CELEX: 62008TJ0547
Κοινοτικό σήμα
Αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού σήματος
Χρωματισμός σε πορτοκαλί της μύτης κάλτσας
Απόλυτος λόγος απαραδέκτου
Απουσία διακριτικού χαρακτήρα
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 [νυν άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009]

του Πρωτοδικείου της 13ης Απριλίου 2005, T‑286/03, Gillette κατά ΓΕΕΑ – Wilkinson Sword (RIGHT GUARD XTREME sport),
μη δημοσιευθείσα στη Συλλογή, σκέψη 33]. Εν προκειμένω, όμως, ο κατάλογος των προϊόντων τα οποία αφορά το σήμα του οποίου
ζητήθηκε η καταχώριση αναφέρει τα «ενδύματα, ήτοι είδη καλτσοποιίας, κάλτσες μέχρι τον αστράγαλο ή μέχρι το γόνατο», χωρίς
άλλο προσδιορισμό. Επομένως, τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας που αφορούν τον «τεχνικό» ή «λειτουργικό» χαρακτήρα των προϊόντων
της και το γεγονός ότι η τιμή πωλήσεως των ειδών αυτών είναι υψηλότερη δεν είναι λυσιτελή.
Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να τονιστεί ότι το τμήμα προσφυγών, όταν διαπίστωσε, στο σημείο 23 της προσβαλλομένης αποφάσεως,
ότι, στον βαθμό που οι κάλτσες αποτελούν αντικείμενα τρέχουσας κατανάλωσης που εμπίπτουν μάλλον στο κατώτερο τμήμα της κλίμακας
τιμών, το ενδιαφερόμενο κοινό δίδει μάλλον λίγη προσοχή στα προϊόντα αυτά, στήριξε την ανάλυσή του σε πραγματικά περιστατικά
τα οποία, αφενός, προκύπτουν από την πείρα που εν γένει αποκτάται στην πράξη από την εμπορία προϊόντων ευρείας καταναλώσεως
και, αφετέρου, μπορούν να τα γνωρίζουν οι πάντες και ιδίως οι καταναλωτές των προϊόντων αυτών. Στον βαθμό που η προσφεύγουσα
προβάλλει τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, παρά την ανάλυση του τμήματος προσφυγών,
σε αυτήν εναπόκειται να προσκομίσει συγκεκριμένες και στοιχειοθετημένες ενδείξεις που να αποδεικνύουν ότι το σήμα του οποίου
ζητήθηκε η καταχώριση έχει εγγενή διακριτικό χαρακτήρα, καθόσον είναι καλλίτερα σε θέση να το πράξει, με δεδομένο ότι έχει
εμπεριστατωμένη γνώση της αγοράς [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2006, T‑129/04, Develey
κατά ΓΕΕΑ (μορφή πλαστικής φιάλης), Συλλογή 2006, σ. II‑811, σκέψεις 19 και 21 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
Συναφώς, η προσφεύγουσα περιορίζεται στον ισχυρισμό ότι η νομολογία δέχεται ότι το ενδιαφερόμενο κοινό δίδει ιδιαίτερη προσοχή
στα σήματα των ενδυμάτων. Αφενός, όμως, η προσφεύγουσα δεν στοιχειοθετεί τον ισχυρισμό αυτόν, ο οποίος εκ φύσεως αφορά κατ’
ουσίαν τα πραγματικά περιστατικά. Αφετέρου, εν πάση περιπτώσει, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο καταναλωτής είναι εν γένει προσεκτικός
κατά την επιλογή ορισμένων ειδών ενδύσεως, καθώς και ορισμένων υποδημάτων, καθόσον επιθυμεί να εξακριβώσει πριν από την αγορά
αν το προτεινόμενο προϊόν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του, τόσο από λειτουργικής όσο και από αισθητικής απόψεως. Ωστόσο,
η διαπίστωση αυτή δεν ισχύει για τα είδη καλτσοποιίας, τα οποία κανονικά δεν δοκιμάζονται προτού αγορασθούν.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, το τμήμα προσφυγών δεν υπέπεσε σε πλάνη διαπιστώνοντας ότι ο βαθμός προσοχής του ενδιαφερόμενου
κοινού ήταν μάλλον χαμηλός.
