CELEX: 62008CJ0581
Sitt Direttiva tal-VAT
It-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6)
Kunċett ta’‘kampjuni’
Kunċett ta’ ‘rigali ta’ valur żgħir’
Mużika reġistrata
Distribuzzjoni bla ħlas għal skopijiet promozzjonali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ “kampjuni” u ta’ “rigali ta’ valur żgħir”
li jidhru fit-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l‑armonizzazzjoni
tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi
ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn EMI Group Ltd (iktar ’il quddiem “EMI”) u l-Commissioners for Her
Majesty’s Revenue and Customs (iktar ’il quddiem il-“Commissioners”) dwar it-talba ta’ EMI li tikseb ir-rimbors tas-somom
li hija ħalset bi żball abbażi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) għall-perijodu bejn April 1987 u
Ġunju 2003 għall‑kopji b’xejn ta’ reġistrazzjonijiet mużikali mogħtija lil persuni differenti bil‑għan li tiġi promossa l-mużika
tagħha ppubblikata u tat-talba tal-ħlas tal-VAT għal għoti ta’ dawk il-kopji li saru lill-EMI mill-Commissioners għall-perijodu
minn Lulju 2003 sa Diċembru 2004.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni
L-Artikolu 2 tas-Sitt Direttiva jipprovdi:
“Dawn li ġejjin għandhom ikunu soġġetti għa[ll-VAT]:
1.      il-provvista ta’ oġġetti u servizzi magħmula bi ħlas fit-territorju tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali;
2.       l-importazzjoni ta’ oġġetti.”
L-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva jipprovdi:
“L-applikazzjoni minn persuna taxxabbli ta’ oġġetti li jifformaw parti mill-assi tan-negozju tagħha għall-użu privat tagħha
jew tal-persunal tagħha, jew biex issir it-tneħħija tagħhom mingħajr ħlas, jew b’mod iktar ġenerali, l-applikazzjoni tagħhom
għal skopijiet barra dawk tan-negozju tagħha, fejn il-[VAT] fuq l-oġġetti in kwistjoni jew il-partijiet komponenti tagħhom
kienet deduċibbli setgħet titnaqqas kollha jew parti minnha, għandhom jitqiesu bħala provvisti bi ħlas. Iżda applikazzjonijet
biex jingħataw kampjuni jew rigali ta’ valur żgħir għall-iskopijiet tan-negozju tal-persuna taxxabbli m’għandhomx ikunu hekk
meqjusa.”
Is-Sitt Direttiva ġiet imħassra mid-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’
taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1), li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 16 tagħha ġie redatt b’mod simili għat-tieni
sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
Id-dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti jinsabu fl-Artikolu 5(1) tal‑liġi tal-1994 fuq il-VAT (Value Added Tax Act 1994)
u fil-paragrafi 5(1), (2), (2 ZA) u (3), tal-Anness 4 għal dak l-att u ġew emendati f’numru ta’ okkażżjonijiet fil-perijodu
inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Skont il-verżjoni attwali tagħhom, dawn id-dispożizzjonijiet jipprovdu essenzjalment li t-trasferiment jew it-tneħħija, bi
ħlas jew mod ieħor, ta’ oġġetti li jiffurmaw parti mill-assi tan-negozju ta’ persuna taxxabbli jigi ttrattat bħala provvista
suġġetta għall-VAT, suġġett għal eċċezzjoni fir-rigward ta’ rigali fin‑negozju u l-provvista ta’ kampjuni. Fir-rigward ta’
rigali fin-negozju, l‑eċċezzjoni hija suġġetta għall-kundizzjoni li l-valur għal kull persuna u għal kull sena ma jistax jeċċedi
GBP 50. Sa Ottubru 2003, din l-eċċezzjoni ma kinitx tkopri r-rigali li jiffurmaw parti minn serje ta’ rigali. Fir-rigward
ta’ kampjuni, huwa biss l-ewwel kampjun li jiġi eżentat fejn jingħataw numru ta’ kampjuni identiċi lill‑istess persuna. Qabel
Lulju 1993, dik l-eżenzjoni kienet tapplika biss għal kampjuni industrijali ppreżentati f’forma li normalment ma tinbiegħx
lill‑pubbliku.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
EMI hija kumpannija rreġistrata taħt id-dritt Ingliż li twettaq l-attività ta’ produzzjoni u ta’ bejgħ ta’ reġistrazzjonijiet
mużikali u tal-pubblikazzjoni tal-mużika. Sa mill-1987, EMI ila tippromwovi reġistrazzjonijiet ġodda li hija tkun ipproduċiet
billi tiddistribwixxi kopji b’xejn ta’ dawn ir-reġistrazzjonijiet fuq diski tal-vinyl, cassette tape u compact discs (iktar
’il quddiem is-“CD”), lil diversi persuni li jistgħu jevalwaw il-kwalità kummerċjali tar-reġistrazzjoni u sabiex jinfluwenzaw
il‑livell ta’ pubbliċità li jibbenefika minnha l-artist.
