CELEX: 62004CJ0203
Mięso drobiowe
Normy handlowe
Zakaz wskazywania na etykietach niektórych oznaczeń dotyczących rodzaju hodowli
Rozporządzenie (EWG) nr 1538/91

1       Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91
z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie
niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu (Dz.U. L 143, str. 11).
2       Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy przedsiębiorstwem Gebrüder Stolle GmbH & Co. KG (zwanym dalej „Gebrüder
Stolle”) a spółką Heidegold Geflügelspezialität GmbH (zwaną dalej „Heidegold”) w przedmiocie używania przez Heidegold, przy
wprowadzaniu do obrotu swych produktów, etykiety zawierającej określenie „Heidegold Deutsches Qualitäts‑Geflügel aus kontrollierter
Aufzucht”, (Heidegold, drób niemiecki wysokiej jakości z chowu kontrolowanego, zwane dalej „określeniem spornym”).

Ramy prawne
3       Artykuł 10 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze
do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu (Dz.U. L 143, str. 11),
zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1321/2002 z dnia 22 lipca 2002 r. (Dz.U. L 194, str. 17, zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1538/91”), przewiduje, że:
„1.      W celu oznaczenia rodzaju hodowli [„Haltungsformen”], z wyjątkiem hodowli organicznej i biologicznej, jedynie określenia ustalone
w niniejszym rozporządzeniu oraz odpowiadające im określenia w innych językach wspólnotowych, wymienione w załączniku III,
mogą występować na etykietach w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/13/WE, o ile spełnione są odpowiednie warunki
wymienione w załączniku IV:
a)      » żywione z udziałem...% składnika... «;
b)      » ekstensywny chów ściółkowy «;
c)      » chów z wolnym wybiegiem «;
d)      » tradycyjny chów z wolnym wybiegiem «;
e)      » chów z wolnym wybiegiem - bez ograniczeń «.
Wymienione określenia można uzupełnić oznaczeniami odnoszącymi się do szczególnych cech charakterystycznych dla odpowiednich
sposobów hodowli.
Kiedy produkcja z chowu z wybiegiem (lit. c), d) i e)) podana jest na etykiecie mięsa pochodzącego z kaczek i gęsi hodowanych
do produkcji »foie gras«, umieszcza się na niej również napis »z produkcji foie gras«.
2.      Podawanie wieku w momencie uboju lub długości okresu tuczu jest dopuszczalne, jedynie w przypadku gdy stosuje się jedno z określeń
wymienionych w ust. 1 oraz w odniesieniu do wieku nie niższego niż wiek wskazany w załączniku IV lit. b), c) lub d). Jednakże
przepisu tego nie stosuje się w przypadku zwierząt wskazanych w art. 1 ust. 1 lit. a) tiret czwarte.
[…]”.
4       Siódmy motyw tego rozporządzenia ma następujące brzmienie:
„wśród oznaczeń, które można fakultatywnie stosować na etykietach, występują oznaczenia dotyczące metody schładzania oraz
poszczególnych rodzajów hodowli [„Haltungsform”]; wykorzystywanie tego ostatniego oznaczenia, w interesie ochrony konsumenta,
wymaga podporządkowania ściśle określonym kryteriom dotyczącym tak warunków hodowli [„Aufzucht”], jak i progu ilościowego,
w celu ustalenia niektórych kryteriów, takich jak wiek ubojowy lub okres tuczu i zawartość niektórych składników środków spożywczych”.
5       Dyrektywa 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich
w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. L 109, str. 29) uchyliła dyrektywę Rady 79/112/EWG
z dnia 18 grudnia 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji
i reklamowania środków spożywczych przeznaczonych na sprzedaż konsumentowi końcowemu (Dz.U. 1979 L 33, str. 1). Artykuł 1
ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/13/WE definiuje pojęcie „etykietowania”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
6       Heidegold prowadzi rzeźnię specjalizującą się w końcowej produkcji wyrobów z drobiu. Przy wprowadzaniu swych wyrobów do obrotu
używa ona etykiety zawierającej sporne określenie.
7       Gebrüder Stolle, będąca przedsiębiorstwem konkurencyjnym wobec Heidegold, jest zdania, że treść etykiety stosowanej przez
Heidegold narusza art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 i że w wyniku jej używania spółka bezprawnie uzyskuje korzyść względem
konkurencji. Z tego względu Gebrüder Stolle pozwała Heidegold przed Landgericht Frankfurt am Main. Żąda ona zakazania używania
spornego określenia na podstawie art. 1 Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
Heidegold podnosi, że nie wystąpiło naruszenie rozporządzenia nr 1538/91 ze względu na fakt, że znaczenie pojęcia „Aufzucht”
nie jest równoznaczne ze znaczeniem słowa „Haltung”. W związku z tym sporne określenie nie może zostać uznane za oznaczenie
rodzaju hodowli („Haltungsform”).
8       Landgericht Frankfurt am Main postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. (normy handlowe w odniesieniu do drobiu)
należy interpretować w ten sposób, że w przypadku etykietowania w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 79/112/EWG określenie
