CELEX: 62003TJ0217
Kompetizzjoni
Artikolu 81(1) KE
Laħam ta’ l-ifrat
Sospensjoni ta’ importazzjonijiet
Iffissar ta’ struttura ta’ prezzijiet sindakali
Regolament Nru 26
Assoċjazzjonijiet ta’ impriżi
Restrizzjoni tal-kompetizzjoni
Azzjoni sindakali
Effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri
Obbligu ta’ motivazzjoni
Linji gwida għall-kalkolu ta’ l-ammont tal-multi
Prinċipju ta’ proporzjonalità
Gravità u tul ta’ żmien tal-ksur
Ċirkustanzi aggravanti u attenwanti
Non akkumulazzjoni tas-sanzjonijet
Drittijiet tad-difiża

Il-kuntest ġuridiku
1       L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 26, ta’ l-4 ta’ April 1962, li japplika ċerti regoli tal-kompetizzjoni għall-produzzjoni u
għall-kummerċ ta’ prodotti agrikoli (ĠU 1962, 30, p. 993), jipprovdi li l-Artikoli [81] KE sa [86] KE, kif ukoll id-dispożizzjonijiet
stabbiliti għall-implementazzjoni tagħhom, japplikaw għall-ftehim, għad-deċiżjonijiet u għall-prattiki kollha li għalihom
hemm referenza fl-Artikolu [81](1) KE u fl-Artikolu [82] KE u li għandhom x’jaqsmu mal-produzzjoni jew mal-kummerċ tal-prodotti
elenkati fl-Anness [I] tat-Trattat KE, b’mod partikolari l-annimali ħajjin u l-laħam u l-ġewwieni li jittiekel, bla ħsara
għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 2 tiegħu.
2       L-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-Regolament jistabilixxi li ġej:
"L-Artikolu [81](1) [KE] ma għandux japplika għal dak il-ftehim, deċiżjonijiet u prattiki li għalihom hemm referenza fl-Artikolu
preċedenti li jifformaw parti integrali minn organizzazzjoni tas-suq nazzjonali jew li huma meħtieġa għall-kisba tal-miri
ddikjarati fl-Artikolu [33 KE]. B’mod partikolari, dan m’għandux japplika għall-ftehim, għad-deċiżjonijiet u għall-prattiki
tal-bdiewa, l-assoċjazzjonijiet tal-bdiewa, jew l-assoċjazzjonijiet ta’ dawn l-assoċjazzjonijiet li jappartjienu għal Stat
Membru wieħed u li jirrigwardaw il-produzzjoni jew il-bejgħ ta’ prodotti agrikoli jew l-użu ta’ faċilitajiet konġunti għall-ħażna,
għat-trattament jew għall-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli, u li dwarhom ma hemm l-ebda obbligu li jintalbu prezzijiet identiċi,
għajr jekk il-Kummissjoni ssib illi l-kompetizzjoni hija b’hekk eskluża jew li l-miri ta’ l-Artikolu [33 KE] huma mhedda."

Il-fatti li wasslu għall-kawża
3       Ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, il-Fédération nationale de la coopération bétail et viande (FNCBV), tgħaqqad 300 grupp ta’ kooperattivi ta’ produtturi tas-setturi
tat-trobbija ta’ l-ifrat, ħnieżer u nagħaġ u madwar tletin grupp jew stabbilimenti ta’ biċċerija u ta’ pproċessar ta’ laħam
fi Franza.