Fil-kuntest ta’ din l-istrateġija promozzjonali, kopji b’xejn bħal dawn huma b’mod partikolari ddistribwiti lil individwi
li jaħdmu fl-istampa, stazzjonijiet tar-radju, programmi televiżivi, aġenziji tar-reklamar, ħwienet tal-bejgħ bl-imnut u ċinemas.
EMI tirrikorri wkoll għal promoturi tal-mużika li jissejħu “pluggers” li huma persuni li huma f’pożizzjoni li jippromwovu
r-reġistrazzjonijiet tagħhom fil-medja awdjoviżiva u fl-istampa, u li jqassmuhom, b’xejn ukoll, lill-kuntatti proprji tagħhom,
identifikati u elenkati f’listi mfassla speċifikament għall-ħruġ ta’ kull CD ġdid.
Għal dan il-għan, EMI tiddistribwixxi r-reġistrazzjonijiet mużikali f’forom differenti, jiġifieri CDs reġistrabbli “watermarked”
għad-distribuzzjoni qabel il‑ħruġ tal-album, li jkollhom fuqhom l-isem tad-destinatarju u li jippermettu li jiġi stabbilit
l-oriġini ta’ kopji eventwali, CDs reġistrabbli mhux “watermarked” iddistribwiti f’envelops tal-kartun abjad qabel il-ħruġ
tal-album, CDs konvenzjonali mhux “watermarked” iddistribwiti f’envelops tal-kartun li jkollhom fuqhom l-istess iddisinjar
topografiku bħal tal-album lest għall-bejgħ lill-pubbliku kif ukoll CDs fil-forma tal-album lest għall-bejgħ lill-pubbliku.
Dawn tal-aħħar ikollhom fuqhom tikketta li tgħid “Kopja Promozzjonali Mhux għall-Bejgħ”. L‑oħrajn ikollhom indikat fuqhom
li l-proprjetà u t-titolu jibqgħu vestiti f’EMI.
Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, madwar 90 % tas-CDs promozzjonali jintbagħtu lil individwi partikolari imsemmija, l-eċċezzjoni
prinċipali tikkonsisti f’li jintbagħtu lil persuni identifikati permezz tal-pożizzjoni tagħhom fi ħdan università jew kulleġġ.
Id-destinatarji potenzjali tal-kopji b’xejn ta’ reġistrazzjonijiet mużikali, li huma kkunsidrati minn EMI bħala influwenti
fil-qasam tal-mużika, huma madwar 7 000. Fil-promozzjoni ta’ reġistrazzjoni partikolari, hija stabbilita lista ta’ 200 sa 500
destinatarju speċifiku. Din tinkludi l-ismijiet tal-persuni li huma kkunsidrati li huma l-iktar influwenti għall-promozzjoni
tal-bejgħ ta’ reġistrazzjonijiet tat-tip partikolari ta’ mużika kkonċernata. Meta reġistrazzjoni ġdida tkun ser tibda tinbiegħ,
EMI tiddistribwixxi ġeneralment bejn 2 500 u 3 750 kopji b’xejn. Fir‑rigward tal-“pluggers”, wieħed minn dawn jista’ jirċievi
sa 600 kopja b’xejn li jista’ jqassam lil ħaddiehor. Min-naħa l-oħra, jistgħu jintbagħtu kopji separatament lil numru ta’
persuni li jaħdmu għall-istess organizzazzjoni, bħall‑BBC.
Minn April 1987 sa Ġunju 2003, EMI ddikjarat il-VAT fuq ir-reġistrazzjonijiet ipprovduti minnha fiċ-ċirkustanzi spjegati iktar
’il fuq. Peress li ħadet il‑pożizzjoni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali ma hijiex kompatibbli mal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva
u li, konsegwentement, l-ebda VAT ma kienet dovuta, EMI talbet lill-Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs sabiex
jirrimborsaw l-ammonti mħallsa minn EMI għall-VAT fuq dawk id‑distribuzzjonijiet. Peress li l-Commissioners adottaw deċiżjoni
li tirrifjuta r-rimbors, EMI ressqet kawża quddiem il-qorti tar-rinviju.
