CELEX: 61989CJ0096
Παράβαση κράτους
Θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, με μειωμένο συντελεστή εισφοράς, μιας παρτίδας μανιόκας εξαχθείσας από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής
Παράλειψη βεβαιώσεως ιδίων πόρων και θέσεώς τους στη διάθεση της Επιτροπής

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 21 Μαρτίου 1989, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με αίτημα να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, επιτρέποντας τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία το 1983, με μειωμένο συντελεστή εισφοράς 6 ο/ο κατ' αξία, 60000 περίπου τόννων μανιόκας που είχαν εξαχθεί από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Σύμφωνα με τα αιτήματα της προσφυγής, η Επιτροπή προσάπτει στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών ιδίως:
α)
ότι επέτρεψε να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία, τον Απρίλιο 1983 ή περί τον Απρίλιο 1983, οι 60000 περίπου τόννοι μανιόκας:
—
χωρίς να εφαρμόσει τον πλήρη συντελεστή της γεωργικής εισφοράς, που προβλέπεται από τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2744/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί του καθεστώτος εισαγωγής και εξαγωγής μεταποιημένων προϊόντων με βάση τα σιτηρά και την όρυζα ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/013, σ. 205)
—
και χωρίς να ελέγξει, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης και το άρθρο 7 των κανονισμών ( ΕΟΚ ) 2029/82 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1982, και ( ΕΟΚ ) 3383/82 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος που ισχύει για τα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου που κατάγονται από την Ταϋλάνδη και 'έχουν εξαχθεί από τη χώρα αυτή αντιστοίχως το 1982 και το 1983 (
ΕΕ L 218, σ. 8
, και L 356, σ. 8 ), κατά πόσο μπορούσε να εφαρμοστεί στη μανιόκα ο μειωμένος συντελεστής που προβλεπόταν από τη συμφωνία συνεργασίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης
β)
και ότι αρνήθηκε να αναγνωρίσει ως ίδιους πόρους της Κοινότητας και να θέσει στη διάθεση της Επιτροπής το ποσό των 19765281,39 ολλανδικών φιορινιών ( HFL), εντόκως από 29ης Ιουνίου 1984, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού ( ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ ) 2891/77 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί της εφαρμογής της αποφάσεως της 21ης Απριλίου 1970« περί της αντικαταστάσεως των χρηματικών εισφορών των κρατών μελών από ιδίους πόρους των Κοινοτήτων » ( ΕΕ ειδ. έκδ. 01/002, σ. 64 ).
Η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και του Βασιλείου της Ταϋλάνδης σχετικά με την παραγωγή, την εμπορία και τις συναλλαγές μανιόκας εγκρίθηκε, εκ μέρους της Κοινότητας, με την απόφαση 82/495/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1982 (
ΕΕ L 219, σ. 52
). Δυνάμει των διατάξεων της συμφωνίας αυτής, η Ταϋλάνδη ανέλαβε την υποχρέωση να περιορίσει τις εξαγωγές μανιόκας, της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου, προς την Κοινότητα, για την περίοδο ισχύος της εν λόγω συμφωνίας ( Ιανουάριος 1982-Δεκέμβριος 1986), στα επίπεδα που καθορίζει η συμφωνία. Από την πλευρά της, η Κοινότητα ανέλαβε την υποχρέωση, μεταξύ άλλων, να περιορίσει στο 6 ο/ο τον συντελεστή της εισφοράς που εφαρμόζεται στις καλυπτόμενες από τη συμφωνία εισαγωγές. Προς τον σκοπό αυτό, το άρθρο 5 της συμφωνίας επιβάλλει, αφενός, στις ταϋλανδικές αρχές να εκδίδουν πιστοποιητικά εισαγωγής μόνον εντός των ορίων των καθορισμένων ποσοτήτων και, αφετέρου, στις κοινοτικές αρχές να μην εκδίδουν πιστοποιητικά εισαγωγής παρά μόνο κατόπιν προσκομίσεως ταϋλανδικού πιστοποιητικού εξαγωγής.
Η εφαρμογή της εν λόγω συμφωνίας εντός της Κοινότητας εξασφαλίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2646/82 του Συμβουλίου, της 30ής Σεπτεμβρίου 1982, περί του καθεστώτος εισαγωγών που εφαρμόζεται κατά το 1982 στα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου (
ΕΕ L 279, σ. 81
), και με τον κανονισμό ( ΕΟΚ) 604/83 του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 1983, για το καθεστώς εισαγωγών που εφαρμόζεται για τα έτη 1983 έως 1986 στα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου και για την τροποποίηση του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 950/68 περί του Κοινού Δασμολογίου (
ΕΕ L 72, σ. 3
). Τα κείμενα αυτά προβλέπουν την είσπραξη εισφοράς κατά την εισαγωγή με συντελεστή 6 °/ο κατ' αξία επί των εν λόγω προϊόντων καταγωγής Ταϋλάνδης, εντός των ορίων των ποσοτήτων που καθορίζονται με την συμφωνία συνεργασίας, κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις των άρθρων 2 και 4 του προαναφερθέντος κανονισμού 2744/75, σύμφωνα με τις οποίες ο συντελεστής της εισφοράς για τα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου υπολογίζεται με βάση την εισφορά που καθορίζεται για την κριθή.
