CELEX: 62005CJ0100
Kodiċi Doganali
Determinazzjoni tad-dejn doganali
Dazji fuq l- importazzjoni ta' prodotti li jikkumpensaw lil xulxin iddeterminati mill-persuna kkonċernata u kkonfermati mill-awtoritajiet doganali skond l-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali
Dazji li jistgħu jiġu kkalkulati skond l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali
Ħlas lura ta' dak miġbur żejjed abbażi ta' l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 121(1), 122(c) u 236 tar-Regolament tal-Kunsill
(KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 302, p. 1, iktar ‘il quddiem il-“Kodiċi
Doganali”).
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn ASM Lithography B.V. (iktar ‘il quddiem “ASM Lithography”) u l-Inspecteur
van de Belastingdienst/Douane Zuid-kantoor Roermond (iktar ‘il quddiem l-“Ispettur”) rigward talba għal ħlas lura ta’ dazji
doganali fuq merkanzija meħlusa għal ċirkulazzjoni  libera bejn ix-xhur ta’ Ottubru 1998 u Lulju 2000.

Il-kuntest ġuridiku
3       L-Artikolu 114 tal-Kodiċi jipprovdi:
“1.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 115, il-proċedrua ta’ l-ipproċessar tad-dħul għandha tippermetti li s-segwenti merkanzija
tintuża fit-territorju doganali tal-Komunità f’operazzjoni ta’ l-ipproċessar waħda jew aktar:
a)      merkanzija mhux tal-Komunità maħsuba għall-esportazzjoni mill-ġdid mit-territorju doganali tal-Komunità taħt is-sura ta’ prodotti
li jikkumpensaw lil xulxin, mingħajr ma tali merkanzija tkun soġġetta għal dazji fuq l-importazzjoni jew miżuri ta’ politika
kummerċjali;
b)      [...]
2.      L-espressjonijiet li ġejjin għand[hom] jkollhom it-tifsiriet li ġejjin:
a)      sistema ta’ sospensjoni: l-arranġamenti ta’ witi mill-ipproċessar tad-dħul li hemm provdut dwarhom il-paragrafu 1(a);
[...]
d)      prodotti li jikkumpensaw lil xulxin; il-prodotti kollha li jirriżultaw minn operazzjonijiet ta’ l-ipproċessar;
[...]”
4       Skond l-Artikolu 121(1) ta’ dan il-Kodiċi:
“Bla ħsara għall-Artikolu 122, meta jiġi inkors dejn doganali, l-ammont ta’ dak id-dejn għandu jiġi stabbilit skond il-bażi
ta’ l-elementi ta’ tassazzjoni adatti għall-merkanzija ta’ l-importazzjoni fil-ħin ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni dwar
it-tqegħid ta’ din il-merkanzija taħt il-proċedura ta’ l-ipproċessar tad-dħul.”
5       L-Artikolu 122 ta’ l-imsemmi Kodiċi jipprovdi:
“Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 121, prodotti li jikkumpensaw lil xulxin:
a)      għandhom ikunu soġġetti għad-dazji fuq l-importazzjoni xierqa għalihom fejn:
–       jinħelsu għaċ-ċirkulazzjoni libera u jidhru fuq il-lista adottata skond il-proċedura tal-kumitat, sal-punt li jkunu fi proporzjon
mal-parti esportata tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin li ma tkunx inkluża f’dik il-lista.  Iżda, min ikollu l-awtorizzazzjoni
jista’ jitlob li d-dażju fuq dawk il-prodotti jiġi stmat bil-mod li ssir riferenza għalih fl-Artikolu 121,
–       jkunu soġġetti għall-ħlasijiet stabbiliti taħt il-politika agrikola komuni, u dispożizzjonijiet adottati skond il-proċedura
tal-kumitata hekk jipprovdu;
b)      għandhom ikunu soġġetti għal dażji fuq l-importazzjoni kalkolati skond ir-regoli applikabbli għall-proċedura doganali kkonċernata
jew għal żoni ħielsa jew imħażen ħielsa fejn ikunu ġew imqiegħda taħt arranġament sospensiv jew f’żona ħielsa jew maħżen ħieles.
