CELEX: 62002CJ0441
Παράβαση κράτους μέλους
Άρθρα 8 A και 48 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρα 18 ΕΚ και 39 ΕΚ)
Οδηγίες 64/221/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ και 90/364/ΕΟΚ
Κανονισμός (ΕΟΚ) 1612/68
Ελεύθερη κυκλοφορία των υπηκόων των κρατών μελών
Δημόσια τάξη
Δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής ζωής
Εθνική νομοθεσία περί απαγορεύσεως διαμονής και απομακρύνσεως
Διοικητική πρακτική
Ποινική καταδίκη
Απέλαση

περί απελάσεως αιτιολογείται εν μέρει από την επιδίωξη σκοπών γενικής προλήψεως, χωρίς να προσκομίσει στο Δικαστήριο
τις εν λόγω αποφάσεις, αλλά περιοριζόμενη στο να παραθέσει, και μόνο για ορισμένες από τις αποφάσεις αυτές, ένα μικρό απόσπασμα.
Έτσι, η Επιτροπή προφανώς παρέλειψε να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου αυτό να εξακριβώσει την
ύπαρξη της προβαλλόμενης παραβάσεως, πολλώ μάλλον όταν η Γερμανική Κυβέρνηση αμφισβητεί την αξιοπιστία των προσκομισθέντων
στοιχείων παραθέτοντας ορισμένο αριθμό περιπτώσεων στις οποίες, ειδικότερα, οι αποφάσεις είχαν ληφθεί κατόπιν διοικητικής
ενστάσεως των ενδιαφερομένων (υποθέσεις Condo και Procopio) κατά των αποφάσεων στις οποίες αναφέρεται στην προσφυγή της η
Επιτροπή.
99     Εξάλλου, οι έντεκα αποφάσεις που μνημονεύει η Επιτροπή είχαν ληφθεί, κατά τις πληροφορίες που προκύπτουν από το εισαγωγικό
της δίκης έγγραφο, μεταξύ Μαρτίου 1993 (υπόθεση Sassano) και Νοεμβρίου 1997 (υπόθεση Pugliese), δηλαδή κατά τη διάρκεια περιόδου
πέντε σχεδόν ετών. Έτσι, το Δικαστήριο δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να συναγάγει την ύπαρξη γενικής και πάγιας πρακτικής
αντίθετης προς το κοινοτικό δίκαιο, ενώ η Επιτροπή, η οποία δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα οποιοδήποτε τεκμήριο, δεν ήταν
σε θέση να του παράσχει τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να αμφισβητήσει τον ισχυρισμό της Γερμανικής Κυβερνήσεως ότι πρόκειται
για μεμονωμένες αποφάσεις και όχι για γενική και πάγια πρακτική.
100   Το συμπέρασμα αυτό επιβάλλεται ακόμη περισσότερο καθόσον, όπως υποστηρίζει η Γερμανική Κυβέρνηση, μια από τις γενικές διοικητικές
διατάξεις σχετικά με τον Ausländergesetz διαλαμβάνει ότι η απέλαση μπορεί να επιβληθεί μόνο για λόγους ειδικής προλήψεως και
σε περίπτωση πραγματικής και αρκούντως σοβαρής απειλής που θίγει θεμελιώδες συμφέρον της κοινωνίας.
101   Κατά συνέπεια, παρόλον ότι η Γερμανική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι μεμονωμένες αποφάσεις περί απελάσεως μπορεί να έχουν εκδοθεί
χωρίς να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι επιταγές που απορρέουν από την οδηγία 64/221, η αιτίαση της Επιτροπής που αντλείται από
την ύπαρξη διοικητικής πρακτικής που δεν συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο πρέπει, βάσει της νομολογίας που μνημονεύεται
στις σκέψεις 48 έως 50 της παρούσας αποφάσεως, να απορριφθεί ως αβάσιμη.