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος που προβλέπει η συμφωνία συνεργασίας καθορίστηκαν για τα έτη 1982 και 1983 από τους προαναφερθέντες κανονισμούς 2029/82 και 3383/82 αντιστοίχως. Κατά τις διατάξεις των κανονισμών αυτών, η αίτηση εκδόσεως πιστοποιητικού εισαγωγής πρέπει να υποβάλλεται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, συνοδευόμενη από το πρωτότυπο του πιστοποιητικού εξαγωγής, στο οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων το όνομα του πλοίου που μεταφέρει τη μανιόκα προς την Κοινότητα.
Δυνάμει των άρθρων 7, παράγραφος 1, των εν λόγω κανονισμών, τα οποία έχουν κοινή διατύπωση:
« Το πιστοποιητικό εισαγωγής εκδίδεται την πέμπτη εργάσιμη ημέρα από την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως, εκτός εάν η Επιτροπή έχει πληροφορήσει, με τέλεξ, τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι που προβλέπει η συμφωνία συνεργασίας.
Στην περίπτωση που δεν τηρούνται οι όροι από τους οποίους εξαρτάται η έκδοση του πιστοποιητικού, η Επιτροπή μπορεί, αν υπάρξει ανάγκη, να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, αφού συμβουλευθεί τις αρχές της Ταϋλάνδης. »
Η Επιτροπή τροποποίησε τις διατάξεις των εν λόγω κανονισμών 2029/82 και 3383/82 με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 499/83 της Επιτροπής, της 2ας Μαρτίου 1983 (
ΕΕ L 56, σ. 12
). Δυνάμει του οικείου άρθρου 2, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται στα πιστοποιητικά που έχουν ζητηθεί από τις 21 Μαρτίου 1983 και μετά. Ο κανονισμός αυτός, αφενός, προβλέπει ότι το πιστοποιητικό εισαγωγής αναφέρει επίσης το όνομα του πλοίου, το οποίο αναγράφεται στο ταϋλανδικό πιστοποιητικό εξαγωγής που κατατίθεται με την αίτηση αφετέρου, διευκρινίζει ότι το πιστοποιητικό εισαγωγής είναι δυνατό να γίνει αποδεκτό προς υποστήριξη της δηλώσεως για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία μόνον εάν προκύπτει από αντίγραφο της φορτωτικής ότι τα προϊόντα των οποίων ζητείται η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία μεταφέρθηκαν προς την Κοινότητα με το πλοίο που αναφέρεται στο πιστοποιητικό εισαγωγής και ότι η ημερομηνία κατά την οποία φορτώθηκαν τα προϊόντα στο εν λόγω πλοίο στην Ταϋλάνδη είναι προγενέστερη της ημερομηνίας του ταϋλανδικού πιστοποιητικού εξαγωγής.
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι σκοπός της τροποποιήσεως αυτής ήταν να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες που είχαν ανακύψει λόγω του ότι, κατά την έναρξη της ισχύος της συμφωνίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης, ορισμένα πιστοποιητικά εισαγωγής που είχαν εκδοθεί προηγουμένως ίσχυαν ακόμα και, κατά συνέπεια, παρείχαν στους εισαγωγείς κατόχους τους τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τις αντίστοιχες εισαγωγές, μετά την έναρξη της ισχύος της συμφωνίας, χωρίς, ωστόσο, να οφείλουν να προσκομίσουν πιστοποιητικά εξαγωγής εκδοθέντα από τις ταϋλανδικές αρχές. Έτσι, ορισμένοι επιχειρηματίες θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να φυλάξουν παλαιά πιστοποιητικά εξαγωγής και να ξαναχρησιμοποιήσουν εκείνα των οποίων η ισχύς δεν είχε ακόμα λήξει για να ζητήσουν νέα πιστοποιητικά εισαγωγής με το καθεστώς του κανονισμού 2029/82. Υπήρχε, συνεπώς, ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί το ίδιο πιστοποιητικό εξαγωγής για να εισαχθεί στην Κοινότητα η διπλάσια ποσότητα μανιόκας από εκείνη που αναγράφεται στο έγγραφο. Όπως ήδη έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 1987, υπόθεση
175/84, Krohn (Συλλογή 1987, σ. 97)
, τα τεχνάσματα αυτά υπονομεύουν την τήρηση των ποσοστώσεων που καθορίστηκαν με τη συμφωνία συνεργασίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης.
