CELEX: 62004CJ0173
Αίτηση αναιρέσεως
Κοινοτικό σήμα
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94
Τρισδιάστατα σχήματα θυλακίων με βάση στηρίξεως για τη συσκευασία ποτών με βάση χυμούς φρούτων και χυμών φρούτων
Απόλυτος λόγος απαραδέκτου
Διακριτικός χαρακτήρας

DKV κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 39).
50     Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Πρωτοδικείο, το οποίο ανέπτυξε εκτενώς τους λόγους για τους οποίους τα επίμαχα
σήματα εμπίπτουν στην περίπτωση του λόγου απαραδέκτου της καταχωρίσεως του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού
40/94, αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του.
51     Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του δεύτερου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως και επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
52     Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου και με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, που είναι σκόπιμο να εξεταστούν μαζί, η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται,
κατ’ ουσίαν, ότι το Πρωτοδικείο εκτίμησε εσφαλμένως τον διακριτικό χαρακτήρα των σημάτων των οποίων ζητήθηκε η καταχώριση,
κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, υπό το πρίσμα του συμφέροντος των ενδεχόμενων
ανταγωνιστών να μπορούν να χρησιμοποιούν τα θυλάκια με βάση στηρίξεως για τα δικά τους προϊόντα.
53     Η αναιρεσείουσα υπενθυμίζει ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, καθένας από τους λόγους απαραδέκτου της καταχωρίσεως
που απαριθμούνται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94 είναι ανεξάρτητος των άλλων και χρήζει χωριστής εξετάσεως.
Ισχυρίζεται, επιπλέον, ότι καθένας από τους λόγους αυτούς πρέπει να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του γενικού συμφέροντος που
τον δικαιολογεί.
54     Στην υπό κρίση υπόθεση, το Πρωτοδικείο εκτίμησε, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας, τον διακριτικό χαρακτήρα των αιτουμένων
σημάτων με κριτήριο υποτιθέμενα βασικά σχήματα και την ενδεχόμενη μελλοντική χρήση των θυλακίων με βάση στηρίξεως για τα οικεία
προϊόντα. Ωστόσο, το ζήτημα της ενδεχόμενης χρήσεως των θυλακίων με βάση στηρίξεως από τους ανταγωνιστές για τη συσκευασία
ποτών με βάση χυμούς φρούτων και χυμών φρούτων δεν έχει σημασία για την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα κατά την έννοια
του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94, καθόσον εμπίπτει αποκλειστικά στην περίπτωση του στοιχείου
γ΄ της ίδιας παραγράφου.
55     Ειδικότερα, το κατ’ άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94 γενικό συμφέρον περιλαμβάνει, κατά την αναιρεσείουσα,
το συμφέρον του μέσου καταναλωτή να αναγνωρίζει τα προϊόντα που δηλώνει το σήμα και να τα συνδέει με ορισμένο κατασκευαστή.
Κατά την άποψή της, το συμφέρον των ανταγωνιστών λαμβάνεται αρκούντως υπόψη στο πλαίσιο του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο
γ΄, του κανονισμού 40/94 –διάταξη της οποίας δεν έγινε επίκληση προκειμένου να απορριφθούν οι αιτήσεις καταχωρίσεως των επίμαχων
σημάτων.
56     Επικουρικώς, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι, κατά την εκτίμηση του συμφέροντος των ενδεχόμενων ανταγωνιστών να έχουν τη δυνατότητα
χρήσεως των θυλακίων με βάση στηρίξεως για τα δικά τους προϊόντα, το Πρωτοδικείο εσφαλμένως παρέλειψε να λάβει υπόψη το γεγονός
ότι η αναιρεσείουσα χρησιμοποιεί εδώ και πολλά έτη τα θυλάκια αυτά για τη συσκευασία των προϊόντων της χωρίς να συναντήσει
μέχρι σήμερα μιμητές.
57     Το ΓΕΕΑ υποστηρίζει ότι, αφ’ ης στιγμής ένα σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα, το γενικό συμφέρον των καταναλωτών δεν αποκλείει
την άρνηση καταχωρίσεως του σήματος αυτού κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94. Ειδικότερα,
οι καταναλωτές δεν αντιλαμβάνονται εξ υποθέσεως το σήμα αυτό ως ένδειξη προελεύσεως των προϊόντων. Ως εκ τούτου, η σχετική
επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας στερείται κάθε νομικής βάσεως και πρέπει να απορριφθεί ως προδήλως αβάσιμη.
