CELEX: 62002TJ0056
Ανταγωνισμός
Άρθρο 81 ΕΚ
Συμφωνία περί καθορισμού των τιμών και τρόπος παρακρατήσεως προμήθειας για υπηρεσίες ανταλλαγής μετρητών
Γερμανία
Ερημοδικία

, καθώς και τα στοιχεία που επικαλέστηκε η προσφεύγουσα, προκειμένου να καθοριστεί αν, σταθμιζόμενα, τα στοιχεία αυτά
επιτρέπουν τη συναγωγή του συμπεράσματος ότι η Επιτροπή απέδειξε την ύπαρξη συμφωνίας με αντικείμενο τον καθορισμό των τιμών.
–       Επί των δηλώσεων της Commerzbank και της Bayerische Landesbank
111   Κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, το γεγονός ότι διεξήχθησαν συζητήσεις αναφορικά με το ύψος της προμήθειας, όπως αναφέρεται
στα πρακτικά [Α], επιβεβαιώνεται από τα όσα δήλωσαν η Commerzbank και η Bayerische Landesbank κατά την ακρόαση (αιτιολογικές
σκέψεις 96, 107 και 118 έως 120 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Στην υποσημείωση 44 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή
αναφέρεται, επίσης, στις απαντήσεις που έδωσαν στην κοινοποίηση των αιτιάσεων της προσφεύγουσας, η Westedeutsche Landesbank
και η Hamburgische Landesbank.
112   Επιβάλλεται, αρχικώς, η διαπίστωση ότι η εκτίμηση της Επιτροπής κατά την οποία οι δηλώσεις αυτές επιβεβαιώνουν την άποψη περί
της υπάρξεως συμπτώσεως βουλήσεων ως προς τον καθορισμό των τιμών είναι αμφισβητήσιμη. Καίτοι οι εν λόγω τράπεζες δήλωσαν
ότι «ορισμένοι εκπρόσωποι μεμονωμένων τραπεζών ανέφεραν ορισμένα ποσοστά τα οποία κυμαίνονταν μεταξύ 2 και 4 %» π.χ. (107η
αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως), καμία από τις δηλώσεις αυτές δεν επιβεβαιώνει ρητώς ότι διεξήχθησαν συζητήσεις
με θέμα τον καθορισμό του ύψους της προμήθειας.
113   Είναι, βεβαίως, αληθές ότι ο καθορισμός μιας κλίμακας αναφοράς ή ενός επιπέδου-στόχου μπορεί να αποτελέσει παράνομο τρόπο
καθορισμού τιμών, καθόσον, σε μια τέτοια περίπτωση, οι τιμές δεν απορρέουν από αυτοτελείς αποφάσεις των επιχειρηματιών, αλλά
από τη σύμπτωση των βουλήσεών τους. Εντούτοις, τα αριθμητικά στοιχεία που παρατέθηκαν («μεταξύ 2 και 4 %»· «περίπου 3 %»·
«μεταξύ 2 και 6 %»· βλ. 107η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως και υποσημείωση 44) αντανακλούν –όπως υπογραμμίστηκε
ανωτέρω– τις κρατούσες στην αγορά τιμές όπως τις διαπίστωσε το ΕΝΙ, είναι αόριστα και παρουσιάζουν μεγάλο εύρος (διαφορές
που ανέρχονται στο διπλό ή στο τριπλό). Συνεπώς, ο αποδεικτικός χαρακτήρας αυτών των στοιχείων είναι αμφίβολος.
–       Επί της συμπεριφοράς όσων έλαβαν μέρος στη συνάντηση
114   Επικουρικώς, η Επιτροπή έκρινε ότι οι μετασχόντες, μετά τη συνάντηση της 15ης Οκτωβρίου 1997, εναρμόνισαν τις σχετικές με
τις τιμές πρακτικές τους σύμφωνα με τους όρους της προβαλλομένης συμφωνίας. Στην 147η και 148η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης
αποφάσεως, παραθέτει τα ποσοστά που εφαρμόζουν η Dresdner Bank, η Commerzbank, η HVB, η VUW, η GWK και η Reisebank. Τα ποσοστά
αυτά κυμαίνονται μεταξύ 3 και 4,5 %, ενώ ορισμένες τράπεζες παρακρατούν ένα ορισμένο ποσό.
