CELEX: 61990CJ0204
Άρθρα 48, 59, 67 και 106 της Συνθήκης ΕΟΚ
Έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα

Με απόφαση της 28ης Ιουνίου 1990, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 5 Ιουλίου 1990, το Cour de cassation του Βελγίου υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 48, 59, 67 και 106 της Συνθήκης ΕΟΚ.
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Η.-Μ. Bachmann, Γερμανού υπηκόου, ο οποίος εργαζόταν στο Βέλγιο, και του Βελγικού Δημοσίου, σχετικά με την άρνηση του directeur des contributions directes de Bruxelles-I να δεχθεί την έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών που είχαν καταβληθεί στη Γερμανία στο πλαίσιο συμβάσεων ασφαλίσεως ασθενείας και αναπηρίας καθώς και συμβάσεως ασφαλίσεως ζωής, οι οποίες είχαν συναφθεί πριν από την άφιξη του αναιρεσείοντος στο Βέλγιο, από το συνολικό ύψος των εισοδημάτων του από την άσκηση επαγγέλματος για το χρονικό διάστημα από το 1973 έως το 1976.
Η άρνηση αυτή στηρίχθηκε στο άρθρο 54 του κώδικα φορολογίας εισοδήματος ( code des impôts sur les revenus, στο εξής: CIR), το οποίο έχει εφαρμογή στην περίπτωση του αναιρεσείοντος και ορίζει ότι από το ύψος του εισοδήματος από την άσκηση επαγγέλματος εκπίπτουν μόνο οι εισφορές ελευθέρας ασφαλίσεως ασθενείας και αναπηρίας οι οποίες καταβάλλονται σε αλληλασφαλιστική εταιρία αναγνωρισμένη στο Βέλγιο, καθώς και οι εισφορές ασφαλίσεως γήρατος και προώρου θανάτου που έχουν καταβληθεί εντός του Βελγίου.
Ο Bachmann προσέφυγε κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του cour d'appel των Βρυξελλών. Κατόπιν της απορρίψεως της προσφυγής του, ο ανωτέρω προσέφυγε ενώπιον του Cour de cassation, το οποίο αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία έως ότου το Δικαστήριο αποφανθεί προδικαστικως επί του ακολούθου ερωτήματος:
« Συμβιβάζονται προς τα άρθρα 48, 59, ειδικότερα πρώτο εδάφιο, 67 και 106 της Συνθήκης της Ρώμης οι διατάξεις του βελγικού φορολογικού δικαίου κατά τις οποίες η δυνατότητα εκπτώσεως από τον φόρο εισοδήματος των ασφαλιστικών εισφορών ασθενείας και αναπηρίας ή γήρατος και θανάτου έχει ως προϋπόθεση την καταβολή των εισφορών αυτών “ εντός του Βελγίου ”; »
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι το Δικαστήριο, στο πλαίσιο διαδικασίας βάσει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δεν αποφαίνεται μεν ως προς το κατά πόσον συμβιβάζονται οι κανόνες εσωτερικού δικαίου με τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, μπορεί όμως να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο όλα τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που θα επιτρέψουν στο δικαστήριο αυτό να κρίνει αν οι εν λόγω κανόνες συμβιβάζονται με τις κοινοτικές διατάξεις που αναφέρει.
Συνεπώς, πρέπει να θεωρηθεί ότι, με το προδικαστικό ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο ερωτά κατ' ουσία αν τα άρθρα 48, 59, 67 και 106 της Συνθήκης έχουν την έννοια ότι δεν επιτρέπουν να εξαρτά η νομοθεσία κράτους μέλους τη δυνατότητα εκπτώσεως από το φορολογητέο εισόδημα των ασφαλιστικών εισφορών ασθενείας και αναπηρίας ή γήρατος και θανάτου από την προϋπόθεση της καταβολής των εισφορών αυτών εντός του εν λόγω κράτους.
