CELEX: 62008CJ0470
Politika agrikola komuni
Sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll
Regolament (KE) Nru 1782/2003
Skema ta’ pagament uniku
Trasferiment tad-drittijiet għall-pagament
Skadenza tal-kuntratt ta’ kiri
Obbligi tal-kerrej u ta’ sid il-kera

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 4, p. 269), u tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 795/2001, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tal-iskema ta’ ħlas waħdieni li hemm provvediment dwaru fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 4, p. 226).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn K. van Dijk u l-Gemeente Kampen (komun ta’ Kampen) dwar in-natura u l-portata tal-obbligi li jirriżultaw minn kuntratt ta’ qbiela.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Ir-Regolament Nru 1782/2003
Ir-Regolament Nru 1782/2003 jistabbilixxi, b’mod partikolari, skema ta’ appoġġ għad-dħul tal-bdiewa. Din l-iskema hija deskritta, fit-tieni inċiż tal-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament bħala l-“iskema ta’ pagament uniku” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Skont il-premessa 21 tar-Regolament Nru 1782/2003:
“L-iskemi ta’ appoġġ taħt il-politika agrikola komuni jipprovdu għal appoġġ permezz ta’ dħul dirett b’mod partikolari bil-għan li jiġi żgurat livell ta’ għajxien ġust għall-Komunità agrikola. Dan l-għan hu relatat mill-qrib maż-żamma taż-żoni rurali. Biex tkun evitata l-misallokazzjoni tal-fondi tal-Komunità, l-ebda pagamenti ma għandhom isiru lill-bdiewa li artifiċjalment ħolqu l-kondizzjonijiet mitluba biex jinkisbu tali pagamenti.”
Il-premessa 29 ta’ dan ir-regolament tipprovdi:
“Biex ikun stabbilit l-ammont li l-bidwi għandu dritt għalih taħt l-iskema l-ġdida, hu xieraq li ssir referenza għall-ammonti mogħtija lilu matul il-perjodu ta’ referenza. Biex jittieħed kont ta’ sitwazzjonijiet speċifiċi, għandha tiġi stabbilita riserva nazzjonali. Din ir-riserva tista’ ukoll tintuża biex tiffaċilita l-partiċipazzjoni ta’ bdiewa ġodda fl-iskema. Il-pagament uniku għandu jkun stabbilit fuq livell ta’ razzett.”
Il-premessa 30 ta’ dan ir-regolament tipprovdi b’mod partikolari:
“L-ammont totali li għalih għandu dritt razzett għandu jinqasam f’partijiet (drittijiet għall-pagament) u għandu jintrabat ma’ ċertu numru ta’ ettari eliġibbli li jrid jiġu definiti, biex ikun faċilitat it-trasferiment tad-drittijiet ta’ ‘premium’. Biex ikunu evitati trasferimenti spekulattivi li jwasslu għall-akkumulazzjoni ta’ drittijiet ġhall-pagament mingħajr bażi agrikola li tikkorrispondi magħhom, meta tingħata l-għajnuna, ikun xieraq li tkun ipprovduta rabta bejn id-drittijiet u ċerti numru ta’ ettari eliġibbli […]”
Skont l-Artikolu 2 tal-istess regolament:
“(a)
‘bidwi’: ifisser persuna naturali jew legali, jew grupp ta’ persuni naturali jew legali […] li jeserċita attività agrikola;
[…]
(ċ)
‘attività agrikola’ tfisser il-produzzjoni, trobbija jew tkabbir ta’ prodotti agrikoli inklużi l-ħsad, produzzjoni tal-ħalib, trobbija ta’ annimali u ż-żamma ta’ annimali għal skop ta’ biedja, jew il-manteniment ta’ l-art [żamma tal-artijiet] f’kondizzjoni agrikola u ambjentali tajba kif stabbilit taħt l-Artikolu 5;
[…]”
It-Titolu III tar-Regolament Nru 1782/2003, intitolat “Skema ta’ pagament uniku” fih, fil-Kapitoli 1 sa 4 tiegħu, ir-regoli ta’ bażi applikabbli għal din l-iskema ta’ appoġġ għad-dħul għall-bdiewa bid-“dħul separat” tal-produzzjoni. Mill-Artikoli 33(1)(a), 37(1), 38 u 41 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li l-bdiewa li bbenefikaw, matul perijodu ta’ referenza li jinkludi s-snin 2000 sa 2002, minn pagament taħt mill-inqas waħda mill-iskemi ta’ appoġġ imsemmija fl-Anness VI ta’ dan ir-regolament, għandhom dritt għal għajnuna kkalkulat fuq il-bażi ta’ ammont ta’ referenza miskub, għal kull bidwi, minn medja annwali, fuq dan il-perijodu, tat-total ta’ pagamenti mogħtija skont dawn l-iskemi.
