CELEX: 62004TJ0117
Pomoc państwa
Pomoc udzielona przez władze niderlandzkie na rzecz portów rekreacyjnych niedziałających w celu osiągnięcia zysku
Skarga o stwierdzenie nieważności
Dopuszczalność

Okoliczności powstania sporu
W 1998 r. gmina Enkhuizen (Niderlandy) postanowiła zbudować nowy port dla dużych i małych łodzi rekreacyjnych. Z powodu budowy
nowego portu konieczne było zamknięcie dostępu do istniejącego klubu żeglarskiego KNZ & RV. W ramach rekompensaty za zamknięcie
dostępu gmina zastosowała trzy środki:
–        po pierwsze, stworzyła nową drogę dostępu do portu rekreacyjnego KNZ & RV w pobliżu;
–        po drugie, ponieważ zdaniem gminy nowa droga dostępu zmuszała przepływające łodzie do nadłożenia drogi w celu dostania się
do istniejącego portu rekreacyjnego KNZ & RV, w ramach rekompensaty oczyściła ona pogłębiarką część wód w pobliżu tego portu,
aby umożliwić klubowi żeglarskiemu zbudowanie w późniejszym czasie na własny koszt 105 miejsc do cumowania;
–        po trzecie, dano klubowi żeglarskiemu KNZ & RV możliwość zakupu oczyszczonego obszaru wodnego (26 000 m
) od gminy po takiej cenie za m
, po jakiej gmina nabyła go od państwa w 1998 r.
Gmina Nijkerk (Niderlandy) była właścicielem lokalnego portu rekreacyjnego powstałego w 1966 r. W 2000 r. port ten został
sprywatyzowany i sprzedany najemcy, tj. lokalnemu klubowi żeglarskiemu De Zuidwal. W 1998 r. port z najemcą został wyceniony
przez niezależnego rzeczoznawcę na 417 477 EUR. Bez najemcy port wyceniono na 521 847 EUR.
W umowie sprzedaży zawartej przez gminę z klubem żeglarskim w dniu 27 marca 2000 r. klub zobowiązał się do poniesienia wszelkich
kosztów oczyszczania wody i zaległych prac związanych z utrzymaniem urządzeń portowych. W 2000 r. gmina oszacowała koszt zaległych
prac związanych z utrzymaniem na 272 268 EUR, a koszt oczyszczania wody – na 145 201 EUR. Gmina odliczyła te koszty od szacunkowej
wartości portu rekreacyjnego, co spowodowało, że cena zakupu całości tego portu wyniosła 0,45 EUR.
W 2000 r. gmina Wieringermeer (Niderlandy) sprzedała grunty i obszar wodny spółce Jachtwerf Jongert BV (zwanej dalej „Jongert”)
za 7 636 147 EUR. Wartość działek oszacowano na 5 825 065 EUR (105 211 EUR za obszar wodny i 5 719 854 EUR za grunty).

Postępowanie administracyjne
Pismem z dnia 1 marca 2001 r. Komisja otrzymała skargę Vereniging Werkgroep Commerciële Jachthavens Zuidelijke Randmeren (związku
grupa robocza komercyjne porty rekreacyjne Zuidelijke Randmeren, zwanego dalej „grupą roboczą”), złożoną w imieniu członków
związku (pozostałych skarżących w niniejszej sprawie), dotyczącą możliwego zakłócenia konkurencji między niektórymi portami
rekreacyjnymi w Niderlandach. Niderlandzkie porty rekreacyjne prowadzą bądź organizacje niedziałające w celu osiągnięcia zysku
(zwykłe kluby żeglarskie), bądź prywatne przedsiębiorstwa. Zdaniem grupy roboczej, szereg portów rekreacyjnych niedziałających
w celu osiągnięcia zysku korzystało z pomocy państwa na budowę i utrzymanie miejsc do cumowania. Pozwoliło to tym portom w szczególności
na wynajmowanie miejsc wypoczywającym tam żeglarzom po niższych cenach.
Początkowo skarga dotyczyła tylko jednego obiektu położonego w Enkhuizen. Pismem z dnia 11 kwietnia 2001 r. Komisja zadała
władzom niderlandzkim szereg pytań, na które udzieliły one odpowiedzi pismem z dnia 24 maja 2001 r.
Kiedy grupa robocza dowiedziała się o tej wymianie korespondencji, w 2001 r., przekazała ona kilkakrotnie dodatkowe informacje
na temat projektu realizowanego w Enkhuizen, a także na temat innych sześciu spraw. Pismem z dnia 11 lutego 2002 r. Komisja
wezwała władze niderlandzkie do przekazania szczegółowych informacji na temat wspomnianych siedmiu spraw.
