CELEX: 62005CJ0409
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Importazzjoni b’eżenzjoni mid-dażju ta’ apparat militari

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi rrifjutat li tikkalkola u tħallas ir-riżorsi proprji li ma nġabrux fil-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1998 u l-31 ta’ Diċembru 2002, fir-rigward tal-importazzjoni ta’ materjal militari eżenti mid-dazji doganali kif ukoll billi rrifjutat tħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/89, tad-29 ta’ Mejju 1989, li jimplementa d-Deċiżjoni (Euratom) 88/376/KEE, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom (
ĠU L 155, p. 1
), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 1355/96, tat-8 ta’ Lulju 1996 (
ĠU L 175, p. 3
, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1552/89”), sal-31 ta’ Mejju 2000, kif ukoll, minn din l-istess data, l-istess artikoli tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta’ Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 169).
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
L-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 88/376/KEE, tal-24 ta’ Ġunju 1988, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil- Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 176), u tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/728/KE, Euratom, tal-31 ta’ Ottubru 1994, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea (
ĠU L 293, p. 9
), jipprovdi:
“Dħul minn dawn li ġejjin għandhom jikkonstitwixxu riżorsi tagħhom [proprji] imdaħħla fil-bilanċ tal-Komunitajiet:
[…]
b)
It-tariffa doganali komuni u dazji oħrajn imwaqqfa jew li għandhom jiġu mwaqqfa mill-istituzzjonijiet tal-Komunitajiet rigward il-kummerċ ma’ pajjiżi li mhumiex membri u dazji fuq prodotti li jaqgħu taħt it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar;
[…]”
L-Artikolu 20 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali tal- Komunità”), jipprovdi:
“1.   Dazji legalment dovuti meta jiġi inkors dejn doganali għandhom ikunu bbażati fuq it-Tariffa Doganali tal-Komunitajiet Ewropej.
[…]
3.   It-Tariffa Doganali tal-Komunitajiet Ewropej għandha tikkomprendi:
(a)
in-nomenklatura magħquda tal-merkanzija;
[…]
(ċ)
ir-rati u kapi ta’ spejjeż oħra normalment applikabbli għal merkanzija koperta min-nomenklatura magħquda fir-rigward:
—
dazji doganali
[…]
(d)
il-miżuri dwar tariffa preferenzjali li jinsabu f’patti ta’ ftehim li l-Komunità kkonkludiet ma’ ċerti pajjiżi jew gruppi ta’ pajjiżi u li jipprovdu għall-għoti ta’ trattament preferenzjali dwar it-tariffa;
(e)
miżuri preferenzjali dwar it-tariffa adottati unilateralment mill-Komunità fir-rigward ta’ ċerti pajjiżi, gruppi ta’ pajjiżi jew territorji;
(f)
miżuri awtonomi sospensivi li jipprovdu għal tnaqqis fi jew eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni imponibbli fuq ċerta merkanzija;
(g)
miżuri oħra tat-tariffa li hemm provdut dwarhom f’leġislazzjoni oħra tal-Komunità.
[…]”
L-Artikolu 217(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdi:
“Kull ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew dazju fuq l esportazzjoni li jirriżulta minn dejn doganali, minn hawn ’l isfel imsejjaħ ‘ammont ta’ dazju’, għandu jiġi kalkolat mill-awtoritajiet doganali malli jkollhom id-dettalji neċessarji, u għandu jiddaħħal minn dawk l-awtoritajiet fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti (dħul fil-kontijiet).
[…]”
Fil-kuntest tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament Nru 1552/89, applikabbli fil-perijodu inkwistjoni fil-kawża preżenti sat-30 ta’ Mejju 2000. Dan ir-regolament ġie sostitwit sa mill-31 ta’ Mejju 2000 bir-Regolament Nru 1150/2000 li kkodifika r-Regolament Nru 1552/89 mingħajr ma biddel il-kontenut tal-imsemmi regolament.
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1552/89 jipprovdi:
“1.   Għall-iskop li jkun applikat dan ir-Regolament, l-intitolament tal Komunità għar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) tad-Deċiżjoni 88/376/KE, Euratom għandhom ikunu stabbiliti malli l-kondizzjonijiet li hemm dispożizzjoni dwarhom bir-regolamenti tad-dwana jkunu twettqu rigward id-dħul għall-intitolament fil-kontijiet u n-notifikazzjoni tad-debitur.