115   Η προσφεύγουσα αμφισβητεί τα συμπεράσματα που συνήγαγε η Επιτροπή από τα εν λόγω στοιχεία. Υπογραμμίζει, ουσιαστικώς, ότι
η Επιτροπή έλαβε αποκλειστικώς υπόψη της τα ποσοστά προμήθειας χωρίς να περιλάβει στην ανάλυσή της το κατ’ αποκοπήν στοιχείο
της αμοιβής τους. Εντούτοις, λόγω του μικρού μεγέθους των ποσών που ανταλλάσσονται, το στοιχείο αυτό επηρεάζει σημαντικά το
ποσό της παρακρατούμενης ανταμοιβής. Μια επισταμένη ανάλυση των ποσοστών που εφαρμόστηκαν μεταξύ του 1998 και της μεταβατικής
περιόδου θα ανέτρεπε τις διαπιστώσεις της Επιτροπής.
116   Τα επιχειρήματα αυτά εμφανίζονται βάσιμα. Δεδομένου ότι η μεγάλη πλειοψηφία υπηρεσιών αυτού του είδους αφορά ποσά μικρότερα
των 200 ευρώ (στην κοινοποίηση των αιτιάσεων αναφέρεται ποσοστό 70 %, βλ. σημείο 9 της κοινοποιήσεως των αιτιάσεων), η παρακράτηση
προμηθειών κατ’ αποκοπήν ύψους 5 ή 10 DEM ή ο καθορισμός κατωτάτου ορίου συναλλάγματος επηρεάζει σημαντικά το ποσό που πράγματι
παρακρατούν οι τράπεζες, αν αυτό εκφραστεί σε εκατοστιαίο ποσοστό. Επομένως, η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να περιοριστεί στην
εξέταση μόνο του ποσοστού της παρακρατούμενης προμήθειας, καθόσον εξ αυτού προκύπτει μερική μόνο εικόνα της επιβαρύνσεως του
καταναλωτή.
117   Ο λεπτομερής πίνακας προμηθειών που χρησιμοποίησαν κατά το έτος 1999 η προσφεύγουσα και άλλες τράπεζες παρατίθεται στο σημείο
56 της κοινοποιήσεως των αιτιάσεων. Από τα διάφορα στοιχεία αυτού του πίνακα προκύπτει ότι οι παρακρατούμενες προμήθειες ποικίλλουν
σημαντικά από τράπεζα σε τράπεζα, αν ληφθεί υπόψη το συνολικό κόστος παροχής υπηρεσιών συναλλάγματος (ποσοστό προμήθειας και
κατ’ αποκοπήν ποσό ή κατώτατο όριο). Όσον αφορά το έτος 2000, η προσφεύγουσα κατέθεσε άρθρο δημοσιευθέν στον Τύπο στο οποίο
παρουσιάζονται οι προμήθειες που παρακρατούν οι τράπεζες (παράρτημα 25 του δικογράφου της προσφυγής). Από το έγγραφο αυτό
προκύπτει ότι για ποσό 100 DEM που ανταλλάσσονται, η ανταμοιβή για υπηρεσίες συναλλάγματος που παρέχουν 21 γερμανικές τράπεζες
κυμαίνεται από 0 έως 25 DEM. Για 1 000 ανταλλασσόμενα DEM η διαφορά κυμαίνεται από 0 έως 50 DEM. Εκφραζόμενα σε εκατοστιαίο
ποσοστό τα στοιχεία αυτά ανατρέπουν τις σχετικές με τα πραγματικά περιστατικά διαπιστώσεις της Επιτροπής (147η και 148η αιτιολογική
σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως) ότι οι αποδέκτες της προσβαλλομένης αποφάσεως εναρμόνισαν τις τιμές τους εντός ενός περιθωρίου
από 3 έως 4,5 %. Από κανένα στοιχείο δεν συνάγεται κατά τρόπο πειστικό ότι η σύγκληση των τιμών προς μια δεδομένη «κλίμακα»
οφείλεται σε αιτίες άλλες από την ομαλή λειτουργία των δυνάμεων της αγοράς. Αντιθέτως, επιβάλλεται να τονιστεί ότι από της
ενάρξεως της μεταβατικής περιόδου, οι προμήθειες μειώθηκαν αισθητά, λόγω, προφανώς, της εξαφανίσεως του συναλλαγματικού κινδύνου.
