CELEX: 61999CJ0466
Niet-nakoming
Milieu
Afvalstoffen
Richtlijnen 75/442/EEG, 91/689/EEG en 94/62/EG
Plannen voor beheer van afvalstoffen

Overwegingen van het arrest
1 Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 3 december 1999, heeft de Commissie van de Europese Gemeenschappen krachtens artikel 226 EG het Hof verzocht vast te stellen dat de Italiaanse Republiek, door de Commissie geen informatie met betrekking tot de plannen voor beheer en verwijdering van afvalstoffen, gevaarlijke afvalstoffen, verpakking en verpakkingsafval mee te delen, de verplichtingen niet is nagekomen die op haar rusten krachtens artikel 7 van richtlijn 75/442/EEG van de Raad van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen (PB L 194, blz. 39), zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156/EEG van de Raad van 18 maart 1991 (PB L 78, blz. 32; hierna: "gewijzigde richtlijn 75/442"), artikel 6 van richtlijn 91/689/EEG van de Raad van 12 december 1991 betreffende gevaarlijke afvalstoffen (PB L 377, blz. 20), en artikel 14 van richtlijn 94/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 1994 betreffende verpakking en verpakkingsafval (PB L 365, blz. 10).
Toepasselijke bepalingen
Richtlijn 75/442, zoals gewijzigd
2 De gewijzigde richtlijn 75/442 heeft tot doel de verwijdering en de nuttige toepassing van afvalstoffen te verzekeren en maatregelen ter beperking van het ontstaan van afvalstoffen aan te moedigen, met name door schone technologieën en recycleerbare en opnieuw te gebruiken producten te bevorderen.
3 Artikel 7, leden 1 en 2, van richtlijn 75/442 (zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156) bepaalt:
"1.  Om de in de artikelen 3, 4 en 5 vermelde doelstellingen te verwezenlijken dienen de in artikel 6 bedoelde instanties zo spoedig mogelijk een of meer plannen voor het beheer van afvalstoffen op te stellen. Deze plannen betreffen met name:
-  soort, hoeveelheid en oorsprong van nuttig toe te passen of te verwijderen afvalstoffen;
-  algemene technische voorschriften;
-  alle speciale bepalingen voor bijzondere afvalstoffen;
- de locaties of installaties die geschikt zijn voor de verwijdering.
De plannen kunnen bijvoorbeeld behelzen:
- de namen van de natuurlijke of rechtspersonen die gemachtigd zijn afvalstoffen te beheren;
- de raming van de kosten van de handelingen gericht op nuttige toepassing of verwijdering;
- maatregelen waarmee de rationalisatie van inzameling, sortering en behandeling van de afvalstoffen kan worden gestimuleerd.
2.  De lidstaten werken bij de opstelling van deze plannen eventueel samen met de andere betrokken lidstaten en de Commissie. Zij delen ze aan de Commissie mede."
4 Artikel 2, lid 1, eerste alinea, van richtlijn 91/156 bepaalt, dat de lidstaten de nodige bepalingen in werking moeten doen treden om uiterlijk op 1 april 1993 aan deze richtlijn te voldoen.
Richtlijn 91/689
5 Artikel 1, lid 1, van richtlijn 91/689 bepaalt dat deze richtlijn tot doel heeft, de wetgevingen van de lidstaten inzake het gecontroleerde beheer van gevaarlijke afvalstoffen onderling aan te passen.
6 Artikel 6 van richtlijn 91/689 bepaalt:
"1.  Zoals in artikel 7 van richtlijn 75/442/EEG is bepaald, stellen de bevoegde instanties, in het kader van hun algemene planning voor het beheer van afvalstoffen of los daarvan, plannen op voor het beheer van gevaarlijke afvalstoffen en maken zij die plannen openbaar.
2.  De Commissie onderwerpt deze plannen en met name de methoden voor verwijdering en nuttige toepassing daarin aan een vergelijkende evaluatie. De Commissie stelt deze informatie ter beschikking van de bevoegde instanties van de lidstaten die daarom verzoeken."
