CELEX: 61987CJ0249
Ambtenaren
Nietigverklaring van een contract voor taalleraren

Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 19 augustus 1987, hebben F. Mulfinger en zes andere taalleraren beroep ingesteld tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie om hun in november 1986 een standaardcontract voor taalleraren ter ondertekening voor te leggen.
Verzoekers geven sedert een aantal jaren taalcursussen aan ambtenaren van de Commissie van de Europese Gemeenschappen. Zij geven zowel algemene als speciale, aan de specifieke behoeften van de dienst aangepaste cursussen. Zij hebben met name tot taak, deze cursussen te organiseren, het op de specifieke behoeften van de ambtenaren toegesneden onderwijsmateriaal te verzorgen en de cursussen te geven. Daarnaast hebben zij een aantal bijkomende taken, zoals het opstellen van toelatingstesten en het corrigeren van examens. De betrokkenen zijn aangesteld op basis van arbeidsovereenkomsten die worden beheerst door Belgisch recht.
In 1986 legde de Commissie verzoekers een standaardcontract ter ondertekening voor. Het betrof hier een overeenkomst voor onbepaalde tijd, die voorzag in een vijftienurige werkweek, gedurende een periode van 33 weken per academisch jaar. De werkzaamheden moesten worden uitgevoerd overeenkomstig de instructies van het hoofd van de afdeling beroepsopleiding. Artikel 5, lid 2, van het contract bepaalt: „gelet op de aard van de werkzaamheden waarop het onderhavige contract betrekking heeft, kan de contractant niet worden aangemerkt als personeelslid van de Commissie”.
Verzoekers zijn van mening, dat de Commissie hen had moeten aanstellen op basis van een onder het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (hierna: het Statuut) of de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen (hierna: de RAP) vallende regeling.
Voor een nadere uiteenzetting van de voorgeschiedenis van het geding, het procesverloop en de middelen en argumenten van partijen wordt verwezen naar het rapport ter terechtzitting. Deze elementen van het dossier worden hierna slechts weergegeven voor zover dat noodzakelijk is voor de redenering van het Hof.
Tot staving van hun beroep voeren verzoekers vier middelen aan, die zijn ontleend aan respectievelijk schending van artikel 212 EEG-Verdrag en/of de eerste titel van de RAP, misbruik van procedure door de administratie, schending van het vertrouwensbeginsel en niet-nakoming door de administratie van haar zorgplicht jegens haar ambtenaren en andere personeelsleden. Vanwege hun onderlinge samenhang moeten de eerste twee middelen te zamen worden onderzocht.
De eerste twee middelen
Verzoekers betogen, dat de gemeenschapsinstellingen ter voorziening in hun vaste behoeften geen personeel mogen aanstellen op basis van buiten het kader van het Statuut of de RAP vallende overeenkomsten. Door taalleraren, die vaste taken hebben te vervullen, aan te stellen op basis van een door Belgisch recht beheerste arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, zou de Commissie de toepassing van het Statuut en van de RAP hebben willen omzeilen, en zich daarmee schuldig hebben gemaakt aan misbruik van procedure.
Tot staving van hun betoog beroepen verzoekers zich op verscheidene bepalingen, te weten het oude artikel 212 EEG-Verdrag, artikel 24 Fusieverdrag, artikel 214 EEG-Verdrag, betreffende de geheimhoudingsplicht van het personeel van de Gemeenschappen, artikel 215, derde alinea, EEG-Verdrag, betreffende de regeling van de persoonlijke aansprakelijkheid van de personeelsleden van de Gemeenschap, en de artikelen 12 en volgende van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen.
Om te beginnen zij opgemerkt, dat in die bepalingen weliswaar alleen wordt gesproken van ambtenaren en andere personeelsleden, maar dat men daaruit nog niet mag afleiden, dat zij de mogelijkheid van aanstelling van ander dan het daar genoemde personeel uitsluiten.
Volgens de rechtspraak van het Hof (met name de arresten van 1 juli 1982, zaak
109/81, Porta, Jurispr. 1982, blz. 2469
, 20 juni 1985, zaak
123/84, Klein, Jurispr. 1985, blz. 1907
, 11 juli 1985, zaak
43/84, Maag, Jurispr. 1985, blz. 2581
, en 11 juli 1985, zaak
111/84, Cantisani, Jurispr. 1985, blz. 2671
) vormen het Statuut en de RAP, die krachtens artikel 24, lid 1, eerste alinea, Fusieverdrag door de Raad zijn vastgesteld, geen uitputtende regeling, die eraan in de weg staat dat er personeel wordt aangesteld buiten het aldus tot stand gebrachte kader. De bij de artikelen 211 en 181 EEG-Verdrag, 6 en 42 EGKS-Verdrag en 153 en 185 EGA-Verdrag aan de Gemeenschap toegekende bevoegdheid, contractuele betrekkingen aan te knopen die worden beheerst door het recht van een Lid-Staat, omvat juist ook de bevoegdheid tot het sluiten van arbeidsovereenkomsten of overeenkomsten tot het verrichten van enkele diensten.