Η τάση αυτή συνεχίστηκε μέχρι το τέλος της μεταβατικής περιόδου, η οποία σηματοδοτεί την εξαφάνιση της αγοράς υπηρεσιών σχετικών
με συνάλλαγμα σε μετρητά ως προς τα νομίσματα των συμμετεχόντων κρατών μελών.
118   Επομένως, τα στοιχεία βάσει των οποίων η Επιτροπή έκρινε ότι τα πρακτικά [Α] επιβεβαίωνε η παράλληλη συμπεριφορά των μετασχουσών
τραπεζών στην αγορά δεν είναι πειστικά.
119   Από το σύνολο των στοιχείων του δικογράφου της προσφυγής που εξετάστηκαν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν
απέδειξε επαρκώς από νομικής απόψεως την ύπαρξη της συμφωνίας την οποία προέβαλε ως υφιστάμενη, όσον αφορά τόσο τον καθορισμό
των προμηθειών για την παροχή υπηρεσιών συναλλάγματος σε μετρητά που αφορούν νομίσματα της ευρωζώνης κατά τη διάρκεια της
μεταβατικής περιόδου όσο και τον τρόπο επιβολής αυτών των προμηθειών. Επομένως, οι λόγοι οι σχετικοί με την ανακρίβεια των
πραγματικών διαπιστώσεων και την έλλειψη αποδεικτικού χαρακτήρα των προσαπτομένων στοιχείων πρέπει να κριθούν βάσιμοι.
120   Επομένως, επιβάλλεται να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, χωρίς να απαιτείται εξέταση των υπολοίπων λόγων της προσφυγής.

Επί των δικαστικών εξόδων
121   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα,
σύμφωνα με τα αιτήματα της προσφεύγουσας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση 2003/25/ΕΚ της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2001, σχετικά με διαδικασία δυνάμει του άρθρου 81 ΕΚ [Υπόθεση
COMP/E-1/37.919 (ex 37.391) – Τραπεζικά τέλη για τη μετατροπή των νομισμάτων της ευρωζώνης – Γερμανία], καθόσον αφορά την
προσφεύγουσα.
2)
Καταδικάζει την Επιτροπή στο σύνολο των δικαστικών εξόδων.
Lindh
García-Valdecasas
Cooke
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 14 Οκτωβρίου 2004.
Ο Γραμματέας

Η Πρόεδρος
H. Jung

P. Lindh
Περιεχόμενα
Ιστορικό της διαφοράς
Κανονιστικό πλαίσιο
Η προσβαλλόμενη απόφαση
Διαδικασία
Αιτήματα της προσφεύγουσας
Σκεπτικό
Επί των σχετικών με τα πραγματικά περιστατικά διαπιστώσεων
Επί της συμφωνίας της σχετικής με τον τρόπο εισπράξεως των προμηθειών για πράξεις συναλλάγματος
Επιχειρήματα της προσφεύγουσας
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί της συμφωνίας της σχετικής με το ύψος των προμηθειών για πράξεις συναλλάγματος
Υπόμνηση της προσβαλλομένης αποφάσεως
Επιχειρήματα της προσφεύγουσας
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
– Επί των πρακτικών [Α]
– Επί των δηλώσεων της Commerzbank και της Bayerische Landesbank
– Επί της συμπεριφοράς όσων έλαβαν μέρος στη συνάντηση
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.