Barra minn hekk, peress li EMI waqfet tiddikjara l-VAT fuq id-distribuzzjonijiet promozzjonali ta’ CDs b’xejn minn Lulju 2003,
il-Commissioners bagħtulha stima li tirrigwarda dawk id-distribuzzjonijiet għall-perijodu li jkopri Lulju 2003 sa Diċembru 2004,
li kontra tagħha EMI ressqet rikors quddiem il-qorti tar-rinviju, li mbagħad ġie magħqud mal-ewwel rikors.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-VAT and Duties Tribunal, London Tribunal Centre ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u
li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1) Kif għandha tiġi interpretata l-aħħar sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva fil-kuntest taċ-ċirkustanzi ta’ din
il-kawża?
2)      B’mod partikolari, x’inhuma l-karatterstiċi essenzjali ta’ “kampjun” skont is-sens tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt
Direttiva?
3)      Jista’ Stat Membru jillimita l-interpretazzjoni ta’ “kampjun” fl-aħħar sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva għal:
a)      kampjun industrijali f’forma li mhijiex normalment disponibbli għall‑bejgħ lill-pubbliku mogħti lil klijent attwali jew potenzjali
tal‑impriża (sa l-1993)[?]
b)      kampjun wieħed biss, jew biss l-ewwel kampjun minn dawk mogħtija mill-istess persuna lill-istess destinatarju fejn dawn il-kampjuni
huma identiċi jew ma fejn ma jeżistux differenzi materjali bejniethom (mill‑1993)?
4)      Jista’ Stat Membru jillimita l-interpretazzjoni ta’ “rigali ta’ valur żgħir” fl‑aħħar sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt
Direttiva b’tali mod li jeskludi:
a)       rigal ta’ oġġetti li jifforma parti minn serje jew sensiela ta’ rigali mogħtija lill-istess persuna minn żmien għal żmien
(sa Ottubru 2003)[?]
b)      kwalunkwe rigal ta’ impriża mogħti lill-istess persuna fi kwalunkwe perijodu ta’ 12-il xhar fejn il-prezz totali jaqbeż GBP 50
(minn Ottubru 2003 ’il quddiem)?
5)      Jekk ir-risposta [għat-tieni parti tat-tielet] domanda jew għal kwalunkwe parti [mir-raba’] domanda tkun fl-affermattiv, fejn
persuna taxxabbli tagħti rigal simili jew identiku ta’ mużika rrekordjata lil żewġ jew aktar individwi differenti minħabba
l-kwalitajiet personali tagħhom li jinfluwenzaw il-livell ta’ pubbliċità li l-artist inkwistjoni jirċievi, jista’ l-Istat
Membru jittratta dawn l-oġġetti bħala mogħtija lill-istess persuna sempliċement għaliex dawn l-individwi huma impjegati mill-istess
persuna?
6)       Ir-risposti [għall-ewwel sal-ħames] domand[a] ikunu affettwati jekk id‑destinatarju jkun hu stess, jew ikun impjegat minn,
persuna kompletament taxxabbli, li jkun jista’ (jew li kien seta’) jnaqqas kull taxxa input li titħallas fuq il-provvista
ta’ oġġetti li jikkonsistu f’kampjun?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda sa fejn din tirrigwarda l-kunċett ta’ “kampjuni” kif ukoll fuq it-tieni u t-tielet domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha sa fejn din tirrigwarda l-kunċett ta’ kampjuni kif ukoll permezz tat-tieni u t-tielet domanda,
li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tfittex li tistabbilixxi kif għandu jiġi interpretat il‑kunċett
ta’ “kampjuni” fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva, u b’mod partikolari jekk dan il-kunċett ikopri
biss l-oġġetti mogħtija fil‑forma mhux disponibbli għall-bejgħ u biss l-ewwel eżemplari minn serje ta’ oġġetti identiċi mogħtija
lill-istess destinatarju.
Għandu jiġi kkonstatat mill-bidu li s-Sitt Direttiva ma tinkludi l-ebda definizzjoni tal-imsemmi kunċett. Konsegwentement
huwa neċessarju, għall-interpretazzjoni tagħha, li jiġu kkunsidrati t-termini, il-kuntest u l-għan tat-tieni sentenza tal‑Artikolu 5(6)
tas-Sitt Direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2008, Nordania Finans u BG Factoring, C-98/07, Ġabra p. I‑1281,
punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ewwel sentenza tal‑Artikolu 5(6) tittratta ċerti tranżazzjonijiet li għalihom il-persuna
taxxabbli effettivament ma tirċievi l-ebda ħlas bħala provvisti ta’ oġġetti li saru bi ħlas bħala soġġetti għall‑VAT kif previst
mill-Artikolu 2(1) tas-Sitt Direttiva. Skont ġurisprudenza stabbilita, l-iskop ta’ din id-dispożizzjoni huwa li jiżgura trattament
indaqs bejn persuna taxxabbli li tuża oġġetti għall-użu privat tagħha jew għal dak tal-persunal tagħha minn naħa, u konsumatur
finali li jikseb oġġetti tal-istess tip, min-naħa l‑oħra (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Hotel
Scandic Gåsabäck, C‑412/03, Ġabra p. I‑743, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, hekk kif sostna l-Gvern Ġermaniż, it-tassazzjoni tal-applikazzjonijiet imsemmija fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(6)
tas-Sitt Direttiva għandha l-għan li tevita sitwazzjonijiet ta’ konsum finali mhux intaxxat.