1a.   Id-data li għandha titqies għall-konstatazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun id-data tad-dħul fil-kontijiet prevista mir-regolamenti doganali.
[…]”
L-Artikolu 9(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Skond il-proċedura preskritta fl-Artikolu 10, kull Stat Membru għandu jikkredita r-riżorsi tiegħu proprji fil-kont miftuħ f’isem il-Kummissjoni mat-Teżor tiegħu jew mal-korp li jkun ħatar.
Dan il-kont għandu jinżamm mingħajr ħlasijiet.”
Skont l-Artikolu 10(1) ta’ dan ir-regolament:
“Wara tnaqqis ta’ 10% bħala spejjeż tal-ġbir bi qbil ma’ l-Artikolu 2(3) tad-Deċiżjoni 88/376/KE, Euratom, id-dħul tar-riżorsi tagħha proprji msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) u (b) ta’ dik id-Deċiżjoni għandu jseħħ mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara d- 19-il jum tat-tieni xahar ta’ wara x-xahar li fi[h] l-intitolament kien ġie stabbilit bi qbil ma’ l-Artikolu 2 ta’ dan ir-Regolament.
[…]”
L-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 1552/89 jipprovdi:
“Kull dewmien biex isir id-dħul fil-kont msemmi fl-Artikolu 9(1) għandu jagħti bidu għal pagament ta’ imgħax mill-Istat Membru kkonċernat bir-rati ta’ l-imgħax applikabbli fis-suq monetarju ta’ dak l-Istat, fid-data li suppost ikun seħħ, għal operazzjonijiet ta’ żmien qasir ta’ finanzjament pub[b]liku, miżjud b’żewġ punti perċentwali. Din ir-rata għandha tkun miżjuda bi 0,25 ta’ punt perċentwali għall kull xahar ta’ dewmien. Ir-rata miżjuda għandha tkun applikata għal perjodu kollu tad-dewmien.”
Skont l-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 1150/2000:
“Ir-Regolament (KEE [Euratom]) Nru 1552/89 għandu jkun imħassar
Referenzi għall-imsemmi Regolament għandhom ikunu meqjusa bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għandhom jinqraw bi qbil mat tabella ta’ korrelazzjoni esiġita f’Parti A ta’ dan l-Anness.”
Għaldaqstant, apparti l-fatt li r-Regolamenti Nri 1552/89 u 1150/2000 jirreferu, b’mod partikolari, wieħed għad-Deċiżjoni 88/376 u, l-ieħor għad-Deċiżjoni 94/728, l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 ta’ dawn iż-żewġ regolamenti huma, essenzjalment, identiċi.
Ir-rata ta’ 10% msemmija fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 150/2000 ġiet miżjuda għal 25% permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/597/KE, Euratom, tad-29 ta’ Settembru 2000, dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3. p. 200).
Il-punt 1 tal-motivi tal-imsemmija deċiżjoni jipprovdi:
“Il-Kunsill Ewropew li ltaqa’ f’Berlin fl-24 u l-25 ta’ Marzu 1999 ikkonkluda, fost oħrajn, li s-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunità għandh[a] [t]kun ekw[a], trasparenti, effettiv[a] skond l-ispiża, sempliċi u bbażat[a] fuq kriterji li jesprimu l-aħjar abbiltà ta’ kull Stat Membru biex jikkontribwixxi.”
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 150/2003, tal-21 ta’ Jannar 2003, li jissospendi d-dazji fuq l-importazzjoni fuq ċerti armamenti u apparat militari (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 13, p. 15), adottat fuq il-bażi tal-Artikolu 26 KE, jipprovdi fil-premessa 5 tiegħu:
“Sabiex tiġi protetta l-kunfiden[ja]zalità [militari] ta’ l-Istati Membri huwa neċessarju li jiġu stabbiliti proċeduri amministrattivi speċifiċi għall għoti tal-benefiċċju tas-sospensjoni tad-dazji. Dikjarazzjoni mill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Membru li għalih huma ddestinati l-armamenti u l-apparat militari, li tista’ wkoll tintuża bħala dikjarazzjoni tad-dwana kif mitlub mill-Kodiċi Doganali, tikkonstitwixxi garanzija xierqa li dawn il-kondizzjonijiet jiġu mħarsa. Id-dikjarazzjoni għandha tingħata f’forma ta’ ċertifikat. Huwa xieraq li tiġi speċifikata l-forma, li biha ser isiru dawn iċ-ċertifikati u li jkun permess l-użu ta’ mezzi u metodi ta’ data processing għad-dikjarazzjoni.”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-kondizzjonijiet għas-sospensjoni awtonoma tad-dazji ta’ l-importazzjoni fuq ċerti armamenti u apparat militari importat minn jew f’isem l-awtoritajiet inkarigati mid-difiza militari ta’ l-Istati Membri minn pajjiżi terzi.”