Όσον αφορά την πρόσληψη του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση από το ενδιαφερόμενο κοινό, το τμήμα προσφυγών έκρινε
ότι ο χρωματισμός της μύτης ενός είδους καλτσοποιίας θα προσλαμβανόταν είτε ως διακοσμητικό στοιχείο είτε ως λειτουργικό στοιχείο
συνδεόμενο με την ενίσχυση της μύτης. Πρέπει να εξετασθούν, καταρχάς, τα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα όσον αφορά
την πρόσληψη του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως διακοσμητικού στοιχείου.
Συναφώς, η σχετική επιχειρηματολογία του τμήματος προσφυγών, την οποία ανέπτυξε στα σημεία 25 έως 27 και 31 της προσβαλλομένης
αποφάσεως και η οποία εκτέθηκε περιληπτικά στη σκέψη 9 ανωτέρω, στηρίχθηκε στην πείρα που εν γένει αποκτάται στην πράξη από
την εμπορία προϊόντων ευρείας καταναλώσεως, πράγμα που συνεπάγεται ότι στην προσφεύγουσα εναπόκειται να προσκομίσει συγκεκριμένες
και στοιχειοθετημένες ενδείξεις που να αμφισβητούν το βάσιμο των σχετικών διαπιστώσεων.
Κατ’ αρχάς, η προσφεύγουσα αμφισβητεί την ύπαρξη ποικιλίας σχεδίων όσον αφορά τον χρωματισμό της μύτης των καλτσών που αποκαλούνται
«τεχνικές» ή «λειτουργικές». Όπως όμως εκτέθηκε στη σκέψη 42 ανωτέρω, κακώς η προσφεύγουσα περιορίζεται σε αυτές τις κατηγορίες
προϊόντων, καθόσον ο κατάλογος των προϊόντων που περιελήφθη στην αίτηση καταχωρίσεως αφορά τα είδη καλτσοποιίας εν γένει.
Εν πάση περιπτώσει, ο ισχυρισμός της δεν στοιχειοθετείται κατ’ ουδένα τρόπο.
Ομοίως δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα της προσφεύγουσας που αντλείται από τη συνεχή εξέλιξη της μόδας. Συγκεκριμένα,
πάντοτε μπορούν να καταχωρίζονται νέα σήματα που προσδιορίζουν προϊόντα υποκείμενα στις τάσεις της μόδας, υπό την προϋπόθεση
ωστόσο να δύνανται να εκπληρώσουν την ουσιαστική λειτουργία τους, που συνίσταται στον προσδιορισμό της εμπορικής προελεύσεως
των προϊόντων. Αντιθέτως, οσάκις κάποιο σημείο δεν δύναται να εκπληρώσει τη λειτουργία αυτή, δεν μπορεί να καταχωρισθεί ως
σήμα, παρά το ότι πληθώρα παρόμοιων σημείων υπάρχει ή δημιουργείται συνεχώς στον οικείο βιομηχανικό τομέα.
Εν συνεχεία, πρέπει να τονιστεί ότι η προσφεύγουσα δεν προσκομίζει συγκεκριμένα στοιχεία για να στηρίξει τον ισχυρισμό της
ότι ο ενδιαφερόμενος καταναλωτής είναι συνηθισμένος να προσλαμβάνει τον χρωματισμό της μύτης κάλτσας ως ένδειξη εμπορικής
προελεύσεως.
Όσον αφορά, συναφώς, την αναφορά στον τομέα των αθλητικών υποδημάτων, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε
η καταχώριση δεν εμφανίζεται ως γραμμή, λωρίδα ή συγκεκριμένη γεωμετρική μορφή επιτεθειμένη στο προϊόν, αλλά ως απλός χρωματισμός
ενός τμήματος της επιφανείας αυτού. Η προσφεύγουσα όμως δεν προσκομίζει στοιχεία τα οποία να υποδηλώνουν ότι ο χρωματισμός
ορισμένων τμημάτων υποδήματος προσλαμβάνεται συνήθως από το ενδιαφερόμενο κοινό ως ένδειξη εμπορικής προελεύσεως.
