CELEX: 62004CJ0042
Αφθώδης πυρετός
Κανονισμός (ΕΚ) 1046/2001
Χορήγηση ενισχύσεως επ' ευκαιρία της παραδόσεως ζώων για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους
Ανώτατο όριο της ενισχύσεως καθοριζόμενο αναλόγως του μέσου βάρους των ζώων ανά παρτίδα

1       Η αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της έννοιας της «παρτίδας» που περιλαμβάνεται στο άρθρο
4, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1046/2001 της Επιτροπής, της 30ής Μαΐου 2001, για τη θέσπιση έκτακτων μέτρων στηρίξεως
της αγοράς στον τομέα του χοιρείου και του βοείου κρέατος στις Κάτω Χώρες (ΕΕ L 145, σ. 31).
2       Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Maatschap J. B. en R. A. M. Elshof (στο εξής: Elshof) και του Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (Ολλανδού Υπουργού Γεωργίας, Φυσικού Περιβάλλοντος και Ποιοτικής Διατροφής), σχετικά
με το ποσό της ενισχύσεως που χορηγήθηκε στην Elshof επ’ ευκαιρία της παραδόσεως μόσχων για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους.

Το νομικό πλαίσιο

Η κοινοτική ρύθμιση
3       Με τον κανονισμό 1046/2001 ελήφθησαν έκτακτα μέτρα στηρίξεως λόγω της εμφανίσεως αφθώδους πυρετού στις Κάτω Χώρες. Ένα από
τα μέτρα που ελήφθησαν συνίσταται στην επιδότηση των παραγωγών για την παράδοση, με σκοπό την αξιοποίηση των υποπροϊόντων
τους, μόσχων καταγόμενων από τις ζώνες που επλήγησαν από την επιζωοτία.
4       Το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού ορίζει:
«Από τις 27 Απριλίου 2001, οι παραγωγοί μπορούν να λάβουν, μετά από αίτηση, ενίσχυση που χορηγείται από τις αρμόδιες ολλανδικές
αρχές, κατά την παράδοση σε αυτές μόσχων που υπάγονται στον κωδικό ΣΟ 0102 90.»
5       Το άρθρο 2 του ίδιου κανονισμού ορίζει:
«Μπορούν να παραδοθούν μόνο τα ζώντα ζώα που έχουν εκτραφεί στις ζώνες [που επλήγησαν από την επιζωοτία] εφόσον οι κτηνιατρικές
διατάξεις που προβλέπονται από τις ολλανδικές αρχές εξακολουθούν να ισχύουν στις ζώνες αυτές κατά την ημέρα της παράδοσης
των ζώων και εφόσον τα ζώα δεν έχουν εμβολιασθεί κατά του αφθώδους πυρετού και υπό τον όρο ότι κατά την ημέρα της παράδοσης
δεν επιτρέπεται η μεταφορά των ζώων από την εκμετάλλευση στο σφαγείο σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 9, παράγραφοι 2 και
3, της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ.»
6       Κατά το άρθρο 3 του κανονισμού 1046/2001:
«Τα ζώα ζυγίζονται και θανατώνονται την ημέρα της παράδοσης με τρόπο που να μην μπορεί να διαδοθεί η επιζωοτία.
Τα ζώα μεταφέρονται αμέσως σε εγκαταστάσεις αξιοποίησης υποπροϊόντων ζωικής προέλευσης […].
Ωστόσο, τα ζώα δύνανται να μεταφέρονται σε σφαγείο όπου σφάζονται αμέσως και μπορούν να αποθηκευθούν σε ψυκτική αποθήκη πριν
από τη μεταφορά σε μονάδα αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων. Η διαδικασία σφαγής και αποθήκευσης πρέπει να διεξάγεται σύμφωνα
με τις προδιαγραφές που προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ.
[…]»
7       Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του πιο πάνω κανονισμού καθορίζει το ποσό της ενισχύσεως ως εξής:
«Η ενίσχυση για τους μόσχους που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, κατά την αναχώρηση από την εκμετάλλευση, ανέρχεται
σε 200 ευρώ ανά 100 χιλιόγραμμα ζώντος βάρους. Για τους μόσχους των οποίων το βάρος είναι μεγαλύτερο από 260 χιλιόγραμμα κατά
μέσο όρο ανά παρτίδα, η ενίσχυση δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ενίσχυση που έχει καθοριστεί για τους μόσχους βάρους
260 χιλιόγραμμων κατά μέσο όρο ανά παρτίδα.»
