CELEX: 61999CJ0400(01)
Προσφυγή ακυρώσεως
Κρατικές ενισχύσεις
Μέτρα υπέρ επιχειρήσεων θαλασσίων μεταφορών
Συμβάσεις αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας
Μη ύπαρξη ενισχύσεως, υφιστάμενη ενίσχυση ή νέα ενίσχυση
Κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ -Υποχρέωση αναστολής

, για αναστολή μόνον των χρηματοδοτήσεων που υπερβαίνουν το καθαρό επιπλέον κόστος που συνδέεται με την παροχή υπηρεσιών
γενικού συμφέροντος και όχι του συνόλου των χρηματοδοτήσεων των συμβάσεων αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας που είχαν συναφθεί
με τις επιχειρήσεις του ομίλου Tirrenia.
Συνεπώς, η Ιταλική Κυβέρνηση δεν μπορεί να προσάψει στην Επιτροπή ότι θεώρησε εκ προοιμίου τα μέτρα των οποίων την αναστολή
συνεπάγεται η προσβαλλόμενη απόφαση ως νέες ενισχύσεις, κατά την έννοια του άρθρου 88, παράγραφος 3, ΕΚ, χωρίς να εξετάσει
προηγουμένως τα στοιχεία που επικαλέστηκαν οι ιταλικές αρχές προς στήριξη της θέσεώς τους ότι τα επίμαχα μέτρα έπρεπε να αντιμετωπιστούν
ως υφιστάμενες ενισχύσεις.
Συνεπώς, επί της ουσίας, είναι αναγκαίο να εξεταστεί αν, αντίθετα προς τη θέση της Επιτροπής, το άρθρο 4, παράγραφος 3, του
κανονισμού 3577/92 έπρεπε να οδηγήσει την Επιτροπή να χαρακτηρίσει τα επίμαχα μέτρα ως υφιστάμενες ενισχύσεις κατά το στάδιο
της διαδικασίας κατά το οποίο έπρεπε να επιλέξει αν θα τα αντιμετώπιζε ως υφιστάμενες ενισχύσεις ή ως νέες ενισχύσεις.
Η Επιτροπή δεν δέχεται ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 3577/92 μπορεί να επιτρέψει κρατικές ενισχύσεις και να
τις καταστήσει υφιστάμενες ενισχύσεις για τον μοναδικό λόγο ότι προβλέπονται σε σύμβαση αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας υφιστάμενη
ήδη κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος του κανονισμού αυτού. Ο κανονισμός αυτός, ο οποίος εκδόθηκε βάσει του άρθρου 84 της
Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 80 ΕΚ) αφορά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών
και μόνον μια πράξη έχουσα ως νομική βάση το άρθρο 94 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 89 ΕΚ) μπορούσε να επιτρέψει κρατικές ενισχύσεις.
Συνεπώς, το άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού αποσκοπούσε αποκλειστικά στο να επιτρέψει την προσωρινή διατήρηση ορισμένων εμποδίων
στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών τα οποία δικαιολογούνται από την ανάγκη διατηρήσεως ορισμένων υπηρεσιών μεταφοράς γενικού συμφέροντος.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, οι διεθνείς συνδέσεις τις οποίες εξασφαλίζουν ορισμένες εταιρίες του ομίλου
Tirrenia δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 3577/92, ο οποίος αφορά μόνο τις θαλάσσιες ενδομεταφορές-καμποτάζ.
Η επιχειρηματολογία της Επιτροπής εν μέρει μόνον είναι ορθή. Το άρθρο 4 του κανονισμού 3577/92, το οποίο, όσον αφορά το επίδικο
ζήτημα, αφορά τις συμβάσεις αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας που συνάπτονται με ναυτιλιακές εταιρίες που εκτελούν τακτικά δρομολόγια
από και προς τα νησιά καθώς και μεταξύ των νησιών, ορίζει, στην παράγραφο 3, ότι οι συμβάσεις αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας
που υπήρχαν την 1η Ιανουαρίου 1993 μπορούν να διατηρηθούν σε ισχύ έως την ημερομηνία της λήξεώς τους. Όμως, οι συμβάσεις αυτού
του είδους περιέχουν ως εκ της φύσεώς τους τις οικονομικής φύσεως διατάξεις που είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση της εκπληρώσεως
των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας τις οποίες προβλέπουν. Στο μέτρο που το γράμμα του άρθρου 4, παράγραφος 3, του
κανονισμού 3577/92 αναφέρεται στη διατήρηση της ισχύος των εν λόγω συμβάσεων, χωρίς να περιορίζει το πεδίο εφαρμογής της διατάξεως
αυτής σε ορισμένες μόνον πτυχές των εν λόγω συμβάσεων, οι αναγκαίοι οικονομικοί διακανονισμοί για την εξασφάλιση της εκπληρώσεως
των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που περιέχονται στις συμβάσεις αυτές καλύπτονται από το εν λόγω άρθρο 4, παράγραφος
3. Επομένως, κακώς η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το άρθρο αυτό περιορίζεται να επιτρέψει τη διατήρηση τυχόν αποκλειστικών ή ειδικών
δικαιωμάτων που απορρέουν από τις συμβάσεις αυτές. Κατά τα λοιπά, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δεν υιοθέτησε τόσο
περιοριστική θέση, καθόσον αναγνώρισε ότι, εντός των ορίων της χρηματοδοτήσεως του επιπλέον κόστους των υποχρεώσεων παροχής
δημόσιας υπηρεσίας, οι μηχανισμοί χρηματοδοτήσεως των εν λόγω συμβάσεων καλύπτονταν από το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού
3577/92.