It-tieni sentenza tal-imsemmi Artikolu 5(6) tammonta għal eċċezzjoni għal din ir‑regola, minħabba l-fatt li hija madankollu
teskludi mit-tassazzjoni l-għoti ta’ kampjuni għall-iskopijiet tan-negozju sabiex jingħataw rigali ta’ valur żgħir u kampjuni
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ April 1999, Kuwait Petroleum, C‑48/97, Ġabra p. I‑2323, punt 23).
Konsegwentement, it-termini li jidhru fit-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva għandhom jiġu interpretati b’mod
strett, b’mod li ma jiġux ippreġudikati l-għanijiet tal-ewwel sentenza tal-imsemmi Artikolu 5(6) billi jiġi żgurat li l‑eċċezzjoni
dwar il-“kampjuni” u r-“rigali ta’ valur żgħir” ma jitilfux l-effettività tagħhom (ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-18 ta’
Novembru 2004, Temco Europe, C‑284/03, Ġabra p. I-11237, punt 17, u tal-14 ta’ Ġunju 2007, Horizon College, C‑434/05, Ġabra
p. I-4793, punt 16).
Fir-rigward tal-impossibbiltà li tkopri, permezz ta’ definizzjoni uniformi u eżawrjenti, in-numru infinit ta’ oġġetti ta’
natura differenti ħafna, potenzjalment ikkonċernati minn tranżazzjonijiet suġġetti għall-VAT u fil-kuntest kummerċjali proprju
għal kull tranżazzjoni li fih oġġetti bħal dawn jistgħu jiġu ddistribwiti mill-persuna taxxabbli bħala kampjuni, għandu jsir
eżami f’żewġ stadji. B’hekk għandu jiġi vverifikat, l-ewwel nett, jekk it-tqassim tal-oġġetti inkwistjoni jikkorrispondux
mal-karatteristiċi essenzjali komuni għal kull tip ta’ kampjun u, fit-tieni lok, li jiġu eżaminati ċ-ċirkustanzi speċifiċi
li fihom l-imsemmija oġġetti huma mqassma minn persuna taxxabbli.
Fir-rigward tal-ewwel aspett, għandu jingħad li l-għan tal-eċċezzjoni li tirriżulta mit-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt
Direttiva għal dak li jirrigwarda l‑“applikazzjonijet biex jingħataw kampjuni” għandha tirrefletti r-realtà kummerċjali li
d-distribuzzjoni tal-kampjuni ssir sabiex jiġi promoss il-prodott li minnu l-kampjuni huma eżemplari, li jippermettu l-valutazzjoni
tal-kwalità ta’ dan il-prodott u l-verifika tal-preżenza tal-proprjetajiet imfittxija minn xerrej potenzjali jew effettiv.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(6) tas‑Sitt Direttiva, l-eċċezzjoni li tirrigwarda l-kampjuni
ma għandhiex l-għan li teżenta mill‑VAT il-kunsinna ta’ oġġetti li l-għan tagħhom huwa li jissodisfaw il‑bżonnijiet ta’ konsumatur
għal dak li jirrigwarda l-prodott inkwistjoni.
Fir-rigward tat-tieni aspett, fl-ewwel lok għandha ssir analiżi tal-kwistjoni jekk il‑kunċett ta’ kampjuni jistax jiġi llimitat
għal oġġetti mogħtija f’forma li normalment mhix disponibbli għall-bejgħ lill-pubbliku.
Mill-punt 23 tas-sentenza preżenti jirriżulta li l-għan tal-eċċezzjoni li tirriżulta mit-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6)
tas-Sitt Direttiva ma tistax tikkonsisti f’eżenzjoni tal-VAT dwar oġġetti li jistgħu jwasslu għal konsum finali ħlief fejn
il-konsum finali huwa inerenti għal tranżazzjonijiet bħal dawn ta’ promozzjoni.
Issa, oġġetti li jitqassmu bħala kampjuni li huma identiċi għall-prodott definittiv li huma lesti għall-bejgħ fis-suq ċertament
jistgħu jkunu s-suġġett ta’ konsum finali.