8       Κατά το παράρτημα II, σημείο 1, του κανονισμού 1046/2001, «την ημέρα παράδοσης τα ζώα ζυγίζονται ανά φορτίο και σφάζονται
σε σφαγείο».

Η εθνική ρύθμιση
9       Το άρθρο 1 της κανονιστικής αποφάσεως περί επιδοτήσεως για την αγορά εντός των ζωνών ελέγχου και προστασίας από τον αφθώδη
πυρετό (Stcrt. 2001, αριθ. 82), όπως τροποποιήθηκε με την κανονιστική απόφαση της 14ης Μαΐου 2001 (Stcrt. 2001, αριθ. 93,
στο εξής: απόφαση περί επιδοτήσεως), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 27 Απριλίου 2001, ορίζει:
«Κατά την παρούσα απόφαση νοείται ως:
[…]
n.       παρτίδα: μόσχοι παχύνσεως […] οι οποίοι εξήχθησαν μόνο με ένα μεταφορικό μέσο και μόνον από μία κτηνοτροφική εκμετάλλευση.»
10     Το άρθρο 2 της εν λόγω αποφάσεως ορίζει:
«Υπό τις προϋποθέσεις που τάσσουν τα επόμενα άρθρα, με υπουργική απόφαση χορηγείται, κατόπιν αιτήσεως, επιδότηση για την αγορά
μόσχων παχύνσεως […] με σκοπό την αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους […].»
11     Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, της ίδιας αποφάσεως:
«Η επιδότηση για την αγορά μόσχων παχύνσεως με σκοπό την αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους κατά το άρθρο 3, παράγραφος 2, ανέρχεται
σε 440,74 ολλανδικά φιορίνια [200 ευρώ] ανά 100 χιλιόγραμμα βάρους ζώντος ζώου, με μέσο βάρος παρτίδας το πολύ 260 χιλιόγραμμα
ανά ζώο.»

Το ιστορικό της διαφοράς και το προδικαστικό ερώτημα
12     Στις 12 Μαΐου 2001, η Elshof παρέδωσε 257 μόσχους παχύνσεως για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους. Οι μόσχοι αυτοί μεταφέρθηκαν
με 4 φορτηγά και το φορτίο του καθενός απ’ αυτά ζυγίστηκε χωριστά.
13     Ο Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit έλαβε στις 29 Ιουνίου 2001 τέσσερις αποφάσεις σχετικά, αντιστοίχως, με
τα τέσσερα φορτία μόσχων. Με κάθε μία από τις αποφάσεις αυτές, χορήγησε στην Elshof επιδότηση η οποία περιορίστηκε στο σχετικό
φορτίο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την απόφαση περί επιδοτήσεως, θεώρησε ότι κάθε φορτίο αποτελεί χωριστή παρτίδα.
14     Στις 7 Αυγούστου 2001, η Elshof υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά κάθε μιας από τις τέσσερις αυτές αποφάσεις. Υποστήριξε ότι
όλα τα ζώα που μεταφέρθηκαν την ίδια ημέρα από την εκμετάλλευσή της έπρεπε να θεωρηθούν μόνο μία παρτίδα και όχι τέσσερις
χωριστές παρτίδες. Έτσι, η Elshof θα είχε δικαίωμα να λάβει κατά 32 563 ευρώ μεγαλύτερη επιδότηση από εκείνη που όντως έλαβε.
15     Με αποφάσεις της 2ας Νοεμβρίου 2001, ο Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit απέρριψε τις πιο πάνω ενστάσεις επικαλούμενος
τον ορισμό της έννοιας της «παρτίδας» ο οποίος περιέχεται στην απόφαση περί επιδοτήσεως.