Iżda:
–       il-persuna involuta tista’ titlob li d-dażju jiġi stmat skond l-Artikolu 121,
–       f’każijiet fejn il-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin ikunu ġew assenjati trattament jew użu approvat mid-dwana msemmi hawn
fuq ħlief proċessar taħt il-kontroll doganali, l-ammont ta’ dazju intaxxat fuq l-importazzjoni għandu jkun mill-inqas daqs
l-ammont ikkalkolat skond l-Artikolu 121;
c)      jistgħu jiġu soġġetti għar-regoli li jirregolaw il-valutazzjoni ta’ dazju stipulati taħt il-proċedura għall-ipproċessar taħt
il-kontroll doganali fejn il-merkanziji ta’ l-importazzjoni setgħu jiġu mqiegħda taħt dik il-proċedura;
[...]”
6       L-Artikolu 130 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
Il-proċedura ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll doganali għandha tippermetti li merkanziji mhux tal-Komunità jintużaw fit-territorju
doganali tal-Komunità f’operazzjonijiet li jbiddlu n-natura jew l-istat tagħhom, mingħajr ma jipu soġġetti għal dazji fuq
l-importazzjoni jew miżuri ta’ politika kummerċjali, u għandha tippermetti li l-prodotti li jirriżultaw minn dawk l-operazzjonijiet
jinħelsu għal ċirklazzjoni libera bir-rata ta’ dazju fuq l-importazzjoni applikabbli għalihom.  Dawk il-prodotti għandhom
jissejħu prodotti proċessati.
7       Skond l-Artikolu 236 ta’ l-istess Kodiċi:
1.      Dazji fuq l-importazzjoni jew dażji fuq l-esportazzjoni għandhom jitħallsu lura skemm jiġi stabbilit li meta kienu tħallsu
l-ammont ta’ dawk id-dazji ma kienx legalment dovut jew li dak l-ammont iddaħħal fil-kontijiet bi ksur ta’ l-Artikolu 220(2).
[...]
Ebda ħlas lura jew maħfra m’għandha tingħata meta l-fatti li wasslu għall-ħlas jew daħla fil-kontijiet ta’ ammont li ma kienx
legalment dovut kienu r-riżultat ta’ azzjoni maħsuba mill-persuna involuta.
2.      Dazji fuq l-importazzjoni jew dazji fuq l-esportazzjoni għandhom jitħallsu lura jew jintbagħtu mali tiġi ppreżentata applikazzjoni
lill-uffiċċju doganali xieraq fi żmien tlett snin mid-data li fiha l-ammont ta’ dawk id-dazji kien ġie kkomunikat lid-debitur.
[...].
8       Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 97/359/KE ta’ l-24 ta’ Marzu 1997 li tirrigwarda l-eliminazzjoni tad- dazji minn fuq prodotti teknoloġiċi
ta’ l-informatika (ĠU L 155, p. 1) approvat, f’isem il-Komunità, il-Ftehim dwar kummerċ fi prodotti teknoloġiċi ta' informatika
[prodotti tat-teknoloġiji ta' l-informatika] flimkien mal-Komunikazzjoni dwar l-implimentazzjoni tiegħu.  Dan il-ftehim, kompost
mid-Dikjarazzjoni Ministerjali tat-13 ta’ Diċembru 1996, adottata matul l-ewwel Konferenza ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ
f’Singapor kif ukoll mill-annessi u l-appendiċi tiegħu, huwa intiż sabiex jikkonsolida u jelimina, sa mhux aktar tard mill-1
ta’ Jannar 2000, dazji doganali relatati ma’ ċerti prodotti tat-teknoloġiji ta' l-informatika.
9       Sussegwentement għall-imsemmija Dikjarazzjoni Ministerjali, li nkuraġġiet, fl-anness tagħha, lill-parteċipanti jeliminaw b’mod
awtonomu d-dazji doganali qabel l-1 ta’ Jannar 2000, il-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament (KE) Nru 2216/96
tat-3 ta’ Novembru 1996, li jemenda r-Regolement (KEE) Nru 2658/97 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar
it-Tariffa Komuni ta’ Dwana, u li jissospendi, b’mod awtnonomu, il-ġbir tat-Tariffa tad-Dwana għal ċerti prodotti relatati
mat-teknoloġiji ta’ l-informatika (ĠU L 305, p. 1).