L-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Minkejja l-paragrafu 1, minħabba raġunijiet ta’ kunfidenzaenzalità militari, iċ-ċertifikat u l-merkanzija impurtata jistgħu jinghataw lil awtoritajiet oħra nominati mill-Istat Membru għal dan il-għan. F’każijiet bhal dawn l-awtorità kompetenti lokali li toħrog iċ-ċertifikat għandha tibgħat rapport qasir fuq dawn l-importazzjonijiet lill-awtoritajiet tad-dwana ta’ l-Istat Membru qabel il-31 ta’ Jannar u l-31 ta’ Lulju ta’ kull sena. Ir-rapprt għandu jkopri perjodu ta’ 6 xhur li jippreċedu dak ix-xahar li fih ir-rapport irid jiġi sottomess. Għandu jkun fih in-numru u d-data tal-ħrug taċ-ċertifikati, id-data ta’ l-importazzjoni u l-valur totali u l-piż gross tal-prodotti mpurtati maċ-ċertifikati.”
Skont l-Artikolu 8 tiegħu, ir-Regolament Nru 150/2003 japplika mill-1 ta’ Jannar 2003.
Il-proċedura prekontenzjuża
Permezz ta’ ittra ta’ intimazzjoni tas-17 ta’ Ottubru 2003, il-Kummissjoni bdiet proċedura ta’ ksur fir-rigward tar-Repubblika Ellenika u talbet lil dan l-Istat Membru sabiex jikkalkola u jħallas ir-riżorsi proprji li ma tħallsux waqt il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, fir-rigward tal-importazzjonijiet ikkontestati kif ukoll għall-ħlas tal-interessi dovuti relatati magħhom.
Fir-risposta tagħha tat-18 ta’ Awwissu 2003 dwar il-proċedura għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu mibdija fil-21 ta’ Diċembru 2001 għall-istess fatti, li mandankollu ntbagħtet fl-24 ta’ Ottubru 2003, ir-Repubblika Ellenika sostniet li l-Artikolu 296(1)(b) KE jawtorizzaha teżenta l-importazzjonijiet ta’ materjal militari mid-dazji doganali sabiex tipproteġi l-interessi vitali tas-sigurtà tagħha.
Wara li saret taf b’din ir-risposta, il-Kummissjoni, fit-18 ta’ Ottubru 2004, ħarġet opinjoni motivata fejn stiednet lil dan l-Istat Membru sabiex jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonforma ruħu f’terminu ta’ xahrejn minn meta rċevieha. L-imsemmi Stat Membru rrisponda fit-18 ta’ Frar 2005 billi reġa’ tenna u ppreċiża l-kunsiderazzjonijiet ippreżentati preċedentement.
Fid-dawl tal-elementi hekk ipprovduti mir-Repubblika Ellenika, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.
Permezz ta’ digriet tat-13 ta’ Settembru 2007, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja laqa’ l-intervent tar-Renju tad-Danimarka, tar-Repubblika Taljana, tar-Repubblika Portugiża u tar-Repubblika tal-Finlandja insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Ellenika.
Fuq ir-rikors
Fuq l-ammissibbiltà
L-ewwel nett, ir-Repubblika Ellenika tqajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà minħabba difett proċedurali li seħħ fir-rikors, jiġifieri l-għażla ta’ rimedju legali żbaljat. Dan l-Istat Membru jispjega li, peress li huwa invoka l-Artikolu 296 KE sabiex ma jħallasx id-dazji doganali fir-rigward tal-importazzjonijiet ta’ materjal militari kkontestati, il-Kummissjoni ma kellhiex id-dritt tippreżenta dan ir-rikors fuq il-bażi tal-Artikolu 226 KE, iżda kienet obbligata tuża l-proċedura speċjali prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 298 KE.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li jekk ir-Repubblika Ellenika qajmet din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fir-risposta tagħha, hija madankollu ma tifformulax it-talba korrispondenti ħlief fil-kontroreplika, b’mod li, skont l-Artikolu 42 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, din l-eċċezzjoni għandha tiġi ddikjarata inammissibbli inwkantu r-rikorrenti ġiet miċħuda mill-possibbiltà li tikkontestaha.