Na podstawie otrzymanych informacji Komisja zbadała siedem spraw i pismem z dnia 8 sierpnia 2002 r. powiadomiła o wynikach
analizy grupę roboczą. W piśmie tym Komisja dokonała rozróżnienia między trzema sprawami, co do których nie można było wykluczyć,
że miała w nich miejsce pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, a czterema sprawami, w których zdaniem Komisji nie miała
miejsca pomoc państwa w rozumieniu tego postanowienia traktatu. Pismem z dnia 3 września 2002 r. grupa robocza zgodziła się
z analizą Komisji i przekazała dodatkowe informacje na temat trzech pozostających w toku spraw (portów rekreacyjnych w Enkhuizen,
Nijkerk i Wieringermeer).
Pismem z dnia 5 lutego 2003 r. Komisja powiadomiła Niderlandy, iż postanowiła wszcząć postępowanie, o którym mowa w art. 88
ust. 2 WE, w odniesieniu do trzech pozostających w toku spraw. Pismem z dnia 22 kwietnia 2003 r. władze niderlandzkie przedstawiły
swoje uwagi i przekazały Komisji nowe informacje.
Decyzję o wszczęciu postępowania ogłoszono w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
w dniu 22 marca 2003 r. (Dz.U. C 69, str. 4). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag.
W dniu 16 kwietnia 2003 r. Komisja otrzymała pismo grupy roboczej, które nie zawierało nowych informacji ani nie wskazywało
na ważne dodatkowe okoliczności. Komisja nie otrzymała żadnych uwag osób trzecich w sprawie wszczęcia formalnego postępowania
wyjaśniającego.
W dniu 29 października 2003 r. Komisja wydała decyzję 2004/114/WE w sprawie pomocy udzielonej przez Niderlandy na rzecz portów
rekreacyjnych niedziałających w celu osiągnięcia zysku (Dz.U. 2004, L 34, str. 63, zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”).
Decyzja brzmi następująco:
„Artykuł 1
Pomoc udzielona przez Niderlandy na rzecz niedziałających w celu osiągnięcia zysku portów rekreacyjnych w Enkhuizen, Nijkerk
i Wieringermeer nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 traktatu WE.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Niderlandów”. [tłumaczenie nieoficjalne]

Postępowanie
W dniu 24 marca 2004 r. skarżący wnieśli do sekretariatu Sądu skargę w niniejszej sprawie.
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 sierpnia 2004 r. Królestwo Niderlandów złożyło, zgodnie z art. 116 § 6 regulaminu
Sądu, wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta po stronie Komisji. Postanowieniem z dnia 7 października
2004 r. prezes pierwszej izby uwzględnił wniosek.
Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (pierwsza izba) postanowił otworzyć procedurę ustną i wezwał strony do
przedstawienia na rozprawie uwag w przedmiocie dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie, w świetle odpowiedniego orzecznictwa
z dziedziny pomocy państwa.
Na rozprawie w dniu 3 maja 2006 r. Sąd wysłuchał stanowisk uczestników i ich odpowiedzi na postawione przez niego pytania.

Żądania stron
Skarżący wnoszą do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i uznanie pomocy udzielonej niektórym przedsiębiorstwom za niezgodną z prawem;
–        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Komisja wnosi do Sądu o:
–        odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, a w każdym razie oddalenie jej jako bezzasadnej;
–        obciążenie skarżących kosztami postępowania.
Królestwo Niderlandów popiera żądania Komisji.

W przedmiocie dopuszczalności

Argumenty stron
Komisja kwestionuje dopuszczalność skargi, nie podnosząc przy tym jednak formalnego zarzutu niedopuszczalności w rozumieniu
art. 114 regulaminu.
Komisja poddaje po pierwsze w wątpliwość to, że zaskarżona decyzja dotyczy indywidualnie członków grupy roboczej w rozumieniu
art. 230 akapit czwarty WE. Po drugie, Komisja ma wątpliwości co do legitymacji czynnej grupy roboczej.
Jeśli chodzi o legitymację czynną członków grupy roboczej, Komisja uważa, że chociaż zaskarżona decyzja ich dotyczy, to w ten
sam sposób dotyczy ona wszystkich innych komercyjnych portów rekreacyjnych.
W odniesieniu do roli odegranej przez członków grupy roboczej, Komisja stwierdziła na rozprawie, że sam fakt, iż skarżący
wnieśli skargę, która doprowadziła do wydania zaskarżonej decyzji, nie wystarczy, by można było uznać, że decyzja ta dotyczy
ich indywidualnie. Nawet jeśli wnieśli skargę, na podstawie której wszczęto postępowanie z art. 88 ust. 2 WE, decyzja dotyczyłaby
ich jako konkurencji, wyłącznie gdyby odnotowano znaczący wpływ na ich pozycję na rynku. W oparciu o okoliczności, które były
brane pod uwagę przez Trybunał i Sąd w poprzednich orzeczeniach, Komisja stara się dowieść, że omawiana pomoc nie miała znaczącego
wpływu na pozycję rynkową skarżących.
