CELEX: 62004CJ0096
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Għażla tal-kunjom patronimiku ta' tifel
Proċedura intiża għat-trasferiment tad-dritt ta' għażla lil wieħed mill-ġenituri
Inkompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 12 KE u 18 KE.
2       Din it-talba kienet ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' proċedura mressqa mis-Standesamt Stadt Niebüll (ir-reġistru pubbliku
tal-belt ta’ Niebüll, iktar ‘il quddiem l-i“Standesamt”) intiża sabiex tittrasferixxi d-dritt ta' għażla tal-kunjom patronimiku
ta’ tifel lil wieħed mill-ġenituri tiegħu. Dawn ta’ l-aħħar qabel kienu rrifjutaw li dan it-tifel jingħata kunjom differenti
mill-kunjom doppju kompost miż-żewġ kunjomijiet patronimiċi tagħhom, li taħtu l-imsemmi tifel kien diġà rreġistrat fid-Danimarka,
fejn twieled.

Il-kuntest ġuridiku nazzjonali

Id-dritt internazzjonali privat
3       L-Artikolu 10(1) tal-liġi implementattiva tal-Kodiċi Ċivili Ġermaniż (Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch, iktar
'il quddiem l-"EGBGB") jipprovdi:
"Il-kunjom ta' persuna huwa rregolat mil-liġi ta' l-Istat li tagħha dik il-persuna għandha ċ-ċittadinanza."

Id-dritt ċivili
4       Rigward l-għażla tal-kunjom ta' tifel li l-ġenituri tiegħu jkollhom kunjomijiet differenti, l-Artikolu 1617 tal-Kodiċi Ċivili
Ġermaniż (Bürgerliches Gesetzbuch, iktar 'il quddiem il-"BGB") jipprevedi:
"(1)      Jekk il-ġenituri m'għandhomx l-istess kunjom iżda għandhom il-kustodja konġunta, huma għandhom jagħżlu, permezz ta' dikjarazzjoni
quddiem uffiċjal tar-Reġistru Pubbliku, il-kunjom tal-missier jew dak ta' l-omm fil-mument tad-dikjarazzjoni, bħala kunjom
tat-twelid tal-wild. [...]
(2)      Jekk il-ġenituri ma għamlux id-dikjarazzjoni tagħhom fi żmien xahar wara t-twelid tat-tifel, il-Familiengericht (Tribunal
tal-Familja) jittrasferixxi d-dritt li jiġi deċiż il-kunjom lil wieħed mill-ġenituri. Il-paragrafu 1 huwa applikabbli
mutatis mutandis
. It-Tribunal jista' jistabbilixxi terminu għall-eżerċizzju ta' dan id-dritt. Jekk, meta jiskadi t-terminu, id-dritt ta' għażla
tal-kunjom ma jkunx ġie eżerċitat, il-wild jingħatalu l-kunjom tal-ġenitur li lilu jkun ġie mogħti dan id-dritt.
(3)      Meta tifel ma twelidx fit-territorju nazzjonali, it-Tribunal ma jittrasferixxix id-dritt ta' għażla tal-kunjom tiegħu skond
il-paragrafu 2, sakemm ġenitur jew il-wild ma jitlobx hekk jew hekk ikun neċessarju li l-kunjom tat-tifel jitniżżel fuq att
pubbliku Ġermaniż jew fuq karta ta' l-identità Ġermaniża."
5       L-Artikolu 46 tal-liġi fuq il-proċeduri barra mill-qorti (Gesetz über die Angelegenheiten der freiwilligen Gerichtsbarkeit)
jipprovdi:
"Qabel ma jadotta deċiżjoni dwar it-trasferiment lil wieħed mill-ġenituri tad-dritt li jiddetermina l-kunjom patronimiku tat-tifel
skond l-Artikolu 1617(2) tal-[BGB], il-Familiengericht għandu jisma' liż-żewġ ġenituri u għandu jfittex ftehim komuni. Id-deċiżjoni
tal-Familiengericht ma tkunx motivata, u mhijiex appellabbli."

