CELEX: 62005CJ0315
Οδηγία 2000/13/ΕΚ
Επισήμανση των τροφίμων που προορίζονται να παραδοθούν ως έχουν στον τελικό καταναλωτή
Έκταση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τα άρθρα 2, 3 και 12
Υποχρεωτική αναγραφή του κατ' όγκο αλκοολικού τίτλου για ορισμένα οινοπνευματώδη ποτά
Οινοπνευματώδες ποτό παραγόμενο σε άλλο κράτος μέλος από αυτό στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο διανομέας
"Amaro alle erbe"
Πραγματικός κατ' όγκο αλκοολικός τίτλος χαμηλότερος από τον αναγραφόμενο στην ετικέτα
Υπέρβαση του ορίου ανοχής
Διοικητικό πρόστιμο
Ευθύνη του διανομέα

Granarolo, σκέψη 45).
49     Η εθνική ρύθμιση όμως που προβλέπει, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, ότι, σε περίπτωση παράβασης μιας από τις
υποχρεώσεις που επιβάλλει ως προς την επισήμανση η οδηγία 2000/13, ευθύνη έχουν όχι μόνο οι παραγωγοί, αλλά και οι διανομείς
του προϊόντος, δεν είναι ικανή να διακυβεύσει το αποτέλεσμα που επιδιώκεται από την οδηγία αυτή.
50     Αντίθετα, η ρύθμιση αυτή είναι προδήλως ικανή να συμβάλει στην επίτευξη του σκοπού ενημέρωσης και προστασίας του τελικού καταναλωτή
που επιδιώκει η οδηγία 2000/13, καθόσον δίδει ευρύ ορισμό της κατηγορίας των επιχειρηματιών που μπορούν να θεωρούνται υπεύθυνοι
για τις παραβάσεις των υποχρεώσεων που επιβάλλει η εν λόγω οδηγία ως προς την επισήμανση.
51     Η ορθότητα του παραπάνω συμπεράσματος δεν αναιρείται από το επιχείρημα που πρόβαλε η Lidl Italia τόσο ενώπιον του αιτούντος
δικαστηρίου όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου, δηλαδή ότι το κοινοτικό δίκαιο επιβάλλει την αρχή της αποκλειστικής ευθύνης του
παραγωγού ως προς την ακρίβεια των ενδείξεων που αναγράφονται στην ετικέτα των προϊόντων που προορίζονται να παραδίδονται
στον τελικό καταναλωτή ως έχουν, αρχή που, κατά τη Lidl Italia, προκύπτει επίσης από την οδηγία 85/374.
52     Συναφώς επιβάλλεται καταρχάς η διαπίστωση ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν καθιερώνει καμία τέτοια γενική αρχή.
53     Αντίθετα, έστω και αν ο κανονισμός 178/2002 δεν εφαρμόζεται ratione temporis στα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης της κύριας
δίκης, από το άρθρο 17, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται: «Υποχρεώσεις», προκύπτει ότι οι υπεύθυνοι
των επιχειρήσεων τροφίμων εξασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα, σε όλα τα στάδια της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής μέσα στην
επιχείρηση που βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους, ικανοποιούν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα οι οποίες αφορούν τις
δραστηριότητές τους και επαληθεύουν την ικανοποίηση αυτών των απαιτήσεων.
54     Όσον αφορά, στη συνέχεια, την οδηγία 85/374, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η οδηγία δεν ασκεί καμία επιρροή σε καταστάσεις
παρόμοιες με την κατάσταση την οποία αφορά η υπόθεση της κύριας δίκης.
55     Συγκεκριμένα, η ευθύνη του διανομέα λόγω παραβάσεων της ρύθμισης για την επισήμανση των τροφίμων, για τις οποίες ο διανομέας
αυτός ενδέχεται να κληθεί π.χ. να καταβάλει διοικητικό πρόστιμο, δεν έχει σχέση με το ειδικό πεδίο εφαρμογής του συστήματος
αντικειμενικής ευθύνης που καθιερώνει η οδηγία 85/374.
56     Επομένως, οι αρχές που καθιερώνει ενδεχομένως η οδηγία 85/374 ως προς την ευθύνη δεν μπορούν να εφαρμοστούν κατ’ αναλογία
στις υποχρεώσεις που επιβάλλει η οδηγία 2000/13 ως προς την επισήμανση.