W niniejszej sprawie Komisja podnosi, że ze względu na to, iż skarżące stanowią jedynie sześć spośród większej ilości portów
rekreacyjnych działających na krajowym i regionalnym rynku, nie da się wykazać, że omawiana pomoc zaszkodziła konkretnie interesom
skarżących.
W szczególności skarżący nie wykazali wcale, by uzyskana w przypadku portu rekreacyjnego w Enkhuizen korzyść wynosząca ok.
200 000 EUR miała znaczący wpływ na ich pozycję rynkową i spowodowała dla nich rzeczywistą szkodę.
Co do legitymacji czynnej grupy roboczej, Komisja przypomina po pierwsze, że art. 230 WE stanowi, iż aby być uprawnionym do
wniesienia skargi, należy mieć osobowość prawną. Zgodnie z niderlandzkim kodeksem cywilnym (zwanym dalej „BW”), grupa robocza
tego rodzaju, jak w niniejszej sprawie, dla której nie ustanowiono aktem notarialnym statutu i która nawet nie została wpisana
do rejestru handlowego, ma jedynie bardzo ograniczoną osobowość prawną. Jeśli chodzi o zdolność sądową, jedynie związki, które
mają pełną osobowość prawną, mogą stawać przed sądem za swoich członków. Zatem Komisja uważa, że grupa robocza nie powinna
zostać uznana za osobę prawną w rozumieniu art. 230 WE.
Po drugie, jeśli chodzi o to, czy decyzja dotyczy grupy roboczej indywidualnie, Komisja przywołuje wyrok Sądu z dnia 5 grudnia
2002 r. w sprawie T‑114/00 Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum przeciwko Komisji (Rec. str. II‑5121), w której Sąd przypomniał
w pkt 52 zasadę, iż nie można uznać, że akt wpływający na ogólne interesy określonej kategorii podmiotów dotyczy indywidualnie,
w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, związku powołanego do ochrony wspólnych interesów tej kategorii podmiotów, a zatem
związek to nie może wnieść skargi o stwierdzenie nieważności w imieniu swoich członków, jeśli oni nie mogliby tego dokonać
indywidualnie. Akt dotyczył indywidualnie związku występującego w tamtej sprawie, dlatego że działał on w charakterze negocjatora,
a chodziło o związek zarejestrowany.
Do argumentów wysuwanych przez Komisję Królestwo Niderlandów przedstawiło na rozprawie dodatkowe uwagi.
Odnośnie do legitymacji czynnej członków grupy roboczej, Królestwo Niderlandów przypomina po pierwsze, że skarżący stanowią
jedynie maleńką część wszystkich komercyjnych portów w regionie, a tym bardziej w skali krajowej i europejskiej. W samej tylko
gminie Enkhuizen, małym miasteczku, działają co najmniej dwa komercyjne porty poza tym, który prowadzi związek jachtowy, o którym
tu mowa. Żaden ze związków prowadzących tamte dwa porty nie znajduje się wśród skarżących. Widocznie porty te, usytuowane
bezpośrednio obok portu rekreacyjnego niedziałającego w celu osiągnięcia zysku, który korzystał z pomocy, nie poniosły żadnej
szkody.
Ponadto liczba portów w Niderlandach, którą Komisja określiła w decyzji i na rozprawie na ok. 1 200, później jeszcze wzrosła.
Skoro skarżący stanowili jedynie maleńką część portów, których potencjalnie mogła dotyczyć decyzja, pomoc nie miała znaczącego
wpływu na ich pozycję rynkową.
Po drugie, Królestwo Niderlandów kwestionuje fakt, że pomoc mogła mieć taki czy inny wpływ na pozycję konkurencyjną skarżących.
Jeśli chodzi o argument skarżących, że pomoc udzielona tym trzem portom odbiła się na cenach, zmuszając w konsekwencji porty
komercyjne do obniżenia swoich stawek, Królestwo Niderlandów uważa, że fakt, iż stosowane przez porty rekreacyjne niedziałające
w celu osiągnięcia zysku ceny są niższe niż ceny stosowane przez porty komercyjne, może wynikać z wielu przyczyn. Na przykład,
uzasadnieniem tej różnicy może być posiadanie w ofercie dodatkowych obiektów, takich jak restauracje, a także oferowanie dodatkowych
i powiązanych zajęć, czy korzystanie z wolontariuszy, co obniża koszty związane z wynagrodzeniem pracowników. Innymi słowy,
spółki prowadzące porty niedziałające w celu osiągnięcia zysku wykonują swą działalność, kierując się innymi kryteriami i innymi
danymi niż spółki prowadzące porty komercyjne, a koszty eksploatacyjne pierwszej grupy spółek są oczywiście znacznie niższe
niż drugiej grupy.
