, die
evenwel veel minder kabeljauw vangen.
34     Voorts zijn deze maatregelen onevenredig gelet op de situatie van vaartuigen met vistuig van type 4e, dat speciaal voor de
vangst van langoustine is bedoeld. Volgens Unitymark en NSFO zijn aan deze vaartuigen, hoewel zij veel meer kabeljauw vissen
dan de vaartuigen met boomkorren, tien buitengaatse dagen meer toegekend dan aan vaartuigen met boomkorren, en beschikten
zij dus over 25 dagen.
35     Tot slot had onderscheid moeten worden gemaakt tussen vaartuigen met open boomkorren en vaartuigen met boomkorren met kettingmatten.
Alleen deze laatste vangen een significante hoeveelheid kabeljauw. Ter terechtzitting hebben Unitymark en NSFO verwezen naar
de tabellen die de Raad als bijlage bij zijn schriftelijke opmerkingen heeft overgelegd. Hieruit blijkt dat de vaartuigen
met open boomkorren slechts 1,06 % van de totale in 2002 aan wal gebrachte hoeveelheid kabeljauw hebben gevangen, terwijl
de vaartuigen met boomkorren met kettingmatten 10,6 % hiervan hebben gevangen.
36     Unitymark en NSFO benadrukken dat uit deze tabellen duidelijk het verschil tussen deze twee typen vistuig blijkt, aangezien
daarin melding wordt gemaakt van boomkorren met een maaswijdte van 80-99 mm en van boomkorren met een maaswijdte van meer
dan 100 mm. De kleinste maaswijdten zijn die van de boomkorren met kettingmatten, terwijl de grotere maaswijdten kenmerkend
zijn voor open boomkorren.
37     Hieruit blijkt dat de vaartuigen met open boomkorren overduidelijk zijn gediscrimineerd zowel ten opzichte van in de vangst
van kabeljauw gespecialiseerde vaartuigen als ten opzichte van in de vangst van langoustine gespecialiseerde vaartuigen of
van vaartuigen die boomkorren met kettingmatten gebruiken.
38     Unitymark en NSFO voegen hieraan toe dat de gestelde noodzaak om ook het platvisbestand te beschermen, niet relevant is, omdat
de vissers die daarop vissen, de hun toegekende quota al niet konden halen voordat de omstreden maatregelen waren vastgesteld.
39     Volgens hen had de Raad andere maatregelen moeten vaststellen die het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel minder
zouden schenden. Het zou hebben volstaan om het aantal dagen dat aan in de vangst van langoustine gespecialiseerde vaartuigen
is toegekend, met één dag te verminderen, of om het aantal buitengaatse dagen van schepen met een lengte van minder dan 10
meter te beperken.
40     De regering van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie herinneren eraan dat de beoordelingsvrijheid van de communautaire
wetgever in deze materie zeer ruim is, en dat het Hof slechts kan nagaan of de vastgestelde regeling kennelijk ongeschikt
is om het nagestreefde doel te bereiken.
41     Deze regering en deze twee instellingen betogen dat het, gelet op de ernst van het probleem waarmee de Gemeenschap werd geconfronteerd,
te weten het gevaar dat het kabeljauwbestand zou verdwijnen, noodzakelijk en urgent was maatregelen te treffen om dit bestand
te beschermen en weer te laten aangroeien. De omstreden maatregelen zijn op basis van wetenschappelijke rapporten vastgesteld
en eerbiedigen het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel ten volle.
42     Aangaande de evenredigheid verklaren de regering van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie dat aan de omstreden
maatregelen geen zuiver wiskundige logica ten grondslag ligt. Als dat het geval ware geweest, zouden de meeste of zelfs alle
beperkingen zijn opgelegd aan in kabeljauwvangst gespecialiseerde vissers, die voor het merendeel van deze vangsten verantwoordelijk
zijn. De communautaire wetgever heeft evenwel om zowel sociale als economische redenen geoordeeld dat de last van de maatregelen
ter bescherming van kabeljauw niet uitsluitend op de schouders van de in kabeljauwvangst gespecialiseerde vissers mocht worden
gelegd door een moratorium voor deze activiteit in te stellen. Omdat de kabeljauwvangst niet uitsluitend aan de in deze vangst
gespecialiseerde vaartuigen was toe te rekenen, maar andere vissers, met name degenen die platvis vangen, ook aanzienlijke
hoeveelheden kabeljauw vingen, heeft de wetgever geoordeeld dat het de voorkeur verdiende, de visserij-inspanning over al
deze vissers te verdelen door hun aantal buitengaatse dagen te beperken.
