CELEX: 62003CJ0374
Συμφωνία συνδέσεως ΕΟΚ-Τουρκίας
Άρθρο 9 της αποφάσεως 1/80 του Συμβουλίου Συνδέσεως
Άμεσο αποτέλεσμα
Πρόσβαση στην εκπαίδευση των τέκνων Τούρκου εργαζομένου που είναι ενταγμένος στη νόμιμη αγορά εργασίας
Τέκνα που διαμένουν με τους γονείς τους
Σπουδαστικό επίδομα

της 15ης Μαρτίου 1989, 389/87 και 390/87, Echternach και Moritz, Συλλογή 1989, σ. 723, σκέψεις 29 και 30).
37     Η δεύτερη περίοδος του ίδιου άρθρου ορίζει ότι τα τέκνα τουρκικής ιθαγένειας «δικαιούνται να απολαύουν, εντός [του κράτους
μέλους υποδοχής], των ωφελημάτων που προβλέπονται στον τομέα αυτό από την εθνική νομοθεσία».
38     Η διευκρίνιση αυτή έχει την έννοια ότι άπαξ η νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής προβλέπει ωφελήματα στον τομέα της εκπαίδευσης,
όπως είναι η επίδικη ενίσχυση, που προορίζεται να καλύψει τα έξοδα εκπαιδεύσεως και συντηρήσεως του σπουδαστή, οι Τούρκοι
υπήκοοι μπορούν να απολαύουν αυτών των ωφελημάτων όπως και οι υπήκοοι αυτού του κράτους μέλους.
39     Πράγματι, η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση των τέκνων τουρκικής ιθαγένειας σε μαθήματα εκπαιδεύσεως και καταρτίσεως τα οποία, όπως
συμβαίνει στην υπόθεση της κύριας δίκης, παραδίδονται στο εξωτερικό θα μπορούσε να παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κενό γράμμα
αν οι υπήκοοι αυτοί δεν είχαν ισοδύναμο δικαίωμα στα σχετικά ωφελήματα όπως είναι και η επίδικη ενίσχυση.
40     Η ερμηνεία αυτή είναι εξάλλου η μόνη που δίνει τη δυνατότητα πλήρους επιτεύξεως του στόχου που επιδιώκει το άρθρο 9 της αποφάσεως
1/80, που είναι να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες μεταξύ των τέκνων Τούρκων υπηκόων και των τέκνων των υπηκόων του κράτους μέλους
υποδοχής στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής καταρτίσεως. Πράγματι, αν δεν εφαρμοζόταν η αρχή της ίσης μεταχείρισης
στις σπουδές που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό, οι τελευταίοι θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε μαθήματα που είναι χρήσιμα
για την εκπαίδευσή τους ενώ τα τέκνα Τούρκων υπηκόων δεν θα είχαν ίσως τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τέτοια μαθήματα που
είναι όμως εξίσου χρήσιμα για την εκπαίδευσή τους, με μόνη αιτιολογία ότι τα μαθήματα αυτά δεν είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση
της εκπαίδευσης που έχουν επιλέξει.
41     Εξάλλου, η δεύτερη περίοδος του εν λόγω άρθρου 9 δεν θα είχε πρακτική αποτελεσματικότητα αν, όπως υποστηρίζουν το Bezirksregierung
Köln καθώς και η Γερμανική και η Αυστριακή Κυβέρνηση σκοπούσε απλώς να επιτρέψει στο κράτος μέλος υποδοχής να χορηγεί πλεονεκτήματα
που προβλέπει η εθνική νομοθεσία του κράτους αυτού στα τέκνα Τούρκων υπηκόων δεδομένου ότι το εν λόγω κράτος ουδόλως έχει
ανάγκη τέτοια έγκριση.
42     Η εν λόγω διάταξη θεσπίζει δηλαδή, όπως και η πρώτη περίοδος του άρθρου 9 της αποφάσεως 1/80, υποχρέωση ίσης μεταχειρίσεως
όσον αφορά τα ωφελήματα που χορηγούνται στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής καταρτίσεως την οποία μπορούν να
επικαλούνται τα άτομα ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων και να ζητούν να μην εφαρμοστούν οι εισάγουσες διακρίσεις διατάξεις
της νομοθεσίας κράτους μέλους που εξαρτά τη χορήγηση ωφελήματος από προϋπόθεση που δεν επιβάλλεται στους ημεδαπούς, χωρίς
να απαιτείται προς τούτο η λήψη πρόσθετων μέτρων εφαρμογής.