58     Εξάλλου, από τη σκέψη 54 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Πρωτοδικείο δεν χρησιμοποίησε την ύπαρξη του κινδύνου
μονοπωλήσεως των θυλακίων με βάση στηρίξεως ως κριτήριο εφαρμογής του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού
40/94, οπότε, δεν τίθεται στη συγκεκριμένη περίπτωση το ερώτημα αν υφίσταται πράγματι τέτοιος κίνδυνος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
59     Κατά πάγια νομολογία, καθένας από τους λόγους απαραδέκτου της καταχωρίσεως του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94
είναι ανεξάρτητος των άλλων και χρήζει χωριστής εξετάσεως. Επιπλέον, οι ως άνω λόγοι απαραδέκτου πρέπει να ερμηνεύονται υπό
το πρίσμα του γενικού συμφέροντος που δικαιολογεί καθέναν από αυτούς. Το γενικό συμφέρον, όταν λαμβάνεται υπόψη κατά την εξέταση
καθενός από τους λόγους απαραδέκτου, μπορεί, ή και πρέπει, να αντανακλά διαφορετικές εκτιμήσεις, ανάλογα με τον προβαλλόμενο
λόγο απαραδέκτου (προπαρατεθείσα απόφαση Henkel κατά ΓΕΕΑ, σκέψεις 45 και 46, απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2004, C-329/02
P, SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. Ι-8317, σκέψη 25, και προπαρατεθείσα απόφαση BioID κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 59).
60     Σκοπός του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94 είναι η απαγόρευση της καταχωρίσεως σημάτων που στερούνται
διακριτικού χαρακτήρα, καθώς μόνον ο διακριτικός χαρακτήρας τα καθιστά ικανά να επιτελούν την ουσιώδη λειτουργία του σήματος,
ήτοι να εγγυώνται στον καταναλωτή ή τον τελικό χρήστη την ταυτότητα προελεύσεως του φέροντος το σήμα προϊόντος ή της οικείας
υπηρεσίας, δίνοντάς του τη δυνατότητα να διακρίνει, χωρίς κίνδυνο συγχύσεως, το εν λόγω προϊόν ή την υπηρεσία από τα αντίστοιχα
άλλης προελεύσεως (βλ., ιδίως, αποφάσεις της 23ης Μαΐου 1978, 102/77, Hoffmann-La Roche, Συλλογή τόμος 1978, σ. 351, σκέψη
7, της 18ης Ιουνίου 2002, C-299/99, Philips, Συλλογή 2002, σ. Ι-5475, σκέψη 30, και την προπαρατεθείσα SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, σκέψη
23).
61     Δεδομένης της εκτάσεως της προστασίας που παρέχει το σήμα δυνάμει του κανονισμού 40/94, το γενικό συμφέρον που δικαιολογεί
το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού αυτού συμπίπτει, προφανώς, με τη βασική λειτουργία του σήματος (προπαρατεθείσες
αποφάσεις SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 27, και BioID κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 60).
62     Απαγορεύοντας την καταχώριση ως κοινοτικών σημάτων σημείων ή ενδείξεων που είναι περιγραφικά των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων
προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες ζητείται η καταχώριση, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94 επιδιώκει
σκοπό γενικού συμφέροντος, ο οποίος απαιτεί παρόμοια σημεία ή ενδείξεις να μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από όλους.
Κατά συνέπεια, η διάταξη αυτή δεν επιτρέπει παρόμοια σημεία ή ενδείξεις να επιφυλάσσονται σε μια μόνον επιχείρηση λόγω της
καταχωρίσεώς τους ως σημάτων (βλ. απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2003, C-191/01 P, ΓΕΕΑ κατά Wrigley, Συλλογή 2003, σ. Ι-12447,
σκέψη 31, και διατάξεις της 5ης Φεβρουαρίου 2004, C-326/01 P, Telefon & Buch κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. Ι-1371, σκέψη 27,
και C-150/02 P, Streamserve κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. Ι-1461, σκέψη 25).
63     Υπ’ αυτές τις συνθήκες, όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, το κριτήριο ότι δεν επιτρέπεται η καταχώριση σημάτων που ενδέχεται
να χρησιμοποιηθούν ευρέως στο εμπόριο για την παρουσίαση των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών έχει σημασία στο πλαίσιο του άρθρου
7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 40/94, αλλά δεν μπορεί να στηριχθεί σε αυτό η ερμηνεία του στοιχείου β΄ της ίδιας
διατάξεως (προπαρατεθείσες αποφάσεις SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 36, και BioID κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 62).