Με τηλετύπημα της 31ης Ιανουαρίου 1983, η Επιτροπή πληροφόρησε τις αρχές των κρατών μελών ότι το πλοίο
Equinox
είχε αναχωρήσει από την Ταϋλάνδη μεταφέροντας φορτίο μανιόκας χωρίς τα αντίστοιχα πιστοποιητικά εξαγωγής, ζήτησε δε από τις αρχές αυτές να μεριμνήσουν ώστε η μανιόκα αυτή να μην εισαχθεί με την κάλυψη πιστοποιητικού εισαγωγής εκδοθέντος κατ' εφαρμογή της συμφωνίας. Στις 6 Μαΐου 1983, η Επιτροπή έστειλε προς τις ολλανδικές αρχές άλλο τηλετύπημα, που περιείχε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το πλοίο
Equinox
είχε εκφορτώσει, για λογαριασμό της επιχειρήσεως Krohn, ποσότητα περίπου 50000 τόννων μανιόκας μη καλυπτόμενη από ταϋλανδικά πιστοποιητικά εξαγωγής.
Στις 16 Ιουνίου 1983, οι ολλανδικές αρχές γνωστοποίησαν στην Επιτροπή ότι το πλοίο
Equinox
είχε εκφορτώσει, τον Απρίλιο του 1983, 117581478 κιλά μανιόκας, από τα οποία τα 62523478 κιλά καλύπτονταν από πιστοποιητικά εισαγωγής, το οποία είχαν εκδοθεί από γερμανικό οργανισμό παρεμβάσεως, το Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (στο εξής: BALM), πριν από τις 21 Μαρτίου 1983 και δεν ανέφεραν το όνομα του πλοίου, ενώ τα υπόλοιπα κιλά καλύπτονταν από πιστοποιητικά εισαγωγής που είχαν εκδοθεί μετά την ημερομηνία αυτή και ανέφεραν το όνομα του πλοίου
Equinox.
Κατά τη διάρκεια του έτους 1984 πραγματοποιήθηκαν άτυπες επαφές μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ολλανδικών αρχών. Στις 25 Ιουλίου 1985, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 169 της Συνθήκης, αποστέλλοντας στην Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών έγγραφο με το οποίο την καλούσε να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της. Στις 29 Ιανουαρίου 1988, η Επιτροπή διατύπωσε την αιτιολογημένη γνώμη που προβλέπεται από το άρθρο 169.
Κρίνοντας ότι οι ολλανδικές αρχές δεν έπρεπε να επιτρέψουν να εισαχθούν στην Κοινότητα οι επίδικοι 60000 περίπου τόννοι μανιόκας με μειωμένο συντελεστή εισφοράς 6 % κατ' αξία και ότι, με τον τρόπο αυτό, είχαν παραλείψει να διαπιστώσουν ως ίδιους πόρους της Κοινότητας ποσό 19765281 HFL, το οποίο αντιστοιχούσε στην εισφορά που έπρεπε να εφαρμοστεί στο εν λόγω φορτίο, καθώς και να θέσουν στη διάθεση της Επιτροπής το ποσό αυτό εντόκως, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 11 του προαναφερθέντος κανονισμού 2891/77, από 29ης Ιουνίου 1984, η Επιτροπή άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση εκτίθενται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του παραδεκτού
Η
Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών υποστηρίζει, προκαταρκτικώς, ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη λόγω των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν εκ μέρους της Επιτροπής στην παρούσα διαδικασία. Ενώ το πρώτο έγγραφο που απηύθυναν οι υπηρεσίες της Επιτροπής προς την Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών σχετικά με τα επίδικα πραγματικά περιστατικά απεστάλη την πρώτη Φεβρουαρίου 1984, η Επιτροπή δεν άσκησε την προσφυγή παρά στις 21 Μαρτίου 1989, αφού δηλαδή είχαν παρέλθει περισσότερα από πέντε έτη. Η αμέλεια αυτή της Επιτροπής συνιστά, κατά την Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, παραβίαση των δικαιωμάτων άμυνάς της και έχει απαράδεκτες οικονομικές συνέπειες, καθόσον η εν λόγω κυβέρνηση κινδυνεύει να υποχρεωθεί να καταβάλει τόκους υπερημερίας, τους οποίους προβλέπει το άρθρο 11 του προαναφερθέντος κανονισμού 2891/77, επί του ποσού που ζητεί η Επιτροπή ως μη εισπραχθείσες εισφορές.