7 Artikel 10, lid 1, eerste volzin, van richtlijn 91/689 bepaalde, dat de lidstaten de nodige bepalingen in werking dienden te doen treden om vóór 12 december 1993 aan deze richtlijn te voldoen. Deze termijn is bij artikel 1, sub 1, van richtlijn 94/31/EG van de Raad van 27 juni 1994 tot wijziging van richtlijn 91/689 (PB L 168, blz. 28) verlengd tot 27 juni 1995.
Richtlijn 94/62
8 Luidens artikel 1, lid 1, van richtlijn 94/62 heeft deze richtlijn tot doel de nationale maatregelen betreffende het beheer van verpakking en verpakkingsafval te harmoniseren, enerzijds om elk effect daarvan op het milieu van de lidstaten en derde landen te voorkomen of te beperken en aldus een hoog milieubeschermingsniveau te waarborgen, en anderzijds om de werking van de interne markt te garanderen en handelsbelemmeringen, concurrentieverstoring en concurrentiebeperking in de Gemeenschap te voorkomen.
9 Artikel 14 van richtlijn 94/62, getiteld "Afvalbeheersplannen", bepaalt:
"Ter verwezenlijking van de in deze richtlijn genoemde doelstellingen en maatregelen nemen de lidstaten in de in artikel 7 van richtlijn 75/442/EEG bedoelde afvalbeheersplannen een speciaal hoofdstuk op over het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval (...)"
10 Artikel 22, lid 1, van richtlijn 94/62 bepaalt:
"De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om vóór 30 juni 1996 aan deze richtlijn te voldoen en maken deze bekend. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis."
Feiten en precontentieuze procedure
11 Om aan de krachtens de gewijzigde richtlijn 75/442 en richtlijnen 91/689 en 94/62 op hen rustende verplichtingen te voldoen, hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie een reeks regionale plannen voor het beheer van afvalstoffen doen toekomen.
12 De Commissie heeft geen dergelijke plannen ontvangen voor de regio's Sicilia en Basilicata, noch voor de vier provincies van Toscana, te weten Firenze, Livorno, Pisa en Lucca. Bovendien was zij van mening dat bepaalde meegedeelde plannen onvolledig waren. Bijgevolg heeft zij de Italiaanse Republiek bij brief van 14 januari 1998 aangemaand om binnen twee maanden haar opmerkingen in te dienen over de in de brief gelaakte schending van artikel 7 van de gewijzigde richtlijn 75/442, artikel 6 van richtlijn 91/689 en artikel 14 van richtlijn 94/62.
13 Toen die brief onbeantwoord bleef, heeft de Commissie bij brief van 21 oktober 1998 een met redenen omkleed advies aan de Italiaanse Republiek doen toekomen, met het verzoek binnen twee maanden na kennisgeving van het advies de nodige maatregelen te treffen om eraan te voldoen. Aangezien de Italiaanse Republiek niet op dit advies heeft gereageerd, heeft de Commissie het onderhavige beroep ingesteld.
De gestelde niet-nakoming en de beoordeling door het Hof
14 Volgens de Commissie in haar verzoekschrift is onbetwist dat de Italiaanse Republiek haar informatie met betrekking tot het opstellen van plannen voor de verwijdering van afvalstoffen, gevaarlijke afvalstoffen, verpakking en verpakkingsafval diende mee te delen overeenkomstig de bepalingen van artikel 7 van de gewijzigde richtlijn 75/442, artikel 6 van richtlijn 91/689 en artikel 14 van richtlijn 94/62.
15 Niet alle informatie is evenwel aan de Commissie meegedeeld, ook niet na de betekening van het met redenen omkleed advies aan de Italiaanse Republiek. Deze is dus de krachtens het gemeenschapsrecht op haar rustende verplichtingen niet nagekomen.