Indipendentement mill-kunsiderazzjonijiet dwar ir-Regoli tal-Proċeduri, għandu jiġi rrilevat li, permezz ta’ dan ir-rikors, l-għan tal-Kummissjoni huwa li jiġi kkonstatat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi tal-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolamenti Nri 1552/89 u 1150/2000. L-Artikolu 298 KE japplika biss jekk il-Kummissjoni allegat użu abbużiv tas-setgħat imsemmija fl-Artikoli 296 KE u 297 KE.
It-tieni nett, waqt is-seduta, ir-rappreżentant tal-Gvern Elleniku qajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà billi argumenta li r-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ma jippermettix li tinkiseb mill-Qorti tal-Ġustizzja deċiżjoni li timponi fuq l-Istat Membru l-adozzjoni ta’ miżuri partikolari.
F’dan ir-rigward, huwa suffiċjenti li jiġi rrilevat li mit-termini stess tar-rikors tal-Kummissjoni jirriżulta li din tal-aħħar illimitat ruħha li tikkonstata n-nuqqas allegat, mingħajr ma titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja timponi xi miżuri partikolari fuq l-Istat Membru kkonċernat.
Konsegwentement, ir-rikors tal-Kummissjoni għandu jiġi ddikjarat bħala ammissibbli.
Fuq il-mertu
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni ssostni li r-Repubblika Ellenika żbaljat meta bbażat ruħha fuq l-Artikolu 296 KE sabiex tirrifjuta l-ħlas tad-dazji doganali, peress li l-ġbir tagħhom ma jippreġudikax l-interess vitali tas-siġurtà ta’ dan l-Istat Membru.
Qabel kollox, il-Kummissjoni ssostni li hija ma hijiex qed tqiegħed inkwistjoni l-pożizzjoni ġeografika speċifika tar-Repubblika Ellenika, iżda l-ħtieġa, għal dan l-Istat Membru, li jeżenta l-importazzjonijiet tal-materjal militari mid-dazji doganali bil-għan li jipproteġi l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-miżuri li jistabbilixxu derogi jew eċċezzjonijiet, bħal b’mod partikolari l-Artikolu 296 KE, għandhom jiġu interpretati b’mod strett. B’hekk, l-Istat Membru kkonċernat, li jitlob l-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu, għandu juri li huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha previsti f’dan tal-aħħar meta huwa għandu l-intenzjoni jidderoga mill-Artikolu 20 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, ibbażat fuq l-Artikolu 26 KE u konsegwentement mit-tariffa doganali komuni applikabbli għall-importazzjonijiet inkwistjoni.
Skont il-Kummissjoni, huma l-awtoritajiet Elleniċi li għandhom jipproduċu prova konkreta u dettaljata li l-ġbir tad-dazji doganali għall-importazzjoni inkwistjoni fil-kawża preżenti jippreġudika l-interessi vitali tas-sigurtà ta’ dan l-Istat Membru.
F’dan ir-rigward, it-tisħiħ tal-materjal militari jew il-modernizzazzjoni tiegħu u t-tnaqqis kunsiderevoli tar-riżorsi marbuta mal-programm ta’ apparat ma jikkostitwixxux tali prova. L-istess huwa minnu għall-volum tal-ispejjeż “għad-difiża” invokat li ma jirriferix għal informazzjoni rilevanti vverifikata.
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-argumenti tar-Repubblika Ellenika dwar ir-riskju ta’ tixrid ta’ informazzjoni li tirrigwarda s-sigriet militari waqt il-proċeduri ta’ kontroll huma infondati inkwantu, minn naħa, kwalunkwe persuna tista’, permezz tal-internet, ikollha aċċess għal informazzjoni ddettaljata li tirrigwarda pereżempju t-tip ta’ armi li ġew esportati lejn il-konvenuta u meta, min-naħa l-oħra, l-għan ta’ din il-proċedura ta’ ksur hija limitata għall-prinċipju stess tal-ħlas tad-dazji doganali. Il-Kummissjoni tippreċiża wkoll li, f’kwalunkwe każ, l-applikazzjoni tas-sistema doganali tinvolvi l-intervent ta’ aġenti, Komunitarji u nazzjonali, li huma marbuta bl-obbligu ta’ kunfidenzjalità fil-każ tat-trattament ta’ informazzjoni sensittiva.
