CELEX: 62005TJ0241
Wspólnotowy znak towarowy
Zgłoszenia wspólnotowych trójwymiarowych znaków towarowych
Kwadratowe białe tabletki z kolorowym rysunkiem kwiatu
Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji
Artykuł 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 40/94
Brak charakteru odróżniającego

Okoliczności powstania sporu
W dniu 31 maja 2000 r. skarżąca dokonała w Urzędzie Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
zgłoszeń dziewięciu wspólnotowych znaków towarowych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r.
w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1, ze zm.).
Zgłoszone znaki towarowe, przedstawione poniżej, mają postać przestrzenną:
–        kwadratowa biała tabletka z liliowym rysunkiem kwiatu o sześciu płatkach (sprawa T‑241/05):
–        kwadratowa biała tabletka z zielonym rysunkiem kwiatu o sześciu płatkach (sprawa T‑262/05):
–        kwadratowa biała tabletka z liliowym rysunkiem kwiatu o czterech płatkach (sprawa T‑263/05):
–        kwadratowa biała tabletka z zielonym rysunkiem kwiatu o czterech płatkach (sprawa T‑264/05):
–        kwadratowa biała tabletka z niebieskim rysunkiem kwiatu o sześciu płatkach (sprawa T‑346/05):
–        kwadratowa biała tabletka z zielonym rysunkiem kwiatu o pięciu płatkach (sprawa T‑347/05):
–        kwadratowa biała tabletka z niebieskim rysunkiem kwiatu o pięciu płatkach (sprawa T‑29/06):
–        kwadratowa biała tabletka z niebieskim rysunkiem kwiatu o czterech płatkach (sprawa T‑30/06):
–        kwadratowa biała tabletka z liliowym rysunkiem kwiatu o pięciu płatkach (sprawa T‑31/06):
.
Towary, dla których wniesiono o rejestrację znaku towarowego, należą do klasy 3 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej
klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego, i odpowiadają
następującemu opisowi: „środki wybielające i inne substancje stosowane w praniu; środki do czyszczenia, polerowania, odtłuszczania
i szorowania; środki do zmywania, czyszczenia i pielęgnacji naczyń; mydła”.
Na mocy dziewięciu decyzji wydanych w dniach 28 lipca – 8 listopada 2004 r. ekspert OHIM odrzucił powyższe zgłoszenia na podstawie
art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
Od tych decyzji skarżąca wniosła dziewięć odwołań do OHIM, powołując się na art. 57–62 rozporządzenia nr 40/94.
Na mocy dziewięciu decyzji wydanych w dniach 14 kwietnia 2005 r. (sprawa T‑241/05), 3 maja 2005 r. (sprawa T‑263/05), 4 maja
2005 r. (sprawa T‑264/05), 1 czerwca 2005 r. (sprawa T‑262/05), 6 czerwca 2005 r. (sprawy T‑346/05 i T‑347/05), 16 listopada
2005 r. (sprawa T‑31/06), 21 listopada 2005 r. (sprawa T‑30/06) i 22 listopada 2005 r. (sprawa T‑29/06) (zwanych dalej łącznie
„zaskarżonymi decyzjami”) Pierwsza Izba Odwoławcza OHIM oddaliła wniesione odwołania, uzasadniając, że zgłoszone znaki towarowe
pozbawione są odróżniającego charakteru w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.

Żądania stron
Skarżąca wnosi do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji;
–        obciążenie OHIM kosztami postępowania.
OHIM wnosi do Sądu o:
–        oddalenie skarg;
–        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Co do prawa

Argumenty stron
Skarżąca w każdej ze spraw podnosi jeden zarzut oparty na naruszeniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
W odniesieniu do zainteresowanych konsumentów skarżąca twierdzi, że omawiane towary adresowane są do konsumentów, którzy dokonują
zakupów codziennie i którzy są tym samym bardziej uważni. Ponadto podnosi ona, że tabletki są jednymi z najdroższych towarów
w kategorii detergentów sprzedawanych w supermarketach, przez co konsumenci przykładają większą uwagę do ich kształtu i wzoru.
Poza tym wszyscy producenci obecni na rynku właściwym, cechującym się silną konkurencją, zainteresowani są wyróżnianiem wyglądu
swoich towarów na tle towarów konkurencyjnych, w celu przyciągnięcia uwagi konsumentów. Świadczy o tym duża liczba wniosków
o rejestrację kształtów tabletek zawierających detergenty w charakterze znaków towarowych. Przykłady reklam telewizyjnych
załączone do skarg w sprawach od T‑29/06 do T‑31/06 potwierdzają zdaniem skarżącej argument, zgodnie z którym tabletki wykorzystywane
są przez producentów w celu wyróżniania swoich towarów. Zgodnie z tym argumentem konsumenci mogą w pełni postrzegać tabletkę
jako wskazówkę handlowego pochodzenia towaru. Znajduje to potwierdzenie w fakcie, że na rynku dostępny jest szeroki wybór
tabletek.
Zdaniem skarżącej przy dokonywaniu oceny zwyczajów zainteresowanych konsumentów Izba Odwoławcza w sposób błędny uwzględniła
fakt, że omawiane towary sprzedawane są co do zasady w opakowaniach, na których umieszczona jest pewna ilość elementów słownych
lub figuratywnych. Okoliczności przewidywanego używania zgłoszonych znaków towarowych nie mogą mieć wpływu na ocenę ich charakteru
odróżniającego [wyrok Sądu z dnia 20 marca 2002 r. w sprawie T‑355/00 DaimlerChrysler przeciwko OHIM (TELE AID), Rec. str. II‑1939,
pkt 42]. Tytułem przykładu, nawet jeżeli tabletki są sprzedawane w opakowaniach, to jednak mogą być one narysowane na tych
opakowaniach, lub też być sprzedawane w opakowaniach przeźroczystych, lub mających kształt zgłoszonego znaku towarowego. Do
opakowania towaru może być również dołączony model tabletki.