102   Η τρίτη αιτίαση πρέπει, επομένως, να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί της τέταρτης αιτιάσεως, που αντλείται από το ότι δεν λαμβάνεται επαρκώς υπόψη το θεμελιώδες δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής
ζωής κατά την έκδοση αποφάσεων περί απελάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
103   Η Επιτροπή προβάλλει ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να λαμβάνουν υπόψη, κατά την απέλαση κοινοτικών υπηκόων που στηρίζεται
στην εξαίρεση δημοσίας τάξεως την οποία ρυθμίζει η οδηγία 64/221, όχι μόνον τη θεμελιώδη αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των
προσώπων, αλλά και την επίπτωση της απελάσεως αυτής στα θεμελιώδη δικαιώματα, ειδικότερα το δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής
ζωής που καθιερώνει το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Προασπίσεως των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών,
που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ), δικαίωμα του οποίου την τήρηση υποχρεούται να διασφαλίζει
το Δικαστήριο (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 11ης Ιουλίου 2002, C-60/00, Carpenter, Συλλογή 2002, σ. I-6279, σκέψη 41).
104   Η Επιτροπή μνημονεύει συναφώς ορισμένο αριθμό περιπτώσεων στις οποίες, κατ’ αυτήν, οι γερμανικές διοικητικές αρχές παραβίασαν
την αρχή της αναλογικότητας κατά τρόπο εξαιρετικά βάναυσο και πρόδηλο. Επικαλείται δύο περιπτώσεις στις οποίες οι αρχές αυτές
δεν εξέτασαν το ζήτημα της αναλογικότητας, πέντε περιπτώσεις στις οποίες δεν προέβησαν στην εξέταση της αναλογικότητας λόγω
του ότι θεωρούσαν ότι η αυτόματη απέλαση δεν επέβαλλε μια τέτοια εξέταση, και δεκατέσσερις περιπτώσεις στις οποίες δεν λήφθηκε
επαρκώς υπόψη η σημασία του θεμελιώδους δικαιώματος για την προστασία της οικογενειακής ζωής.
105   Η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να αποδείξει την ύπαρξη διοικητικής πρακτικής που συνίσταται
στη μη στάθμιση του δικαιώματος για οικογενειακή ζωή με την ανάγκη διατηρήσεως της δημοσίας τάξεως. Αυτή η φερόμενη διοικητική
πρακτική δεν αποδείχθηκε, αφού ειδικότερα το γεγονός και μόνον ότι υπάρχουν ορισμένες αποφάσεις περί απελάσεως των οποίων
το σκεπτικό σιωπά ως προς τους οικογενειακούς δεσμούς των ενδιαφερομένων δεν επιτρέπει να συναχθεί η ύπαρξη μιας γενικής διοικητικής
πρακτικής.
106   Αντίθετα προς τους ισχυρισμούς της Επιτροπής, οι διατάξεις οι οποίες διέπουν την απέλαση των κοινοτικών υπηκόων, ειδικότερα
τα άρθρα 48 του Ausländergesetz και 12 του Aufenthaltsgesetz/EWG, επιβάλλουν σχεδόν υποχρεωτικά να εκτιμάται η αναλογικότητα
του μέτρου απελάσεως και να λαμβάνεται υπόψη η πρωταρχική σημασία της προστασίας του γάμου και της οικογενειακής ζωής. Κατά
το άρθρο 6 του Γερμανικού Συντάγματος, ο γάμος και η οικογένεια απολαύουν ειδικής προστασίας από το ομοσπονδιακό καθεστώς
και εναπόκειται στις διοικητικές αρχές να λαμβάνουν υποχρεωτικά υπόψη αυτόν τον συνταγματικό χαρακτηρισμό κατά την εφαρμογή
των κειμένων διατάξεων. Η Επιτροπή προσάπτει, κακώς, στις εν λόγω αρχές ότι δεν εκτίμησαν την αναλογικότητα, και, στις υποθέσεις
στις οποίες η Επιτροπή καταλήγει στον δυσανάλογο χαρακτήρα των αποφάσεων περί απελάσεως, τα κριτήρια που αυτή εφαρμόζει είναι
επίσης εσφαλμένα, πράγμα που οδηγεί σχεδόν αναμφισβήτητα σε εσφαλμένα συμπεράσματα.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
107   Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου η κατά περίπτωση εξέταση από τις εθνικές αρχές της ενδεχόμενης υπάρξεως προσωπικής
συμπεριφοράς που συνιστά ενεστώσα απειλή για τη δημόσια τάξη και, ενδεχομένως, η δίκαιη στάθμιση των υφιστάμενων νομίμων συμφερόντων
πρέπει να γίνεται τηρουμένων των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου (απόφαση Ορφανόπουλος και Oliveri, προπαρατεθείσα, σκέψη
95).
