CELEX: 62003CJ0453
Awtorità għas-Saħħa
Għalf kompost
Indikazzjoni tal-persentaġġ eżatt tal-kompożizzjoni ta' prodott
Ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità

1       It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw essenzjalment il-validità tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
2002/2/KE tat-28 ta' Jannar 2002 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 79/373/KEE dwar iċ-ċirkolazzjoni ta' l-għalf komposti
u li tħassar id-Direttiva tal-Kummissjoni 91/357/KEE (ĠU L 63, p. 23) u, b'mod partikolari, l-Artikolu 1(1)(b) u l-Artikolu
1(4) tagħha.
2       Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta' eżami ta' rikorsi mressqa minn manifatturi ta' għalf kompost jew minn rappreżentanti
ta' din l-industrija u li fihom kienu talbu l-annullament jew is-sospensjoni tal-leġiżlazzjoni adottata fid-dawl tat-traspożizzjoni
fil-liġi nazzjonali tad-dispożizzjonijiet ikkontestati tad-Direttiva 2002/2.

Il-kuntest leġiżlattiv
3       Id-Direttiva 2002/2 hija bbażata fuq l-Artikolu 152(4)(b)KE li jipprovdi:
"Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 wara li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u
lill-Kumitat tar-Reġjuni, għandu jikkontribwixxi għar-realizzazzjoni ta' l-objettivi msemmija f'dan l-Artikolu, billi jadotta:
[…]
b)      b'deroga mill-Artikolu 37, miżuri fl-oqsma veterinarji u fito-sanitarji, li jkollhom bħala l-objettiv dirett tagħhom il-ħarsien
tas-saħħa pubblika".
4       Huwa xieraq li jiġu riprodotti l-premessi segwenti tad-Direttiva 2002/2:
"(2)      F'dak li jirrigwardja l-ittikkettjar, l-iskop tad-Direttiva 79/373KEE huwa sabiex tassigura li bdiewa li jkabbru l-bhejjem
ikunu infurmati oġġettivament u eżatt kemm jista' jkun rigward il-kompożizzjoni u l-użu ta' l-għalf.
(3)      S'issa, id-Direttiva 79/373/KEE ipprovdiet għal dikjarazzjoni flessibbli llimitata għall-indikazzjoni tal-materjali ta' l-għalf
mingħajr ma tiddikjara l-kwantità tagħhom fl-għalf għall-annimali tal-produzzjoni, waqt li żżomm il-possibbiltà li tiddikjara
l-kategoriji ta' materjali ta' l-għalf minnflok ma tiddikjara l-materjali ta' l-għalf infushom.
(4)      B'dana kollu, il-kriżi tal-enċifalopatija sponġiformi ta' l-annimali tal-fart [tal-bovini] u l-kriżi tad-dijossina reċenti
wrew li l-inadekwatezza tad-dispożizzjonijiet attwali u l-bżonn għal aktar informazzjoni kwalitattiva u kwantitattiva dwar
il-kompożizzjoni ta' l-għalf kompost għall-annimali tal-produzzjoni.
(5)      L-informazzjoni dettaljata kwantitattiva tista' tgħin sabiex tassigura li materjali ta' l-ikel potenzjalment ikkontaminati
tista' tkun intraċċata [jistgħu ikunu intraċċati] għall-gruppi speċifiċi, li jistgħu jkunu benfiċjali għas-saħħa pubblika
u sabiex tevita d-distruzzjoni ta' prodotti li ma jippreżentawx riskju sinifikanti għas-saħħa pubblika.
(6)      Għalhekk huwa xieraq, f'dan l-istadju, li timponi dikjarazzjoni obbligatorja għall-materjali kollha ta' l-għalf kif ukoll
l-ammont tagħhom fl-għalf komposti għall-annimali tal-produzzjoni.
(7)      Għal raġunijiet prattiċi, huwa xieraq li d-dikjarazzjonijiet tal-materjali ta' l-għalf inkluż fl-għalf kompost għall-annimali
tal-produzzjoni ikunu pprovduti fuq tikketta ad hoc jew b'dokument li jakkumpanja.
(8)      Id-dikjarazjoni tal-materjali ta' l-għalf fil-għalf, f'ċerti każi tikkonstitwixxi, sors importanti ta' informazzjoni għall-bdiewa
tat-trobbija tal-bhejjem.  Huwa għalhekk xieraq li l-persuna responsabbli għat-tikkettjar li tforni, mat-talba tal-konsumatur,
lista dettaljata tal-materjali ta' l-għalf użat u l-persentaġġi eżatti bil-piż.
[…]
(10)      Fuq il-bażi ta' studju flessibbli [studju ta' possibbiltà], il-Kummissjoni għandha tissottometti rapport lejn il-Parlament
Ewropew u lejn il-Kunsill sal-31 ta' Diċembru 1992, akkumpanjat bi proposta xierqa għall-istabbiliment ta' lista pożittiva,
li tieħu akkont tal-konklużjonijiet tar-rapport.
[…]
(12)      La darba ma jkunx aktar possibbli fil-futur li tkun iddikjarata l-kategoriji tal-materjali ta' l-għalf minnflok id-dikjarazzjoni
tal-materjali ta' l-għalf infushom fil-każ ta' l-għalf kompost għall-annimali tal-produzzjoni, id-Direttiva tal-Kummissjoni
91/357/KEE tat-13 ta' Ġunju 1991 li tistabbilixxi l-kategoriji tal-materjali ta' l-għalf li jistgħu jkunu użati għall-iskopijiet
tat-ittikkettjar ta' l-għalf kompost għall-annimali oħra apparti milli għall-annimali domestiċi […]"
5       L-Artikolu 1(1)(b) tad-Direttiva 2002/2 li jemenda l-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kunsill 79/373/KEE tat-2 ta' April 1979,
dwar il-
marketing
ta' għalf kompost  (ĠU L 86, p. 30).  Dan jipprovdi:
"1)L-Artikolu 5(1) huwa hawnhekk emendat kif ġej:
[…]
b)il-punt segwenti għandu jkun miżjud:
"1)      Fil-każ ta' għalf kompost apparti minn dawk intenzjonati għall-annimali domestiċi, l-indikazzjoni 'il-persentaġġi eżatti bil-piż
ta' materjali ta' l-għalf użat f'dan il-għalf jista' jkun miksub minn:….'  (l-isem jew l-isem tan-negozju, l-indirizz jew
uffiċju rreġistrat, in-numru tat-telefon u l-indirizz "e-mail" tal-persuna responsabbli għad-dettalji li hemm referenza dwarhom
f'dan il-paragrafu).  Din l-informazzjoni għandha tkun ipprovduta mat-talba tal-konsumatur".
6       L-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 jinkludi ċertu numru ta' dispożizzjonijiet li jissostitwixxu l-Artikolu 5 c tad-Direttiva
79/373. Dan jipprovdi:
"4)      L-Artikolu 5c għandu jkun mibdul b'dan li ġej:
[…]
1.      Il-materjali ta' l-għalf kollha wżati fl-għalf kompost għandhom ikunu elenkati permezz ta' l-ismijiet speċifiċi tagħhom.
2.      Il-lista tal-materjali ta' l-ikel għall-għalf għandhom ikkunu soġġetti għar-regoli segwenti:
a)      għalf kompost maħsub għall-annimali apparti milli għall-annimali domestiċi:
i)      il-lista tal-materjali ta' l-għalf għall-għalf b'indikazzjoni, f'ordni dixxendenti, tal-persentaġġi bil-piż preżenti fl-għalf
kompost;
ii)      f'dak li jirrigwarda il-persentaġġi hawn fuq imsemmija, tolleranza ta' ± 15% tal-valur iddikjarat għandha tkun permissibbli.
[…]"
7       L-Artikolu 1(5) tad-Direttiva 2002/2 jipprovdi li, is-subparagrafu għandu jkun miżjud ma' l-Artikolu 12 tad-Direttiva 79/373.
Skond dan, l-Istati Membri "[g]ħandhom jistipulaw li l-manifatturi ta' l-għalf komposti huma obbligati li jagħmlu disponibbli
lejn l-awtoritajiet responsabbli għat-twettiq ta' l-ispezzjonijiet uffiċjali, fuq talba, kwalunkwe dokument li jikkonċerna
l-kompożizzjoni ta' l-għalf intenzjonat sabiex jitqiegħdu fiċ-ċirkulazzjoni li tippermetti l-eżattezza ta' l-informazzjoni
mogħtija mit-tikketta li tkun ivverifikata".
8       L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/2 jipprovdi:
"Id-Direttiva tal-Kummissjoni 91/357/KEE għandha tkun imħassra mis-6 ta' Novembru 2003."
9       L-istadji ta' l-adozzjoni tad-Direttiva 2002/2, relevanti għall-kawżi preżenti jistgħu jiġu deskritti kif ġej.
10     Fis-7 ta' Jannar 2000 il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ippreżentat proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u
tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 79/373 [dokument COM(1999) 744 finali].
11     In-nota spjegattiva ta' din il-proposta tfakkar li, wara l-kriżi marbuta ma' l-enċifalopatija sponġiformi ta' l-annimali tal-fart
[tal-bovini] (iktar 'il quddiem il-ESB) il-Parlament Ewropew xtaq li jimponi fuq il-manifatturi ta' l-għalf kompost li jagħmlu
dikjarazzjoni fuq il-kwantitajiet ta' ingredjenti differenti li huma parti mill-kompożizzjoni ta' l-għalf.  Matul id-diskussjonijiet
li segwew, bdiet issir referenza għal din id-dikjarazzjoni permezz ta' l-espressjoni "dikjarazzjoni miftuħa".
12     Din in-nota spjegattiva tindika b'mod partikolari:
"Il-Kummissjoni tifhem il-vantaġġi ta' "dikjarazzjoni miftuħa" fid-dispożizzjonijiet fil-qasam ta' ittikkettjar ta' l-għalf
kompost għall-annimali tal-produzzjoni sabiex tiffaċilita t-traċċabilità tal-materja prima.
Il-kontaminazzjoni reċenti ta' żjut u ta' addittivi mid-dioxini rispettivament fil-Belġju u l-Ġermanja, issaħħaħ l-importanza
ta' informazzjoni dettaljata fuq l-ittikkettjar ta' l-għalf kompost. Fil-fatt, il-livell ta' kontaminazzjoni ta' għalf kompost
jiddependi mill-kwantità ta' materja prima kontaminat li tinsab fl-għalf u b'hekk huwa estremament importanti li informazzjoni
eżawrjenti il-materja primakollha li tinsab fl-għalf kompost dwar il-kwantitajiet differenti tagħhom jiġu forniti."
