CELEX: 62005TJ0241
Κοινοτικό σήμα
Αιτήσεις καταχωρίσεως τρισδιάστατων κοινοτικών σημάτων
Λευκά τετράγωνα πλακίδια με χρωματιστό σχέδιο άνθους
Απόλυτος λόγος απαραδέκτου
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94
Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα

Procter & Gamble κατά ΓΕΕΑ, σκέψεις 44 και 45).
66     Προκειμένου, καταρχάς, περί του σχήματος των σχετικών πλακιδίων, πρέπει να επισημανθεί, όπως προκύπτει, ιδίως, από τα παραδείγματα
προσκομισθέντων από την προσφεύγουσα πλακιδίων, ότι για τα πλακίδια απορρυπαντικού προϊόντος χρησιμοποιούνται συνήθως ορθογώνια
σχήματα. Εξάλλου, τα απλά γεωμετρικά σχήματα, όπως το τετράγωνο ή το παραλληλόγραμμο, φέρνουν αυθόρμητα στο νου προϊόν προοριζόμενο
για πλυντήριο ρούχων ή για πλυντήριο πιάτων (προπαρατεθείσες αποφάσεις τετράγωνο πλακίδιο με ενσφήνωση, σκέψη 56, και ορθογώνιο
πλακίδιο με ενσφήνωση, σκέψη 56). Όμως, το εν λόγω σχήμα, τετράγωνο και δη κυβοειδές με ελαφρώς στρογγυλεμένες γωνίες, το
ίδιο για κάθε σχετικό πλακίδιο, δεν παρουσιάζει ευδιάκριτη διαφορά σε σχέση με τα συνήθη σχήματα των πλακιδίων απορρυπαντικού
προϊόντος.
67     Επομένως, το τμήμα προσφυγών έκρινε, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη εκτιμήσεως, ότι η μορφή του οικείου πλακιδίου προδήλως υπερισχύει
όσον αφορά το οικείο προϊόν.
68     Όσο για την παρουσία δύο χωριστών χρωμάτων στο πλακίδιο απορρυπαντικού προϊόντος, πρέπει να επισημανθεί ότι το οικείο κοινό
είναι συνηθισμένο στην ύπαρξη διαφορετικών χρωματικών στοιχείων σε απορρυπαντικό προϊόν. Εξάλλου, στο μέτρο που στις διαφημίσεις
των παραγωγών απορρυπαντικών υπογραμμίζεται το γεγονός ότι τα χρωματικά στοιχεία υλοποιούν την ύπαρξη διαφόρων ενεργών ουσιών,
ο οικείος καταναλωτής ωθείται στο να αντιλαμβάνεται την παρουσία τους ως ένδειξη ορισμένων ιδιοτήτων του προϊόντος, και όχι
ως υπόμνηση της καταγωγής του [απόφαση του Πρωτοδικείου της 19ης Σεπτεμβρίου 2001, T‑337/99, Henkel κατά ΓΕΕΑ (ερυθρόλευκο
στρογγυλό πλακίδιο), Συλλογή 2001, σ. II‑2597, σκέψη 51, και απόφαση T‑118/00, Procter & Gamble κατά ΓΕΕΑ (λευκό τετράγωνο
πλακίδιο, με πράσινα και πράσινα ανοικτά στίγματα), Συλλογή 2001, σ. II‑2731, σκέψη 61].
69     Εν προκειμένω, η προσφυγή σε δύο χρώματα όσον αφορά τα περί ων ο λόγος πλακίδια, συγκεκριμένα το λευκό και, ανάλογα με το
πλακίδιο, το κυανούν, το πράσινο ή το ιώδες, δεν αποτελεί κάτι το διαφορετικό από τη συνήθη εμφάνιση των εν λόγω προϊόντων.
Ειδικότερα, η προσφεύγουσα δεν αναφέρει ως προς τί τα χρώματα αυτά είναι εντυπωσιακά όσον αφορά τα απορρυπαντικά προϊόντα.
70     Εξάλλου, από τις προσβαλλόμενες αποφάσεις ουδαμώς προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών παρέλειψε να λάβει υπόψη την παρουσία των
δύο χρωμάτων. Μολονότι αυτή τη λεπτομέρεια μνημονεύουν ρητώς μόνον οι προσβαλλόμενες αποφάσεις στις υποθέσεις T‑346/05 (σκέψη
23) και T‑347/05 (σκέψη 24), πρέπει να παρατηρηθεί ότι σε κάθε προσβαλλόμενη απόφαση δίδεται στις πρώτες σκέψεις του αιτιολογικού
περιγραφή του αιτουμένου σήματος, με μνεία των χρωμάτων. Εξάλλου, από τις προσβαλλόμενες αποφάσεις απορρέει ότι το τμήμα προσφυγών
υιοθέτησε τις εκτιμήσεις του εξεταστή, οι οποίες, παρατιθέμενες στο ιστορικό μιας αποφάσεως, ρητώς αναφέρονται στα χρώματα.