108   Συναφώς, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα θεμελιώδη δικαιώματα των οποίων την τήρηση διασφαλίζει το Δικαστήριο. Λόγοι γενικού
συμφέροντος δεν μπορούν να προβάλλονται προς δικαιολόγηση εθνικού μέτρου το οποίο είναι ικανό να παρεμποδίσει την άσκηση θεμελιωδών
ελευθεριών που διασφαλίζει η Συνθήκη παρά μόνον όταν το εν λόγω μέτρο λαμβάνει υπόψη τέτοια δικαιώματα (βλ., υπό το πνεύμα
αυτό, αποφάσεις της 18ης Ιουνίου 1991, C-260/89, EPT, Συλλογή 1991, σ. Ι-2925, σκέψη 43· της 26ης Ιουνίου 1997, C-368/95,
Familiapress, Συλλογή 1997, σ. Ι-3689, σκέψη 24· Carpenter, προπαρατεθείσα, σκέψη 40, και Ορφανόπουλος και Oliveri, προπαρατεθείσα,
σκέψη 97).
109   Στην αλληλουχία αυτή, αναγνωρίστηκε, στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου, η σημασία του να διασφαλίζεται η προστασία της οικογενειακής
ζωής των κοινοτικών υπηκόων προκειμένου να εξαλειφθούν τα εμπόδια στην άσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών που διασφαλίζει η
Συνθήκη. Ειδικότερα, δεν αμφισβητείται ότι η απέλαση προσώπου από τη χώρα όπου ζουν οι οικείοι του μπορεί να αποτελεί επέμβαση
στο δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής του ζωής, όπως αυτό κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ, που αποτελεί μέρος των
θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, προστατεύονται στην κοινοτική έννομη τάξη. Τέτοια επέμβαση
παραβιάζει την ΕΣΔΑ αν δεν πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, δηλαδή, αν δεν «προβλέπεται εκ του νόμου»,
δεν επιβάλλεται από έναν η περισσότερους νόμιμους στόχους βάσει της εν λόγω παραγράφου και δεν είναι «απαραίτητη, για μια
δημοκρατική κοινωνία», δηλαδή δεν δικαιολογείται από επιτακτική κοινωνική ανάγκη και είναι, ιδίως, ανάλογη προς τον νόμιμο
στόχο που επιδιώκεται (βλ., ειδικότερα, ΕΔΔΑ, απόφαση Boultif κατά Ελβετίας της 2ας Αυγούστου 2001,
Recueil des arrêts et décisions 2001-IX,
παράγραφοι 39, 41 και 46, και απόφαση Carpenter, προπαρατεθείσα, σκέψη 42).
110   Η Επιτροπή δεν απέδειξε την ύπαρξη, στη Γερμανία, διοικητικής πρακτικής αντίθετης προς τις επιταγές περί προστασίας του δικαιώματος
σεβασμού της οικογενειακής ζωής που να έχει τα χαρακτηριστικά της σταθερότητας και της γενικότητας που απαιτεί η νομολογία
του Δικαστηρίου.
