CELEX: 61988CJ0347
Εισαγωγές, εξαγωγές και εμπορία αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών
Κρατικό μονοπώλιο
Τιμές

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 29 Νοεμβρίου 1988, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε προσφυγή, βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εκδίδοντας τον νόμο 1571/85 και τις διατάξεις προς εκτέλεση του νόμου αυτού, που προβλέπουν τη μερική διατήρηση των αποκλειστικών δικαιωμάτων εισαγωγής και εμπορίας των πετρελαιοειδών στην Ελλάδα, καθώς και ορισμένα μέτρα σχετικά με τη διαδικασία εισαγωγής, εξαγωγής και εμπορίας και ένα καθεστώς ανωτάτων τιμών στην κατανάλωση, τα οποία έχουν περιοριστικό αποτέλεσμα στις εισαγωγές και εξαγωγές των προϊόντων αυτών με προέλευση ή προορισμό άλλα κράτη μέλη, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 30, 34 και 37, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ.
Ο νόμος 1571/85, της 21ης Οκτωβρίου 1985, περί ρυθμίσεως θεμάτων πετρελαϊκής πολιτικής και εμπορίας πετρελαιοειδών [ Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (στο εξής: ΦΕΚ) της 14.11.1985, αριθ. 192, τεύχος Α)], ορίζει, στο άρθρο 7, παράγραφος 2, ότι οι εισαγωγές αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών γίνονται μόνον από το Δημόσιο σύμφωνα, ιδίως, με τις διατάξεις του άρθρου 1 του νόμου και υπό την επιφύλαξη, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του άρθρου 4.
Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, του νόμου αυτού, « το κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα διύλισης και επομένως εισαγωγής αργού πετρελαίου ».
Το άρθρο 4 του νόμου αφορά τη διαρρύθμιση του κρατικού μονοπωλίου εμπορίας πετρελαιοειδών. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1985, οι εταιρίες εμπορίας πετρελαιοειδών υποχρεούνταν να προμηθεύονται αποκλειστικά από το Δημόσιο. Βάσει του άρθρου 4, παράγραφοι 1 και 2, οι εταιρίες αυτές, από 1ης Ιανουαρίου 1986, έχουν το δικαίωμα να προμηθεύονται από προμηθευτή της επιλογής τους μέχρις ορισμένου ποσοστού των αναγκών της ελληνικής αγοράς. Από τότε, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε προοδευτικά για να φθάσει στο 100 ο/ο από 1ης Ιανουαρίου 1990. Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του νόμου 1571/85 ορίζει, ωστόσο, ότι το διαρρυθμιζόμενο ποσοστό του κρατικού μονοπωλίου εμπορίας μπορεί να τροποποιηθεί « για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που μπορεί να προκληθούν στη δημόσια ασφάλεια και εθνική άμυνα από ενδεχόμενες διεθνείς ή εθνικές κρίσεις ».
Βάσει του άρθρου 9 του νόμου 1571/85 και της υπουργικής αποφάσεως 3662, της 17ης Φεβρουαρίου 1987 (ΦΕΚ της 16.3.1987, αριθ. 121, τεύχος Β), κάθε εταιρία εμπορίας υποχρεούται να υποβάλλει κατ' έτος στις ελληνικές αρχές πρόγραμμα, αποκαλούμενο «πρόγραμμα προμηθειών», στο οποίο εμφαίνονται οι πωλήσεις προϊόντων πετρελαίου που η εταιρία προβλέπει να πραγματοποιήσει το επόμενο έτος ανά γεωγραφικό διαμέρισμα και οι αντίστοιχες προμήθειες προϊόντων. Το άρθρο 9, παράγραφος 4, του νόμου ορίζει ότι οι εταιρίες εμπορίας οφείλουν να υποβάλλουν, προς τεκμηρίωση του προγράμματος τους, αντίγραφα συμβάσεων από τις οποίες να αποδεικνύεται ότι οι εταιρίες προμηθεύονται από τα ελληνικά διυλιστήρια του δημόσιου τομέα ορισμένο ποσοστό των αναγκών της εσωτερικής αγοράς που αντιστοιχεί στο μη διαρρυθμιζόμενο τμήμα του εθνικού μονοπωλίου εμπορίας και από τα ίδια αυτά διυλιστήρια ή από διυλιστήρια εγκατεστημένα σε κράτη μέλη το 70 ο/ο του ποσοστού που αντιστοιχεί στο διαρρυθμιζόμενο τμήμα του μονοπωλίου αυτού. Τα προγράμματα προμηθειών μπορούν να αναθεωρούνται κατά τη διάρκεια του έτους. Τόσο τα προγράμματα όσο και οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις υπόκεινται στην έγκριση των ελληνικών αρχών οι οποίες, όταν θεωρούν ότι το πρόγραμμα δεν είναι τεκμηριωμένο, μπορούν να απαιτήσουν την τροποποίηση του ή πρόσθετες εγγυήσεις που να εξασφαλίζουν την τήρηση του.
Εξάλλου, η ποσότητα πετρελαιοειδών που κάθε εταιρία εμπορίας δικαιούται να προμηθεύεται από τον προμηθευτή της επιλογής της καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της υπουργικής αποφάσεως 3663, της 17ης Φεβρουαρίου 1987 (ΦΕΚ της 16.3.1987, αριθ. 121, τεύχος Β). Η ποσότητα αυτή (αποκαλούμενη «ποσόστωση εμπορίας») εξαρτάται από διαφόρους παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνεται και το ποσοστό των αναγκών της ελληνικής αγοράς που αντιστοιχεί στο μη διαρρυθμιζόμενο τμήμα του εθνικού μονοπωλίου εμπορίας και η ποσότητα πετρελαιοειδών που πώλησε η ενδιαφερόμενη εταιρία κατά τη διάρκεια του λήξαντος έτους. Βάσει του άρθρου 4 της υπουργικής αποφάσεως, κάθε εταιρία μπορεί να μεταβιβάζει σε άλλη εταιρία μέρος ή το σύνολο των ποσοστώσεων της, αλλά η μεταβίβαση αυτή συνεπάγεται μείωση της ποσοστώσεως που χορηγείται το επόμενο έτος στη μεταβιβάζουσα εταιρία όταν οι άλλοι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της ποσοστώσεως παραμένουν αμετάβλητοι.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 της υπουργικής αποφάσεως 3663, οι εταιρίες εμπορίας υποχρεούνται να υποβάλλουν στις ελληνικές αρχές, πριν από κάθε εισαγωγή πετρελαιοειδών και για κάθε φορτίο, δήλωση εμφαίνουσα, μεταξύ άλλων, τη χώρα προελεύσεως και την τιμή εισαγωγής.