Ponadto, jak podnosi skarżąca, nawet gdyby przyjąć, że Izba Odwoławcza mogła uwzględnić okoliczności przewidywanego używania
zgłoszonych znaków towarowych, to powinna była również wziąć pod uwagę inne okoliczności, takie jak cenę towaru, która jest
wyższa niż w przypadku środków czyszczących w płynie lub w proszku, jak również sposób przedstawienia tabletek w reklamie.
Jeśli chodzi o zgłoszone znaki towarowe, to zdaniem skarżącej Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę wszystkich ich cech szczególnych,
to znaczy:
–        kształtu pogrubionego prostokąta, prawie sześcianu, z dwoma kwadratowymi ścianami o zaokrąglonych rogach;
–        występowania dwóch wyraźnie różnych kolorów: białego i – w zależności od danej tabletki – liliowego, zielonego lub niebieskiego;
–        rozmieszczenia kolorów: jeden z kolorów zastosowany do wzoru znajdującego się na środku tabletki, a nie do poszczególnych
jej warstw;
–        kształtu rysunku na tabletce.
Dzięki tym elementom zgłoszone znaki towarowe odróżniają się w sposób jednoznaczny od tabletek zawierających detergenty, dostępnych
na rynku. Na poparcie tego argumentu skarżąca przedstawia wizerunki tabletek sprzedawanych w czasie dokonywania zgłoszeń omawianych
znaków towarowych.
Zdaniem skarżącej Izba Odwoławcza błędnie stwierdziła, że powyższe elementy zwykle występują w branży tych towarów, jako podyktowane
względami praktycznymi, i że nie odróżniają w sposób znaczący wyglądu tabletek. W szczególności nie doceniła ona faktu, że
tabletka cechuje się sześciennym kształtem, co odróżnia ją od bardziej płaskich, prostokątnych kształtów tabletek dostępnych
na rynku, oraz dwoma różnymi kolorami rozmieszczonymi w nietypowy sposób w celu przyciągnięcia uwagi. Nie wykazała ona występowania
na rynku, w czasie dokonywania zgłoszeń znaków towarowych, tabletki posiadającej porównywalne cechy.
Poza wymienionymi elementami charakterystycznymi zgłoszone znaki towarowe zawierają rysunek umieszczony na środku tabletki,
który stanowi dodatkową i odróżniająca cechę wyglądu w rozumieniu wyroków Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑128/00
Procter & Gamble przeciwko OHIM (kwadratowa tabletka z wtłoczeniem), Rec. str. II‑2785, pkt 60) oraz w sprawie T‑129/00 Procter
& Gamble przeciwko OHIM (prostokątna tabletka z wtłoczeniem), Rec. str. II‑2793, pkt 60). Biorąc tę cechę pod uwagę, zgłoszone
znaki towarowe nie mogą być uznane za oznaczenia złożone wyłącznie z kształtu i kolorów towaru przy braku jakichkolwiek elementów
figuratywnych.
Skarżąca podnosi, że wspomniane rysunki przedstawiają motyw kwiatowy – bądź gwiazdę – o czterech, pięciu lub sześciu płatkach.
Żadna z tabletek obecnych na rynku nie zawiera rysunku o konkretnym kształcie. Izba Odwoławcza wypaczyła tę cechę tabletek,
stwierdzając, że można ją przyrównać do podstawowych form geometrycznych, takich jak prostokątne i trójkątne wtłoczenia badane
w ww. sprawach dotyczących kwadratowej tabletki z wtłoczeniem i prostokątnej tabletki z wtłoczeniem.
Ponadto oceniając, że znaki towarowe zgłoszone do rejestracji nie zawierają „szczególnego, wyjątkowego lub niezwykłego rysunku”,
Izba Odwoławcza postawiła nadmierne wymagania dotyczące charakteru odróżniającego znaku towarowego, który może być minimalny.
Zgłoszone znaki towarowe mogły być uznane za odróżniające w oparciu o same te rysunki, które są porównywalne do logo lub do
znaku firmowego. W tym zakresie skarżąca powołuje się na dokonane przez OHIM rejestracje graficznych znaków towarowych w postaci
rysunku kwiatowego (nr 692897), a nawet prostych form geometrycznych (nr 2359776, 1868165, 3422631 i 1648120).
Dodatkowo skarżąca podnosi, że rysunek z sześcioma płatkami przypomina należące do niej logo Ariel, które zostało zarejestrowane
w charakterze wspólnotowego znaku towarowego (nr 814780). Rysunek z czterema płatkami porównać można z innym wspólnotowym
graficznym znakiem towarowym skarżącej (nr 715904).
Izba Odwoławcza nie rozważyła również ogólnego wrażenia wywoływanego przez każdy ze zgłoszonych znaków towarowych, opisując
je jako połączenie dwóch podstawowych form geometrycznych. Żadna z tabletek obecnych na rynku nie przedstawia takiego samego
połączenia kształtu, kolorów i rozmieszczenia elementów jak tabletki objęte wnioskiem o rejestrację; co więcej, te ostatnie
zawierają dodatkowo rysunek.
Skarżąca zwraca uwagę, że OHIM dopuścił rejestrację oznaczenia w postaci prostokątnej tabletki z literą „s” (nr 1860170) i dwóch
okrągłych tabletek zawierających, odpowiednio, rysunek „yin-yang” (nr 1207455) oraz kształt przypominający kroplę wody (nr 1207869).
Skarżąca powołuje się także na rejestrację pewnych znaków towarowych przez Urząd Znaków Towarowych Beneluksu.