111   Η Επιτροπή περιορίστηκε να απαριθμήσει στην προσφυγή της ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες η απόφαση περί απελάσεως δεν λάμβανε
επαρκώς υπόψη το δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής ζωής, ή ακόμα δεν λάμβανε καθόλου υπόψη το δικαίωμα αυτό, χωρίς να προσκομίσει
στο Δικαστήριο τις εν λόγω αποφάσεις, αλλά περιοριζόμενη στο να παραθέσει, και μόνο για ορισμένες από τις αποφάσεις αυτές,
ένα μικρό απόσπασμα. Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή προφανώς παρέλειψε να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία
στοιχεία προκειμένου αυτό να εξακριβώσει την ύπαρξη της προβαλλόμενης παραβάσεως, πολλώ μάλλον όταν η Γερμανική Κυβέρνηση
αμφισβητεί συγκεκριμένα (ειδικότερα στις υποθέσεις Solimando, Racabulto και Condo) το βάσιμο του ισχυρισμού της Επιτροπής
κατά τον οποίο το δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής ζωής δεν λήφθηκε επαρκώς υπόψη σε όλες τις αποφάσεις που παραθέτει η
τελευταία.
112   Εξάλλου, οι εν λόγω 21 αποφάσεις είχαν ληφθεί, κατά τις πληροφορίες που προκύπτουν από το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο, μεταξύ
Δεκεμβρίου 1992 (υπόθεση Torsello) και Μαρτίου 2001 (υπόθεση Θεοδωρίδη), δηλαδή κατά τη διάρκεια περιόδου εννέα σχεδόν ετών.
Έτσι, το Δικαστήριο δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να συναγάγει την ύπαρξη γενικής και πάγιας πρακτικής αντίθετης προς το
κοινοτικό δίκαιο, ενώ η Επιτροπή, η οποία δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα οποιοδήποτε τεκμήριο, δεν ήταν σε θέση να του παράσχει
τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να αμφισβητήσει τον ισχυρισμό της Γερμανικής Κυβερνήσεως ότι πρόκειται για μεμονωμένες αποφάσεις
και όχι για γενική και πάγια πρακτική.
113   Κατά συνέπεια, μολονότι η Γερμανική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι μεμονωμένες αποφάσεις περί απελάσεως μπορεί να έχουν εκδοθεί
χωρίς να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι επιταγές ως προς το δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής ζωής, η αιτίαση της Επιτροπής που
αντλείται από την ύπαρξη διοικητικής πρακτικής που δεν συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο πρέπει, υπό το φως της νομολογίας
που μνημονεύεται στις σκέψεις 48 έως 50 της παρούσας αποφάσεως, να απορριφθεί ως αβάσιμη.

Επί της πέμπτης αιτιάσεως, που αντλείται από τη συστηματική προσφυγή στην άμεση εκτέλεση των μέτρων απελάσεως παρά την έλλειψη
επείγουσας καταστάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
114   Η Επιτροπή προβάλλει ότι, όταν η δικαστική προσφυγή που ασκείται κατά του μέτρου απελάσεως δεν αφορά τη νομιμότητα του μέτρου
ή δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, το άρθρο 9, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 64/221 επιβάλλει, εκτός «επειγουσών
περιπτώσεων», την εφαρμογή προηγούμενης ειδικής διαδικασίας ενώπιον ανεξάρτητης αρχής η οποία υποχρεούται να διατυπώσει γνώμη.
Δεδομένου ότι στο γερμανικό δίκαιο περί αλλοδαπών δεν απαντά μια τέτοια ειδική διαδικασία κατά την έννοια της διατάξεως αυτής,
προκύπτει ότι, σε περίπτωση απελάσεως που πλήττει τους κοινοτικούς υπηκόους, το ανασταλτικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να αποκλειστεί
με διαταγή εκδιδόμενη κατ’ εφαρμογή του άρθρου 80, παράγραφος 2, στοιχείο 4, του VwGO παρά μόνο σε «επείγουσα περίπτωση» κατά
την έννοια της εν λόγω διατάξεως της οδηγίας 64/221.