Din iċ-ċirkustanza madankollu ma tistax tiġġustifika li jkunu koperti biss mill‑imsemmija eċċezzjoni dwar il-kampjuni, eżemplari
differenti tal-prodott rappreżentat, peress li, f’ħafna każijiet, il-fatt li jkunu disponibbli kampjuni korrispondenti għal
dan il-prodott fil-forma definittiva huwa prerekwiżit essenzjali għal-proċess ta’ valutazzjoni.
Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li, sabiex tkun tista’ ssir valutazzjoni tal-oġġetti fornuti bħala “kampjuni”, huwa neċessarju
li dawn ikollhom il-karatteristiċi kollha essenzjali tal-prodott li huma jirrappreżentaw, fil-forma definittiva tiegħu. Issa,
jekk il-kampjuni jistgħu, f’ċerti każijiet, jippreżentaw il-karatteristiċi kollha essenzjali tal-prodott rappreżentat mingħajr
ma jieħu l-forma definittiva tiegħu, jista’ jkun neċessarju, f’każijiet oħra, skont in-natura ta’ dan il-prodott, li l‑kampjuni
jikkorrispondu eżattament mal-prodott definittiv sabiex il-karatteristiċi tagħhom ikunu jistgħu jiġu żvelati lix-xerrej potenzjali
jew effettiv.
Dan japplika wkoll għall-prodotti fil-kamp artistiku, b’mod partikolari tas-CDs bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali,
li jeħtieġu li jiġu ddistribwiti fil-forma finali tagħhom sabiex ikunu jistgħu jiġu evalwati bis-sħiħ mid-destinatarju. Fil‑fatt,
fil-każ tad-distribuzzjoni ta’ CD lil persuna bil-għan li hija tiżgura l‑promozzjoni tiegħu lill-pubbliku fil-kuntest tax-xogħol
tiegħu, din il-persuna tista’ tevalwa biss bis-sħiħ il-valur tiegħu jekk ikollha l-possibbiltà li tisma’ il‑kontenut kollu
tas-CD hekk kif jiġi ddistribwit fis-suq.
Fit-tieni lok, fr-rigward tat-tieni domanda dwar jekk il-kunċett ta’ kampjuni jimplika li d-destinatarju immedjat tal-kampjuni
jkun xerrej potenzjali jew xerrej attwali tal-prodott li huma jirraprezentaw, għandu jiġi kkonstatat li ma jmurx kontra l-iskop
tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva li oġġetti jiġu ddistribwiti bħala “kampjuni” lil persuna oħra milli
xerrej bħal dan, sakemm tali distribuzzjoni tikkorrispondi mal-għanijiet mixtieqa minn distribuzzjoni ta’ kampjuni bħal dik
esposta fil-punt 22 tas-sentenza preżenti.
B’mod partikolari, fil-kamp tal-prodotti artistiċi, id-distribuzzjoni ta’ kampjuni b’xejn ta’ xogħlijiet ġodda lil intermedjarju
li l-funzjoni tiegħu hija li jevalwa b’mod kritiku l-kwalità ta’ dawn ix-xogħlijiet u li b’hekk tista’ tinfluwenza l‑livell
tal-preżenza tal-prodott fis-suq, bħal ġurnalist jew preżentatur ta’ programm tar-radju, huwa r-riżultat ta’ mekkaniżmu ta’
promozzjoni li fih l-użu tal-kampjun huwa konsegwenza inerenti għall-proċess ta’ promozzjoni u ta’ valutazzjoni.
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-prassi speċifika, marbuta mal-kamp inkwistjoni fil‑kawża prinċipali tal-promozzjoni ta’ reġistrazzjonijiet
mużikali permezz tad‑distribuzzjoni ta’ ħafna kopji ta’ CD lil “plugger”, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kunċett ta’
kampjuni għandux jiġi interpretat li jfisser li, meta persuna taxxabbli tagħti ċertu numru ta’ oġġetti lill-istess destinatarju
u li l-ebda waħda minn dawn l-oġġetti ma hija essenzjalment differenti mill-oħrajn, kull wieħed minn dawn l-oġġetti jista’
jiġi kkunsidrat bħala meħud sabiex jingħataw kampjuni jew jekk l-ewwel eżemplari biss jistax jaqa’ f’din il-klassifikazzjoni.