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται επίσης ότι, ειδικότερα στον τομέα των αθλητικών ειδών, οι κατασκευαστές συνηθίζουν να επιθέτουν
τα σήματα στα πιο διαφορετικά μέρη. Μολονότι η προσφεύγουσα δεν προσκομίζει συγκεκριμένα στοιχεία συναφώς, πρέπει να γίνει
δεκτό, εν πάση περιπτώσει, ότι είναι σχετικώς τρέχον το να επιτίθενται τα σήματα των κατασκευαστών στις κάλτσες, ιδίως στις
αθλητικές κάλτσες. Καίτοι, συχνότερα, τα σήματα αυτά τοποθετούνται στο επίπεδο του αστραγάλου, είναι επίσης δυνατόν να τεθούν
στο επίπεδο του πέλματος ή και στο άνω μέρος της μύτης του ποδιού. Ωστόσο, τα σήματα αυτά δεν συνίστανται σε απλό χρωματισμό,
αλλά σε λεκτικά και εικονιστικά στοιχεία, που είναι πιο ικανά να δηλώσουν την εμπορική προέλευση των οικείων προϊόντων απ’
ό,τι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση.
Η προσφεύγουσα αναφέρεται επίσης στις κάλτσες, που εμπορεύεται ένας ανταγωνιστής της, οι οποίες έχουν μύτη σε χρυσό χρώμα.
Η προσφεύγουσα όμως δεν προσκόμισε συγκεκριμένα στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι ο εν λόγω χρωματισμός ήταν εγγενώς ικανός
να αποτελέσει ένδειξη της εμπορικής προελεύσεως των οικείων προϊόντων, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε εκτίμηση συνδεόμενη με ενδεχόμενο
διακριτικό χαρακτήρα κτηθέντα διά της χρήσεως. Περαιτέρω, καίτοι προκύπτει ότι ο οικείος ανταγωνιστής καταχώρισε πράγματι
ένα κοινοτικό σήμα που απεικονίζει μια κάλτσα με τη μύτη σε χρυσό χρώμα και το οποίο αφορά, μεταξύ άλλων, τα είδη καλτσοποιίας,
εντούτοις το σήμα αυτό δεν μπορεί να συγκριθεί με το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, καθόσον περιλαμβάνει, πέραν της
εν λόγω παραστάσεως, το λεκτικό στοιχείο «gold toe».
Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει εσφαλμένως ότι το τμήμα προσφυγών δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε
η καταχώριση αφορούσε συγκεκριμένη απόχρωση χρώματος. Συγκεκριμένα, στα σημεία 19 έως 22 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το
τμήμα προσφυγών υπενθύμισε την παρατεθείσα στη σκέψη 26 ανωτέρω νομολογία, που αφορά την περιορισμένη ικανότητα των χρωμάτων
και των συνδυασμών τους να προσδιορίζουν την εμπορική προέλευση των προϊόντων. Στο σημείο 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως,
το τμήμα προσφυγών διαπίστωσε ότι το πορτοκαλί χρώμα που ζητήθηκε ήταν σύνηθες στον τομέα των ειδών καλτσοποιίας, τουλάχιστον
όταν συνδυαζόταν και με άλλα χρώματα κάλτσας.
Όσον αφορά τη λυσιτέλεια το γεγονότος ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση αφορούσε ένα συγκεκριμένο χρώμα, η προσφεύγουσα
αναφέρει την απόφαση του πρώτου τμήματος προσφυγών του ΓΕΕΑ της 18ης Απριλίου 2007 (υπόθεση R 781/2006-1), σχετικά με σήμα
συνιστάμενο σε κηλίδα τοποθετημένη στην επιφάνεια σύριγγας. Όπως όμως παρατηρήθηκε στη σκέψη 29 ανωτέρω, είναι αλυσιτελής
η σχετική με τη λήψη αποφάσεων προηγούμενη πρακτική των τμημάτων προσφυγών. Εν πάση περιπτώσει, τόσο τα επίμαχα σημεία όσο
και τα επίμαχα προϊόντα σε αμφότερες της περιπτώσεις έχουν λίγα μόνον κοινά σημεία. Σε τελική ανάλυση, στην απόφαση που επικαλέστηκε
η προσφεύγουσα, το πρώτο τμήμα προσφυγών περιορίστηκε στην εκτίμηση των συγκεκριμένων περιστάσεων και ουδόλως θεώρησε ότι
η διεκδίκηση οποιουδήποτε χρώματος θα προσέδιδε διακριτικό χαρακτήρα σε ένα «σήμα θέσεως».