13     B'risposta għall-oġġezzjonijiet ta' l-Istati Membri favur dikjarazzjoni fakultativa, u għal dawk tal-manifatturi ta' l-għalf
kompost, li jixtiequ jipproteġu l-proprjetà intellettwali tal-formuli ta' l-għalf, in-nota spjegattiva tipprovdi s-segwenti:
"Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ssostni li dikjarazzjoni fakultativa miftuħa hija kontra d-dritt ta' l-agrikolturi għall-informazzjoni
u kontra t-trasparenza intiża.  Minbarra dan, hija tikkunsidra li dikjarazzjoni apertament fakultativa twassal inevitabbilment
għal distorsjonijiet ta' kompetizzjoni bejn il-manifatturi ta' l-għalf.
[…] għal dak li jikkonċerna l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali tal-formuli ta' l-għalf, il-Kummissjoni, li tfittex
li tilħaq l-akbar trasparenza, ma tistax taċċetta dan l-argument. Fir-realtà, ma jkunx hemm ksur tas-sigriet kummerċjali,
minħabba li, bħala regola ġenerali, ma jkunx hemm privattivi għall-formuli ta' l-għalf kompost.  Anki jekk dan kien il-każ,
il-formuli ma setgħux jibqgħu sigrieti.  Fil-fatt, il-pubblikazzjoni ta' l-ingredienti ma taffettwax id-dritt ta' propjetà
intellettwali."
14     Fl-4 ta' Ottubru 2000, il-Parlament, fl-ewwel qari, ifformula ħames emendi għal din il-proposta għal Direttiva (ĠU 2001, C
178, p. 177).
15     Fid-19 ta' Diċembru 2000, il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea stabbilixxa il-pożizzjoni komuni (KE) Nru 6/2001 bl-għan ta' l-adozzjoni
tad-Direttiva 2002/2 (ĠU 2001, C 36, p. 34).  Jirriżulta min-nota spjegattiva tal-Kunsill li, filwaqt li kkunsidra li mhuwiex
realist li wieħed jirrikjedi lill-manifatturi li jiddikjaraw il-kwantitajiet preċiżi tal-materja prima l-għalf kompost, dan
ikkunsidra s-soluzzjoni permezz ta' dikjarazzjoni li tindika il-materja prima skond il-persentaġġi bil-piż tagħhom, f'ordni
dixxendenti skond il-piż u fuq sistema ta' skali.  Mandankollu, il-lista ddettaljata u preċiża ta' dawn il-kwantitiajiet kellha
tiġi fornita mill-manifattur fuq talba individiwali ta' konsumatur.  Fil-21 ta' Diċembru 2000, il-Kummissjoni ppreżentat proposta
emendata tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 79/373 skond din il-pożizzjoni komuni [dokument
COM(2000) 780 finali, ĠU 2001, C 120 E, p. 178].
16     Fil-5 ta' April 2001, il-Parlament, fit-tieni qari, ippreżenta emendi għal din il-proposta emendata tad-Direttiva li tistabbilixxi
id-"dikjarazzjoni miftuħa" (dokument A5-0079/2001, ĠU 2002, C 21 E, p. 310).
17     Mat-tmiem ta' proċedura ta' konċiljazzjoni, test ta' kompromess, meħud mid-Direttiva 2002/2, ġie adottat.  Skond dan, il-manifatturi
għandhom jindikaw il-kwantitajiet tal-materja prima fil-kompożizzjoni tal-prodotti, b'livell ta' tolleranza ta' ± 15% tal-valur
iddikjarat, imma huma obligati, fuq talba tal-konsumatur, li jikkomunikaw il-persentaġġi eżatti bil-piż tad-diversi tipi ta'
materja prima li huwa l-kompożizzjoni ta' għalf.
18     Fl-24 ta' April 2003, il-Kummissjoni ppreżentat rapport fuq il-possibbiltà ta' lista pożittiva ta' materja prima għall-għalf
[dokument COM(2003) 178 finali].  Jirriżulta minn dan ir-rapport li l-istabbiliment ta' tali lista ma tikkontribwixxix sabiex
tiggarantixxi s-sigurta ta' l-għalf u li, għaldaqstant, hija ma kinitx se tippreżenta proposta f'dan is-sens. Madankollu f'dan
ir-rapport hija ddikjarat inizjattivi f'oqsma oħra, intiżi sabiex itejbu s-sigurtà ta' l-għalf.

Il-kawżi prinċipali u d-domandi prelimari

Fil-kawża C-453/03
19     L-applikanti fil-kawża prinċipali, speċjalizzati fil-manifattura ta' l-għalf kompost, jitolbu l-annullament tal-leġiżlazzjoni
adottata għat-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet ikkontestati tad-Direttiva 2002/2 fil-liġi interna.  Permezz ta' sentenza
tas-6 ta' Ottubru 2003, il-High Court of Justice (England & Wales), Queen's Bench Division (Administrative Court), issospendiet
provviżorjament l-applikazzjoni ta' din il-leġiżlazzjoni.
20     Ukoll b'sentenza tas-6 ta' Ottubru 2003, il-High Court esponiet ir-raġunijiet għat-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari.
Id-domanda, kif ifformulata fid-deċiżjoni tat-23 ta' Ottubru 2003, hija s-segwenti:
"Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 1(1)(b) u/jew l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2, safejn jemendaw l-Artikolu 5 c(2)(a)
tad-Direttiva 79/373 billi jimponu l-elenku tal-persentaġġi huma nulli minħabba:
a) nuqqas ta' bażi legali skond l-Artikolu 152(4)(b)KE;
b) ksur tad-dritt fundamentali ta' proprjetà;
c) ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità?"
21     B'rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-18 ta' Frar 2004, il-kumpannija Lambey SA talbet li tiġi awtorizzata
li tintervjeni, skond l-Artikolu 40 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kawża C-453/03, sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet
tagħha.  B'digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-30 ta' Marzu 2004, din it-talba ġiet iddikkjarata inammissibbli.

Fil-kawżi C-11/04 u C-12/04
22     Id-Direttiva 2002/2 ġiet trasposta fil-liġi Taljana permezz ta' digriet tal-Ministru tal-Politika Agrikola u Forestali, tal-25
ta' Ġunju 2003, li tikkompleta u temenda l-annessi tal-liġi Nru 281 tal-15 ta' Frar 1963, rigward il-preparazzjoni u l-kummerċ
ta' l-għalf, skond l-applikazzjoni tad-Direttiva 2002/2/KE tat-28 ta' Jannar 2002 (GURI n° 181 tas-6 ta' Awwissu 2003, iktar
'il quddiem il-"liġi Nru 281/1963"), dan id-digriet kien applikabbli mis-6 ta' Novembru 2003.
23     Kif josserva il-Consiglio di Stato fid-deċiżjonijiet tar-rinviju li wasslu għall-kawżi C-11/04 u C-12/04, dan id-digriet għandu
bħala effett li jagħmel obbligatorju, għall-produtturi ta' l-għalf kompost, li tiġi indikata fuq it-tikketta l-lista tal-materja
prima, flimkien ma' indikazzjoni f'ordni dixxendenti skond il-piż, tal-persentaġġi meta mqabbla mal-piż totali.  Dawn id-diversi
tipi ta' materja prima, skond id-Direttiva 2002/2, għandhom jiġu indikati taħt l-isem speċifiku tagħhom li jista' jiġi sostitwit
bl-isem tal-kategorija li tagħha jagħmlu parti, filwaqt li jsegwu l-kategoriji li jiġbru bosta materja prima stabbiliti skond
l-Artikolu 10(a) tad-Direttiva 79/373, li kien ġie implimentat permezz tad-Direttiva 91/357/KEE tal-Kummissjoni tat-13 ta'
Ġunju 1991 li tistabbilixxi l-kategoriji ta' ingredjenti li jistgħu jiġu użati għall-iskopijiet tat-tikkettjar ta' l-għalf
kompost għall-annimali oħra apparti milli għall-annimali domestiċi (ĠU L 193, p. 34).
24     Il-qorti tar-rinviju tfakkar f'dan ir-rigward li d-Direttiva 91/357, imwaqqfa skond l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu 10(a)
ġiet imħassra mid-Direttiva 2002/2 mis-6 ta' Novembru 2003, mingħajr ma l-Kummissjoni kienet fil-pożizzjoni li tippreżenta
proposta ta' att li kien fih il-lista pożittiva tal-materja prima li setgħet tintuża.  L-awtoritajiet Taljani għamlu referenza
għall-lista provviżojra tal-materja prima li tinsab fl-Anness VII, parti A, tal-liġi Nru 281/1963 u, għal dawk li mhumiex
imsemmija fuq din il-lista, għad-denominazzjonijiet fil-parti B, jiġifieri preċiżament għall-kategoriji ġenerali stabbiliti
mid-Direttiva 91/357.
25     L-applikanti fil-kawża prinċipali, speċjalizzati fil-manifattura ta' l-għalf kompost, ressqu appell quddiem il-Consiglio di
Stato kontra d-deċiżjonijiet tat-Tribunale amministrativo regionale del Lazio.  Huma talbu l-annullament tal-leġiżlazzjoni
adottata għat-traspożizzjoni, fil-liġi Taljana, tad-dispożizzjonijiet ikkontestati tad-Direttiva 2002/2.  Permezz ta' żewġ
deċiżjonijiet distinti, il-qorti tar-rinviju, ssospendiet provviżorjament l-applikazzjoni ta' din il-leġiżlazzjoni.
26     Fir-rigward tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika, din il-qorti osservat li l-għalf għanndu oriġini veġetali kien jippreżenta
inqas riskju mill-għalf kompost li għandu fih laħam u għadam u li l-użu tiegħu wassal għall-BSE.  Barra minn hekk, l-Artikolu
152(4)(b)KE huwa intiż biss għall-miżuri li jikkonċernaw il-mard u l-kura ta' l-annimali, filwaqt li l-kwistjoni ta' ittikkettjar
ta' l-għalf li għandu oriġini veġetali ma għandhiex direttament bħala għan il-protezzjoni tas-saħħa pubblika.
27     Fid-deċiżjoni ta' rinviju wasslet għall-kawża C-11/04, il-Consiglio di Stato jsostni li, meta jitqies id-dubju dwar il-proporzjonalità
tal-miżura Komunitarja kkontestata, kwistjoni dwar il-ksur tad-dritt ta' proprjetà msemmija fl-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll
li hemm mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali li jinsab ukoll
fl-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea, pproklamata f'Nizza fis-7 ta' Diċembru 2000 (ĠU
C 364, p. 1), li tikkonċerna l-proprjetà intellettwali, relatata mas-sigriet industrijali u man-
know-how
industrijali ma tidhirx manifestament infondata.