L-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi:
“Għajnuna taħt l-iskema ta’ pagament uniku għandha titħallas fir-rigward ta’ drittijiet għall-pagament kif definiti fil-Kapitolu 3, akkumpanjati b’numru ugwali ta’ ettari eliġibbli kif definiti fl-Artikolu 44(2).”
Il-Kapitolu 3 tat-Titolu 3 tar-Regolament Nru 1782/2003 jinkludi Sezzjoni 1 intitolata “Drittijiet għall-pagament ibbażati fuq iż-żoni”. L-Artikolu 43(1) ta’ dan ir-regolament, li jagħmel parti minn din is-sezzjoni, jipprovdi b’mod partikolari:
“Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 48, bidwi għandu jirċievi dritt ġħall-pagament għal kull ettaru li jiġi kalkulat bid-diviżjoni ta’ l-ammont ta’ referenza bil-medja ta’ tlett snin tan-numru ta’ ettari kollha li fil-perjodu ta’ referenza taw id-dritt għall-pagamenti diretti mniżżla fl-Anness VI.
In-numru totali ta’ drittjiet għall-pagament għandu jkun ugwali għan-numru medju ta’ ettari fuq imsemmi.
[…]”
Skont l-Artikolu 44 ta’ dan ir-regolament:
“1.   Kull dritt għall-pagament akkumpanjat b’ettaru eliġibbli għandu jagħti dritt għall-pagament ta’ l-ammont iffissat mid-dritt ta’ pagament.
2.   ‘Ettaru eliġibbli’ ifisser kull żona agrikola ta’ l-azjenda meħuda minn art li tinħarat u mergħa permanenti ħlief żoni kkultivati bi prodotti permanenti, foresti jew żoni użati għall-attivitajiet mhux agrikoli.
3.   Il-bidwi għandu jiddikjara l-biċċiet ta’ art li jikkorrispondu ma’ l-ettaru eliġibbli li jakkumpanja kull dritt għall-pagament. Ħlief fil-każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali, dawn il-biċċiet ta’ art għandhom ikunu għad-dispożizzjoni tal-bidwi għal mill-inqas perjodu ta’ 10 xhur, li jibdew minn data ffissata mill-Istat Membru, imma mhux qabel l-1 ta’ Settembru tas-sena kalendarja ta’ qabel is-sena meta ġiet sottomessa l-applikazzjoni għall-partiċipazzjoni fl-iskema unika ta’ pagament.
4.   L-Istati Membri jistgħu, f’ċirkustanzi ġustifikati, jawtorizzaw lill-bidwi jimmodifika d-dikjarazzjoni tiegħu bil-kondizzjoni li jirrispetta n-numru ta’ ettari li jikkorrispondu mad-drittijet tiegħu għall-pagament u l-kondizzjonijiet għall-għoti tal-pagament uniku fiż-żona konċernata.”
L-Artikolu 46 tar-Regolament Nru 1782/2003, intitolat “Trasferiment ta’ drittijiet għall-pagament”, jipprovdi:
“1.   Drittijiet għall-pagament jistgħu jiġu trasferiti biss lill-bidwi ieħor stabbilit fl-istess Stat Membru ħlief fil-każ ta’ trasferiment b’wirt attwali jew antiċipat.
