CELEX: 61988CJ0038
Συγκεντρώσεις κεφαλαίων
Φόρος εισφοράς
Μεταφορά των αποτελεσμάτων χρήσεως
Ανάληψη των ζημιών

Με Διάταξη της 11ης Ιανουαρίου 1988, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 2 Φεβρουαρίου 1988, το Finanzgericht Münster υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας 69/335/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1969, περί των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων (ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 20), στο εξής: οδηγία περί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων.
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Waldrich Siegen Werkzeugmaschinen GmbH ( στο εξής: Siegen ) και του Finanzamt Hagen ( στο εξής: Finanzamt ), ως προς την επιβολή φόρου εισφοράς επί της μεταφοράς των ζημιών της Siegen στην εταιρία Ingersoll Maschinen und Werkzeuge GmbH (στο εξής: Ingersoll ), που αποτελεί τον μοναδικό της εταίρο.
Το 1971, η Siegen και η Ingersoll συνήψαν σύμβαση « μεταφοράς των αποτελεσμάτων χρήσεως », δυνάμει της οποίας η Ingersoll δεσμεύθηκε να αναλαμβάνει τις ζημίες της Siegen, η οποία με τη σειρά της δεσμεύτηκε να της μεταφέρει τα κέρδη της. Καταρχάς, η Siegen παρουσίασε κέρδη, αλλά κατόπιν, για τέσσερις συνεχείς χρήσεις, παρουσίασε ζημίες. Το Finanzamt ζήτησε, κατόπιν αυτού, από τη Siegen να του καταβάλει φόρο εισφοράς με συντελεστή 1 % επί του ποσού των εν λόγω ζημιών, στηριζόμενο στο άρθρο 2 του Kapitalverkehrsteuergesetz ( στο εξής: εθνικός νόμος) από το οποίο συνάγεται ότι η ανάληψη εκ μέρους της μητρικής εταιρίας, κατ' εφαρμογή συμβάσεως μεταφοράς αποτελεσμάτων χρήσεως, των ζημιών της θυγατρικής της πρέπει να θεωρείται ως υποκείμενη σε φόρο εισφοράς παροχή.
Προς στήριξη της προσφυγής της με την οποία ζητεί ακύρωση της αποφάσεως του Finanzamt η Siegen ισχυρίστηκε ενώπιον του Finanzgericht Münster ότι το άρθρο 2 του εθνικού νόμου αντίκειται προς το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας. Δυνάμει της διατάξεως αυτής υπόκειται σε φόρο εισφοράς « η αύξηση της εταιρικής περιουσίας μιας κεφαλαιουχικής εταιρίας δια παροχών που πραγματοποιούνται από έναν εταίρο, οι οποίες δεν επιφέρουν αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου, αλλά ... δύνανται να επιφέρουν αύξηση της αξίας των εταιρικών μεριδίων ». Κατά την άποψη της Siegen η ανάληψη των ζημιών μιας εταιρίας από τον εταίρο της δεν αυξάνει το εταιρικό κεφάλαιο της εν λόγω εταιρίας.
Σ' αυτό το πλαίσιο το Finanzgericht Münster αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 4 της οδηγίας. Τα ερωτήματα αυτά είναι τα ακόλουθα:
« 1)
Οι υποκείμενοι σε φόρο ( ιδιώτες ), που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος, μπορούν να επικαλεστούν απευθείας το άρθρο 4 της οδηγίας του Συμβουλίου (69/335/ΕΟΚ), περί των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων, της 17ης Ιουλίου 1969, μετά την πάροδο της προθεσμίας που προβλέπει το άρθρο 13 της εν λόγω οδηγίας;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: το άρθρο 2, παράγραφος 1, ψηφίο 2, σε συνδυασμό με την παράγραφο 2, ψηφίο 1, του “ Kapitalverkehrsteuer ” (νόμου περί φορολογίας της κινήσεως κεφαλαίων) του 1972, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, συμβιβάζεται με το άρθρο 4 της οδηγίας 69/335/ΕΟΚ; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά και η εφαρμοστέα κανονιστική ρύθμιση, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του πρώτου ερωτήματος
Το πρώτο ερώτημα του Finanzgericht αναφέρεται στο αν οι φορολογούμενοι μπορούν να επικαλούνται, ενώπιον των εθνικών τους δικαστηρίων, το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.