Po trzecie, Królestwo Niderlandów podnosi, że skarżące nie wykazały jasno dotykających ich negatywnych skutków w zakresie
cen. Tak więc na przykład w komercyjnym porcie w Naarden, prowadzonym przez jednego z członków grupy roboczej, cena cumowania
na stałe dziesięciometrowej łodzi nie tylko jest wyższa od średniej ceny w Niderlandach za tego rodzaju miejsce, lecz z rocznych
rachunków tego członka grupy roboczej wynika, że w ostatnich latach był on w stanie dzielić zyski. W porcie tym powstała również
lista oczekujących. Ponadto przynajmniej jedna spółka prowadząca jeden z omawianych komercyjnych portów, Jachthaven Strand‑Horst
w Ermelo, przez ostatnie trzy lata co roku podnosiła ceny.
Jeśli chodzi o legitymację czynną grupy roboczej, Królestwo Niderlandów podnosi po pierwsze, że skoro pomoc nie miała wpływu
na pozycję rynkową członków grupy roboczej, nie można uznać, że ma ona szczególny status w rozumieniu wyroku Trybunału z dnia
15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji (Rec. str. 197).
Królestwo Niderlandów podnosi następnie, że mamy do czynienia z nieformalnym ugrupowaniem, które nie powstało na mocy należycie
uwierzytelnionego aktu. Zatem w świetle BW nie może ono wnieść zbiorowej skargi w Niderlandach.
Skarżący odpierają, że w odniesieniu do legitymacji czynnej członków grupy roboczej, decyzja dotyczy ich indywidualnie w rozumieniu
art. 230 WE. Ich zdaniem, dotychczas nigdy nie było wymagane, aby brać pod uwagę pozycję rynkową konkurencji po to, by ustalić,
czy akt dotyczy ich indywidualnie. Odwołują się w tej kwestii do wyroku Sądu z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie T‑158/99
Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko Komisji (Rec. str. II‑1).
Członkowie grupy roboczej konkurują w szczególności z portami rekreacyjnymi w Enkhuizen i Nijkerk, a potencjalnie również
z portem w Wieringermeer w zakresie miejsc do cumowania na stałe lub na doby, oferowanych właścicielom lub najemcom łodzi
rekreacyjnych. Dzięki pomocy porty rekreacyjne będące przedmiotem sporu mogą oferować te miejsca taniej, co stanowi przeszkodę
dla możliwości konkurencyjnych członków grupy roboczej. Skarżący uważają, że zaskarżona decyzja powoduje utrzymywanie się
sytuacji niekorzystnie wpływającej na wolną konkurencję.
Na rozprawie skarżący twierdzili, że niższe ceny, jakie obowiązują w portach rekreacyjnych niedziałających w celu osiągnięcia
zysku, skutkują tym, że zysk spółek prowadzących porty komercyjne kurczy się do minimalnych rozmiarów i z tego powodu niektóre
z nich musiały zaprzestać prowadzenia działalności. Skarżące wskazały, że rentowność z całkowitego kapitału w przypadku dobrze
prowadzonego komercyjnego portu wynosi przynajmniej 7–10%. Obecnie wynosi ona ok. 4%.
Jeśli chodzi o rolę członków grupy roboczej
,
skarżący podnoszą, że odegrali aktywną rolę w postępowaniu administracyjnym. Nie tylko przedstawiali dodatkowe informacje
i odpowiadali na pytania Komisji, lecz także na wezwanie Komisji przedstawili uwagi w przedmiocie jej korespondencji z władzami
niderlandzkimi.
Co do zdolności sądowej grupy roboczej, skarżące oświadczają, że ukonstytuowanie grupy roboczej w dniu 15 marca 2000 r. miało
na celu przede wszystkim obronę interesów komercyjnych portów rekreacyjnych i walkę z nieuczciwą konkurencją. Według prawa
niderlandzkiego grupa robocza zalicza się do związku w rozumieniu art. 26 księgi 2 BW i z tej racji jest osobą prawną, a utworzenie
za pomocą aktu notarialnego lub wpisu do rejestru handlowego nie jest w tym celu konieczne. Fakt, że ma ograniczoną zdolność
prawną według prawa niderlandzkiego i z tego względu nie może na przykład wnieść konkretnego rodzaju sprawy zbiorowej na podstawie
art. 305a księgi 3 BW, nie jest dla niniejszej sprawy istotny.
Odnośnie do tego, czy akt dotyczy grupy roboczej indywidualnie, skarżący przypominają, że Sąd uznał w pkt 65 i 66 ww. wyroku
w sprawie Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum przeciwko Komisji, że skarga wniesiona przez związek jest dopuszczalna z racji
samej tylko okoliczności, że brał on aktywny udział w formalnym postępowaniu oraz w nieformalnych rozmowach poprzedzających
wydanie decyzji (w szczególności poprzez przedstawianie sprawozdań i poprzez fakt bycia ważnym źródłem informacji).