Il-Kummissjoni tqis li l-argument ibbażat fuq il-fatt li n-nuqqas ta’ azzjoni tagħha, wara l-ftuħ, kontra r-Repubblika Ellenika, tal-proċedura ta’ ksur dwar l-importazzjoni ta’ materjal għal użu ċivili u militari, jindika li hija rrinunzjat impliċitament għall-insegwiment tal-ksur inkwistjoni fil-kawża preżenti ma jistax jintlaqa’. Fil-fatt, dan l-Istat Membru ma jistax jinvoka ħsara għall-prinċipju tal-aspettativi leġittimi billi jqis li dan in-nuqqas ta’ azzjoni jikkostitwixxi l-aċċettazzjoni, tal-Kummissjoni, tal-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża preżenti, peress li ż-żewġ proċeduri, minkejja li hemm xebh qawwi bejniethom, huma differenti u l-Kummissjoni tiddisponi, fir-rigward ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, minn setgħa ta’ diskrezzjoni wiesgħa.
Il-Kummissjoni żżied li r-Regolament Nru 150/2003 isib il-bażi ġuridika tiegħu direttament fl-Artikolu 26 KE dwar l-istabbiliment tad-dazji doganali u mhux fl-Artikolu 296 KE, li, anki fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni l-ġdida, ma jistax ikun il-bażi tal-eżenzjoni inkwistjoni.
In-nuqqas ta’ ġbir tad dazji doganali inkwistjoni, skont il-Kummissjoni, iwassal għal inugwaljanza bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet rispettivi tagħhom għall-baġit Komunitarju. Dan in-nuqqas ta’ ġbir juri, min-naħa ta’ dan l-Istat Membru, nuqqas ta’ rispett għall-obbligi tiegħu ta’ kofinanzjament solidarju tal-imsemmi baġit.
Fl-aħħar, il-Kummissjoni tqis li l-ħlas lura tad-dazji doganali lill-Stati Membri li applikaw b’mod korett it-tariffa doganali komuni ma jistax jirrimedja t-trattament baġitarju inugwali li kienu vittmi tiegħu. Fil-fatt, il-Kummissjoni, fil-kwalità tagħha ta’ gwardjan tat-Trattati, ma tistax tħalli għaddej tali ksur tal-leġiżlazzjoni Komunitarja bi ħsara għall-baġit Komunitarju.
Ir-Repubblika Ellenika tikkunsidra li mit-termini stess tal-Artikolu 296(1)(b) KE jirriżulta li t-Trattat kellu l-intenzjoni jikkonferixxi fuq l-Istati Membri setgħa diskrezzjonali sinjifkattiva fir-rigward tal-miżuri li jistgħu jieħdu sabiex jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tagħhom u li jikkonċernaw prodotti li għalihom japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi paragrafu 1(b). B’hekk, l-Artikolu 296(1)(b) KE jippermetti lill-Istati Membri li jidderogaw mill-Artikolu 26 KE u mill-Kodiċi Doganali tal-Komunità, f’każ ta’ importazzjonijiet ta’ apparat intiż għall-finijiet militarji, u meta l-għan ta’ dawn l-importazzjonijiet huwa li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tal-Istat Membru kkonċernat, fid-dawl tas-sitwazzjoni speċifika ta’ dan tal-aħħar.
B’hekk, għall-finijiet tan-nuqqas ta’ ġbir tad-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet ta’ materjal militari waqt il-perijodu kkonċernat, ir-Repubblika Ellenika tinvoka l-applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet previsti fl-Artikolu 296(1)(a) u (b) KE sa fejn l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali tal-Komunità fuq dawn l-importazzjonijiet ipperikolat l-interessi vitali tas-sigurtà.
Ir-Repubblika Ellenika tikkunsidra li l-kwistjoni dwar l-eżistenza jew le ta’ ksur doganali qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 150/2003 għadha ma ġietx deċiża b’mod definittiv. Barra minn hekk, il-ħolqien ta’ dejn finanzjarju jiddependi, skont dan l-Istat Membru, fuq il-ħolqien tad-dejn doganali korrispondenti.
Ir-Repubblika Ellenika tafferma li l-ħlas tad-drittijiet doganali waqt l-importazzjoni tal-apparat militari ma jinfluwenzax biss b’mod sinjifikattiv il-programm ta’ armament nazzjonali iżda għandu wkoll konsegwenza diretta fuq il-kapaċità tad-difiża tagħha, u bl-istess mod jipperikola l-protezzjoni tal-interessi vitali tas-sigurtà tagħha, fis-sens tal-Artikolu 296 KE.