Πρέπει, σχετικώς, να τονιστεί ότι η σχετική διάταξη της οδηγίας απαγορεύει στα κράτη μέλη να επιβάλουν φόρο εισφοράς όταν η προς την εταιρία παροχή δεν συνεπάγεται αύξηση του εταιρικού της κεφαλαίου. Η απαγόρευση αυτή, ως εκ της φύσεως της είναι ακριβής και απηλλαγμένη αιρέσεων. Οι φορολογούμενοι μπορούν, συνεπώς, να επικαλούνται την απαγόρευση αυτή ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, στην περίπτωση που οι εθνικές αρχές τους επιβάλλουν, παρά ταύτα, φόρο εισφοράς βάσει διατάξεως της εθνικής νομοθεσίας.
Πρέπει, συνεπώς, να δοθεί ως απάντηση στο πρώτο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο ότι οι φορολογούμενοι μπορούν να επικαλούνται ενώπιον των εθνικών τους δικαστηρίων το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο β), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Το δεύτερο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου αφορά, κυρίως, το αν η ανάληψη των ζημιών μιας εταιρίας, εκ μέρους ενός των εταίρων και στο πλαίσιο συμβάσεως μεταφοράς των αποτελεσμάτων χρήσεως, συνεπάγεται αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου της εν λόγω εταιρίας, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.
Πρέπει, καταρχάς, να τονιστεί ότι, δυνάμει αυτής της διατάξεως της οδηγίας, υπόκεινται σε φόρο εισφοράς εκείνες μόνο οι παροχές των εταίρων που παρέχουν τη δυνατότητα σε μια κεφαλαιουχική εταιρία να αυξήσει την εταιρική της περιουσία, χωρίς αύξηση του εταιρικού της κεφαλαίου.
Επιβάλλεται, σχετικώς, να τονιστεί ότι η εταιρική περιουσία περιλαμβάνει όλα τα αγαθά που έθεσαν οι εταίροι στη διάθεση της εταιρίας μαζί με τις προσαυξήσεις τους. Η εταιρία που πραγματοποιεί κέρδη, τα οποία ενσωματώνει στα αποθεματικά της, αυξάνει την εταιρική περιουσία της. Αντιθέτως, η εταιρία η οποία υφίσταται ζημίες υπόκειται σε μείωση του εταιρικού της κεφαλαίου.
Συνεπώς, όταν εταιρία υφίσταται ζημίες και ένας από τους εταίρους της αποδέχεται να αναλάβει τις ζημίες αυτές, ο εν λόγω εταίρος προβαίνει σε παροχή η οποία συνεπάγεται αύξηση της εταιρικής περιουσίας της εταιρίας. Πράγματι, επαναφέρει την αξία της εταιρικής περιουσίας στο επίπεδο που είχε πριν από την πραγματοποίηση των ζημιών. Διαφορετική είναι η περίπτωση όταν ο εταίρος αναλαμβάνει τις ζημίες δυνάμει δεσμεύσεως την οποία ανέλαβε πριν από την πραγματοποίηση των ζημιών. Η δέσμευση αυτή συνεπάγεται ότι οι ζημίες που θα εμφανίσει μεταγενεστέρως η εταιρία δεν θα έχουν καμία επίπτωση στο επίπεδο της εταιρικής της περιουσίας.
Κατά συνέπεια, πρέπει να δοθεί ως απάντηση στο δεύτερο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο ότι η ανάληψη των ζημιών μιας εταιρίας εκ μέρους ενός των εταίρων της και στο πλαίσιο συμβάσεως μεταφοράς των αποτελεσμάτων χρήσεως που έχει συναφθεί πριν από την διαπίστωση των εν λόγω ζημιών, δεν συνεπάγεται αύξηση της εταιρικής περιουσίας της εν λόγω εταιρίας, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Finanzgericht Münster, με Διάταξη της 11ης Ιανουαρίου 1988, αποφαίνεται:

1)
οι φορολογούμενοι μπορούν να επικαλούνται ενώπιον των εθνικών τους δικαστηρίων το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο β), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.

2)
η ανάληψη των ζημιών μιας εταιρίας εκ μέρους ενός των εταίρων της και στο πλαίσιο συμβάσεως μεταφοράς των αποτελεσμάτων χρήσεως που έχει συναφθεί πριν από την διαπίστωση των εν λόγω ζημιών, δεν συνεπάγεται αύξηση της εταιρικής περιουσίας της εν λόγω εταιρίας, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας περί συγκεντρώσεων κεφαλαίων.

Slynn
Joliét
Rodríguez Iglesias
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 28 Μαρτίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του πρώτου τμήματος
Gordon Slynn
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.