„chów kontrolowany” jest oznaczeniem rodzaju hodowli w rozumieniu art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1538/91?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego
9       Należy stwierdzić, że jakkolwiek sąd odsyłający powołuje się na art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 w wersji odnoszącej
się do dyrektywy 79/112 w sprawie etykietowania, to powinien zostać uwzględniony fakt uchylenia tej dyrektywy i jej zastąpienie
dyrektywą 2000/13. Dlatego też w dalszej części będzie przywoływany art. 10 rozporządzenia nr 1538/91 (zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1538/91”), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 1321/2002 i odnoszący się do dyrektywy nr 2000/13.
10     Jak podnosi Heidegold, pojęcia „Haltung” i „Aufzucht” są czasem używane w sposób odmienny w ramach prawa wspólnotowego. Definicja
gospodarstwa zawarta w art. 2 pkt 8 dyrektywy Rady 90/539/EWG z dnia 15 października 1990 r. w sprawie warunków zdrowotnych
zwierząt regulujących handel wewnątrzwspólnotowy i przywóz z państw trzecich drobiu i jaj wylęgowych (Dz.U. L 303, str. 6)
zmieniona dyrektywą Rady 93/120/WE z dnia 22 grudnia 1993 r. (Dz.U. L 340, str. 35, zwanej dalej „dyrektywą 90/539”) rozróżnia
te dwa pojęcia, ponieważ w rozumieniu tej dyrektywy jako gospodarstwo należy rozumieć „obiekt […] wykorzystywany w chowie
[»Aufzucht«] lub przetrzymywaniu [»Haltung«] drobiu hodowlanego lub użytkowego”. Również Trybunał użył tych dwu pojęć w odmienny
sposób w pkt 2 wyroku z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie C‑157/96 National Farmers’ Union i in., Rec. str. I‑2211, opisując przedsiębiorstwa
reprezentowane przez skarżące związki zawodowe jako „podmioty rolnicze specjalizujące się w chowie [»Aufzucht«] w celu sprzedaży,
w karmieniu, utrzymywaniu [»Haltung«], transporcie i wywozie bydła”.
11     Z powyżej przytoczonych przykładów i z brzmienia art. 2 pkt 9 lit. c) dyrektywy 90/539 wynika, że pojęcie „Aufzucht” odnosi
się w większym stopniu do okresu wzrostu zwierząt, podczas gdy pojęcie „Haltung” ma znaczenie bardziej ogólne odnoszące się
do całego procesu hodowli zwierząt.
12     Siódmy motyw rozporządzenia nr 1538/91 stanowi ponadto, że oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsformen”) powinno być podporządkowane
ściśle określonym kryteriom dotyczącym warunków hodowli („Aufzucht”).
13     Jednocześnie art. 10 wskazanego rozporządzenia zawiera nie tylko wyrażenia odnoszące się do warunków przetrzymywania zwierząt
(„ekstensywny chów ściółkowy”, „chów z wolnym wybiegiem”, itd.) i które odpowiadają warunkom hodowli w rozumieniu wyrażenia
„Haltungsformen”, lecz również wyrażenia odnoszące się do rozwoju zwierząt („żywione z udziałem...% składnika...”, ustalenie
minimalnego wieku w momencie uboju) związane, zgodnie z lingwistycznym rozróżnieniem dokonanym w pkt 11 niniejszego wyroku,
z pojęciem „Aufzucht”.
14     To samo dotyczy warunków przewidzianych w załączniku IV do rozporządzenia nr 1538/91, do których odsyła art. 10 ust. 1 pierwszy
akapit tego rozporządzenia i zgodnie z którymi uwzględnia się w szczególności wiek zwierząt przy uboju w celu rozróżnienia
różnych rodzajów hodowli.
15     Z powyższego wynika, że w kontekście rozporządzenia nr 1538/91, pojęcia „Aufzucht” i „Haltung” mają w znacznej części to samo
znaczenie, lecz pojęcie „Haltung” jest szersze od pojęcia „Aufzucht”, i że rodzaje hodowli („Haltungsformen”) odnoszą się
również do warunków hodowli („Aufzucht”).
16     Wniosek ten potwierdza analiza innych wersji językowych tego rozporządzenia, z których wynika, że w siódmym motywie użyte
jest to samo słowo. Badanie różnych wersji językowych, w których został przyjęty ten tekst, wskazuje, że w języku francuskim
(„mode d’élevage/conditions d’élevage”), hiszpańskim („sistemas particulares de cría/condiciones de cría”) i holenderskim
(„bijzondere houderijsystemen/houderijsystemen”) użyto tego samego słowa [et le grec???].
17     Mając na uwadze powyższe, na postawione pytanie trzeba odpowiedzieć, iż art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 należy interpretować
w ten sposób, że określenie „chów kontrolowany” („kontrollierte Aufzucht”) stanowi oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsform”)
i w związku z tym przepis ten zabrania umieszczenia tego określenia na etykiecie produktu objętego zakresem stosowania wskazanego
rozporządzenia.

W przedmiocie kosztów
18     Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze
do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu, zmienionego rozporządzeniem
Komisji (WE) nr 1321/2002 z dnia 22 lipca 2002 r., należy interpretować w ten sposób, że określenie „chów kontrolowany” („kontrollierte
Aufzucht”) stanowi oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsform”) i w związku z tym przepis ten zabrania umieszczenia tego określenia
na etykiecie produktu objętego zakresem stosowania wskazanego rozporządzenia.
Podpisy.
*
Język postępowania: niemiecki.