43     Volgens hen is de grootste visserij-inspanning opgelegd aan in kabeljauwvangst gespecialiseerde vissers, voor wie het aantal
buitengaatse dagen is verminderd met 60 %. Voor vaartuigen met boomkorren, die 11,3 % van de aan wal gebrachte kabeljauw vangen,
is dit aantal verminderd met 40 %.
44     Volgens de regering van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie menen Unitymark en NSFO ten onrechte dat aan de kabeljauwvissers
evenveel buitengaatse dagen – te weten vijftien ‑ zijn toegekend als aan vissers die platvis vangen. Voorzover aan in kabeljauwvangst
gespecialiseerde vissers uit het Verenigd Koninkrijk vijftien buitengaatse dagen zijn toegekend, is dit geschied krachtens
punt 6, sub b en c, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 en wegens bijzondere situaties. Ter compensatie van het
feit dat zij naar de haven moeten terugkeren voor het wisselen van vistuig zijn aan kabeljauwvissers twee bijkomende dagen
toegekend; dat zijn dus geen dagen waarop wordt gevist. Bovendien zijn hun vier bijkomende dagen toegekend om rekening te
houden met de buitenbedrijfstellingsprogramma’s voor in de kabeljauwvangst gespecialiseerde vaartuigen. Volgens de verordening
konden wegens de vermindering van het totale aantal vaartuigen dat op kabeljauw vist, immers bijkomende dagen worden toegekend
aan de overblijvende vaartuigen. De door Unitymark en NSFO gemaakte vergelijking berust derhalve op een onjuiste grondslag.
45     Met betrekking tot in de langoustinevangst gespecialiseerde vaartuigen betogen deze regering en de twee instellingen dat uit
de wetenschappelijke rapporten geen significant verband tussen de langoustinevangst en de teruggang van het kabeljauwbestand
is gebleken, terwijl een dergelijk verband wel is aangetoond voor platvis. Bovendien is niet gebleken dat een teruggang van
het langoustinebestand dreigt, terwijl dat voor platvis wel is gebleken. Ten slotte betogen deze regering en deze instellingen
dat de omstreden maatregelen rekening houden met de omstandigheid dat kabeljauwvissers gemakkelijker konden overschakelen
op de langoustinevangst dan op de vangst van platvis.
46     Aangaande de vergelijking met vaartuigen met boomkorren met kettingmatten hebben de regering van het Verenigd Koninkrijk,
de Raad en de Commissie ter terechtzitting verklaard dat de door Unitymark en NSFO gegeven informatie over de in punt 36 van
dit arrest genoemde correlatie tussen de daadwerkelijke maaswijdte van de boomkorren en de twee bestaande categorieën van
dit type korren, nooit eerder was verstrekt.
47     Ten slotte verklaren de regering van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie dat de alternatieve maatregel, namelijk
het aantal buitengaatse dagen van schepen met een lengte van minder dan 10 meter te verminderen, niet realistisch was wegens
het zeer grote aantal vaartuigen en de moeilijkheid, ja zelfs de onmogelijkheid, de toepassing van die maatregel te controleren.
48     De omstreden maatregelen zijn volgens hen bijgevolg niet ongeldig.

Beantwoording door het Hof
Aangaande de beperking van het vrije verkeer van goederen en van de vrijheid om een beroeps‑ of handelsactiviteit uit te oefenen
49     Allereerst zij erop gewezen dat de vragen van de verwijzende rechter met betrekking tot het vrije verkeer van goederen en
de vrijheid om een beroeps‑ of handelsactiviteit uit te oefenen, in casu niet afzonderlijk hoeven te worden behandeld.
50     Aangaande het vrije verkeer van goederen zij namelijk benadrukt dat partijen niet betwisten dat wettelijke maatregelen waarbij
de kabeljauwvangst voor verschillende categorieën vissers tijdelijk wordt beperkt, noodzakelijk waren om te voorkomen dat
het kabeljauwbestand uitgeput raakt. Welnu, aangaande maatregelen die op korte termijn leiden tot een vermindering van de
hoeveelheden vis die tussen de lidstaten kunnen worden verhandeld, maar die bedoeld zijn om op lange termijn een optimale
opbrengst van de visserij te verzekeren en dus dat handelsverkeer te bevorderen, heeft het Hof reeds geoordeeld dat dergelijke
maatregelen niet onder de werkingssfeer van artikel 29 EG, betreffende het vrije verkeer van goederen, vallen (zie arrest
van 16 juni 1987, Romkes, 46/86, Jurispr. blz. 2671, punt 24).