Wreszcie skarżąca kwestionuje uwzględnienie przez Izbę Odwoławczą w siedmiu zaskarżonych decyzjach wymagania zachowania dostępności
podstawowych form geometrycznych. Twierdzi ona, że te same względy leżą u podstaw rozumowania zastosowanego w dwóch decyzjach,
które ich wyraźnie nie wymieniają, to znaczy w decyzjach zaskarżonych w sprawach T‑346/05 i T‑347/05. Względy te nie mają
w niniejszych sprawach zastosowania, biorąc pod uwagę dużą liczbę możliwych kombinacji kształtów, kolorów i rysunków w przypadku
tabletek. Ponadto nie mają one znaczenia przy ocenie charakteru odróżniającego oznaczenia (wyrok Trybunału z dnia 16 września
2004 r. w sprawie C‑329/02 P SAT.1 przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑8317, pkt 36).
OHIM podnosi, że zaskarżone decyzje prawidłowo odzwierciedlają wspólnotowe orzecznictwo w tej dziedzinie.
Jeśli chodzi o właściwy krąg odbiorców, to Izba Odwoławcza słusznie uznała, że składa się on z przeciętnych konsumentów. Taki
konsument kieruje się w swych wyborach osobą producenta, a następnie rodzajem środka myjącego, ale nie ma żadnych powodów
do dokonywania uważnego badania tabletki.
Dla ustalenia, jak tabletki zawierające detergenty są postrzegane przez przeciętnego konsumenta, omawiane oznaczenia powinny
być badane również z uwzględnieniem zwykłych sposobów sprzedaży tych towarów, między innymi tego, że sprzedawane są one w opakowaniach.
Sytuacja, w której tabletki sprzedawane byłyby w opakowaniach mających kształt zgłoszonych znaków towarowych lub używane byłyby
jako element załączony do opakowania, byłaby bez znaczenia, ponieważ tego rodzaju prezentacja postrzegana byłaby przez przeciętnego
konsumenta jako prosty opis lub przedstawienie towaru zawartego w opakowaniu. Zgłoszone znaki towarowe nie mogą być więc traktowane
tak samo jak trójwymiarowy znak towarowy niemający żadnego związku z danym towarem.
Jeśli chodzi o ocenę zgłoszonych znaków towarowych, to skarżąca nie kwestionuje okoliczności, że znaki te odpowiadają towarom
objętym zgłoszeniem, to znaczy detergentom w postaci tabletek. Dlatego też wobec braku dodatkowych elementów indywidualizujących
te tabletki przeciętny konsument będzie je postrzegał jako możliwą i zwykłą formę samych towarów, a nie jako wskazówkę ich
pochodzenia handlowego.
Zdaniem OHIM w niniejszym przypadku tabletki stanowią po prostu kolejną kombinację różnych elementów uznanych już za pozbawione
charakteru odróżniającego, to znaczy kształtu prostokąta o skośnych krawędziach, kilku warstw w różnych kolorach oraz wtłoczeń
[wyrok Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑336/99 Henkel przeciwko OHIM (zielono‑biała prostokątna tabletka), Rec.
str. II‑2589, oraz ww. wyroki w sprawach dotyczących kwadratowej tabletki z wtłoczeniem oraz prostokątnej tabletki z wtłoczeniem].
Kształt omawianych tabletek, prostokątny czy też sześcienny, stanowi podstawową formę, która jest oczywista dla tabletek zawierających
detergent i powszechna na rynku. Geometryczny stosunek poszczególnych krawędzi sześcianu oraz skośne krawędzie mieszczą się
w zakresie prostych odmian tejże formy i pozbawione są znaczenia.
Wykorzystanie różnych kolorów, sugerujących konsumentowi obecność kilku aktywnych składników, ma cele funkcjonalne. Ponadto
w niniejszym przypadku są to kolory podstawowe, taki jak zielony, niebieski i liliowy.
Dodanie wtłoczeń pośrodku tabletki jest zwykłym sposobem połączenia różnych aktywnych składników. Głównym celem wtłoczenia
jest wskazanie na obecność dodatkowego aktywnego składnika. Z orzecznictwa wynika, że użycie tego rodzaju wtłoczenia w kształcie
trójkąta nie nadaje znakowi towarowemu charakteru odróżniającego (ww. wyrok w sprawie dotyczącej prostokątnej tabletki z wtłoczeniem,
pkt 59 i 60). Wtłoczenie o kształcie czterech, pięciu lub sześciu płatków stanowi równie podstawową formę geometryczną, jak
forma trójkąta.
Nawet jeśli w niniejszym przypadku formę tę można by uznać za motyw kwiatowy, co wymagałoby od konsumenta dużego stopnia uwagi,
to byłaby ona postrzegana tylko jako element dekoracyjny. Ponadto w przypadku produktów służących do prania i czyszczenia
motyw kwiatowy odwołuje się do świeżości, czystości i miłego zapachu. Stanowi on więc pozbawioną znaczenia odmianę wtłoczenia
w tabletce, a nie rysunek o charakterze odróżniającym.
Występowanie wspólnotowych znaków towarowych mających formę porównywalną do omawianego wtłoczenia nie ma wpływu na powyższe
uwagi. Właściwy krąg odbiorców nie postrzega w ten sam sposób graficznych znaków towarowych, które są niezależne od kształtu
towarów, takich jak przywołane przez skarżącą, i elementów trójwymiarowych znaków towarowych odpowiadających wyglądowi towarów,
takich jak rozpatrywane w niniejszej sprawie.
Poszczególne elementy zgłoszonych znaków towarowych, nawet rozpatrywane łącznie, nie przyciągają uwagi w wystarczającym stopniu
i nie mają charakteru na tyle odróżniającego, by mogły być postrzegane jako coś więcej niż proste połączenie kolorów oraz
podstawowych i powszechnie występujących form, czy też – inaczej mówiąc – niż kolejna tabletka zawierająca detergent.
Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na wcześniejsze decyzje OHIM dotyczące innych tabletek [wyrok Sądu z dnia 27 lutego
2002 r. w sprawie T‑106/00 Streamserve przeciwko OHIM (STREAMSERVE), Rec. str. II‑723, pkt 67]. Ponadto dopuszczając rejestrację
tabletek ze stylizowaną literą „s” oraz z rysunkiem „yin-yang”, OHIM uznał, że elementy te nie są postrzegane jako elementy
funkcjonalne wskazujące na kolejny aktywny składnik.
Wcześniejsze rejestracje omawianych znaków towarowych na terytorium krajów Beneluksu nie są wiążące dla OHIM. Ponadto rejestracje
te zostały dokonane przed ogłoszeniem pierwszych wyroków Sądu dotyczących tabletek zawierających detergenty.
Wreszcie jeśli chodzi o względy dotyczące wymogu zapewnienia dostępności podstawowych elementów, to w odniesieniu do podstawowych
form geometrycznych Izba Odwoławcza zastosowała orzecznictwo Trybunału dotyczące kolorów (wyrok Trybunału z dnia 6 maja 2003 r.
w sprawie C‑104/01 Libertel, Rec. str. I‑3793). Co więcej, ponieważ względy te zostały powołane tylko tytułem argumentu dodatkowego,
ich ewentualny brak znaczenia nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji.

Ocena Sądu
Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane „znaki towarowe, które pozbawione są
jakiegokolwiek odróżniającego charakteru”.
Odróżniający charakter znaku towarowego w rozumieniu tego przepisu oznacza, że znak towarowy umożliwia rozpoznanie towaru
objętego zgłoszeniem jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa i tym samym odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących
z innych przedsiębiorstw. Odróżniający charakter należy oceniać po pierwsze, z uwzględnieniem towarów lub usług, dla których
znak towarowy został zgłoszony, a po drugie, z uwzględnieniem sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców (zob.
wyrok Trybunału z dnia 29 kwietnia 2004 r. w połączonych sprawach C‑473/01 P i C‑474/01 P Procter & Gamble przeciwko OHIM,
Rec. str. I‑5173, pkt 32 i 33 oraz przywołane tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku należy podnieść, że każdy ze zgłoszonych znaków towarowych obejmuje kształt, kolory i rysunek towaru,
dla którego znaki te zostały zgłoszone, to znaczy kwadratowej białej tabletki zawierającej detergent, z kolorowym rysunkiem
umieszczonym pośrodku górnej ścianki.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem kryteria oceny odróżniającego charakteru trójwymiarowych znaków towarowych odpowiadających
wyglądowi samego towaru nie różnią się od kryteriów stosowanych do innych kategorii znaków. Jednakże przy stosowaniu tych
kryteriów należy uwzględnić okoliczność, że sposób postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców niekoniecznie
będzie taki sam w przypadku trójwymiarowego znaku towarowego, który odpowiada samemu wyglądowi zewnętrznemu towaru, i w przypadku
znaku słownego lub graficznego, którym jest oznaczenie niemające związku z wyglądem towarów, dla których jest przeznaczone.
W przypadku braku elementów figuratywnych lub tekstowych przeciętny konsument zwykle nie wnioskuje na temat pochodzenia towarów
na podstawie ich kształtu czy kształtu ich opakowania i dlatego ustalenie istnienia charakteru odróżniającego w przypadku
znaku trójwymiarowego może okazać się trudniejsze niż w przypadku znaku słownego czy graficznego (zob. ww. wyrok w sprawie
Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 36 oraz wyrok Trybunału z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie C‑24/05 P Storck przeciwko
OHIM, Zb.Orz. str. I‑5677, pkt 24 i 25 oraz przywołane tam orzecznictwo).
W tych okolicznościach tylko znak towarowy, który w sposób znaczący obiega od normy lub zwyczajów branżowych i przez to może
pełnić podstawową funkcję wskazywania pochodzenia towaru, nie jest pozbawiony charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7
ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 (zob. ww. wyrok w sprawie Storck przeciwko OHIM, pkt 26 i przywołane tam orzecznictwo).
Wobec powyższych uwag należy na wstępie ocenić argumenty skarżącej dotyczące stopnia uwagi przykładanej przez zainteresowanych
konsumentów do wyglądu tabletek zawierających detergent, a następnie argumenty związane z oceną każdego ze zgłoszonych znaków
towarowych.
W przedmiocie stopnia uwagi przykładanej przez zainteresowanych konsumentów
Co do zainteresowanych konsumentów w niniejszej sprawie, Izba Odwoławcza podniosła, że omawiane towary są powszechnymi dobrami
konsumpcyjnymi przeznaczonymi dla wszystkich konsumentów.
Tego poglądu nie jest w stanie zakwestionować argument skarżącej – niepoparty żadnym konkretnym dowodem – zgodnie z którym
towary te, mimo że są powszechnymi dobrami konsumpcyjnymi, nabywane są przez ograniczony krąg odbiorców złożony z konsumentów,
którzy robią zakupy codziennie.
Odróżniający charakter zgłoszonego znaku towarowego należy zatem oceniać z uwzględnieniem zakładanych oczekiwań przeciętnego
konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego (zob. podobnie ww. wyroki w sprawach dotyczących
kwadratowej tabletki z wtłoczeniem, pkt 52 oraz prostokątnej tabletki z wtłoczeniem, pkt 52, potwierdzone ww. wyrokiem w sprawie
Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 33 i 35).
Stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta może różnić się w zależności od rodzaju towarów lub usług (wyrok
Trybunału z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C‑342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. str. I‑3819, pkt 26). W tym zakresie
Sąd stwierdził już, że jeśli chodzi o towary codziennej konsumpcji, to stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta
do kształtu i wzoru tabletek przeznaczonych do pralek i zmywarek do naczyń nie jest wysoki (ww. wyroki w sprawach dotyczących
kwadratowej tabletki z wtłoczeniem, pkt 53 i prostokątnej tabletki z wtłoczeniem, pkt 53).