64     Με τη σκέψη 31 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι τα σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα
κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 40/94 «είναι ιδίως αυτά που, από πλευράς του ενδιαφερόμενου
κοινού, χρησιμοποιούνται συνήθως στις συναλλαγές για την παρουσίαση των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών ή για τα οποία υπάρχουν,
τουλάχιστον, συγκεκριμένες ενδείξεις βάσει των οποίων μπορεί να συναχθεί ότι είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν με τον τρόπο
αυτό». Επιπλέον, το Πρωτοδικείο διαπίστωσε, με την τελευταία περίοδο της σκέψεως 41 της ίδιας αποφάσεως, ότι υπάρχουν συγκεκριμένες
ενδείξεις για το ότι τα θυλάκια με βάση στηρίξεως «είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν» στο εμπόριο για την παρουσίαση των επίμαχων
προϊόντων και, με την τελευταία περίοδο της σκέψεως 42 της ως άνω αποφάσεως, ότι «η αναμενόμενη επέκταση του εν λόγω τύπου
συσκευασίας ενισχύει […] τον συνήθη χαρακτήρα της χρήσεώς του».
65     Εντούτοις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, παρά τις διαπιστώσεις αυτές που περιλαμβάνονται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, το
Πρωτοδικείο δεν στήριξε την απόφασή του στο κριτήριο που αναφέρθηκε στη σκέψη 63 της παρούσας αποφάσεως.
66     Πράγματι, από την πρώτη και δεύτερη περίοδο της σκέψεως 42 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, ανεξαρτήτως του
αν τα θυλάκια με βάση στηρίξεως μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συσκευασία ποτών από χυμούς φρούτων και χυμών φρούτων, το
Πρωτοδικείο αποφάνθηκε ότι τα σήματα των οποίων ζητήθηκε η καταχώριση στερούνταν διακριτικού χαρακτήρα, διότι αυτός ο τρόπος
συσκευασίας χρησιμοποιείται ήδη εντός της Κοινότητας για τα υγρά τρόφιμα γενικώς και, ως εκ τούτου, δεν έχει ασυνήθη χαρακτήρα
αρκούντως σαφή ώστε ο μέσος καταναλωτής να αντιλαμβάνεται αυτή καθεαυτήν τη συσκευασία ως ένδειξη συγκεκριμένης εμπορικής
προελεύσεως ενός προϊόντος της κατηγορίας αυτής.
67     Έτσι, το Πρωτοδικείο κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό, βασιζόμενο όχι στο ενδεχόμενο ευρείας χρήσεως στο μέλλον των θυλακίων με
βάση στηρίξεως στον κλάδο των υγρών τροφίμων –τον οποίο χρησιμοποίησε ως πλαίσιο αναφοράς στην ανάλυσή του–, αλλά στη διαπίστωση
ότι τα θυλάκια αυτά χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως. Συνεπώς, το Πρωτοδικείο στήριξε το συμπέρασμά του σε σωστό κριτήριο.
68     Ως εκ περισσού, λοιπόν, διαπίστωσε επιπλέον το Πρωτοδικείο, με την τελευταία περίοδο των σκέψεων 41 και 42 της αναιρεσιβαλλομένης
αποφάσεως, ότι τα θυλάκια με βάση στηρίξεως είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον από ανταγωνιστές της αναιρεσείουσας
για τη συσκευασία ποτών με βάση χυμούς φρούτων και χυμών φρούτων.
69     Εξάλλου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως επισήμανε στη σκέψη 32, της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως το Πρωτοδικείο, «το συμφέρον
που μπορούν να έχουν οι ανταγωνιστές του αιτούντος την καταχώριση τρισδιάστατου σήματος, αποτελούμενου από την όψη ενός προϊόντος,
ώστε να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα τη μορφή και τη σχεδίαση για τα δικά τους προϊόντα, δεν μπορεί να δικαιολογήσει, αυτό
καθαυτό, την άρνηση καταχωρίσεως ενός τέτοιου σήματος, ούτε να αποτελέσει κριτήριο εκτιμήσεως του διακριτικού χαρακτήρα του
σήματος αυτού που να αρκεί από μόνο του για τη σχετική εκτίμηση».
70     Πράγματι, κατά την εξέταση των σημάτων των οποίων ζητείται η καταχώριση με τις σκέψεις 44 έως 54 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως,
το Πρωτοδικείο ουδόλως βασίστηκε στο συμφέρον των ενδεχόμενων ανταγωνιστών, αλλά επικεντρώθηκε στην εξέταση του κατά πόσον
τα εν λόγω σήματα δίνουν τη δυνατότητα στον μέσο καταναλωτή ποτών με βάση χυμούς φρούτων και χυμών φρούτων να διακρίνει χωρίς
κίνδυνο συγχύσεως τα προϊόντα της αναιρεσείουσας από άλλα διαφορετικής προελεύσεως.
71     Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί και το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου καθώς και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως και, ως εκ
τούτου, να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

Επί των δικαστικών εξόδων
72     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, που έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία σύμφωνα
με το άρθρο 118 του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα.
Δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το αίτημα του ΓΕΕΑ.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει την Deutsche SiSi-Werke GmbH & Co. Betriebs KG στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.