4       Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, jiġifieri l-Fédération nationale des syndicats d’exploitants agricoles (FNSEA), il-Fédération nationale bovine (FNB), il-Fédération
nationale des producteurs du lait (FNPL) u l-Jeunes agriculteurs (JA), huma sindakati rregolati mil-liġi Franċiża. Il-FNSEA
hija s-sindakat agrikolu Franċiż prinċipali. Fuq il-livell territorjali, hija magħmula minn sindakati lokali, magħquda f’federazzjonijiet
jew unions dipartimentali tas-sindakati ta’ operaturi agrikoli (FDSEA jew UDSEA). Federazzjonijiet jikkoordinaw, f’kull reġjun,
l-azzjoni tal-FDSEA u ta’ l-UDSEA. Barra minn hekk, il-FNSEA tgħaqqad 33 assoċjazzjoni speċjalizzata, li jirrappreżentaw l-interessi
ta’ kull produttur, fosthom il-FNB u l-FNPL. Fl-aħħar nett, il-JA jirrappreżentaw il-bdiewa taħt il-35 sena. Sabiex wieħed
ikun membru taċ-ċentru lokali tal-JA, huwa għandu jkun membru ta’ sindakat lokali li jaqa’ taħt il-FDSEA jew l-UDSEA.
I –
It-tieni kriżi msejħa "tal-mad cow disease"
5       Minn Ottubru 2000, każijiet ġodda ta’ enċifalopatija sponġiformi ta’ l-ifrat, msejħa "marda tal-
mad cow disease
", instabu f’diversi Stati Membri. Fl-istess ħin, każijiet tal-marda ta’ l-ilsien u d-dwiefer laqtet il-merħliet tan-nagħaġ
fir-Renju Unit. Din is-sitwazzjoni kkawżat telf ta’ fiduċja min-naħa tal-konsumaturi, li kellha impatt fuq il-konsum ta’ laħam
in ġenerali fl-Ewropa u b’mod partikolari wasslet lis-settur ta’ l-ifrat fi kriżi ġdida. Fil-fatt, il-konsum ta’ laħam ta’
l-ifrat naqas b’mod kunsiderevoli, b’mod partikolari fi Franza, il-volumi importati jew esportati minn dan il-pajjiż naqsu
wkoll b’mod kunsiderevoli. Bl-istess mod, il-prezzijiet ta’ produzzjoni ta’ l-ifrat adulti naqsu b’mod sinjifikattiv fi Franza,
filwaqt li l-prezzijiet għall-konsum finali baqgħu relattivament stabbli.
6       Sabiex jiffaċċjaw din il-kriżi, l-istituzzjonijiet Komunitarji adottaw serje sħiħa ta’ miżuri. B’hekk, il-kamp ta’ applikazzjoni
tal-mekkaniżmi ta’ intervenzjoni, intiżi għall-irtirar mis-suq ta’ ċerti kwantitajiet ta’ ifrat sabiex tiġi stabbilizzata
l-offerta meta mqabbla mad-domanda, ġie mwessa’ u skema ta’ xiri ta’ annimali ħajjin, kif ukoll mekkaniżmu ta’ xiri permezz
ta’ sejħa għal offerti ta’ karkassi jew ta’ nofs karkassi (magħrufa bħala "skema ta’ xiri speċjali"), iddaħħlu fis-seħħ. Barra
minn dan, il-Kummissjoni awtorizzat diversi Stati Membri, fosthom Franza, sabiex jagħtu sussidji għas-settur ta’ l-ifrat.
7       Madankollu dawn il-miżuri ġew meqjusa bħala insuffiċjenti mill-bdiewa Franċiżi. F’Settembru u f’Ottubru 2001, ir-relazzjonijiet
bejn dawk li jrabbu l-annimali u l-biċċiera kienu partikolarment diffiċli fi Franza. B’hekk, gruppi ta’ persuni li jrabbu
l-annimali waqqfu illegalment trakkijiet sabiex jikkontrollaw l-oriġini tal-laħam li kien qed jinġarr u għalqu biċċeriji.
F’xi każijiet, dawn l-azzjonijiet wasslu għal qerda ta’ materjal u ta’ laħam. Sabiex jinfetħu l-biċċeriji, dawk li jrabbu
l-annimali li kienu qed jipprotestaw talbu sabiex il-biċċiera, minn naħa tagħhom, b’mod partikolari jissospendu l-importazzjonijiet
u japplikaw struttura ta’ prezzijiet imsejħa "sindakali".
