CELEX: 62006CJ0372
Kodiċi Doganali tal-Komunità
Miżuri ta’ applikazzjoni
Regolament (KEE) Nru 2454/93
Anness 11
Oriġini mhux preferenzjali tal-merkanzija
Riċevituri tat-televiżjoni
Kunċett ta’ ‛pproċessar jew xogħol sostanzjali’
Kriterju tal-valur miżjud
Validità u interpretazzjoni
Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija
Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni Nru 1/95
Effett dirett
Interpretazzjoni

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-validità tad-dispożizzjonijiet li jidhru fil-kolonna 3, fil-pożizzjoni 8528
tan-nomenklatura magħquda, imsemmija fl-Anness 11 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993 li
jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 (ĠU L 253, p.1, iktar ’il
quddiem id-“dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93”).
2       L-imsemmija talba titratta wkoll l-interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
3       Din titratta wkoll l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali, iffirmat fit-23 ta’ Novembru 1970 f’Brussell
u konkluż, approvat u ffirmat għan-nom tal-Komunità permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2760/72, tad-19 ta’ Diċembru 1972
(ĠU L 293, p. 1, iktar ’il quddiem il-“protokoll addizzjonali”), mehmuż mal-Ftehim li jwaqqaf Assoċjazzjoni bejn il-Komunità
Ekonomika Ewropea u t-Turkija li ġie ffirmat, fit-12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, kif ukoll mill-Istati
Membri tal-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità, konkluż, approvat u kkonfermat għan-nom tal-Komunità permezz tad-Deċiżjoni
tal-Kunsill tat-23 ta’ Diċembru 1963 (ĠU 217, 1964, p. 3685, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija”).
4       L-imsemmija talba titratta, fl-aħħar nett, l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 44 sa 47 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni
KE-Turkija Nru 1/95, tat-22 ta’ Diċembru 1995, dwar l-implementazzjoni tal-fażi definittiva ta’ l-Unjoni Doganali (ĠU L 35,
1996, p. 1, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 1/95”).
5       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Asda Stores Ltd (iktar ’il quddiem “Asda”) u l-Commissioners of
Her Majesty’s Revenue and Customs (Awtoritajiet Doganali tar-Renju Unit, iktar ’il quddiem l-“awtoritajiet doganali”) dwar
id-dazji kontra d-dumping u taxxi fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) fuq l-importazzjoni ta’ riċevituri tat-televiżjoni
bil-kulur (iktar ’il quddiem it-“TVK”) assemblati t-Turkija u importati fir-Renju Unit.

Il-kuntest ġuridiku

Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija
6       Skond l-Artikolu 2(1) tiegħu, il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija għandu bħala għan li jippromwovi t-tisħiħ kontinwu u
bbilanċjat tar-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bejn il-Partjiet kontraenti, billi tittieħed totalment in kunsiderazzjoni
n-neċessità li jiġi assigurat l-iżvilupp mgħaġġel ta’ l-ekonomija tar-Repubblika tat-Turkija u ż-żieda tal-livell ta’ l-impjiegi
u tal-kundizzjonijiet ta’ l-għajxien tal-poplu Tork. L-Artikolu 2(3) jipprovdi li din l-assoċjazzjoni tinkludi fażi preparatorja,
fażi tranżitorja u fażi definittiva.
7       L-Artikolu 3(1) tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija jgħid:
“Fil-fażi preparatorja, ir-[Repubblika] tat-Turkija għandha ssaħħaħ l-ekonomija tagħha, bl-għajnuna tal-Komunità, sabiex tkun
tista’ tassumi l-obbligi tagħha fil-fażijiet tranżitorji u definittivi.
Il-metodi ta’ applikazzjoni relatati ma’ din il-fażi preparatorja, u b’mod partikolari l-għajnuna tal-Komunità, huma ddefiniti
fil-protokoll provviżorju u fil-protokoll finanzjarju anness mal-Ftehim.” [traduzzjoni mhux uffiċjai]
8       L-Artikolu 6 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija juża l-kliem segwenti:
“Sabiex tiġi assigurata l-applikazzjoni u l-iżvilupp progressiv tas-sistema ta’ assoċjazzjoni, il-Partijiet kontraenti għandhom
jiltaqgħu f’Kunsill ta’ Assoċjazzjoni li għandu jaġixxi fil-limiti tal-poteri mogħtija lilu mill-Ftehim.” [traduzzjoni mhux
uffiċjai]
9       L-Artikolu 30 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija jgħid:
“Il-protokolli li l-Partijiet kontraenti qablu li jannettu mal-Ftehim jifformaw parti integrali minnnu.” [traduzzjoni mhux
uffiċjai]
10     Skond l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali:
“1.      Jekk, fil-perjodu ta’ tnejn u għoxrin sena, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet kontraenti, jikkonstata
prattiċi ta’ dumping ipprattikati fir-relazzjonijiet bejn il-Komunità u r-Repubblika tat-Turkija, huwa għandu jindirizza rakkomandazzjonijiet
lill-persuna jew persuni responsabbli ta’ dawn il-prattiċi sabiex dawn jintemmu.
2.      Il-parti lesa tista’, wara li tkun informat lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, tieħu il-miżuri ta’ protezzjoni xierqa fil-kaz
fejn:
a)      il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni ma ħa l-ebda deċiżjoni, skond il-paragrafu 1, f’terminu ta’ tliet xhur sa mill-preżentazzjoni
tat-talba;
b)      minkejja t-trażmissjoni tar-rakkomandazzjonijiet previsti fil-paragrafu 1, il-prattiċi tad-dumping ikomplu.
Minbarra dan, meta l-interess tal-parti lesa teħtieġ azzjoni immedjata, din il-parti tista’, wara li tkun informat lill-Kunsill
ta’ Assoċjazzjoni, tintroduċi, bħala prekawzjoni, miżuri provviżorji ta’ protezzjoni li jinkludu fosthom id-dazji kontra d-dumping.
It-terminu ta’ dawn il-miżuri ma jistax jeċċedi tliet xhur sa mill-introduzzjoni tat-talba jew tad-data li fiha l-parti lesa
tkun ħadet il-miżuri ta’ protezzjoni skond [il-punt] (b) tas-subparagrafu preċedenti.
3.      Meta l-miżuri ta’ protezzjoni ttieħdu fil-każijiet previsti fis-subparagrafu (a) tal-paragrafu 2 jew [fit-]tieni subparagrafu,
il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista’, fi kwalunkwe ħin, jiddeċiedi li dawn il-miżuri ta’ protezzjoni għandhom ikunu sospiżi
waqt li jkunu mistennija r-rakkomandazzjonijiet previsti fil-paragrafu 1.
Meta l-miżuri ta’ protezzjoni ttieħdu fil-każ previst fis-subparagrafu (b) tal-paragrafu 2, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista’
jirrakkomanda s-suppressjoni jew il-modifikazzjoni ta’ dawn il-miżuri ta’ protezzjoni.
4.      Il-prodotti li joriġinaw minn waħda mill-Partijiet kontraenti jew li jinsabu f’ċirkulazzjoni ħielsa hemmhekk u li ġew esportati
fil-Parti kontraenti l-oħra huma ammessi għar-reimportazzjoni fit-territorju ta’ l-ewwel mingħajr ma jistgħu jkunu suġġetti
għal ebda dazju tad-dwana, restrizzjoni kwantitattiva jew miżura ta’ effett ekwivalenti.
Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista’ jifformula kull rakkomandazzjoni utili għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu
preżenti, billi jispira ruħu mill-esperjenza li l-Komunità kisbet f’dan il-qasam.” [traduzzjoni mhux uffiċjai]
11     Id-Deċiżjoni Nru 1/95 tistabbilixxi Unjoni Doganali bejn il-Komunità u r-Repubblika tat-Turkija, għall-merkanzija prinċipalment
għajr il-prodotti agrikoli. Din tipprovdi l-eliminazzjoni tad-dazji tad-dwana u tat-taxxi b’effett ekwivalenti, kif ukoll
is-suppressjoni tar-restrizzjonijiet kwantitattivi u tal-miżuri ta’ effett ekwivalenti.
12     It-Taqsima III ta’ din id-deċiżjoni, intitolata “Strumenti ta’ difiża kummerċjali” li tidher fil-Kapitolu IV ta’ din id-deċiżjoni
tinkludi l-Artikoli li ġejjin:
“Artikolu 44
1.      Fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni  għandu jipproċedi għal re-eżami tal-prinċipju ta’ l-applikazzjoni
ta’ strumenti ta’ difiża kummerċjali għajr il-miżuri ta’ salvagwardja minn waħda mill-Partijiet kontraenti fir-relazzjonijiet
tagħha mal-Parti kontraenti l-oħra. Fil-kuntest ta’ dan l-eżami, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista’ jiddeċiedi li jissospendi
l-applikazzjoni ta’ dawn l-istrumenti bil-kundizzjoni li [r-Repubblika tat-]Turkija tkun applikat ir-regoli dwar il-kompetizzjoni,
dwar il-verifika ta’ l-għajnuna mill-Istat, kif ukoll id-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ l-acquis communautaire dwar is-suq intern
u assigurat l-applikazzjoni effettiva tagħhom, u b’hekk joffri garanzija kontra l-kompetizzjoni żleali komparabbli għal dik
eżistenti fis-suq intern.
2.      Il-metodi ta’ applikazzjoni tal-miżuri kontra d-dumping definiti fl-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali jibqgħu fis-seħħ.
Artikolu 45
B’eċċezzjoni għad-dispożizzjonijiet tat-Taqsima II tal-Kapitolu V, il-proċeduri ta’ konsultazzjoni u tat-teħid tad-deċiżjoni
previsti fl-imsemmija taqsima ma japplikawx għall-miżuri ta’ difiża kummerċjali meħuda mill-Partijiet kontraenti.
Fil-kuntest ta’ l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ politika kummerċjali fir-rigward tal-pajjiżi terzi, il-Partijiet kontraenti
għandhom jagħmlu sforz, meta ċ-ċirkustanzi u l-obbligi internazzjonali jippermettulhom, li jikkoordinaw l-azzjoni tagħhom
permezz ta’ skambji ta’ informazzjoni u konsultazzjonijiet.