51     Aangezien de verwijzende rechter geen bijzondere redenen noemt waarom de omstreden maatregelen de handel ongunstig beïnvloeden,
behalve die welke voortvloeien uit de tijdelijke beperking van de visserij-inspanning, behoeven deze maatregelen niet aan
artikel 29 EG te worden getoetst.
52     De vrijheid om een beroeps‑ of handelsactiviteit uit te oefenen is door het Hof erkend (zie met name arrest van 17 oktober
1995, Fishermen’s Organisations e.a., C‑44/94, Jurispr. blz. I‑3115, punt 55), maar zoals de Commissie in haar schriftelijke
opmerkingen heeft verklaard, heeft de verwijzende rechter niet aangegeven dat er sprake is van een aantasting van deze vrijheid
naast de eventuele schending van het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel, die hierna wordt onderzocht. Derhalve
vergt dit aspect van de vraag evenmin een afzonderlijke behandeling.
Aangaande de schending van het evenredigheids‑ en het non-discriminatiebeginsel
53     Er zij eraan herinnerd dat het non-discriminatiebeginsel en het evenredigheidsbeginsel, dat hiermee in casu sterk is verbonden,
behoren tot de algemene beginselen van gemeenschapsrecht, en op het gebied van de landbouw, met inbegrip van de visserij,
tot uitdrukking komen in artikel 34, lid 2, tweede alinea, EG.
54     Deze bepaling legt de communautaire wetgever de taak op, het in artikel 33 EG genoemde gemeenschappelijk landbouwbeleid uit
te voeren teneinde de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzekeren en de voorziening veilig te stellen zonder
discriminatie tussen producenten in de Gemeenschap.
55     Volgens vaste rechtspraak beschikt de communautaire wetgever op dit gebied over een ruime beoordelingsvrijheid in overeenstemming
met de hem bij de artikelen 34 EG tot en met 37 EG toegekende politieke verantwoordelijkheid. Derhalve dient het rechterlijke
toezicht zich te beperken tot het onderzoek of bij de vaststelling van de betrokken maatregel geen kennelijke dwaling of misbruik
van bevoegdheid is begaan, dan wel of het betrokken orgaan de grenzen van zijn beoordelingsvrijheid niet kennelijk heeft overschreden
(arresten van 12 juli 2001, Jippes e.a., C‑189/01, Jurispr. blz. I‑5689, punt 80, en 9 september 2004, Spanje/Commissie, C‑304/01,
Jurispr. blz. I‑7655, punt 23).
56     Aangaande deze beoordelingsvrijheid heeft het Hof geoordeeld dat het evenredigheidsbeginsel eist dat de middelen waarmee een
communautaire bepaling het gestelde doel beoogt te bereiken, passend zijn en niet verder gaan dan daartoe noodzakelijk is
(zie met name arresten van 11 juli 2002, Käserei Champignon Hofmeister, C‑210/00, Jurispr. blz. I‑6453, punt 59; 14 december
2004, Swedish Match, C‑210/03, Jurispr. blz. I‑11893, punt 47; 6 december 2005, ABNA e.a., C‑453/03, C‑11/04, C‑12/04 en C‑194/04,
nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punt 68, en 10 januari 2006, IATA en ELFAA, C‑344/04, nog niet gepubliceerd in
de Jurisprudentie, punt 79).
57     Wat het rechterlijke toezicht op de naleving van dit beginsel betreft, kan, gelet op de ruime beoordelingsvrijheid waarover
de communautaire wetgever op het gebied van het landbouwbeleid beschikt, een op dit gebied vastgestelde maatregel slechts
onrechtmatig worden geacht wanneer hij kennelijk ongeschikt is om het door de bevoegde instelling nagestreefde doel te bereiken
(zie arresten van 13 november 1990, Fedesa e.a., C‑331/88, Jurispr. blz. I‑4023, punt 14, en 5 oktober 1994, Crispoltoni e.a.,
C‑133/93, C‑300/93 en C‑362/93, Jurispr. blz. I‑4863, punt 42; arresten Jippes e.a., reeds aangehaald, punt 82, en IATA en
ELFAA, reeds aangehaald, punt 80).
58     Het Hof dient derhalve na te gaan of de omstreden maatregelen niet kennelijk ongeschikt waren.
59     Uit de aan het Hof verstrekte gegevens, die in het bijzonder in de punten 23 tot en met 26 en 35 van dit arrest zijn weergegeven,
blijkt dat de vaartuigen met open boomkorren in verhouding tot de hoeveelheid door hen gevangen kabeljauw aanzienlijk harder
worden getroffen door de maatregelen waarbij de visserij-inspanning is beperkt, dan de vaartuigen met ander vistuig.