Na rozprawie skarżący dodali, że zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawach połączonych T‑447/93, T‑448/93
i T‑449/93 AITEC i in. przeciwko Komisji (Rec. str. II‑1971) i ww. wyrokiem w sprawie Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum
przeciwko Komisji, ugrupowanie, które w oparciu o swe cele i działalność reprezentuje interesy swoich członków i broni tych
interesów, może wnieść skargę zamiast tychże członków.
Skarżący podsumowują, iż z uwagi na to, że można uznać, iż zaskarżona decyzja dotyczy członków grupy roboczej bezpośrednio
i indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, to samo można stwierdzić w stosunku do grupy roboczej.
Ponadto od początku postępowania Komisja przyjęła grupę roboczą w charakterze rozmówcy. W dodatku skarżące podnoszą, że w celu
uniknięcia wszelkiej dyskusji w przedmiocie dopuszczalności skargi wniesionej przez grupę roboczą skarga została podpisana
wspólnie przez poszczególnych członków.
W odpowiedzi Komisja podkreśla, że czyniąc odwołanie do ww. wyroku w sprawie Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko Komisji,
skarżący ignorują zasadniczą różnicę między tamtą sprawą a sprawą niniejszą, a mianowicie fakt, że w niniejszej sprawie wszczęto
formalne postępowanie wyjaśniające (art. 88 ust. 2 WE), co nie miało miejsca w sprawie Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko
Komisji. Zarówno więc ww. wyrok w sprawie Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko Komisji, jak i linia orzecznicza Cook
i Matra, wywodząca się z wyroków Trybunału z dnia 19 maja 1993 r. w sprawie C‑198/91 Cook przeciwko Komisji (Rec. str. I‑2487)
oraz z dnia 15 czerwca 1993 r. w sprawie C‑225/91 Matra przeciwko Komisji (Rec. str. I‑3203), na którą powołano się w ww.
wyroku w sprawie Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko Komisji, nie mogą posłużyć w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący
mieli możliwość zaprezentowania swoich argumentów w toku postępowania administracyjnego.
Jeśli chodzi o stwierdzenie skarżących, że ich ograniczona zdolność prawna nie jest okolicznością istotną dla sprawy, Komisja
odpiera, że skarżący zapominają, iż ograniczenie uprawnień związków, które nie zostały utworzone za pomocą aktu notarialnego,
ma związek z ich zdolnością sądową. Artykuł 305a księgi 3 BW ma znaczenie, ponieważ stanowi, że wyłącznie związki o pełnej
osobowości prawnej mogą występować do sądu w imieniu swoich członków, który to zapis wyklucza grupę roboczą. Właśnie z powodu
tego ograniczenia osobowość prawna grupy roboczej jest niewystarczająca, by uznać jej legitymację czynną. Zdaniem Komisji,
okoliczność, że zwiąek de facto złożył skargę lub wziął udział w postępowaniu administracyjnym przed Komisją, nie ma żadnego
znaczenia.
Ponadto Komisja utrzymuje, że przyznanie legitymacji czynnej ugrupowaniom o niejasnym statusie prawnym, takim jak „grupa robocza”
nie służy celom prawidłowego przebiegu postępowania.
Co do powołania się na ww. wyrok w sprawie Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum przeciwko Komisji, Komisja wskazała na rozprawie,
że w odwołaniu Trybunał stwierdził wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie C‑78/03 P Komisja przeciwko Aktionsgemeinschaft
Recht und Eigentum (Rec. str. I-10737), że orzekając, iż akt dotyczył danego związku indywidualnie, Sąd naruszył prawo.

Ocena Sądu
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na decyzję skierowaną
do innej osoby, wyłącznie jeżeli decyzja ta dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja
skierowana była do Królestwa Niderlandów, należy zbadać, czy skarżące spełniają oba te warunki.
Po pierwsze zbadać należy legitymację czynną członków grupy roboczej, a po drugie – grupy roboczej.
W przedmiocie legitymacji czynnej członków grupy roboczej
Co do zagadnienia, czy zaskarżona decyzja dotyczy członków grupy roboczej indywidualnie, Sąd przypomina, że z utrwalonego
orzecznictwa wynika, iż podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy,
gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która
odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji (ww. wyrok Trybunału
w sprawie Plaumann przeciwko Komisji, str. 223 i wyrok Trybunału z dnia 23 maja 2000 r. w sprawie C‑106/98 P Comité d’entreprise
de la Société française de production i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3659, pkt 39, wyrok Sądu z dnia 27 kwietnia 1995 r.
w sprawie T‑435/93 ASPEC i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1281, pkt 62).
Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana po zakończeniu formalnego postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 88
ust. 2 WE, należy przypomnieć, że z orzecznictwa wynika również, iż taka decyzja dotyczy indywidualnie przedsiębiorstw, które
wniosły do Komisji skargę powodującą wszczęcie tego postępowania i które – poprzez przedstawienie swoich uwag – wpłynęły na
przebieg postępowania w znacznym stopniu, jeśli zastosowanie środka będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji miało znaczący
wpływ na ich pozycję na rynku (wyrok Trybunału z dnia 28 stycznia 1986 r. w sprawie 169/84 Cofaz i in. przeciwko Komisji,
Rec. str. 391, pkt 24 i 25 oraz wyrok Sądu z dnia 15 września 1998 r. w sprawie BP Chemicals przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3235,
pkt 72).
Takiego znaczącego oddziaływania nie stanowi sama w sobie okoliczność, że sporna decyzja była w stanie wywrzeć pewien wpływ
na stosunki konkurencji panujące na danym rynku i że dane przedsiębiorstwo znajdowało się w jakimkolwiek stosunku konkurencji
wobec beneficjenta tej decyzji (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 10 grudnia 1969 r. w sprawach połączonych 10/68 i 18/68
Eridania i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 459, pkt 7). Zatem przedsiębiorstwo nie może powoływać się jedynie na okoliczność,
że jest konkurentem przedsiębiorstwa będącego beneficjentem spornej decyzji, lecz musi ono ponadto wykazać istotny stopień
pogorszenia swojej pozycji na rynku (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Comité d'entreprise de la Société française de production
i in. przeciwko Komisji, pkt 40 i 41).
W niniejszej sprawie należy zbadać, w jakim zakresie udział skarżących w postępowaniu wszczętym na mocy art. 88 ust. 2 WE
oraz wpływ sprawy na ich pozycję rynkową mogą ich zindywidualizować, zgodnie z art. 230 WE.
Po pierwsze, bezsporny jest fakt, że grupa robocza wszczęła w imieniu swoich członków postępowanie administracyjne przed Komisją.
W tym celu kilkakrotnie przekazywała dodatkowe informacje na temat szeregu portów rekreacyjnych niedziałających w celu osiągnięcia
zysku, które jej zdaniem korzystały z pomocy państwa. Jednak po wszczęciu tego postępowania przysłała ona jedynie jedno pismo,
które nie zawierało nowych informacji ani nie wskazywało na ważne dodatkowe okoliczności.
Po drugie, gdy chodzi o istotny wpływ środka na pozycję rynkową skarżących, należy przypomnieć tytułem wstępu, że, jak to
wynika z pkt 28 ww. wyroku w sprawie Cofaz i in. przeciwko Komisji, do sądu wspólnotowego nie należy orzekanie w definitywny
sposób, na etapie badania dopuszczalności skargi, o stosunkach konkurencji pomiędzy skarżącymi a przedsiębiorstwami – beneficjentami
pomocy. W tym kontekście to wyłącznie skarżący powinni wskazać w należyty sposób przyczyny, dla których decyzja Komisji może
zaszkodzić ich uzasadnionym interesom poprzez znaczący wpływ na ich pozycję na przedmiotowym rynku.
W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawili żadnych dowodów mogących wykazać, że ich sytuacja na
rynku portów rekreacyjnych jest sytuacją szczególną.
Wręcz odwrotnie, podnoszony przez skarżących argument nie tylko nie wskazuje na zindywidualizowanie ich sytuacji, lecz wykazuje,
że ewentualnie środek mógł dotyczyć ich w ten sam sposób, jak wszystkich innych konkurentów. Skarżący utrzymują bowiem, że
sporna pomoc miała wpływ na ich rentowność w ten sposób, że spółki prowadzące omawiane porty rekreacyjne niedziałające w celu
osiągnięcia zysku mogły, dzięki tej pomocy, wynajmować miejsca do cumowania przepływających łodzi rekreacyjnych po cenach
niższych niż ceny obowiązujące w komercyjnych portach rekreacyjnych.
Jednak stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali za pomocą konkretnych dowodów, jak np. obroty osiągane przed wprowadzeniem
i po wprowadzeniu spornych środków, iż środki te mogły mieć znaczący wpływ na ich pozycję na omawianym rynku.
Ponadto na rozprawie Komisja i Królestwo Niderlandów przypomniały, że skarżący stanowią jedynie sześć spośród około 1 200
portów rekreacyjnych działających w Niderlandach (zob. pkt 49 zaskarżonej decyzji). Skarżący nie zakwestionowali tych liczb.
Zatem jest to jedynie maleńka część portów, których potencjalnie mogłaby dotyczyć sporna pomoc. W takich okolicznościach każdy
ze skarżących powinien wykazać, dlaczego pomoc udzielona konkretnemu portowi mogła zagrozić jego własnej działalności, np.
poprzez spowodowanie ryzyka utraty klientów lub zmniejszenia zysku.