Eni του άρθρου 48 της Συνθήκης
Η
Βελγική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι οι επίδικες διατάξεις εφαρμόζονται ανεξαρτήτως ιθαγενείας στους Βέλγους εργαζομένους και στους εργαζομένους υπηκόους των άλλων κρατών μελών, οι οποίοι επιλέγουν να διατηρήσουν το πλεονέκτημα ασφαλιστικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί προηγουμένως στην αλλοδαπή, καθώς και ότι είναι παντελώς αβάσιμος ο ισχυρισμός της Επιτροπής ότι οι διατάξεις αυτές λειτουργούν εις βάρος ειδικά των φορολογουμένων που είναι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών.
Πρέπει συναφώς να παρατηρηθεί ότι οι εργαζόμενοι που έχουν ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα σε ένα κράτος μέλος και, στη συνέχεια, απασχολούνται σε άλλο κράτος μέλος ή αναζητούν θέση απασχολήσεως στο κράτος αυτό συνήθως έχουν συνάψει τις ασφαλιστικές τους συμβάσεις γήρατος και θανάτου ή αναπηρίας και ασθενείας με ασφαλιστές εγκατεστημένους στο πρώτο κράτος. Συνεπώς, υπάρχει κίνδυνος οι επίδικες διατάξεις να λειτουργήσουν εις βάρος ειδικά αυτών των εργαζομένων οι οποίοι, κατά κανόνα, είναι υπήκοοι άλλων κρατών μελών.
Όσον αφορά τις συμβάσεις ασφαλίσεως γήρατος και θανάτου, η Βελγική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών που εργάζονται στο Βέλγιο και οι οποίοι έχουν συνάψει τέτοιες συμβάσεις προηγουμένως σε άλλο κράτος μέλος δεν μπορούν μεν να εκπέσουν από το σύνολο των φορολογητέων εισοδημάτων τους στο Βέλγιο τις εισφορές που καταβάλλουν, σε αντιστάθμισμα όμως οι συντάξεις, πρόσοδοι, κεφάλαια ή αξίες εξαγοράς που τους καταβάλλονται από τους ασφαλιστές σε εκτέλεση των εν λόγω συμβάσεων δεν αποτελούν φορολογητέα εισοδήματα, όπως προκύπτει από το άρθρο 32 bis, το οποίο προστέθηκε στον CIR με τον νόμο της 5ης Ιανουαρίου 1976
(Moniteur belge
της 6ης Φεβρουαρίου 1976, σ. 81). Αν, επιστρέφοντας στη χώρα καταγωγής τους, υποχρεούνται να καταβάλουν φόρο επί των ποσών αυτών, αυτό δεν οφείλεται σε εμπόδιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων το οποίο θέτει η βελγική νομοθεσία, αλλά στην έλλειψη εναρμονίσεως των φορολογικών νομοθεσιών των κρατών μελών.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, συνήθως είναι οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών αυτοί οι οποίοι, αφού εργάστηκαν στο Βέλγιο, επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους, όπου τα ποσά που τους καταβάλλονται από τους ασφαλιστές υπόκεινται σε φορολογία, και δεν μπορούν έτσι να αντισταθμίσουν την έλλειψη της δυνατότητας εκπτώσεως των εισφορών από τον φόρο εισοδήματος με τη μη φορολόγηση των ποσών που οφείλονται από τους ασφαλιστές. Είναι μεν αληθές ότι αυτή η κατάσταση οφείλεται στην ελλιπή εναρμόνιση των φορολογικών νομοθεσιών των κρατών μελών, η εναρμόνιση όμως αυτή δεν μπορεί να αναχθεί σε προϋπόθεση της εφαρμογής του άρθρου 48 της Συνθήκης.
Όσον αφορά τις ασφαλίσεις αναπηρίας και ασθενείας, η Βελγική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι οι επίδικες διατάξεις δεν συνιστούν εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, καθόσον ο κοινοτικός εργαζόμενος ο οποίος επιθυμεί να καταλάβει θέση απασχολήσεως στο Βέλγιο μπορεί να θέσει τέρμα στην ασφαλιστική σύμβαση του χωρίς να υποστεί δυσμενείς συνέπειες και να συνάψει νέα σύμβαση με αλληλα-σφαλιστική εταιρία αναγνωρισμένη από το Βέλγιο προκειμένου να τύχει της εν λόγω εκπτώσεως. Αυτό άλλωστε πράττει συνήθως, δεδομένου ότι η κάλυψη που προσφέρουν οι ασφαλίσεις αυτές εξαρτάται από το σύστημα υποχρεωτικών ασφαλίσεων, το οποίο διαφέρει από το ένα κράτος στο άλλο.
