CELEX: 62002TJ0043
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Κιτρικό οξύ
Άρθρο 81 ΕΚ
Πρόστιμο
Άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
Δυνατότητα καταλογισμού της συμπεριφοράς σε μια θυγατρική εταιρία
Αρχή της νομιμότητας των ποινών
Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων
Αρχή της αναλογικότητας
Αρχή ne bis in idem
Δικαίωμα προσβάσεως στον φάκελο

Cimenteries CBR κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 141 ανωτέρω, σκέψη 386 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
344   Εναπόκειται στην οικεία επιχείρηση να αποδείξει ότι το αποτέλεσμα στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή με την απόφασή της θα ήταν
διαφορετικό αν δεν λαμβανόταν υπόψη, ως επιβαρυντικό αποδεικτικό στοιχείο, ένα μη κοινοποιηθέν έγγραφο επί του οποίου στήριξε
η Επιτροπή τις κατηγορίες της κατά της επιχειρήσεως αυτής (απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 132 ανωτέρω,
σκέψεις 71 έως 73).
345   Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι, στις αιτιολογικές σκέψεις 279 και 281 της Αποφάσεως, η Επιτροπή χρησιμοποίησε,
εις βάρος της προσφεύγουσας, ορισμένα τμήματα των απαντήσεων της H & R και της HLR στην ανακοίνωση των αιτιάσεων όσον αφορά
τον ρόλο της Jungbunzlauer GmbH στο πλαίσιο της συμπράξεως.
346   Επ’ αυτού, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, αφού συνόψισε τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας σχετικά με τις ελαφρυντικές περιστάσεις
που εκτιμούσε ότι εδικαιούτο να επικαλεσθεί λόγω του αποκλειστικά παθητικού ρόλου ή του ρόλου ουραγού που διαδραμάτισε (αιτιολογικές
σκέψεις 275 έως 278 της Αποφάσεως) και προτού δώσει απάντηση στα ως άνω επιχειρήματα (αιτιολογικές σκέψεις 282 και 284 της
Αποφάσεως), η Επιτροπή συνόψισε τις δηλώσεις στις οποίες προέβησαν η H & R και η HLR με την αντίστοιχη απάντησή τους στην
ανακοίνωση των αιτιάσεων (αιτιολογικές σκέψεις 279 έως 281). Με τις ως άνω δηλώσεις, τα μέρη αυτά αμφισβήτησαν, κατ’ ουσίαν,
ότι η προσφεύγουσα διαδραμάτισε αποκλειστικά παθητικό ρόλο ή ρόλο ουραγού στο πλαίσιο της συμπράξεως.
347   Ωστόσο, χωρίς να είναι αναγκαίο να εξετασθεί αν οι αρχές που διατυπώνονται στις σκέψεις 343 και 344 ανωτέρω εφαρμόζονται στην
ανάλυση που αφορά όχι μόνον την ύπαρξη μιας συμπράξεως και τη συμμετοχή σε αυτή, αλλά και τον καθορισμό του ύψους των προστίμων,
επιβάλλεται η παρατήρηση ότι, προκειμένου να απορρίψει τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας όσον αφορά το ευεργέτημα των ελαφρυντικών
περιστάσεων λόγω του αποκλειστικά παθητικού ρόλου ή του ρόλου ουραγού που αυτή διαδραμάτισε, η Επιτροπή, ορθώς, στηρίχθηκε
αποκλειστικώς σε πληροφοριακά στοιχεία που η ίδια η προσφεύγουσα της είχε υποβάλει κατά τη διοικητική διαδικασία.
348   Συγκεκριμένα, στην αιτιολογική σκέψη 284 της Αποφάσεως, η Επιτροπή επικαλέσθηκε μόνον, προς στήριξη του συμπεράσματός της,
το γεγονός ότι, «από το 1994 και μετά η Jungbunzlauer [είχε αναλάβει] την ευθύνη της συλλογής των δεδομένων για τις πωλήσεις
και ότι ο διευθύνων σύμβουλός της [είχε προεδρεύσει] στις συνεδριάσεις του καρτέλ, [πράγμα που αρκούσε] για να αποδειχθεί
ότι η συμμετοχή της Jungbunzlauer στο καρτέλ ήταν ενεργός και υπερέβαινε κατά πολύ αυτό που η ίδια παραδέχεται». Πάντως, η
ίδια η προσφεύγουσα είχε παράσχει τα ως άνω πληροφοριακά στοιχεία στην Επιτροπή τόσο με το από 29 Απριλίου 1999 έγγραφό της
όσο και με το από 21 Μαΐου 1999 έγγραφό της.