28     Fid-deċiżjoni ta' rinviju li wasslet għall-kawża C-12/04, il Consiglio di Stato jistaqsi dwar l-applikabbiltà tad-Direttiva
2002/2. Skond din il-qorti, in-nuqqas ta' iffissar tal-lista tad-diversi materja prima li jistgħu jintużaw irendi l-leġiżlazzjoni
Komuntarja inkompleta u twassal għall-impossibbiltà li timponi indikazzjonijiet għal dak li jikkonċerna l-ittikkettjar tal-prodotti
intiżi għan-nutriment ta' l-annimali kif ukoll l-inutilità ta' l-obbligi għall-finijiet tas-sigurtà tan-nutriment.
29     Fl-istess deċiżjoni ta' rinviju il-Consiglio di Stato josserva wkoll li l-obbligu li jiġu indikati l-kwantitajiet tal-materja
prima m'huwiex previst mill-leġiżlazzjoni li tikkonċerna l-ittikkettjar ta' dan in-nutriment bażiku, jiġifieri d-Direttiva
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/13/KE ta' l-20 ta' Marzu 2000 fuq l-approssimazzjoni ta' liġijiet ta' l-Istati Membri
li għandhom x'jaqsmu ma' l-ittikkettjar, preżentazzjoni u riklamar ta' oġġetti ta' l-ikel (ĠU L 109, p. 29).  Minn dan jiġi
konkluż li, paradossalment, l-għalf kompost huwa soġġett għal sistema ħafna aktar stretta, għal dak li jikkonċerna l-obbligi
ta' informazzjoni li għandha tidher fuq it-tikketti, minn dik applikabbli għan-nutriment intiż għall-bniedem.
30     Fil-kawża C-11/04, il-Consiglio di Stato ddeċida li jissospendi l-proċeduri u li jagħmel is-segwenti domandi għal deċiżjoni
preliminari lill-Qorti:
"1)      L-Artikolu 152(4)(b)KE għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jikkostitwixxi l-bażi ġuridika korretta għall-adozzjoni ta'
dispożizzjonijiet fil-qasam ta' ittikkettjar, li jinsabu fid-Direttiva 2002/2/KE, meta dan jirrigwarda l--ittikkettjar ta'
l-għalf li għandu oriġini veġetali?
2)      Safejn timponi l-obbligu ta' l-indikazzjoni eżatta tal-materja prima li tinsab fl-għalf kompost, ikkunsidrata applikabbli
wkoll għall-għalf li għandu oriġini veġetali, id-Direttiva 2002/2/KE hija ġġustifikata skond il-prinċipju ta' prekawzjoni,
fin-nuqqas ta' analiżi tar-riskji, bbażata fuq studji xjentifiċi, li timponi din il-miżura ta' prekawzjoni minħabba l-possibbiltà
ta' konnessjoni bejn il-kwantità tal-materja prima użata u r-riskju ta' mard li għandu jiġi evitat?  Fi kwalunkwe każ, din
id-Direttiva hija ġġustifikata fid-dawl tal-prinċipju ta' proporzjonalità inkwantu hija tikkunsidra bħala insuffiċjenti sabiex
tilħaq l-għanijiet ta' saħħa pubblika li għalihom il-miżura suppost li hija intiża, l-obbligi tal-manifatturi ta' l-għalf
li jipprovdu informazzjoni lill-awtoritajiet pubbliċi, li għandhom l-obbligu ta' kunfidenzjalità u l-kompetenza sabiex jeffettwaw
il-kontrolli sabiex jipproteġu s-saħħa, billi minflok timponi leġiżlazzjoni ġenerali dwar l-obbligu li jiġu indikati, fuq
it-tikketti ta' l-għalf li għandu oriġini veġetali, il-persentaġġi kwantitattivi tal-materja prima użata?
3)      Id-Direttiva 2002/2/KE, safejn hija ma tissodisfax il-prinċipju ta' proporzionalità, tikser id-dritt fundamentali għall-proprjetà
li huwa rikonoxxut liċ-ċittadini ta' l-Istati Membri?"
31     Fil-kawża C-12/04, il-Consiglio di Stato ddeċieda li jisspospendi l-proċeduri u li jagħmel is-segwenti domandi għal deċiżjoni
preliminari lill-Qorti:
"1)      [Domanda identika għall-ewwel domanda magħmula fil-kawża C-11/04]
2)      [Domanda identika għat-tieni domanda magħmula fil-kawża C-11/04]
3)      Id-Direttiva 2002/2/KE għandha tiġi interpretata fis-sens li l-applikazzjoni tagħha, u għaldaqstant, l-effikaċità tagħha huma
soġġetti għall-adozzjoni tal-lista pożittiva tad-diversi tipi ta' materja prima imsemmija bl-isem speċifiku tagħhom, bħal
ma huwa ppreċiżat fl-għaxar premessa u fir-rapport tal-Kummissjoni [COM (2003) 178 finali] ta' l-24 ta' April 2003, jew l-applikazzjoni
tad-Direttiva fl-Istati Membri għandha sseħħ qabel l-adozzjoni tal-lista pożittiva tad-diversi tipi ta' materja prima prevista
mid-Direttiva filwaqt li jkun hemm referenza għal elenkar tal-materja prima fl-għalf kompost flimkien mad-denominazzjonijiet
u d-definizzjonijiet ġenerali tal-kategoriji kummerċjali tagħhom?
4)      Id-Direttiva 2002/2/KE għandha tiġi kkunsidrata bħala illegali għar-raġuni tal-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali u
ta' non-diskriminazzjoni għad-detriment tal-manifatturi ta' l-għalf meta mqabbla mal-produtturi ta' l-ikel intiż għall-konsum
tal-bniedem, safejn il-manifatturi ta' l-għalf huma soġġetti għal sistema li timponi indikazzjonijiet kwantitattivi tal-materja
prima li tagħmel parti mill-kompożizzjoni ta' l-għalf kompost?"
32     F'kull waħda mill-kawżi prinċipali, il-Consiglio di Stato jippreċiża li domandi analogi tressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
mill-High Court fit-[23] ta' Ottubru 2003, imma li d-deċiżjoni ta' rinviju hija ġġustifika sabiex ma jiġix ippreġudikat id-dritt
ta' smigħ xieraq ta' l-appellanti quddiem il-qorti Komunitarja.
33     B'digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta' Marzu 2004, il-kawżi C-11/04 u C-12/04 ġew magħquda għall-finijiet
tal-proċedura bil-miktub u orali kif ukoll tas-sentenza.

Fil-kawża C-194/04
34     In-Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie (Nevedi) (assoċjazzjoni ta' l-industrija Olandiża ta' l-għalf kompost, iktar
'il quddiem in-"Nevedi"), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ppreżentat talbiet għas-sospensjoni tal-leġiżlazzjoni adottata
għat-traspożizzjoni, fil-liġi Olandiża, tad-dispożizzjonijiet ikkontestati tad-Direttiva 2002/2.
35     Il-Productschap Diervoeder (iktar 'il quddiem il-"Productschap"), konvenut fil-kawża prinċipali, hija entità ta' dritt pubbliku
skond il-liġi fuq l-organizzazzjoni ta' l-impriżi (Wet op de Bedrijfsorganisatie). Din il-liġi tagħti kompetenza lil din l-entità
sabiex tadotta regoli li jikkonċernaw l-għalf. Dawn ir-regoli għandhom madankollu jiġu approvati mill-Ministru ta' l-Agrikoltura,
tan-Natura u tal-Kwalità ta' l-Ikel.
36     L-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 ġie traspost fil-liġi Olandiża, b'effett mis-6 ta' Novembru 2003, fl-Artikoli 7.3.2(1)
u 7.3.1(1)(1) tal-leġiżlazzjoni ta' l-2003 tal-Productschap Diervoeder fuq l-għalf (Verordening PDV Diervoeders 2003), fil-verżjoni
li rriżultat mill-leġiżlazzjoni li temenda nru PDV-25 tal-11 ta' April 2003 (PBO blad n° 42 tas-27 ta' Ġunju 2003).
37     B'ittra ta' l-24 ta' Novembru 2003, il-Productschap talbet lill-Ministru ta' l-Agrikoltura, tan-Natura u tal-Kwalità ta' l-Ikel
sabiex japprova leġiżlazzjoni ġdida li tħassar ir-regoli dwar l-ittikkettjar li jirriżultaw mit-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet
tad-Direttiva 2002/2.  Fid-19 ta' Jannar 2004, b'risposta għal din it-talba, dan il-Ministru rrifjuta li japprova il-proposta
li kienet tressqet quddiemu minħabba li kienet inkompatibbli mad-dritt Komunitarju.  Dan il-Ministru sostna li huma biss il-Qorti
tal-Ġustizzja jew qorti nazzjonali – din ta' l-aħħar filwaqt li tistenna deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja – li kienu kompetenti
sabiex, f'ċerti każijiet, jissospendu l-applikazzjoni ta' miżuri ta' implementazzjoni tad-dritt Komunitarju.  Tali kompetenza
ma kinitx rikonoxxuta lill-awtoritajiet nazzjonali infushom.
38     Nevedi talbet lill-qorti tar-rinviju s-sospensjoni tal-leġiżlazzjoni li titrasponi d-Direttiva 2002/2 sakemm tittieħed id-deċiżjoni
tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-validità ta' din ta' l-aħħar.  Hija għamlet referenza, b'mod partikolari, għal domanda  preliminari
magħmula f'dan ir-rigward minn qorti tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq.
39     Permezz tad-deċiżjoni ta' rinviju, il-qorti tal-proċeduri sommarji tar-Rechtbank 's-Gravenhage laqgħet it-talba għal sospensjoni
li kienet quddiemha, imbagħad iddeċidiet li tissospendi fuq il-bqija tat-talbiet u li tagħmel is-segwenti domandi għal deċiżjoni
preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1)      Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 1(1)(b) u/jew (4) tad-Direttiva 2002/02 safejn jemendaw l-Artikolu 5c(2)(a) tad-Direttiva
79/373 billi jimponu l-l-indikazzjoni tal-persentaġġi huma nulli minħabba:
a)      nuqqas ta' bażi legali skond l-Artikolu 152(4)(b)KE;
b)      ksur tad-drittijiet fundamentali, bħad-dritt ta' proprjetà u d-dritt għall-eżerċizzju liberu ta' professjoni;
c)      ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità?
2)      Fil-każ li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet sabiex qorti nazzjonali ta' Stat Membru tkun tista' tissospendi l-applikazzjoni
ta' miżura kkontestata ta' l-istituzzjonijiet Ewropej, b'mod partikolari meta l-kwistjoni dwar il-validità ta' din il-miżura
kkontestata diġa kienet is-suġġett ta' domanda għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja minn qorti ta' l-istess
Stat Membru, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ta' l-Istati Membri oħra jistgħu, huma wkoll, mingħajr intervent tal-qrati,
jissospendu l-applikazzjoni ta' din il-miżura kkontestata sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja […] tkun iddeċidiet fuq il-validità
tagħha?"