Artikolu 46
B’eċċezzjoni għall-prinċipju tal-moviment liberu ta’ merkanzija msemmi fil-Kapitolu I, Parti kontraenti li ħadet jew li tista’
tieħu miżuri kontra d-dumping jew kull miżura oħra abbażi ta’ l-istrumenti ta’ difiża kummerċjali previsti fl-Artikolu 44
fir-relazzjonijiet tagħha mal-parti l-oħra jew ma’ pajjiżi terzi tista’ tissuġġetta l-importazzjonijiet ta’ prodotti kkonċernati
provenjenti mit-territorju tal-Parti l-oħra għal dawn il-miżuri. F’dan il-każ, hija għandha tinnotifika dan lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni Doganali.
Artikolu 47
Fit-twettiq tal-formalitajiet ta’ importazzjoni ta’ prodotti li huma s-suġġett ta’ miżuri ta’ politika kummerċjali previsti
fl-Artikoli preċedenti, l-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ importazzjoni għandhom jitolbu lill-importatur jindika, fid-dikjarazzjoni
tad-dwana, l-oriġini tal-prodotti kkonċernati.
Prova supplementari tista’ tintalab sabiex tiġi verifikata l-oriġini eżatta tal-merkanzija in kwistjoni meta dubji serji u
fondati jagħmlu dan assolutament neċessarju.” [traduzzjoni mhux uffiċjai]

Il-Kodiċi Doganali tal-Komunità
13     L-Artikolu 22 tat-Taqsima 1, intitolata “Oriġini mhux preferenzjali”, tal-Kapitolu 2 tat-Titolu II, tar-Regolament tal-Kunsill
(KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 302, p. 1, iktar ’il quddiem
il-“Kodiċi Doganali tal-Komunità”), jgħid:
“L-Artikoli 23 sa 26 jiddefinixxu l-oriġini mhux preferenzjali tal-merkanzija għall-iskopijiet ta’:
a)      applikazzjoni tat-Tariffa Doganali tal-Komunitajiet Ewropej bl-eċċezzjoni tal-miżuri li ssir referenza għalihom fl-Artikolu
20(3)(d) u (e);
b)      l-applikazzjoni ta’ miżuri minbarra miżuri tat-tariffa mwaqqfa minn dispożizzjonijiet tal-Komunità li jirregolaw oqsma speċifiċi
li għandhom x’jaqsmu ma’ kummerċ ta’ merkanzija;
c)      il-preparazzjoni u ħruġ ta’ ċertifikati ta’ oriġini.”
14     Skond l-Artikolu 23 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità:
“1.      Merkanzija li toriġina f’pajjiż għandha tkun dik miksuba kollha jew prodotti f’dak il-pajjiż.
2.      L-espressjoni “merkanzija miksuba kollha f’pajjiż” tfisser:
a)      prodotti minerali estratti ġewwa dak il-pajjiż;
b)      prodotti tal-ħaxix maħsuda f’dak il-post;
ċ)      annimali ħajjin imwielda u mrobbija f’dak il-post;
d)      prodotti mnissla minn annimali ħajjin imrobbija f’dak il-post;
e)      prodotti tal-kaċċa jew sajd li jsiru f’dak il-pajjiż;
f)      prodotti tas-sajd fil-baħar u prodotti oħra meħuda mill-baħar barra l-ibħra territorjali ta’ pajjiż minn bastimenti reġistrati
jew imniżżla fil-pajjiż involut u li jtajru l-bandiera ta’ dak il-pajjiż;
g)      merkanzija miksuba jew prodotta abbord bastimenti fabbriki minn prodotti li ssir referenza għalihom fis-subparagrafu (f) li
joriġinaw f’dak il-pajjiż, sakemm dawn il-bastimenti fabbriki jkunu reġistrati jew imniżżla f’dak il-pajjiż u jtajru l-bandiera
tiegħu;
h)      prodotti meħuda minn qiegħ il-baħar jew is-saff taħt il-ħama ta’ taħt qiegħ il-baħar barra l-ibħra territorjali sakemm dak
il-pajjiż ikollu drittijiet esklussivi biex jutilizza dak il-qiegħ tal-baħar jew is-saff ta’ taħt il-ħama;
i)      skart u prodotti mormija mnissla minn operazzjonijiet ta’ manifattura u oġġetti użati, jekk ikunu nġabru f’dak il-post u huma
tajbin biss sabiex minnhom tinġabar materja prima;
j)      merkanzija li hija prodotta f’dak il-post esklussivament minn oġġetti li ssir referenza għalihom fis-subparagrafi (a) sa (i)
jew minn derivattivi tagħhom, f’kull stadju tal-produzzjoni.
3.      Għall-iskopijiet tal-paragrafu 2 l-espressjoni “pajjiż” tkopri l-baħar territorjali ta’ dak il-pajjiż.”
15     L-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdi:
“Merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi aktar minn pajjiż wieħed għandha titqies li toriġina mill-pajjiż fejn tkun għaddiet
mill-aħħar proċessar sostanzjali, ekonomikament ġustifikat jew ħidma f’impriża mgħammra għal dak l-iskop u li tirriżulta fil-manifattura
ta’ prodott ġdid jew li tirrappreżenta stadju importanti tal-manifattura.”
16     L-Artikolu 25 ta’ dan il-Kodiċi jipprovdi:
“Kull ipproċessar jew xogħol li fir-rigward tiegħu jiġi stabbilit, jew li fir-rigward tiegħu il-fatti kif konfermati jiġġustifikaw
il-preżunzjoni, li l-għan uniku tiegħu kien li jaħrab mid-dispożizzjonijiet applikabbli fil-Komunità għal merkanzija minn
pajjiżi speċifiċi taħt l-ebda ċirkustanza m’għandu jitqies li jagħti lill-merkanzija hekk prodotta l-oriġini tal-pajjiż fejn
jitwettaq skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 24.”
17     Skond l-Artikolu 26 ta’ l-imsemmi Kodiċi:
“1.      Leġi[ż]lazzjoni doganali jew leġi[ż]lazzjoni oħra tal-Komunità li tirregola oqsma speċifiċi tista’ tistipula li għandu jiġi
prodott dokument bħala prova tal-oriġini tal-merkanzija.
2.      Minkejja l-produzzjoni ta’ dak id-dokument, l-awtoritajiet doganali jistgħu, f’każ ta’ dubji serji, jitolbu prova oħra sabiex
jiżguraw illi l-indikazzjoni ta’ l-oriġini hija skond ir-regoli stipulati mil-leġi[ż]lazzjoni relevanti tal-Komunità.”
18     L-Artikolu 249 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdi li l-Kummissjoni tal-Kommunitajiet Ewropej għandha tadotta l-miżuri
neċessarji għall-applikazzjoni ta’ l-imsemmi Kodiċi.

Ir-Regolament Nru 2454/93
19     Skond l-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 2454/93:
“Fil-każ ta’ prodotti riżultati li huma elenkati fl-Anness 11, ix-xogħol u l-ipproċessar imsemmija fil-kolonna 3 ta’ l-Anness
għandhom jiġu meqjusa bħala proċess jew operazzjoni li jikkonferixxi l-oriġini taħt l-Artikolu 24 tal-Kodiċi.
Il-metodu li biħ jiġu applikati r-regoli stabbiliti fl-Anness 11 huwa deskritt fin-noti ta’ l-introduzzjoni fl-Anness 9.”
20     L-Anness 9 tar-Regolament Nru 2454/93, intitolat “Noti introduttivi għal-listi ta’ operazzjonijiet ta’ xogħol jew proċessar
li jikkonferixxu jew ma jikkonferixxux status ta’ oriġini lill-prodotti manifatturati meta jitwettqu fuq materjali non-oriġinanti”,
jinkludi n-noti 2 u 3 segwenti:
“Nota 2
2.1.      Il-kelma “manifattura” tkopri kull tip ta’ xogħol jew proċessar inkluż ’l-assemblaġġ’ jew operazzjonijiet speċifiċi.
2.2.      Il-kelma “materjal” tkopri kull “ingredjent”, “materja prima” “komponent” jew “parti”, eċċ., użata fil-manifattura tal-prodott.
2.3.      Il-kelma “prodott” tirreferi għall-prodott li qed jiġi manifatturat, anki jekk huwa intiż għall-użu aktar tard f’operazzjoni
oħra tal-manifattura.
Nota 3
3.1.      Ix-xogħol jew l-ipproċessar meħtieġ mir-regola fil-kolonna 3 għandu jsir biss f’relazzjoni mal-materjal non-oriġinanti użat.
Ir-restrizzjonijiet fir-regola fil-kolonna 3 ukoll japplikaw għall-materjal non-oriġinanti użat.
3.2.      Jekk prodott, magħmul minn materjal non-oriġinanti li akkwista hu stess status oriġinanti matul il-manifattura, jintuża bħala
materjal fil-manifattura ta’ prodott ieħor, allura ir-regola fil-lista applikabbli għall-prodott li fih hu inkorporat ma tapplikax
għalih.
Per eżempju:
Drapp mhux irrakkmat jista’ jikseb l-oriġini billi jiġi minsuġ bil-ħjut. Jekk dan imbagħad jintuża biex isir friex tas-sodda
irrakkmat, il-perċentwali tal-valur limitu impost fuq l-użu tad-drapp mhux irrakkmat ma japplikax f’dan il-każ.”