349   Επομένως, το αποτέλεσμα στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή με την Απόφασή της δεν θα ήταν διαφορετικό αν οι απαντήσεις της H & R
και της HLR στην ανακοίνωση των αιτιάσεων είχαν αποκλεισθεί από τον φάκελο.
350   Κατά συνέπεια, το ως άνω σκέλος του λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
3.     Ως προς τα απαλλακτικά στοιχεία
351   Όσον αφορά τη μη κοινοποίηση απαλλακτικού εγγράφου, η οικεία επιχείρηση οφείλει απλώς να αποδείξει ότι η παράλειψη κοινοποιήσεως
του εγγράφου αυτού μπόρεσε να επηρεάσει, εις βάρος της επιχειρήσεως αυτής, την εξέλιξη της διαδικασίας και το περιεχόμενο
της αποφάσεως της Επιτροπής. Αρκεί να αποδείξει η επιχείρηση ότι θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιήσει το εν λόγω απαλλακτικό
έγγραφο για την άμυνά της, υπό την έννοια ότι, αν είχε μπορέσει να παραπέμψει στο έγγραφο αυτό κατά τη διοικητική διαδικασία,
θα είχε μπορέσει να επικαλεσθεί στοιχεία τα οποία δεν συμφωνούσαν με τους επαγωγικούς συλλογισμούς που διατύπωνε κατά το στάδιο
αυτό η Επιτροπή, και ότι θα μπορούσε, συνεπώς, να έχει επηρεάσει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, τις εκτιμήσεις που επρόκειτο να διατυπώσει
η Επιτροπή με την απόφασή της, τουλάχιστον ως προς τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της συμπεριφοράς που της προσήφθη και, ως
εκ τούτου, ως προς το επίπεδο του προστίμου. Στο πλαίσιο αυτό, η πιθανότητα να μπορούσε ένα μη κοινοποιηθέν έγγραφο να επηρεάσει
την εξέλιξη της διαδικασίας και το περιεχόμενο της αποφάσεως της Επιτροπής δεν μπορεί να αποδειχθεί παρά μόνον μετά από προκριματική
εξέταση ορισμένων αποδεικτικών στοιχείων από την οποία να προκύπτει ότι τα μη κοινοποιηθέντα έγγραφα μπορούσαν να έχουν –σε
σχέση προς αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία– μη ευκαταφρόνητη σημασία (απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 132
ανωτέρω, σκέψεις 74 έως 76).
352   Η προσφεύγουσα προβάλλει, πρώτον, ότι, στην υποσημείωση 113 (αιτιολογική σκέψη 217) της Αποφάσεως, η Επιτροπή αναφέρθηκε στο
τμήμα της απαντήσεως της Cerestar στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, στο οποίο, όσον αφορά την πραγματική εφαρμογή της συμπράξεως,
η εν λόγω επιχείρηση τόνισε ότι αρνήθηκε να προσχωρήσει σε ορισμένες συμφωνίες καθορισμού των τιμών και ότι, από τον Ιανουάριο
του 1992, εφάρμοζε πάντοτε χαμηλότερες τιμές από εκείνες των άλλων παραγωγών. Κατά την προσφεύγουσα, οι ως άνω δηλώσεις της
Cerestar θα μπορούσαν να της είναι χρήσιμες ενόψει της άμυνάς της, δεδομένου ότι αυτές στηρίζουν την επιχειρηματολογία της
όσον αφορά την έλλειψη πραγματικού αντικτύπου της συμπράξεως στην αγορά.
353   Πάντως, το γεγονός και μόνον ότι η Cerestar προέβαλε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια επιχειρήματα με την προσφεύγουσα όσον αφορά την
προβαλλομένη μη τήρηση των συμφωνηθέντων κανόνων δεν μπορεί να συνιστά απαλλακτικό στοιχείο.