10     L-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2216/97 daħħal nota (z)  fil-qiegħ tal-paġna fit-Tielet Kolonna ta’ l-Anness I tat-Tieni Parti
tar-Regolament Nru 2658/87, fit-tielet kolonna, għal ċerti kodiċijiet tan- NM, li tgħid kif ġej:
“(z)      Il-ġbir ta’ dan id-dazju huwa sospiż, b’mod awtonomu, għal tul ta’ żmien indeterminat.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
11     Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1677/98 tad-29 ta’ Lulju 1998 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2454/93 illi jistabbilixxi
[ċerti] [d-] dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 (ĠU L 212, . 18), daħħal
fil-lista tal-merkanzija li tista' tibbenefika mis-sistema ta’ pproċessar taħt il-kontroll doganali, li tissemma fl-ewwel
kolonna ta’ l-Anness 87 tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 (ĠU L 253, p. 1), ċerti komponenti
elettroniċi li jistgħu  jiġu pproċessati fi prodotti tat-teknoloġiji ta’ l-informatika, previsti fit-tieni 2 ta’ l-imsemmi
Anness.
12     Skond l-Anness III tar-Regolament Nru 1677/98, “[i]l-punt li ġej [ġie] miżjud ma’ l-Anness 87:
Kolonna 1
Kolonna 2
Ordni Nru
Merkanzjia li l-proċess tagħha taħt il-kontroll Doganali huwa awtorizzat
L-Ipproċessar li jista’ jitwettaq
Kull tip elettroniku ta’ komponenti, partijiet, assemblaġġi (inklużi sub-assemblaġġi), jew materja (kemm elettronika jew le),
li huma essenzjali għall-eżekuzzjoni tat-tħaddim elettroniku tal-prodott ipproċessat
L-ipproċessar għal prodotti tat-teknoloġija ta’ l-informatika li jaqgħu fi ħdan:
1) [...]
2) Kull subintestatura NM prevista fl-Artikoli 1, 2 jew 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2216/97 [...] meta sospensjoni
awtonoma ta’ dazju topera fid-data ta’ l-awtorizzazzjoni
[...]’”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13     ASM Lithograhy tiżviluppa u tiffabbrika apparati (repetituri) użati għall-produzzjoni ta’ ċippijiet fl-industrija ta’ l-informatika.
Fil-kuntest ta’ l-attivitajiet tagħha, hija tixtri, barra mill-Komunità, komponenti u elementi parzjalment assemblati li huma
użati kemm għall-fabbrikazzjoni ta’ repetituri u ta' sistemi ta’ rkupru kif ukoll ta’ skandir  kif ukoll għal assemblaġġi
parzjali jew bħala partijiet ta’ skambju mogħtija lix-xerrejja.
14     ASM Lithography rċeviet, b’effett mill-1 ta’ Jannar 1988 u fuq il-bażi tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1999/85 tas-16
ta’ Lulju 1985 dwar is-sistema ta' l-ipproċessar tad-dħul ĠU L 188, p. 1), abrogat mill-Kodiċi Doganali, awtorizzazzjoni ta’
pproċessar tad-dħul b'użu tas-sistema tas-sospensjoni, għal żmien illimitat.
15     ASM tbiegħ parti mill-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin barra mill-Komunità.  Hija obbligata tippreżenta perijodikament,
lill-awtoritajiet doganali, talba għar- rilaxx tal-kontijiet għall-merkanzija mhux ipproċessata u għall-prodotti li jikkumpensaw
lil xulxin esportati.