Ponadto Królestwo Niderlandów zaznaczyło na rozprawie, a skarżący temu nie zaprzeczyli, że sporna pomoc nie miała wpływu na
ceny w portach komercyjnych w Naarden i Ermelo. W przypadku komercyjnego portu w Naarden należy bowiem zauważyć, że po pierwsze
cena cumowania na stałe dziesięciometrowej łodzi jest wyższa od średniej ceny w Niderlandach za tego rodzaju miejsce (zob.
sprawozdanie Waterrecreatie Advies przekazane przez władze niderlandzkie Komisji w ramach postępowania administracyjnego).
Ponadto zgodnie z rocznymi rachunkami tego portu komercyjnego prowadząca go spółka była w stanie dzielić zyski w ostatnich
latach. Wreszcie w porcie tym powstała lista oczekujących. Jeśli chodzi o komercyjny port w Ermelo, Królestwo Niderlandów
utrzymuje, a skarżący temu nie zaprzeczają, że przez ostatnie trzy lata podnoszono w nim ceny. Tego rodzaju dane nie mogą
służyć na poparcie twierdzenia skarżących, iż sporna pomoc miała wpływ na ich rentowność.
Odwołanie się przez skarżące do ww. wyroku w sprawie Thermenhotel Stoiser Franz i in. przeciwko Komisji – w myśl którego skarga
związku jest dopuszczalna, jeżeli wśród jego członków znajdują się bezpośredni konkurenci beneficjenta spornej pomocy – jest
chybione, ponieważ sporna decyzja w tej sprawie została wydana po przeprowadzeniu jedynie kontroli wstępnej (art. 88 ust. 3 WE).
Wobec tego w niniejszym przypadku skarżące nie mogą w żaden sposób powoływać się na orzecznictwo, w myśl którego, w przypadku
gdy Komisja – nie wszczynając formalnego postępowania wyjaśniającego – stwierdza w ramach wstępnej kontroli, że pomoc państwa
jest zgodna ze wspólnym rynkiem, decyzję taką uznaje się za wywołującą skutki indywidualnie wobec tych zainteresowanych w rozumieniu
art. 88 ust. 2 WE, którzy korzystają z gwarancji procesowych w ramach formalnego postępowania wyjaśniającego (zob. podobnie
ww. wyrok w sprawie BP Chemicals przeciwko Komisji, pkt 82 i 89).
Z powyższych rozważań wynika, że skarżące nie zdołały wykazać, iż zaskarżona decyzja dotyczy ich indywidualnie, to znaczy,
że decyzja ta dotyczy ich w sposób szczególny w porównaniu z innymi podmiotami gospodarczymi, tak jakby były one adresatami
tej decyzji.
W związku z tym w odniesieniu do członków grupy roboczej skargę należy uznać za niedopuszczalną, bez konieczności badania,
czy zaskarżona decyzja dotyczy ich bezpośrednio.
W przedmiocie legitymacji czynnej grupy roboczej
Sąd przypomina, że skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona przez związek przedsiębiorstw niebędący adresatem zaskarżonego
aktu jest dopuszczalna wyłącznie w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeżeli związek, wnosząc skargę, czyni to w zastępstwie
jednego lub większej liczby reprezentowanych przez siebie członków, pod warunkiem że mają oni prawo wnieść dopuszczalną skargę.
Po drugie, ze względu na szczególne okoliczności, jak np. rola, którą związek mógł odegrać w ramach postępowania, w wyniku
którego wydano akt, którego nieważność ma być stwierdzona (zob. podobnie wyroku Sądu z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie T‑380/94
AIUFFASS i AKT przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2169, pkt 50 i z dnia 11 lutego 1999 r. w sprawie T‑86/96 Arbeitsgemeinschaft
Deutscher Luftfahrt‑Unternehmen i Hapag‑Lloyd przeciwko Komisji, Rec. str. II‑179, pkt 56 i 57 wraz z przywołanym orzecznictwem).
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził już w pkt 63, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła indywidualnie członków grupy roboczej.
Zatem nie można uznać, że zastąpienie przez grupę roboczą jednego lub większej liczby jej członków jest ważne.
Należy więc zbadać, czy legitymacja czynna może jej przysługiwać na podstawie szczególnych okoliczności.
Sąd uważa, iż mimo że grupa robocza rzeczywiście uczestniczyła w postępowaniu, w wyniku którego wydano decyzję z dnia 29 października
2003 r., samo jej uczestnictwo nie wystarczy, by przysługiwała jej legitymacja czynna w rozumieniu linii orzeczniczej Van
der Kooy i CIRFS (wyroki Trybunału z dnia 2 lutego 1988 r. w sprawach połączonych 67/85, 68/85 i 70/85 Van der Kooy i in.
przeciwko Komisji, Rec. str. 219 i z dnia 24 marca 1993 r. w sprawie C‑313/90 CIRFS i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑1125).