Επίσης, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση 5414, της 12ης Μαρτίου 1987 ( ΦΕΚ της 16.3.1987, αριθ. 115, τεύχος Β), που εκδόθηκε βάσει του άρθρου 12 του νόμου 1571/85, οι εταιρίες εμπορίας υποχρεούνται να υποβάλλουν στις ελληνικές αρχές δήλωση πριν από κάθε εξαγωγή πετρελαιοειδών. Η δήλωση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει βεβαίωση αναφέρουσα ότι η εξαγωγή δεν επηρεάζει την υποχρέωση της οικείας εταιρίας να καλύψει τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς σύμφωνα με το πρόγραμμα της προμηθειών.
Το άρθρο 15, παράγραφος 1, του νόμου 1571/85 ορίζει ότι για την άσκηση εμπορίας πετρελαιοειδών απαιτείται η εκ των προτέρων λήψη ειδικής άδειας από τις ελληνικές αρχές. Η άδεια αυτή χορηγείται μόνον υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η υποχρέωση της επιχειρήσεως να έχει ιδιόκτητα βυτιοφόρα οχήματα, των οποίων ο ελάχιστος και μέγιστος αριθμός καθορίζεται με υπουργική απόφαση.
Το άρθρο 11 του προαναφερθέντος νόμου προβλέπει τον καθορισμό ανωτάτων τιμών πωλήσεως στους καταναλωτές για τα διυλιζόμενα στην Ελλάδα ή τα εισαγόμενα προϊόντα πετρελαίου. Οι τιμές αυτές καθορίζονται με αφετηρία μια τιμή βάσεως, στη διαμόρφωση της οποίας υπεισέρχονται διάφοροι παράγοντες. Δυνάμει του άρθρου αυτού, οι παράγοντες διαμορφώσεως της τιμής βάσεως καθορίζονται από τη Διοίκηση, πρέπει όμως να αναφέρονται σε διεθνή ή εθνικά οικονομικά στοιχεία, λαμβάνοντας υπόψη και τις τάσεις της αγοράς, όπως είναι οι τιμές fob Ιταλίας των τελικών προϊόντων πετρελαίου και τη σχέση μεταξύ του κόστους των τελικών προϊόντων πετρελαίου ελληνικών διυλιστηρίων και του μέσου κόστους παραγωγής των ιδίων προϊόντων διυλιστηρίων των άλλων κρατών μελών. Η τιμή βάσεως, προσδιοριζόμενη πρώτα σε δολλάρια ΗΠΑ και μετατρεπόμενη στη συνέχεια σε δραχμές, καθορίζεται κατ' αρχήν για περίοδο τριών μηνών. Στην κατ' αυτό τον τρόπο προσδιοριζόμενη τιμή βάσεως προστίθενται διάφορα στοιχεία, μεταξύ των οποίων το κόστος διατηρήσεως των αποθεμάτων, προκειμένου να προσδιοριστεί η τιμή διαθέσεως των προϊόντων στην αγορά. Η ανώτατη τιμή καταναλωτή προσδιορίζεται με επαύξηση της τιμής διαθέσεως κατά τις επιβαλλόμενες από το κράτος φορολογικές επιβαρύνσεις.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση εκτίθενται λεπτομερώς η εθνική νομοθεσία, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Με το δικόγραφο της προσφυγής, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η δυνατότητα που επιφύλαξε στον εαυτό της η Ελληνική Κυβέρνηση να αναδιαρρυθμίζει το κρατικό μονοπώλιο εμπορίας πετρελαιοειδών, που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, του νόμου 1571/85, είναι αντίθετη προς τα άρθρα 30 και 37 της Συνθήκης. Ωστόσο, με το υπόμνημα απαντήσεως η Επιτροπή δήλωσε ότι δεν ζητεί την καταδίκη της Ελληνικής Δημοκρατίας ως προς το σημείο αυτό. Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτή η διάταξη του νόμου 1571/85 δεν περιλαμβάνεται στο αντικείμενο της προσφυγής.
Επί του παραδεκτού
α) Επί της εκ των προτέρων λήψεως αδείας για την άσκηση εμπορίας πετρελαιοειδών
Με το δικόγραφο της προσφυγής της η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το άρθρο 15, παράγραφος 1, του νόμου 1571/85 αντιβαίνει προς το άρθρο 30 καθόσον εξαρτά την άσκηση εμπορίας πετρελαιοειδών στην Ελλάδα από προηγούμενη άδεια των ελληνικών αρχών.
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι η αιτίαση αυτή δεν περιλαμβάνεται ούτε στο έγγραφο οχλήσεως ούτε στην αιτιολογημένη γνώμη και, κατά συνέπεια, πρέπει να κριθεί ως απαράδεκτη.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το άρθρο 15 του νόμου 1571/85 μνημονεύεται στην αιτιολογημένη γνώμη, στο δε έγγραφο οχλήσεως γίνεται αναφορά στις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να ασκούν εμπορία πετρελαιοειδών.
Σχετικώς, πρέπει κατ' αρχάς να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου (βλ. ιδίως την απόφαση της 10ης Ιουλίου 1990, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 10,
C-217/88, Συλλογή σ. Ι- 2879
), η προσφυγή που ασκείται βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν μπορεί να στηρίζεται παρά μόνο στις αιτιάσεις και στους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται ήδη στην αιτιολογημένη γνώμη.