Ir-Repubblika Ellenika tikkunsidra li hija tiddisponi minn setgħa ta’ diskrezzjoni wiesgħa fir-rigward tal-għażla tal-miżuri neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi vitali tas-sigurtà tagħha. F’dan ir-rigward, il-fatt li r-Regolament Nru 150/2003 jieħu inkunsiderazzjoni l-interessi vitali tas-sigurtà tal-Istati Membri billi jipprovdi, mill-1 ta’ Jannar 2003, sospensjoni tad-dazji doganali waqt l-importazzjoni ta’ apparat militari, ma jdaħħalx inkwistjoni l-possibbiltà li jiġi applikat l-Artikolu 296 KE meta l-Istati Membri jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti minn dan l-artikolu.
Barra minn hekk, f’dan ir-rigward ir-Repubblika Ellenika hija tal-opinjoni li, permezz tal-adozzjoni tar-Regolament Nru 150/2003, il-leġiżlatur Komunitarju kkonferma l-ħtieġa li jiġu rrispettati l-interessi tas-sigurtà tal-Istati Membri u d-dritt tagħhom li jinvokaw il-kunfidenzjalità meta din tkun neċessarja, u dan permezz ta’ proċeduri amministrattivi partikolari fil-kuntest tas-sistema ta’ sospensjoni tad-dazji doganali.
Ir-Repubblika Ellenika tqis li hija pprovdiet lill-Kummissjoni l-informazzjoni kollha li kien possibbli għaliha sabiex tipprovdi inkwantu l-informazzjoni addizzjonali kienet tkun dannuża għall-interessi vitali tas-sigurtà tagħha u li mill-informazzjoni kkomunikata jirriżulta b’mod ċar li l-ħlas tad-dazji doganali kien jinfluwenza l-kapaċità ta’ difiża tagħha, pereżempju billi jnaqqas il-programm ta’ provvisti u ta’ kumpens għall-forzi tal-ajru flimkien mal-prezz partikolarment għoli tal-interċezzjonijiet.
Barra minn hekk, ir-Repubblika Ellenika tqis li mhuwiex possibbli li tikkalkola bi preċiżjoni d-dazji doganali dovuti mingħajr ma tikkomunika wkoll l-informazzjoni dwar l-importazzjonijiet skont it-tip tal-materjal, peress li dan jikkostitwixxi wkoll il-bażi ta’ kalkolu għan-nomenklatura doganali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdi l-applikazzjoni tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ oġġetti għal użu militari, bħal dawk inkwistjoni, provenjenti minn pajjiżi terzi. L-ebda dispożizzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali tal-Komunità ma tipprovdi, għall-perijodu tal-importazzjonijiet ikkontestati, jiġifieri dak mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2002, għal eżenzjoni speċifika tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni ta’ dawn it-tip ta’ oġġetti. Konsegwentement, għal dan il-perijodu lanqas ma teżisti eżenzjoni speċifika għall-obbligu li jitħallsu lill-awtoritajiet kompetenti d-drittijiet dovuti, flimkien, f’ċerti każijiet, mal-interessi moratorji.
Barra minn hekk, jista’ jiġi dedott, mill-adozzjoni tar-Regolament Nru 150/2003 li jipprovdi għas-sospensjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni fuq ċerti armamenti u apparat militari sa mill-1 ta’ Jannar 2003, li l-leġiżlatur Komunitarju telaq mill-ipoteżi li kien jeżisti obbligu tal-ħlas tal-imsemmi dazju qabel din id-data.