16     Η Elshof άσκησε κατά των απορριπτικών αυτών αποφάσεων προσφυγή ενώπιον του College van Beroep voor het bedrijfsleven, το οποίο
ερωτά αν η περιεχόμενη στην απόφαση περί επιδοτήσεως έννοια της «παρτίδας» είναι συμβατή με εκείνη που περιέχεται στο άρθρο
4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1046/2001, ερμηνευόμενη σε συνδυασμό με την έννοια του «φορτίου» η οποία περιέχεται στο παράρτημα
II, σημείο 1, του ίδιου κανονισμού.
17     Υπό τις συνθήκες αυτές, το College van Beroep voor het bedrijfsleven αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να θέσει στο
Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει η κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1046/2001 έννοια της «παρτίδας» το ίδιο νόημα με την κατά το σημείο
1 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού αυτού έννοια του «φορτίου» ή ως «παρτίδα» πρέπει να νοηθούν όλα τα ζώα που μία κτηνοτροφική
εκμετάλλευση παρέδωσε προς καταστροφή μόνο την ίδια ημέρα ή βάσει μόνο της ίδιας αποφάσεως αγοράς;»

Επί του προδικαστικού ερωτήματος
18     Η Ολλανδική Κυβέρνηση σημειώνει ότι ούτε ο κανονισμός 1046/2001 ούτε άλλες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου δίνουν ακριβή
ορισμό της έννοιας της «παρτίδας» που περιέχεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού. Ελλείψει κοινοτικού ορισμού,
τα κράτη μέλη έχουν την εξουσία να διευκρινίσουν την έννοια αυτή και μπορούν να της δώσουν το ίδιο νόημα με την έννοια του
«φορτίου» η οποία χρησιμοποιείται στο παράρτημα II, σημείο 1, του ίδιου κανονισμού.
19     Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού του κανονισμού 1046/2001 ο οποίος συνίσταται στο να ελαφρυνθούν
υπέρ των παραγωγών μόσχων οι ολέθριες οικονομικές συνέπειες των μέτρων καταπολεμήσεως του αφθώδους πυρετού, η έννοια της «παρτίδας»
πρέπει να ερμηνευθεί ως το σύνολο των ζώων που παραδόθηκαν την ίδια ημέρα από μία κτηνοτροφική εκμετάλλευση για αξιοποίηση
των υποπροϊόντων τους στο πλαίσιο μόνο της ίδιας αποφάσεως αγοράς.
20     Εν προκειμένω, πρέπει, πρώτον, να υπομνησθεί ότι το άρθρο 1, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεως
για «την παράδοση […] μόσχων». Η ενίσχυση αυτή ανέρχεται, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού, σε «200
ευρώ ανά 100 χιλιόγραμμα ζώντος βάρους», ανεξαρτήτως του αριθμού των ζώων που παραδόθηκαν και ανεξαρτήτως του ατομικού βάρους
των ζώων αυτών.
21     Από τις πολλαπλές αναφορές της «ημέρας της παράδοσης» που περιέχονται στα άρθρα 2 και 3 του κανονισμού 1046/2001 προκύπτει
ότι η παράδοση η οποία δύναται να τύχει της ενισχύσεως αποτελείται από το σύνολο των μόσχων που παραδόθηκαν μόνο την ίδια
ημέρα.
22     Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού καθορίζει ανώτατο όριο για την ενίσχυση το οποίο εκφράζεται σε χιλιόγραμμα
κατά μέσο όρο ανά παρτίδα. Η διάταξη αυτή ορίζει ότι, «[γ]ια τους μόσχους των οποίων το βάρος είναι μεγαλύτερο από 260 χιλιόγραμμα
κατά μέσο όρο ανά παρτίδα, η ενίσχυση δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ενίσχυση που έχει καθοριστεί για τους μόσχους
βάρους 260 χιλιόγραμμων κατά μέσο όρο ανά παρτίδα».
23     Στον κανονισμό 1046/2001 δεν υπάρχει ρητή αναφορά του δικαιώματος των κρατών μελών να καθορίσουν το περιεχόμενο της έννοιας
της «παρτίδας». Πρόκειται για αυτοτελή έννοια του κοινοτικού δικαίου της οποίας η ερμηνεία πρέπει να αναζητηθεί λαμβανομένων
υπόψη του πλαισίου του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1046/2001 και του στόχου του κανονισμού αυτού (βλ., στο ίδιο
πνεύμα, τις αποφάσεις της 18ης Ιανουαρίου 1984, 327/82, Ekro, Συλλογή 1984, σ. 107, σκέψη 11· της 19ης Σεπτεμβρίου 2000, C-287/98,
Linster, Συλλογή 2000, σ. I‑6917, σκέψη 43, και της 27ης Φεβρουαρίου 2003, C-373/00, Adolf Truley, Συλλογή 2003, σ. I‑1931,
σκέψη 35).