Αρκεί συναφώς να υπενθυμιστεί ότι, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 10ης Απριλίου 1984, υπόθεση
324/82, Επιτροπή κατά Βελγίου (Συλλογή 1984, σ. 1861 )
, οι κανόνες του άρθρου 169 της Συνθήκης, αντίθετα προς ό,τι ισχύει για τους κανόνες του άρθρου 93 οι οποίοι εισάγουν ρητώς παρέκκλιση από το άρθρο 169, πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς να είναι υποχρεωμένη η Επιτροπή να τηρεί ορισμένη προθεσμία. Στην υπό κρίση περίπτωση, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι αποφάσισε να περιμένει την έκδοση της προαναφερθείσας αποφάσεως του Δικαστηρίου της 15ης Ιανουαρίου 1987, Krohn, καθώς και τις αντιδράσεις της Κυβερνήσεως των Κάτω Χωρών στην εν λόγω απόφαση προτού καταθέσει την υπό κρίση προσφυγή. Ενεργώντας έτσι, η Επιτροπή δεν χρησιμοποίησε κατά τρόπο αντιβαίνοντα στη Συνθήκη την εξουσία εκτιμήσεως που της παρέχει το άρθρο 169.
Ασφαλώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, η υπερβολική διάρκεια της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας, την οποία προβλέπει το άρθρο 169, είναι δυνατόν να καταστήσει δυσχερέστερη για το καθού κράτος την αντίκρουση των επιχειρημάτων της Επιτροπής και να οδηγήσει, με τον τρόπο αυτό, σε παραβίαση των δικαιωμάτων άμυνας. Ωστόσο, στην υπό κρίση περίπτωση, η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών δεν απέδειξε ότι η ασυνήθης διάρκεια της διαδικασίας είχε επιπτώσεις όσον αφορά τον τρόπο κατά τον οποίο η ίδια οργάνωσε την άμυνα της.
Τέλος, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, όπως ορθώς παρατηρεί η Επιτροπή, η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών μπορούσε να αποφύγει τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις που επικαλείται θέτοντας στη διάθεση του οργάνου αυτού το ζητούμενο ποσό, διατυπώνοντας ταυτοχρόνως επιφυλάξεις ως προς το βάσιμο των απόψεων του εν λόγω οργάνου.
Από αυτό έπεται ότι τα σχετικά με το απαρέδεκτο της υπό κρίση προσφυγής επιχειρήματα είναι απορριπτέα. Συνεπώς, το Δικαστήριο οφείλει να προχωρήσει στην εξέταση της ουσίας της υποθέσεως.
Επί της ουσίας
Όσον αφορά την παράλειψη εφαρμογής της εισφοράς που προβλέπει ο κανονισμός 2744/75
Η Επιτροπή προσάπτει στην Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών ότι δεν εφάρμοσε στην επίδικη παρτίδα μανιόκας τον πλήρη συντελεστή εισφοράς, ο οποίος προκύπτει από την εφαρμογή του προαναφερθέντος κανονισμού 2744/75. Στην παρτίδα αυτή, η οποία εξήχθη από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικά εξαγωγής εκδοθέντα προς τον σκοπό αυτό από τις αρχές της χώρας αυτής, κατ' εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης, δεν μπορούσε να εφαρμοστεί ο μειωμένος συντελεστής εισφοράς που καθορίζεται από τη συμφωνία αυτή και επαναλαμβάνεται στους προαναφερθέντες κανονισμούς 2646/82 και 604/83.
Η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών αμφισβήτησε το ότι η εν λόγω παρτίδα μανιόκας αποδεδειγμένως εξήχθη από την Ταϋλάνδη χωρίς να καλύπτεται από πιστοποιητικά εξαγωγής. Ειδικότερα, η καθής κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι, καίτοι τα ταϋλανδικά πιστοποιητικά εξαγωγής, τα οποία προσκομίστηκαν προς έκδοση των πιστοποιητικών εισαγωγής που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον εκτελωνισμό της επίδικης μανιόκας, δεν ανέφεραν το όνομα
Equinox
αλλά άλλα ονόματα πλοίων, μπορεί η μανιόκα να φορτώθηκε τελικά στο πλοίο αυτό και όχι σε εκείνο που είχε προβλεφθεί αρχικά, ή να μεταφορτώθηκε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Παρατηρείται συναφώς ότι οι ίδιες οι ταϋλανδικές αρχές, οι οποίες είναι αρμόδιες για την έκδοση των πιστοποιητικών εξαγωγής, πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι το πλοίο
Equinox
μετέφερε μανιόκα μη καλυπτόμενη από πιστοποιητικά εξαγωγής. Εξάλλου, τα ταϋλανδικά πιστοποιητικά εξαγωγής που προσκομίστηκαν για την έκδοση πιστοποιητικών εισαγωγής, τα οποία κατατέθηκαν στο Δικαστήριο κατόπιν αιτήσεως του, πράγματι αναφέρουν άλλα ονόματα πλοίων και όχι το όνομα
Equinox.