71     Προκειμένου περί των εικονιζομένων στην όψη του πλακιδίου χρωματιστών σχεδίων, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Πρωτοδικείο έχει
κρίνει ότι η προσθήκη ενσφηνώσεως επί της άνω επιφανείας ενός πλακιδίου απορρυπαντικού προϊόντος φέρνει αυθόρμητα στον νου
συνδυασμό διάφορων ενεργών ουσιών (βλ., κατά την έννοια αυτή, την προπαρατεθείσα απόφαση τετράγωνο πλακίδιο με ενσφήνωση,
σκέψεις 59 και 60, και ορθογώνιο πλακίδιο με ενσφήνωση, σκέψεις 59 και 60).
72     Δεδομένου ότι ο οικείος καταναλωτής είναι συνηθισμένος στο γεγονός ότι τα χρωματικά στοιχεία υλοποιούν την ύπαρξη διαφόρων
ενεργών ουσιών στο πλακίδιο (βλ. ανωτέρω σκέψη 68), το εκτιθέμενο στην προηγούμενη σκέψη στοιχείο ισχύει και για την προσθήκη
χρωματιστής ενσφηνώσεως. Εξάλλου, το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται από παραδείγματα αντλούμενα από συσκευασίες πλακιδίων που
έχουν κατατεθεί από την προσφεύγουσα ενώπιον του Πρωτοδικείου και που ρητώς παραπέμπουν στο γεγονός ότι η χρωματιστή στρογγυλή
ή ωοειδής ενσφήνωση υλοποιεί την ύπαρξη μιας διαφορετικής ενεργού ουσίας.
73     Εν προκειμένω, το τμήμα προσφυγών επισήμανε ότι η προσθήκη σχεδίου επί της άνω επιφανείας κάθε πλακιδίου, περιγραφομένου ως
«[ορθογώνιου, πεντάγωνου ή εξάγωνου] σχήματος υπό μορφή σχεδίου άνθους με [τέσσερα, πέντε ή έξι] πέταλα» ή «ακανόνιστου σχήματος
[οκτάγωνου] υπό μορφή στρογγυλεμένων γωνιών» ή ακόμη «σχήματος με πέταλα», δεν προσδίδει στο τελευταίο διακριτικό χαρακτήρα.
Το τμήμα προσφυγών εκτίμησε ότι η προσθήκη ενσφηνώσεως αποτελεί μέρος των προφανών λύσεων για τον συνδυασμό των διαφόρων ενεργών
ουσιών και ότι ο συνδυασμός της μορφής και του σχήματος του σχεδίου του περί ου ο λόγος πλακιδίου εμφανίζεται ως συνένωση
«δύο βασικών γεωμετρικών σχημάτων», και «δη ενός βασικού γεωμετρικού σχήματος και μιας ακανόνιστης ενσφηνώσεως», αποτελούσας
μέρος των διαφόρων τρόπων εμφανίσεως του προϊόντος που έρχονται αυθόρμητα στον νου (σκέψεις 28 και 29 της προσβαλλόμενης αποφάσεως
στην υπόθεση T‑241/05 και αντίστοιχες σκέψεις των λοιπών προσβαλλομένων αποφάσεων).
74     Συναφώς, αντίθετα προς ό,τι υποστηρίζει η προσφεύγουσα, από τα ανωτέρω δεν προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών παραμόρφωσε το
περιεχόμενο κάποιου από τα σχετικά σχέδια συγκρίνοντάς το προς το βασικό γεωμετρικό σχήμα. Πράγματι, το Πρωτοδικείο έχει δεχθεί
ότι μια ακανόνιστη μορφή μπορεί να περιγραφεί ως παραλλαγή βασικών γεωμετρικών σχημάτων, στο μέτρο που οι διαφορές σε σχέση
με αυτά τα βασικά σχήματα δεν μπορούν να διακριθούν ευχερώς (βλ., υπό την έννοια αυτή, την προπαρατεθείσα απόφαση ωοειδές
πλακίδιο, σκέψεις 55 έως 57). Επομένως, το τμήμα προσφυγών συνέκρινε εν προκειμένω το συμμετρικό σχέδιο των σχετικών πλακιδίων
που απεικονίζει άνθος με τέσσερα, πέντε ή έξι πέταλα προς μία παραλλαγή ενός ορθογώνιου, πεντάγωνου ή εξάγωνου γεωμετρικού
σχήματος, χωρίς παραμόρφωση του περιεχομένου του στοιχείου αυτού.