354   Πρώτον, επιβάλλεται όντως η διαπίστωση ότι, στην αιτιολογική σκέψη 218 της Αποφάσεως, η Επιτροπή απέρριψε την επιχειρηματολογία
που προέβαλαν η Cerestar και η προσφεύγουσα, στηριζόμενη ιδίως σε μια δήλωση της ADM, η οποία είχε επισυναφθεί στην ανακοίνωση
των αιτιάσεων. Σύμφωνα με την εν λόγω δήλωση της ADM, η προσφεύγουσα είχε διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη σύμπραξη και επιθυμούσε
να υπάρξει σταθερότητα στην αγορά. Επιπλέον, στην αιτιολογική σκέψη 219 της Αποφάσεως, η Επιτροπή επικαλέσθηκε τη νομολογία
του Πρωτοδικείου σύμφωνα με την οποία μια επιχείρηση, που παρά τη διαβούλευση με τους ανταγωνιστές της ακολουθεί μια λίγο
ως πολύ ανεξάρτητη πολιτική στην αγορά, ενδέχεται απλώς να επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τη σύμπραξη προς όφελός της. Πάντως,
μια απλή υπενθύμιση της νομολογίας δεν μπορεί να συνιστά επιβαρυντικό στοιχείο, δεδομένου ότι η τελευταία είναι, εν πάση περιπτώσει,
δημόσια και προσιτή, ανεξάρτητα από τα έγγραφα ενός συγκεκριμένου διοικητικού φακέλου.
355   Δεύτερον, το γεγονός και μόνον ότι η ADM και η Cerestar επικαλέσθηκαν τα ίδια επιχειρήματα με την προσφεύγουσα και ότι μία
από αυτές χρησιμοποίησε περισσότερους πόρους για την άμυνά της δεν αρκεί για να θεωρηθούν τα εν λόγω επιχειρήματα ως «απαλλακτικά
στοιχεία».
356   Επομένως, έστω και αν η προσφεύγουσα μπορούσε να επικαλεσθεί το εν λόγω τμήμα της απαντήσεως της Cerestar στην ανακοίνωση
των αιτιάσεων κατά τη διοικητική διαδικασία, οι εκτιμήσεις στις οποίες προέβη η Επιτροπή δεν θα μπορούσαν να επηρεασθούν από
αυτό.
357   Δεύτερον, η προσφεύγουσα επικαλείται το γεγονός ότι, στις υποσημειώσεις 118 (αιτιολογική σκέψη 220) και 119 (αιτιολογική σκέψη
223) της Αποφάσεως, η Επιτροπή αναφέρθηκε, αφενός, στην απάντηση της H & R στην ανακοίνωση των αιτιάσεων και, αφετέρου, σε
μια έκθεση εμπειρογνωμόνων που προσκόμισε η ADM. Τα δύο αυτά έγγραφα θα μπορούσαν επίσης, κατά την προσφεύγουσα, να της παράσχουν
τη δυνατότητα να διευρύνει την επιχειρηματολογία της ως προς την έλλειψη πραγματικού αντικτύπου της συμπράξεως.
358   Πάντως, όπως κρίθηκε ανωτέρω, η Επιτροπή στηρίχθηκε σε πλείονα στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται ορισμένα αποδεικτικά έγγραφα,
και μπορούσε ορθώς να εκτιμήσει, στην αιτιολογική σκέψη 226 της Αποφάσεως, ότι, ναι μεν τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν με
τα ως άνω έγγραφα είχαν μια ορισμένη αξία, πλην όμως δεν αποδείκνυαν την έλλειψη αντικτύπου της συμπράξεως στην αγορά.
359   Κατά συνέπεια, έστω και αν η προσφεύγουσα μπορούσε να επικαλεσθεί τα ως άνω έγγραφα κατά τη διοικητική διαδικασία, οι εκτιμήσεις
στις οποίες προέβη η Επιτροπή δεν θα μπορούσαν να επηρεασθούν από τα έγγραφα αυτά.
360   Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, ο λόγος ακυρώσεως που αντλείται από την προσβολή του δικαιώματος προσβάσεως στον φάκελο
πρέπει να απορριφθεί.
VIII –
Επί της εκτάσεως της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας ως προς το ύψος του προστίμου
Α –
Εισαγωγή
361   Η Jungbunzlauer επισημαίνει ότι η Απόφαση εκδόθηκε μόλις περίπου εξίμισι έτη μετά την παύση της παραβάσεως. Ειδικότερα, ο
χρόνος που διέρρευσε μεταξύ της παύσεως της παραβάσεως και της επίσημης κινήσεως της διαδικασίας, στις 28 Μαρτίου 2000, ήταν
πολύ μακρός. Κατά τη Jungbunzlauer, το γεγονός αυτό επηρέασε διττώς τον καθορισμό του ύψους του προστίμου.