Το επιχείρημα αυτό επίσης δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, το ότι ο ενδιαφερόμενος υποχρεώνεται να καταγγείλει τη σύμβαση που έχει συνάψει με ασφαλιστή εγκατεστημένο σε ένα κράτος μέλος προκειμένου να τύχει της εκπτώσεως που προβλέπεται σε άλλο κράτος μέλος, καίτοι κρίνει ότι η συνέχιση της συμβάσεως αυτής είναι προς το συμφέρον του, συνιστά, λόγω των ενεργειών και των επιβαρύνσεων που συνεπάγεται, εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία του εργαζομένου.
Οι κυβερνήσεις του Βελγίου, της Γερμανίας, των Κάτω Χωρών και της Δανίας θεωρούν ότι, εν πάση περιπτώσει, διατάξεις όπως αυτές στις οποίες αναφέρεται το εθνικό δικαστήριο δικαιολογούνται από λόγους γενικού συμφέροντος.
Συναφώς, η Γερμανική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι, όσον αφορά τις ασφαλίσεις γήρατος και θανάτου, καθώς και τις ασφαλίσεις ασθενείας και αναπηρίας, από τη νομολογία του Δικαστηρίου (βλ. την απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 1986 στην υπόθεση
205/84, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 1986, σ. 3755, σκέψη 49
) προκύπτει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εξαρτούν τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων με ασφαλιστή εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος από ένα σύστημα εγκρίσεως με σκοπό την εξασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών, τόσο ως συμβαλλομένων σε συμβάσεις ασφαλίσεως όσο και ως ασφαλισμένων. Όμως, αν τα κράτη δεν υποχρεούνται να εγκρίνουν τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων που δεν πληρούν την προϋπόθεση αυτή, δεν είναι υποχρεωμένα και να παρέχουν φορολογικά πλεονεκτήματα στις συμβάσεις αυτές.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμονίσεως, τα κράτη μέλη μπορούν μεν, για να εξασφαλίζουν την προστασία των ασφαλισμένων και των συμβαλλομένων σε συμβάσεις ασφαλίσεως υπό την ιδιότητά τους ως καταναλωτών, να εξαρτούν τη σύναψη ορισμένων συμβάσεων ασφαλίσεως από την εκ μέρους τους έγκριση του ασφαλιστή, δεν μπορεί όμως να γίνει επίκληση του γενικού αυτού συμφέροντος προκειμένου να μην αναγνωριστεί η ύπαρξη συμβάσεων ασφαλίσεως οι οποίες έχουν συναφθεί με ασφαλιστές εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη σε χρόνο κατά τον οποίο ο ασφαλιζόμενος συμβαλλόμενος κατοικούσε στο κράτος αυτό.
Οι κυβερνήσεις του Βελγίου, των Κάτω Χωρών και της Δανίας θεωρούν ότι η θέσπιση διατάξεων όπως αυτές του άρθρου 54 του CIR επιβάλλεται, δεδομένων, αφενός, της δυσχέρειας, αν όχι της αδυναμίας ελέγχου των βεβαιώσεων που αντιστοιχούν στις καταβολές εισφορών που έχουν πραγματοποιηθεί σε άλλα κράτη μέλη και, αφετέρου, της ανάγκης εξασφαλίσεως της συνοχής του φορολογικού συστήματος στον τομέα των ασφαλίσεων γήρατος και θανάτου.
Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων, πρέπει να παρατηρηθεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επικαλούνται την οδηγία 77/799/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί της αμοιβαίας συνδρομής των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών στον τομέα των αμέσων φόρων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 86, στο εξής: οδηγία) προκειμένου να ελέγχουν αν καταβλήθηκαν εισφορές σε άλλο κράτος μέλος, όταν, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που αποτελεί το αντικείμενο της κύριας δίκης, για τον ορθό προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εν λόγω καταβολές ( άρθρο 1, παράγραφος 1 ).