W niniejszym przypadku Izba Odwoławcza stwierdziła, że stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta do wyglądu
omawianych towarów nie jest wysoki (pkt 23 zaskarżonej decyzji w sprawie T‑241/05 i odpowiednie punkty pozostałych zaskarżonych
decyzji).
Stwierdzenia tego nie jest w stanie osłabić argument skarżącej oparty na różnicach pomiędzy cenami detergentów sprzedawanych
w postaci tabletek, a cenami detergentów w płynie lub w proszku, czy pomiędzy detergentami w tabletkach a innymi towarami
codziennej konsumpcji. Skarżąca nie wskazuje bowiem, z jakich powodów cena omawianego detergentu, będącego towarem bieżącej
konsumpcji, uzasadnia przyjęcie innego wniosku co do stopnia uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta.
Ponadto przy dokonywaniu oceny zwyczajów zainteresowanych konsumentów należy wziąć również pod uwagę zwykłe sposoby sprzedaży
omawianego towaru [zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 5 marca 2003 r. w sprawie T‑194/01 Unilever przeciwko OHIM (owalna tabletka),
Rec. str. II‑383, pkt 48]. Wbrew twierdzeniom skarżącej uwzględnianie najczęstszych sposobów sprzedaży rozpatrywanego towaru
na danym rynku nie stanowi odejścia od orzecznictwa, zgodnie z którym konkretna koncepcja sprzedaży przewidywana przez zgłaszającego
znak towarowy, która jest uzależniona od decyzji danego przedsiębiorstwa i może ulec zmianie po dokonaniu rejestracji, jest
czynnikiem, który nie może mieć znaczenia dla oceny zdolności rejestracyjnej znaku towarowego (ww. wyrok w sprawie TELE AID,
pkt 42).
W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza mogła zatem zgodnie z prawem uwzględnić okoliczność, że tabletki z detergentem są zwykle
sprzedawane w opakowaniach noszących nazwę produktu, na których często umieszczone są słowne lub graficzne znaki towarowe,
lub inne elementy figuratywne, na przykład wygląd towaru (pkt 24 decyzji zaskarżonej w sprawie T‑241/05 oraz odpowiednie punkty
pozostałych zaskarżonych decyzji).
Natomiast z orzecznictwa wynika, że co do zasady stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta do wyglądu towarów
sprzedawanych w ten sposób nie jest wysoki. W tych okolicznościach to zgłaszający znak towarowy powinien wykazać, za pomocą
konkretnych i wiarygodnych dowodów, że ze zwyczajów konsumentów na danym rynku wynika co innego (ww. wyrok w sprawie dotyczącej
owalnej tabletki, pkt 48).
W konsekwencji należy zbadać, czy skarżąca wykazała, za pomocą konkretnych i wiarygodnych dowodów, że na danym rynku konsument
zwykle postrzega wygląd tabletki z detergentem jako wskazówkę jej handlowego pochodzenia.
Przede wszystkim argument skarżącej dotyczący interesu, jaki producenci mają w odróżnianiu wyglądu swoich towarów – co pokazuje
szeroki wybór tabletek na rynku oraz liczba zgłoszeń trójwymiarowych znaków towarowych w tej branży – sam w sobie nie jest
wystarczający, by przyjąć, że wygląd tych towarów jest zwykle postrzegany przez zainteresowanych konsumentów jako wskazówka
ich handlowego pochodzenia (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie dotyczącej owalnej tabletki, pkt 50).
Z kolei jeśli chodzi o podany przez skarżącą przykład dołączania tabletek do opakowania, czy sprzedawania ich w opakowaniach
przeźroczystych lub w opakowaniach mających kształt tabletki, to należy zauważyć, że skarżąca nie twierdzi, iż te sposoby
prezentacji towaru są zwykle stosowane na omawianym rynku. Argument ten nie pozwala zatem na wnioskowanie o zwyczajach zainteresowanych
konsumentów.
Ponadto, jeśli chodzi o argument skarżącej, zgodnie z którym tabletki mogą być narysowane na opakowaniu, to należy zauważyć,
że opakowanie zawiera zwykle wiele elementów słownych i figuratywnych, w szczególności nazwę towaru oraz słowne i graficzne
znaki towarowe. Uwagę tę potwierdzają przykłady opakowań tabletek przeznaczonych do pralek i zmywarek do naczyń przedstawionych
przez skarżącą w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą i przed Sądem. W tych okolicznościach, nie wykluczając możliwości, że
kilka znaków towarowych zamieszczonych będzie jednocześnie na opakowaniu, narysowanie towaru na opakowaniu nie dowodzi, iż
konsument przykłada szczególną uwagę do jego wyglądu, jako wskazówki pochodzenia.
Wreszcie ustosunkowując się do zarzutu, że Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę niektórych elementów, takich jak cena towaru
i sposób jego przedstawiania w materiałach reklamowych, należy po pierwsze przypomnieć, że skarżąca nie wskazuje, w jaki sposób
różnica w cenie towarów masowej konsumpcji może wpływać na stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta (zob.
pkt 51 powyżej).
Po drugie, Izbie Odwoławczej nie można zarzucić niedokonania analizy reklam stosowanych w omawianej branży, skoro skarżąca,
jak sama potwierdziła podczas rozprawy, nie powołała się na reklamę w postępowaniu przed OHIM. Należy przypomnieć, że w niniejszym
przypadku to skarżąca powinna wykazać, że na omawianym rynku stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego konsumenta do wyglądu
towaru jest wysoki (zob. pkt 54 powyżej).