Β –
Επί του ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε από τις οικείες επιχειρήσεις το 2000
1.     Επιχειρήματα των διαδίκων
362   Η Jungbunzlauer, αναφερόμενη στον πίνακα που εμφαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 50 της Αποφάσεως, παρατηρεί ότι η Επιτροπή,
προκειμένου να λάβει υπόψη, στο πλαίσιο του υπολογισμού του ύψους του προστίμου, το μέγεθος των οικείων επιχειρήσεων και των
ομίλων στους οποίους αυτές ανήκουν, δεν έλαβε υπόψη το ύψος των κύκλων εργασιών που αφορούν την περίοδο κατά την οποία υφίστατο
η σύμπραξη (1991 έως 1995), αλλά στηρίχθηκε, συναφώς, στον κύκλο εργασιών του έτους 2000. Πάντως, η Jungbunzlauer υπογραμμίζει
ότι, από την παύση της παραβάσεως το 1995, ο κύκλος εργασιών της αυξήθηκε σημαντικά: το 1995, ο όμιλος Jungbunzlauer είχε
πραγματοποιήσει μόνον το 76,3 % του σημερινού κύκλου εργασιών του και, από το 1999 έως το 2000, ο κύκλος εργασιών του ομίλου
είχε αυξηθεί κατά 13,5 %.
363   Η Jungbunzlauer υποστηρίζει ότι η Επιτροπή, με τις κατευθυντήριες γραμμές της, ανέφερε ότι επρόκειτο να λαμβάνει υπόψη την
«πραγματική οικονομική δυνατότητα του αυτουργού της παράβασης να προξενήσει σημαντική ζημία σε άλλους οικονομικούς παράγοντες»
(σημείο 1 Α, τέταρτο εδάφιο). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα μπορούσε να στηριχθεί μόνον στο μέγεθος των οικείων επιχειρήσεων
κατά το χρονικό σημείο της παραβάσεως, δεδομένου ότι το εν λόγω πληροφοριακό στοιχείο είναι το μόνο που παρέχει τη δυνατότητα
να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό και ότι η σπουδαιότητα του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε από τις εν λόγω επιχειρήσεις
σε μια πολύ μεταγενέστερη περίοδο δεν θα είχε καμία αξία.
364   Επιπλέον, η μέθοδος υπολογισμού που επέλεξε η Επιτροπή θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοήσει αδίκως τις επιχειρήσεις που επωφελήθηκαν
από τη σύμπραξη και οι οποίες, μετά την παύση της συμπράξεως, υποχρεώθηκαν να αντιμετωπίσουν μια σημαντική μείωση του κύκλου
εργασιών τους. Αντιθέτως, οι επιχειρήσεις οι οποίες, όπως η Jungbunzlauer, πραγματοποίησαν αύξηση του κύκλου εργασιών τους
από την παύση της συμπράξεως θα περιέρχονταν αδίκως σε μειονεκτική θέση, πράγμα που θα συνιστούσε παράλογο αποτέλεσμα.
365   Η Jungbunzlauer εκτιμά ότι η Επιτροπή εσφαλμένως αντιτάσσει στο ως άνω επιχείρημα ότι, αν είχε επιβάλει στη Jungbunzlauer
πρόστιμο σε προγενέστερη περίοδο, η εν λόγω επιχείρηση θα είχε θιγεί ακόμη αυστηρότερα από το πρόστιμο. Συγκεκριμένα, αν η
Επιτροπή είχε λάβει την Απόφασή της σε περίοδο προγενέστερη του έτους 2001, το πρόστιμο θα ήταν αισθητά χαμηλότερο.
366   Η Επιτροπή απορρίπτει την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
2.     Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
367   Πρέπει να υπομνηστεί ότι η εφαρμογή του πολλαπλασιαστικού συντελεστή αποσκοπεί στη διασφάλιση του αποτρεπτικού αποτελέσματος
του προστίμου. Το εν λόγω αποτέλεσμα παρέχει τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη το μέγεθος και οι συνολικοί πόροι των οικείων
επιχειρήσεων κατά το χρονικό σημείο της επιβολής του προστίμου.