Ωστόσο, αντίθετα προς όσα υποστηρίζει κατ’ ουσίαν η Ιταλική Κυβέρνηση, τυχόν ενισχύσεις οι οποίες υπερβαίνουν το αναγκαίο
μέτρο για την εξασφάλιση της εκπληρώσεως των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που αποτελούν το αντικείμενο των συμβάσεων
αυτών δεν μπορούν να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 3577/92, ακριβώς διότι δεν είναι
απαραίτητες για την ισορροπία –και συνεπώς για τη διατήρηση της ισχύος– αυτών των συμβάσεων. Επομένως, δεν μπορούν να θεωρηθούν,
βάσει αυτής της διατάξεως, ως υφιστάμενες ενισχύσεις.
Όμως, εν προκειμένω, η προσφυγή της Ιταλικής Κυβερνήσεως αφορά μόνον τα μέτρα των οποίων την αναστολή συνέστησε η Επιτροπή
με την προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι μόνον «κάθε καταβολή ενίσχυσης επιπλέον εκείνης που απαιτείται προκειμένου να αντισταθμιστεί
το καθαρό επιπρόσθετο κόστος για την παροχή των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, σύμφωνα [με τις υποχρεώσεις παροχής
δημόσιας υπηρεσίας] που έχουν καθορισθεί από τις [Ιταλικές Αρχές] βάσει του γενικού οικονομικού συμφέροντος». Πρόκειται για
τυχόν μη απαραίτητες ενισχύσεις για την εκπλήρωση των εν λόγω υποχρεώσεων, οι οποίες, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να θεωρηθούν
ως υφιστάμενες ενισχύσεις βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 3577/92. Συνεπώς, δικαίως η Επιτροπή αντιμετώπισε
τις τυχόν αυτές ενισχύσεις ως νέες ενισχύσεις, αντίθετα προς τα υποστηριζόμενα από την Ιταλική Κυβέρνηση.
Κατά συνέπεια, ο λόγος ακυρώσεως που αντλείται από την παράβαση των άρθρων 87, παράγραφος 1, ΕΚ και 88, παράγραφοι 1 και 3,
ΕΚ είναι αβάσιμος.
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί στο μέτρο που συνεπαγόταν, μέχρι
την κοινοποίηση στις ιταλικές αρχές της αποφάσεως περί περατώσεως της διαδικασίας σχετικά με τη συγκεκριμένη επιχείρηση, την
αναστολή του φορολογικού καθεστώτος που εφαρμόζεται ως προς τον εφοδιασμό των πλοίων του ομίλου Tirrenia σε καύσιμα και λιπαντικά
έλαια και ότι η προσφυγή είναι απορριπτέα κατά τα λοιπά.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα δικαστικά έξοδα ή να αποφασίσει
ότι κάθε διάδικος φέρει τα έξοδά του σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι. Εν προκειμένω,
κάθε διάδικος πρέπει να φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τμήμα μείζονος συνθέσεως)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής, που κοινοποιήθηκε με το έγγραφο SG(99) D/6463, της 6ης Αυγούστου 1999, περί κινήσεως της
διαδικασίας του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ όσον αφορά την κρατική ενίσχυση C 64/99 (ex NN 68/99), στο μέτρο που συνεπαγόταν,
μέχρι την κοινοποίηση στις ιταλικές αρχές της αποφάσεως περί περατώσεως της διαδικασίας σχετικά με τη συγκεκριμένη επιχείρηση
[αποφάσεως της Επιτροπής C(2001) 1684, της 21ης Ιουνίου 2001, ή αποφάσεως της Επιτροπής C(2004) 470 τελ., της 16ης Μαρτίου
2004], την αναστολή του φορολογικού καθεστώτος που εφαρμόζεται ως προς τον εφοδιασμό των πλοίων του ομίλου Gruppo Tirrenia
di Navigazione σε καύσιμα και λιπαντικά έλαια.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3)
Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.