F’dan ir-rigward, anki jekk id-distribuzzjoni ta’ kampjun wieħed jista’ jkun suffiċjenti għall-valutazzjoni ta’ oġġett, ma
jkunx ikkunsidrat li d-distribuzzjoni ta’ numru ta’ eżemplari bħala “kampjuni” huwa, bħala prinċipju, eskluż mill‑kamp ta’
applikazzjoni tal-eċċezzjoni dwar il-“kampjuni” imsemmi fit-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva, peress li
l-kwantità tal-kampjuni li persuna taxxabbli tista’ tiddistribwixxi lill-istess destinatarju, jiġifieri fil-każ preżenti intermedjarju,
jiddependi min-natura tal-prodott rappreżentat kif ukoll mill-użu li d-destinatarju jagħmel minnhom.
Fil-fatt, f’ċerti każijiet, id-distribuzzjoni ta’ ħafna jew anki ta’ kwantità kunsiderevoli ta’ kampjuni tal-istess prodott
lil destinatarju partikolari tista’ tkun neċessarja sabiex tilħaq l-għanijiet tad-distribuzzjoni tal-kampjuni.
B’hekk, fil-każ ta’ reġistrazzjonijiet mużikali, jista’ jkun neċessarju, għall-finijiet tal‑kritika tal-promozzjoni ta’ CD,
li l-eżemplari varji ta’ dan is-CD jkunu mogħtija lil intermedjarji sabiex dawn ikunu jistgħu sussegwentement jibagħtuhom
lill-persuni identifikati skont il-kapaċità tagħhom li jippromwovu l‑bejgħ ta’ reġistrazzjoni mużikali.
Is-sempliċi fatt li n-numru ta’ eżemplari ddistribwiti f’kuntest bħal dan jista’ jitla’ għal mijiet fil-każ fejn kumpannija
produttriċi u tal-bejgħ ta’ reġistrazzjonijiet mużikali bħal EMI tirrikorri għal “pluggers” sabiex tiddistribwixxi eżemplari
tar‑reġistrazzjonijiet ġodda ma tistax tkun ikkunsidrata fiha nnfisha bħala kuntrarja għal għan imfittex mill-eċċezzjoni dwar
il-kampjuni sakemm dan in‑numru ta’ eżemplari jkun konsistenti man-natura tal-prodott rappreżentat bl-użu li l-“plugger” għandu
jagħmel bħala intermedjarju, liema fatt għandu jiġi mistħarreġ mill-qorti tar-rinviju.
Bl-istess mod, l-eventwalità li “plugger”, minflok jiddistribwixxi l-kopji b’xejn ta’ reġistrazzjonijiet mużikali mogħtija
lilu kif previst, jagħmel użu abbużiv, pereżempju billi jpoġġihom għal bejgħ fis-sistema normali tal-bejgħ, fiha nnifisha
ma tistax taffettwa l-klassifikazzjoni tal-imsemmija kopji b’xejn bħala “kampjuni”.
Madankollu, l-Istati Membri jistgħu, sabiex jiżguraw l-osservanza sħiħa tal-limiti tal-eċċezzjoni li tirriżulta mit-tieni
sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva, jimponu fuq il-persuni taxxabbli li jiddistribwixxu kampjuni għall-iskopijiet
tan‑negozju tagħhom li jieħdu prekawzjonijiet sabiex jevitaw ir-riskji li dawn il‑kampjuni jkunu s-suġġett ta’ użu abbużiv.
Prekawzjonijiet bħal dawn jistgħu pereżempju jikkonsistu f’obbligi ta’ tqegħid ta’ tabelli li jindikaw il-kwalità ta’ kampjun
ta’ oġġett jew f’klawżoli kuntrattwali dwar ir-responsabbiltà ċivili tal‑intermedjarji li, bħall-“pluggers”, jirċievu kampjuni
sabiex dawn jgħadduhom lil persuni oħra.
Meta d-distribuzzjoni ta’ kampjuni twassal għal konsum finali li mhux inerenti għall-valutazzjoni tal-prodott rappreżentat
minn dawn il-kampjuni, konsum bħal dan jammonta għal abbuż.
Fir-rigward ta’ dak kollu li ġie espost iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għall‑ewwel domanda sa fejn din tikkonċerna
l-kunċett ta’ kampjuni kif ukoll għat-tieni u t-tielet domandi, li “kampjun” fis-sens tat-tieni sentenza tal‑Artikolu 5(6)
tas-Sitt Direttiva huwa eżemplari ta’ prodott li għandu l-għan li jippromwovi l-bejgħ ta’ dak il-prodott u li jippermetti
li jiġu evalwati l‑karatteristiċi u l-kwalitajiet ta’ dan il-prodott mingħajr ma jwasslu għal konsum finali minbarra dak li
huwa inerenti għal tali tranżazzjonijiet ta’ promozzjoni. Dan il-kunċett ma jkunx limitat b’mod ġenerali minn leġiżlazzjoni
nazzjonali għall‑kampjuni mogħtija f’forma mhux disponibbli għall-bejgħ jew għal kull wieħed minn serje ta’ kampjuni identiċi
mogħtija minn persuna taxxabbli lill‑istess destinatarju mingħajr ma din il-leġiżlazzjoni tippermetti li tiġi kkunsidrata
n-natura tal-prodott rappreżentat u tal-kuntest kummerċjali speċifiku għal kull tranżazzjoni li fiha dawn il-kampjuni huma
ddistribwiti.