368   Έστω και αν υποτεθεί ότι, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, ο ολικός κύκλος εργασιών των εμπλεκομένων μερών σημείωσε εξέλιξη
μεταξύ της παύσεως της συμπράξεως και του έτους 2000, γεγονός παραμένει ότι η Επιτροπή, εφαρμόζοντας επί των προστίμων, όπως
αυτά υπολογίσθηκαν για την ADM, την HLR και την H & R, πολλαπλασιαστικό συντελεστή 2 και 2,5 αντιστοίχως, δεν έλαβε υπόψη
έναν πολύ ακριβή υπολογισμό στηριζόμενο στους ως άνω κύκλους εργασιών, αλλά ισχυρίστηκε ότι υφίστατο, ως προς τους εν λόγω
κύκλους εργασιών, διαφορά τάξεως μεγέθους. Πάντως, η προσφεύγουσα δεν ισχυρίζεται καν ότι η ως άνω ουσιώδης διαφορά τάξεως
μεγέθους μεταβλήθηκε μεταξύ 1995 και 2000.
369   Επομένως, σε αντίθεση με ό,τι υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η Επιτροπή, στηριζόμενη στον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε
από τις οικείες επιχειρήσεις το 2000 προκειμένου να διαμορφώσει το ύψος των προστίμων, δεν παραβίασε ούτε τις κατευθυντήριες
γραμμές ούτε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.
370   Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθούν οι λόγοι ακυρώσεως που προέβαλε η προσφεύγουσα.
Γ –
Επί του ότι η Επιτροπή κατέστησε αυστηρότερη την πολιτική της στον τομέα των προστίμων
1.     Επιχειρήματα των διαδίκων
371   Η Jungbunzlauer ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή, εκδίδοντας την Απόφαση και, γενικότερα, κατά το έτος 2001, κατέστησε ουσιωδώς
αυστηρότερη την πολιτική της στον τομέα των προστίμων. Πάντως, κατά τη Jungbunzlauer, λόγω της ασυνήθως μακράς διάρκειας της
διαδικασίας εν προκειμένω, στην εν λόγω επιχείρηση επιβλήθηκε πρόστιμο που αντιστοιχεί στη νέα αυστηρότερη πρακτική της Επιτροπής.
Αντιθέτως, αν η διαδικασία είχε περατωθεί νωρίτερα, η Jungbunzlauer θα είχε επωφεληθεί από την αφορώσα τη λήψη αποφάσεων προγενέστερη
πρακτική, η οποία ήταν πολύ ευνοϊκότερη για τις οικείες επιχειρήσεις.
372   Η Jungbunzlauer εκτιμά ότι η ασυνήθως μακρά διάρκεια της διαδικασίας επιβεβαιώνεται από μια σύγκριση με τις αποφάσεις «Αμινοξέα»
και «Βιταμίνες». Συγκεκριμένα, κατά τη Jungbunzlauer, αυτές οι δύο άλλες υποθέσεις αποτέλεσαν αντικείμενο πολύ ταχύτερης επεξεργασίας
απ’ ό,τι η υπό κρίση υπόθεση: στην υπόθεση «Αμινοξέα», η σύμπραξη έπαυσε να υφίσταται στα μέσα του έτους 1995 και η απόφαση
εκδόθηκε μόλις πέντε έτη αργότερα· στην υπόθεση «Βιταμίνες», η σύμπραξη έπαυσε να υφίσταται την άνοιξη του 1999 και η απόφαση
εκδόθηκε μόνο δύο έτη και εννέα μήνες αργότερα. Αντιθέτως, στην υπό κρίση υπόθεση, η Απόφαση εκδόθηκε μόνον εξίμισι έτη μετά
την οριστική παύση των συμφωνιών. Τούτο προκαλεί κατάπληξη, πολλώ μάλλον εφόσον, σε σύγκριση με τις εν λόγω άλλες υποθέσεις,
η προκειμένη υπόθεση ήταν πολύ λιγότερο περίπλοκη, τόσο από ουσιαστικής όσο και από διαδικαστικής απόψεως.
373   Η Jungbunzlauer εκτιμά ότι, κατά απολύτως ρεαλιστικό τρόπο, η διαδικασία της προκειμένης υποθέσεως έπρεπε να περατωθεί εντός
δύο ή τριών ετών. Επιπλέον, η Jungbunzlauer θεωρεί ότι, αν η διαδικασία είχε περατωθεί νωρίτερα, αφενός, τα επιλεγέντα κριτήρια
θα ήσαν πολύ λιγότερο αυστηρά από εκείνα που εφαρμόστηκαν κατά την έκδοση της Αποφάσεως και, αφετέρου, η Απόφαση θα μπορούσε
να έχει εκδοθεί ακόμη και πριν από τη δημοσίευση των κατευθυντηρίων γραμμών, οπότε θα εφαρμοζόταν η προγενέστερη μέθοδος υπολογισμού.