Jak orzekł Sąd w wyroku z dnia 5 czerwca 1996 r. w sprawie T‑398/94 Kahn Scheepvaart przeciwko Komisji, Rec. str. II‑477,
pkt 42, sam fakt, że skarżący wniósł skargę do Komisji i w związku z tym korespondował z Komisją, i brał udział w spotkaniach
z nią, nie może stanowić wystarczających okoliczności szczególnych dla skarżącego, na podstawie których może on zostać indywidualnie
odróżniony od innych osób i w konsekwencji można uznać jego legitymację do wszczęcia postępowania przeciwko ogólnemu systemowi
pomocy.
Fakt, że związek działa w ramach toczącego się przed Komisją postępowania przewidzianego w postanowieniach traktatu dotyczących
pomocy państwa w celu ochrony wspólnych interesów swoich członków, nie wystarcza sam w sobie do przyznania związkowi legitymacji
czynnej w rozumieniu tego orzecznictwa (ww. wyrok w sprawie Arbeitsgemeinschaft Deutscher Luftfahrt‑Unternehmen i Hapag‑Lloyd
przeciwko Komisji, pkt 60).
Rola, którą odegrali skarżący w sprawach Van der Kooy i in. przeciwko Komisji i CIRFS i in. przeciwko Komisji w procedurze
prowadzącej do wydania aktów zaskarżonych w tych sprawach, była ponadto dużo bardziej znacząca w porównaniu ze zwykłym uczestnictwem
grupy roboczej w niniejszej sprawie.
W sprawie Van der Kooy i in. przeciwko Komisji Trybunał stwierdził, że Landbouwschap, działając w charakterze negocjatora
cen gazu, wzięła czynny udział w postępowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 WE poprzez przedłożenie Komisji uwag na piśmie i utrzymywanie
bliskich kontaktów z właściwymi w sprawie urzędnikami przez cały okres trwania procedury. Była ona jedną ze stron umowy, które
ustalały ceny, na które Komisja nie wyraziła zgody, i w tym charakterze odnoszono się do niej wielokrotnie w decyzji Komisji.
Rola strony skarżącej w sprawie CIRFS i in. przeciwko Komisji była również bardzo istotna. CIRFS było związkiem, którego członkami
byli między innymi główni międzynarodowi wytwórcy tekstyliów syntetycznych. W interesie tych wytwórców wszczął on liczne postępowania
związane z polityką restrukturyzacji sektora, ustalaną przez Komisję. W szczególności, był on partnerem Komisji w rozmowach
przy okazji wprowadzenia „dyscypliny” dla sektora oraz jej rozszerzenia i dostosowania, a także prowadził negocjacje z Komisją,
szczególnie poprzez przedłożenie jej uwag na piśmie i utrzymywanie ścisłego kontaktu z właściwymi jej jednostkami.
Nie miało to miejsca w przypadku grupy roboczej w niniejszej sprawie. Należy stwierdzić, że jej roli, niewykraczającej poza
korzystanie z gwarancji procesowych przysługujących zainteresowanym na podstawie w art. 88 ust. 2 WE, nie można traktować
analogicznie do roli Landbouwschap lub CIRFS w powyższych wyrokach (zob. przez analogię ww. wyrok Komisja przeciwko Aktionsgemeinschaft
Recht und Eigentum, pkt 55–59).
W tych okolicznościach skargę należy uznać za niedopuszczalną również w odniesieniu do grupy roboczej.
Z całości powyższych rozważań wynika, że skarga jest w całości niedopuszczalna.
Jeśli chodzi o argument Komisji dotyczący zdolności sądowej grupy roboczej, Sąd uważa, że nie ma potrzeby orzekania w tej
kwestii, ponieważ decyzja nie dotyczy członków grupy roboczej indywidualnie, a grupa robocza nie uzasadniła, iż posiada legitymację
czynną z racji szczególnych okoliczności.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ skarżący przegrali sprawę w niniejszym przypadku, należy obciążyć ich kosztami własnymi oraz kosztami poniesionymi
przez Komisję, zgodnie z jej żądaniem.
Królestwo Niderlandów pokrywa własne koszty, zgodnie z art. 87 § 4 akapit pierwszy regulaminu.
Z powyższych względów
SĄD (pierwsza izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.
2)
Skarżący pokrywają własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję. Królestwo Niderlandów pokrywa własne koszty.
García‑Valdecasas
Labucka
Trstenjak
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 27 września 2006 r.
Sekretarz

Prezes
E. Coulon

R. García‑Valdecasas
*
Język postępowania: niederlandzki.