[…]
2.   Drittijiet għall-pagament jistgħu jiġu trasferiti permezz ta’ bejgħ jew trasferiment definittiv ieħor bl-art jew mingħajr. B’kuntrast, kiri jew tipi ta’ operazzjonijiet simili għandhom biss jiġu permessi jekk id-drittijiet għall-pagament li ġew trasferiti huma akkumpanjati mit-trasferiment ta’ numru ekwivalenti ta’ ettari eliġibbli.
Ħlief fil-każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali msemmija fl-Artikolu 40(4), bidwi jista’ jitrasferixxi d-drittijiet tiegħu għall-pagament mingħajr art biss wara li uża, fis-sens ta’ l-Artikolu 44, mill-inqas 80% tad-drittijiet tiegħu għall-pagament matul mill-inqas sena kalendarja waħda jew, wara li volontarjament ċeda lir-riżerva nazzjonali d-drittijiet għall-pagament kollha li ma użax fl-ewwel sena ta’ applikazzjoni ta’ l-iskema ta’ pagament uniku.
3.   Fil-każ ta’ bejgħ tad-drittijet għall-pagament, bl-art jew mingħajr, l-Istati Membri jistgħu, waqt li jaġixxu skond il-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-Komunità, jiddeċidu li parti mid-drittijiet għall-pagament mibjugħa għandhom imorru lura fir-riżerva nazzjonali jew li l-valur tal-‘unit’ tagħhom jiġi mnaqqas favur ir-riżerva nazzjonali, skond kriterja ffissati mill-Kummissjoni skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 144(2).”
Id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 5 tat-Titolu III ta’ dan ir-regolament, intitolat “Implimentazzjoni reġjonali u mhux obbligatorja” jippermettu lill-Istati Membri li jiddeċiedu, sal-1 ta’ Awwissu 2004, li japplikaw l-iskema ta’ pagament uniku prevista fil-Kapitoli 1 sa 4 ta’ dan l-istess Titolu III, b’mod partikolari fuq livell reġjonali jew b’mod parzjali.
Skont l-Artikoli 58(1) u (3) u 59(1) u (2) ta’ dan ir-regolament, Stat Membru jista’ jwettaq reġjonalizzazzjoni tal-iskema ta’ pagament uniku billi jqassam il-limitu nazzjonali tiegħu mhux individwalment bejn il-bdiewa ta’ dan l-Istat fuq il-bażi tal-ammonti ta’ referenza rispettivi tagħhom, iżda bejn ir-reġjuni differenti tat-territorju tiegħu, u billi jqassam l-ammont ta’ kull limitu reġjonali hekk miksub b’somma f’daqqa lill-bdiewa kollha tar-reġjun ikkonċernat, fejn kull wieħed minnhom jibbenefika mid-drittijiet, li l-valur unitarju tagħhom huwa kkalkolat bid-diviżjoni tal-limitu reġjonali stabbilit bin-numru ta’ ettari eliġibbli għall-għajnuna stabbilita fuq livell reġjonali.
Ir-Regolament Nru 1234/2007
L-Artikolu 74(4) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007, tat-22 ta’ Ottubru 2007, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) (
ĠU L 299, p. 1
), jipprovdi:
“Fejn m’hemmx ftehim bejn il-partijiet, fil-każ ta’ kirjiet li waslu sabiex jagħlqu mingħajr l-ebda possibbiltà ta' tiġdid fuq termini simili, jew f’sitwazzjonijiet li jinvolvu effetti legali komparabbli, il-kwoti individwali in kwistjoni għandhom ikunu trasferiti fis-sħiħ jew f'parti lill-produttur li jkun qed jeħodhom, skond id-dispożizzjonijiet adottat mill-Istati Membri, b’kont meħud ta’ l-interessi leġittimi tal-partijiet.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
La l-leġiżlazzjoni dwar il-politika agrikola komuni — għajnuna għad-dħul 2006 (Regeling GLB — inkomenssteun 2006) adottata skont ir-Regolamenti Nru 1782/2003 u 795/2004, u lanqas it-Titolu 5 tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili, dwar il-kuntratt ta’ qbiela, ma jinkludux dispożizzjonijiet speċifiċi dwar kif għandhom jiġu kkunsidrati d-drittijiet għall-pagament mogħtija skont ir-Regolament Nru 1782/2003 jew il-valur tagħhom fi tmiem il-kera.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Mis-sena 1982, K. Van Dijk jikri diversi biċċiet ta’ art agrikola li jappartjenu lill-Gemeente Kampen u ż-żona totali ta’ din l-art hija ta’ 34 etterari, mitejn metru kwadru u 36 ċentjarji. Il-kuntratt tal-kera li jorbothom ma fih ebda klawżola dwar l-iskemi ta’ appoġġ għad-dħul jew għad-drittijiet għall-pagament.