75     Πάντως, ενόψει της απλότητας των εν λόγω σχεδίων και της ασήμαντης διαφορετικότητάς τους από τα βασικά γεωμετρικά σχήματα,
που προσφέρονται κυρίως για την προσθήκη ενεργού συστατικού στο μέσον του πλακιδίου απορρυπαντικού, το τμήμα προσφυγών θεώρησε,
χωρίς να έχει υποπέσει σε πλάνη εκτιμήσεως, ότι κάθε ένα από τα εν λόγω σχέδια θα γίνεται αντιληπτό ως μια ενσφήνωση επισημαίνουσα
την ύπαρξη ενός άλλου ενεργού συστατικού.
76     Επομένως, δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι το χρωματιστό σχέδιο κάθε σχετικού πλακιδίου δεν συγχέεται
με καμία πλευρά του εν λόγω προϊόντος ούτε το επιχείρημα ότι αυτό το σχέδιο εμφανίζει στοιχείο δυνάμενο να επηρεάσει σημαντικά
τον τρόπο που γίνεται αντιληπτό το αιτούμενο σήμα.
77     Τέλος, το τμήμα προσφυγών ορθώς επισήμανε, στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της συνολικής εντυπώσεως που δίδει κάθε αιτούμενο σήμα,
ότι ο συνδυασμός μορφής, χρωμάτων και σχεδίου αποτελεί, όσον αφορά κάθε πλακίδιο, παραλλαγή της συνήθους εμφανίσεως του σχετικού
προϊόντος, αποτελώντας ακατάλληλο τρόπο προκειμένου να εξατομικευθεί αυτό το προϊόν ως προερχόμενο από συγκεκριμένη επιχείρηση
και να διακρίνεται από αυτά των άλλων επιχειρήσεων και ότι ο οικείος μέσος καταναλωτής θα αντιλαμβάνεται κάθε αιτούμενο σήμα
αποκλειστικώς ως τη μορφή ενός απορρυπαντικού και όχι ως ένδειξη της εμπορικής καταγωγής του (σκέψεις 30 έως 33 της προσβαλλομένης
αποφάσεως στην υπόθεση T‑241/05 και αντίστοιχες σκέψεις των λοιπών προσβαλλομένων αποφάσεών του).
78     Πράγματι, κρίνεται ότι προσθήκη, στο μέσον του πλακιδίου, γεωμετρικού σχήματος μορφής όπως αυτό που παρουσιάζει καθένα από
τα εν λόγω σχέδια δεν μεταβάλλει ουσιωδώς την εξωτερική εμφάνιση του πλακιδίου. Ο συνδυασμός του λευκού τετράγωνου σχήματος
των σχετικών πλακιδίων με χρωματιστό σχέδιο, συγκεκριμένα τις σχετικές εικόνες ανθέων με τέσσερα, πέντε ή έξι πέταλα, δεν
διαφοροποιείται ουσιωδώς από την ερχόμενη αυθόρμητα στον νου μορφή του πλακιδίου απορρυπαντικού, όπου οι διάφορες ενεργές
ουσίες είναι κατανεμημένες κατά τρόπο διακοσμητικό.
79     Κατόπιν των ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν μπορεί βασίμως να υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών παρέλειψε να λάβει υπόψη τη συνολική
εντύπωση κάθε αιτουμένου σήματος, ούτε ότι παραγνώρισε το γεγονός ότι ένα σημείο μπορεί να επιτελεί ταυτοχρόνως περισσότερες
της μιας λειτουργίες.