Il-proċedura fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
6       It-tifel tal-miżżewġin Dorothee Paul u Stefan Grunkin, li huma t-tnejn ta' nazzjonalità Ġermaniża, twieled fis-27 ta' Ġunju
1998 fid-Danimarka. Dan it-tifel, li huwa wkoll ta' nazzjonalità Ġermaniża, kien jirrisjedi, fid-data tad-deċiżjoni tar-rinviju,
fid-Danimarka.
7       Skond ċertifikat dwar il-kunjom ("navnebevis"), maħruġ mill-awtorità kompetenti Daniża, l-imsemmi tifel kien ġie mogħti, skond
id-dritt Daniż, il-kunjom Grunkin-Paul, li kien ġie mniżżel fuq l-att tat-twelied stabbilit fid-Danimarka.
8       L-awtoritajiet pubbliċi Ġermaniżi rrifjutaw jirrikonoxxu l-kunjom tat-tifel tas-sinjura Paul u tas-sur Grunkin kif kien ġie
magħżul fid-Danimarka, għar-raġuni li, skond l-Artikolu 10 ta' l-EGBGB, il-kunjom ta' persuna huwa rregolat mil-liġi ta' l-Istat
li tagħha għandha ċ-ċittadinanza, u d-dritt Ġermaniż ma jippermettix li tifel ikollu kunjom doppju kompost minn dak ta' misssieru
u minn dak ta' ommu. Ir-rikorsi mressqa mis-sinjura Paul u mis-sur Grunkin kontra din iċ-ċaħda kienu ġew miċħuda, l-aħħar
darba mis-sentenza tal-Kammergericht Berlin. Il-Bundesverfassungsgericht (Qorti Kostituzzjonali Federali) irrifjutat li teżamina
r-rikors kostituzzjonali mressaq f'isem dan it-tifel.
9       Is-sinjura Paul u s-sur Grunkin, li sadanittant, iddivorzjaw, ma kellhomx l-istess kunjom u rrifjutaw li jiddeterminaw il-kunjom
tat-tifel tagħhom skond l-Artikolu 1617(1) tal-BGB.
10     L-Amtsgericht Niebüll, bħala Familiengericht, ingħata l-ġurisdizzjoni mis-Standesamt sabiex jittrasferrixxi d-dritt ta' għażla
tal-kunjom patronimiku tat-tifel lil wieħed mill-ġenituri tiegħu, skond l-Artikolu 1617(2) u (3) tal-BGB. Peress li qies li,
fil-każ li fih id-dritt Komunitarju jippreskrivi r-rikonoxximent fl-ordni ġuridiku Ġermaniż tal-kunjom iddeterminat validament
fid-Danimarka, il-proċedura pendenti quddiemu tkun bla skop, l-Amtsgericht Niebüll iddeċieda li jissospendi l-proċedura u
li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
"[Fid-]dwal tal-prinċipju ta' non diskriminazzjoni mfisser fl-Artikolu 12 KE u fir-rigward il-moviment liberu ggarantit lil
kull ċittadin ta' l-Unjoni mill-Artikolu 18 KE, ir-regola ta' konflitt prevista mill-Artikolu 10 ta' l- EGBGB tista' [ma]
taqax taħt l-obbjezzjoni sa fejn ir-regoli dwar il-kunjom ta' persuna jkunu marbuta esklużivament maċ-ċittadinanza?"