40     Peress illi d-domandi mressqa huma simili, il-kawżi differenti għandhom jingħaqdu sabiex tingħata sentenza waħda.

Fuq it-talbiet ta' ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali
41     Permezz ta' ittra tad-9 ta' Mejju 2005, Fratelli Martini & C. Spa (iktar 'il quddiem "Fratelli Martini") u Cargill Srl, rikorrenti
fil-kawża prinċipali fil-kawża C-11/04, talbu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tordna, skond l-Artikolu 61 tar-Regoli tal-Proċedura,
il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali.  It-talba tagħhom kienet ibbażata fuq il-kostatazzjoni dwar żbalji xjentifiċi fl-eżempju
mogħti fis-seduta mill-aġent tal-Gvern Daniż, eżempju li ġie użat mill-Avukat Ġenerali bħala baża għar-raġunament tiegħu.
Mat-talba tagħhom huma annettew perizja teknika.
42     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tista'
ex officio
jew fuq proposta ta' l-Avukat Ġenerali, jew ukoll fuq talba tal-partijiet, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, skond
l-Artikolu 61 tar-Regoli ta' Proċedura tagħha, jekk hija tikkunsidra li hija ma għandiex biżżejjed informazzjoni jew jekk
il-kawża għandha tiġi deċiża fuq il-bażi ta' argument li ma kienx diskuss bejn il-partijiet (ara s-sentenzi tad-19 ta' Frar
2002, Wouters
et
, C-309/99, Ġabra p. I-1577, punt 42, kif ukoll ta' l-14 ta' Diċembru 2004, Arnold André, C-434/02, Ġabra p. I-11825, punt
27, u Swedish Match, C-210/03, Ġabra p. I-11893, punt 25).
43     Madankollu, f'dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, kkunsidrat li hija kellha l-elementi
neċessarji kollha sabiex tirrispondi għad-domandi mressqa.  Konsegwentement, għandha tiġi miċħuda t-talba għal ftuħ mill-ġdid
tal-proċedura orali.

Fuq l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari fil-kawża C-194/04
44     Il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni jsostnu li d-domandi preliminari huma inammissibbli, minħabba li l-qorti tar-rinviju
ma kinitx iddeskrivit biżżejjed il-kuntest fattwali u leġiżlattiv kif ukoll ir-raġunijiet li wassluha li tressaq dawn id-domandi.
B'mod partikolari, din il-qorti ma tagħti ebda spjegazzjoni fuq il-ksur tad-drittijiet fundamentali u l-prinċipju ta' proporzjonalità
invokati, kif ukoll għal dak li jikkonċerna t-tieni domanda mressqa.
45     F'dan ir-rigward, jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti li n-neċessità li tingħata interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju
li hija utli għall-qorti nazzjonali tirrikjedi li din tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih iridu jinqraw id-domandi
li hija tressaq jew li, ta' l-anqas, tispjega l-ipoteżi fattwali li fuqhom dawn id-domandi huma bbażati (ara, b'mod partikolari,
id-Digriet tat-8 ta' Ottubru 2002, Viacom, C-190/02, Ġabra p. I-8287, punt 15 u r-referenzi ċċitati; is-sentenzi tas-17 ta'
Frar 2005, Viacom Outdoor, C-134/03, Ġabra p. I-1167, punt 22, u tat-12 ta' April 2005, Keller, C-145/03, Ġabra p. I-2529,
punt 29).
46     Il-Qorti tal-Ġustizzja insistiet ukoll fuq l-importanza ta' l-indikazzjoni, mill-qorti nazzjonali, tar-raġunijiet preċiżi
li wassluha li tistaqsi fuq l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju u li tikkunsidra neċessarju li tressaq id-domandi preliminari
lill-Qorti tal-Ġustizzja.  Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li huwa indispensabbli li l-qorti nazzjonali tagħti
minimu ta' spjegazzjonijiet fuq ir-raġunijiet ta' l-għażla tad-dispożizzjonijiet Komunitarji li tagħhom hija titlob l-interpretazzjoni
u fuq il-konnessjoni li hija tistabbilixxi bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli fil-kawża
(ara, b'mod partikolari, id-digriet Viacom, ċċitat iktar 'il fuq, punt 16, u s-sentenza tal-21 ta' Jannar 2003, Bacardi-Martini
u Cellier des Dauphins, C-318/00, Ġabra p. I-905, punt 43).
47     Ir-raġuni għal dawn ir-rekwiżiti hija b'mod partikolari li l-informazzjoni mogħtija fid-deċiżjonijiet ta' rinviju ma sservix
biss sabiex tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti tweġibiet utli imma wkoll li tagħti lill-Gvernijiet ta' l-Istati Membri
kif ukoll lill-partijiet interessati oħra l-possibbiltà li jippreżentaw osservazzjonijiet skond l-Artikolu 23 ta' l-Istatut
tal-Qorti tal-Ġustizzja (digrieti tat-2 ta' Marzu 1999, Colonia Verischerung
et
., C-422/98, Ġabra p. I-1279, punt 5; Viacom, ċċitat iktar 'il fuq, punt 14, u s-sentenza Keller, ċċitata iktar 'il fuq, punt
30).
48     Fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju, permezz ta' deċiżjoni mogħtija fil-kuntest ta' proċedura sommarja, esponiet il-kuntest
fattwali u leġiżlattiv li fihom kienu jinsabu d-domandi li hija ressqet.  B'mod konċiż, imma suffiċjenti, hija tat ir-raġunijiet
li wassluha sabiex tressaq dawn id-domandi.
49     Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li din il-qorti għamlet referenza għad-domandi mressqa mill-qorti tar-Renju Unit fuq
l-istess suġġett.  Il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni ma setgħux jonqsu milli jidentifikaw il-kawża C-453/03, li fiha
kull wieħed minn dawn l-istituzzjonijiet Komunitarji ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fil-mument meta d-deċiżjoni ta'
rinviju li wasslet  għall-kawża C-194/04 kienet ġiet ikkomunikata lilhom.  Konsegwentement dawn l-istituzzjonijiet m'għandhomx
bażi sabiex isostnu li kien impossibbli għalihom li jippreżentaw l-osservazzjonijiet b'konoxxenza sħiħa tal-fatti.
50     Fl-aħħarnett, fir-rigward tat-tieni domanda, din ma setgħetx tiġi kkunsidrata bħala ipotetika għar-raġuni li r-rikorrenti
fil-kawża prinċipali kienet, fi kwalunkwe każ, talbet lill-qorti nazzjonali sabiex tissospendi l-applikazzjoni ta' l-att Komunitarju.
Fil-fatt, jirriżulta mill-osservazzjonijiet ppreżentati minn din ir-rikorrenti li  hija tikkontesta r-rifjut tal-Ministru
kompetenti li jħassar il-leġiżlazzjoni nazzjonali li ttrasponiet id-Direttiva 2002/2, kif ukoll in-neċessità li titlob lill-qorti
is-sospensjoni ta' l-applikazzjoni ta' din il-leġiżlazzjoni, kif ukoll li tikkalkula l-ispejjeż li din timplika u tad-dannu
ikkawżat lill-partijiet.  Għaldaqstant ma jidhirx li d-domanda kienet manifestament nieqsa mir-rilevanza fil-kuntest tal-kawża
prinċipali.
51     Id-domandi mressqa fil-kawża C-194/04 għandhom għaldaqstant jiġu ddikjarati bħala ammissibbli.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq il-bażi ġuridika
52     Permezz tad-domanda (a) mressqa, fil-kawża C-453/03, l-ewwel domanda ta' kull waħda mill-kawżi C-11/04 u C-12/04 kif ukoll
l-ewwel domanda (a) fil-kawża C-194/04, il-qrati ta' rinviju fis-sustanza jitolbu lill-Qorti li tiddeċiedi fuq il-validità
tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 1(1)(b) u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2, għar-raġuni li l-Artikolu 152(4)(b)KE
ma jikkostitwixxix bażi ġuridika xierqa għall-adozzjoni ta' dawn id-dispożizzjonijiet, b'mod partikolari meta wieħed jikkunsidra
l-fatt li huma jikkonċernaw ittikkettjar ta' għalf li għandu oriġini veġetali.
53     Kif il-Kunsill ippreċiża fl-osservazzjonijiet tiegħu u fit-trattazzjoni tiegħu waqt is-seduta, jekk il-miżura kkontestata
ma kellhiex direttament bħala għan il-protezzjoni tas-saħħa pubblika, hija kienet taqa' taħt l-Artikolu 37KE, li jagħti wkoll
kompetenza lill-leġiżlatur Komunitarju. Stħarriġ tal-bażi ġuridika tad-Direttiva 2002/2 jibqa' madankollu relevanti, sabiex
jiġi vverifikat jekk il-proċedura ta' adozzjoni ta' din id-Direttiva hijiex ivvizzjata minħabba irregolarità [ara, b'mod partikolari,
is-sentenza ta' l-10 ta' Diċembru 2002, British American Tobacco (Investments) u Imperial Tobacco, C-491/01, Ġabra p. I-11453,
punt 111].
54     Skond ġurisprudenza kostanti, fil-kuntest tas-sistema ta' kompetenzi tal-Komunità Ewropea, l-għażla tal-bażi ġuridika ta'
att għandha tibbaża ruħha fuq elementi oġġettivi li jistgħu jiġu ssuġġettati għal stħarriġ ġudizzjarju. Fost tali elementi
hemm, b'mod partikolari, l-għan u l-kontenut ta' l-att [ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-4 ta' April 2000, Il-Kummissjoni
vs Il-Kunsill, C-269/97, Ġabra p. I-2257, paragrafu 43, u tat-30 ta' Jannar 2001, Spanja vs Il-Kunsill, C-36/98, Ġabra p.
I-779, paragrafu 58, u British American Tobacco (Investments) u Imperial Tobacco, ċċitat iktar 'il fuq, punt 93].
55     Id-Direttiva 2002/2 hija bbażata fuq l-Artikolu 152(4)(b)KE li jippermetti l-adozzjoni ta' miżuri fl-oqsma veterinarji u fitosanitarji
li jkollhom bħala objettiv dirett tagħhom il-ħarsien tas-saħħa pubblika.