16     Il-parti l-oħra tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin, kif ukoll merkanzija ta’ importazzjoni
tale quale
, fir-rigward tagħhom, huma meħlusa għal ċirkulazzjoni libera.  Fil-każ ta’ prodotti relatati mat-teknoloġiji ta’ l-informatika,
il-maġġoranza fosthom setgħu jibbenefikaw mis-sistema ta’ sospensjoni tal-ġbir tad-dazji doganali, skond ir-Regolament Nru
2216/97.  Minn Awwissu 1998, ir-Regolament Nru 1677/98 żied il-komponenti elettroniċi mal-merkanizja li tista’ tibbenefika
mis-sistema ta’ pproċessar taħt il-kontroll doganali.
17     Bejn ix-xhur ta’ Ottubru 1998 u Lulju 2000, ASM ipprovdiet kull xahar rikapitulattiva tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin
li nħelsu għal ċirkulazzjoni libera, li fosthom kien hemm, b’mod partikulari, il-fattura tal-merkanzija importata, it-tariffa
applikabbli, il-kodiċi amministrattivi ta’ destinazzjoni, ta’ oriġini u ta’ provenjenza, il-valur doganali kif ukoll l-ammont
ta’ dazji doganali dovuti.
18     ASM Lithography ikkalkulat l-ammont tad-dazji dovuti skond l-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali, fuq il-bażi ta’ l-elementi
ta’ tassazzjoni adatti għall-merkanzija kkonċernata fil-mument li fih hija kienet tqegħdet taħt is-sistema ta' l-ipproċessar
tad-dħul.  Mill-informazzjoni pprovduta matul il-proċedura preliminari jirriżulta li, jekk din il-kumpannija kienet għamlet
użu, fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 122(c) ta' l-imsemmi Kodiċi, mill-applikazzjoni magħquda tar-Regolamenti Nru 2216/97 u Nru
1677/98, il-kalkolu ta’ dawn id-dazji kien ġie bbażat fuq l-elementi ta’ tassazzjoni tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin
u biss 2 sa 3% tal-komponenti kkonċernati kienu ġew milquta mid-dazji doganali, filwaqt li 97 sa 98% tal-prodotti kienu ġew
suġġetti għal tariffa żero.
19     L-Ispettur ħejja, fuq il-bażi tar-rikapitulattivi pprovduti minn ASM Lithography, avviż ta’ ħlas fejn indika li “it-tassazzjoni
hija dovuta skond l-Artikolu 204(1)(a) tal-[Kodiċi Doganali], minħabba l-abbandun ta' l-eżenzjoni ta’ l-awtorizzazzjoni [ta’
l-ipproċessar tad-dħul]” u li “dan l-avviż ta’ ħlas huwa ta’ natura provviżjora”.  Id-dejn doganali kien ġie stabbilit skond
l-Artikolu 121(1) ta’ l-imsemmi Kodiċi u kien jikkorrispondi għall-ammont ikkalkulat minn ASM Lithography fil-rikapitulattivi
ta’ kull xahar tagħha.
20     Wara li ħallset l-ammont tad-dejn tagħha, ASM ippreżentat ma’ l’Ispettur, fis-26 ta’ April 2001, talba għal ħlas lura skond
l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali, għal ammont totali ta’ dazji ta’ importazzjoni ta’ NLG 2 105 393.20 (EUR 955 385.75),
talba li ġiet miċħuda.  L-oġġezzjoni mressaqa ulterjorment kienet ġiet iddikkjarata mhux fondata permezz ta’ deċiżjoni tat-2
ta’ Mejju 2002.
21     Sussegwentement ASM Lithography ippreżentat rikors quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam.  Din il-qorti tirrileva li, matul
il-ħelsien għal ċirkulazzjoni libera tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin in kwistjoni, ASM Lithography ma talbitx esspressament
li dawn ta’ l-aħħar jiġu suġġetti għar-regoli previsti fil-kuntest tas-sistema ta’ pproċessar taħt il-kontroll doganali, skond
l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali, u li kien biss wara t-tħejjija ta’ avviż ta’ ħlas skond l-Artikolu 121(1), mingħajr
ma ASM Lithography ma kienet ressqet oġġezzjoni kontra l-imsemmi avviż ta’ ħlas, li din ta’ l-aħħar ippreżentat talba sabiex
tiġi applikata l-imsemmija sistema.