Het sluiten van dergelijke overeenkomsten zou evenwel onrechtmatig zijn, indien de Gemeenschap bij de vaststelling van de arbeidsvoorwaarden niet uitging van de behoeften van de dienst, maar enkel aan de toepassing van de bepalingen van het Statuut en/of de RAP wilde ontkomen (zie het arrest van 20 juni 1985, Klein, reeds aangehaald).
In casu zijn verzoekers aangesteld op basis van overeenkomsten voor onbepaalde tijd; de door hen verrichte taken voorzien dan ook niet in zuiver tijdelijke behoeften.
Volgens verzoekers was de Commissie derhalve verplicht, hen onder een statutaire regeling te brengen. Deze stelling kan niet worden aanvaard.
Het geven van taalonderricht aan het personeel heeft immers weliswaar een zeker belang voor de goede werking van de instellingen van een meertalige Gemeenschap, maar dit neemt niet weg, dat het hier niet een der door de Verdragen aan de instellingen opgedragen taken betreft. Dit betekent, dat de Commissie een zekere beoordelingsbevoegdheid moet worden toegekend ten aanzien van de vraag, op welke wijze het beste in een dergelijke behoefte kan worden voorzien, uitgaande van het belang van de dienst. Zo had de Commissie bij voorbeeld een externe onderneming kunnen inschakelen om het taalonderricht voor haar personeel te verzorgen.
Er zijn geen aanwijzingen, dat de Commissie met het bestreden besluit de grenzen van deze beoordelingsbevoegdheid heeft overschreden. De door verzoekers aangevoerde feiten wijzen er immers niet op, dat de Commissie bij de vaststelling van hun arbeidsvoorwaarden niet is uitgegaan van het belang van de dienst, maar enkel aan de toepassing van het Statuut of de EAP wilde ontkomen. Bovendien kan uit geen element van het dossier worden opgemaakt, dat de Commissie een kennelijke fout heeft gemaakt bij de beoordeling van dat dienstbelang en van de wijze, waarop daaraan moet worden recht gedaan.
Mitsdien moeten verzoekers' eerste twee middelen worden afgewezen.
Het derde middel
Met hun derde middel, dat is ontleend aan schending van het vertrouwensbeginsel, betogen verzoekers, zakelijk weergegeven, dat zij, na de langdurige onderhandelingen die de Commissie met de vakorganisaties had gevoerd om een bevredigende oplossing te vinden voor het probleem van de aanstelling van taalleraren, gegronde redenen hadden om aan te nemen, dat zij zouden worden tewerkgesteld op basis van een onder het Statuut of de RAP vallende regeling.
Dienaangaande kan worden volstaan met de vaststelling, dat het aanknopen van onderhandelingen nog niet garandeert, dat deze ook tot resultaat zullen leiden, en dat in casu bovendien niet is gebleken, dat de Commissie tijdens die onderhandelingen heeft toegezegd, de taalleraren een onder het Statuut of de RAP vallende tewerkstellingsregeling aan te bieden. Mitsdien moet het middel worden afgewezen.
Het vierde middel
Als vierde middel voeren verzoekers aan, dat de Commissie, door de taalleraren voorwaarden op te leggen waardoor zij niet in staat zijn, vaste en dagelijkse taken te verzorgen en de kwaliteit en de voor iedere vorm van taalonderricht onontbeerlijke continuïteit te verzekeren, de zorgplicht jegens haar personeel heeft verzuimd.
In dit middel hekelen verzoekers de door de Commissie gevolgde benadering van de vraag, op welke wijze het beste kan worden voorzien in de behoeften aan taalonderricht van haar personeel. Zoals bij de bespreking van de eerste twee middelen reeds is vastgesteld, zijn er geen aanwijzingen dat de Commissie de grenzen van de haar op dit gebied toekomende beoordelingsbevoegdheid heeft overschreden. Mitsdien moet het middel worden afgewezen.
Aangezien geen van de door verzoekers aangevoerde middelen is aanvaard, moet het beroep in zijn geheel worden verworpen.
Kosten
Ingevolge artikel 69, paragraaf 2, van het Reglement voor de procesvoering moet de in het ongelijk gestelde partij in de kosten worden verwezen. Volgens artikel 70 van het Reglement voor de procesvoering blijven evenwel de kosten door de instellingen ter zake van beroepen van personeelsleden van de Gemeenschappen gemaakt, te hunnen laste. Aangezien het onderhavige beroep ertoe strekte te doen vaststellen, dát verzoekers de hoedanigheid van personeelslid van de Gemeenschappen bezitten, dient deze regel in casu te worden toegepast.

HET HOF VAN JUSTITIE,
rechtdoende:

1)
Verwerpt het beroep.

2)
Verstaat dat elk der partijen de eigen kosten zal dragen.

Due
Slynn
Schockweiler
Mancini
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Grévisse
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 6 december 1989.
De griffier
J.-G. Giraud
De president
O. Due
(
*1
)	Procestaal: Frans.