Πρέπει εν συνεχεία να παρατηρηθεί ότι, μολονότι με την αιτιολογημένη γνώμη η Επιτροπή επέκρινε μια από τις προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η χορήγηση αδείας για την άσκηση της εμπορίας πετρελαιοειδών, εντούτοις δεν ισχυρίστηκε ότι το να απαιτείται μια τέτοια άδεια είναι καθαυτό αντίθετο προς τις διατάξεις της Συνθήκης.
Κατά συνέπεια, η αιτίαση σχετικά με την υποχρέωση των επιχειρήσεων που επιθυμούν να ασκούν εμπορία πετρελαιοειδών στην Ελλάδα να λαμβάνουν προηγουμένως άδεια από τις ελληνικές αρχές πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
β) Επί ορισμένων αιτιάσεων πον αφορούν το καθεστώς ανωτάτων τιμών καταναλωτή
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το καθεστώς ανωτάτων τιμών καταναλωτή για τα πετρελαιοειδή αντίκειται στο άρθρο 30 της Συνθήκης διότι, μεταξύ άλλων, η λήψη υπόψη του παράγοντα « τάση της αγοράς » καθιστά τον προσδιορισμό των τιμών αβέβαιο, ο τρόπος υπολογισμού του « κόστους διατηρήσεως αποθεμάτων » παρακινεί τις εταιρίες εμπορίας να προμηθεύονται από τα ελληνικά διυλιστήρια και διότι εναπόκειται στην ελληνική διοίκηση να προσδιορίζει τους παράγοντες που υπεισέρχονται στη διαμόρφωση της τιμής βάσεως.
Η Ελληνική Δημοκρατία υπογραμμίζει ότι οι τρεις αυτές αιτιάσεις δεν περιλαμβάνονται στην αιτιολογημένη γνώμη και, κατά συνέπεια, θεωρεί ότι είναι απαράδεκτες.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι με την αιτιολογημένη γνώμη έβαλε γενικά κατά του συστήματος καθορισμού ανωτάτων τιμών καταναλωτή για τα εισαγόμενα πετρελαιοειδή και ότι, κατά συνέπεια, οι αιτιάσεις αυτές συνιστούν απλώς και μόνον ανάπτυξη λόγου που προτάθηκε κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία.
Όσον αφορά την αιτίαση που αντλείται από το ότι παρέχεται στην Ελληνική Διοίκηση η εξουσία να ορίζει τους παράγοντες διαμορφώσεως της τιμής βάσεως, από το υπόμνημα απαντήσεως της Επιτροπής προκύπτει ότι η αιτίαση αυτή στην πραγματικότητα αφορά το περιεχόμενο της κανονιστικής ρυθμίσεως που θέσπισε η Ελληνική Διοίκηση και, ειδικότερα, τους παράγοντες « τάση της αγοράς » και « κόστος διατηρήσεως αποθεμάτων ». Επομένως, δεν πρόκειται για αιτίαση χωριστή από τις αιτιάσεις ως προς τους δύο αυτούς παράγοντες. Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται να κριθεί χωριστά η αιτίαση αυτή.
Επιβάλλεται εν συνεχεία να παρατηρηθεί ότι η αιτιολογημένη γνώμη δεν περιλαμβάνει καμιά αναφορά στους παράγοντες « τάση της αγοράς » και « κόστος διατηρήσεως αποθεμάτων ». Μολονότι η νομοθεσία που ίσχυε κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία προέβλεπε ότι οι παράγοντες « τάση της αγοράς » και « κόστος διατηρήσεως αποθεμάτων » λαμβάνονταν υπόψη στον μηχανισμό διαμορφώσεως των τιμών, οι αιτιάσεις ως προς τους παράγοντες αυτούς διατυπώθηκαν από την Επιτροπή για πρώτη φορά στο υπόμνημα απαντήσεως.
Εξάλλου, το επιχείρημα της Επιτροπής ότι οι αιτιάσεις ως προς τους παράγοντες « τάση της αγοράς » και « κόστος διατηρήσεως αποθεμάτων » αποτελούν ανάπτυξη λόγου που προτάθηκε κατά την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, όπως επανειλημμένως έκρινε το Δικαστήριο (βλ. ιδίως την απόφαση της 28ης Απριλίου 1985, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 21,
274/83, Συλλογή 1985, σ. 1077
), η αιτιολογημένη γνώμη πρέπει να εκθέτει με λογική πληρότητα και λεπτομερώς τους λόγους που ώθησαν την Επιτροπή να σχηματίσει την πεποίθηση ότι το συγκεκριμένο κράτος παρέβη υποχρέωση που υπέχει από τη Συνθήκη. Κατά συνέπεια, ακόμη και αν πρόθεση της Επιτροπής ήταν να βάλει γενικά κατά του καθεστώτος ανωτάτων τιμών καταναλωτή, εναπέκειτο σ' αυτή να αναφέρει, στην αιτιολογημένη γνώμη, τους ακριβείς λόγους για τους οποίους θεωρούσε ότι το καθεστώς αυτό ήταν αντίθετο προς τις διατάξεις της Συνθήκης.
Από τα προεκτεθέντα έπεται ότι οι αιτιάσεις ως προς τους παράγοντες « τάση της αγοράς » και « κόστος διατηρήσεως αποθεμάτων » πρέπει να κριθούν απαράδεκτες.
γ) Επί των αιτιάσεων που δεν διατυπώθηκαν στο δικόγραφο της προσφυγής
Στο δικόγραφο της προσφυγής της, η Επιτροπή αναφέρει ότι ζητεί την καταδίκη της Ελληνικής Δημοκρατίας, μεταξύ άλλων, « για όλους τους λόγους που αναφέρονται στην προειδοποιητική επιστολή [ έγγραφο οχλήσεως ] και την αιτιολογημένη γνώμη ».
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι οι αιτιάσεις οι οποίες δεν περιέχονται στο δικόγραφο της προσφυγής, τουλάχιστον κατά το ουσιώδες περιεχόμενο τους, είναι απαράδεκτες.