Η Βελγική Κυβέρνηση παρατηρεί, ωστόσο, ότι σε ορισμένα κράτη μέλη δεν υπάρχει η νομική βάση προκειμένου να ζητηθούν από τους ασφαλιστές οι πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τους ελέγχους των καταβολών που πραγματοποιούνται στο έδαφός τους.
Παρατηρείται συναφώς ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας δεν επιβάλλει τη συνεργασία των φορολογικών αρχών των κρατών μελών όταν η νομοθεσία ή η διοικητική πρακτική τους δεν επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή ούτε να ενεργεί έρευνες ούτε να συλλέγει ή να χρησιμοποιεί πληροφορίες για τις οικείες ανάγκες των κρατών αυτών. Πάντως, η αδυναμία επιτεύξεως της συνεργασίας αυτής δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό της δυνατότητας εκπτώσεως των ασφαλιστικών εισφορών. Πράγματι, τίποτα δεν εμποδίζει τις φορολογικές αρχές να ζητούν από τον ενδιαφερόμενο τις αποδείξεις που αυτές κρίνουν απαραίτητες και, ενδεχομένως, να αρνούνται την παροχή της εκπτώσεως σε περίπτωση μη προσκομίσεως των αποδείξεων αυτών.
Όσον αφορά την ανάγκη διαφυλάξεως της συνοχής του φορολογικού συστήματος, το Δικαστήριο,
με
την απόφαση που εξέδωσε σήμερα στην υπόθεση C-300/90, Επιτροπή κατά Βελγίου, έκρινε ότι, στη βελγική νομοθεσία, υπάρχει σύνδεσμος μεταξύ της δυνατότητας εκπτώσεως των εισφορών και της φορολογήσεως των ποσών που οφείλονται από τους ασφαλιστές σε εκτέλεση των συμβάσεων ασφαλίσεως γήρατος και θανάτου. Πράγματι, κατά το προαναφερθέν άρθρο 32 bis του CIR, οι συντάξεις, πρόσοδοι, κεφάλαια ή αξίες εξαγοράς συμβάσεων ασφάλειας ζωής δεν εξαιρούνται από τον φόρο όταν δεν έχει χορηγηθεί η έκπτωση των εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 54.
Επομένως, στο πλαίσιο ενός τέτοιου φορολογικού συστήματος, η απώλεια εσόδων που συνεπάγεται η έκπτωση των εισφορών ασφάλειας ζωής, έννοια η οποία περιλαμβάνει τις ασφαλίσεις γήρατος και θανάτου, από το συνολικό φορολογητέο εισόδημα αντισταθμίζεται από τη φορολόγηση των συντάξεων προσόδων ή κεφαλαίων που οφείλονται από τους ασφαλιστές. Στις περιπτώσεις στις οποίες δεν έχει χορηγηθεί η έκπτωση των εν λόγω εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα, τα ποσά αυτά δεν φορολογούνται.
Συνεπώς, η συνοχή ενός τέτοιου φορολογικού συστήματος, η διαμόρφωση του οποίου ανήκει στην αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους, συνεπάγεται ότι, στην περίπτωση που το κράτος είναι υποχρεωμένο να δεχθεί την έκπτωση των εισφορών ασφαλείας ζωής που έχουν καταβληθεί σε άλλο κράτος μέλος, πρέπει να μπορεί να εισπράττει φόρο επί των ποσών που οφείλονται από τους ασφαλιστές.
Πρέπει, συναφώς, να παρατηρηθεί ότι η εκ μέρους του ασφαλιστή ανάληψη της δεσμεύσεως να καταβάλει τον εν λόγω φόρο δεν αποτελεί επαρκή εγγύηση. Πράγματι, σε περίπτωση μη τηρήσεως της δεσμεύσεως, θα ήταν αναγκαίο να επιχειρηθεί η εκτέλεση της στο κράτος μέλος εγκαταστάσεως του ασφαλιστή και, πέραν του ότι είναι δύσκολο για ένα κράτος να γνωρίζει την ύπαρξη και το ύψος των καταβολών που πραγματοποιούνται από ασφαλιστές εγκατεστημένους σε άλλο κράτος, δεν αποκλείεται να προβληθούν τότε λόγοι δημοσίας τάξεως προκειμένου να παρεμποδιστεί η είσπραξη του φόρου.