II –
Il-konklużjoni tal-ftehim ikkontestat u proċedura amministrattiva quddiem il-Kummissjoni
8       F’Ottubru 2001, inżammu diversi laqgħat bejn il-federazzjonijiet li jirrappreżentaw dawk li jrabbu l-ifrat (ir-rikorrenti
fil-kawża T-245/03) u l-federazzjonijiet li jirrappreżentaw il-biċċiera [jiġifieri l-Fédération nationale de l’industrie et des commerces en
gros des viandes (FNICGV) u r-rikorrenti fil-kawża T-217/03]. Fl-eżitu ta’ laqgħa ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, organizzata fuq it-talba tal-Ministru ta’ l-Agrikoltura Franċiż, ftehim
("Ftehim tal-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu l-annimali u l-biċċiera fuq l-istruttura ta’ prezzijiet minimi – baqar maqtula
mad-dħul fil-biċċerija") intlaħaq bejn dawn is-sitt federazzjonijiet, jiġifieri l-FNSEA, il-FNB, il-FNPL, il-JA, il-FNCBV
u l-FNICGV.
9       Dan il-ftehim kien jinvolvi żewġ partijiet. L-ewwel waħda kienet "impenn ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet",
li ma kienx jiddistingwi skond it-tipi ta’ laħam ta’ l-ifrat. It-tieni waħda kienet tikkonsisti f’impenn ta’ applikazzjoni
ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet ta’ xiri [mad-]dħul [fil-]biċċerija [tal-]baqar maqtula" (jiġifieri l-baqar intiżi għat-tgħammir
jew għall-produzzjoni tal-ħalib), li l-metodi tagħhom kienu definiti fil-ftehim. B’hekk, dan kien jinkludi lista ta’ prezzijiet
għal kull kilogramm ta’ karkassa għal ċerti kategoriji ta’ baqar u l-metodu ta’ kalkolu tal-prezz li japplika għal kategoriji
oħra, skond, b’mod partikolari, il-prezz ta’ xiri speċjali stabbilit mill-awtoritajiet Komunitarji. Il-ftehim kellu jidħol
fis-seħħ fid-29 ta’ Ottubru 2001 u jiġi applikat sa l-aħħar tax-xahar ta’ Novembru 2001.
10     Fit-30 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni indirizzat lill-awtoritajiet Franċiżi ittra li titlob informazzjoni fuq il-ftehim
ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001.
11     Fil-31 ta’ Ottubru 2001, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 u l-FNICGV iltaqgħu f’Rungis (Franza), fuq inizzjativa ta’ din ta’ l-aħħar. Dawn il-federazzjonijiet adottaw il-ftehim li
ġej (iktar ‘il quddiem il-"protokoll ta’ Rungis"):
"Laqgħa dwar ‘Laħam ta’ importazzjoni’
31 ta’ Ottubru 2001 − Rungis
L-impriżi Franċiżi speċjalizzati fis-settur importazzjoni-esportazzjoni ltaqgħu mal-federazzjonijiet ta’ produtturi (FNSEA,
FNB, FNPL u [JA]) firmatarji tal-ftehim nazzjonali interprofessjonali ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001.
[…]
Huma jaffermaw mill-ġdid il-ħtieġa essenzjali li jinstab ekwilibriju mill-ġdid bejn l-offerta u d-domanda […]

Fis-sitwazzjoni ta’ kriżi li qatt ma ġiet ikkonstata qabel li jinsabu fiha l-produtturi, ir-rappreżentanti ta’ min ikabbar
jitolbu b’insistenza lill-importaturi-esportaturi li iieħdu konjizzjoni tal-gravità tal-kriżi.
Fi tweġiba, l-importaturi-esportaturi jimpenjaw ruħhom li juru solidarjetà."
12     Fid-9 ta’ Novembru 2001, l-awtoritajiet Franċiżi wieġbu għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta’ Ottubru 2001.