374   Κατά τη Jungbunzlauer, η διαφορά ως προς τη διάρκεια επεξεργασίας των ως άνω υποθέσεων μπορεί να εξηγηθεί μόνο λόγω της απονομής
διαφορετικού επιπέδου προτεραιότητας στις τελευταίες. Η Jungbunzlauer δεν αμφισβητεί ότι η Επιτροπή μπορεί να θέτει προτεραιότητες
με βάση τη σημασία που αποδίδεται στις υποθέσεις υπό το πρίσμα της πολιτικής ανταγωνισμού. Ωστόσο, τούτο δεν θα μπορούσε να
καταλήγει στο να επιβάλλεται σε μια επιχείρηση, την οποία αφορά μια υπόθεση ήσσονος προτεραιότητος, υψηλότερο πρόστιμο απ’
ό,τι σε άλλες επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε υποθέσεις που έχουν προτεραιότητα. Επιπλέον, αυτός ο τρόπος ενέργειας είναι
αντιπαραγωγικός με γνώμονα τον επιδιωκόμενο από τα πρόστιμα σκοπό αποτροπής.
375   Η Επιτροπή απορρίπτει την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
2.     Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
376   Η προσφεύγουσα εκτιμά, κατ’ ουσίαν, ότι, αν η διαδικασία έρευνας της υποθέσεως εκ μέρους της Επιτροπής είχε περατωθεί νωρίτερα,
αυτή θα είχε επωφεληθεί από μια προγενέστερη πρακτική αφορώσα τη λήψη αποφάσεων και από κριτήρια για τον καθορισμό του ύψους
του προστίμου, τα οποία θα ήσαν πολύ λιγότερο αυστηρά. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι η Απόφαση θα μπορούσε να έχει εκδοθεί
ακόμη και πριν από τη δημοσίευση των κατευθυντηρίων γραμμών, οπότε αυτή θα μπορούσε να επωφεληθεί από την προγενέστερη μέθοδο
υπολογισμού των ποσών των προστίμων.
377   Συναφώς, το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει επιβάλει κατά το παρελθόν πρόστιμα ενός ορισμένου ύψους
για ορισμένες μορφές παραβάσεων δεν της στερεί τη δυνατότητα να αυξάνει το ύψος αυτό, εντός των ορίων που τίθενται με τον
κανονισμό 17, αν αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να κατοχυρωθεί η εφαρμογή της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού. Αντιθέτως,
η αποτελεσματική εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων του ανταγωνισμού προϋποθέτει ότι η Επιτροπή μπορεί οποτεδήποτε να προσαρμόζει
το ύψος των προστίμων στις ανάγκες της πολιτικής αυτής (βλ. απόφαση LR AF 1998 κατά Επιτροπής, σκέψη 88 ανωτέρω, σκέψη 237
και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Κατά συνέπεια, η προσφεύγουσα δεν μπορεί να επικαλεσθεί το ευεργέτημα μιας προγενέστερης
πρακτικής αφορώσας τη λήψη αποφάσεων για τον λόγο και μόνον ότι η απόφαση που την αφορά έπρεπε, επίσης, να έχει εκδοθεί προγενεστέρως.
378   Εξάλλου και εν πάση περιπτώσει, το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι η αφορώσα τη λήψη αποφάσεων πρακτική της Επιτροπής για τον
καθορισμό του ύψους του προστίμου με την Απόφαση απορρέει από την εφαρμογή των κριτηρίων που ορίζονται στις κατευθυντήριες
γραμμές.
379   Επιπλέον, το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι, τον Αύγουστο του 1995, η Επιτροπή ενημερώθηκε από το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης
ότι το τελευταίο διεξήγε έρευνα σχετικά με την αγορά του κιτρικού οξέος. Τον Απρίλιο του 1997, η Επιτροπή ενημερώθηκε από
το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με το γεγονός ότι η προσφεύγουσα είχε συμμετάσχει σε μια σύμπραξη στις Ηνωμένες
Πολιτείες. Τέλος, τον Αύγουστο του 1997, η Επιτροπή απέστειλε αιτήσεις παροχής πληροφοριών στους τέσσερις σημαντικότερους
παραγωγούς κιτρικού οξέος της Κοινότητας, στους οποίους περιλαμβάνεται η Jungbunzlauer.