21     L-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 jgħid:
“Kodiċi NM
Deskrizzjoni tal-prodott
Operazzjonijiet tax-xogħol jew ipproċessar li saru fuq materjali non-oriġinanti li jikkonferixxu l-istatus ta’ prodotti oriġinanti
(1)
(2)
(3)
[…]
ex 8528
[…]
Riċevituri tat-televiżjoni, (esklużi videotuners, apparat ta’ projezzjoni televiżiva u monitors tal-video), kemm jekk kombinati
u kemm jekk le, fl-istess kolokazzjoni, riċevituri tax-xandiriet tar-radju jew apparat li jirrekordja jew jirriproduċi l-ħoss
[…]
Manifattura meta ż-żieda fil-valur miksubaa bħala riżultat ta’ l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ u, meta applikabbli, l-inkorporazzjoni
ta’ partijiet li joriġinaw fil-pajjiż ta’ l-assemblaġġ jirrappre[ż]entaw mill-anqas 45 % tal-prezz mill-fabbrika tal-prodott
Meta r-regola tal-45 % ma tintlaħaqx, l-apparat għandu jiġi ttrattat bħala li joriġina mill-pajjiż ta’ l-oriġini tal-partijiet
li l-prezz mill-fabbrika tagħhom jirrappre[ż]enta aktar minn 35 % tal-prezz mill-fabbrika ta’ l-apparat
Meta r-regola tal-35 % tintlaħaq minn żewġ pajjiżi, l-apparat għandu jiġi ttrattat bħala li joriġina mill-pajjiż ta’ l-oriġini
tal-partijiet li jirrappre[ż]entaw l-akbar perċentwali ta’ valur”

Ir-Regolament Nru 2584/98
22     Skond l-Artikolu 1 tiegħu, ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2584/98, tas-27 ta’ Novembru 1998, li jemenda r-Regolament Nru
710/95 li jistabbilixxi dazju definittv kontra d-dumping fuq l-importazzjonijiet ta’ riċevituri tat-televiżjoni bil-kulur
li joriġinaw mill-Malażja, mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, mir-Repubblika tal-Korea, mis-Singapor u mit-Tajlandja u li jiġbor
definittivament id-dazju provviżorju (ĠU L 324, p. 1), stabbilixxa r-rati tad-dazju kontra d-dumping applikabbli għall-imsemmija
riċevituri, li jaqgħu taħt il-pożizzjoni 8528.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
23     Asda, kumpannija rreġistrata fir-Renju Unit, importat f’dan l-Istat Membru bejn ix-xhur ta’ Ġunju 2000 u ta’ April 2001, TVK
assemblati fit-Turkija mill-kumpannija rreġistrata taħt id-dritt Tork Vestel, Electronic Sanayi re Ticavet AS (iktar ’il quddiem“Vestel”).
Id-dikjarazzjonijiet ta’ importazzjoni stabbiliti minn Asda jispeċifikaw li din il-merkanzija kienet toriġina mit-Turkija.
24     Il-kunsinni kienu akkumpanjati minn ċertifikat A. TR1 maħruġ mill-awtoritajiet doganali Torok u li jiċċertifika li l-merkanzija
kienet f’ċirkulazzjoni ħielsa skond id-Deċiżjoni Nru 1/95. Dawn id-dokumenti kienu jispeċifikaw li kien ġie mħallas fit-Turkija
dazju kumpensatorju.
25     L-awtoritajiet doganali tar-Renju Unit madankollu qiesu li l-kudizzjonijiet ta’ assemblaġġ tat-TVK minn Vestel fit-Turkija
kienu jwasslu sabiex jiġi kkunsidrat li dawn kienu joriġinaw, fir-realtà, u bl-applikazzjoni tal-kriterju kkunsidrat mid-dispożizzjonijiet
kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, miċ-Ċina u mill-Korea, pajjiżi koperti mill-miżuri ta’ kontra d-dumping
pprevisti mir-Regolament Nru 2584/98.
26     L-importazzjonijiet ta’ Asda b’hekk taw lok, fix-xahar ta’ Ġunju 2003, imbagħad fix-xahar ta’ Ottubru ta’ l-istess sena, għal
avviżi ta’ rkupru
a posteriori
għal ammont ta’ GBP 410 786,52 f’dazji kontra d-dumping u VAT fuq l-importazzjoni.
27     Dawn id-dazji ġew ikkontestati minn Asda quddiem l-awtoritajiet doganali tar-Renju Unit imbagħad, wara ċaħda tar-rikorsi amministrattivi
tagħha, quddiem il-VAT and Duties Tribunal, London.
28     Peress illi Asda kkontestat il-validità tad-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 u kkontestat
l-interpretazzjoni li kienet saret mill-awtoritajiet doganali ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u ta’ dawk tal-protokoll addizzjonali,
kif ukoll tad-Deċiżjoni Nru 1/95, il-VAT and Duties Tribunal, London, iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u li jistaqsi lill-Qorti
tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)      Ir-regoli ta’ stabbiliment ta’ l-oriġini mhux preferenzjali kontenuti fi[d-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament
Nru 2454/93] huma invalidi fir-rigward tat-[TVK] immanifatturati fit-Turkija u li jaqgħu [taħt il-pożizzjoni] 8528 tan-nomenklatura
magħquda [hekk] kif definita fil-kolonna 3 tat-tabella relatata ma’ din il-pożizzjoni, bis-saħħa ta’ inkompatibbiltà mad-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikolu 24 tal-[Kodiċi Doganali tal-Komunità]?
2)      Fis-sitwazzjoni fejn ir-regola ta’ oriġini speċifika applikabbli għat-TVK rilevanti [tad-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’
l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93] tkun valida, l-oriġini mhux preferenzjali ta’ parti distinta, bħal chassis, inkorporata
f’TVK li ġie komplut, għandha tiġi stabbilita separatament u, fl-affermattiv, din l-oriġini mhux preferenzjali għandha tiġi
stabbilita:
a)      fuq il-bażi ta’ l-ipproċessar jew tax-xogħol fiżiku tal-prodott, għall-finijiet li jiġi analizzat f’liema post dan ta’ l-aħħar
subixxa l-aħħar ipproċessar jew xogħol sostanzjali u ekonomikament ġustifikat (jekk wieħed iqis li huma sodisfatti l-kundizzjonijiet
l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità), jew
b)      fuq il-bażi ta’ regoli speċifiċi u residwi miftehma mill-Kummissjoni u l-Istati Membri għall-finijiet tal-pożizzjoni ta’ negozjazzjoni
tal-Komunità [...] quddiem l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ fil-kuntest ta’ l-armonizzazzjoni tar-regoli ta’ oriġini
mhux preferenzjali, fejn, f’dan il-każ partikolari, ir-regola speċifika hija dik tal-kriterju tal-valur miżjud ta’ 45 % u
r-regola residwa hija li l-pajjiż ta’ l-oriġini tal-prodott għandu jkun dak minn fejn ġejjin il-parti l-kbira tal-materjali
mhux oriġinarji, stabbilita fuq il-bażi indikata f’kull Kapitolu, bil preċiżjoni madankollu li meta l-materjali oriġinarji
jirrapreżentaw għall-inqas 50 % tal-materjal kollu użat, il-pajjiż ta’ oriġini tal-prodott huwa l-pajjiż ta’ oriġini ta’ l-imsemmija
materjali, jew
c)      fuq xi bażi oħra?
3)      Jekk parti minn TVK, bħal chassis, kisbet l-oriġini lokali skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità fuq il-bażi
ta’ kriterju ta’ pproċessar jew ta’ xogħol fiżiku, għadu għalhekk neċessarju li jiġi stabbilit valur għal din il-parti sabiex
tiġi applikata għat-TVK ir-regola ta’ oriġini speċifika applikabbli għat-TVK li tinstab fl-Anness 11 tar-Regolament [Nru
2454/93] ?
4)      Fil-każ fejn ir-regoli miftehma għall-pożizzjoni ta’ negozjazzjoni tal-[Komunità] quddiem l-[Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ]
jistgħu jkunu applikati fil-kuntest ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Anness 11 [tar-regolament [Nru 2454/93], huwa neċessarju li
parti minn TVK bħal chassis jkollha l-prezz ex- works reali proprju tagħha jew huwa possibbli li din tingħata valur ekwivalenti
għal prezz ex-works?
5)      Jekk ir-risposta għat-tielet jew għar-raba’ domanda timplika t-teħid in kunsiderazzjoni ta’ valur ekwivalenti għal prezz ex-works
reali, dan il-valur kif għandu jiġi stabbilit? B’mod partikolari:
a)      Jeħtieġ li jiġu applikati: i) l-Artikoli 29 jew 30 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità; ii) xi wieħed mill-Artikoli 141 sa 153 tar-Regolament [Nru 2454/93]; u iii) xi waħda minn noti interpretattivi fil-qasam tal-valur tad-dwana mħejji fl-Anness 23 tar-Regolament [Nru 2454/93]?
b)      X’mezzi ta’ prova huma meħtieġa sabiex jiġu stabbiliti l-valur jew l-ispiża?
c)      F’liema ċirkustanzi wieħed jista’ jirrikorri għall-ispiża kkalkulata jew kostruita ta’ parti minn TVK sabiex jiġi evalwat
l-oriġini mhux preferenzjali tagħha?
d)      X’tip ta’ spejjeż jistgħu jittieħdu in kunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit il-valur ikkalkulat jew kostruit ta’ parti?
e)      Jistgħu jiġu applikati valuri medji fuq ċertu perijodu sabiex tiġi stabbilita l-eżiġibbiltà tad-dazji għal prodott speċifiku
u f’mument speċifiku?
f)      Jistgħu jintużaw bosta metodi sabiex jiġu kkalkulati l-ispejjeż jew il-valuri meta wieħed jikkompara l-ispiża jew il-valur
ta’ parti ma’ l-ispiża jew il-valur ta’ prodott komplut esportat?
6)      Mid-dispożizzjonijiet maqgħuda ta’ l-Artikolu 44(2) tad-Deċiżjoni Nru 1/95 [...] u ta’ l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali
[...] jirriżulta obbligu għall-Komunità li tressaq quddiem il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni [KEE]-Turkija domanda bil-għan li
dan ta’ l-aħħar jindirizza rakkomandazzjonijiet u li tinformah qabel ma’ testendi d-dazji kontra d-dumping stabbiliti mir-Regolament [...]
Nru 2584/98 għall-prodotti importati mit-Turkija u li kienu f’ċirkulazzjoni ħielsa?