W każdym razie należy stwierdzić, że na podstawie przykładów reklam dołączonych do skarg w sprawach od T‑29/06 do T‑31/06
nie można wnioskować, że zainteresowani konsumenci postrzegają wizerunek tabletek przedstawiony w reklamie telewizyjnej inaczej
niż jako pokazanie cech towaru, takich jak na przykład okoliczność, że detergent w postaci stałej jest praktyczny w użyciu
i że tabletka zawiera kilka kolorowych składników. Tym bardziej, że przeciętny konsument wykazuje mniejszy stopień uwagi,
stykając się z towarami i związanymi z nimi znakami towarowymi w okolicznościach niezwiązanych z samą czynnością zakupu (zob.
podobnie wyrok Trybunału z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C‑361/04 P Ruiz-Picasso i in. przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑643,
pkt 41, oraz ww. wyrok w sprawie Storck przeciwko OHIM, pkt 72).
W świetle powyższych rozważań, i bez konieczności orzekania w przedmiocie dopuszczalności części dowodów, które nie były przedstawione
w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, należy stwierdzić, że dowody przedstawione przez skarżącą nie są wystarczające do wykazania,
iż zainteresowani konsumenci przykładają szczególną uwagę do wyglądu tabletek z detergentem lub że zwykle postrzegają wygląd
jako wskazówkę pochodzenia handlowego tych towarów.
W konsekwencji należy podtrzymać ocenę dokonaną przez Izbę Odwoławczą, zgodnie z którą stopień uwagi przykładanej przez przeciętnego
konsumenta do kształtu i wzoru tabletek zawierających detergent nie jest wysoki.
W przedmiocie zgłoszonych znaków towarowych
W odniesieniu do oceny charakteru odróżniającego zgłoszonych znaków towarowych należy zbadać, czy ze względu na całościowe
wrażenie wywierane przez połączenie kształtu, kolorów i rysunku każdego z nich mogą być one postrzegane przez zainteresowanych
konsumentów jako wskazówka pochodzenia handlowego.
Dokonywanie tej oceny nie kłóci się z podejmowanym w dalszej kolejności badaniem elementów tworzących zgłoszony znak towarowy
(ww. wyroki w sprawach dotyczących kwadratowej tabletki z wtłoczeniem, pkt 54 i prostokątnej tabletki z wtłoczeniem, pkt 54,
potwierdzone ww. wyrokiem w sprawie Procter & Gamble przeciwko OHIM, pkt 44 i 45).
Na wstępie, w odniesieniu do kształtu zgłoszonych tabletek, należy podnieść, że prostokąt jest kształtem zwykle stosowanym
w przypadku tabletek z detergentem, o czym w szczególności świadczą przykłady tabletek przedstawionych przez skarżącą. Ponadto
proste formy geometryczne, takie jak kwadrat lub prostokąt, są oczywiste w przypadku produktów przeznaczonych do pralek lub
zmywarek do naczyń (ww. wyroki w sprawach dotyczących kwadratowej tabletki z wtłoczeniem, pkt 56 i prostokątnej tabletki z wtłoczeniem,
pkt 56). Natomiast omawiana forma kwadratu lub sześcianu o lekko zaokrąglonych rogach, ta sama w przypadku każdej zgłoszonej
tabletki, nie wykazuje żadnej łatwo postrzegalnej różnicy w stosunku do zwykle występujących form tabletek zawierających detergent.
Izba Odwoławcza mogła zatem uznać, nie dopuszczając się błędu w ocenie, że kształt omawianych tabletek jest oczywisty dla
towarów objętych zgłoszeniem.
Jeśli chodzi o występowanie dwóch różnych kolorów w tabletce zawierającej detergent, to należy podnieść, że właściwy kręg
odbiorców przyzwyczajony jest do obecności różnych kolorów w tych towarach. Ponadto skoro kampania reklamowa przeprowadzona
przez producentów detergentów podkreśla fakt, że kolorowe elementy wskazują na występowanie różnych substancji aktywnych,
zainteresowani konsumenci będą skłonni postrzegać te elementy jako przywołanie określonych cech towaru, a nie jako wskazówkę
jego pochodzenia [wyroki Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑337/99 Henkel przeciwko OHIM (okrągła czerwono‑biała
tabletka), Rec. str. II‑2597, pkt 51 i w sprawie T‑118/00 Procter & Gamble przeciwko OHIM (kwadratowa jasnozielono‑biała tabletka
z zielonymi kropkami), Rec. str. II‑2731, pkt 61].
W niniejszym przypadku zastosowanie dwóch kolorów w omawianych tabletkach, to znaczy białego i – w zależności od konkretnej
tabletki – niebieskiego, zielonego lub liliowego, nie jest charakterystyczne na tle zwykłego wyglądu omawianych towarów. W szczególności
skarżąca nie wskazuje, dlaczego kolory te mają być nietypowe dla detergentów.
Ponadto z zaskarżonych decyzji w żaden sposób nie wynika, że Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę występowania dwóch kolorów.
Nawet jeśli ten aspekt tabletek został wyraźnie przywołany jedynie w zaskarżonych decyzjach w sprawach T‑346/05 (pkt 23) i T‑347/05
(pkt 24), to należy zauważyć, że każda z zaskarżonych decyzji w pierwszych punktach uzasadnienia zawiera opis zgłoszonego
znaku towarowego, ze wskazaniem kolorów. Ponadto z zaskarżonych decyzji wynika, że Izba Odwoławcza podzieliła ocenę ekspertów
przywołaną w części opisującej stan faktyczny, która wyraźnie dotyczyła kolorów.
Jeśli chodzi o kolorowe rysunki na górze tabletki, to należy przypomnieć, że zgodnie z orzeczeniami Sądu dodanie wtłoczenia
na górnej ściance tabletki z detergentem jest oczywistym sposobem połączenia różnych substancji aktywnych (zob. podobnie ww.
wyroki w sprawach dotyczących kwadratowej tabletki z wtłoczeniem, pkt 59 i 60 oraz prostokątnej tabletki z wtłoczeniem, pkt 59
i 60).