60     Om te beoordelen of deze maatregelen geschikt waren, moet worden vastgesteld dat de Raad er de voorkeur aan heeft gegeven,
de vermindering van de visserij-inspanning over alle betrokken vissers te verdelen, in plaats van een moratorium in te stellen
voor de activiteit van vissers die voornamelijk kabeljauw vissen. Op die manier heeft hij getracht één van de doelstellingen
van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te verwezenlijken, te weten het handhaven van een redelijke levensstandaard voor
alle betrokken vissers. Deze keuze van de wetgever kan op zich niet worden bekritiseerd, mits door vaststelling van de omstreden
maatregelen niet een andere groep vissers onevenredig en zonder objectieve rechtvaardiging wordt benadeeld.
61     Volgens Unitymark en NSFO kunnen de vissers die met open boomkorren platvis vangen, door die maatregelen de hun toegekende
platvisquota niet halen, en tasten deze maatregelen derhalve de overlevingskansen van hun activiteiten aan. Volgens hen had
de communautaire wetgever een dergelijk gevolg kunnen vermijden door onderscheid te maken tussen de twee categorieën boomkorren,
namelijk de boomkorren met kettingmatten en de open boomkorren.
62     Dit betoog, volgens hetwelk er geen reden was om het aantal buitengaatse dagen van vissers van platvis te verminderen om dit
visbestand te beschermen, aangezien de Britse vissers de hun toegekende quota al vóór de inwerkingtreding van verordening
nr. 2341/2002 niet konden halen, kan niet worden aanvaard. Voor het behoud van het kabeljauwbestand zijn deze omstandigheden
immers niet bepalend. Bovendien is in casu niet gesteld dat alle betrokken vissers van platvis tezamen de hun toegekende quota
niet konden halen.
63     Overigens impliceert de omstandigheid dat een bestuurlijke maatregel een bepaalde groep sterker raakt dan een andere, niet
noodzakelijkerwijs dat deze maatregel onevenredig of discriminerend is, wanneer hij op globale wijze een regeling beoogt te
geven voor een probleem dat het algemeen belang raakt.
64     Gelet op de niet te verwaarlozen hoeveelheden kabeljauw die door vaartuigen met boomkorren worden gevangen, namelijk ongeveer
11 % van de totale hoeveelheid aan wal gebrachte kabeljauw, lijkt de aanzienlijke beperking van het aantal buitengaatse dagen
voor deze vaartuigen op zich niet kennelijk ongeschikt.
65     Vervolgens moet worden nagegaan of de omstreden maatregelen niet discriminerend zijn ten opzichte van vissers die verschillende
typen vistuig gebruiken, en hiertoe moet in de eerste plaats de situatie van vissers die open boomkorren gebruiken, worden
vergeleken met die van vissers die boomkorren met kettingmatten gebruiken.
66     In dit verband blijkt in de ten tijde van de vaststelling van de omstreden maatregelen beschikbare wetenschappelijke rapporten
geen onderscheid te zijn gemaakt tussen deze twee laatste typen vistuig. Uit het aan het Hof overgelegde dossier blijkt dat
boomkorren als een geheel werden voorgesteld. Bovendien waren de in de bijlage bij de opmerkingen van de Raad vermelde cijfers
uit 2002, waarop Unitymark en NSFO zich tijdens de terechtzitting voor het Hof hebben gebaseerd, ten tijde van de vaststelling
van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 nog niet beschikbaar.
67     In deze omstandigheden, en gelet op de overwegingen in punt 64 van dit arrest, moet worden vastgesteld dat de omstreden maatregelen
vissers die open boomkorren gebruiken, niet discrimineren ten opzichte van vissers die boomkorren met kettingmatten gebruiken.
68     Thans behoeft alleen nog te worden nagegaan of met betrekking tot het aantal dagen dat is toegekend aan vissers met vaartuigen
die voornamelijk kabeljauw vangen, de omstreden maatregelen niet discriminerend zijn ten opzichte van vissers die voornamelijk
langoustine vangen, en van vissers met vaartuigen met een lengte van minder dan 10 meter.
69     Met betrekking tot de eerste categorie zij vastgesteld dat het bezwaar niet zozeer betrekking heeft op de toekenning van negen
basisdagen aan deze vissers, maar op de zes bijkomende dagen voor vaartuigen uit het Verenigd Koninkrijk die deze visvangst
beoefenen.