Sa minn diversi snin, K van Dijk irċieva, fuq il-bażi tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1765/92, tat-30 ta’ Ġunju 1992, li jwaqqaf sistema ta’ appoġġ għal produtturi ta’ ċerti prodotti tar-raba’ li jinħarat (
ĠU L 181, p. 12
) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1251/1991, tas-17 ta’ Mejju 1999, li jwaqqaf sistema ta’ appoġġ għal produtturi ta’ ċerti prodotti tar-raba’ li jinħarat (
ĠU L 160, p. 1
), pagamenti kumpensatorji skont is-sistema ta’ appoġġ għall-prodotturi li kienet marbuta mal-produzzjoni ta’ ċerti prodotti tar-raba’. Wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1782/2003, huwa ingħata drittijiet għall-pagament skont l-Artikoli 33(1), 38 u 43(1) u (2)(a) ta’ dan ir-regolament.
Inħolqot diverġenza bejn K. van Dijk u l-Gemeente Kampen rigward in-natura u l-portata tal-obbligi li jirriżultaw mill-kuntratt tal-kera li jorbothom.
B’deċiżjoni tal-25 ta’ Settembru 2007, ir-Rechtbank Zwolle-Lelystad iddeċidiet li K. Van Dijk kellu l-obbligu, fl-għeluq tal-kera, li jitrasferixxi lill-Gemeente Kampen l-artijiet li kienu s-suġġett tal-kuntratt tal-kera, inklużi d-drittijiet għall-pagament ikkostitwiti minn artijiet jew relatati magħhom, billi jingħata kumpens ugwali għan-nofs il-valur ta’ dawn id-drittijiet. Din il-qorti ddeċidiet ukoll li K. Van Dijk ma kienx awtorizzat li jitrasferixxi dawn id-drittijiet għall-pagament mingħajr il-kunsens minn qabel tal-Gemeente Kampen.
B’ċitazzjoni tal-24 ta’ Ottubru 2007, K. Van Dijk appella din il-kawża quddiem il-Gerechtshof te Arnhem. Fil-fehma tiegħu, jirriżulta mir-Regolamenti Nri 1782/2003 u 795/2004 li d-drittijiet għall-pagament għandhom jibqgħu għand minn jikri fl-għeluq tal-kera. Minbarra dan, K. Van Dijk isostni li, bid-differenza tal-kwoti tal-ħalib li bħala prinċipju huma marbuta mal-artijiet li l-produttur tal-ħalib jew il-bidwi jkun uża matul il-perijodu ta’ referenza, id-drittijiet għall-pagament huma marbuta mal-persuna tal-agrikoltur.
Il-Gemeente Kampen issostni li la r-Regolament Nru 1782/2003 u lanqas ir-Regolament Nru 795/2004 ma jippreċiżaw x’jiġri mid-drittijiet għall-pagament fl-għeluq tal-kera. Hija tiddeduċi li r-relazzjonijiet legali bejn min jikri u sid il-kera huma rregolati mil-liġi nazzjonali.