43     Υπό τις συνθήκες αυτές, και λαμβανομένων υπόψη των σκέψεων 24 και 25 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 9, δεύτερη περίοδος,
της αποφάσεως 1/80 έχει άμεσο αποτέλεσμα εντός των κρατών μελών.
44     Από τη στιγμή που εξασφαλίζεται κατά τα προεκτεθέντα υπέρ των τέκνων Τούρκων υπηκόων η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στα σπουδαστικά
επιδόματα και εφόσον το κράτος μέλος υποδοχής παρέχει στους ιδίους υπηκόους τη δυνατότητα να λάβουν σπουδαστικό επίδομα για
σπουδές στο εξωτερικό, τα τέκνα Τούρκων υπηκόων πρέπει, βάσει του γράμματος του άρθρου 9, δεύτερη περίοδος, της αποφάσεως
1/80 και προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των σπουδαστών, να έχουν το ίδιο πλεονέκτημα αν προτίθενται
να πραγματοποιήσουν σπουδές εκτός αυτού του κράτους μέλους. Συναφώς τίποτα δεν δικαιολογεί τον αποκλεισμό από το πλεονέκτημα
της ίσης μεταχείρισης των τέκνων Τούρκων υπηκόων με μόνη αιτιολογία ότι αποφασίζουν να πραγματοποιήσουν την εκπαίδευση αυτή
στο κράτος προελεύσεως της οικογενείας τους.
45     Υπό το φως των προεκτεθέντων, στο τρίτο και στο τέταρτο ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι το άρθρο 9, δεύτερη περίοδος, της αποφάσεως
1/80 έχει άμεσο αποτέλεσμα εντός των κρατών μελών. Η διάταξη αυτή εξασφαλίζει υπέρ των τέκνων Τούρκων υπηκόων το δικαίωμα
να λαμβάνουν χωρίς διακρίσεις σπουδαστικό επίδομα όπως αυτό που προβλέπει η επίδικη στην κύρια δίκη ρύθμιση ακόμη και αν πραγματοποιούν
σπουδές ανωτάτης εκπαίδευσης στην Τουρκία.

Επί των δικαστικών εξόδων
46     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν για την
υποβολή παρατηρήσεων στο Δικαστήριο, εκτός των παρατηρήσεων των εν λόγω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 9, πρώτη περίοδος, της αποφάσεως 1/80 του Συμβουλίου Συνδέσεως, της 19ης Σεπτεμβρίου 1980, σχετικά με την ανάπτυξη
της συνδέσεως, που εξέδωσε το Συμβούλιο Συνδέσεως το οποίο συστάθηκε με τη Συμφωνία Συνδέσεως μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας και της Τουρκίας έχει άμεσο αποτέλεσμα εντός των κρατών μελών.
2)
Η προϋπόθεση της κατοικίας με τους γονείς, κατά την έννοια του άρθρου 9, πρώτη περίοδος, της αποφάσεως 1/80, πληρούται στην
περίπτωση του τέκνου τουρκικής ιθαγένειας το οποίο, αφού διέμεινε νομίμως με τους γονείς του στο κράτος μέλος υποδοχής, δημιουργεί
την κύρια κατοικία του στον τόπο, εντός του ίδιου κράτους, όπου ακολουθεί επαγγελματική εκπαίδευση, ενώ δηλώνει την κατοικία
των γονέων του μόνον ως δευτερεύουσα κατοικία.
3)
Το άρθρο 9, δεύτερη περίοδος, της αποφάσεως 1/80 έχει άμεσο αποτέλεσμα εντός των κρατών μελών. Η διάταξη αυτή εξασφαλίζει
υπέρ των τέκνων Τούρκων υπηκόων το δικαίωμα να λαμβάνουν χωρίς διακρίσεις σπουδαστικό επίδομα όπως αυτό που προβλέπει η επίδικη
στην κύρια δίκη ρύθμιση ακόμη και αν πραγματοποιούν σπουδές ανωτάτης εκπαίδευσης στην Τουρκία
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.