Η ένσταση απαραδέκτου που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να γίνει δεκτή. Πράγματι, δυνάμει του άρθρου 19 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου ΕΟΚ και του άρθρου 38, παράγραφος 1, στοιχείο γ, του Κανονισμού Διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής πρέπει να περιέχει, μεταξύ άλλων, συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση. Κατά συνέπεια, εναπόκειται στην Επιτροπή, σε κάθε προσφυγή που ασκεί δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης, να αναφέρει τις ακριβείς αιτιάσεις επί των οποίων το Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί, καθώς και -— τουλάχιστον κατά τρόπο συνοπτικό — τα νομικά και πραγματικά στοιχεία επί των οποίων βασίζονται οι αιτιάσεις αυτές.
Επιβάλλεται επιπλέον να υπογραμμιστεί ότι πριν από κάθε προσφυγή που ασκείται δυνάμει του άρθρου 169 προηγείται μια διοικητική διαδικασία η οποία μπορεί να οδηγήσει την Επιτροπή να παραιτηθεί, όπως εν προκειμένω, από ορισμένες αιτιάσεις που διατύπωσε στο έγγραφο οχλήσεως ή στην αιτιολογημένη γνώμη. Κατά συνέπεια, για τον ακριβή προσδιορισμό του αντικειμένου της προσφυγής είναι απαραίτητο να αναφέρονται στο δικόγραφο της προσφυγής οι αιτιάσεις επί των οποίων το Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί.
Από τα παραπάνω έπεται ότι οι αιτιάσεις που περιλαμβάνονται στο έγγραφο οχλήσεως και στην αιτιολογημένη γνώμη, αλλά δεν διατυπώνονται στο δικόγραφο της προσφυγής, πρέπει να κριθούν απαράδεκτες.
Επί της ουσίας
α) Επί του δικαιώματος του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή αργού πετρελαίου
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, του νόμου 1571/85 παρέχει στο Δημόσιο το αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής αργού πετρελαίου. Ισχυρίζεται ότι η διάταξη αυτή αντιβαίνει στα άρθρα 30 και 37, παράγραφος 1, διότι αποκλείει από άλλους επιχειρηματίες πλην του κράτους κάθε δυνατότητα εισαγωγής.
Κατά το άρθρο 37, παράγραφος 1, τα κράτη μέλη διαρρυθμίζουν προοδευτικώς τα κρατικά μονοπώλια εμπορικού χαρακτήρα κατά τρόπο ώστε να αποκλείεται, ως προς τους όρους εφοδιασμού και διαθέσεως, οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ των υπηκόων των κρατών μελών.
Εξάλλου, δυνάμει του άρθρου 30, οι ποσοτικοί περιορισμοί επί των εισαγωγών, καθώς και όλα τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος, απαγορεύονται μεταξύ των κρατών μελών. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ( βλ., κυρίως, την απόφαση της 11ης Ιουλίου 1974, Dassonville, σκέψη 5,
8/74, Rec. 1974, σ. 837
), η διάταξη αυτή αφορά κάθε εμπορική κανονιστική ρύθμιση των κρατών μελών ικανή να παρεμποδίσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
Θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 2, του προαναφερθέντος νόμου, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου γίνονται αποκλειστικά από το Δημόσιο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του νόμου. Το άρθρο αυτό ορίζει, στην παράγραφο 2, ότι « το κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα διύλισης και επομένως εισαγωγής αργού πετρελαίου ». Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι το κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής αργού πετρελαίου προς διύλιση.
Πρέπει ωστόσο να υπογραμμιστεί ότι, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διάταξη παρέχουσα στο κράτος αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής, το μονοπώλιο διυλίσεως που έχει το κράτος του επιτρέπει να ελέγχει τόσο τον όγκο των εισαγωγών αργού πετρελαίου προς διύλιση όσο και τους όρους υπό τους οποίους γίνονται οι εισαγωγές. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι οι εισαγωγές αυτές γίνονται αποκλειστικά από το κράτος ή υπό τον έλεγχο του, είναι συμφυές με την ύπαρξη του κρατικού μονοπωλίου διυλίσεως. Κατά συνέπεια, οι νομοθετικές διατάξεις που παρέχουν στο κράτος το αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής αργού πετρελαίου προς διύλιση επιβεβαιώνουν απλώς και μόνον την ύπαρξη ενός προνομίου συνυφασμένου με το εθνικό μονοπώλιο διυλίσεως.
Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η νομιμότητα, από την άποψη του κοινοτικού δικαίου, του αποκλειστικού δικαιώματος του Ελληνικού Δημοσίου ως προς τις εισαγωγές αργού πετρελαίου μπορεί να αμφισβητηθεί μόνον αν αμφισβητηθεί και η νομιμότητα του κρατικού μονοπωλίου διυλίσεως από πλευράς κοινοτικού δικαίου. Η Επιτροπή, όμως, ανέφερε ρητά ότι δεν βάλλει κατά του κρατικού μονοπωλίου διυλίσεως.
Από τα παραπάνω έπεται ότι οι αιτιάσεις σχετικά με το δικαίωμα του κράτους ως προς τις εισαγωγές αργού πετρελαίου πρέπει να απορριφθούν.
β) Επί των οικαιωμάνων νου κράνους σχετικά με τψ εισαγωγή και εμπορία πενρεΑαιοειοών
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ακόμη ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, καθώς και το άρθρο 4, παράγραφος 1, του νόμου 1571/85 αντιβαίνουν προς τα άρθρα 30 και 37, παράγραφος 1, διότι παρέχουν στο κράτος το αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής και εμπορίας τελικών προϊόντων πετρελαίου και στερούν από τις εταιρίες εμπορίας τη δυνατότητα να εφοδιάζονται από επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη για ποσότητα προϊόντων αντιστοιχούσα στο μη διαρρυθμιζόμενο ποσοστό του κρατικού μονοπωλίου εμπορίας.