Peress li d-deċiżjoni tal-kawża li tressqet quddiemha tiddependi mill-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli, il-Gerechtshof te Arnhem iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali f’dan il-qasam, il-kerrej huwa obbligat, skont ir-Regolamenti Nru 1782/2003 u Nru 795/2004 jew skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari l-prinċipju li jipprojbixxi l-arrikkiment indebitu, li meta jiskadi l-kuntratt ta’ kiri jittrasferixxi l-fond mikri lil sid il-kera, inklużi d-drittijiet għall-pagament akkumulati fuqu jew konnessi miegħu?
2)
F’każ ta’ risposta affermattiva għall-[ewwel] domanda: fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali f’dan il-qasam, sid il-kera huwa obbligat, skont ir-Regolamenti Nru 1782/2003 u Nru 795/2004 jew skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari l-prinċipju li jipprojbixxi l-arrikkiment indebitu, li jikkumpensa lill-kerrej għad-drittijiet għall-pagament ittrasferiti lil sid il-kera u, f’tali każ, il-kerrej għandu jikkumpensah għall-valur totali ta’ dawn id-drittijiet jew għal parti biss minn dan il-valur u, f’dan l-aħħar każ, f’liema proporzjon?
3)
Fil-każ ta’ risposta negattiva għall-[ewwel] domanda: fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali f’dan il-qasam, il-kerrej huwa obbligat, skont ir-Regolamenti Nru 1782/2003 u Nru 795/2004 jew skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt Komuntarju, b’mod partikolari l-prinċipju li jipprojbixxi l-arrikkiment indebitu, li jikkumpensa lil sid il-kera għad-drittijiet għall-pagament miżmuma mill-kerrej u, f’tali każ, il-kerrej għandu jikkumpensah għall-valur totali ta’ dawn id-drittijiet jew għal parti biss minn dan il-valur u, f’dan l-aħħar każ, f’liema proporzjon?”
Fuq id-domandi preliminari
Permezz ta’ dawn it-tliet domandi, li għandhom jiġu kkunsidrati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt Komunitarju jobbligax lill-kerrej, fl-għeluq tal-kera, li jitrasferixxi lil sid il-kera l-artijiet bi qbiela inkwistjoni flimkien mad-drittijiet għall-pagament ikkostitwiti għal dawn l-artijiet, jew relatati magħhom, jew li jħallsu kumpens.
L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li ebda dispożizzjoni tar-Regolamenti Nri 1782/2003 u 795/2004 ma tipprovdi li l-kerrej għandu l-obbligu, malli tagħlaq il-kera, li jitrasferixxi lis-sid il-kera l-artijiet li huma s-suġġett tal-kiri flimkien mad-drittijiet għall-pagament ikkostitwiti għal dawn l-artijiet jew relatati magħhom. F’dan ir-rigward, l-iskema ta’ pagament uniku hija differenti minn dik tal-kwoti tal-ħalib li, skont l-Artikolu 74(1) tar-Regolament Nru 1234/2007, hija rregolata bil-prinċipju tat-trasferiment tal-kwoti mal-ażjenda.
Min-naħa l-oħra, jirriżulta kemm mill-għanijiet kif ukoll mill-istruttura tar-Regolament Nru 1782/2003 li, fin-nuqqas ta’ stipulazzjoni kuntrarja, id-drittijiet għall-pagament jibqgħu miżmuma mill-kerrej fl-għeluq tal-kera.
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li, skont it-tieni inċiż tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1782/2003, l-iskema ta’ pagament uniku tikkostitwixxi appoġġ għad-dħul tal-bdiewa li l-għan tagħha huwa, hekk kif tipprovdi l-premessa 21 ta’ dan ir-regolament, li jiġi żgurat livell ta’ għajxien ġust għall-komunità agrikola. Skont l-Artikolu 33(1) ta’ dan ir-regolament, għandhom b’mod partikolari aċċesss għall-iskema ta’ pagament uniku l-bdiewa li ġew mogħtija pagament fil-perijodu ta’ referenza taħt mill-inqas waħda mill-iskemi ta’ appoġġ imsemmija fl-Anness VI tal-istess regolament.