16 In haar verweerschrift betwist de Italiaanse regering niet dat de in het verzoekschrift beschreven situatie een niet-nakoming van de uit de gewijzigde richtlijn 75/442 en uit de richtlijnen 91/689 en 94/62 voortvloeiende verplichtingen vormt. Zij verbindt zich ertoe alle nodige maatregelen te nemen om deze niet-nakoming te beëindigen. Zij betoogt evenwel dat de door de Commissie aangevoerde elementen niet helemaal toereikend lijken om haar conclusie van een algemene en uniforme niet-nakoming van deze drie richtlijnen te staven.
17 Volgens de Italiaanse regering valt uit de beschrijving van de situatie in het verzoekschrift af te leiden, dat enkel met betrekking tot de in richtlijn 94/62 vervatte verplichtingen sprake is van een situatie van volledige niet-nakoming. Met betrekking tot de uit de gewijzigde richtlijn 75/442 en uit richtlijn 91/689 voortvloeiende verplichtingen is er daarentegen slechts sprake van een gedeeltelijke niet-nakoming, aangezien de Commissie enkel het ontbreken van plannen in twee regio's en de ontoereikendheid van de inhoud van de plannen in zeven regio's heeft vastgesteld.
18 Gelet op het door de Italiaanse regering in haar verweerschrift ingenomen standpunt, heeft de Commissie in repliek de strekking van haar verzoek tot vaststelling van de niet-nakoming beperkt, en verduidelijkt dat haar grief van niet-nakoming inzake de verplichting van artikel 7 van de gewijzigde richtlijn 75/442 en artikel 6 van richtlijn 91/689 enkel betrekking had op de regio's Sicilia en Basilicata. De situatie van de regio's Calabria, Lazio, Lombardia, Puglia, Sardinia, Toscana en Veneto, die onvolledige plannen zouden hebben meegedeeld, zal apart worden onderzocht.
19 Uit het voorgaande blijkt, dat de Italiaanse regering bij het verstrijken van de in het met redenen omklede advies gestelde termijn de Commissie geen informatie over de plannen voor beheer en verwijdering van afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen had meegedeeld inzake de regio's Sicilia en Basilicata, noch informatie over de plannen voor het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval inzake het geheel van de Italiaanse regio's.
20 Vastgesteld moet dus worden dat de Italiaanse Republiek, door de Commissie geen informatie over de plannen voor beheer en verwijdering van afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen mee te delen inzake de regio's Sicilia en Basilicata, noch informatie over de plannen voor het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval inzake het geheel van de Italiaanse regio's, de verplichtingen niet is nagekomen die op haar rusten krachtens artikel 7 van de gewijzigde richtlijn 75/442, artikel 6 van richtlijn 91/689 en artikel 14 van richtlijn 94/62.
Beslissing inzake de kosten
Kosten
21 Ingevolge artikel 69, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten verwezen, voorzover dit is gevorderd. Aangezien de Italiaanse Republiek in het ongelijk is gesteld, moet zij overeenkomstig de vordering van de Commissie in de kosten worden verwezen.
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE (Tweede kamer),
rechtdoende, verstaat:
1) Door de Commissie geen informatie over de plannen voor beheer en verwijdering van afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen mee te delen inzake de regio's Sicilia en Basilicata, noch informatie over de plannen voor het beheer van verpakkingen en verpakkingsafval inzake het geheel van de Italiaanse regio's, is de Italiaanse Republiek de verplichtingen niet nagekomen die op haar rusten krachtens artikel 7 van richtlijn 75/442/EEG van de Raad van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156/EEG van de Raad van 18 maart 1991, artikel 6 van richtlijn 91/689/EEG van de Raad van 12 december 1991 betreffende gevaarlijke afvalstoffen, en artikel 14 van richtlijn 94/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 1994 betreffende verpakking en verpakkingsafval.
2) De Italiaanse Republiek wordt verwezen in de kosten.