Fuq l-ewwel domanda sa fejn din tirrigwarda l-kunċett ta’ rigali ta’ valur żgħir kif ukoll fuq ir-raba’ domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha sa fejn din tirrigwarda l-kunċett ta’ “rigali ta’ valur żgħir” fis-sens tat-tieni sentenza
tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva u permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tistabbilixxi jekk
din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi restrizzjonijiet
kwantitattivi li jirrigwardaw in‑numru jew il-valur tar-rigali li jistgħu jiġu riċevuti minn l-istess persuna jew regolarment
jew f’perijodu predeterminat.
Mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi eżaminat jekk l-espressjoni “valur żgħir” jammontax għal kunċett tad-dritt tal-Unjoni
jew jirreferi impliċitament għad-dritt nazzjonali, din l-aħħar imsemmija interpretazzjoni li ġiet sostnuta mill-Istati Membri
li ppreżentaw osservazzjonijiet u l-Kummissjoni Ewropea, għandu jiġi kkonstatat li, fir-rigward tat-termini, tal-kuntest u
tal-finalitajiet tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva, din id-dispożizzjoni ma tikkontjenix l‑indikazzjonijiet
neċessarji għal definizzjoni uniformi u preċiża tal-imsemmija espressjoni. L-Istati Membri b’hekk għandhom ċertu marġni ta’
diskrezzjoni f’dak li jikkonċerna l-interpretazzjoni ta’ dawn ir-regoli, sakemm huma ma jittraskurawx il-finalità u l-pożizzjoni
tad-dispożizzjoni inkwistjoni fl-istruttura tas-Sitt Direttiva (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-14 ta’Settembru 2006, Wollny,
C‑72/05, Ġabra p. I‑8297, punt 28).
Konsegwentement għandu jiġi eżaminat jekk limiti kwantitattivi bħal dawk previsti mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża
prinċipali jissodisfawx l‑imsemmija kundizzjonijiet.
Hekk kif sostnew l-Istati Membri kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet kif ukoll il-Kummissjoni, il-fatt li jiġi stabbilit,
f’leġiżlazzjoni nazzjonali, limitu monetarju daqs dak stabbilit mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri
GBP 50, ma jeċċedix il-marġni ta’ diskrezzjoni mogħtija lill-Istati Membri. L‑istess japplika għar-regola li limitu bħal dan
japplika b’mod kumulattiv għar‑rigali li jsiru lil istess persuna f’perijodu ta’ tnax-il xahar jew li jiffurmaw parti minn
serje jew sensiela ta’ rigali. Fil-fatt, tali limiti huma kompatibbli mal‑għanijiet tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva filwaqt
li ma jċaħdux l-eċċezzjoni mill-effettività tagħha għal dak li jirrigwarda r-rigali ta’ valur żgħir.
Fir-rigward ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għall‑ewwel domanda sa fejn din tikkonċerna l-kunċett
ta’ “rigali ta’ valur żgħir” fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva u għar-raba’ domanda li dan
il-kunċett għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa ma jipprekludix li leġiżlazzjoni nazzjonali tiffissa limitu monetarju
hekk kif stabbilit mil‑leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri GBP 50, għar-rigali li saru lill-istess persuna
fil-perijodu ta’ tnax-il xahar jew inkella li jiffurmaw parti minn serje jew sensiela ta’ rigali.

Fuq il-ħames domanda
Permezz tal-ħames domanda tagħha, li, fir-rigward tal-kliem tagħha, tirrigwarda biss il-kunċett ta’ “rigali ta’ valur żgħir”
fis-sens tat-tieni sentenza tal‑Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, fid-dawl
tal-applikazzjoni ta’ ċerti limiti, leġiżlazzjoni nazzjonali tistax tikkunsidra rigali ddistribwiti minn persuna taxxabbli
lil persuni differenti li huma impjegati mill-istess persuna bħala rigali li saru lill-istess persuna.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, għalkemm l-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ diskrezzjoni għal dak li jirrigwarda
l-interpretazzjoni tal‑espressjoni “valur żgħir”, hekk kif jiġi stabbilit fil-punt 42 tas-sentenza preżenti, leġiżlazzjoni
nazzjonali li tikkunsidra rigali ddistribwiti minn persuna taxxabbli lil persuni differenti bħala mogħtija lill-istess persuna,
jiġifieri l-istess persuna li tħaddimhom, mhix kompatibbli mal-għanijiet tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva.