7)      L-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jobbliga lill-Komunità, li emendat, permezz tar-Regolament [...] Nru 2584/98 [...], il-gamma
ta’ prodotti u r-rati tad-dazji imposti minn tliet Regolamenti preċedenti tal-Kunsill [ta’ l-Unjoni Ewropea] fuq l-importazzjonijiet
ta’ ċerti TVK li joriġinaw miċ-Ċina u mill-Korea, tinforma lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni Doganali li hija għandha l-intenzjoni
wkoll li tapplika dawn il-miżuri għall-importazzjonijiet provenjenti mit-Turkija qabel ma’ tista’ tissuġġetta l-importazzjonijiet
provenjenti mit-Turkija ta’ TVK li joriġinaw miċ-Ċina jew mill-Korea u diġà f’ċirkulazzjoni ħielsa għad-dazji l-ġodda kontra
d-dumping stabbiliti mir-Regolament Nru 2584/98 [...]?
8)      L-Artikoli 44 sa 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jeħtieġu li l-operaturi jkunu informati jew avżati b’informazzjoni mogħtija skond
l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jew b’notifika magħmula skond l-Artikolu 47(2) tal-protokoll addizzjonali [...]?
9)      F’każ ta’ obbligu ta’ domanda, ta’ notifika jew ta’ informazzjoni:
a)      Liema forma għandu jkollu tali att ta’ domanda u ta’ notifika skond l-Artikolu 44 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, moqri flimkien ma’
l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali [...]?
b)      Liema forma għandha jkolla informazzjoni mogħtija skond l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 ?
c)      Il-miżuri meħuda mill-Kummissjoni fil-kawża preżenti jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ forma għal domanda, notifika jew informazzjoni
simili?
d)      X’inhuma l-konsegwenzi ta’ nuqqas?
10)      L-Artikoli 44, 46 u 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 u l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali [...] huma direttament applikabbli
jew ta’ effett dirett quddiem il-qrati nazzjonali b’mod li jippermettu lill-operaturi individwali jistrieħu b’mod validu fuq
il-ksur tagħhom sabiex jopponu għall-ħlas ta’ dazji kontra d-dumping normalment meħtieġa?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
29     Permezz ta’ l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’
l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 huma invalidi in kwantu inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 24 tal-Kodiċi
Doganali tal-Komunità.
30     Asda ssostni li d-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, safejn dawn jeħtieġu li l-valur
miksub b’riżultat ta’ l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ u, eventwalment, ta’ l-inkorporazzjoni tal-partijiet oriġinarji jirrappreżenta
għall-inqas 45 % tal-prezz ex-works tat-TVK sabiex il-manifattura tagħhom tikkonferixxilhom l-oriġini tal-pajjiż fejn seħħ
dan l-assemblaġġ, jirrikorru għalhekk għal kriterju bbażat fuq il-valur miżjud, li hija tikkwalifika bħala “kwantitattiv”,
u li huwa inkompatibbli mal-kriterji, skond hija, “kwalitattiv” ikkunsidrati fl-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
Asda ssostni li, billi adottat dawn id-dispożizzjonijiet, il-Kummissjoni eċċediet il-poteri li l-Kunsill ikkonferixxilha għall-eżekuzzjoni
tar-regoli li huwa stabbilixxa fl-imsemmi Kodiċi.
31     Jeħtieġ li fl-ewwel lok jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, merkanzija li l-produzzjoni
tagħha tinvolvi aktar minn pajjiż wieħed għandha titqies li toriġina mill-pajjiż fejn tkun għaddiet mill-aħħar ipproċessar
sostanzjali, ekonomikament ġustifikat jew ħidma f’impriża mgħammra għal dak l-iskop u li tirriżulta fil-manifattura ta’ prodott
ġdid jew li tirrappreżenta stadju importanti tal-manifattura.
32     Dan l-Artikolu 24 juża l-kliem ta’ l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 802/68 tas-27 ta’ Ġunju 1968, dwar id-definizzjoni
komuni tal-kunċett ta’ oriġini tal-merkanzija  (ĠU L 148, p. 1), applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ ta’ l-imsemmi tal-Kodiċi
Doganali tal-Komunità. Għall-interpretazzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li minn dan l-Artikolu
5 jirriżulta li l-kriterju deċiżiv huwa dak ta’ l-aħħar ipproċessar jew xogħol sostanzjali (sentenza tat-13 ta’ Diċembru 1989,
Brother International, C‑26/88, Ġabra p. 4253, punt 15).
33     Fit-tieni lok, jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-Artikolu 249 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jikkostitwixxi bażi ta’ awtorizzazzjoni
suffiċjenti sabiex jippermetti lill-Kummissjoni tadotta l-metodi ta’ applikazzjoni ta’ l-imsemmi Kodiċi (sentenza tal-11 ta’
Novembru 1999, Söhl & Söhlke, C‑48/98, Ġabra p. I‑7877, punt 35).
34     Jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-Kummissjoni hija awtorizzata tadotta l-miżuri kollha ta’ applikazzjoni
neċessarji jew utili għall-implementazzjoni tal-leġiżlazzjoni bażika, sakemm dawn ma jkunux kuntrarji għal din il-leġiżlazzjoni
jew għal-leġiżlazzjoni ta’ applikazzjoni tal-Kunsill (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Söhl & Söhlke, iċċitata iktar ’il
fuq, punt 36).
35     Minbarra dan, il-Kummissjoni għandha, sabiex teżerċita l-poter mogħti lilha mill-Kunsill fid-dawl ta’ l-applikazzjoni ta’
l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, marġni ta’ diskrezzjoni li tippermettilha tippreċiża l-kunċetti astratti ta’
din id-dispożizzjoni fir-rigward ta’ ipproċessar jew ta’ xogħol speċifiku (ara s-sentenza tat-23 ta’ Marzu 1983, Cousin
et
, 162/82, Ġabra p. 1101, punt 17).
36     Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk operazzjoni ta’ assemblaġġ ta’ diversi elementi tikkostitwixxix ipproċessar jew xogħol
sostanzjali, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li operazzjoni bħal din tista’ titqies li tikkostitwixxi oriġini meta din
tirrappreżenta, fid-dawl tal-lat tekniku u tad-definizzjoni tal-merkanzija in kwistjoni, l-istadju tal-produzzjoni determinanti
li matulu tiġi kkonkretizzata d-destinazzjoni tal-komponenti użati u li matulu jingħataw lill-merkanzija in kwistjoni l-proprjetajiet
kwalitattivi speċifiċi tagħha (sentenzi tal-31 ta’ Jannar 1979, Yoshida, 114/78, Ġabra p. 151, u Brother International, iċċitata
iktar ’il fuq, punt 19).
37     Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, fid-dawl tal-varjetà ta’ l-operazzjonijiet li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ assemblaġġ,
hemm sitwazzjonijiet fejn l-eżami fuq il-bażi ta’ kriterji ta’ natura teknika jista’ ma jkunx konklużiva għad-determinazzjoni
ta’ l-oriġini ta’ merkanzija. F’dawn il-każijiet, hemm lok li jittieħed in kunsiderazzjoni l-valur miżjud mill-assemblaġġ
bħala kriterju sussidjarju (sentenza Brother International, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20).
38     Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċizzat li r-rilevanza ta’ dan il-kriterju kien barra minnhekk ikkonfermat mill-Konvenzjoni Internazzjonali
għas-Simplifikazzjoni u l-Armonizzazzjoni tas-Sistemi Doganali (Konvenzjoni ta’ Kyoto), li bosta annessi tagħha ġew aċċettati
għan-nom tal-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 77/415/KEE, tat-3 ta’ Ġunju 1977 (ĠU L 166, p. 1), u li n-noti relatati
mar-Regola 3 ta’ l-Anness D.1 jispeċifikaw li l-kriterju ta’ l-ipproċessar sostanzjali jista’ jiġi espress, fil-prattika,
permezz tar-regola tal-perċentwali
ad valorem
, meta l-perċentwali tal-valur tal-prodotti użati jew il-perċentwali ta’ l-ikbar valur miksub jilħaq livell speċifiku (ara
s-sentenza Brother International, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21).
39     Għandu jingħad ukoll li, permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (tat-22 ta’ Diċembru 1994) dwar il-konklużjoni f’isem il-Komunità
Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali
fl-Urugwaj (1986-1994) (ĠU L 336, p. 1), il-Kunsill approva, b’mod partikolari, il-ftehim fuq ir-regoli ta’ oriġini annessi
ma’ l-att finali ffirmat f’Marrakech fil-15 ta’ April 1994 (ĠU L 336, p. 144), li skond dan, fl-elaborazzjoni ta’ l-imsemmija
regoli, il-kriterju tal-perċentwali
ad valorem
jista’ jintuża.
40     F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-ftehim internazzjonali, mid-dħul fis-seħħ tagħhom, jifformaw parti integrali mis-sistema
ġuridika Komunitarja (ara, b’mod partikolari, is-sentenza ta’ l-10 ta’ Jannar 2006, IATA u ELFAA, C‑344/04, Ġabra p. I‑403,
punt 36). Skond ġurisprudenza stabbilita, hemm lok li t-testi tad-dritt Komunitarju derivati jiġu interpretati, safejn hu
possibbli, f’konformità ma’ dawn il-ftehim (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-9 ta’ Jannar 2003, Petrotub u Republica
vs Il-Kunsill, C‑76/00 P, Ġabra p. I‑79, punt 57).
41     Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq li l-għażla tal-kriterju tal-valur miżjud fih innifsu mhux inkompatibbli
ma’ l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità u li l-użu ta’ dan il-kriterju, fih innifsu, ma jistax jistabbilixxi li
l-Kummissjoni eċċediet il-poteri ta’ eżekuzzjoni li hija kisbet mill-Artikolu 249 ta’ l-imsemmi Kodiċi (sentenza tat-8 ta’
Marzu 2007, Thomson u Vestel Franza, C‑447/05 u C-448/05, Ġabra p. I‑2049, punt 31).