22     Il-Gerechtshof te Amsterdam madankollu għandha dubju fuq il-kwistjoni jekk, f’każ simili, il-kalkolu ta’ l-ammont tad-dejn
doganali għandhux jsir skond l-Artikolu 121(1) tal-Kodiċi Doganali jew skond l-Artikolu 122(c) ta’ l-istess Kodiċi u, minħabba
din ir-raġuni, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)      Fir-rigward tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin bħal dawk in kwistjoni, li huma kkunsidrati bħala li nħelsu għal ċirkulazzjoni
libera, id-dejn doganali għandu jiġi ddeterminat skond l-elementi ta’ tassazzjoni ta’ l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali,
anki meta l-persuna kkonċernata ma tkunx talbet dan espressament minn qabel?
2)      Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda hija negattiva, għandha tiġi aċċettata t-talba intiża sabiex jiġi kkalkulat mill-ġdid
l-ammont tad-dejn doganali skond l-elementi ta’ tassazzjoni ta’ l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali, ifformulata ulterjorment
– wara l-komunikazzjoni ta’ l-ammont tad-dazji li jirriżulta mid-dejn doganali ikkalkulat skond l-elementi ta’ tassazzjoni
msemmija fl-Artikolu 121(1) tal-Kodiċi Doganali – fil-kuntest ta’ talba għal ħlas lura skond l-Artikolu 236 ta’ l-istess Kodiċi”?

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
23     Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali għandhux jiġi interpretat
fis-sens li, matul id-determinazzjoni ta’ l-ammont tad-dejn doganali li jirriżulta mill-ħelsien f’ċirkulazzjoni libera ta’
prodotti li jikkumpensaw lil xulxin, l-awtoritajiet doganali nazzjonali humiex obbligati japplikaw ir-regoli ta’ tassazzjoni
relatati mas-sistema ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll doganali jekk il-merkanzija ta’ importazzjoni setgħet titqiegħed taħt
din is-sistema, meta l-kumpannija interessata ma kinitx espressament talbet dan.
24     L-Artikoli 121 u 122 tal-Kodiċi Doganalil jistabbilixxu żewġ bażijiet ta’ kalkolu differenti tad-dejn doganali għall-merkanzija
importata taħt is-sistema ta' l-ipproċessar tad-dħul.
25     L-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali fih regola ġenerali applikabbli għall-merkanzija kollha importata taħt tali sistema, li
tgħid li, meta jiġ inkors dejn doganali, l-ammont ta’ dak id-dejn għandu jiġi stabbilit fuq il-bażi ta’ l-elementi ta’ tassazzjoni
adatti għall-merkanzija ta’ l-importazzjoni fil-ħin ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni dwar it-tqegħid ta’ din il-merkanzija
taħt il-proċedura ta’ l-ipproċessar tad-dħul.
26     Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 122 ta’ l-istess Kodiċi fih derogi għall-imsemmija regola fil-każ fejn tiġi stabbilita lista ta’
każijiet partikolari li fihom l-ammont tad-dejn doganali huwa ddeterminat, għall-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin, skond
kriterji differenti minn dak li huwa ffissat fl-imsemmi Artikolu 121.
27     Mill-kliem ta’ l-Artikoli 121 u 122 tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li, peress illi t-tieni minn dawn l-Artikoli japplika bħala
deroga għall-ewwel wieħed, l-awtoritajiet doganali huma obbligati, bħala regola ġenerali, meta merkanzija ta’ importazzjoni
mqiegħda taħt is-sistema ta’ pproċessar tad-dħul hija meħlusa f’ċirkulazzjoni libera, jiddeterminaw id-dejn doganali skond
l-imsemmi Artikolu 121.  Kif irrileva ġustament il-Gvern Olandiż fl-osservazzjonijiet tiegħu,jista' jkun hemm deroga minn
dan l-obbligu biss f’waħda mill-ipoteżijiet previsti fl-Artikolu 122 ta’ l-istess Kodiċi.
28     Matul is-seduta, ASM Lithography sostniet li, għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 122 tal-Kodiċi Doganali u,
b’mod aktar partikolari, tar-regola msemmija fl-Artikolu 122(c), ebda talba minn qabel mill-persuna kkonċernata  m’hija neċessajra.