Με το υπόμνημα αντικρούσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, κατά πρώτον, ότι τα άρθρα 7, παράγραφος 2, και 4, παράγραφος 1, του νόμου 1571/85 δεν παρέχουν μονοπώλιο στο Δημόσιο υπό την έννοια του άρθρου 37, παράγραφος 1, διότι τα δικαιώματα του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία τελικών προϊόντων πετρελαίου αφορούσαν, κατά τον χρόνο υποβολής του υπομνήματος αντικρούσεως, ποσότητα προϊόντων περιοριζόμενη στο 25
o
/ο των αναγκών της εσωτερικής αγοράς.
Σχετικώς, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι αντικείμενο της προσφυγής που ασκήθηκε βάσει του άρθρου 169 είναι να αναγνωριστεί ότι το οικείο κράτος παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη και ότι δεν έθεσε τέρμα στην παράβαση αυτή εντός της ταχθείσας προς τούτο προθεσμίας με την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής. Από αυτό προκύπτει ότι, για τους σκοπούς της παρούσας προσφυγής, το περιεχόμενο των δικαιωμάτων του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών πρέπει να προσδιοριστεί σύμφωνα με την υφιστάμενη κατάσταση κατά τη λήξη της προθεσμίας που τάχθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία για να συμμορφωθεί με την αιτιολογημένη γνώμη.
Δυνάμει των άρθρων 7, παράγραφος 2, και 4, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου 1571/85, καθώς και των μέτρων εκτελέσεως των διατάξεων αυτών, το Ελληνικό Δημόσιο είχε τότε το αποκλειστικό δικαίωμα εισαγωγής και εμπορίας ποσότητας πετρελαιοειδών αντιστοιχούσας στο 65
o
/ο των αναγκών της εσωτερικής αγοράς. Κατά συνέπεια, κατά τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας για να συμμορφωθεί με την αιτιολογημένη γνώμη, το Ελληνικό Δημόσιο είχε την εξουσία να επηρεάζει αισθητά τις εισαγωγές πετρελαιοειδών προελεύσεως άλλων κρατών μελών, αυτό δε δυνάμει τόσο του δικαιώματος του εισαγωγής όσο και του δικαιώματος του εμπορίας πετρελαιοειδών. Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς της παρούσας προσφυγής, τα δικαιώματα του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών πρέπει να θεωρηθούν ότι συνιστούν κρατικό μονοπώλιο εμπορικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 37.
Εξάλλου, όπως έκρινε το Δικαστήριο, ιδίως με την απόφαση της 7ης Ιουνίου 1983, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 11 (
78/82, Συλλογή 1983, σ. 1955
), τόσο από το κείμενο του άρθρου 37 όσο και από τη θέση του στο σύστημα της Συνθήκης προκύπτει ότι το άρθρο αυτό αποβλέπει στην εξασφάλιση της τηρήσεως του θεμελιώδη κανόνα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων στο σύνολο της κοινής αγοράς, ιδίως με την κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών και των μέτρων ισοδύναμου αποτελέσματος στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και στην κατ' αυτό τον τρόπο διατήρηση κανονικών συνθηκών ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών, στην περίπτωση που, σε κάποιο από τα κράτη αυτά, ένα συγκεκριμένο προϊόν υπόκειται σε κρατικό μονοπώλιο εμπορικού χαρακτήρα.
Σχετικώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 4, του νόμου 1571/85, οι εταιρίες εμπορίας υποχρεούνται να προμηθεύονται από τα ελληνικά διυλιστήρια του δημόσιου τομέα ορισμένο ποσοστό των αναγκών της εσωτερικής αγοράς που αντιστοιχεί στο μη διαρρυθμιζόμενο τμήμα του μονοπωλίου εμπορίας. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει σαφώς ότι, διατηρώντας σε ισχύ τα δικαιώματα του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών, η Ελληνική Δημοκρατία αποβλέπει, όπως αναγνώρισε και η ίδια, στην εξασφάλιση αγοράς για την παραγωγή των ελληνικών διυλιστηρίων του δημόσιου τομέα.
Από τα παραπάνω έπεται ότι η διατήρηση σε ισχύ των δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών συνεπάγεται διάκριση — έναντι των εξαγωγέων οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη — εμπίπτουσα στο άρθρο 37, παράγραφος 1.
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, δεύτερον, ότι η διατήρηση σε ισχύ των δικαιωμάτων αυτών δεν αντίκειται προς το άρθρο 30, διότι τα προϊόντα που εμπορεύεται το Δημόσιο μπορεί να είναι εισαγόμενα προϊόντα ή προϊόντα τα οποία προκύπτουν από τη μεταποίηση πρώτων υλών ή ημικατεργασμένων εισαγόμενων προϊόντων.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω ( σκέψη 43 ), η διατήρηση σε ισχύ των εν λόγω δικαιωμάτων αποβλέπει στο να εξασφαλίζει αγορά για την παραγωγή των ελληνικών διυλιστηρίων του δημόσιου τομέα. Κατά συνέπεια, ένα τέτοιο μέτρο συνιστά εμπόδιο στις εισαγωγές πετρελαιοειδών προελεύσεως άλλων κρατών μελών, αυτό δε ανεξάρτητα από το ζήτημα αν η πρώτη ύλη που χρησιμοποιούν τα ελληνικά διυλιστήρια του δημόσιου τομέα εισάγεται ή όχι.
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, τρίτον, ότι η διατήρηση σε ισχύ των δικαιωμάτων αυτών δικαιολογείται από λόγους δημόσιας ασφάλειας. Η ιδιάζουσα γεωπολιτική θέση της Ελλάδας καθιστά απαραίτητη τη θέσπιση μέτρων που να διασφαλίζουν τον κανονικό εφοδιασμό της χώρας σε αργό πετρέλαιο και σε προϊόντα πετρελαίου. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη διατήρηση σε λειτουργία των διυλιστηρίων του δημόσιου τομέα. Προς τούτο, είναι αναγκαίο να επιβληθεί στις εταιρίες εμπορίας η υποχρέωση να εφοδιάζονται εν μέρει από τα διυλιστήρια αυτά μέχρις ότου καταστεί δυνατό να διαθέτουν την παραγωγή τους σε ανταγωνιστικές τιμές.