Οι ισχυρισμοί ότι η προσφεύγουσα υπήρξε η πρώτη επιχείρηση που χρησιμοποίησε την αιτηθείσα απόχρωση χρώματος για κάλτσες,
πράγμα που της παρέσχε τη δυνατότητα να καταλάβει ηγετική θέση στην αγορά, δεν είναι στοιχειοθετημένοι. Ειδικότερα, δεν υφίσταται
κανένα στοιχείο που να υποδηλώνει ότι η ενδεχόμενη εμπορική επιτυχία της προσφεύγουσας οφείλεται στο γεγονός ότι ο χρωματισμός
σε πορτοκαλί της μύτης των καλτσών που κατασκευάζει προσελήφθη από το ενδιαφερόμενο κοινό ως εγγενώς διακριτικός.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι κανένα από τα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα, σχετικά με την πρόσληψη του σήματος
του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως διακοσμητικού στοιχείου, δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
Πρέπει επίσης να τονιστεί, σε απάντηση στο επιχείρημα που προέβαλε η προσφεύγουσα κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι ο
κίνδυνος ένα στοιχείο της παρουσίασης προϊόντος ή υπηρεσίας να αντιγραφεί από ανταγωνιστή ουδόλως επηρεάζει την ερμηνεία του
άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94. Συγκεκριμένα, βάσει της διατάξεως αυτής, μπορούν να καταχωριστούν
ως κοινοτικά σήματα μόνον τα σημεία που δύνανται εγγενώς να δηλώσουν την εμπορική προέλευση των προϊόντων ή των υπηρεσιών
που προσδιορίζουν, όπως τα προσλαμβάνει ο ενδιαφερόμενος καταναλωτής. Ο επιχειρηματίας που χρησιμοποιεί στις συναλλαγές σημείο
που δεν πληροί την προϋπόθεση αυτή θα μπορούσε, ενδεχομένως, να αποδείξει ότι το σημείο αυτό απέκτησε διακριτικό χαρακτήρα
μετά τη χρήση που του έγινε, υπό την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού 40/94, ή να χρησιμοποιήσει τα λοιπά
νομικά μέσα που έχει ενδεχομένως στη διάθεσή του, όπως είναι το δίκαιο των σχεδίων και των υποδειγμάτων ή η αγωγή λόγω αθέμιτου
ανταγωνισμού.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το τμήμα προσφυγών δεν υπέπεσε σε πλάνη διαπιστώνοντας ότι,
λόγω της ελλείψεως σημαντικής αποκλίσεως σε σχέση με τους κανόνες ή τις συνήθειες του τομέα των ειδών καλτσοποιίας, το σήμα
του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση θα προσλαμβανόταν από το ενδιαφερόμενο κοινό ως διακοσμητικό στοιχείο και ότι εστερείτο,
κατά συνέπεια, διακριτικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94. Επομένως,
το δεύτερο σκέλος του μοναδικού λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί, χωρίς να απαιτείται η εξέταση της επιχειρηματολογίας
σχετικά με την πρόσληψη του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως λειτουργικού στοιχείου.
Δεδομένου ότι τα δύο σκέλη του μοναδικού λόγου ακυρώσεως απορρίφθηκαν, πρέπει αυτός να απορριφθεί και, κατά συνέπεια, η προσφυγή
στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα
δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί
στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την X Technology Swiss GmbH στα δικαστικά έξοδα.
Pelikánová
Jürimäe
Soldevila Fragoso
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου 2010.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.