Μια τέτοια δέσμευση θα μπορούσε, ασφαλώς, να συνοδεύεται από σύσταση ασφαλείας εκ μέρους του ασφαλιστή, αυτό όμως θα συνεπαγόταν πρόσθετες επιβαρύνσεις γι' αυτόν, οι οποίες θα μετακυλίονταν στα ασφάλιστρα, ούτως ώστε οι ασφαλισμένοι, οι οποίοι επιπλέον θα υποβάλλονταν ενδεχομένως σε διπλή φορολογία επί των ποσών που οφείλονται σε εκτέλεση των συμβάσεων, δεν θα είχαν πλέον κανένα συμφέρον στη διατήρηση των συμβάσεων αυτών.
Είναι αληθές ότι μεταξύ ορισμένων κρατών μελών ισχύουν διμερείς συμβάσεις οι οποίες δέχονται την έκπτωση από τον φόρο των εισφορών που καταβάλλονται σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος που παρέχει το πλεονέκτημα αυτό και αναγνωρίζουν σε ένα μόνο κράτος το δικαίωμα φορολογήσεως των ποσών που οφείλονται από τους ασφαλιστές σε εκτέλεση των συμβάσεων που έχουν συνάψει. Ωστόσο, αυτή η λύση είναι δυνατό να επιτευχθεί μόνο με τον τρόπο αυτό ή με τη θέσπιση των αναγκαίων μέτρων συντονισμού ή εναρμονίσεως από το Συμβούλιο.
Επομένως, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου, η συνοχή ενός τέτοιου φορολογικού συστήματος δεν μπορεί να εξασφαλιστεί με διατάξεις λιγότερο περιοριστικές από αυτές που αφορά η διαφορά της κύριας δίκης, κάθε δε άλλο μέτρο που θα εξασφάλιζε την εκ μέρους του ενδιαφερομένου κράτους είσπραξη του φόρου που προβλέπεται από τη νομοθεσία του επί των ποσών τα οποία οφείλονται από τους ασφαλιστές σε εκτέλεση των συμβάσεων τους θα είχε επιπτώσεις παρόμοιες προς αυτές που συνεπάγεται η μη παροχή της δυνατότητας εκπτώσεως των εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα.
Ενόψει των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, στον τομέα των ασφαλίσεων γήρατος και θανάτου, διατάξεις όπως αυτές του επίδικου βελγικού νόμου δικαιολογούνται από ανάγκη εξασφαλίσεως της συνοχής του φορολογικού συστήματος στο οποίο εντάσσονται και ότι, κατά συνέπεια, οι διατάξεις αυτές δεν αντιβαίνουν στο άρθρο 48 της Συνθήκης.
Πρέπει, πάντως, να παρατηρηθεί ότι το άρθρο 32 bis του CIR έχει εφαρμογή μόνον από το έτος 1975 και εντεύθεν και ότι, συνεπώς, δεν καλύπτει ένα μέρος της επίμαχης περιόδου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει, βάσει των ανωτέρω αναπτυχθέντων, αν, για το υπόλοιπο της εν λόγω περιόδου, οι διατάξεις στις οποίες αναφέρεται ήταν απαραίτητες για την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού γενικού συμφέροντος.
Στο ίδιο δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει αν, όσον αφορά τις ασφαλίσεις ασθενείας και αναπηρίας, οι εν λόγω διατάξεις ήταν επίσης απαραίτητες για την επίτευξη του σκοπού αυτού.