70     Dienaangaande moet worden vastgesteld dat bij beschikking 2003/185 krachtens punt 6, sub b en c, van bijlage XVII bij verordening
nr. 2341/2002 aan vissers met vaartuigen met vistuig van type 4a, bijkomende dagen zijn toegekend wegens de in deze twee bepalingen
bedoelde bijzondere situaties. Met betrekking tot de in punt 6, sub b, bedoelde bijkomende dagen om in het bijzonder de vaartijd
tussen de thuishaven en de visgronden te compenseren, blijkt niet dat de regering van het Verenigd Koninkrijk of de vissers
die platvis vangen, aan de Commissie hebben gesignaleerd dat niet alleen de in kabeljauwvangst gespecialiseerde vaartuigen,
maar ook de vaartuigen waarmee op platvis wordt gevist, deze nodig zouden kunnen hebben. De toekenning van bijkomende dagen
krachtens punt 6, sub c, van bijlage XVII bij verordening nr. 2341/2002 wordt verklaard door de buitenbedrijfstellingsprogramma’s
voor deze vaartuigen, waardoor deze visvangst globaal wordt verminderd.
71     Hieruit volgt dat het aantal buitengaatse dagen dat is toegekend aan vissers met vaartuigen met vistuig van type 4b, dat speciaal
is bedoeld voor de vangst van platvis, ook na inaanmerkingneming van de bijkomende dagen die krachtens punt 6, sub b en c,
van bijlage XVII bij verordening 2341/2002 zijn toegekend, niet kennelijk onevenredig is ten opzichte van het aantal buitengaatse
dagen dat is toegekend aan vissers met vaartuigen met vistuig van type 4a, dat speciaal is bedoeld voor de vangst van kabeljauw.
72     Met betrekking tot de vergelijking met langoustinevissers moet worden vastgesteld dat de dienaangaande aan het Hof meegedeelde
inlichtingen uiteenlopen, zowel ter zake van de hoeveelheid kabeljauw die deze vissers hebben gevangen, als ter zake van het
bestaan van een gevaar voor de langoustinevoorziening of van de mogelijkheid voor de kabeljauwvissers om over te schakelen
op de langoustinevangst veeleer dan op de vangst van platvis.
73     Uit het aan het Hof overgelegde dossier blijkt evenwel niet dat de opmerkingen van Unitymark en NSFO over een verschil in
behandeling tussen de vissers van platvis en de langoustinevissers bij de communautaire wetgever zijn ingediend vóór de vaststelling
van de omstreden maatregelen.
74     Met name gelet op de informatie waarover de communautaire wetgever ten tijde van de vaststelling van verordening nr. 2341/2002
beschikte, is het verschil tussen het aantal dagen dat aan langoustinevissers en het aantal dagen dat aan vissers van platvis
is toegekend, niet kennelijk onredelijk, al kan het aanzienlijk lijken.
75     Ten slotte moet met betrekking tot vissers die vaartuigen met een lengte van minder dan 10 meter gebruiken, worden vastgesteld
dat het zeer grote aantal van deze vaartuigen controles bijzonder moeilijk maakt en een rechtvaardiging kan vormen voor de
keuze van de communautaire wetgever om ter bescherming van het kabeljauwbestand het aantal buitengaatse dagen te beperken
voor vissers die andere vaartuigen gebruiken.
76     Uit voorgaande overwegingen volgt dat de omstreden maatregelen niet kennelijk ongeschikt waren.
77     Bijgevolg is bij de behandeling van de gestelde vraag niet gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid van de
omstreden maatregelen kunnen aantasten.

Kosten
78     Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof van Justitie (Derde kamer) verklaart voor recht:
Bij de behandeling van de gestelde vraag is niet gebleken van feiten en omstandigheden die de geldigheid kunnen aantasten
van
–
de punten 4, sub b, en 6, sub a, van bijlage XVII bij verordening (EG) nr. 2341/2002 van de Raad van 20 december 2002 tot
vaststelling, voor 2003, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren
van de Gemeenschap en, voor vaartuigen van de Gemeenschap, in andere wateren met vangstbeperkingen van toepassing zijn, en
tot vaststelling van de bij de visserij in acht te nemen voorschriften;
–
de punten 4, sub b, en 6, sub a, van dezelfde bijlage, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 671/2003 van de Raad van 10 april
2003,
–
artikel 1 van beschikking 2003/185/EG van de Commissie van 14 maart 2003 tot toekenning aan sommige lidstaten van bĳkomende
buitengaats doorgebrachte dagen overeenkomstig bĳlage XVII van verordening nr. 2341/2002.
ondertekeningen
*
Procestaal: Engels.