Fil-fatt, ir-regoli li jinsabu fl-imsemmi Artikolu 122 huma applikabbli biss f’każijiet partikolari, kuntrarjament għal dak
li jipprovdi l-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali, peress illi l-ewwel fost dawn l-Artikoli jikkostitwixxi
lex specialis
, li l-applikazzjoni tiegħu għandha tieħu preċedenza fuq it-tieni.
29     Dan l-argument ma jistax jiġi milqugħ.
30     Fil-fatt, l-Artikolu 122(a) sa (c) tal-Kodiċi Doganali isemmi bosta każijiet li fihom jisjtgħu isibu ruħhom il-prodotti li
jikkumpensaw lil xulxin għall-finijiet tad-determinazzjoni ta’ l-ammont tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni dovuti.  Mill-kliem
stess tad-dispożizzzjonijiet ta’ dan l-Artikolu 122(a) u (b) jirriżulta li, meta l-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin jinsabu
f’waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmija f'dawn id-dispożizzjonijiet, ir-regoli msemmija f'dawn ta’ l-aħħar japplikaw b’mod obbligatorju
għall-awtoritajiet doganali nazzjonali, madankollu l-persuna kkonċernata tista', f’ċerti ċirkustanzi, titlob it-tassazzjoni
skond l-Artikolu 121 ta’ l-imsemmi Kodiċi.
31     Dan mhuwiex il-każ, min-naħa l-oħra, għar-regola li tinsab fl-Artikolu 122 (c) ta’ l-imsemmi Kodiċi.  Fil-fatt, kif ifformulata,
din id-dispożizzjoni ma timponix obbligu fuq l-awtoritajiet doganali nazzjonali imma tillimita ruħa li tipprovdi regola li
l-applikazzjoni tagħha hija fakultativa safejn hija tipprovdi li, b’deroga għall-Artikolu 121, il-prodotti li jikkumpensaw
lil xulxin jistgħu jiġu suġġetti għar-regoli ta’ tassazzjoni previsti fil-kuntest tas-sistema ta’ pproċessar taħt il-kontroll
doganali, jekk il-merkanzija ta’ importazzjoni setgħet titqiegħed taħt din is-sistema.
32     Minn dan isegwi li, għall-finijiet tad-determinazzjoni ta’ l-ammont ta’ dejn doganali matul il-ħelsisen f’ċirkulazzjoni libera
ta’ prodotti li jikkumpensaw lil xulxin, l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali ma jimponix fuq l-awtoritajiet doganali nazzjonali
l-obbligu li japplikaw
ex ufficio
r-regoli ta’ tassazzjoni previsti fil-kuntest tas-sistema ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll doganali, peress illi din id-dispożizzjoni
hija applikabbli, anki meta dawn ir-regoli huma aktar favorevoli għall-persuna kkonċernata, biss jekk din tkun esspressament
talbet dan.  Fil-fatt, mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali ma jirriżultax li l-leġiżlatur Komunitarju kien xtaq jimponi
fuq l-awtoritajiet doganali dover ta’  premura fir-rigward tad-debituri, li abbażi ta' dan id-dover dawn l-awtorijiet kellhom
iħarsu l-interessi ta’ dawn ta’ l-aħħar billi japplikaw ir-regoli ta’ tassazzjoni l-aktar favorevoli,
33     Din l-interpetazzjoni hija kkonfermata mill-kliem ta’ l-Artikolu 62(1) tal-Kodiċi Doganali li skond dan, għal dak li jikkonċerna
d-dikjrazzjoni ta’ tqegħid tal-merkanzija taħt sistema doganali, id-dikjarant huwa obbligat iniżżel fid-dikjarazzjoni tiegħu
“id-dettalji neċessarji għall-implementazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura doganali li għaliha l-merkanzija
tkun dikjarata.”   Skond il-punt 18 ta’ l-Artikolu 4 tal-Kodiċi Doganali kull dikjarant għandu obbligu simili li jipprovdi
l-informazzjoni neċessarja kollha lill-awtorjiet doganali.