Biorąc pod uwagę, że zainteresowani konsumenci przyzwyczajeni są do tego, iż kolorowe elementy wskazują na obecność różnych
substancji aktywnych w tabletce (zob. pkt 68 powyżej), rozważania z punktu poprzedzającego odnoszą się również do zastosowania
wtłoczenia o określonym kolorze. Rozważania te znajdują ponadto potwierdzenie w przykładach opakowań tabletek przedstawionych
Sądowi przez skarżącą, które nawiązują wyraźnie do tego, że kolorowe wtłoczenie o kształcie okrągłym lub owalnym oznaczają
obecność innej substancji aktywnej.
W niniejszym przypadku Izba Odwoławcza podniosła, że dodanie rysunku na górnej ściance każdej tabletki, opisanego jako „figura
[prostokątna, pięciokątna lub sześciokątna] w formie rysunku kwiatu o [czterech, pięciu lub sześciu] płatkach” lub „forma
nieregularna [ośmiokątna] o zaokrąglonych rogach” lub też „figura z płatkami”, nie nadaje jej charakteru odróżniającego. Izba
Odwoławcza wskazała, że dodanie wtłoczenia jest jednym z oczywistych sposobów połączenia różnych substancji aktywnych i że
połączenie kształtu i rysunku w przypadku omawianej tabletki stanowi połączenie „dwóch podstawowych form geometrycznych” lub
„podstawową formę i wtłoczenie o nieregularnym kształcie” będące jednym z oczywistych sposobów prezentacji towarów (pkt 28
i 29 zaskarżonej decyzji w sprawie T‑241/05 oraz odpowiednie punkty pozostałych zaskarżonych decyzji).
W tym zakresie, wbrew twierdzeniom skarżącej, z powyższych rozważań nie wynika, że Izba Odwoławcza wypaczyła istotę któregokolwiek
z rysunków, przyrównując je do podstawowej formy geometrycznej. Sąd przyjął już bowiem, że nieregularna forma może być opisana
jako odmiana podstawowych form geometrycznych, o ile różnice w stosunku do tych podstawowych form nie są łatwo postrzegalne
(zob. podobnie ww. wyrok w sprawie dotyczącej owalnej tabletki, pkt 55–57). W niniejszym przypadku Izba Odwoławcza mogła więc
porównać symetryczny rysunek na omawianych tabletkach, przedstawiający kształt kwiatu o czterech, pięciu lub sześciu płatkach
do odmiany geometrycznej formy prostokątnej, pięciokątnej lub sześciokątnej, nie wypaczając tej cechy tabletek.
Zatem biorąc pod uwagę prostotę rysunków w niniejszym przypadku, w niewielkim stopniu odbiegających od podstawowych form geometrycznych,
które służą przede wszystkim dodaniu składnika aktywnego pośrodku tabletki z detergentem, Izba Odwoławcza mogła uznać – nie
dopuszczając się błędu w ocenie – że każdy z omawianych rysunków może być postrzegany jako wtłoczenie wskazujące obecność
innego składnika aktywnego.
Nie można zatem przyznać słuszności argumentowi skarżącej, zgodnie z którym kolorowy rysunek na każdej tabletce nie pokrywa
się z żadnym aspektem omawianego towaru, ani też argumentowi, zgodnie z którym rysunek ten jest elementem mogącym znacznie
wpłynąć na postrzeganie zgłoszonego znaku towarowego.
Wreszcie Izba Odwoławcza, w ramach oceny całościowego wrażenia wywieranego przez każdy ze zgłoszonych znaków towarowych, mogła
słusznie stwierdzić, że połączenie kształtu, kolorów i rysunku w przypadku każdej z tabletek stanowi jedną z odmian zwykłego
przedstawiania omawianych towarów, która nie nadaje się do wskazania tego towaru jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa
i do odróżnienia go od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw, oraz że przeciętny konsument będzie postrzegał każdy
ze zgłoszonych znaków towarowych wyłącznie jako postać detergentu, a nie jako wskazanie jego handlowego pochodzenia (pkt 30–33
zaskarżonej decyzji w sprawie T‑241/05 oraz odpowiednie punkty pozostałych zaskarżonych decyzji).
Należy bowiem uznać, że dodanie pośrodku tabletki symetrycznej figury, takiej jaką przedstawia każdy z omawianych rysunków,
nie zmienia w znaczący sposób wyglądu tabletki. Połączenie kwadratowego białego kształtu rozpatrywanych tabletek z kolorowym
rysunkiem, to znaczy z wyobrażeniem kwiatu o czterech, pięciu lub sześciu płatkach, nie odbiega znacząco od naturalnie nasuwającego
się na myśl sposobu przedstawienia tabletek z detergentem, w którym różne substancje aktywne są oddzielone w sposób dekoracyjny.
Biorąc powyższe pod uwagę, skarżąca nie ma podstaw do twierdzenia, że Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę całościowego wrażenia
wywieranego przez każdy ze zgłoszonych znaków towarowych ani że pominęła okoliczność, iż dane oznaczenie może jednocześnie
pełnić kilka funkcji.
Poza tym w zakresie, w którym skarżąca kwestionuje uzasadnienie zaskarżonych decyzji w kwestii oceny całościowego wrażenia
wywieranego przez każdą z omawianych tabletek, należy zauważyć, że z decyzji tych nie wynika, jakoby Izba Odwoławcza w ramach
tej oceny postawiła niewłaściwe lub nadmierne wymagania. Mimo że Izba Odwoławcza powołała się, tytułem przykładu, na brak
„nazwy, logo lub oznaczenia” na tabletkach, jak również na brak „szczególnego, wyjątkowego lub niezwykłego” charakteru umieszczonych
na nich rysunków, to w istocie oparła się na braku elementu wyglądu mogącego wpłynąć na sposób postrzegania przez przeciętnego
konsumenta, jak również na braku rysunku, który mógłby zostać zauważony i zapamiętany przez konsumenta (pkt 31 zaskarżonej
decyzji w sprawie T‑241/05 oraz odpowiednie punkty pozostałych zaskarżonych decyzji).