56     Fit-tielet u r-raba' premessa ta' din id-Direttiva huma esposti s-sitwazzjoni ġuridika fil-qasam ta' indikazzjonijiet tal-kompożizzjoni
ta' għalf bħal ma kien jeżisti sa l-adozzjoni ta' din id-Direttiva u n-neċessità li jkun hemm informazzjoni aktar iddettaljata,
li saret evidenti minħabba l-kriżijiet marbuta mal-BSE u mad-dioxini.  Skond il-ħames premessa ta' din l-istess Direttiva,
l-informazzjoni ddettaljata kwantitattiva tista' tgħin sabiex tassigura li materjali ta' l-ikel potenzjalment ikkontaminati
jistgħu jiġu ttraċċati għall-gruppi speċifiċi, li jkun ta' benefiċċju għas-saħħa pubblika.
57     Jirriżulta mill-eżami ta' dawn il-premessi li l-għan imfittex mill-leġiżlatur Komunitarju, meta huwa adotta d-dispożizzjonijiet
relatati ma' l-indikazzjonijiet tal-kompożizzjoni ta' għalf, kien li jassigura l-protezzjoni tas-saħħa pubblika.
58     Kuntrarjament għal dak li jsostni l-Consiglio di Stato fid-deċiżjonijiet ta'  rinvjiu li wasslu għall-kawżi C-11/04 u C-12/04,
l-għalf li għandu oriġini veġetali jista' jippreżenta riskji għas-saħħa komparabbli ma' dawk ippreżentati mill-għalf li għandu
oriġini mill-annimali.  Fratelli Martini u l-istituzzjonijiet li kienu ppreżentaw osservazzjonijiet f'dawn il-kawżi kienu
rreferew ġustament għall-problemi kkawżati mill-aflatossin B1, tossin ġenotossiku kaċinoġeniku li ġej minn ċerti fungi preżenti
fuq iċ-ċereali u l-ġewż, il-kriżi konnessa mad-dioxini ta' 1999 li laqtet il-manifattura ta' l-għalf kompost fil-Belġju, każijiet
ta' kontaminazzjoni ta' ċereali minn prodotti li joqtlu l-ħaxix salvaġġ jew il-preżenza, fl-ilmijiet użati utilizzati għall-manifattura
ta' l-għalf, ta' ormon użat għall-prodotti tal-kontraċettivi umani.
59     Kif sostna fis-seduta l-aġent tal-Gvern Daniż, jidher li l-indikazzjoni tal-persentaġġi tal-kompożizzjoni ta' prodott jippermetti,
f'każ ta' kontaminazzjoni, li ssir riċerka speċifika u li jiġi rtirat malajr mis-suq l-għalf suspettuż. Skond dan il-Gvern,
l-indikazzjoni ta' persentaġġ għoli ta' qamħirrum bijoloġiku li jinsab fl-għalf amministrat minn bdiewa lill-frat ippermetta
lill-awtoritajiet Daniżi, fl-2004, li jidentifikaw din il-kompożizzjoni bħala s-sors probabbli ta' livell għoli ta' anflatossin
B1 preżenti fil-ħalib magħmul minn dawn il-bdiewa u ddestinat għall-konsum uman.  Dan għamel possibbli l-irtirar immedjat
tal-prodott ikkontaminat, mingħajr ma kien meħtieġ li jiġi mistenni r-riżultat ta' l-analiżi tal-laboratorju.
60     Għaldaqstant għandu jiġi kkonstatat li d-dispożizzjonijiet tal-Direttiva 2002/2, ikkontestati fil-kawża prinċipali, jistgħu
jikkontribwixxu direttament għat-tfittxija  ta' l-għan ta' protezzjoni tas-saħħa pubblika.
61     Jirriżulta minn dak li ntqal li l-oġġezzjonijiet li dawn id-dispożizzjonijiet huma invalidi minħabba li għandhom bażi ġuridika
żbaljata mhumiex fondati.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali
62     Permezz tar-raba' domanda tiegħu fil-kawża C-12/04, il-Consiglio di Stato jistaqsi jekk id-Direttiva 2002/2 għandhiex tiġi
kkunsidrata bħala illegali minħabba l-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali u ta' non-diskriminazzjoni minħabba l-fatt
li l-manifatturi ta' għalf huma soġġetti għal sistema li timponi fuqhom li jipprovdu indikazzjonijiet kwantitattivi tal-materja
prima li tintuża fil-manifattura ta' l-għalf kompost, filwaqt li l-produtturi ta' ikel intiż għall-konsum uman mhumiex soġġetti
għal dan.
63     Skond ġurisprudenza kostanti, il-prinċipju ta' trattament ugwali jirrikjedi li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati
b'mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b'mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament
iġġustifikat (sentenzi Arnold André, ċċitata iktar 'il fuq, punt 68; Swedish Match, ċċitata iktar 'il fuq, punt 70, u tat-12
ta' Lulju 2005 Alliance for Natural Health
et
., C-154/04 u C-155/04, għadhom mhux ippubblikati fil-Ġabra, punt 115).
64     L-għan intiż mid-Direttiva 2002/2 huwa l-protezzjoni tas-saħħa pubblika.  Tali għan jista' jiġġustifika differenza eventwali
ta' trattament, waqt li jiġi kkunsidrat fuq kollox l-obbligu, li jirriżulta mill-Artikolu 152(1)KE, li jiġi aassigurat livell
għoli ta' protezzjoni tas-saħħa umana fid-definizzjoni u l-implementazzjoni tal-politika u ta' l-azzjonijiet kollha tal-Komunità.
65     Barra minn hekk, kif enfasizza ġustament il-Kunsill, anki jekk wieħed jista' jasal li juri li miżuri daqshekk restrittivi
jiġġustifikaw ruħhom ukoll fis-setturi fejn tali mizui għadhom ma ttieħdux, bħal ma huwa l-ikel intiż għall-konsum uman, dan
ma jikkostitwixxix raġuni biżżejjed sabiex wieħed jikkunsidra li l-miżuri meħuda fis-settur li huwa s-suġġett ta' miżuri Komunitarji
in kwistjoni mhumiex leġittimi għar-raġuni tan-natura diskriminatorja tagħhom. Jekk ma jkunx hekk, dan ikollu l-effett li
jqiegħed il-livell ta' protezzjoni tas-saħħa pubblika fuq il-livell tal-leġiżlazzjoni l-inqas protettiva eżistenti.
66     Minn dan isegwi li l-eżami tad-domanda mressqa ma tindika ebda element ta' natura li jaffettwa l-validità ta' l-Artikolu 1(1)(b)
u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 fir-rigward tal-prinċipju ta' trattament ugwali u ta' non-diskriminazzjoni.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità
67     Permezz tad-domanda (c) mressqa fil-Kawża C-453/03, tat-tieni domanda f'kull waħda mill-kawżi C-11/04 u C-12/04, kif ukoll
ta' l-ewwel domanda (c) fil-Kawża C-194/04, il-qrati ta' rinviju jitolbu fis-sustanza jekk id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu
1(1)(b) u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 jiksrux l-prinċipju ta' proporzjonalità. F'dan il-kuntest, il-Consiglio di
Stato jistaqsi wkoll lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar ksur eventwali tal-prinċipju ta' prekawzjoni, minħabba li dawn id-dispożizzjonijiet
kellhom jiġu adottati mingħajr ma saret analiżi tar-riskji bbażati fuq studji xjentifiċi.
68     Jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti li l-prinċipju ta' proporzjonalità, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt
Komunitarju, jeżiġi li l-miżuri implementati permezz ta' dispożizzjoni Komunitarja jkunu kapaċi li jilħqu l-għan intiż u li
ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jilħqu dan (sentenzi ċċitati iktar 'il fuq Arnold André, punt 45 u Swedish
Match, punt 47).
69     Fir-rigward ta' l-istħarriġ ġudizzjarju ta' dawn il-kundizzjonijiet msemmija fil-punt preċedenti, għandu jiġi mfakkar li l-leġiżlatur
Komunitarju għandha tingħatalu setgħa diskrezzjonali wiesgħa f'qasam bħal dak tal-każ in eżami, li tinvolvi, min-naħa tiegħu,
għażliet ta' natura politika, ekonomika u soċjali, u li dwarhom huwa msejjaħ jagħmel evalwazzjonijiet kumplessi. Konsegwentement,
hija biss in-natura manifestament inadegwata ta' miżura stabbilita f'dan il-qasam, meta mqabbla ma' l-għan li l-istituzzjonijiet
kompetenti għandhom intenzjoni jilħqu, li tista' taffettwa l-legalità ta' tali miżura [ara, b'mod partikolari, is-sentenzi
ċċitati iktar 'il fuq Arnold André, punt 46; Swedish Match, punt 48 u Alliance for Natural Health
et,
punt 52).
Osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
70     Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, sostnuti mill-Gvern Spanjol u mill-Gvern tar-Renju Unit, isostnu essenzjalment li l-komunikazzjoni
tal-kompożizzjoni eżatta ta' l-għalf ikkonċernat jikkostitwixxi ksur gravi tad-drittijiet u l-interessi ekonomiċi tagħhom
u ma kinitx neċessarja għall-protezzjoni tas-saħħa meta tiġi kkunsidrata l-leġiżlazzjoni diġa eżistenti fis-settur ta' l-għalf.
71     Huma jinvokaw f'dan ir-rigward dispożizzjonijiet oħra tad-Direttiva 79/373, kif emendati permezz tad-Direttiva 2002/2, b'mod
partikolari l-Artikolu 5(5)(d) li jimponi l-indikazzjoni tan-numru ta' referenza tal-lott, u l-Artikolu 12 li jimponi fuq
il-manifatturi li jqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti kull dokument relatat mal-kompożizzjoni
ta' l-għalf. Skond ir-rikorrenti tal-kawża prinċipali, dawn iż-żewġ obbligi, li tagħhom mhijiex ikkontestata n-neċessità,
jippermettu li tiġi assigurata t-traċċabilità ta' dan l-għalf u fl-istess ħin jiġu rrispettati l-interessi ekonomiċi tal-manifatturi,
peress illi dawn l-awtoritajiet għandhom l-obbligu ta' kunfidenzjalità u ma jistgħux jużaw l-informazzjoni li jirċievu ħlief
sabiex jippreservaw is-saħħa pubblika.
72     Fir-rigward tal-kontenut ta' l-għalf, dawn ir-rikorrenti jirreferu għad-Direttiva tal-Kunsill 70/524/KE tat-23 ta' Novembru
1970, li tirrigwarda addittivi f'għalf għall-[annimali] (ĠU L 270, p. 1) u d-Direttiva tal-Kunsill 1999/29/KE tat-22 ta' April
1999 fuq is-sostanzi u l-prodotti mhux mixtieqa fin-nutrizzjoni ta' l-annimali (ĠU L 115, p. 32). Fid-data tas-seduta din
l-aħħar Direttiva kienet ġiet emendata u miktuba mill-ġdid permezz tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2002/32/KE
tas-7 ta' Mejju 2002, dwar sustanzi mhux mixtieqa fl-għalf ta' l-annimali (ĠU L 140, p. 10).