42     Min-naħa l-oħra, għandu jiġi mfakkar li, għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 802/68, il-Kummissjoni kienet adottat ir-Regolament
(KEE) Nru 2632/70, tat-23 ta’ Diċembru 1970, dwar l-istabbiliment ta’ l-oriġini ta’ riċevituri tar-radju u tat-televiżjoni
(ĠU L 279, p. 35), li d-dispożizzjonijiet tiegħu, li jirreferu għall-kriterju tal-valur miżjud, ġew essenzjalment inkorporati
fid-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93.
43     Skond it-tieni premessa tar-Regolament Nru 2632/70, l-assemblaġġ tar-riċevituri tar-radju u tat-televiżjoni jista’ jkopri
proċessi ftit jew wisq elaborati skond it-tipi ta’ apparat assemblat u skond il-metodi użati u l-kundizzjonijiet li fihom
isir. It-tielet premessa ta’ l-imsemmi Regolament tgħid ukoll li l-operazzjonjijiet ta’ assemblaġġ, “fl-istat attwali tat-teknika
f’dan il-qasam industrijali” [traduzzjoni mhux uffiċjali], ġeneralment ma jikkostitwixxux fihom infushom stadju ta’ manifattura
importanti skond l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 802/68, iżda li jista’ jkun differenti f’ċerti każijiet, per eżempju, meta
dawn il-proċessi jikkonċernaw appartat ta’ kwalità għolja jew jeħtieġu kontroll rigoruż tal-partijiet użati jew meta dawn
jinkludu wkoll l-assemblaġġ ta’ elementi li jifformaw parti mill-apparat. Ir-raba’ premessa tar-Regolament Nru 2632/70 iżżid
li l-varjetà ta’ l-operazzjonijiet tal-kunċett ta’ l-assemblaġġ ma jippermettix li jiġi stabbilit fuq il-bażi ta’ kriterju
ta’ ordni teknika l-każijiet fejn dawn l-operazzjonijiet jirrapreżentaw stadju ta’ manifattura importanti u li jeħtieġ, f’dawn
iċ-ċirkustanzi, li wieħed jibbaża fuq il-valur miżjud minħabba l-fatt ta’ dawn ta’ l-aħħar.
44     Issa, motivi bħal dawn huma ta’ tip li jiġġustifikaw iż-żamma tal-kriterju tal-valur miżjud fid-dispożizzjonijiet kontenzjużi
ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 (sentenza Thomson u Vestel Franza, iċċitata iktar ’il fuq, punt 35).
45     Fil-fatt, hija l-Kummissjoni li, fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni li hija tiddisponi minnha sabiex tadotta l-miżuri
neċessarji għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, u b’mod partikolari ta’ dawk relatati
ma’ l-oriġini tal-merkanzija, għandha tadotta dispożizzjonijiet ta’ natura ġenerali li, bl-għan li tiġi żgurata ċertezza legali,
jieħdu in kunsiderazzjoni, fit-tul, is-sitwazzjoni ġenerali ta’ settur industrijali u li, konsegwentement, ma jistgħux jiġu
affettwati mis-sitwazzjoni partikolari, f’mument partikolari, ta’ din l-impriża jew l-oħra ta’ dan is-settur (sentenza Thomson
u Vestel Franza, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36).
46     F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-teħid in kunsiderazzjoni mill-Kummissjoni tal-varjetà kbira ta’ operazzjonijiet li jaqgħu taħt il-kunċett
ta’ assemblaġġ fis-settur industrijali kollu kkonċernat jiġġustifika l-użu tal-kriterju tal-valur miżjud (sentenza Thomson
u Vestel Franza, iċċitata, punt 37).
47     Min-naħa l-oħra mill-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati minn Asda jirriżulta li l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ tad-diversi
komponenti tat-TVK in kwistjoni fil-kawża prinċipali jifformaw parti minn proċess industrijali kumpless. Barra minn hekk,
l-atti ta’ l-inkartament ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jippermettux li jiġi kkunsidrat li dan il-proċess huwa identiku
għall-manifatturi kollha tat-TVK. Dawn ma jippermettux, fi kwalunkwe każ, li jiġi konkluż li l-varjetà kbira ta’ l-operazzjonijiet
li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ assemblaġġ fis-settur industrijali kollu kkonċernat hija nieqsa.
48     F’kuntest bħal dan, il-ħtieġa ta’ applikazzjoni uniformi tar-regoli doganali fit-territorju kollu tal-Komunità timplika li
l-kunċetti astratti ta’ l-aħħar ipproċessar jew ta’ xogħol sostanzjali li għalihom jirreferi, għall-merkanzija kollha, l-Artikolu
24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jkunu ppreċiżati, għal prodotti partikolari bħat-TVK, minn dispożizzjonijiet partikolari
li jistgħu jieħdu in kunsiderazzjoni d-diversità tal-proċessi ta’ manifattura ta’ dawn ir-riċevituri. Għaldaqstant, l-użu
ta’ kriterju ċar u oġġettiv, bħal dak tal-valur miżjud, li jippermetti li jiġi definit, għal dawn it-tip ta’ merkanziji b’kompożizzjoni
kumplessa, fhiex jikkonsisti l-ipproċessar sostanzjali li jikkonferixxi l-oriġini ta’ dawn, ma jistax iwassal għal żball ta’
dritt (sentenza Thomson u Vestel Franza, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39).
49     Minbarra dan, għandu jiġi osservat li għalkemm is-sitwazzjoni invokata mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tirriżulta mill-evoluzzjoni
tat-tekniċi ta’ manifattura tat-TVK, ma jirriżultax li din is-sitwazzjoni għandha, f’dawn iċ-ċirkustanzi, natura għajr dik
ċirkustanzjali. Barra minn hekk, l-evoluzzjoni tat-tekniċi attwali ta’ manifattura bħal dik ta’ l-iskrins tal-plasma hija
ta’ natura, skond il-każ, li tpoġġi sostanzjalment fid-dubju s-sitwazzjoni hekk allegata. Minn dan jirriżulta li din ma tistax
tkun invokata b’mod effettiv sabiex tiġi kkontestata l-fondatezza ta’ l-użu tal-kriterju tal-valur miżjud (ara, f’dan is-sens,
is-sentenza Thomson u Vestel Franza, iċċitata, punt 44).
50     L-istess japplika għall-argument ibbażat fuq l-influss fir-rati tal-kambju peress li dan, li huwa purament ċikliku u jista’
jgħola kif ukoll jinżel, ma jistax jimplika li l-applikazzjonu tal-kriterju tal-valur miżjud ikun neċessarjament sfavorevoli
għall-impriżi kkonċernati.
51     Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, hemm lok li r-risposta għall-ewwel domanda tkun li l-eżami tagħha ma żvela
l-ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tad-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93.

Fuq it-tieni sal-ħames domandi
Osservazzjonijiet preliminari
52     It-tieni u l-ħames domandi, li jitrattaw l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament
Nru 2454/93, għandom l-għan li jistabbilixxu l-metodi ta’ kalkolu tal-valur miżjud miksub mit-TVK minħabba l-operazzjonijiet
ta’ assemblaġġ u ta’ l-inkorporazzjoni ta’ partijiet oriġinali.
53     Biex isir dan il-kalkolu, Asda ssostni li, fost il-partijiet assemblati mill-fornitur tagħha Vestel, sabiex iwettaq il-prodott
komplut li jammonta għat-TVK importati, hemm lok li l-ewwel jiġi stabbilit separatament l-oriġini ta’ kull waħda minn dawn
il-partijiet, jiġifieri x-chassis, li dan stess huwa magħmul minn dan l-istess fornitur permezz ta’ partijiet provenjenti
minn bosta pajjiżi. B’dan il-mod, l-imsemmi chassis, jiġifieri dak kollu li jikkontrolla l-funzjonijiet kollha elettroniċi
ta’ l-apparat, għandu, skond Asda, ikun ikkunsidrat, skond ir-regoli ta’ oriġini li huma applikabbli għalih, bħala li joriġina
mit-Turkija. Minn dan jirriżulta li l-valur miksub mill-fatt ta’ l-inkorporazzjoni tiegħu u ta’ l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ
jirrapreżenta għall-inqas 45 % tal-prezz ex-works tat-TVK in kwistjoni, li b’hekk għandhom ikunu kkunsidrati bħala li huma
huma stess ta’ oriġini Torka, kif iddikjarat fl-importazzjoni tagħhom.
54     F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju b’hekk essenzjalment tistaqsi, permezz ta’ l-ewwel parti tat-tieni domanda tagħha,
jekk id-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 għandhomx ikunu interpretati fis-sens li,
sabiex jiġi kkalkolat il-valur miksub mit-TVK matul il-manifattura tagħhom fil-kundizzjonijiet bħal dawk tal-kawża prinċipali,
l-oriġini mhux preferenzjali ta’ parti distinta, bħal chassis, inkorporata fil-prodott komplut għandha tkun determinata separatament.
55     It-tieni parti tat-tieni domanda u t-tielet sal-ħames domandi, essenzjalment, jittrattaw il-punti dwar jekk, fil-każ li l-oriġini
ta’ parti bħal din għandha tkun stabbilita separatament, fuq il-bażi ta’ liema regoli għandhom jiġu stabbiliti l-oriġini u
l-valur ta’ l-imsemmija parti. Ikun hemm lok li tingħata deċiżjoni fuq dawn ir-regoli biss jekk ir-risposta għall-ewwel parti
tat-tieni domanda tkun fl-affermattiv, li għalhekk għandha tiġi eżaminata fl-ewwel lok.
Fuq l-ewwel parti tat-tieni domanda
56     Għandu jiġi mfakkar li d-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 jeżiġu li l-valur miksub
b’riżultat ta’ l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ u, eventwalment, ta’ l-inkorporazzjoni tal-partijiet oriġinali jirrapreżenta
għall-inqas 45 % tal-prezz ex-works tar-riċevituri tat-televiżjoni sabiex il-manifattura tagħhom tikkonferixxilhom l-oriġini
tal-pajjiż fejn seħħ dan l-assemblaġġ minn materjali jew partijiet provenjenti minn żewġ pajjiżi jew iktar.