Skont l-Artikolu 43(1) tar-Regolament Nru 1782/2003, id-drittijiet għall-pagament mogħtija lill-bidwi skont l-iskema ta’ pagament uniku jiddependu min-numru ta’ ettari li huwa kellu matul il-perijodu ta’ referenza kif ukoll mill-pagamenti li kienu ngħatawlu skont dawn l-imsemmija skemi ta’ appoġġ.
Barra minn hekk, l-Artikolu 44(1) ta’ dan ir-regolament jirrikonoxxi l-eżistenza ta’ rabta bejn drittijiet għall-pagament u żona agrikola fis-sens li kull dritt għall-pagament li jikkorrispondi għal ettaru eliġibbli għall-għajnuna jagħti dritt għall-pagament tal-ammont stabbilit minn dan id-dritt.
Huwa f’dan il-kuntest li l-Artikolu 36(1) tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi li l-għajnuna taħt l-iskema ta’ pagament uniku għandha titħallas fir-rigward ta’ drittijiet għall-pagament akkumpanjati b’numru ugwali ta’ ettari eliġibbli għall-għajnuna.
F’dan ir-rigward għandu jiġi rrilevat li, kif jirriżulta mill-premessa 30 tar-Regolament Nru 1782/2003, l-eżistenza ta’ tali rabta bejn drittijiet għall-pagament u ettari eliġibbli għall-għajnuna hija intiża b’mod partikolari sabiex tipprevjeni t-trasferimenti għal għanijiet spekulattivi li jwasslu għall-akkumular ta’ drittijiet għall-pagament mingħajr relazzjoni mal-bażi agrikola.
Min-naħa l-oħra, ma jirriżulta bl-ebda mod mill-Artikolu 36(1) li d-drittijiet għall-pagament huma marbuta ma’ biċċiet ta’ art partikolari, b’mod partikolari ma’ dawk li kellu l-bidwi matul il-perijodu ta’ referenza.
Għalhekk, dak li żgur huwa definittiv huwa li, għall-għoti tal-għajnuna, in-numru ta’ drittijiet għall-pagament li għandu bidwi jikkorrispondi għal numru ekwivalenti ta’ ettari eliġibbli għall-għajnuna, u mhux għal biċċiet ta’ art partikolari. Barra minn hekk, l-Artikolu 44(4) tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi espressament għall-possibbiltà għall-Istati Membri, f’ċirkustanzi ġustifikati, li jawtorizzaw lill-bidwi li jimmodifika d-dikjarazzjoni tiegħu dwar il-biċċiet ta’ art li jikkorrispondu maż-żona eliġibbli marbuta ma’ dritt għall-pagament, bil-kundizzjoni li josserva n-numru ta’ ettari li jikkorrispondu mad-drittijet tiegħu għall-pagament kif ukoll il-kundizzjonijiet previsti għall-għoti tal-pagament uniku fiż-żona kkonċernata.
It-tieni nett, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 46 tar-Regolament Nru 1782/2003 jinkludi l-possibbiltà li jiġu ttrasferiti d-drittijiet għall-pagament skont l-għan imsemmi fil-premessa 30 ta’ dan ir-regolament.
B’mod partikolari, il-paragafu 2 ta’ dan l-artikolu jipprovdi li t-trasferiment ta’ drittijiet għall-pagament mingħajr art ma jistax iseħħ ħlief f’każ ta’ trasferiment definittiv. F’każ bħal dan, il-bidwi li kien sa dak in-nhar jibbenefika mid-drittijiet għall-pagament jirrinunzja b’mod definittiv għat-talbiet tiegħu permezz ta’ bejgħ lil bidwi ieħor, li sussegwentement jattiva dawn id-drittijiet favur tiegħu stess. Sabiex ikun jista’ jintalab pagament ta’ dawn id-drittijiet, il-bidwi kkonċernat għandu jkollu, skont l-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1782/2003, numru biżżejjed ta’ ettari ta’ art agrikola eliġibbli għall-għajnuna, u dan sabiex tiġi ggarantita l-eżistenza ta’ bażi agrikola suffiċjenti għall-pagament tad-drittijiet.