Fil-fatt, leġiżlazzjoni nazzjonali bħal din, partikolarment meta tipprovdi limitu monetarju akkumulat għar-rigali kollha mogħtija
lill-istess persuna f’perijodu partikolari, ittellef dispożizzjoni li tipprovdi eżenzjoni mill-VAT lil rigali ta’ valur żgħir
għall-iskopijiet tan-negozju mill-effettività tagħha.
Il-klassifikazzjoni ta’ distribuzzjoni ta’ oġġett bħala “rigal ta’ valur żgħir” tiddependi minn min kien l-utent finali previst
mid-donatur, mingħajr mar‑relazzjoni tax-xogħol li kien hemm bejn l-utent finali u min iħaddmu jew il‑fatt li numru ta’ utenti
finali għandhom l-istess persuna li tħaddimhom ma jkollu effett fuq il-klassifikazzjoni tagħhom.
Konsegwentement, għandha tingħata risposta għall-ħames domanda li saret li t‑tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva
tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi preżunzjoni li oġġetti li jammontaw għal “rigali ta’ valur żgħir” fis-sens
ta’ din id-dispożizzjoni ddistribwiti minn persuna taxxabbli lil persuni differenti li huma mħaddma minn l-istess persuna
huma kkunsidrati li saru lill-istess persuna.

Fuq is-sitt domanda
Permezz tas-sitt domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk il‑fatt li d-destinatarju ta’ “kampjuni”
fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6) tas-Sitt Direttiva huwa persuna totalment taxxabbli li jista’ jnaqqas it-taxxa
tal‑input dovuta fuq il-provvista ta’ oġġetti li tikkonsisti f’kampjuni għandux effett fuq ir-risposti mogħtija għall-ewwel
ħames domandi.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li jirriżulta minn din id-dispożizzjoni li din ma tistabbilixxix differenza skont
l-istatus fiskali tad-destinatarju ta’ kampjuni.
Konsegwentement għandha tingħata risposta għas-sitt domanda li, l-istatus fiskali tad-destinatarju ta’ kampjuni ma għandux
effett fuq ir-risposti mogħtija għad‑domandi l-oħra.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal‑osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
“Kampjun” fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6), tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1 977,
fuq l‑armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur
miżjud: bażi uniformi ta’ stima, huwa eżemplari ta’ prodott li għandu l-għan li jippromwovi l‑bejgħ ta’ dak il-prodott u li
jippermetti li jiġu evalwati l-karatteristiċi u l-kwalitajiet ta’ dan il-prodott mingħajr ma jwasslu għal konsum finali minbarra
dak li huwa inerenti għal tali tranżazzjonijiet ta’ promozzjoni. Dan il-kunċett ma jkunx limitat b’mod ġenerali minn leġiżlazzjoni
nazzjonali għall-kampjuni mogħtija f’forma mhux disponibbli għall-bejgħ jew għal kull wieħed minn serje ta’ kampjuni identiċi
mogħtija minn persuna taxxabbli lill-istess destinatarju mingħajr ma din il-leġiżlazzjoni tippermetti li tiġi kkunsidrata
n-natura tal-prodott rappreżentat u tal-kuntest kummerċjali speċifiku għal kull tranżazzjoni li fiha dawn il-kampjuni huma
ddistribwiti.
2)
Il-kunċett ta’ “rigali ta’ valur żgħir” fis-sens tat-tieni sentenza tal‑Artikolu 5(6), tas-Sitt Direttiva 77/388 għandu jiġi
interpretat fis‑sens li huwa ma jipprekludix li leġiżlazzjoni nazzjonali tiffissa limitu monetarju hekk kif stabbilit mil-leġiżlazzjoni
inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri GBP 50, għar-rigali li saru lill-istess persuna fil‑perijodu ta’ tnax-il xahar
jew inkella li jiffurmaw parti minn serje jew sensiela ta’ rigali.
3)
It-tieni sentenza tal-Artikolu 5(6), tas-Sitt Direttiva 77/388 tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi preżunzjoni
li oġġetti li jammontaw għal “rigali ta’ valur żgħir” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni ddistribwiti minn persuna taxxabbli
lil persuni differenti li huma mħaddma minn l-istess persuna huma kkunsidrati li saru lill-istess persuna.
4)
L-istatus fiskali tad-destinatarju ta’ kampjuni ma għandux effett fuq ir‑risposti mogħtija għad domandi l-oħra.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.