73     Fl-aħħarnett, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jirreferu għar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 178/2002
tat-28 ta' Jannar 2002, li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità
Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi proċeduri relatati mas-sigurtà ta' l-ikel (ĠU L 31, p. 1) adottat fl-istess
ġurnata bħad-Direttiva 2002/2 li, skond dawn, tikkostitwixxi qafas-leġiżlattiv ġdid fil-qasam tas-sigurtà ta' l-ikel.  L-Artikolu
18 ta' dan ir-Regolament jimponi t-traċċabilità, b'mod partikolari, ta' kull sustanza li tista' tiġi inkorportata fl-għalf
u l-Artikolu 20 tiegħu jipprovdi proċeduri għall-rtir mis-suq ta' għalf li jista' jiġi kkunsidrat li ma jkunx konformi mal-ħtiġijiet
tas-sigurtà ta' l-għalf.
74     Il-Gvern Taljan, Olandiż, Daniż, Grieg u Franċiż, il-Parlament, il-Kunsill kif ukoll il-Kummissjoni jsostnu, min-naħa l-oħra,
li r-rekwiżit ta' l-indikazzjoni tal-persentaġġi ta' l-ingredienti li jikkostitwixxu għalf ma jiksirx il-prinċipju ta' proporzjonalità,
meta jitqies l-għan tas-saħħa pubblika mfittxa.
75     Il-Parlament jinvoka wkoll għan ta' trasparenza. Huwa jirreferi għat-telf ta' kredibbiltà ta' l-awtoritajiet kompetenti li
rriżulta mill-kriżi marbuta ma' l-BSE, li politika ta' trasparenza biss tista' tnaqqas. Dan l-element għandu jiġi kkunsidrat
sabiex wieħed jevalwa l-proporzjonalità ta' miżura li sempliċement għandha bħala għan li tħalli l-bdiewa li jkabbru l-bhejjem
jiddeċiedu dwar l-għalf tal-bhejjem tagħhom. Kien b'mod partikolari għal din ir-raġuni li ma kienx biżżejjed li l-manifuatturi
jikkomunikaw il-kompożizzjoni eżatta ta' l-għalf lill-awtoritajiet sanitarji kompetenti.
Ir-risposta tal-Qorti
76     Kif ġie osservat fil-punti 59 u 60 ta' din is-sentenza, l-obbligu li jiġu indikati l-persentaġġi tal-kompożizzjoni ta' għalf
jikkostitwixxi miżura li tista' tikkontribwixxi għall-għan ta' protezzjoni tas-saħħa ta' l-annimali u dik umana.  Hija fil-fatt
tippermetti li tiġi identifikata l-kompożizzjoni ta' għalf li dwaru hemm suspett li huwa kkontaminat mingħajr ma tistenna
r-riżultati ta' l-analiżi tal-laboratorju u li tirtira malajr dan l-għalf mis-suq.
77     Jidher li din il-miżura m'hijiex superfluwa meta jiġi kkunsidrat r-rekwizit ta' l-indikazzjoni tan-numru ta' lott tal-prodott,
previst fl-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2002/2. Fil-fatt, din l-aħħar indikazzjoni tippermetti li tiġi stabbilita t-traċċabilità
tal-lott ta' għalf kompost, imma mhux direttament dak tal-kompożizzjoni tiegħu.  Minbarra dan, l-istħarriġ tat-traċċabilità
tista' tirrikjedi ċertu żmien, filwaqt li sitwazzjoni li fiha hemm riskju ta' kriżi ta' l-ikel tirrikjedi reazzjoni ta' malajr.
78     L-istess japplika fir-rigward tal-leġiżlazzjonijiet l-oħra msemmija mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Dawn fil-fatt jikkonċernaw
il-kontenut tal-prodotti (Direttivi 70/524 u 1999/29) jew il-proċeduri relatati mas-sigurtà ta' l-ikel (Regolament Nru 178/2002)
imma ebda wieħed minnhom ma kien fih dispożizzjoni li timponi li jiġi indikat, fuq prodott, il-kompożizzjoni tiegħu. Dawn
il-leġiżlazzjonijiet b'hekk ma jippermettux lill-awtoritajiet ikkonċernati jew lil min juża l-prodott li jkollu informazzjoni
biżżejjed sabiex mall-ewwel jieħu l-miżuri ta' prevenzjoni xierqa f'każ ta' kriżi ta' l-ikel.
79     Id-diversi rikorrenti fil-kawżi prinċipali rispettivi jsostnu li l-indikazzjoni tal-persentaġġi eżatti tal-kompożizzjoni tal-prodott
ma jiggarantixxix li l-għalf kompost ikun tajjeb għas-saħħa u lanqas li l-komponenti tiegħu ma jkunux ikkontaminati. Madankollu
għandu jiġi osservat li l-għan intiż mill-obbligu li jiġu indikati l-komponenti mhuwiex li jiggarantixxi n-nuqqas ta' kontaminazzjoni,
imma li, għall-każ fejn dawn il-komponenti jkunu kontaminati, li jippermetti identifikazzjoni ta' malajr ta' l-għalf li jinkludi
dawn.
80     Madankollu, kif osserva ġustament l-Avukat Ġenerali fil-punti 115 sa 119 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-obbligu tal-manifattur
li jikkomunika lill-klijenti, li jagħmlu t-talba, l-kompożizzjoni kwantitattiva eżatta ta' l-għalf ma jidhirx li huwa meħtieġ
sabiex jintlaħaq dan il-għan.
81     Minbarra l-indikazzjoni ta' l-informazzjoni li tinsab fl-iskala, jiġifieri b'tolleranza ta' ±15% tal-valur iddikjarat, li
għandu jidher fuq it-tikketta tal-prodott skond l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2, il-manifattur għandu l-obbligu, fuq
talba tal-klijent, li jikkomunikalu bil-miktub il-persentaġġi eżatti bil-piż tal-materja prima użata f'dan l-għalf, skond
l-Artikolu 1(1)(b) ta' l-istess Direttiva.
82     Kif sostnew ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, l-obbligu li jagħtu lill-klijenti l-indikazzjoni eżatta tal-komponenti ta'
għalf iwassal għal theddid serju ta' l-interessi ekonomiċi tal-manifatturi, peress illi dan iġiegħel lil dawn ta' l-aħħar
li jagħtu l-formuli ta' kompożizzjoni tal-prodotti tagħhom, bir-riskju li dawn il-prodotti jiġu utilizzati bħala mudelli,
eventwalment mill-klijenti stess, u li dawn il-manifatturi ma jkunux jistgħu jieħdu l-benefiċċji mill-investimenti li għamlu
fil-qasam tar-riċerka u ta' l-innovazzjoni.
83     Madankollu, tali obbligu ma setax jiġi ġġustifikat minħabba l-għan ta' protezzjoni tas-saħħa mfittex u jmur manifestament
lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan il-għan. Għandu jiġi osservat, partikolarment, li dan l-obbligu
huwa indipendenti minn kull problema ta' kontaminazzjoni ta' l-għalf u għandu jiġi sodisfatt fuq sempliċi talba tal-konsumatur.
Minbarra dan, jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet mogħtija u mill-eżempji ppreżentati lill-Qorti li l-indikazzjoni, fuq it-tikketta,
tal-persentaġġi li jinsabu fl-iskala għandha normalment tippermetti l-identifikazzjoni ta' għalf li hemm suspett li huwa kkontaminat,
sabiex jiġi evalwat l-perikolożità tiegħu b'relazzjoni mal-piż indikat u jiġi deċiż eventawlment l-irtirar provviżorju tiegħu
sakemm jaslu r-riżultati ta' l-analiżi tal-laboratorju jew sabiex l-awtoritajiet pubbliċi kkonċernati jistabbilixxu t-traċċabilità
tal-prodott.
84     Fl-aħħarnett, indipendentement mill-proċeduri ta' kontroll stabbiliti fil-kuntest tar-Regolament Nru 178/2002, adottat fl-istess
ġurnata bħad-Direttiva 2002/2, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 1(5) tagħha jipprevedi li l-manifatturi ta' l-għalf kompost
huma obbligati li jqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' l-awtoritajiet responsabbli għat-twettiq ta' l-spezzjonijiet uffiċjali,
fuq talba tagħhom, kwalunkwe dokument li jikkonċerna l-kompożizzjoni ta' l-għalf intenzjonat sabiex jitqiegħed fiċ-ċirkolazzjoni
li jippermetti li tiġi vverifikata l-eżattezza ta' l-informazzjoni mogħtija mit-tikketta.
85     Fid-dawl ta' dawn l-elementi, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 1(1)(b) tad-Direttiva 2002, li jimponi fuq il-manifatturi
ta' l-għalf kompost li jipprovdu, fuq talba tal-klijent, il-kompożizzjoni preċiża ta' għalf, huwa invalidu għal dak li jikkonċerna
l-prinċipju ta' proporzjonalità. Min-naħa l-oħra, l-eżami tal-domanda mressqa ma tqajjem ebda element ta' natura li jaffettwa
l-validità ta' l-Artikolu 1(4) ta' din id-Direttiva għal dak li jikkonċerna dan il-prinċipju.
86     Permezz tad-domanda (b) ppreżentata fil-Kawża C-453/03, it-tielet domanda fil-Kawża C-11/04 u l-ewwel domanda (b) fil-Kawża
C-194/04, il-qrati tar-rinviju kienu wkoll talbu fis-sustanza lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi fuq il-validità tad-dispożizzjonijiet
ta' l-Artikolu 1(1)(b) u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 għar-raġuni li dawn ta' l-aħħar jiksru d-drittjiet fundamentali
u, partikolarment, id-dritt ta' proprjetà u d-dritt għall-eżerċizzju liberu ta' professjoni.
87     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar, kif jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti, li d-dritt ta' proprjetà jagħmel parti,
bħad-dritt li tiġi eżerċitata liberament attività ekonomika, mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju. Madankollu, dawn
il-prinċipji mhumiex stabbiliti b'mod assolut, iżda għandhom jiġu kkunsidrati fid-dawl tal-funzjoni soċjali tagħhom. Konsegwentement,
jistgħu jeżistu xi restrizzjonijiet għad-dritt ta' proprjetà, u anke għad-dritt li tiġi eżerċitata liberament attività ekonomika,
bil-kundizzjoni li dawn ir-restrizzjonijiet jikkorrispondu effettivament għall-għanijiet ta' interess ġenerali li jridu jiġu
milħuqa mill-Komunità u ma jikkostitwixxux, fir-rigward ta' l-għan li jrid jintlaħaq, intervent sproporzjonat u intollerabbli
b'mod li jfixkel is-sustanza stess tad-drittijiet hekk garantiti (fl-aħħarnett, is-sentenza Alliance for Natural Health
et
., iċċitata iktar 'il fuq, punt 126).