Είναι αληθές ότι με την απόφαση της 10ης Ιουλίου 1984, Campus Oil Limited, σκέψη 51 (
72/83, Συλλογή 1984, σ. 2727
) το Δικαστήριο έκρινε ότι κράτος μέλος, του οποίου ο εφοδιασμός σε προϊόντα πετρελαίου εξαρτάται εξ ολοκλήρου ή σχεδόν εξ ολοκλήρου από εισαγωγές, μπορεί να στηριχθεί σε λόγους δημόσιας ασφάλειας κατά την έννοια του άρθρου 36 της Συνθήκης για να επιβάλει στους εισαγωγείς την υποχρέωση να καλύπτουν ορισμένο ποσοστό των αναγκών τους με αγορές από διυλιστήριο που βρίσκεται στο έδαφος του και σε τιμές καθοριζόμενες από τον αρμόδιο υπουργό βάσει των δαπανών στις οποίες το κράτος υποβάλλεται σε σχέση με την εκμετάλλευση του εν λόγω διυλιστηρίου, εφόσον η παραγωγή του διυλιστηρίου δεν μπορεί να διατεθεί ελευθέρως σε ανταγωνιστικές τιμές στην οικεία αγορά.
Πρέπει ωστόσο να παρατηρηθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν απέδειξε ότι, στην περίπτωση κατά την οποία τα δικαιώματα του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών δεν θα διατηρούνταν σε ισχύ, τα διυλιστήρια του δημόσιου τομέα δεν θα μπορούσαν να διαθέσουν την παραγωγή τους στην αγορά σε ανταγωνιστικές τιμές και έτσι να εξασφαλίσουν τη λειτουργία τους. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα που επικαλείται σχετικώς η Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να απορριφθεί.
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ελληνική Δημοκρατία, διατηρώντας σε ισχύ τα δικαιώματα του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 30 και 37, παράγραφος 1.
γ) Επί του συστήματος ποσοστώσεων εμπορίας και των ετήσιων προγραμμάτων εφοδιασμού
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η επιβαλλόμενη με το άρθρο 9 του νόμου 1571/85 υποχρέωση στις εταιρίες εμπορίας να υποβάλλουν ετήσια προγράμματα εφοδιασμού σε πετρελαιοειδή και το σύστημα ποσοστώσεων εμπορίας που εφαρμόζεται στις εταιρίες αυτές, όπως προβλέπεται στην υπουργική απόφαση 3663, αντίκεινται προς το άρθρο 30, διότι περιορίζουν την εμπορία των εισαγόμενων προϊόντων και στερούν από τις εταιρίες εμπορίας τη δυνατότητα να εκμεταλλευθούν το μερίδιο της αγοράς που θα μπορούσαν να κατακτήσουν υπό καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού.
Η Ελληνική Δημοκρατία αντιτάσσει, πρώτον, ότι η υποχρέωση υποβολής ετήσιων προγραμμάτων προμηθειών και το σύστημα ποσοστώσεων εμπορίας δεν έχουν καμιά επίπτωση επί των εισαγωγών ή επί του ελεύθερου ανταγωνισμού διότι τα προγράμματα προμηθειών συνιστούν αντικειμενική καταγραφή των αναγκών κάθε εταιρίας και ότι τόσο τα προγράμματα αυτά όσο και οι ποσοστώσεις εμπορίας δεν έχουν άκαμπτο χαρακτήρα.
Θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι το γεγονός ότι τα προγράμματα, όπως και οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις που επιφέρονται σ' αυτά, υπόκεινται στην έγκριση των ελληνικών αρχών σημαίνει ότι οι εταιρίες εμπορίας δεν μπορούν να καθορίζουν ελεύθερα τον όγκο και τις προϋποθέσεις ασκήσεως της δραστηριότητας τους, ούτε να προσαρμόζονται ελεύθερα στις διακυμάνσεις της αγοράς. Κατά συνέπεια, το εν λόγω καθεστώς εγκρίσεως συνιστά μέτρο ικανό να παρεμποδίσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο, κατά το άρθρο 30.
Όσον αφορά τις ποσοστώσεις εμπορίας, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι το σύστημα που θεσπίζεται με την υπουργική απόφαση 3663 μπορεί να διατηρηθεί σε ισχύ ακόμη και μετά την κατάργηση των δικαιωμάτων του Δημοσίου σχετικά με την εμπορία πετρελαιοειδών. Εξάλλου, το σύστημα αυτό συνίσταται στον καθορισμό — σε συνάρτηση με διαφόρους παράγοντες — της ποσότητας πετρελαιοειδών που οι εταιρίες εμπορίας μπορούν να αγοράσουν από τον προμηθευτή της επιλογής τους κατά το επόμενο έτος. Κατά συνέπεια, στερεί από τις εταιρίες εμπορίας τη δυνατότητα να καθορίζουν ελεύθερα την ποσότητα προϊόντων που αγοράζουν από τους κοινοτικούς εξαγωγείς. Το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι οι ποσοστώσεις εμπορίας μπορούν να μεταβιβάζονται είναι αλυσιτελές, καθόσον η δυνατότητα μιας εταιρίας να εισαγάγει ποσότητα πετρελαιοειδών μεγαλύτερη από την ποσόστωση της εξαρτάται από τη βούληση άλλης εταιρίας να της εκχωρήσει τμήμα της δικής της ποσοστώσεως. Ως εκ τούτου, ανεξάρτητα από το ποσοστό εμπορίας που ρυθμίζεται από το κρατικό μονοπώλιο εμπορίας, το σύστημα ποσοστώσεων εμπορίας συνιστά μέτρο ικανό να εμποδίσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο, κατά το άρθρο 30.
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, δεύτερον, ότι η υποχρέωση υποβολής ετήσιων προγραμμάτων προμηθειών και το σύστημα ποσοστώσεων εμπορίας είναι απαραίτητα για την άσκηση του δικαιώματος του Δημοσίου ως προς την εμπορία των πετρελαιοειδών.