57     Hemm lok li mill-bidu jingħad li d-dispożizzjonijiet in kwistjoni fil-kawża prinċipali huma miktuba f’termini ġenerali u ma
jagħtu ebda importanza deċiżiva, fl-istabbiliment ta’ l-oriġini tal-prodott ikkonċernat, lil komponent speċifiku tiegħu, bħat-tubu
katodiku (sentenza Thomson u Vestel Franza, iċċitata, punt 43) jew ix-chassis. Dak li huwa importanti huwa li jittieħdu in
kunsiderazzjoni l-komponenti kollha li realment u oġġettivament jintervjenu fl-assemblaġġ magħmul mill-impriża li tiffabrika
l-prodott komplut.
58     Fil-fatt, minn naħa, la d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità u lanqas id-dispożizzjonijiet
kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 ma jipprovdu li evalwazzjoni bħal din tista’ ssir mingħajr ma jittieħdu
in kunsiderazzjoni l-operazzjonijiet ta’ assemblaġġ kollha kemm huma. Dawn id-dispożizzjonijiet ma jipprevedux li jittieħdu
in kunsiderazzjoni, fil-proċess tal-manifattura tal-prodott, ċerti operazzjonijiet ta’ assemblaġġ għad-detriment ta’ oħrajn
u lanqas għaldaqstant li tiġi iżolata artifiċjalment tali u tali parti li hija stess tirriżulta minn assemblaġġ magħmul mill-istess
fornitur.
59     Min-naħa l-oħra, il-ħtieġa ta’ applikazzjoni uniformi tar-regoli doganali fit-territorju kollu doganali tal-Komunità iżżomm
interpretazzjoni oħra ta’ l-imsemmija dispożizzjonijiet. Fil-fatt, li jiġi ammess, kif issostni Asda, li waħda mill-partijiet
assemblati mill-fornitur tat-televiżjonijiet, f’dan il-każ partikolari x-chassis, għandha tkun ikkunsidrata apparti, fil-proċess
ta’ assemblaġġ, għaliex din tista’ b’hekk tikseb hija stess il-kwalità ta’ prodott oriġinali, ifisser li jħalli għall-evalwazzjoni
ta’ l-importatur jew tal-fornitur tagħha l-kompitu li jiddetermina f’liema stadju ta’ dan il-proċess ta’ assemblaġġ wieħed
mill-komponenti tal-prodott importat jikseb il-kwalità ta’ prodott komplut użat bħala materjal fil-proċess ta’ manifattura,
fl-istess impriża, ta’ prodott ieħor. Approċċ bħal dan, li b’hekk jagħmel l-oriġini ta’ prodott tiddependi minn evalwazzjoni
suġġettiva, inkompatibbli man-natura oġġettiva u prevedibbli tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi in kwistjoni, iċaħħad minn
kull effett utili d-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93.
60     Bħal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-evalwazzjoni tal-merkanzija fid-dwana li hija intiża sabiex tistabbilixxi sistema ġusta,
uniformi u newtrali li teskludi l-użu ta’ valuri arbitrarji jew fittizji (sentenza tas-16 ta’ Novembru 2006, Compaq Computer
International Corporation, C‑306/04, Ġabra p. I‑10991, punt 30 u ġurisprudenza ċċitata), il-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar
l-oriġini tal-prodotti, li għandha l-istess għan, ma tistax tkun interpretata bħala li tippermetti li din l-oriġini tista’
tiddependi fuq evalwazzjoni soġġettiva bħal din.
61     Huwa veru li jekk parti bħax-chassis, ma kinitx assemblata mill-fornitur, iżda miksuba minn dan ta’ l-aħħar mingħand entità
terza, hija din il-parti fiha nnifisha, u mhux dawk li jikkomponuha, li tittieħed in kunsiderazzjoni għall-implementazzjoni
tad-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93. B’dan il-mod, żewġ partijiet teknikament simili
jkunu trattati b’mod differenti fl-applikazzjoni ta’ l-istess dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju għal fornituri tat-televiżjonijiet,
skond jekk dawn jipprovenux minn strutturi ta’ manifattura tal-fornitur kkonċernat jew skond jekk dan akkwisthomx mingħand
terzi.
62     Huwa wkoll veru li, skond ġurisprudenza kostanti, l-osservanza tal-prinċipji ta’ ugwaljanza u ta’ non diskriminazzjoni teħtieġ
li sitwazzjonijiet komparabbli ma jkunux trattati b’mod differenti u li s-sitwazzjonijiet differenti ma jkunux trattati b’mod
ugwali sakemm trattament bħal dan ma jkunx oġġettivament ġustifikat (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru
2006, Koninklijke Coöperatie Cosun, C‑248/04, Ġabra p. I‑10211, punt 72, u tat-3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld,
C‑303/05, Ġabra p. I‑3633, punt 56).
63     Madankollu, anki jekk tiġi supponut li s-sitwazzjoni ta’ prodotti provenjenti minn strutturi ta’ manifattura tal-fornitur
ikkonċernat u s-sitwazzjoni ta’ dawk li ġew miksubin mingħand fornitur ieħor huma teknikament identikiċi, dawn mhumiex ġuridikament
komparabbli, b’mod partikolari għall-applikazzjoni ta’ regoli dwar l-oriġini. Fil-fatt, għal dawn l-aħħar imsemmija prodotti,
it-tranżazzjoni kummerċjali li kienu s-suġġett tagħha mingħand entità terza tippermetti li jiġi stabbilit, fil-prinċipju,
oġġettivament il-mument meta huma jakkwistaw il-kwalità tagħhom ta’ prodott komplut u fejn tista’ tkun stabbilita, b’mod ukoll
oġġettiv, l-oriġini tagħhom. Għall-prodotti l-oħra, għal kuntrarju, mhux possibbli li jiġi stabbilit bil-quddiem dan il-mument,
li huwa mħolli għaldaqstant għad-diskrezzjoni tal-fornitur f’ċirkustanzi li jippreżentaw, kif intqal fil-punt 59 tas-sentenza
preżenti, karattru suġġettiv inkompatibbli ma’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi in kwistjoni fil-kawża prinċipali.
64     Ċertament, ma jistax jiġi eskluż li l-fornitur ikun b’hekk inċitat jistabbilixxi entità terza bħal din inkarigata li tipproċedi
għal dan l-assemblaġġ, sabiex joħloq l-apparenza ta’ akkwist ta’ dan l-oġġett mingħand terz.
65     Madankollu, jeħtieġ li jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 25 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, ipproċessar jew xogħol li fir-rigward
tiegħu huwa stabbilit, jew li fir-rigward tiegħu l-fatti stabbiliti jiġġustifikaw il-preżunzjoni, li dan kellu biss bħala
għan li jiġu evitati d-dispożizzjonijiet applikabbli, fil-Komunità, għall-merkanzija ta’ pajjiż stabbilit, ma jista’ fl-ebda
każ ikun ikkunsidrat bħala li jagħti, taħt l-Artikolu 24 ta’ l-imsemmi Kodiċi, lill-merkanzija hekk miksuba, l-oriġini tal-pajjiż
fejn dan isir.
66     Asda madankollu tqis li, b’applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tan-nota introduttiva 3.2 ta’ l-Anness 9 tar-Regolament Nru
2454/93 (iktar ’il quddiem in-“nota introduttiva 3.2”), l-origini tax-chassis għandha tiġi stabbilita qabel ma tiġi stabbilita
l-oriġini tat-televiżjoni li fih l-imsemmi chassis huwa inkorporat.
67     Dawn id-dispożizzjonijiet, riprodotti fil-punt 20 tas-sentenza preżenti, isibu l-oriġini tagħhom f’dawk ta’ l-Anness I tar-Regolament
tal-Kummissjoni (KEE) Nru 1364/91, ta’ l-24 ta’ Mejju 1991, li jistabbilixxi l-oriġini tal-materjali tessili u prodotti f’dawn
il-materjali tat-taqsima XI tan-nomenklatura magħquda (ĠU L 130, p.18), regolament emendat skond l-Artikolu 913 tar-Regolament
Nru 2454/93. Dawn id-dispożizzjonijiet ġew inklużi fl-Anness 9 ta’ dan l-aħħar imsemmi Regolament u, minħabba dan il-fatt,
japplikaw, bħala prinċipju, kemm għall-prodotti tessili previsti fl-Anness 10 ta’ l-imsemmi Regolament kif ukoll għall-prodotti
oħra għajr tessili previsti fl-Anness 11 ta’ dan l-aħħar imsemmi.
68     Madankollu, il-kontenut tad-dispożizzjonijiet tan-nota introduttiva 3.2 iċċarat pemezz ta’ l-eżempju li jsegwi t-test stess
ta’ din in-nota, jimplika neċessarjament li l-applikazzjoni tagħhom hija riżervata għall-każ fejn, għall-prodott previst fil-kolonni
1 u 2 ta’ l-Annessi 10 u 11 tar-Regolament 2454/93, hija prevista, fil-kolonna 3 ta’ dawn l-Annessi, regola li tistabbilixxi
valur ta’ limitu ta’ komponent inkorporat f’dan il-prodott (per eżempju, id-dispożizzjonijiet li jidhru fil-kolonna 3, fil-pożizzjonijiet
6301 sa 6306, tan-nomenklatura magħquda, imsemmija fl-Anness 10 tar-Regolament Nru 2454/93).
69     L-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet ma tistax, min-naħa l-oħra, tkun estiżi għall-prodotti ta’ l-imsemmi Anness
11 li għalihom, bħal fil-każ tar-riċevituri tat-televiżjoni, hija prevista fil-kolonna 3 ta’ dan l-istess Anness, regola li
tiffissa mhux valur ta’ limitu ta’ komponent inkorporat f’dan il-prodott, iżda limitu ta’ valur miksub mill-prodott b’riżultat
ta’ operazzjonijiet ta’ assemblaġġ u eventwalment ta’ l-inkorporazzjoni ta’ partijiet oriġinali.