57     Εν πάση περιπτώσει, το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 85/347 προβλέπει ευθύνη του προμηθευτή, περιορισμένη έστω, μόνο
στην περίπτωση που είναι αδύνατο να προσδιοριστεί η ταυτότητα του παραγωγού (απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 2006, C-402/03, Skov
και Bilka, Συλλογή 2006, σ. I-199, σκέψη 34).
58     Τέλος, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με το άρθρο 10 ΕΚ, τα κράτη μέλη, μολονότι διατηρούν
το δικαίωμα επιλογής των κυρώσεων, οφείλουν ιδίως να μεριμνούν ώστε να επιβάλλονται για τις παραβιάσεις του κοινοτικού δικαίου
κυρώσεις υπό ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις οι οποίες να είναι ανάλογες εκείνων που ισχύουν για τις ανάλογης φύσης
και σημασίας παραβιάσεις της εθνικής νομοθεσίας και οι οποίες να προσδίδουν οπωσδήποτε στην κύρωση αποτελεσματικό, ανάλογο
και αποτρεπτικό χαρακτήρα (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 5ης Μαΐου 2005, C-387/02, C-391/02 και C-403/02, Berlusconi
κ.λπ., Συλλογή 2005, σ. I-3565, σκέψη 65 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
59     Με δεδομένα αυτά τα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, στο εθνικό δίκαιο εναπόκειται καταρχήν να καθιερώνει τους κανόνες
βάσει των οποίων ο διανομέας του προϊόντος μπορεί να θεωρείται ότι έχει ευθύνη για τις παραβάσεις της υποχρέωσης που επιβάλλουν
ως προς την επισήμανση τα άρθρα 2, 3 και 12 της οδηγίας 2000/13 και, ειδικότερα, να ρυθμίζει την κατανομή της ευθύνης μεταξύ
των διαφόρων επιχειρηματιών που εμπλέκονται στη διαδικασία της εμπορίας του οικείου τροφίμου.
60     Κατόπιν όλων των παραπάνω σκέψεων, στα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 2, 3 και 12 της οδηγίας
2000/13 έχουν την έννοια ότι δεν αντιβαίνει στα άρθρα αυτά η ρύθμιση κράτους μέλους η οποία, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της
κύριας δίκης, προβλέπει ότι ο εγκατεστημένος σε αυτό το κράτος μέλος επιχειρηματίας που διανέμει ένα προσυσκευασμένο, κατά
την έννοια του άρθρου 1 της οδηγίας, οινοπνευματώδες ποτό που έχει παραχθεί από επιχειρηματία εγκατεστημένο σε άλλο κράτος
μέλος μπορεί να έχει ευθύνη για την παράβαση της εν λόγω ρύθμισης, την οποία έχει διαπιστώσει μια δημόσια αρχή και που συνίσταται
στο γεγονός ότι ο παραγωγός έχει αναγράψει στην ετικέτα του εν λόγω προϊόντος ανακριβή αλκοολικό τίτλο κατ’ όγκο, με συνέπεια
να επιβάλλεται στον πρώτο αναφερθέντα επιχειρηματία διοικητικό πρόστιμο, μολονότι ο εν λόγω επιχειρηματίας, ο οποίος απλώς
και μόνο διανέμει το προϊόν, περιορίζεται στο να εμπορεύεται το προϊόν αυτό όπως του παραδίδεται από τον παραγωγό του.

Επί των δικαστικών εξόδων
61     Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Τα άρθρα 2, 3 και 12 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για την
προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων, έχουν
την έννοια ότι δεν αντιβαίνει στα άρθρα αυτά η ρύθμιση κράτους μέλους η οποία, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης,
προβλέπει ότι ο εγκατεστημένος σε αυτό το κράτος μέλος επιχειρηματίας που διανέμει ένα προσυσκευασμένο, κατά την έννοια του
άρθρου 1 της οδηγίας, οινοπνευματώδες ποτό που έχει παραχθεί από επιχειρηματία εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος μπορεί να
έχει ευθύνη για την παράβαση της εν λόγω ρύθμισης, την οποία έχει διαπιστώσει μια δημόσια αρχή και που συνίσταται στο γεγονός
ότι ο παραγωγός έχει αναγράψει στην ετικέτα του εν λόγω προϊόντος ανακριβή αλκοολικό τίτλο κατ’ όγκο, με συνέπεια να επιβάλλεται
στον πρώτο αναφερθέντα επιχειρηματία διοικητικό πρόστιμο, μολονότι ο εν λόγω επιχειρηματίας, ο οποίος απλώς και μόνο διανέμει
το προϊόν, περιορίζεται στο να εμπορεύεται το προϊόν αυτό όπως του παραδίδεται από τον παραγωγό του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.