Min-naħa l-oħra, f’każ ta’ kiri jew ta’ kull tranżazzjoni li tixxiebah, it-trasferiment tad-drittijiet għall-pagament huwa awtorizzat biss bil-kundizzjoni li jkun hemm ukoll it-trasferiment ta’ numru ekwivalenti ta’ ettari eliġibbli għall-għajnuna. Din id-dispożizzjoni li tinsab fl-Artikolu 46(2) tar-Regolament Nru 1782/2003 hija intiża sabiex ikunu evitati, skont l-għan li jinsab fil-premessa 30 ta’ dan ir-regolament, it-trasferimenti spekulattivi li jistgħu jwasslu għall-akkumulazzjoni ta’ drittijiet għall-pagament mingħajr bażi agrikola li tikkorrispondi magħhom.
L-Artikolu 46(1) tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi minbarra dan li, minbarra fil-każ ta’ trasferimenti permezz ta’ wirt attwali jew antiċipat, id-drittijiet għall-pagament jistgħu jiġu ttrasferiti biss lil bidwi tal-istess Stat Membru. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 33(1)(a) tar-Regolament Nru 1782/2003 u tal-Artikolu 2(1)(a) u (ċ) ta’ dan ir-regolament, l-iskema ta’ pagament uniku hija intiża għall-bdiewa, jiġifieri għall-persuni li jeżerċitaw “attività agrikola” li tikkonsisti fil-produzzjoni, fit-trobbija jew fit-tkabbir ta’ prodotti agrikoli jew iż-żamma tal-artijiet f’kundizzjoni agrikola u ambjentali tajba.
Issa, il-kerrej tal-artijiet ma huwiex neċessarjament bidwi fis-sens tal-Artikolu 2(a) tar-Regolament Nru 1782/2003. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jekk il-leġiżlatur Komunitarju kien xtaq li d-drittijiet għall-pagament f’kull każ jiġu ttrasferiti lejn sid il-kera fl-għeluq tal-kera, huwa kien jipprovdi dispożizzjoni f’dan is-sens.
Fir-rigward ta’ kull ma ntqal, għandu jiġi kkonstatat li r-Regolamenti Nru 1782/2003 u 795/2004 ma fihom ebda obbligu għall-bidwi li jkun ħa artijiet bi qbiela li jittrasferixxi lis-sid il-kera d-drittijiet għall-pagament tiegħu fl-għeluq tal-kera.
Lanqas ma hemm lok li jiġi ppresuppost li l-prinċipju li jipprojbixxi l-arrikkiment indebitu jobbliga lill-bidwi, fl-għeluq tal-kera, li jittrasferixxi d-drittijiet għall-pagament tiegħu lis-sid il-kera jew li jħallsu kumpens.
Fil-fatt, skont il-prinċipji komuni għal-liġijiet tal-Istati Membri, id-dritt għar-rifużjoni min-naħa tal-persuna arrikkita huwa suġġett għan-nuqqas ta’ bażi legali tal-arrikkiment inkwistjoni (sentenza tas-16 ta’ Diċembru 2008, Madar (UK) vs Il-Kummissjoni, C-47/07 P, Ġabra p. I-9761, punti 44 sa 46 u 49).
Issa, ma jistax jiġi kkunsidrat li d-drittijiet għall-pagament li jibbenefika minnhom il-bidwi huma mingħajr bażi legali peress li huma ġew attribwiti lilu skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1782/2003.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha jirriżulta li d-dritt Komunitarju ma jobbligax lill-kerrej, fl-għeluq tal-kera, li jitrasferixxi lis-sid il-kera l-artijiet bi qbiela inkwistjoni flimkien mad-drittijiet għall-pagament ikkostitwiti għal dawn l-artijiet jew relatati magħhom, u lanqas li jħallsu kumpens.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Id-dritt Komunitarju ma jobbligax lill-kerrej, fl-għeluq tal-kera, li jitrasferixxi lis-sid il-kera l-artijiet bi qbiela inkwistjoni flimkien mad-drittijiet għall-pagament ikkostitwiti għal dawn l-artijiet jew relatati magħhom, u lanqas li jħallsu kumpens.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.