115   Κατά την Επιτροπή, μια τέτοια επείγουσα περίπτωση δεν μπορεί να προληφθεί παρά μόνον όταν η άμεση εκτέλεση είναι το μόνο μέσο
για να προβλεφθεί ο κίνδυνος συγκεκριμένης, επικείμενης και σοβαρής προσβολής της δημοσίας τάξεως. Δεδομένου ότι η άμεση απέλαση
συνιστά προσβολή του θεμελιώδους δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας και του δικαιώματος σεβασμού της οικογενειακής ζωής,
απόκειται στην αρμόδια αρχή να αποδείξει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση της οποίας επιλαμβάνεται, ότι συντρέχουν οι προβλεπόμενες
προϋποθέσεις. Τουλάχιστον για τους κοινοτικούς υπηκόους οι οποίοι διαμένουν από μακρού εντός του κράτους μέλους υποδοχής,
η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει να διατάσσεται η άμεση εκτέλεση της αποφάσεως περί απελάσεως μόνον κατ’ εξαίρεση και αποκλειστικά
στις περιπτώσεις οι οποίες είναι πασιφανώς σοβαρές και επείγουσες.
116   Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, κατά το άρθρο 80, παράγραφος 2, σημείο 4, του VwGO, το ανασταλτικό αποτέλεσμα ενός μέτρου απελάσεως
μπορεί να αποκλειστεί στις περιπτώσεις όπου το μέτρο αυτό πλήττει κοινοτικό υπήκοο ο οποίος άσκησε ανακοπή ή ο οποίος άσκησε
προσφυγή ακυρώσεως, εφόσον υπάρχει ειδικό συμφέρον στην άμεση εκτέλεση της απελάσεως. Μολονότι αυτό το «ειδικό συμφέρον» πρέπει
να βαίνει πέραν του συμφέροντος που δικαιολογεί την ίδια την απέλαση, η γερμανική διοικητική πρακτική διαπιστώνει τακτικά,
κατά τρόπον οιονεί αυτόματο και χωρίς επαρκή αιτιολογία, την ύπαρξη ειδικού συμφέροντος προς άμεση εκτέλεση της απελάσεως.
Η εξέταση των περιπτώσεων που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή ουδόλως επιτρέπει να συναχθεί ότι οι διοικητικές αρχές λαμβάνουν υπόψη
το κριτήριο του επείγοντος που απαιτεί το κοινοτικό δίκαιο προκειμένου να προβούν στην άμεση εκτέλεση. Η Επιτροπή μνημονεύει
συναφώς 17 περιπτώσεις οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στις επιταγές της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως. Εκτός της οιονεί
συστηματικής προσφυγής στην άμεση εκτέλεση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η ύπαρξη ειδικού συμφέροντος του κοινωνικού συνόλου
προς άμεση εκτέλεση, συμφέρον το οποίο κατ’ ανάγκη βαίνει πέραν εκείνου, γενικού, που δικαιολογεί την απέλαση, έχει περισσότερο
χαρακτήρα λακωνικού ισχυρισμού παρά συγκεκριμένης αποδείξεως.
117   Επομένως, η γερμανική έννομη κατάσταση και η διοικητική πρακτική χρειάζονται διασαφήνιση κατά τρόπο που να μην αφήνουν συναφώς
την παραμικρή αμφιβολία.
118   Η Γερμανική Κυβέρνηση αντιτάσσει ότι η διαταγή άμεσης εκτελέσεως εκδίδεται κατόπιν ειδικής εξακριβώσεως των ειδικών προϋποθέσεων
που απαιτούνται προς έκδοση αυτής. Ο παραλληλισμός που παρατηρείται συχνά μεταξύ των αποφάσεων περί απελάσεως και των αποφάσεων
άμεσης εκτελέσεως, οι οποίες είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους, προκύπτει σχεδόν υποχρεωτικά από το γεγονός ότι κοινοτικοί υπήκοοι
που πληρούν τις πολύ αυστηρές προϋποθέσεις για να είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο του μέτρου απελάσεως πληρούν επίσης
σχεδόν πάντοτε τις προϋποθέσεις που επιτρέπουν να διαταχθεί η άμεση εκτέλεση της απελάσεως.