88     Madankollu, kkunsidrata r-risposta mogħtija għad-domanda rigward il-prinċipju ta' proporzjonalità, m'għandux għalfejn jiġi
eżaminat jekk id-dispożizzjoni kkontestata hijiex theddida għad-dritt ta' proprjetà tal-manifatturi ta' l-għalf kompost jew
għad-dritt ta' l-eżerċizzju liberu ta' professjoni.

Fuq in-nuqqas ta' adozzjoni ta' lista pożittiva.
89     Permezz tat-tielet domanda fil-Kawża C-12/04, il-Consiglio di Stato jistaqsi jekk id-Direttiva 2002/02 għandhiex tiġi interpretata
fis-sens li l-applikazzjoni tagħha u, għaldaqstant, l-effikaċja tagħha huma soġġetti għall-adozzjoni tal-lista pożittiva tal-materja
prima imsemmija bl-ismijiet speċifiċi tagħhom previsti fl-għaxar premessa ta' din id-Direttiva.
Osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
90     Ferrari Mangimi Srl u l-Gvern Spanjol isostnu li dan għandu jkun il-każ.  Huma jfakkru li l-leġiżlazzjoni preċedenti kienet
timponi l-obbligu li jiġu indikati d-diversi tipi ta' materja prima skond lista proviżorja u, fil-każ fejn ma kinitx ser tiġi
użata, l-obbligu alternattiv li jiġu ddikjarati l-kategoriji ġenerali tad-diversi tipi ta' materja prima bħal ma huma indikati
fl-anness tad-Direttiva 91/357. Id-Direttiva 2002/2 kienet ħassret din il-leġiżlazzjoni u pprovvdiet l-istabbiliment, mill-Kummissjoni
ta' lista pożittiva ta' materja prima. Wara studju, din l-istituzzjoni kienet madankollu waslet għall-konklużjoni li d-definizzjoni
ta' tali lista ma kinitx assolutament deċiżiva sabiex tiggarantixxi s-sigurtà ta' l-għalf u ma kienet ippreżentat ebda proposta
sabiex tistabbilixxi tali lista. Fir-rapport tal-Kummissjoni, kien enfasizzat li huwa impossibbli li tinkludi f'lista pożittiva
eluf ta' prodotti distinti manifatturati f'postijiet differenti b'tekonoloġiji differenti u li setgħu jippreżentaw livell
ta' sigurtà u karatteristiċi nutrizzjonali u tekniċi diversi.  Minbarra dan kien ġie mfakkar, f'dan ir-rapport, li r-riskju
għas-sigurtà ma jinsabx fil-materja prima stess imma pjuttost fil-kontaminazzjoni eventwali tagħhom aċċidentali jew frodulenti.
91     Il-Gvern Spanjol jinsisti fuq ir-rekwiżit mandatorju ta' ċertezza legali, li jeżiġi li leġiżlazzjoni Komunitarja tippermetti
lill-persuni kkonċernati li jkunu jafu b'eżattezza l-portata ta' l-obbligi li hija timponi fuqhom.
92     Il-Gvern Grieg jikkonstata li r-reġistrazzjoni, fuq lista waħda, tas-sustanzi li jistgħu jiġu użati ma kinitx ġiet armonizzata
mill-leġiżlazzjoni Komunitarja, il-regolamentazzjoni ta' din il-kwistjoni għaldaqstant taqa' taħt id-dritt nazzjonali. Dan
l-istat ta' fatt mhuwiex ostakolu għal applikazzjoni effikaċi tad-Direttiva 2002/2 fl-Istati Membri.
93     Il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni josservaw li ma teżisti ebda konnessjoni bejn l-adozzjoni tal-lista pożittiva prevista
fl-għaxar premessa tad-Direttiva 2002/2 li ma tikkostitwixxix ħlief xewqa nieqsa minn
status
legali awtonomu u ma tobbligax lill-Kummissjoni ħlief politikament, u l-implementazzjoni tad-dispożizzjonijiet relatati ma'
l-ittikkettjar. Konsegwentement, l-Istati Membri kienu obbligati li japplikaw din id-Direttiva indipendentement mill-adozzjoni
ta' tali lista, billi llimitaw ruħhom għar-rekwiżit ta' l-użu ta' ismijiet komuni tal-materja prima.
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
94     Għandu jiġi mfakkar li l-għaxar premessa tad-Direttiva 2002/2 kienet tipprevedi li, fuq il-bażi ta' studju ta' possibbiltà,
u mhux aktar tard mill-31 ta' Diċembru 2002, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill,
flimkien ma' proposta xierqa, filwaqt li tikkunsidra l-konklużjonijiet ta' dan ir-rapport, għall-istabbiliment ta' lista pożittiva
tal-materja prima fl-għalf kompost għall-annimali tal-produzzjoni.
95     Mit-test ta' din il-premessa jirrizulta li din ma setgħetx tikkostitwixxi ħlief xewqa tal-leġiżlatur Komunitarju li tiġi stabbilita
proposta ta' lista pożittiva tal-materja prima. Fil-fatt, hija tipprevedi biss il-preparazzjoni ta' studju ta' possibbiltà,
it-tħejjija ta' rapport, u l-preżentazzjoni ta' proposta xierqa li tikkunsidra l-konklużjonijiet ta' dan ir-rapport.
96     Barra minn hekk, il-kontenut ta' din il-premessa mhuwiex riprodott fil-parti operattiva tad-Direttiva u l-eżami ta' din ma
jindika bl-ebda mod li l-implementazzjoni kienet soġġetta għall-adozzjoni ta' din il-lista pożittiva. B'mod aktar partikolari,
ma jidhirx li huwa impossibbli li l-obbligu ta' ittikkettjar jiġi rrispettat fin-nuqqas ta' tali lista.
97     Fir-rigward, fil-fatt, tat-tħassir tad-Direttiva 91/357, ma jidhirx li dan għamel impossibbli l-implementazzjoni tad-Direttiva
2002/2, peress illi l-manifatturi setgħu, fin-nuqqas ta' leġiżlazzjoni Komunitajra jew ukoll ta' leġiżlazzjoni nazzjonali
f'dan ir-rigward, jużaw ismijiet speċifiċi attwali tal-materja prima.
98     Jirriżulta minn dawn l-elementi li d-Direttiva 2002/2 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-applikazzjoni tagħha mhijiex
soġġetta għall-adozzjoni tal-lista pożittiva ta' materja prima imsemmija bl-ismijiet speċifiċi tagħhom kif intiżi fl-għaxar
premessa ta' din id-Direttiva.

Fuq is-setgħat ta' l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jissospendu l-applikazzjoni ta' att Komunitarju
99     Permezz tat-tieni domanda tagħha, ir-Rechtbank 's-Gravenhage tistaqsi jekk, fil-każ li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet
sabiex qorti nazzjonali ta' Stat Membru tkun tista' tissospendi l-applikazzjoni ta' miżura kkontestata ta' l-istituzzjonijiet
Komunitarji li hija s-suġġett ta' kontestazzjoni, b'mod partikolari meta l-kwistjoni dwar il-validità ta' din il-miżura kkontestata
diġa kienet is-suġġett ta' domanda għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja minn qorti ta' l-istess Stat Membru,
l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ta' l-Istati Membri oħra jistgħu, huma wkoll, mingħajr intervent tal-qrati, jissospendu
l-applikazzjoni ta' din il-miżura kkontestata sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tkun iddeċidiet fuq il-validità tagħha.
Osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja
100   Nevedi, rikorrenti fil-kawża prinċipali li wasslet għall-Kawża C-194/04 issostni li l-qorti tar-rinviju ressqet it-tieni domanda
tagħha lill-Qorti tal-Ġustizzja minħabba l-fatt li, fil-kwalità tagħha bħala entità kompetenti sabiex tistipula l-leġiżlazzjonijiet
applikabbli fil-qasam ta' l-għalf għall-bovini fl-Olanda, il-Productschap kienet issospendiet
ex officio
, jiġifieri mingħajr intervent tal-qrati, l-applikazzjoni tar-regoli ta' dikjarazzjoni miftuħa sakemm il-Qorti tkun iddeċidiet
il-kawża C-453/03. Kien minħabba r-rifjut tal-Ministru kkonċernat li jissospendi l-leġiżlazzjoni applikabbli li Nevedi kellha
tibda proċedura ġudizzjara u titlob lill-qorti tal-proċeduri sommarji li  tissospendi din il-leġiżlazzjoni.
101   Hija tfakkar li, meta jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet li għalihom hija soġġetta, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja,
il-possibbiltà li tinvoka d-dispożizzjonijiet ta' Direttiva quddiem qorti nazzjonali, l-awtoritajiet kollha, inklużi l-awtoritajiet
amministrattivi, huma wkoll obbligati li huma stess japplikaw dawn id-dispożizzjonijiet (ara s-sentenza tat-22 ta' Ġunju 1989,
Fratelli Costanzo,103/88, Ġabra p. 1989, p. 1839, punti 31 u 32).  Jekk dawn l-awtoritajiet amministrattivi huma, bl-istess
mod bħall-awtoritajiet ġudizzjarji, obbligati li japplikaw id-dispożizzjonijiet ta' Direttiva, huma għandhom ukoll ikunu awtorizzati,
għar-raġunijiet ta' ekonomija tal-ġudizzju, li jissospendu l-applikazzjoni ta' att Komunitarju kkontestat fl-istess kundizzjonijiet
bħal dawk ta' l-awtoritajiet ġudizzjarji.
102   Il-Gvern Taljan, Olandiż u Grieg, kif ukoll il-Kummissjoni, ifakkru l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-materja ta'
miżuri provviżorji, il-garanziji ta' imparzjalità u ta' indipendenza li tipprovdi qorti nazzjonali, il-ħtieġa ta' applikazzjoni
uniformi tad-dritt Komunitarju u l-għanijiet tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari.