Ασφαλώς, είναι δυνατόν η μανιόκα να φορτώθηκε σε άλλο πλοίο από εκείνο που είχε αρχικά προβλεφθεί' ωστόσο, σύμφωνα με μη αμφισβητηθέντα στοιχεία της δικογραφίας, η πρακτική των ταϋλανδικών αρχών συνίσταται στο να εκδίδουν πιστοποιητικό εξαγωγής μόνο μετά τη φόρτωση του πλοίου. Εφόσον η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών δεν παρέσχε την παραμικρή εκ πρώτης όψεως απόδειξη ότι οι ταϋλανδικές αρχές παρεξέκλιναν από την πρακτική αυτή ή ότι η εν λόγω μανιόκα μεταφορτώθηκε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, πρέπει να θεωρηθεί ως επαρκώς αποδειχθέν ότι η επίδικη παρτίδα μανιόκας εξήχθη από την Ταϋλάνδη χωρίς οι αρχές της χώρας αυτής να έχουν χορηγήσει πιστοποιητικά εξαγωγής.
Από αυτό έπεται ότι, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, στην επίδικη μανιόκα δεν μπορούσε να εφαρμοστεί ο μειωμένος συντελεστής εισφοράς, ο οποίος προβλέπεται από τη συμφωνία συνεργασίας και από τους προαναφερθέντες κανονισμούς 2646/82 και 604/83 και ότι η μανιόκα αυτή έπρεπε να υπαχθεί στον πλήρη συντελεστή εισφοράς που προκύπτει από την εφαρμογή των άρθρων 2 και 4 του ως άνω κανονισμού 2744/75. Συνεπώς, η πρώτη αιτίαση της Επιτροπής πρέπει να γίνει δεκτή.
Όσον αφορά την παράλειψη του καθον να εξετάσει κατά πόσον μπορούσε να εφαρμοστεί στη μανιόκα μειωμένη εισφορά
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ολλανδικές αρχές παρέλειψαν να εξετάσουν, σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης και τα άρθρα 7 των προαναφερθέντων κανονισμών 2029/82 και 3383/82, κατά πόσον η επίδικη μανιόκα είχε εξαχθεί από την Ταϋλάνδη καλυπτόμενη από πιστοποιητικά εξαγωγής, τα οποία προβλέπονται από τη συμφωνία συνεργασίας, και μπορούσε, συνεπώς, να υπαχθεί στη μειωμένη εισφορά. Ειδικότερα, οι εν λόγω αρχές παρέλειψαν, κατά την Επιτροπή, να δώσουν συνέχεια στην αίτηση ελέγχου η οποία περιεχόταν στο ως άνω τηλετύπημα της 31ης Ιανουαρίου 1983 και αποτελούσε κατάλληλο μέτρο, το οποίο η Επιτροπή έλαβε κατόπιν διαβουλεύσεων με τις ταϋλανδικές αρχές, υπό την έννοια των άρθρων 7 των προαναφερθέντων κανονισμών. Επικουρικώς, η Επιτροπή προσάπτει στις ολλανδικές αρχές ότι δεν προέβησαν στην εκ των υστέρων είσπραξη των μη εισπραχθέντων υπό μορφή εισφοράς ποσών.
Η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών θεωρεί, κυρίως, ότι, πριν από την έναρξη της εφαρμογής των διατάξεων του προαναφερθέντος κανονισμού 499/83, η Επιτροπή μπορούσε μόνο να εναντιωθεί στην έκδοση πιστοποιητικών εισαγωγής και όχι να ζητήσει από τις αρχές των κρατών μελών να ελέγξουν την ταυτότητα των ποσοτήτων μανιόκας των οποίων εζητείτο η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία με την κάλυψη πιστοποιητικών εισαγωγής εκδοθέντων από αρμόδια αρχή κράτους μέλους. Κατά την καθής κυβέρνηση, οι εθνικές αρχές δεν διέθεταν τα μέσα για να προβούν στον εν λόγω έλεγχο και δεν μπορούσαν να απαλείψουν τις συνέπειες του σφάλματος της Επιτροπής, η οποία δεν είχε καθόλου εναντιωθεί στην έκδοση των πιστοποιητικών εισαγωγής. Η καθής κυβέρνηση προσθέτει ότι τυχόν άρνηση όσον αφορά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των ποσοτήτων μανιόκας που συνοδεύονταν από τα δέοντα πιστοποιητικά εισαγωγής θα έπληττε τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων επιχειρηματιών. Τέλος, το τηλετύπημα της 31ης Ιανουαρίου 1983 δεν αποτελούσε, κατά την Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, κατάλληλο μέτρο υπό την έννοια των άρθρων 7 των κανονισμών 2029/82 και 3383/82, δεν απεστάλη κατόπιν διαβουλεύσεων με τις ταϋλανδικές αρχές και έφερε την υπογραφή αναπληρωτή γενικού διευθυντή, ο οποίος εστερείτο της σχετικής αρμοδιότητας.