80     Εξάλλου, στο μέτρο που η προσφεύγουσα βάλλει κατά της διατυπώσεως του σκεπτικού των προσβαλλομένων αποφάσεων όσον αφορά την
εκτίμηση της συνολικής εντυπώσεως κάθε σχετικού πλακιδίου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι από τις εν λόγω αποφάσεις δεν προκύπτει
ότι το τμήμα προσφυγών προέβαλε εσφαλμένες ή υπερβολικές απαιτήσεις στο πλαίσιο της εν λόγω εκτιμήσεως. Πράγματι, μολονότι
το τμήμα προσφυγών αναφέρθηκε, δίκην παραδείγματος, στην ανυπαρξία «ονομασίας, λεκτικής αναφοράς ή σημείου» επί του πλακιδίου
καθώς και στην ανυπαρξία «ειδικού, παράξενου ή ασυνήθους» χαρακτήρα του σχεδίου του, στηρίχθηκε, στην πραγματικότητα, στην
έλλειψη στοιχείου εξωτερικής εμφανίσεως δυνάμενου να επηρεάσει τον σχετικό τρόπο αντιλήψεως του οικείου μέσου καταναλωτή καθώς
και στην ανυπαρξία σχεδίου δυναμένου να καταστεί αντιληπτό και να απομνημονευθεί από τον καταναλωτή αυτόν (σκέψη 31 της προσβαλλομένης
αποφάσεως στην υπόθεση T‑241/05 και αντίστοιχες σκέψεις των λοιπών προσβαλλομένων αποφάσεων).
81     Εξάλλου, πρέπει να υπομνησθεί ότι η έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα όσον αφορά ένα σήμα δεν εξουδετερώνεται από τον περισσότερο
ή λιγότερο σημαντικό αριθμό παρομοίων μορφών στην αγορά [απόφαση του Πρωτοδικείου της 19ης Σεπτεμβρίου 2001, T‑335/99, Henkel
κατά ΓΕΕΑ (ερυθρόλευκο ορθογώνιο πλακίδιο), Συλλογή 2001, σ. II‑2581, σκέψη 57, που έχει επιβεβαιωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου
της 29ης Απριλίου 2004, C‑456/01 P και C‑457/01 P, Henkel κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. I‑5089, σκέψη 62], ούτε από την ανυπαρξία
στην αγορά μορφών ομοίων προς αυτή της οποίας ζητείται η καταχώριση [βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της
31ης Μαΐου 2006, T‑15/05, De Waele κατά ΓΕΕΑ (σχήμα λουκάνικου), Συλλογή 2006, σ. II‑1511, σκέψη 40].
82     Έτσι, εν προκειμένω, το τμήμα προσφυγών ορθώς έκρινε ότι κάθε αιτηθέν σήμα αποτελούσε παραλλαγή στοιχείων που έρχονταν αυθόρμητα
στον νου για τα οικεία προϊόντα, έστω και αν παρόμοιος συνδυασμός δεν υφίστατο στην αγορά. Το επιχείρημα της προσφεύγουσας,
που αντλείται από την προβαλλόμενη ανυπαρξία στην αγορά πλακιδίων εχόντων χρωματιστό σχέδιο, δεν μπορεί, επομένως, εν πάση
περιπτώσει, να ευδοκιμήσει.
83     Ούτε άλλωστε μπορεί να αμφισβητηθεί η ανυπαρξία διακριτικού χαρακτήρα από το γεγονός ότι το τμήμα προσφυγών δεν ανέφερε συγκεκριμένα
παραδείγματα πλακιδίων απορρυπαντικών χρησιμοποιουμένων στο εμπόριο. Πράγματι, ένα τέτοιο συμπέρασμα μπορεί κάλλιστα να στηρίζεται
σε πασίγνωστα γεγονότα προκύπτοντα από την πρακτική πείρα που αποκτάται γενικώς στο πλαίσιο της εμπορίας προϊόντων γενικής
καταναλώσεως, χωρίς να παρίσταται ανάγκη επικλήσεως συγκεκριμένων παραδειγμάτων [βλ., υπό την έννοια αυτή, την απόφαση του
Πρωτοδικείου της 10ης Νοεμβρίου 2004, T‑402/02, Storck κατά ΓΕΕΑ (σχήμα σγουρόχαρτου), Συλλογή 2004, σ. II‑3849, σκέψη 58].
84     Προκειμένου περί των επιχειρημάτων που αντλούνται από προγενέστερες καταχωρίσεις που έγιναν από το ΓΕΕΑ, πρέπει να υπομνησθεί
ότι, κατά πάγια νομολογία, η νομιμότητα των αποφάσεων του τμήματος προσφυγών πρέπει να εκτιμάται αποκλειστικώς και μόνο βάσει
του κανονισμού 40/94 και όχι βάσει πρακτικής στηριζομένης σε προγενέστερες αυτών αποφάσεις (βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της
12ης Ιανουαρίου 2006, C‑173/04 P, Deutsche SiSi-Werke κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2006, σ. I‑551, σκέψη 48, καθώς και την παρατιθέμενη
σχετικώς νομολογία).