13     Fid-9 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni indirizzat lir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, kif ukoll lill-FNICGV, talba għal informazzjoni, skond l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17 tal-Kunsill, tas-6 ta’ Frar 1962,
l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204). Peress li l-Kummissjoni ma kinitx
taf bil-fatt li r-rikorrenti fil-kawża T-217/03 kienet ukoll firmatarja tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, din ta’ l-aħħar ma kinitx destinatarja ta’ din it-talba. Il-ħames
federazzjonijiet in kwistjoni weġbuha fil-15 u fit-23 ta’ Novembru 2001.
14     Fid-19 ta’ Novembru 2001, il-President tal-FNICGV informa lill-President tal-FNSEA li huwa sab ruħu mġiegħel li jantiċipa
d-data finali ta’ l-applikazzjoni tal-ftehim, inizjalment prevista għat-30 ta’ Novembru 2001.
15     Fis-26 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ twissija lis-sitt federazzjonijiet firmatarji tal-ftehim ta’
l-24 ta’ Ottubru 2001, fejn indikat li l-fatti li kienet taf bihom kienu jimplikaw l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli Komunitarji
tal-kompetizzjoni u stidniethom jippreżentawlha l-osservazzjonijiet u l-proposti tagħhom sat-30 ta’ Novembru 2001. F’din l-ittra,
il-Kummissjoni indikat li "[f]in-nuqqas ta’ proposti sodisfaċenti f’dan it-terminu, [hija] [kienet] tikkunsidra li tibda proċedura
intiża għall-konstatazzjoni ta’ dan il-ksur, li tordna li jiġi mitmum fil-każ fejn dan il-ftehim ikun ġie pprorogat u li tista’,
jekk ikun il-każ, twassal għall-impożizzjoni ta’ multi". Il-federazzjonijiet wieġbu lill-Kummissjoni billi ppreċiżaw li l-ftehim
kien ser jintemm fit-30 ta’ Novembru 2001 u li mhuwiex ser jiġi pprorogat.
16     Fis-17 ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni effettwat verifiki fil-bini ta’ l-FNSEA u tal-FNB f’Pariġi, skond l-Artikolu 14(3)
tar-Regolament Nru 17, kif ukoll fil-bini tal-FNICGV fl-istess belt, fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 14(2) ta’ dan l-istess Regolament.
17     Fl-24 ta’ Ġunju 2002, il-Kummissjoni adottat nota ta’ lmenti indirizzata lis-sitt federazzjonijiet. Dawn ippreżentaw l-osservazzjonijiet
tagħhom bil-miktub bejn it-23 ta’ Settembru u l-4 ta’ Ottubru 2002. Is-seduta tal-federazzjonijiet seħħet fil-31 ta’ Ottubru
2002.
18     Fl-10 ta’ Jannar 2003, il-Kummissjoni bagħtet lir-rikorrenti talba għal informazzjoni skond l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17.
Hija talbithom, b’mod partikolari, jipprovdu, għas-snin 2001 u 2002, l-ammont totali u t-tqassim skond l-oriġini tagħhom tad-dħul
ta’ kull federazzjoni u tal-karta tal-bilanċ tagħhom, kif ukoll, għall-aħħar sena fiskali disponibbli, id-dħul mill-bejgħ
(globali u marbut mal-produzzjoni ta’ l-ifrat jew mal-biċċerija ta’ l-ifrat) tal-membri tagħhom diretti u/jew indiretti. Ir-rikorrenti
wieġbet għal din it-talba permezz ta’ l-ittri tat-22, 24, 27 u 30 ta’ Jannar 2003.
III –
Id-deċiżjoni kkontestata
19     Fit-2 ta’ April 2003, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2003/600/KE, dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] (Kawża COMP/C.38.279/F3 − Laħam ta’ l-ifrat Franċiż) (ĠU L 209,
p.12, iktar ‘il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata"), li d-destinatarji tagħha huma r-rikorrenti u l-FNICGV.