24     Εν προκειμένω, η Ολλανδική Κυβέρνηση θεωρεί ότι η έννοια της «παρτίδας» που περιλαμβάνεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, του
κανονισμού 1046/2001 δύναται να εξομοιωθεί με την έννοια του «φορτίου» που περιλαμβάνεται στο παράρτημα II, σημείο 1, του
ίδιου κανονισμού.
25     Ωστόσο, η γραμματική ερμηνεία της πιο πάνω έννοιας της «παρτίδας» είναι αντίθετη προς την ερμηνεία την οποία δίνει η ίδια
κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, η παρτίδα νοείται γενικά ως σύνολο συνδυασμένων ειδών τα οποία δεν πωλούνται χωριστά. Κατά συνέπεια,
το γεγονός ότι ορισμένα είδη φορτώθηκαν χωριστά για την παράδοσή τους δεν εμποδίζει τον χαρακτηρισμό τους ως παρτίδας, αρκεί
να πωλήθηκαν ως σύνολο.
26     Επιπλέον, το γεγονός ότι ο κοινοτικός νομοθέτης χρησιμοποιεί, στον κανονισμό 1046/2001, τις δύο έννοιες της «παρτίδας» και
του «φορτίου», αντιστοίχως, στο άρθρο 4, παράγραφος 3, και στο παράρτημα II, σημείο 1, του κανονισμού αυτού επιβεβαιώνει ότι
οι δύο αυτές έννοιες δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα.
27     Κατά συνέπεια, εφόσον, στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού, η παράδοση μόσχων η οποία δύναται να τύχει ενισχύσεως αποτελείται
από το σύνολο των μόσχων που παραδόθηκαν μόνο την ίδια ημέρα, όπως προκύπτει από τη σκέψη 21 της παρούσας αποφάσεως, ως «παρτίδα»,
όπως η έννοια αυτή περιλαμβάνεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού, πρέπει να νοηθεί το σύνολο των μόσχων που
παραδόθηκαν, για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους, από ένα παραγωγό μόνο την ίδια ημέρα στο πλαίσιο μόνο της ίδιας πωλήσεως.
28     Δεύτερον, πρέπει να εξεταστεί αν η γραμματική αυτή ερμηνεία της πιο πάνω έννοιας συνάδει με τον στόχο του κανονισμού 1046/2001.
29     Προς τούτο, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο στόχος του πιο πάνω κανονισμού είναι όχι μόνο να αποφευχθεί η διάδοση της ασθένειας
του αφθώδους πυρετού, αλλά και να δοθεί οικονομική ενίσχυση στους παραγωγούς που είναι εγκατεστημένοι στις ζώνες οι οποίες
επλήγησαν από την επιζωοτία.
30     Πάντως, από τη δικογραφία προκύπτει ότι, λόγω της γενομένης στην απόφαση περί επιδοτήσεως εξομοιώσεως των εννοιών της «παρτίδας»
και του «φορτίου», η Elshof έλαβε επιδότηση 101 077 ευρώ για τα τέσσερα φορτία της μόσχων που παραδόθηκαν μόνο την ίδια ημέρα.
Αν οι μόσχοι είχαν φορτωθεί μόνο σε ένα φορτηγό, θα είχε λάβει επιδότηση 133 640 ευρώ, εφόσον στην περίπτωση αυτή τα ζώα που
παραδόθηκαν θα θεωρούνταν μόνο μία παρτίδα σύμφωνα με το άρθρο 1 της ίδιας αποφάσεως.