70     Kieku dan kien il-każ, l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tan-nota introduttiva 3.2 għal prodott bħal dak in kwistjoni
fil-kawża prinċipali tkun fil-fatt nieqsa minn kull sens. Peress li d-dispożizzjonijiet kontenzjużi ta’ l-Anness 11 tar-Regolament
Nru 2454/93 jiddeterminaw ir-regoli ta’ oriġini ta’ riċevituri tat-televiżjoni, dawn mhumiex applikabbli għad-determinazzjoni
ta’ l-oriġini ta’ prodotti oħra, u b’hekk mhux dak tax-chassis in kwistjoni fil-kawża prinċipali. Jekk id-dispożizzjonijiet
ta’ din in-nota kellhom għaldaqstant jinqraw bħala li jeskudu komponent ta’ dawn it-televiżjonijiet mill-applikazzjoni tar-regola
ta’ l-oriġini dwar dawn ta’ l-aħħar, dawn ikunu jidhru totalment superfluwi.
71     Fi kwalunkwe każ, jirriżulta mid-dispożizzjonijiet stess tan-nota introduttiva 3.2 li din tirrigwarda l-ipoteżi fejn il-prodott
in kwistjoni akkwista l-karattru oriġinali matul il-manifattura tiegħu. Minn dan jirriżulta li, għal dan il-prodott, il-kwistjoni
ta’ l-oriġini ma tqumx iktar u li, konsegwentement, ir-regola li tiffissa l-oriġini tiegħu, hekk kif jidher fil-kolonna 3
ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93, mhijiex applikabbli għalih, iżda hija applikabbli biss għal dak li fil-kompożizzjoni
tiegħu dan jidħol.
72     Anki jekk id-dispożizzjonijiet tan-nota introduttiva 3.2 ifissru li l-kriterju ta’ l-ikbar valur mhuwiex applikabbli għad-determinazzjoni
ta’ l-oriġini tax-chassis u li jeħtieġ, għad-determinazzjoni ta’ din, li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet biss ta’ l-Artikolu
24 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, interpretazzjoni bħal din tista’ tkun rilevanti biss jekk ix-chassis stess huwa s-suġġett
ta’ importazzjoni u b’hekk jekk jeħtieġ li tiġi stabbilita l-oriġini tiegħu, li mhijiex is-sitwazzjoni fil-kawża prinċipali.
73     F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li r-risposta għall-ewwel parti tat-tieni domanda tkun li d-dispożizzjonijiet kontenzjużi
ta’ l-Anness 11 tar-Regolament Nru 2454/93 għandhom jiġu interpretati fis-sens illi, għall-kalkolu tal-valur miksub mit-TVK
matul il-manifattura tagħhom fil-kundizzjonijiet bħal dawk tal-kawża prinċipali, mhemmx lok li tiġi stabbilita separatament
l-oriġini mhux preferenzjali ta’ parti distinta, bħal chassis.
Fuq it-tieni parti tat-tieni domanda u fuq it-tielet sal-ħames domandi
74     B’rigward għall-kunsiderazzjonijiet preċedenti, mhemmx lok li tingħata risposta għal dawn id-domandi.

Fuq is-sitt sa’ l-għaxar domandi
Osservazzjonijiet preliminari
75     Permezz tas-sitt sad-disa’ domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi x’inhija l-portata ta’ l-obbligi tal-Partijiet
kontraenti għall-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija, skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali
u dawk ta’ l-Artikoli 44 sa 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95. Asda ssostni fil-fatt, li d-dazji kontra d-dumping li ġew mitluba lilha
ġew stabbiliti fuq il-bażi ta’ dispożizzjonijiet adottati mill-Komunità bi ksur ta’ dawn l-obbligi.
76     Għandu jingħad, minn naħa, li, hekk kif isostni l-Gvern tar-Renju Unit, u hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 47(1) tal-protokoll
addizzjonali, iffirmat fl-1970, il-metodi ta’ applikazzjoni tal-miżuri kontra d-dumping definiti fl-imsemmi Artikolu 47 ġew
provduti biss għal perijodu ta’ tnejn u għoxrin sena. Minn dan jirriżulta li jekk id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu
madankollu jibqgħu suxxettibbli li japplikaw eventwalment f’kawża bħal dik fil-kawża prinċipali dan huwa bl-effett tad-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikolu 44(2) tad-Deċiżjoni Nru 1/95, li jżommu speċifikament fis-seħħ dawn il-metodi ta’ applikazzjoni.
77     Min-naħa l-oħra għandu jingħad li anki jekk id-dispożizzjonijiet ta’ l-ewwel tliet paragrafi ta’ l-Artikolu 47 tal-protokoll
addizzjonali jitrattaw il-prattiċi tad-dumping u jistgħu, b’dan il-mod, jekk ikun meħtieġ, ikunu rilevanti għas-soluzzjoni
tal-kawża prinċipali, għall-kuntrarju, il-paragrafu 4 ta’ l-imsemmi Artikolu jirrigwarda s-sitwazzjoni, kompletament estranja
għall-imsemmija kawża, ta’ prodotti li huma s-suġġett ta’ reimportazzjoni.
78     F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-sitt sad-disa’ domandi għandhom ikunu meqjusa bħala li jirreferu għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikolu 44 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, moqri flimkien ma’ l-Artikoli 47(1) sa (3), tal-protokoll addizzjonali, u l-Artikoli
45 sa 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95.
79     Permezz ta’ l-għaxar domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju madankollu tistaqsi jekk dawn id-dispożizzjonijiet għandhomx effett
dirett quddiem il-qrati nazzjonali u jippermettu, b’dan il-mod, lill-operaturi individwali jistrieħu b’mod validu fuq il-ksur
tagħhom sabiex jopponu għall-ħlas ta’ dazji kontra d-dumping normalment eżiġibbli.
80     Issa, kieku r-risposta għal din id-domanda kellha tkun li l-imsemmija dispożizzjonijiet m’għandhomx effett dirett, l-interpretazzjoni
ta’ dawn ta’ l-aħħar tkun b’hekk nieqsa minn kull interess għall-operaturi in kwistjoni u għaldaqstant ma jkunx hemm aktar
lok li tingħata risposta għas-sitt sad-disa’ domandi.
81     F’dan il-kuntest, jeħtieġ li tinqaleb l-ordni tad-domandi u li l-ewwel tiġi eżaminata l-għaxar domanda, hekk kif riformulata,
u, wara, skond il-każ, is-sitt sad-disa’ domandi.
Fuq l-għaxar domanda
82     Skond ġurisprudenza stabbilita, dispożizzjoni ta’ ftehim konkluż mill-Komunità ma’ pajjiżi terzi għandha tkun ikkunsidrata
bħala li hija ta’ effett dirett meta, fir-rigward għall-kliem tagħha kif ukoll għall-għan u n-natura ta’ dan il-ftehim, hija
tinkludi obbligu ċar u speċifiku li mhuwiex suġġett, fl-eżekuzzjoni jew fl-effetti tiegħu, għal intervent ta’ ebda att ulterjuri.
Minn dan jirriżulta li, meta ftehim iwaqqaf kooperazzjoni bejn il-partjiet, ċerti dispożizzjonijiet inklużi fih jistgħu, fil-kundizzjonijiet
imsemmija iktar ’il fuq, u fid-dawl ta’ l-għan u n-natura ta’ dan il-ftehim, jirregolaw direttament is-sitwazzjoni ġuridika
ta’ l-individwi (ara, f’dan is-sens, sentenza tat-12 ta’ April 2005, Simutenkov, C‑265/03, Ġabra p. I‑2579, punti 21 u 28).
83     Id-dispożizzjonijiet ta’ deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija jistgħu jkollhom effett dirett (ara, f’dan is-sens,
sentenza ta’ l-20 ta’ Settembru 1990, Sevince, C-192/89, Ġabra p. I-3461, punti 14 u 15, kif ukoll ta’ l-4 ta’ Mejju 1999,
Sürül, C‑262/96, Ġabra p. I‑2685, punt 60).
84     Fil-punti 23 u 25 tas-sentenza tat-30 ta’ Settembru 1987, Demirel, (12/86, Ġabra p. 3719), il-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra
dan, ikkunsidrat li dispożizzjonijiet tal-protokoll addizzjonali li għandhom portata essenzjalment programmatika u li ma jikkostitwixxux
dispożizzjonijiet suffiċjentement speċifiċi u inkundizzjonati ma jistgħux ikunu kkunsidrati bħala regoli tad-dritt Komunitarju
direttament applikabbli fis-sistema interna ta’ l-Istati Membri.
85     Fl-ewwel lok, għandu jiġi stabbilit li, anki jekk id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 44(1) tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jagħtu
lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni l-possibbiltà li jissospendi l-applikazzjoni ta’ l-għodda ta’ difiża kummerċjali, dawn huma,
fi kwalunkwe każ, ta’ natura kundizzjonali, peress li dawn jissuġġettaw l-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza għall-kundizzjoni
li r-Repubblika tat-Turkija tkun applikat ir-regoli dwar il-kompetizzjoni, u dwar il-verifika ta’ l-għajnuna mill-Istat, kif
ukoll id-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ l-acquis communautaire dwar is-suq intern, u assigurat l-applikazzjoni effettiva tagħhom.
86     Dispożizzjonijiet bħal dawn b’hekk jeħtieġu l-intervent ta’ miżuri oħra sabiex id-drittijiet ta’ l-operaturi jkunu affettwati.
Dawn id-dispożizzjonijiet, nieqsa minn karattru inkundizzjonali, ma jistgħux jirregolaw direttament is-sitwazzjoni ġuridika
ta’ l-individwi u ma jistgħux, konsegwentement, ikollhom effett dirett.
87     Fit-tieni lok, id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47(1) sa (3) tal-protokoll addizzjonali u dawk ta’ l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni
Nru 1/95, sa fejn dawn iħallu lill-partijiet kontraenti l-possibbiltà li jieħdu l-miżuri ta’ protezzjoni xierqa, ma’ jinkludu
ebda obbligu (ara f’dan is-sens, għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 25 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija, is-sentenza
ta’ l-14 ta’ Novembru 2002, Ilumitrónica, C‑251/00, Ġabra p. I‑10433, punt 73). Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar
l-effett dirett b’hekk mhijiex applikabbli għal dawn id-dispożizzjonijiet.