Αρκεί σχετικώς να παρατηρηθεί ότι η διατήρηση σε ισχύ των δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την εμπορία των πετρελαιοειδών συνιστά μέτρο απαγορευόμενο από τα άρθρα 30 και 37, παράγραφος 1. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα που επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ότι τα επίδικα μέτρα εκφεύγουν από την απαγόρευση του άρθρου 30.
Η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, τρίτον, ότι η υποβολή των προγραμμάτων προμηθειών είναι απαραίτητη ώστε οι ελληνικές αρχές να είναι σε θέση να καθορίζουν την ακολουθητέα πετρελαϊκή πολιτική και έτσι να εξασφαλίζουν ανά πάσα στιγμή την κάλυψη των αναγκών της χώρας σε πετρελαιοειδή.
Επ' αυτού, θα πρέπει κατ' αρχάς να υπομνηστεί ότι, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Ιουλίου 1984, Campus Oil Limited, σκέψη 35, o σκοπός διασφαλίσεως, ανά πάσα στιγμή, ενός κατώτατου ορίου εφοδιασμού σε προϊόντα πετρελαίου μπορεί να αποτελεί στόχο που εμπίπτει στην έννοια της δημόσιας ασφάλειας, κατά την έννοια του άρθρου 36 της Συνθήκης ΕΟΚ. Πάντως, μέτρα λαμβανόμενα βάσει του άρθρου 36 δεν μπορούν να θεωρηθούν δικαιολογημένα παρά μόνον αν είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου που αναφέρει το άρθρο αυτό και αν ο εν λόγω στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί με μέτρα λιγότερο περιοριστικά των ενδοκοινοτικών συναλλαγών ( βλ. απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1990, Nespoli, σκέψη 15,
C-196/89, Συλλογή 1990, σ. I-3647
).
Είναι ακριβές ότι η υποβολή προγραμμάτων προμηθειών συμβάλλει στο να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγμή ο εφοδιασμός της χώρας σε πετρελαιοειδή. Οι πληροφορίες που περιέχουν τα προγράμματα αυτά, σχετικά με τις προβλέψεις πωλήσεων των εταιριών εμπορίας ανά γεωγραφικό διαμέρισμα, καθώς και με τις πηγές εφοδιασμού τους, παρέχουν πράγματι στις ελληνικές αρχές τη δυνατότητα να διαπιστώνουν κατά πόσον το κατώτατο όριο των αναγκών της χώρας σε πετρελαιοειδή μπορεί να καλύπτεται από τη δραστηριότητα των εταιριών εμπορίας σε περίπτωση κρίσεως και να καθορίζει την ακολουθητέα πολιτική στον τομέα αγοράς και διυλίσεως αργού πετρελαίου προκειμένου να εξασφαλίζει ανά πάσα στιγμή ένα κατώτατο όριο εφοδιασμού σε πετρελαιοειδή.
Ωστόσο, η Ελληνική Δημοκρατία δεν προέβαλε κανένα επιχείρημα προς απόδειξη ότι η εξουσία που παρέχεται στις αρχές να εγκρίνουν τα προγράμματα προμηθειών και τις τροποποιήσεις που επιφέρονται σ' αυτά, και, επομένως, να παρεμβαίνουν στις προϋποθέσεις ασκήσεως της δραστηριότητας των εταιριών εμπορίας — με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών — είναι απαραίτητη για να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγμή ένα κατώτατο όριο εφοδιασμού της χώρας σε πετρελαιοειδή. Σχετικώς, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι στην Ελλάδα υπάρχουν δύο διυλιστήρια τα οποία ανήκουν στον δημόσιο τομέα, η δε παραγωγική τους ικανότητα υπερβαίνει τα κατώτατα όρια των αναγκών της χώρας σε περίοδο κρίσεως. Κατά συνέπεια, ο εφοδιασμός της χώρας σε πετρελαιοειδή μπορεί να διασφαλιστεί αν επιβληθεί στις εταιρίες εμπορίας η υποχρέωση να ανακοινώνουν εγκαίρως στις ελληνικές αρχές τα προγράμματα προμηθειών και τις σημαντικές τροποποιήσεις που τυχόν επιφέρονται σ' αυτά κατά τον χρόνο της εκτελέσεως τους.
Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η παρεμπόδιση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών η οποία απορρέει από την εξουσία που παρέχεται στις ελληνικές αρχές να εγκρίνουν τα προγράμματα προμηθειών και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις των προγραμμάτων αυτών δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογημένη βάσει του άρθρου 36.
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εκδίδοντας την υπουργική απόφαση 3662, η οποία προβλέπει ότι τα ετήσια προγράμματα προμηθειών των εταιριών εμπορίας πετρελαιοειδών και οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις των προγραμμάτων αυτών υπόκεινται στην έγκριση των ελληνικών αρχών, καθώς και την υπουργική απόφαση 3663, με την οποία καθιερώνεται σύστημα ποσοστώσεων εμπορίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30.
δ) Επί των διαοικααιών εισαγωγής και εξαγωγής
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το άρθρο 3 της υπουργικής αποφάσεως 3663 αντίκειται προς το άρθρο 30 καθόσον θεσπίζει σύστημα προηγουμένης αδείας για τις εισαγωγές πετρελαιοειδών. Υποστηρίζει επίσης ότι το άρθρο 12 του νόμου 1571/85 και η υπουργική απόφαση 5414 αντίκεινται προς τα άρθρα 34 και 37, παράγραφος 1, καθόσον καθιερώνουν σύστημα αδείας για τις εξαγωγές πετρελαιοειδών. Προσθέτει ότι, ακόμη και αν οι προαναφερθείσες εθνικές διατάξεις επέβαλλαν μόνον την υποχρέωση δηλώσεως, θα ήταν αντίθετες προς τα άρθρα 30, 34 και 37 κατά το μέτρο που θα αποσκοπούσαν στο να εξασφαλίσουν την τήρηση των ποσοστώσεων εμπορίας.