380   Λαμβανομένων υπόψη των ως άνω στοιχείων, το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι απλώς και μόνον η κοινοποίηση πληροφοριακών στοιχείων
στην Επιτροπή από αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές τρίτων χωρών δεν μπορεί να συνεπάγεται, για την Επιτροπή, υποχρέωση να
διεξαγάγει έρευνα της υποθέσεως. Συγκεκριμένα, η γενικότερη αποστολή εποπτείας στον τομέα του ανταγωνισμού, που ανατέθηκε
στην Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 85 ΕΚ, δεν συνεπάγεται, για την Επιτροπή, υποχρέωση να κινεί διαδικασίες που αποσκοπούν στη
διαπίστωση ενδεχομένων παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Οκτωβρίου 2002, C-238/99 P, C-244/99 P,
C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P, C-252/99 P και C-254/99 P, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή
2002, σ. I-8375, σκέψεις 447 και 448, και του Πρωτοδικείου της 18ης Σεπτεμβρίου 1992, T‑24/90, Automec κατά Επιτροπής, Συλλογή
1992, σ. II-2223, σκέψη 74). Συνεπώς, δεν μπορεί να υπάρξει υποχρέωση της Επιτροπής να κινήσει διαδικασία έρευνας της υποθέσεως
βάσει των πληροφοριακών στοιχείων που παρέσχε το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης.
381   Ωστόσο, ναι μεν η Επιτροπή δεν μπορεί να υποχρεωθεί να κινήσει διαδικασία κατόπιν της λήψεως πληροφοριακών στοιχείων που κοινοποιήθηκαν
από αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές τρίτων χωρών, πλην όμως η Επιτροπή μπορεί, με δική της πρωτοβουλία, να κινήσει μια
τέτοια διαδικασία κατόπιν της λήψεως τέτοιων πληροφοριακών στοιχείων. Έτσι, εν προκειμένω, η Επιτροπή κίνησε μια διαδικασία
λίγο μετά την κοινοποίηση του πληροφοριακού στοιχείου ότι η προσφεύγουσα είχε συμμετάσχει σε μια σύμπραξη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επομένως, το Πρωτοδικείο εκτιμά ότι, εν προκειμένω, δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι δεν άρχισε να ερευνά την υπόθεση
πριν από τον Αύγουστο του 1997.
382   Επιπλέον, το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι η προσφεύγουσα θεωρεί ότι μια έρευνα, εκ μέρους της Επιτροπής, διάρκειας δύο έως
τριών ετών για την υπό κρίση υπόθεση είναι απολύτως ρεαλιστική.
383   Επομένως, έστω και αν έπρεπε να γίνει δεκτό ότι, εν προκειμένω, η εκ μέρους της Επιτροπής έρευνα της υποθέσεως δεν θα μπορούσε
να διαρκέσει πλέον των τριών ετών, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, οι κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν στις 14 Ιανουαρίου
1998 θα είχαν, κατά πάσα πιθανότητα, ληφθεί υπόψη από την Επιτροπή για τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου της προσφεύγουσας.
384   Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο εκτιμά ότι η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει ότι, αν δεν υφίστατο η προβαλλομένη καθυστέρηση ως
προς την επεξεργασία της υπό κρίση υποθέσεως από την Επιτροπή, θα είχε επωφεληθεί από κριτήρια καθορισμού του ύψους του προστίμου
και, επομένως, από πρακτική αφορώσα τη λήψη αποφάσεων, που είναι προγενέστερα εκείνων που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες
γραμμές.
385   Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της προσφεύγουσας που αντλείται από το ότι εφαρμόστηκαν επ’ αυτής αυστηρότερες
αρχές και μια αυστηρότερη πρακτική για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, λόγω της προβαλλομένης καθυστερήσεως ως προς
την εξέταση της υποθέσεως από την Επιτροπή.
386   Δεδομένου ότι κανένας από τους λόγους ακυρώσεως που προβλήθηκαν κατά της Αποφάσεως δεν έγινε δεκτός, δεν συντρέχει λόγος να
μειωθεί το ύψος του προστίμου δυνάμει των εξουσιών πλήρους δικαιοδοσίας που έχει το Πρωτοδικείο. Επομένως, η προσφυγή πρέπει
να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
387   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα, σύμφωνα με τα αιτήματα της καθής και του παρεμβαίνοντος.