85     Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να σημειωθεί ότι οι προβαλλόμενες εν προκειμένω από την προσφεύγουσα προγενέστερες καταχωρίσεις
δεν επιτρέπουν να καταδειχθεί ο διακριτικός χαρακτήρας των αιτουμένων σημάτων.
86     Πρώτον, προκειμένου περί καταχωρίσεων ως κοινοτικών σχημάτων βασικών γεωμετρικών σχημάτων και εικόνων ανθέων, πρέπει να υπομνησθεί
ότι ο μέσος καταναλωτής δεν αντιλαμβάνεται κατά τον ίδιο τρόπο ένα εικονιστικό σημείο ανεξάρτητο από την όψη των προϊόντων
που αυτό χαρακτηρίζει και τα στοιχεία ενός τρισδιάστατου σημείου που συγχέεται με την εξωτερική εμφάνιση του προϊόντος (βλ.
ανωτέρω σκέψη 43). Δεύτερον, η προβαλλόμενη ομοιότητα μεταξύ της μορφής με έξι πέταλα ορισμένων αιτουμένων σημάτων (υποθέσεις
T‑241/05, T‑262/05 και T‑346/05) και της λεκτικής αναφοράς Ariel δεν γίνεται ευχερώς αντιληπτή. Τρίτον, προκειμένου περί τρισδιάστατων
κοινοτικών σημάτων εχόντων το σχήμα πλακιδίων φερόντων σχήματα ομοιάζοντα προς το γράμμα «s», προς το σύμβολο «yin-yang» και
προς σταγόνα ύδατος, πρέπει να παρατηρηθεί ότι αυτά περιλαμβάνουν στοιχεία που δεν είναι παρόμοια προς αυτά των αιτουμένων
σημάτων.
87     Όσον αφορά την καταχώριση ορισμένων τέτοιων σημείων από το Γραφείο Σημάτων της Benelux, κατά πάγια νομολογία οι καταχωρίσεις
που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη αποτελούν στοιχεία τα οποία, χωρίς να είναι καθοριστικά, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη
για την καταχώριση ενός κοινοτικού σήματος (βλ., υπό την έννοια αυτή, την προπαρατεθείσα απόφαση ερυθρόλευκο πλακίδιο, σκέψη
58, καθώς και την παρατιθέμενη σχετικώς νομολογία). Όμως, η προσφεύγουσα δεν προβάλλει εν προκειμένω κανένα επιχείρημα αντλούμενο
από απόφαση του Γραφείου Σημάτων της Benelux.
88     Τέλος, προκειμένου περί των επικρίσεων της προσφεύγουσας κατά του ότι ελήφθη υπόψη η επιτακτική ανάγκη της διαθεσιμότητας
βασικών γεωμετρικών σχημάτων, πράγμα που προκύπτει από το αιτιολογικό επτά εκ των εννέα προσβαλλομένων αποφάσεων (βλ., ενδεικτικώς,
σκέψεις 35 έως 39 της προσβαλλομένης αποφάσεως στην υπόθεση T‑241/05), πρέπει να παρατηρηθεί ότι το επιχείρημα αυτό, το οποίο
βεβαίως είναι νομικώς αστήρικτο, δεν περιλαμβάνεται στις αποφάσεις, κατά τρόπο ρητό, αλλά μόνον ως εκ του περισσού και, επομένως,
δεν δικαιολογείται η ακύρωσή τους.
89     Επομένως, το αντλούμενο από αυτούς τους απρόσφορους ισχυρισμούς επιχείρημα πρέπει να απορριφθεί ως μη ασκούν επιρροή.
90     Κατόπιν των ανωτέρω, κρίνεται ότι το τμήμα προσφυγών απέδειξε επαρκώς κατά νόμο, όσον αφορά καθένα από τα αιτούμενα σήματα,
ότι, ενόψει της συνολικής εντυπώσεως που προκύπτει από τον συνδυασμό μορφής, χρωμάτων και σχεδίου των εν λόγω πλακιδίων, τα
τελευταία δεν επιτρέπουν στον οικείο μέσο καταναλωτή να εξατομικεύσει την εμπορική καταγωγή των εν λόγω προϊόντων όταν θα
χρειαστεί να κάνει την επιλογή του κατά τη στιγμή μιας αγοράς.
91     Κατά συνέπεια, οι προσφυγές πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες.

Επί των δικαστικών εξόδων
92     Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα εφόσον υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει αυτή να καταδικαστεί
στα δικαστικά έξοδα σύμφωνα με τα αιτήματα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει τις προσφυγές.
2)
Καταδικάζει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Legal
Vadapalas
Wahl
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 23 Μαΐου 2007.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon

H. Legal
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.