88     Anki jekk, barra minn hekk, dawn id-dispożizzjonijiet jipprovdu li, fil-każ fejn din il-possibbiltà hija implementata, il-parti
kontraenti kkonċernata għandha tinnotifika l-miżura lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, skond l-Artikolu 47 tal-protokoll addizzjonali,
jew lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni Doganali, skond l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, huma b’hekk joħolqu obbligu biss
fir-rigward tal-partijiet għall-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija. Din is-sempliċi formalità ta’ informazzjoni interistituzzjonali,
li bl-ebda mod ma taffettwa d-drittijiet jew l-obbligi ta’ l-individwi u li l-ksur tagħha jibqa’ bla effett fuq is-sitwazzjoni
ta’ dawn ta’ l-aħħar, mhijiex għaldaqstant ta’ tip li tagħti effett dirett lill-imsemmija dispożizzjonijiet.
89     Fit-tielet lok, fir-rigward ta’ l-Artikolu 45 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, huwa suffiċjenti li jingħad li dan sempliċement iħeġġeġ
lill-partijiet kontraenti jikoordinaw l-azzjoni tagħhom permezz ta’ skambji ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjonijiet, u
b’hekk lanqas ma jinkludi xi obbligu. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-effett dirett mhijiex konsegwentement
inqas applikabbli għal din id-dispożizzjoni.
90     Fl-aħħar nett, għal dak li jikkonċerna d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, għandu jingħad, għall-kuntrarju,
li dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq dwar l-effett dirett. Dawn jenunċjaw fi kliem
ċar, preċiż u inkundizzjonat, mingħajr mhuma suġġetti fl-eżekuzzjoni jew l-effetti tagħhom għall-intervent ta’ ebda att ieħor,
obbligu għall-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ importazzjoni li jitolbu lill-importatur jindika, fuq id-dikjarazzjoni tad-dwana,
l-oriġini tal-prodotti kkonċernati. Issa, fid-dawl ta’ l-għan u tan-natura tad-dispożizzjonijiet in kwistjoni, obbligu bħal
dan, li jimmanifesta r-rieda tal-partijiet kontraenti li jeżiġu lill-importaturi jipprovduhom b’ċerta informazzjoni, jista’
jirregola direttament is-sitwazzjoni ġuridika ta’ l-operaturi. B’hekk jeħtieġ li jiġi rrikonoxxut effett dirett lil dawn id-dispożizzjonijiet,
li jimplika li l-persuni li fir-rigward tagħhom dawn japplikaw għandhom id-dritt li jistrieħu fuqhom quddiem il-qrati ta’
l-Istati Membri.
91     F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li r-risposta għall-għaxar domanda tkun li, minn naħa, id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu
44 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, flimkien ma’ dawk ta’ l-Artikolu 47(1) sa (3), tal-protokoll addizzjonali u d-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikoli 45 u 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95, m’għandhomx effett dirett quddiem il-qrati nazzjonali u b’hekk ma jippermettux
lill-operaturi individwali jistrieħu b’mod validu fuq il-ksur tagħhom sabiex jopponu għall-ħlas ta’ dazji kontra d-dumping
normalment dovuti. Min-naħa l-oħra, id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 huma ta’ effett dirett u
l-persuni li fir-rigward tagħhom huma japplikaw għandhom id-dritt li jistrieħu fuqhom quddiem il-qrati ta’ l-Istati Membri.
Fuq is-sitt, is-seba’ u d-disa’ domandi
92     B’rigward għar-risposta mogħtija għall-għaxar domanda, mhemmx lok li tingħata risposta għas-sitt, is-seba’ u d-disa’ domandi
li jitrattaw l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet għajr dawk ta’ l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95.
Fuq it-tmien domanda
93     Permezz tat-tmien domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47
tad-Deċiżjoni Nru 1/95 għandhomx ikunu interpretati fis-sens li dawn jeħtieġu li tkun miġjuba għall-konoxxenza ta’ l-operaturi,
l-informazzjoni li l-partijiet kontraenti li adottaw miżuri kontra d-dumping għandhom jipprovdu lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni
Doganali skond l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jew lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni skond l-Artikolu 47(2) tal-protokoll
addizzjonali.
94     F’dan ir-rigward, hemm lok li jingħad li d-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq ta’ l-Artikolu 47(2) tal-protokoll addizzjonali
u dawk ta’ l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jistabbilixxu, hekk kif ingħad fil-punt 88 tas-sentenza preżenti, sempliċi
formalità ta’ informazzjoni interistituzzjonali. Peress illi dawn jirregolaw biss ir-relazzjonijiet ta’ dritt internazzjonali
bejn il-Komunità u r-Repubblika tat-Turkija, dawn ma jistgħux jiġu meqjusa bħala li jinkludu, barra minn dan, obbligu għall-partijiet
kontraenti li jinformaw lill-individwi suġġetti għall-ġurisdizzjoni tagħhom. Konsegwentment, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet
espressi għall-kuntrarju, id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 ma jistgħux jiġu interpretati bħala
li jeżiġu impliċitament lill-partijiet kontraenti jġibu din l-informazzjoni għall-konoxxenza ta’ l-operaturi ekonomiċi.
95     Anki jekk l-operaturi kkonċernati għandhom id-dritt li jeżiġu li jkunu informati minn qabel u b’mod ċar u preċiż dwar miżuri
kontra d-dumping li għalihom huma jistgħu jkunu suġġetti, u jekk, konsegwentement, miżuri bħal dawn għandhom ikunu s-suġġett
ta’ pubblikazzjonijiet xierqa, b’mod partikolari fil-
Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea
, dawn ir-rekwiżiti bl-ebda mod ma jimplikaw li l-imsemmija operaturi għandhom ikunu informati, barra minn dan, dwar il-formalitajiet
li ġew stabbiliti biss fl-interess tal-partijiet kontraenti.
96     Barra minn hekk, il-fatt li miżuri kontra d-dumping bħal dawk in kwistjoni fil-kawża prinċipali kienu s-suġġett, kif issostni
Asda, ta’ pubbliċità insuffiċjenti, anki jekk dan il-fatt kien stabbilit u minkejja li dan jista’ jkun ta’ dispjaċir, jibqa’,
fi kwalunkwe każ, mingħajr rilevanza għall-portata ta’ l-obbligi ta’ informazzjoni li l-partijiet kontraenti għandhom fir-rigward
ta’ l-organi biss stabbiliti minn dawn ta’ l-aħħar sabiex jassiguraw il-funzjonament tajjeb tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija
u ta’ l-unjoni doganali stabbilita bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u r-Repubblika tat-Turkija.
97     B’rigward għal dak li ntqal iktar ’il fuq, hemm lok li r-risposta għat-tmien domanda tkun li d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu
47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 għandhom jiġu interpretati fis-sens li dawn ma jeħtiġux li tkun miġjuba għall-konoxxenza ta’ l-operaturi
l-informazzjoni li l-partijiet kontraenti li adottaw miżuri kontra d-dumping għandhom jipprovdu lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni
Doganali skond l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jew lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni skond l-Artikolu 47(2) tal-protokoll
addizzjonali.

Fuq l-ispejjeż
98     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja, (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-eżami ta’ l-ewwel domanda magħmula ma żvela l-ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tad-dispożizzjonijiet li jidhru
fil-kolonna 3, fil-pożizzjoni 8528 tan-nomenklatura magħquda, imsemmija fl-Anness 11 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE)
Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE)
Nru 2913/92 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
2)
Id-dispożizzjonijiet li jidhru fil-kolonna 3, fil-pożizzjoni 8528 tan-nomenklatura magħquda, imsemmija fl-Anness 11 tar-Regolament
Nru 2454/93 għandhom ikunu interpretati fis-sens illi, għall-kalkolu tal-valur miksub mir-riċevituri tat-televiżjoni bil-kulur
matul il-manifattura tagħhom fil-kundizzjonijiet bħal dawk tal-kawża prinċipali, mhemmx lok li tiġi stabbilita separatament
l-oriġini mhux preferenzjali ta’ parti distinta, bħal chassis.
3)
Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 44 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija Nru 1/95, tat-22 ta’ Diċembru
1995, dwar l-implementazzjoni tal-fażi definittiva ta’ l-Unjoni Doganali, moqrija flimkien ma’ dawk ta’ l-Artikolu 47 (1)
sa (3) tal-protokoll addizzjonali, iffirmat fit-23 ta’ Novembru 1970 f’Brussell u konkluż, approvat u ffirmat għan-nom tal-Komunità
permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2760/72, tad-19 ta’ Diċembru 1972, mehmuż mal-Ftehim li jwaqqaf Assoċjazzjoni
bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija li ġie ffirmat, fit-12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija,
kif ukoll mill-Istati Membri tal-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità, konkluż, approvat u kkonfermat għan-nom tal-Komunità
permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-23 ta’ Diċembru 1963, u d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 45 u 46 tad-Deċiżjoni Nru
1/95 m’għandhomx effett dirett quddiem il-qrati nazzjonali u b’hekk ma jippermettux lill-operaturi individwali jistrieħu b’mod
validu fuq il-ksur tagħhom sabiex jopponu għall-ħlas ta’ dazji kontra d-dumping normalment dovuti. Id-dispożizzjonijiet ta’
l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 huma ta’ effett dirett u l-persuni li fir-rigward tagħhom huma japplikaw għandhom id-dritt
li jistrieħu fuqhom quddiem il-qrati ta’ l-Istati Membri.
4)
Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 47 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 għandhom ikunu interpretati fis-sens li dawn ma jeħtiġux li
tkun miġjuba għall-konoxxenza ta’ l-operaturi, l-informazzjoni li l-partijiet kontraenti li adottaw miżuri kontra d-dumping
għandhom jipprovdu lill-Kumitat Konġunt ta’ l-Unjoni Doganali skond l-Artikolu 46 tad-Deċiżjoni Nru 1/95 jew lill-Kunsill
ta’ Assoċjazzjoni skond l-Artikolu 47(2) tal-protokoll addizzjonali.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.