31     Επομένως, η προκύπτουσα από την εφαρμογή της εν λόγω αποφάσεως εξομοίωση της έννοιας της «παρτίδας» με την έννοια του «φορτίου»
έχει ως συνέπεια ότι το μεταφορικό μέσο που επελέγη για την παράδοση των ζώων δύναται να επηρεάσει σημαντικά τα ποσό της ενισχύσεως
που έλαβε ο παραγωγός, ενώ, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 1046/2001, καθοριστικό θα έπρεπε να είναι μόνο το βάρος
των μόσχων που παραδόθηκαν μόνο την ίδια ημέρα.
32     Αντιθέτως, αν γίνει δεκτή η γραμματική ερμηνεία της έννοιας της «παρτίδας», το μεταφορικό μέσο που επελέγη από τον παραγωγό
δεν θα μπορεί να επηρεάσει το ποσό της ενισχύσεως. Κατά συνέπεια, η ερμηνεία αυτή συμβάλλει καλύτερα στην επίτευξη του στόχου
του κανονισμού 1046/2001.
33     Η Ολλανδική Κυβέρνηση παρατηρεί ακόμη ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως σχετικά με την εφαρμογή των ενισχύσεων
που χορηγήθηκαν βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 413/97 της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 1997, για τη θέσπιση
έκτακτων μέτρων στηρίξεως της αγοράς στον τομέα του χοιρείου κρέατος στις Κάτω Χώρες (ΕΕ L 62, σ. 26), διαδικασίας η οποία
οδήγησε στην απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 2005, C-318/02, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή),
απορρίφθηκε ρητώς η ερμηνεία της έννοιας της «παρτίδας» ως του συνόλου των ζώων που προέρχονται από ένα παραγωγό τα οποία
παραδόθηκαν μόνο την ίδια ημέρα.
34     Ωστόσο, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 413/97 προβλέπει κατανομή των σχετικών ζώων,
δηλαδή των γουρουνόπουλων, σε διάφορες κατηγορίες αναλόγως του βάρους τους, οι οποίες αντιστοιχούν σε διαφορετικά επίπεδα
ενισχύσεως. Ο κανονισμός αυτός, ακόμη και αν για τον καθορισμό κάθε κατηγορίας ζώων και της αντίστοιχης ενισχύσεως αναφέρει
το μέσο βάρος ανά παρτίδα, έχει στην πραγματικότητα ως σκοπό τη χορήγηση επιδοτήσεως για τα ζώα αναλόγως του ατομικού τους
βάρους (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, σκέψεις 89 έως 91).
35     Αντιθέτως, ο κανονισμός 1046/2001 δεν προβλέπει πλείονα ποσά ενισχύσεως που αντιστοιχούν στις διαφορετικές κατηγορίες μόσχων.
Συγκεκριμένα, όπως σημειώθηκε στη σκέψη 20 της παρούσας αποφάσεως, η ενίσχυση ανέρχεται σε «200 ευρώ ανά 100 χιλιόγραμμα ζώντος
βάρους», ανεξαρτήτως του ατομικού βάρους των εν λόγω μόσχων.
36     Επομένως, αντιθέτως προς τον κανονισμό 413/97, η γραμματική ερμηνεία της έννοιας της «παρτίδας» που περιλαμβάνεται στο άρθρο
4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1046/2001 δεν δημιουργεί τον κίνδυνο ο παραγωγός να λάβει υπερβολικά υψηλό ποσό ενισχύσεως
για την κατηγορία των ζώων που παραδόθηκαν για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους.
37     Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι η έννοια της «παρτίδας» κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1046/2001 αφορά το
σύνολο των μόσχων που παραδόθηκαν, για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους, από ένα παραγωγό μόνο την ίδια ημέρα στο πλαίσιο
μόνο της ίδιας πωλήσεως.

Επί των δικαστικών εξόδων
38     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεπίμπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
Η έννοια της «παρτίδας» κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1046/2001 της Επιτροπής, της 30ής Μαΐου 2001, για
τη θέσπιση έκτακτων μέτρων στηρίξεως της αγοράς στον τομέα του χοιρείου και του βοείου κρέατος στις Κάτω Χώρες, αφορά το σύνολο
των μόσχων που παραδόθηκαν, για αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους, από ένα παραγωγό μόνο την ίδια ημέρα στο πλαίσιο μόνο της
ίδιας πωλήσεως.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.