119   Η διαταγή άμεσης εκτελέσεως που συνοδεύει τις αποφάσεις περί απελάσεως δεν προσκρούει ούτε στις διαδικαστικές εγγυήσεις που
προβλέπει το γερμανικό δίκαιο. Αφενός, οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών μπορούν να αμύνονται κατά αποφάσεως περί απελάσεως
χρησιμοποιώντας τις ίδιες προσφυγές με εκείνες που διαθέτουν οι Γερμανοί υπήκοοι κατά των διοικητικών πράξεων και, αφετέρου,
έχουν πάντοτε την ευχέρεια να ζητούν το ευεργέτημα του ανασταλτικού αποτελέσματος της προσφυγής τους (άρθρο 80, παράγραφος
5, του VwGO). Το γερμανικό δίκαιο πληροί έτσι τις ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτεί το άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας
64/221 όσον αφορά το ανασταλτικό αποτέλεσμα ενός μέσου ένδικης προστασίας.
120   Εξάλλου, η ευρεία διαδικαστική προστασία την οποία η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας προσφέρει κατά των απελάσεων υπερβαίνει
κατά πολύ τις ελάχιστες εγγυήσεις που προβλέπει το άρθρο 9 της οδηγίας 64/221 και διασφαλίζει πραγματική προστασία των δικαιωμάτων
που οι κοινοτικοί υπήκοοι αντλούν από το κοινοτικό δίκαιο. Αφενός, η νομιμότητα και η σκοπιμότητα μιας βλαπτικής διοικητικής
πράξεως, έστω και αν πρόκειται για απόφαση περί απελάσεως, εξετάζονται ευθύς εξ αρχής πριν από την προσφυγή ακυρώσεως σε προηγούμενη
διαδικασία ενώπιον της διοικητικής αρχής. Αυτή η διαδικαστική προστασία εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και αν η απόφαση περί
απελάσεως συνοδεύεται από διαταγή άμεσης εκτελέσεως. Αφετέρου, ο έλεγχος εκ μέρους των διοικητικών δικαστηρίων είναι πάντοτε
δυνατός, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει προηγούμενη διαδικασία. Το διοικητικό δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως
τα ασκούντα επιρροή πραγματικά περιστατικά και εξετάζει πλήρως τη νομιμότητα της αποφάσεως περί απελάσεως τόσο από τυπική
όσο και από ουσιαστική άποψη.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
121   Επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 9, παράγραφος 1, της οδηγίας 64/221 σκοπό έχουν να διασφαλίσουν μια
ελάχιστη διαδικαστική εγγύηση στα πρόσωπα κατά των οποίων στρέφεται μια απόφαση περί απελάσεως. Το άρθρο αυτό, το οποίο εφαρμόζεται
σε τρεις περιπτώσεις, ήτοι εφόσον δεν προβλέπεται η δυνατότητα ασκήσεως ένδικης προσφυγής, εφόσον η προσφυγή αυτή αφορά μόνον
τη νομιμότητα της αποφάσεως ή δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, προβλέπει ότι επιλαμβάνεται της υποθέσεως αρμόδια αρχή διαφορετική
από αυτήν που έχει αρμοδιότητα να λάβει την απόφαση. Εκτός επειγουσών περιπτώσεων, η διοικητική αρχή λαμβάνει την απόφασή
της μόνον κατόπιν γνώμης που διατυπώνει η άλλη αρμόδια αρχή (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Ορφανόπουλος και Oliveri, προπαρατεθείσα,
σκέψη 105).
122   Η Επιτροπή δεν απέδειξε επίσης την ύπαρξη, στη Γερμανία, διοικητικής πρακτικής αντίθετης προς τις απαιτήσεις που απορρέουν
από το άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας 64/221 που να έχει τα χαρακτηριστικά της σταθερότητας και της γενικότητας που απαιτεί
η νομολογία του Δικαστηρίου.