Ir-Repubblika Ellenika fl-ebda mument ma nnegat l-eżistenza tal-importazzjonijiet ikkontestati fil-perijodu kkunsidrat. Ir-Repubblika Ellenika llimitat ruħha li tikkontesta d-dritt tal-Komunità fuq ir-riżorsi proprji inkwistjoni billi argumentat li, taħt l-Artikolu 296 KE, l-obbligu tal-ħlas tad-dazji doganali fuq dan il-materjal ta’ armamenti importat minn Stati terżi jippreġudika b’mod gravi l-interessi vitali tas-sigurtà tagħha.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għalkemm huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw is-sigurtà interna u esterna tagħhom, dan ma jfissirx madankollu li tali miżuri jaqgħu kompletament barra l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju (ara s-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 1999, Sirdar, C-273/97, Ġabra p. I-7403, punt 15, u tal-11 ta’ Jannar 2000, Kreil, C-285/98, Ġabra p. I-69, punt 15). Fil-fatt, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat, it-Trattat jipprovdi derogi speċifiċi applikabbli f’każ ta’ sitwazzjonijiet li jistgħu jimminaw is-sigurtà pubblika biss fl Artikoli 30 KE, 39 KE, 46 KE, 58 KE, 64 KE, 296 KE u 297 KE, li jirrigwardaw sitwazzjonijiet eċċezzjonali li huma ddefiniti sew. Minn dan ma jistax jiġi dedott li teżisti riżerva ġenerali, inerenti fit-Trattat, li teskludi kull miżura meħuda għal raġunijiet ta’ sigurtà pubblika mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju. Ir-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ riżerva bħal din, barra mill-kundizzjonijiet speċifiċi tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, jista’ jippreġudika n-natura vinkolanti u l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju (ara s-sentenza tal-11 ta’ Marzu 2003, Dory, C-186/01, Ġabra p. I-2479, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, id-deroġi previsti fl-Artikoli 296 KE u 297 KE, hekk kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita għad-derogi mil-libertajiet fundamentali (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-31 ta’ Jannar 2006, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-503/03, Ġabra p. I-1097, punt 45; tat-18 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-490/04, Ġabra p. I-6095, punt 86, u tal-11 ta’ Settembru 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-141/07, Ġabra p. I-6935, punt 50) jiġu interpretati b’mod strett.
B’mod iktar partikolari, għal dak li jirrigwarda, l-Artikolu 296 KE, għandu jingħad li, għalkemm dan l-artikolu jirreferi għal miżuri li Stat Membru jista’ jqis neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu jew tal informazzjoni li t-tixrid tagħha jqisu bħala kuntrarju għal dawn l interessi, huwa xorta waħda ma jistax jiġi interpretat b’mod li jikkonferixxi s-setgħa lill-Istati Membri sabiex jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat billi sempliċement jinvokaw l-imsemmija interessi.
Barra minn hekk, fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud, il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tas-16 ta’ Settembru 1999, Il-Kummissjoni vs Spanja (
C-414/97, Ġabra p. I-5585
), ikkonstatat in-nuqqas inkwistjoni peress li r-Renju ta’ Spanja ma kienx wera li l-eżenzjoni mill-imsemmija taxxa fuq l-importazzjonijiet u x-xiri ta’ armamenti, ta’ munizzjoni u ta’ materjal għal użu esklussivament militari, eżenzjoni prevista mil-liġi Spanjola, kienet iġġustifikata, taħt l-Artikolu 296(1)(b) KE, min-neċessità li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà ta’ dan l-Istat Membru.
Konsegwentement, huwa l-Istat Membru li jinvoka l-benefiċċju tal-Artikolu 296 KE li għandu jagħti prova tal-ħtieġa li juża d-deroga stabbilita f’dan l-artikolu bil-għan li jipproteġi l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ma jistax jiġi aċċettat li Stat Membru jeċċepixxi ż-żieda fl-ispiża tal-materjal militari minħabba l-applikazzjoni tad-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet ta’ tali materjal provenjenti minn Stati terzi sabiex jipprova jevita, b’detriment għall-Istati Membri l-oħra li, min-naħa tagħhom, jiġbru u jħallsu d-dazji doganali konnessi ma’ tali importazzjonijiet, l-obbligi li timponi fuqu s-solidarjetà finanzjarja fir rigward tal-baġit Komunitarju.
Għal dak li jirrigwarda l-argument li l-proċeduri doganali Komunitarji ma humiex ta’ natura li jiżguraw is-sigurtà tar-Repubblika Taljana, fir-rigward tal-eżiġenzi tal-kunfidenzjalità kontenuti fil-ftehim konkluż mal-Istati esportaturi, għandu jingħad, hekk kif ġustament osservat il-Kummissjoni, li l-applikazzjoni tas-sistema doganali tal-Komunità timplika l-intervent ta’ aġenti, Komunitarji u nazzjonali, li huma marbuta, jekk ikun il-każ, mill-obbligu ta’ kunfidenzjalità, f’każ ta’ trattament ta’ informazzjoni sensittiva, ta’ natura li jiġu protetti l-interessi vitali tas-sigurtà tal-Istati Membri.
Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jikkompletaw u jibgħatu lill-Kummissjoni b’mod regolari ma jimplikawx ksib ta’ livell ta’ preċiżjoni ta’ tip li jippreġudika l-interessi tal-imsemmija Stati kemm fil-qasam tas-sigurtà kif ukoll f’dak tal-kunfidenzjalità.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u b’mod konformi mal-Artikolu 10 KE dwar l-obbligu tal-Istati Membri li jiffaċilitaw it-twettiq tal-missjoni tal-Kummissjoni li tikkonsisti f’li tiżgura l-osservanza tat-Trattat, dawn huma marbuta jqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ din l-istituzzjoni d-dokumenti neċessarji għall-verifika tar-regolarità tat-trasferiment tar-riżorsi proprji tal-Komunità. Madankollu, hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punt 168 tal-konklużjonijiet tiegħu, obbligu bħal dan ma jostakolax l-Istati Membri, każ b’każ u eċċezzjonalment, fuq il-bażi tal-Artikolu 296 KE, milli jkunu jistgħu jillimitaw l-informazzjoni mibgħuta, lil ċerti elementi ta’ dokument jew jirrifjutawha kompletament.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-Repubblika Ellenika ma urietx li l-kundizzjonijiet neċessarji għall-applikazzjoni tal-Artikolu 296 KE huma sodisfatti.
Fl-aħħar, fir-rigward tal-argumenti tar-Repubblika Ellenika intiżi sabiex juru li, minħabba n-nuqqas ta’ azzjoni għal tul ta’ żmien tal-Kummissjoni, kif ukoll l-adozzjoni tar-Regolament Nru 150/2003, dan l-Istati Membru seta’ leġittimament jikkunsidra li l-Kummissjoni ma kinitx ser tippreżenta dan ir-rikors inkwantu din kienet aċċettat b’mod taċitu l-eżistenza ta’ deroga f’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni fl-ebda fażi tal-proċedura ma abandunat il-pożizzjoni ta’ prinċipju tagħha.
Fil-fatt, fid-dikjarazzjoni tagħha fformulata waqt in-negozjati dwar ir-Regolament Nru 150/2003, hija esprimiet ir-rieda tagħha li ma tirrinunzjax għall-ġbir tad-dazji doganali li kellhom jitħallsu abbażi tal-perijodi preċedenti għad-dħul fis-seħħ tiegħu u rriżervat id-dritt li tadotta l-inizjattivi li jaqblula f’dan ir-rigward.
Minn dak li ntqal qabel jirriżulta li, billi rrifjutat li tikkalkola u tħallas ir-riżorsi proprji li ma nġabrux fil-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1998 u l-31 ta’ Diċembru 2002, fir-rigward tal-importazzjoni ta’ materjal militari eżenti mid-dazji doganali kif ukoll billi rrifjutat tħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt, rispettivament, l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament Nru 1552/1989, sal-31 ta’ Mejju 2000, kif ukoll, minn din l-istess data, l-istess artikoli tar Regolament Nru 1150/2000.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika Ellenika tilfet, hemm lok li tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 69(4) tal-istess artikolu, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika Taljana, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika tal-Finlandja, li intervjenew fil-kawża, għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja, (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Billi rrifjutat li tikkalkola u tħallas ir riżorsi proprji li ma nġabrux fil-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1998 u l 31 ta’ Diċembru 2002, fir-rigward tal-importazzjoni ta’ materjal militari eżenti mid-dazji doganali kif ukoll billi rrifjutat tħallas l-interessi moratorji konnessi man-nuqqas ta’ ħlas tal-imsemmija riżorsi proprji lill-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt, rispettivament, l-Artikolu 2 u l-Artikoli 9 sa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1552/89, tad-29 ta’ Mejju 1989, li jimplementa d-Deċiżjoni (Euratom) 88/376/KEE, dwar is-sistema ta’ riżorsi tal-Komunitajiet innifishom, kif emendat bir-Regolament tal- Kunsill (Euratom, KE) Nru 1355/96, tat-8 ta’ Lulju 1996, sal-31 ta’ Mejju 2000, kif ukoll minn din l-istess data, l-istess artikoli tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000, tat-22 ta’ Mejju 2000, li jimplementa d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet.

2)
Ir-Repubblika Ellenika hija kkundannata tbati l-ispejjeż.

3)
Ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika Taljana, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika tal-Finlandja, li intervjenew fil-kawża, għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Grieg.