388   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του ιδίου κανονισμού, τα θεσμικά όργανα που παρεμβαίνουν  στη δίκη φέρουν τα
δικαστικά τους έξοδα. Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο, ως παρεμβαίνον, φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η Jungbunzlauer AG φέρει τα δικαστικά της έξοδα καθώς και τα έξοδα της Επιτροπής.
3)
Το Συμβούλιο φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Azizi
Jaeger
Dehousse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 27 Σεπτεμβρίου 2006.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon

J. Azizi
Πίνακας περιεχομένων
Ιστορικό της διαφοράς
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
I –  Επί της παραβιάσεως της αρχής «ουδεμία ποινή άνευ νόμου»
Α – Επί της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας που προβλήθηκε ως προς το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Β – Επί της σύμφωνης ερμηνείας του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
II –  Επί του αποδέκτη της αποφάσεως
Α – Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Β – Επί του λόγου ακυρώσεως που αντλείται από εσφαλμένο προσδιορισμό του αποδέκτη της Αποφάσεως
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
III –  Επί της σοβαρότητας της παραβάσεως
Α – Ως προς την ύπαρξη πραγματικού αντικτύπου της συμπράξεως στην αγορά
1.  Εισαγωγή
2.  Επί της υπάρξεως πλανών εκτιμήσεως
α) Επί του ότι η Επιτροπή επέλεξε εσφαλμένη μέθοδο για να αποδείξει ότι η σύμπραξη είχε πραγματικό αντίκτυπο στην αγορά
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
–  Σύνοψη της αναλύσεως που πραγματοποίησε η Επιτροπή
–  Εκτίμηση
β) Επί της εκτιμήσεως της εξελίξεως των τιμών του κιτρικού οξέος
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
3.  Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Β – Επί της προσαρμογής του ύψους του προστίμου με βάση το σχετικό μέγεθος των οικείων επιχειρήσεων
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
α) Εισαγωγή
β) Επί των αιτιάσεων που αντλούνται από την παραβίαση της «αρχής της ατομικής αξιολογήσεως των προστίμων» και των κατευθυντηρίων
γραμμών
γ) Επί της παραβιάσεως της αρχής της αναλογικότητας
δ) Επί της παραβιάσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως
IV –  Επί των ελαφρυντικών περιστάσεων
Α – Επί της παραβάσεως των κατευθυντηρίων γραμμών
1.  Επί του ότι η Jungbunzlauer GmbH διαδραμάτισε αποκλειστικώς ρόλο ουραγού κατά τη διάπραξη της παραβάσεως
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
2.  Επί της μη ουσιαστικής εφαρμογής της συμπράξεως από τη Jungbunzlauer GmbH
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Β – Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
V –  Επί της μη συνεκτιμήσεως των προστίμων που επιβλήθηκαν εντός άλλων κρατών
Α – Επιχειρήματα των διαδίκων
Β – Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
VI –  Επί του ανωτάτου ορίου του ύψους των προστίμων, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
Α – Εισαγωγή
Β – Επί της αρνήσεως της Επιτροπής να λάβει υπόψη τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της επονομαζόμενης υποθέσεως «Γλυκονικό
νάτριο»
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Γ – Επί της συνεκτιμήσεως του κύκλου εργασιών της Jungbunzlauer Holding AG
1.  Εισαγωγή
2.  Επί της παραβιάσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
3.  Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
4.  Επί της υπάρξεως πλάνης εκτιμήσεως που αντλείται από το ότι η Επιτροπή αρνήθηκε να λάβει υπόψη τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν
εντός άλλων κρατών
VII –  Επί της προσβολής του δικαιώματος προσβάσεως στον φάκελο
Α – Επιχειρήματα των διαδίκων
Β – Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
1.  Εισαγωγή
2.  Ως προς τα επιβαρυντικά στοιχεία
3.  Ως προς τα απαλλακτικά στοιχεία
VIII –  Επί της εκτάσεως της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας ως προς το ύψος του προστίμου
Α – Εισαγωγή
Β – Επί του ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε από τις οικείες επιχειρήσεις το 2000
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Γ – Επί του ότι η Επιτροπή κατέστησε αυστηρότερη την πολιτική της στον τομέα των προστίμων
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
–	Παραλειπόμενα εμπιστευτικά στοιχεία.