34     B’hekk ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpetat fis-sens
li, matul id-determinazzjoni ta’ l-ammont tad-dejn doganali li jirriżulta mill-ħelsien f’ċirkulazzjoni libera tal-prodotti
li jikkumpensaw lil xulxin, sakemm l-interessat ma jkunx espressament għamel it-talba, l-awtorijiet doganali nazzjonali mhumiex
obbligati japplikaw ir-regoli ta’ tassazzjoni relatati mas-sistema ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll doganali, jekk il-merkanzija
ta’ importazzjoni setgħet titqiegħed taħt din is-sistema.

Fuq it-tieni domanda
35     Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali għandhux jiġi
interpretat fis-sens li l-awtoritajiet doganali nazzjonali għandhom jilqgħu talba għal ħlas lura ta’ dazji fuq l-importazzjoni
li timplika li huma għandhom jikkalkulaw mill-ġdid l-ammont ta’ dejn doganali skond l-Artikolu 122 (c) ta’ l-imsemmi Kodiċi,
meta l-ammont ta’ dan id-dejn kien diġà ġie kkalkulat skond l-Artikolu 121 ta’ l-imsemmi Kodiċi u kkomunikat lill-persuna
kkonċernata.
36     Fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-Gvern Olandiż isostni, f’dan ir-regiward, li peress li l-awtoritajiet doganali imxew b’mod
ġust meta applikaw l-Aritkolu 121 tal-Kodiċi Doganali, id-dejn doganali kien legalment dovut fil-mument tal-ħlas u li, f’kull
każ, fil-każ li l-persuna kkonċernata jkollha għażla, fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu ta’ dan id-dejn, din ta’ l-aħħar
m'għandhiex tkun tista' tinvoka l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali sabiex titlob,
a posteriori
, l-applikazzjoni ta’ metodu ieħou ta’ kalkolu li jwassal għal riżultat iktar favorevoli għaliha.
37     Dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat.
38     Mill-kliem ta’ l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li l-awtoritajiet doganali nazzjonali għandhom jipproċedu għall-ħlas
lura tad-dazji sakemm jiġi stabbilit, b’mod partikolari, li fil-mument tal-ħlas tagħhom, dawn ma kinux legalment dovuti.
39     Huwa veru li, kif jirriżulta mir-risposta mogħtija fl-ewwel domanda, l-awtoritajiet doganali nazzjonali għandhom id-dritt
jiddeterminaw l-ammont tad-dejn doganali skond l-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali meta l-persuna kkonċernata ma titlobx espressament
li l-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin jkunu suġġetti għar-regoli ta’ tassazzjoni previsti fil-kuntest tas-sistema ta’ pproċessar
taħt il-kontroll doganali meta l-merkanzija ta’ importazzjoni setgħet titqiegħed taħt din is-sistema.
40     Minn dan jirriżulta li, f’tali sitwazzjoni, il-merkanzija importata tista’ validament tiġi kkunsidrata bħala li hija suġġetta
għal dazji fuq l-importazzjoni u, sussegwentement, dawn huma legalment miġbura.  Dan huwa iktar u iktar il-każ f'din il-kawża
billi, meta hija pprovidet ir-rikapitulattivi ta’ kull xahar tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin li nħelsu f’ċirkulazzjoni
libera, ASM Lithography kkalkulat l-ammont tad-dazji dovuti fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 121 tal-Kodiċi Doganali u billi l-awtoritajiet
doganali Olandiżi ħejjew l-avviż ta’ ħlas, li jikkorrispondi għall-ammont ikkalkulat mill-imsemmija impriża, skond l-istess
dispożizzjoni.