123   Η Επιτροπή περιορίστηκε να απαριθμήσει στην προσφυγή της ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες η απόφαση άμεσης απελάσεως λήφθηκε
κατά παράβαση των επιταγών του εν λόγω άρθρου 9, παράγραφος 1, χωρίς ωστόσο να προσκομίσει στο Δικαστήριο τις εν λόγω αποφάσεις,
αφού μόνον ένα μικρό απόσπασμα αυτών παρατέθηκε στην προσφυγή. Και στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή προφανώς παρέλειψε
να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου αυτό να εξακριβώσει την ύπαρξη της προβαλλόμενης παραβάσεως,
πολλώ μάλλον όταν η Γερμανική Κυβέρνηση αμφισβητεί τη θέση που υποστηρίζει η Επιτροπή, ότι δηλαδή η εξέταση των περιπτώσεων
που της υποβλήθηκαν δεν επέτρεπε να συναχθεί ότι οι γερμανικές αρχές δεν έλαβαν υπόψη το κριτήριο του επείγοντος, την τήρηση
του οποίου επιβάλλει το κοινοτικό δίκαιο προτού χωρήσει η άμεση εκτέλεση.
124   Εξάλλου, οι 17 αποφάσεις που μνημονεύει η Επιτροπή είχαν ληφθεί, κατά τις πληροφορίες που προκύπτουν από το εισαγωγικό της
δίκης έγγραφο, μεταξύ Αυγούστου 1993 (υπόθεση Clarizia) και Ιουλίου 2000 (υπόθεση Moffa), δηλαδή κατά τη διάρκεια περιόδου
επτά σχεδόν ετών. Έτσι, το Δικαστήριο δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να συναγάγει την ύπαρξη γενικής και πάγιας πρακτικής
αντίθετης προς το κοινοτικό δίκαιο, ενώ η Επιτροπή, η οποία δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα οποιοδήποτε τεκμήριο, παρέλειψε
να του προσκομίσει τα αναγκαία στοιχεία για να αντικρούσει τη θέση της Γερμανικής Κυβερνήσεως κατά την οποία δεν υφίσταται
γενική και πάγια πρακτική υπό την έννοια που ισχυρίζεται η Επιτροπή.
125   Κατά συνέπεια, η αιτίαση της Επιτροπής, που αντλείται από την ύπαρξη διοικητικής πρακτικής ασυμβίβαστης προς το κοινοτικό
δίκαιο, πρέπει, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που μνημονεύεται στις σκέψεις 48 έως 50 της παρούσας αποφάσεως, να απορριφθεί
ως αβάσιμη.
126   Υπό το φως όλων των προεκτεθέντων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μη μεταφέροντας με
το άρθρο 12, παράγραφος 1, του Αufenthaltsgesetz/EWG στο εσωτερικό δίκαιο με την απαιτούμενη σαφήνεια τους προκύπτοντες από
το κοινοτικό δίκαιο όρους για τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 39
ΕΚ, 3 της οδηγίας 64/221 και 10 της οδηγίας 73/148.

Επί των δικαστικών εξόδων
127   Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ζήτησε να καταδικαστεί
η Επιτροπή και η τελευταία ηττήθηκε ως προς το ουσιώδες των ισχυρισμών της, επιβάλλεται να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 4, πρώτο εδάφιο, του ίδιου άρθρου, τα κράτη μέλη που παρενέβησαν στη διαφορά φέρουν τα έξοδά
τους.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μη μεταφέροντας με το άρθρο 12, παράγραφος 1, του νόμου σχετικά με την είσοδο και
τη διαμονή των υπηκόων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Gesetz über Einreise und Aufenthalt von Staatsangehörigen
der Mitgliedstaaten der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft), της 21ης Ιανουαρίου 1980, στο εσωτερικό δίκαιο με την απαιτούμενη
σαφήνεια τους προκύπτοντες από το κοινοτικό δίκαιο όρους για τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας, παρέβη τις υποχρεώσεις
που υπέχει από τα άρθρα 39 ΕΚ, 3 της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των
ειδικών μέτρων για τη μετακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών τα οποία δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας
ή δημοσίας υγείας, και 10 της οδηγίας 73/148/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1973, περί καταργήσεως των περιορισμών στη
διακίνηση και στη διαμονή των υπηκόων των κρατών μελών στο εσωτερικό της Κοινότητας στον τομέα της εγκαταστάσεως και της παροχής
υπηρεσιών.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3)
Καταδικάζει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
4)
Η Ιταλική Δημοκρατία φέρει τα έξοδά της.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.