Η Ελληνική Δημοκρατία εμμένει στο ότι οι εν λόγω εθνικές διατάξεις επιβάλλουν στους εισαγωγείς και στους εξαγωγείς μια απλή υποχρέωση δηλώσεως των πράξεων εισαγωγής και εξαγωγής χωρίς επίπτωση επί της ασκήσεως του αντιστοίχου δικαιώματος εισαγωγής ή εξαγωγής. Θεωρεί ότι η πληροφόρηση αυτή είναι αναγκαία για την παρακολούθηση της εφαρμογής των ετήσιων προγραμμάτων προμηθειών. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω διατάξεις δεν αντίκεινται προς τα άρθρα 30, 34 και 37.
Θα πρέπει κατ' αρχάς να διαπιστωθεί ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία για να αποδείξει ότι οι επίμαχες εθνικές διατάξεις επιβάλλουν την υποχρέωση δηλώσεως των εισαγωγών και εξαγωγών.
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ωστόσο ότι, ακόμη και υπό τις περιστάσεις αυτές, οι επίμαχες διατάξεις αντίκεινται προς τα άρθρα 30, 34 και 37 διότι αποσκοπούν στην παρακολούθηση του συστήματος ποσοστώσεων και, συνεπώς, στη διατήρηση του συστήματος αυτού.
Όμως, από την εξέταση του φακέλου δεν προκύπτει κανένα στοιχείο που να επιτρέπει να συναχθεί ότι υπάρχει οποιαδήποτε σχέση μεταξύ, αφενός, του συστήματος υποχρεωτικών δηλώσεων που προβλέπονται στις προαναφερθείσες υπουργικές αποφάσεις και, αφετέρου, της διατηρήσεως του συστήματος ποσοστώσεων.
Κατά συνέπεια, η αιτίαση η σχετική με το άρθρο 3 της υπουργικής αποφάσεως 3663, καθώς και με την υπουργική απόφαση 5414, που καθιερώνουν διαδικασίες δηλώσεως των εισαγωγών και εξαγωγών, πρέπει να απορριφθεί.
ε) Επί της υποχρεώσεως των εταιριών να διαθέτουν ικανότητα μεταφοράς
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η υποχρέωση που επιβάλλεται στις εταιρίες εμπορίας, με το άρθρο 15, παράγραφος 3, στοιχείο δ, του νόμου 1571/85, να διαθέτουν ορισμένο αριθμό βυτιοφόρων οχημάτων, προκειμένου να τους δοθεί η άδεια να ασκούν εμπορία πετρελαιοειδών, είναι ικανή να περιορίσει τις εισαγωγές πετρελαιοειδών και, κατά συνέπεια, αντίκειται προς το άρθρο 30.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν προέβαλε κανένα νομικό ή πραγματικό στοιχείο προς απόδειξη του ότι η εν λόγω υποχρέωση, η οποία συνιστά εμπορική κανονιστική ρύθμιση αδιακρίτως εφαρμοζόμενη στα εγχώρια και στα εισαγόμενα προϊόντα, είναι ικανή να εμποδίσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
Επομένως, η αιτίαση αυτή πρέπει να κριθεί ως αβάσιμη.
στ) Επί του καθεστώτος ανωτάτων τιμών καταναλωτή
'Οπως αναφέρθηκε ήδη ( πιο πάνω, σκέψεις 19 έως 25 ), ορισμένες αιτιάσεις που διατυπώθηκαν κατά του καθεστώτος ανωτάτων τιμών καταναλωτή πρέπει να κριθούν απαράδεκτες. Πέραν των αιτιάσεων αυτών, η Επιτροπή ισχυρίζεται ακόμη ότι το καθεστώς ανωτάτων τιμών καταναλωτή δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τα σχετικά με τα εισαγόμενα προϊόντα έξοδα, όπως είναι τα έξοδα μεταφοράς, και ότι αποδίδει δυσανάλογη σημασία στα εθνικά κριτήρια. Κατά συνέπεια, το καθεστώς αυτό αντίκειται προς το άρθρο 30.
Σχετικώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η ελληνική κανονιστική ρύθμιση περί του καθεστώτος ανωτάτων τιμών καταναλωτή για τα πετρελαιοειδή προβλέπει ότι, στον μηχανισμό διαμορφώσεως των τιμών, λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες αναφερόμενοι τόσο στα εισαγόμενα όσο και στα εγχώρια προϊόντα.
Εξάλλου, όπως παρατήρησε η Ελληνική Δημοκρατία, οι αιτιάσεις της Επιτροπής διατυπώνονται αόριστα και γενικά. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν προέβαλε κανένα επιχείρημα για να τις στηρίξει.
Υπ' αυτές τις συνθήκες, οι αιτιάσεις αυτές πρέπει να απορριφθούν.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Σύμφωνα όμως με την παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, του ίδιου άρθρου, το Δικαστήριο μπορεί να συμψηφίσει τα δικαστικά έξοδα εν όλω ή εν μέρει σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων. Επειδή η προσφεύγουσα ηττήθηκε εν μέρει, πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Η Ελληνική Δημοκρατία, εκδίδοντας τον νόμο 1571/85 και τις διατάξεις προς εκτέλεση του νόμου αυτού, που προβλέπουν τη διατήρηση (c)ε ισχύ των δικαιωμάτων του Δημοσίου σχετικά με την εισαγωγή και την εμπορία πετρελαιοειδών, εξαρτούν τα ετήσια προγράμματα προμηθειών των εταιριών εμπορίας και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις των προγραμμάτων αυτών από την έγκριση των ελληνικών αρχών και θεσπίζουν καθεστώς ποσοστώσεων εμπορίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 30, 34 και 37, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ.

2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.

3)
Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.

Due
Mancini
O'Higgins
Rodríguez Iglesias
Diez de Velasco
Κακούρης
Joliét
Schockweiler
Kapteyn
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Δεκεμβρίου 1990.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.