Fuq il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
11     Skond l-Artikolu 234(1) KE, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-kompetenza li tagħti sentenzi preliminari, b'mod partikolari,
fuq l-interpretazzjoni tat-Trattat KE u fuq l-atti ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità Ewropea. It-tieni paragrafu ta' dan
l-Artikolu jżid li, "[m]eta l-kwistjoni titqajjem quddiem xi qorti jew tribunal ta’ xi Stat Membru, dik il-qorti jew tribunal
jistgħu, jekk ikun jidhrilhom li deċiżjoni fuq dik il-kwistjoni tkun meħtieġa sabiex ikunu jistgħu jagħtu s-sentenza, jitolbu
lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tagħti deċiżjoni dwarha". It-tielet paragrafu ta' l-imsemmi Artikolu jipprovdi li, "[m]eta l-kwistjoni
titqajjem f’każ pendenti quddiem xi qorti jew tribunal ta’ Stat Membru li kontra d-deċiżjonijiet tiegħu ma jkun hemm ebda
rimedju ġudizzjarju taħt il-liġi nazzjonali, dik il-qorti jew dak it-tribunal, għandhom jirriferu l-kwistjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja".
12     F'dan ir-rigward, sabiex tevalwa jekk korp li qed jagħmel ir-rinviju huwiex qorti jew tribunal fis-sens ta' l-Artikolu 234
KE, kwistjoni li taqa' biss taħt id-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tikkunsidra ħafna elementi flimkien,
bħall-oriġini legali tal-korp, il-permanenza tiegħu, in-natura obbligatorja tal-ġurisdizzjoni tiegħu, in-natura kontradittorja
tal-proċedura, l-applikazzjoni, mill-korp, tar-regoli tad-dritt kif ukoll l-indipendenza tiegħu (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi
tas-17 ta' Settembru 1997, Dorsch Consult, C-54/96, Ġabra p. I-4961, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata; tal-21 ta' Marzu 2000,
Gabalfrisa
et
, C-110/98 sa  C-147/98, Ġabra p. I‑1577, punt 33; ta' l-14 ta' Ġunju 2001, Salzmann, C-178/99, Ġabra p. I-4421, punt 13 u
tal-15 ta' Jannar 2002, Lutz
et
, C‑182/00, Ġabra p. I-547, punt 12).
13     Barra minn hekk, jekk l-Artikolu 234 KE ma jirrikjedix, għall-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, natura kontradittorja fil-proċedura
li waqthom il-qorti nazzjonali tirreferi domanda preliminari (ara s-sentenza tas-17 ta' Mejju 1994, Corsica Ferries, C-18/93,
Ġabra p. I-1783, punt 12), minn dan l-Artikolu, xorta jirriżulta li l-qrati u t-tribunali nazzjonali jistgħu jirrikorru għall-Qorti
tal-Ġustizzja biss jekk kontroversja hija pendenti quddiemhom u jekk ikunu mitluba jiddeċiedu fil-kuntest ta' proċedura li
l-iskop tagħha huwa li twassal għal deċiżjoni ta' natura ġurisdizzjonali (ara d-digrieti tat-18 ta' Ġunju 1980, Borker, 138/80,
Ġabra p. 1975, punt 4; tal-5 ta' Marzu 1986, Greis Unterweger, 318/85, Ġabra p. 955, punt 4; is-sentenzi tad-19 ta' Ottubru
1995, Job Centre, C‑111/94, Ġabra p. I-3361, punt 9; Salzmann, iċċitata iktar 'il fuq, punt 14; Lutz
et
, iċċitata iktar 'il fuq, punt 13 u tat-30 ta' Ġunju 2005, Längst, C-165/03, Ġabra p. I-5637, punt 25).
14     B'hekk, meta huwa jagħti deċiżjoni amministrattiva mingħajr, fl-istess ħin, ma jkun mitlub li jirrisolvi kontroversja, il-korp
tar-rinviju, anki jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet l-oħra msemmija fil-punt 12 ta' din is-sentenza, ma jistax jitqies li
qed jeżerċita funzjoni ġudizzjarja (ara s-sentenzi, iċċitati iktar 'il fuq, Job Centre, punt 11; Salzmann, punt 15 u Lutz
et
, punt 14).
15     F'dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, fil-każ fejn ġenituri, li m'għandhomx l-istess kunjom iżda li għandhom il-kustodja
konġunta, ma għażlux, permezz ta' dikjarazzjoni quddiem uffiċjal pubbliku, il-kunjom tal-missier jew dak ta' l-omm bħala kunjom
tat-twelid tal-wild, il-liġi Ġermaniża tipprevedi li l-Familiengericht huwa kompetenti sabiex jittrasferixxi d-dritt ta' għażla
tal-kunjom patronimiku ta' l-imsemmi wild lil wieħed mill-ġenituri.
16     Minn dan jirriżulta li l-Familiengericht huwa mitlub jadotta deċiżjoni mingħajr ma' l-uffiċjal pubbliku jkun ħa jew ikun jista'
jieħu deċiżjoni fil-qasam minn qabel. B'hekk, fil-kawża prinċipali, jirriżulta mill-proċess li l-iStandesamt limitat ruħha
li tagħti l-ġurisdizzjoni tal-kwistjoni lill-Amtsgericht Niebüll.
17     F'dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li l-Amtsgericht Niebüll huwa mitlub jieħu deċiżjoni amministrattiva mingħajr,
fl-istess ħin, m'huwa mitlub jirrisolvi kontroversja.
18     Ċertament, kien hemm kontroversja bejn, minn naħa waħda, il-ġenituri kkonċernati u, min-naħa l-oħra, l-amministrazzjoni, rigward
il-possibbiltà li l-kunjom doppju "Grunkin-Paul" jiġi rreġistrat fil-Ġermanja. Madankollu, din il-kontroversja kienet riżolta
fl-aħħar mill-Kammergericht Berlinu u mhijiex is-suġġett tal-proċedura pendenti quddiem l-Amtsgericht Niebüll.
19     Barra minn hemm, ma hemm ebda kontroversja, fil-kawża prinċipali, bejn l-imsemmija ġenituri, peress li dawn ta' l-aħħar jaqblu
fuq il-kunjom li huma jridu jagħtu lit-tifel tagħhom, jiġifieri l-kunjom doppju kompost mill-kunjomijiet patronimiċi rispettivi
tagħhom.
20     Minn dak li ntqal qabel, jirriżulta li fl-imsemmija kawża, l-Amtsgericht Niebüll ma jistax jiġi meqjus li qed jeżerċita funzjoni
ġudizzjarja. Għaldastant, il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex kompetenti tirrispondi d-domanda mressqa mill-Amtsgericht Niebüll
fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta' Ġunju 2003.

Fuq l-ispejjeż
21     Peress li l-proċedura preżenti għandha, fir-rigward għall-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mressqa
quddiem l-Amtsgericht Niebüll, huwa dan li għandu għaldaqstant jiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjonijiet
lill-Qorti, minbarra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej m'għandhiex il-kompetenza li tiddeċiedi fuq id-domanda mressqa mill-Amtsgericht
Niebüll fid-deċiżjoni tiegħu tat-2 ta' Ġunju 2003.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.