Τα επιχειρήματα της Κυβερνήσεως των Κάτω Χωρών δεν μπορούν να γίνουν δεκτά. Πρέπει να παρατηρηθεί, πρώτον, ότι, κατά το γράμμα των άρθρων 7, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, των προαναφερθέντων κανονισμών, η Επιτροπή μπορεί να λάβει μέτρα σε περίπτωση μη τηρήσεως των προϋποθέσεων από τις οποίες εξαρτάται η έκδοση των πιστοποιητικών εισαγωγής. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό ότι η παρέμβαση της Επιτροπής πρέπει να γίνεται σε χρόνο μεταγενέστερο της εκδόσεως των εν λόγω πιστοποιητικών.
Υπογραμμίζεται, δεύτερον, ότι το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 των ιδίων διατάξεων παρέχει στην Επιτροπή την εξουσία να εναντιώνεται στην έκδοση των πιστοποιητικών εισαγωγής. Από αυτό έπεται ότι η εξουσία λήψεως καταλλήλων μέτρων, η οποία παρέχεται στην Επιτροπή με το δεύτερο εδάφιο, έχει χρησιμότητα μόνον όταν ασκείται μετά την έκδοση των εν λόγω πιστοποιητικών.
Τρίτον, οι πρακτικές δυσκολίες που επικαλείται η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών δεν μπορούν να θεωρηθούν σοβαρές. Οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τη θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία μπορούσαν εύκολα να έλθουν σε επαφή με τις αντίστοιχες αρχές των άλλων κρατών μελών που είχαν εκδώσει τα πιστοποιητικά εισαγωγής και οι οποίες, έχοντας στη διάθεση τους τα ταϋλανδικά πιστοποιητικά εξαγωγής που είχαν προσκομισθεί προς τούτο, ήταν σε θέση να τους παράσχουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την εξακρίβωση της ταυτότητας της εισαγομένης μανιόκας.
Παρατηρείται, τέταρτον, ότι, όσον αφορά τον ισχυρισμό περί σφαλμάτων της Επιτροπής, από τα ίδια τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υποθέσεως συνάγεται ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να παρέμβει παρά μόνο σε στάδιο μεταγενέστερο της εκδόσεως των πιστοποιητικών εισαγωγής. Πράγματι, οι εκ μέρους των ταϋλανδικών αρχών πληροφορίες ότι το πλοίο
Equinox
είχε αναχωρήσει κατά τα μέσα Ιανουαρίου έφθασαν στην Επιτροπή μόνο μετά την έκδοση, από το BALM, ορισμένων από τα πιστοποιητικά εισαγωγής που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία της επίδικης μανιόκας και τα οποία εκδόθηκαν τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι δυνατόν να έχει διαπράξει σφάλματα τα οποία όφειλαν να διορθώσουν οι εθνικές αρχές.
Πρέπει, πέμπτον, να παρατηρηθεί ότι, όπως ορθώς ανέφερε ο γενικός εισαγγελέας στο υπ' αριθ. 25 σημείο των προτάσεων του, η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης δεν εμπόδιζε τις εθνικές αρχές να αρνηθούν τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των ποσοτήτων μανιόκας που είχαν εξαχθεί από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής και για τις οποίες είχε, ωστόσο, εκδοθεί πιστοποιητικό εισαγωγής με συντελεστή εισφοράς 6%. Όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 1985, υπόθεση
67/84, Sideradria ( Συλλογή 1985, σ. 3983 )
, την αρχή αυτή δεν μπορεί να την επικαλεστεί επιχείρηση που είναι υπαίτια προφανούς παραβάσεως της ισχύουσας νομοθεσίας.
Τέλος, τα άρθρα 7 των προαναφερθέντων κανονισμών δεν προβλέπουν καμία συγκεκριμένη μορφή παρεμβάσεως της Επιτροπής και, επομένως, το τηλετύπημα της 31ης Ιανουαρίου 1983 μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλο μέτρο υπό την έννοια των διατάξεων αυτών. Επιπλέον, από το ίδιο το κείμενο του τηλετυπήματος αυτού προκύπτει ότι οι ταϋλανδικές αρχές, με τις παρασχεθείσες εκ μέρους τους πληροφορίες, προκάλεσαν, στην πραγματικότητα, την παρέμβαση της Επιτροπής, γεγονός το οποίο απάλλασσε το όργανο αυτό από την υποχρέωση να συμβουλευθεί τυπικά τις εν λόγω αρχές.
Επικουρικώς, η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών προέβαλε το επιχείρημα ότι έδωσε συνέχεια στο τηλετύπημα της Επιτροπής διενεργώντας έλεγχο και πληροφορήθηκε, έτσι, ότι το πλοίο
Equinox
είχε παραμείνει προσδεδεμένο σε ταϋλανδικό λιμένα, αναμένοντας την έκδοση πιστοποιητικών εξαγωγής.