41     Madankollu l-fatt li, f’dan il-każ, id-dazji doganali, fil-mument tal-ħlas tagħhom, kienu ġew legalment miġbura minħabba n-nuqqas
ta’ talba imressqa minn ASM Lithography fid-dawl ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 122 (c) tal-Kodiċi Doganali ma jistax
ikollu bħala konsegwenza li l-imsemmija dazji għandhom,
a posteriori
, jiġu assimilati, minkejja l-preżentazzjoni ta’ talba ulterjuri f’dan is-sens, ma’ dazji legalment dovuti skond l-Artikolu
236(1) tal-Kodiċi Doganali peress illi, minn naħa, in-nuqqas ta’ talba fil-mument tal-ħlas tad-dazji doganali jirriżulta minn
żball ikkostitwit minn omissjoni involontarja li ma tistax tiġi kkunsidrata bħala l-eżerċizzju definittiv ta’ għażla, definita
bħala volontarja u, min-naħa l-oħra, huwa paċifiku li d-dazji legalment dovuti sussegwentement għal tali talba kienu inqas
mill-ammont imħallas, anki xejn (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ l-20 ta’ Ottubru 2005, Overland Footwear, C-468/03, Ġabra
p. I-8937, punti 68 u 69).
42     Minn dan isegwi li, jekk il-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali huma sodisfatti, jiġifieri, b’mod
partikolari, nuqqas ta’ manuvra tad-dikjarant u l-osservanza tat-terminu ta’ tliet snin, previst għall-preżentata tat-talba
għal ħlas lura, din id-dispożizzjoni hija applikabbli fil-każ ta’ talba ta’ għal ħlas lura tad-dazji fuq l-importazzjoni imressqa
wara dikjarazzjoni ta’ ħelsien f’ċirkulazzjoni libera magħmula minn impriża, li fiha hija bi żball ikkalkulat l-ammont tad-dejn
fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 121 ta’ l-imsemmi Kodiċi minflok ma talbet li, skond l-Artikolu 122 (c) ta’ l-istess Kodiċi, l-imsemmi
ammont jiġi ddeterminat skond ir-regoli ta’ tassazzjoni previsti fil-kuntest tas-sistema ta’ l-ipproċessar taħt kontroll doganali.
Hija l-qorti nazzjoniali li għandha tivverifika jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex sodisfatti.
43     Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-Artikolu 236 tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtoritajiet
doganali nazzjonali għandhom jilqgħu talba għal ħlas lura ta’ dazji fuq l-importazzjoni meta jirriżulta li, wara żball tal-persuna
kkonċernata u mhux minħabba għażla, l-ammont tad-dejn doganali kien ġie ddeterminat skond l-Artikolu 121 ta’ l-isemmi Kodiċi
u diġà  kien is-suġġett ta’ komunikazzjoni lill-persuna kkonċernata, anki jekk din it-talba timplika li l-imsemmija awtoritajiet
għandhom jikkalkulaw mill-ġdid l-ammont tad-dejn skond l-Artikolu 122(c) tal-Kodiċi Doganali.

Fuq l-ispejjeż
44     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.  L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
L-Artikolu 122(c) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità
għandu jiġi interpretat fis-sens li, matul id-determinazzjoni ta’ l-ammont tad-dejn doganali li jirriżulta mill-ħelsien f’ċirkulazzjoni
libera tal-prodotti li jikkumpensaw lil xulxin, sakemm il-persuna kkonċernata ma tkunx esspressament talbet dan, l-awtorijiet
doganali nazzjonali mhumiex obbligati  japplikaw ir-regoli ta’ tassazzjoni relatati mas-sistema ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll
doganali, jekk il-merkanzija ta’ importazzjoni setgħet titqiegħed taħt din is-sistema.
2)
L-Artikolu 236 tar-Regolament Nru 2913/92 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandu jiġi interpretat fis-sens li li
l-awtoritajiet doganali nazzjonali għandhom jilqgħu talba għal ħlas lura ta’ dazji fuq l-importazzjoni meta jirriżulta li,
wara żball tal-persuna kkonċernata u mhux minħabba għażla, l-ammont tad-dejn doganali kien ġie ddeterminat skond l-Artikolu
121 ta’ dan ir-Regolament u diġà  kien is-suġġett ta’ komunikazzjoni lill-persuna kkonċernata, anki jekk din it-talba timplika
li l-imsemmija awtoritajiet għandhom jikkalkulaw mill-ġdid l-ammont tad-dejn skond l-Artikolu 122(c) ta’ l-imsemmi Regolament.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.