Επί του άρθρου 59 της Συνθήκης
Πρέπει να παρατηρηθεί συναφώς ότι διατάξεις όπως αυτές του επίδικου βελγικού νόμου συνιστούν περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Πράγματι, διατάξεις οι οποίες προϋποθέτουν την εγκατάσταση του ασφαλιστή σε κράτος μέλος προκειμένου οι ασφαλισμένοι να μπορούν να τύχουν, στο κράτος αυτό, ορισμένων φορολογικών εκπτώσεων, αποθαρρύνουν τους ασφαλιζόμενους να απευθύνονται σε ασφαλιστές εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος και, ως εκ τούτου, αποτελούν εμπόδιο στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εκ μέρους των ασφαλιστών αυτών.
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου (βλ. προαναφερθείσα απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 1986, σκέψη 52 ), η υποχρέωση εγκαστάσεως του ασφαλιστή σε ορισμένο κράτος συμβιβάζεται με το άρθρο 59 της Συνθήκης αν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη του επιδιωκομένου σκοπού γενικού συμφέροντος.
Όπως προκύπτει από τις ανωτέρω σκέψεις, αυτό συμβαίνει όσον αφορά τις ασφαλίσεις γήρατος και θανάτου για τη μετά το 1975 περίοδο. Όσον αφορά τα προηγούμενα έτη, καθώς και τις ασφαλίσεις ασθενείας και αναπηρίας, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να κρίνει αν οι διατάξεις στις οποίες αναφέρεται ήταν επίσης απαραίτητες για την εξασφάλιση της συνοχής του φορολογικού συστήματος του οποίου αποτελούν μέρος.
Eni των άρθρων 67, παράγραφος 1, και 106 της Συνθήκης
Διατάξεις όπως αυτές του άρθρου 54 του CIR δεν αντιβαίνουν στα άρθρα 67 και 106 της Συνθήκης. Αρκεί, συναφώς, η παρατήρηση, αφενός, ότι το άρθρο 67 δεν απαγορεύει τους περιορισμούς που δεν αφορούν την κίνηση κεφαλαίων αλλ' απορρέουν εμμέσως από περιορισμούς των άλλων θεμελιωδών ελευθεριών και, αφετέρου, ότι διατάξεις όπως αυτές τις οποίες αφορά η υπόθεση ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου δεν εμποδίζουν την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών που οφείλονται προς ασφαλιστές εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος ούτε απαγορεύουν να γίνεται η καταβολή αυτή στο νόμισμα του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο ασφαλιστής.
Κατά συνέπεια, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι αντιβαίνει στα άρθρα 48 και 59 της Συνθήκης νομοθεσία κράτους μέλους η οποία εξαρτά τη δυνατότητα εκπτώσεως από το φορολογητέο εισόδημα των εισφορών ασφαλίσεως ασθενείας και αναπηρίας ή γήρατος και θανάτου από την προϋπόθεση ότι οι εισφορές αυτές καταβάλλονται εντός του κράτους αυτού. Πάντως, η προϋπόθεση αυτή μπορεί να δικαιολογείται από την ανάγκη εξασφαλίσεως της συνοχής του εφαρμοστέου φορολογικού συστήματος. Μια τέτοια νομοθεσία δεν αντιβαίνει στα άρθρα 67 και 106 της Συνθήκης ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι κυβερνήσεις της Γερμανίας, της Δανίας και των Κάτω Χωρών καθώς και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 28ης Ιουνίου 1990 το Cour de cassation του Βελγίου, αποφαίνεται:

Αντιβαίνει στα άρθρα 48 και 59 της Συνθήκης νομοθεσία κράτους μέλους η οποία εξαρτά τη δυνατότητα εκπτώσεως από το φορολογητέο εισόδημα των εισφορών ασφαλίσεως ασθενείας και αναπηρίας ή γήρατος και θανάτου από την προϋπόθεση ότι οι εισφορές αυτές καταβάλλονται εντός του κράτους αυτού. Πάντως, η προϋπόθεση αυτή μπορεί να δικαιολογείται από την ανάγκη εξασφαλίσεως της συνοχής του εφαρμοστέου φορολογικού συστήματος. Μια τέτοια νομοθεσία δεν αντιβαίνει στα άρθρα 67 και 106 της Συνθήκης ΕΟΚ.

Due
Joliet
Schockweiler
Grévisse
Κακούρης
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Diez de Velasco
Zuleeg
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 28 Ιανουαρίου 1992.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.