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
103   Kif il-Qorti osservat fis-sentenza tal-21 ta' Frar 1991, Zuckerfabrik Süderdithmarschen u Zuckerfabrik Soest (C-143/88 u C-92/89,
Ġabra p. I-415, punt 18, iktar 'il quddiem is-"sentenza Zuckerfabrik") ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari għall-kunsiderazzjoni
ta' validità jikkostitwixxi, bl-istess mod bħar-rikors għal annullament, mezz ta' stħarriġ tal-legalità ta' l-atti ta' l-istituzzjonijiet
Komunitarji. Madankollu, fil-kuntest ta' rikors għal annullament, l-Artikolu 242KE jagħti lir-rikorrenti l-fakultà li titlob
is-sospensjoni ta' l-eżekuzzjoni ta' l-att ikkontestat u lill-Qorti tal-Ġustizzja l-kompetenza sabiex tordnaha. Il-koerenza
tas-sistema ta' protezzjoni ġuridika provviżorja b'hekk teżiġi li l-qorti nazzjonali tkun tista' wkoll tordna s-sospensjoni
ta' l-eżekuzzjoni ta' att amministrattiv nazzjonali bbażat fuq leġiżlazzjoni Komunitarja li l-legalità tagħha hija kkontestata
(ara wkoll is-sentenzi tad-9 ta' Novembru 1995, Atlanta Fruchthandelsgesellschaft
et
(I), C-465/93, Ġabra p. I-3761, punt 22, u  tas-26 ta' Novembru 1996, T. Port, C-68/95, Ġabra p. I-6065, punt 49; fuq l-inkompetenza
tal-Qorti sabiex tordna miżuri provviżorji fil-kuntest ta' proċedura għal deċiżjoni preliminari, jiġifieri digriet tal-President
tal-Qorti ta' l-24 ta' Ottubru 2001, Dory, C-186/01 R, Ġabra p. I-7823, punt 13).
104   Il-Qorti madankollu ddeċidiet li l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju, li huwa rekwiżit fundamentali ta' l-ordni
ġuridiku Komunitarju, jimplika li s-sospensjoni ta' l-eżekuzzjoni ta' atti amministrattivi bbażati fuq leġiżlazzjoni Komunitarja,
filwaqt li jaqgħu taħt ir-regoli ta' proċedura nazzjonali, b'mod partikolari għal dak li jikkonċerna l-introduzzjoni u l-eżami
tad-domanda, għandha tkun soġġetta fl-Istati Membri kollha, ta' l-anqas, għal kundizzjonijiet għall-għoti li jkunu uniformi
u li huma definiti bħala li huma l-istess kundizzjonijiet bħal dawk tal-proċedura sommarja quddiem il-Qorti (sentenza Zuckerfabrik,
ċċitata iktar 'il fuq, punti 26 u 27).
105   B'mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li sabiex tivverifika jekk il-kundizzjonijiet relatati ma' l-urġenza u mar-riskju
ta' dannu gravi u irreparabbli humiex sodisfatti, il-qorti li għandha quddiemha proċedura sommarja għandha teżamina ċ-ċirkostanzi
propji ta' kull każ u tevalwa l-elementi li jippermettu li jiġi stabbilit jekk l-eżekuzzjoni immedjata ta' l-att li fir-rigward
tiegħu t-talba għal miżuri provviżorji hija fformulata kinitx ta' natura li tikkawża lir-rikorrent danni irreversibbli li
ma jistgħux jiġu rimedjati jekk l-att Komunitarju kellu jiġi ddikjarat invalidu (s-sentenzi ċċitati iktar 'il fuq Zuckerfabrik,
punt 29, u s-sentenza Atlanta Fruchthandelsgesellschaft
et
(I), punt 41).
106   Bħala l-qorti inkarigata li tapplika, fil-kuntest tal-kompetenza tagħha, id-dispożizzjonijiet ta' dritt Komunitarju, u għaldaqstant
obbligata li tassigura l-effett sħiħ tad-dritt Komunitarju, il-qorti nazzjonali, li quddiemha ġiet ippreżentata talba għal
miżuri provviżorji, għandha tikkunsidra l-ħsara li l-miżura  sommarja tista' tagħmel lis-sistema ġuridika stabbilita b'att
Komunitarju fil-Komunità kollha. Huwa obbligu tagħha li tikkunsidra, minn naħa, l-effett kumulattiv ipprovokat, fl-ipoteżi
fejn bosta qrati kellhom jadottaw ukoll miżuri sommarji għal raġunijiet analogi, u, min-naħa l-oħra, l-ispeċifiċità tas-sitwazzjoni
tar-rikorrent li tiddifferenzjah minn operaturi ekonomiċi oħra kkonċernati (sentenza Atlanda Fruchthandelsgesellschaft
et
, ċċitata iktar 'il fuq, punt 44).
107   B'mod partikolari, meta l-adozzjoni ta' miżuri sommarji jistgħu jwasslu għal riskju finanzjarju għall-Komunità, il-qorti nazzjonali
għandha, barra minn hekk, is-setgħa li timponi fuq ir-rikorrenti li jipprovdi garanziji biżżejjed, bħal ma huma d-depożitu
ta' flus jew l-għoti ta' garanzija (sentenzi ċċitati Zuckerfabrik, punt 32, u Atlanta Fruchthandelsgesellschaft
et
(I), punt 45).
108   F'dan ir-rigward għandu jiġi kkonstatat li awtoritajiet amministrativi nazzjonali, bħal dawk tal-kawża prinċipali C-194/04,
ma jistgħux jadottaw miżuri provviżorji filwaqt li jirrispettaw il-kundizzjonijiet għall-adozzjoni definiti mill-Qorti.
109   F'dan il-kuntest, għandu b'mod partikolari jiġi osservat li l-i
status
stess ta' dawn l-awtorijiet ma jistax, bħala regola ġenerali, jiggarantixxi minnu nnifsu, l-istess livell ta' indipendenza
u ta' imparzjalità bħal dak li huwa rikonoxxut li l-qrati nazzjonali għandhom. Bl-istess mod, mhuwiex ċert li dawn l-awtoritajiet
jibbenefikaw mill-kontradittorju, parti inerenti tal-proċedura ġudizzjarja, li jippermetti li jinstemgħu l-argumenti ppreżentati
mill-partijiet differenti qabel ma l-interessi preżenti jiġu bbilanċjati waqt l-adozzjoni ta' deċiżjoni.
110   Għal dak li jikkonċerna l-argument li l-konsiderazzjonijiet marbuta mal-ħeffa jew ma' l-ispejjeż jistgħu jiġġustifikaw in-neċessità
li tiġi rikonoxxuta l-kompetenza ta' l-awtorijiet amministrativi nazzjonali, għandu jiġi enfasizzat li l-qrati nazzjonali
li jiddeċiedu permezz ta' proċedura sommarja jistgħu, ġeneralment, jadottaw deċiżjonijiet fi żmien qasir ħafna. Fi kwalunkwe
każ, argument marbut mal-ħeffa jew ma' l-ispejjeż ma jistax ikun determinanti fir-rigward tal-garanziji mogħtija mis-sistemi
ta' protezzjoni ġuridika stabbilita permezz ta' sistemi ġuridiċi ta' l-Istati Membri.
111   Għaldaqstant ir-risposta għad-domanda mressqa għandha tkun li, anki jekk qorti ta' Stat Membru kkunsidrat li huma sodisfatti
l-kundizzjonijiet sabiex hija tkun tista' tissospendi l-applikazzjoni ta' miżura Komunitarja, b'mod partikolari meta l-kwistjoni
dwar il-validità ta' din il-miżura kienet diġa s-suġġett ta' domanda għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja,
l-awtoritajiet amministrativi nazzjonali kompetenti ta' Stati Membri oħra ma jistgħux jissospendu l-applikazzjoni ta' din
il-miżura sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tkun iddeċidiet fuq il-validità tagħha. Hija biss il-qorti nazzjonali li għandha tivverifika,
billi tieħu in kunsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi proprji tal-każ li jinsab quddiemha, jekk il-kundizzjonijiet għall-adozzjoni
ta' miżuri provviżorji humiex sodisfatti.

Fuq l-ispejjeż
112   Peress illi dawn l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem
il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li  tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta' u tiddeċiedi:
1)      L-eżami tad-domanda (a) mressqa fil-kawża C-453/03, ta' l-ewwel domanda f'kull waħda mill-kawżi C-11/04 u C-12/04 kif ukoll
ta' l-ewwel domanda (a) fil-kawża C-194/04 ma tqajjem ebda element li jippermetti li jiġi konkluż li l-Artikolu 1(1)(b) u
l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill
79/373/KEE dwar iċ-ċirkolazzjoni ta' l-għalf komposti u li tħassar id-Direttiva tal-Kummissjoni 91/357/KE ma kinux validament
adottati fuq il-bażi ta' l-Artikolu 152(4)(b)KE.
2)      L-eżami tar-raba' domanda fil-kawża C-12/04 ma tqajjem ebda element ta' natura li jaffettwa l-validità ta' l-Artikolu 1(1)(b)
u l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2002/2 għal dak li jikkonċerna l-prinċipju ta' trattament ugwali u ta' non-diskriminazzjoni.
3)      L-Artikolu 1(1)(b) tad-Direttiva 2002/2 li jimponi l-obbligu fuq il-manifatturi ta' għalf kompost li jindikaw, fuq talba ta'
konsumatur, il-kompożizzjoni eżatta ta' għalf hija invalida għal dak li jikkonċerna l-prinċipju ta' proporzjonalità. Min-naħa
l-oħra, l-eżami tad-domanda (c) mressqa fil-kawża C-453/03, tat-tieni domanda ta' kull waħda mill-kawżi C-11/047 u C-12/04
kif ukoll ta' l-ewwel domanda (c) fil-kawża C-194/04 ma tqajjem ebda element ta' natura li taffettwa l-validità ta' l-Artikolu
1(4) ta' din id-Direttiva għal dak li jikkonċerna dan il-prinċipju.
4)      Id-Direttiva 2002/2 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-applikazzjoni tagħha mhijiex soġġetta għall-adozzjoni tal-lista
pożittiva ta' materja prima msemmija bl-ismijiet speċifiċi tagħhom, kif intiżi fl-għaxar premessa ta' din id-Direttiva.
5)      Anki jekk qorti ta' Stat Membru kkunsidrat li huma sodisfatti l-kundizzjonijiet sabiex hija tkun tista' tissospendi l-applikazzjoni
ta' miżura Komunitarja, b'mod partikolari meta l-kwistjoni dwar il-validità ta' din il-miżura kienet diġa s-suġġett ta' domanda
għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja, l-awtoritajiet amministrativi nazzjonali kompetenti ta' Stati Membri
oħra ma jistgħux jissospendu l-applikazzjoni ta' din il-miżura sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tkun iddeċidiet fuq il-validità
tagħha.  Fil-fatt, hija biss il-qorti nazzjonali li għandha tivverifika, billi tieħu in kunsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi proprji
tal-każ li jinsab quddiemha, jekk il-kundizzjonijiet għall-adozzjoni ta' miżuri provviżorji humiex.
Firem
*
Lingwi tal-kawża: l-Ingliż,it-Taljan u l-Olandiż.