Αρκεί, συναφώς, να παρατηρηθεί ότι, με το εν λόγω τηλετύπημα, η Επιτροπή ζήτησε ρητώς από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να μεριμνήσουν ώστε το φορτίο του
Equinox,
για το οποίο δεν είχαν εκδοθεί ταϋλανδικά πιστοποιητικά εξαγωγής, να μην τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία με την κάλυψη πιστοποιητικών εισαγωγής εκδοθέντων κατ' εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερθέντων κανονισμών 2029/82 και 3383/82. Οι πληροφορίες που έλαβε η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών δεν αντέφασκαν προς το περιεχόμενο του τηλετυπήματος της Επιτροπής και δεν καθιστούσαν περιττούς τους ελέγχους προκειμένου να αποτραπεί η εφαρμογή του μειωμένου συντελεστή εισφοράς σε παρτίδες μανιόκας εξαχθείσες από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικά εξαγωγής.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η δεύτερη αιτίαση της Επιτροπής πρέπει να γίνει δεκτή βάσει των διατάξεων των άρθρων 7 των προαναφερθέντων κανονισμών 2029/82 και 3383/82 και μόνον, χωρίς να απαιτείται να αποφανθεί το Δικαστήριο επί των επιχειρημάτων που ερείδονται στο άρθρο 5 της Συνθήκης ή επί του ισχυρισμού περί παραλείψεως της εκ των υστέρων εισπράξεως των μη εισπραχθέντων υπό μορφή εισφοράς ποσών.
Όσον αφορά την παράλειψη διαπιστώσεως ως ιδίων πόρων του ποσού των μη εισπραχθεισών εισφορών και θέσεως τον στη διάθεση της Eπιτροπής
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το καθού κράτος παρέβη τις διατάξεις του προαναφερθέντος κανονισμού 2891/77, αρνούμενο να διαπιστώσει ως ιδίους πόρους και να θέσει στη διάθεση της Επιτροπής το ποσό των εισφορών για την επίδικη μανιόκα, ήτοι 19765281,39 HFL, εντόκως από 29ης Ιουνίου 1984.
Η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών θεωρεί, πρώτον, ότι το άρθρο 2 του κανονισμού 2891/77 παρέχει αποκλειστικά στα κράτη μέλη το δικαίωμα να διαπιστώνουν τους ιδίους πόρους και ότι τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να καταβάλλουν στην Επιτροπή τα ποσά τα οποία το εν λόγω όργανο απαιτεί βάσει αμφισβητούμενης πιστώσεως. Όσον αφορά, εξάλλου, τους τόκους υπερημερίας, η καθής κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι τόκοι αυτοί οφείλονται, δυνάμει του άρθρου 11 του ιδίου κανονισμού, μόνο επί των ποσών που έχουν διαπιστωθεί ως ίδιοι πόροι ή έπρεπε να έχουν διαπιστωθεί από την ημερομηνία λήξεως της προθεσμίας. Τέλος, κατά την καθής κυβέρνηση, το ύψος των απαιτουμένων τόκων αποτελεί, μεταξύ άλλων, συνέπεια των εκ μέρους της Επιτροπής καθυστερήσεων στην παρούσα διαδικασία.
Ως προς το πρώτο επιχείρημα, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού 2891/77, ένα έσοδο θεωρείται ότι έχει βεβαιωθεί μόλις η αντίστοιχη απαίτηση καθοριστεί δεόντως από την αρμόδια υπηρεσία ή τον αρμόδιο οργανισμό του κράτους μέλους. Από τη διάταξη αυτή δεν μπορεί, ωστόσο, να συναχθεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλαγούν από την υποχρέωση να διαπιστώνουν τις απαιτήσεις, έστω και αν τις αμφισβητούν, άλλως θα υπήρχε κίνδυνος — έστω και προσωρινής — διαταράξεως της δημοσιονομικής ισορροπίας της Κοινότητας από την αυθαίρετη συμπεριφορά κράτους μέλους.
Ως προς το δεύτερο επιχείρημα, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου (βλ. ιδίως απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, υπόθεση
68/88, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Συλλογή 1989, σ. 2965
), υπάρχει άρρηκτη σχέση μεταξύ της υποχρεώσεως βεβαιώσεως των ιδίων πόρων της Κοινότητας, της υποχρεώσεως εμπρόθεσμης πιστωτικής εγγραφής στον λογαριασμό της Επιτροπής και, τέλος, της υποχρεώσεως καταβολής τόκων υπερημερίας εξάλλου, οι τόκοι αυτοί οφείλονται ανεξάρτητα από τους λόγους για τους οποίους η εγγραφή στον λογαριασμό της Επιτροπής διενεργήθηκε καθυστερημένα. Από τα ανωτέρω έπεται ότι δεν υπάρχει λόγος να διακρίνεται η περίπτωση κατά την οποία το κράτος μέλος διαπίστωσε τους ιδίους πόρους χωρίς να τους καταβάλει από την περίπτωση κατά την οποία το κράτος μέλος παρανόμως παρέλειψε να τους διαπιστώσει, έστω και εν απουσία τακτής προθεσμίας.