Ponadto należy przypomnieć, że na ocenę co do braku odróżniającego charakteru znaku towarowego nie może mieć wpływu większa
lub mniejsza liczba podobnych form występujących na rynku [wyrok Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑335/99 Henkel
przeciwko OHIM (prostokątna tabletka czerwono‑biała), Rec. str. II‑2581, pkt 57, podtrzymany wyrokiem Trybunału z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawach połączonych C‑456/01 P i C‑457/01 P Henkel przeciwko OHIM, Rec. str. I‑5089, pkt 62] ani też nieobecność
na rynku form identycznych do tej, która została zgłoszona do rejestracji [zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 31 maja 2006 r.
w sprawie T‑15/05 De Waele przeciwko OHIM (kształt kiełbasy), Zb.Orz. str. II‑1511, pkt 40].
Zatem w niniejszym przypadku Izba Odwoławcza mogła słusznie uznać, że każdy zgłoszony znak towarowy stanowił jeden ze sposobów
przedstawienia elementów oczywistych dla danych towarów, nawet jeśli podobne połączenie nie występuje na rynku. Zatem argument
skarżącej oparty na domniemanym braku na rynku tabletek zawierających kolorowy rysunek nie może w każdym razie zostać uwzględniony.
Ocena w zakresie braku charakteru odróżniającego nie może zostać podważona przez to, że Izba Odwoławcza nie podała konkretnych
przykładów tabletek z detergentem obecnych w obrocie. Taka ocena może być zgodnie z prawem uzasadniona w oparciu o fakty powszechnie
znane, wynikające z praktycznego doświadczenia nabytego na skutek obserwacji obrotu towarami powszechnej konsumpcji, bez konieczności
podawania konkretnych przykładów [zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie T‑402/02 (kształt papierka
od cukierka), Zb.Orz. str. II‑3849, pkt 58].
Jeśli chodzi o argumenty oparte na wcześniejszych rejestracjach dokonanych przez OHIM, to należy przypomnieć, że zgodność
z prawem decyzji izb odwoławczych należy oceniać wyłącznie na podstawie rozporządzenia nr 40/94, nie zaś na podstawie wcześniejszej
praktyki decyzyjnej (zob. wyrok Trybunału z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie C‑173/04 P Deutsche SiSi-Werke przeciwko OHIM,
Zb.Orz. str. I‑551, pkt 48 i przywołane tam orzecznictwo).
W każdym razie należy podnieść, że wcześniejsze rejestracje, na które powołuje się skarżąca, nie dają podstaw do wykazania,
że zgłoszone znaki towarowe mają charakter odróżniający.
Po pierwsze, jeśli chodzi o rejestracje w charakterze wspólnotowych znaków towarowych podstawowych form geometrycznych i rysunków
kwiatowych, to należy przypomnieć, że przeciętny konsument nie postrzega w ten sam sposób oznaczenia graficznego niezależnego
od cech towaru, dla którego jest przeznaczony, i oznaczenia trójwymiarowego, które się pokrywa z wyglądem towaru (zob. pkt 43
powyżej). Po drugie, rzekome podobieństwo figury o sześciu płatkach w niektórych zgłoszonych znakach towarowych (sprawy T‑241/05,
T‑262/05 i T‑346/05) i logo Ariel nie jest łatwo dostrzegalne. Po trzecie, jeśli chodzi o wspólnotowe trójwymiarowe znaki
towarowe mające kształt tabletek zawierających figury przypominające literę „s”, symbol „yin-yang” oraz kroplę wody, to należy
zauważyć, że zawierają one elementy, które nie są porównywalne z elementami zgłoszonych znaków towarowych.
Co do rejestracji niektórych oznaczeń przez Urząd Znaków Towarowych Beneluksu, to z utrwalonego orzecznictwa wynika, że rejestracje
dokonane w państwach członkowskich stanowią okoliczności, które – chociaż nie mają charakteru decydującego – mogą być brane
pod uwagę dla celów rejestracji wspólnotowego znaku towarowego (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie dotyczącej okrągłej czerwono‑białej
tabletki, pkt 58 i przywołane tam orzecznictwo). Jednak skarżąca nie przedstawia żadnego argumentu, który mógłby w tym przypadku
być konsekwencją decyzji Urzędu Znaków Towarowych Beneluksu.
Wreszcie, jeśli chodzi o kwestionowanie przez skarżącą stanowiska uwzględniającego wymóg zachowania dostępności podstawowych
form geometrycznych, wynikającego z uzasadnienia siedmiu spośród dziewięciu zaskarżonych decyzji (zob. tytułem przykładu pkt 35–39
zaskarżonej decyzji w sprawie T‑241/05), to należy zauważyć, że stanowisko to, chociaż z całą pewnością pozbawione prawnego
uzasadnienia, zostało w tych decyzjach wyraźnie przedstawione jedynie tytułem uzupełnienia i nie może w związku z tym uzasadniać
stwierdzenia ich nieważności.
Wynika z tego, że argument oparty na powyższych niewłaściwych stwierdzeniach musi zostać oddalony jako pozbawiony znaczenia.
Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania, należy uznać, że Izba Odwoławcza w dostateczny sposób wykazała, że ze względu na
całościowe wrażenie wynikające z połączenia kształtu i koloru omawianych tabletek oraz umieszczonego na nich rysunku żaden
ze zgłoszonych znaków towarowych nie umożliwia przeciętnemu konsumentowi rozpoznania handlowego pochodzenia towarów przy dokonywaniu
wyboru w czasie zakupów.
W związku z powyższym należy oddalić skargę jako pozbawioną uzasadnienia.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę należy – zgodnie z żądaniem OHIM i interwenienta – obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (czwarta izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skargi zostają oddalone.
2)
Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.
Legal
Vadapalas
Wahl
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 23 maja 2007 r.
Sekretarz

Prezes
E. Coulon

H. Legal
*
Język postępowania: angielski.