Όσον αφορά, τέλος, τις συνέπειες των υποτιθεμένων καθυστερήσεων της Επιτροπής, το Δικαστήριο παρατήρησε ήδη, με τη σκέψη 17 της παρούσας απόφασης, ότι η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών εύκολα θα μπορούσε να τις έχει αποφύγει.
Συνεπώς, το Δικαστήριο πρέπει να κάνει δεκτή την τελευταία αιτίαση της Επιτροπής.
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι πρέπει να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο των Κάτω Χωρών παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ:
α)
επειδή επέτρεψε να τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά τον Απρίλιο του 1983 ή περί τον Απρίλιο του 1983 μια παρτίδα περίπου 60000 τόννων μανιόκας που είχε εξαχθεί από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής:
—
χωρίς να εφαρμόσει γεωργική εισφορά με πλήρη συντελεστή όπως προβλέπουν τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2744/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί του καθεστώτος εισαγωγής και εξαγωγής μεταποιημένων προϊόντων με βάση τα σιτηρά και την όρυζα,
—
και χωρίς να εξετάσει, σύμφωνα με τα άρθρα 7 των κανονισμών (ΕΟΚ) 2029/82 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1982, και ( ΕΟΚ ) 3383/82 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1982, περί του τρόπου εφαρμογής του καθεστώτος εισαγωγής που εφαρμόζεται στα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου, καταγωγής Ταϋλάνδης που εξήχθησαν από τη χώρα αυτή αντιστοίχως κατά το 1982 και το 1983, κατά πόσον η μανιόκα μπορούσε να υποβληθεί στον μειωμένο συντελεστή που προβλέπει η συμφωνία συνεργασίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης
β)
και επειδή αρνήθηκε να αναγνωρίσει ως ιδίους πόρους της Κοινότητας και να θέσει στη διάθεση της Επιτροπής το ποσό που παρέλειψε να εισπράξει, ως όφειλε, επί της μανιόκας, ήτοι 19765281,39 HFL, εντόκως από 29 Ιουνίου 1984, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) 2891/77 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί εφαρμογής της αποφάσεως της 21ης Απριλίου 1970 για την αντικατάσταση των οικονομικών εισφορών των κρατών μελών από ιδίους πόρους των Κοινοτήτων.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή το Βασίλειο των Κάτω Χωρών ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ:
α )
επειδή επέτρεψε να τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά τον Απρίλιο του 1983 ή περί τον Απρίλιο του 1983 μια παρτίδα περίπου 60000 τόννων μανιόκας που είχε εξαχθεί από την Ταϋλάνδη χωρίς πιστοποιητικό εξαγωγής:
—
χωρίς να εφαρμόσει γεωργική εισφορά με πλήρη συντελεστή όπως προβλέπουν τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2744/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί του καθεστώτος εισαγωγής και εξαγωγής μεταποιημένων προϊόντων με βάση τα σιτηρά και την όρυζα,
—
και χωρίς να εξετάσει, σύμφωνα με τα άρθρα 7 των κανονισμών (ΕΟΚ) 2029/82 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1982, και ( ΕΟΚ) 3383/82 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 1982, περί του τρόπου εφαρμογής του καθεστώτος εισαγωγής που εφαρμόζεται στα προϊόντα της διακρίσεως 07.06 Α του Κοινού Δασμολογίου, καταγωγής Ταϋλάνδης που εξήχθησαν από τη χώρα αυτή αντιστοίχως κατά το 1982 και το 1983, κατά πόσον η μανιόκα μπορούσε να υποβληθεί στον μειωμένο συντελεστή που προβλέπει η συμφωνία συνεργασίας ΕΟΚ-Ταϋλάνδης·
β )
και επειδή αρνήθηκε να αναγνωρίσει ως ιδίους πόρους της Κοινότητας και να θέσει στη διάθεση της Επιτροπής το ποσό που παρέλειψε να εισπράξει, ως όφειλε, επί της μανιόκας, ήτοι 19765281,39 HFL, εντόκως από 29 Ιουνίου 1984, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού ( ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ ) 2891/77 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί εφαρμογής της αποφάσεως της 21ης Απριλίου 1970 για την αντικατάσταση των οικονομικών εισφορών των κρατών μελών από ιδίους πόρους των Κοινοτήτων.

2)
Καταδικάζει το Βασίλειο των Κάτω Χωρών στα δικαστικά έξοδα.

Due
Mancini
O'Higgins
Rodríguez Iglesias
Diez de Velasco
Slynn
Joliét
Schockweiler
Kapteyn
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 16 Μαΐου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.