20     Skond din id-deċiżjoni, il-federazzjonijiet kisru l-Artikolu 81(1) KE minħabba li, fl-24 ta’ Ottubru 2001, laħqu ftehim bil-miktub bil-għan li jistabbilixxu prezz minimu ta’ xiri ta’ ċerti kategoriji
ta’ ifrat u li jissospendu l-importazzjonijiet ta’ laħam ta’ l-ifrat fi Franza, kif ukoll, li bejn l-aħħar ta’ Novembru u
l-bidu ta’ Diċembru 2001, laħqu ftehim orali bl-istess għan, li kien applikabbli mit-tmiem ta’ l-imsemmi ftehim bil-miktub.
21     Fil-premessi 135 sa 149 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni skartat l-applikazzjoni f’dan il-każ ta’ l-eżenzjoni prevista
mir-Regolament Nru 26 favur ċerti attivitajiet marbuta mal-produzzjoni u mal-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli, billi
kkunsidrat li l-ftehim ma kienx neċessarju sabiex jinkisbu l-għanijiet tal-politika tal-biedja komuni, previsti fl-Artikolu 33 KE. Barra minn hekk, il-ftehim ikkontestat mhuwiex inkluż fost il-motivi previsti mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1254/1999 tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar l-organizzazzjoni tas-suq taċ-ċanga u l-vitella (ĠU L 160, p. 21), jew mill-istrumenti ta’ applikazzjoni
ta’ dan. Fl-aħħar nett, il-miżuri adottati mhumiex proporzjonati ma’ l-għanijiet allegatament imfittxa.
22     Skond id-deċiżjoni kkontestata, il-ksur beda fl-24 ta’ Ottubru 2001 u baqa’ sejjer, almenu, sal-11 ta’ Jannar 2002, data li
fiha ġie fit-tmiem l-aħħar ftehim lokali meħud skond l-impenn nazzjonali li l-Kummissjoni kienet taf bih.
23     Fid-dawl tan-natura u tal-firxa ġeografika tas-suq ikkonċernat, il-ksur ġie deskritt bħala gravi ħafna. Sabiex jiġi stabbilit
il-livell ta’ responsabbiltà ta’ kull federazzjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat ir-rapport bejn l-ammont tal-kontribuzzjonijiet
annwali li l-federazzjoni prinċipali agrikola tirċievi, jiġifieri l-FNSEA, u dak ta’ kull waħda mill-federazzjonijiet l-oħra.
Peress li l-ksur kien ta’ żmien qasir, il-Kummissjoni ma żidietx l-ammont bażi għal din ir-raġuni.
24     Imbagħad, il-Kummissjoni kkunsidrat diversi ċirkustanzi aggravanti fir-rigward tar-rikorrenti:
–       hija żiedet bi 30 % l-ammont tal-multi imposti fuq l-FNSEA, fuq il-JA u fuq l-FNB minħabba l-fatt li l-membri tagħhom kienu
użaw il-vjolenza sabiex iġiegħlu l-federazzjonijiet tal-biċċiera jadottaw il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001;
–       hija kkunsidrat fil-konfront tar-rikorrenti kollha ċ-ċirkustanza aggravanti tat-tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim wara l-ittra
tagħha ta’ twissija tas-26 ta’ Novembru 2001 u applikat fir-rigward tagħhom żieda ta’ 20 %;
–       hija kkunsidrat r-rwol dominanti li l-FNB allegatament kellha fit-thejjija u fit-twettiq tal-ksur, billi żiedet bi 30% il-multa
imposta fuq din il-federazzjoni.
25     Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkunsidrat diversi ċirkustanzi attenwanti:
–       fir-rigward tar-rwol passiv jew ta’ waħda li ssegwi li kellha l-FNPL, hija naqqset bi 30 % l-ammont tal-multa ta’ din;
–       fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża T-217/03, hija kkunsidrat, l-ewwel nett, l-intervent sostnut mill-Ministru ta’ l-Agrikoltura Franċiż favur il-konklużjoni tal-ftehim
(tnaqqis ta’ 30 %) u, it-tieni nett, l-operazzjonijiet illegali ta’ għeluq ta’ l-istabbilimenti tal-membri tagħhom mill-bdiewa
(tnaqqis ġdid ta’ 30 %).
26     Barra minn hekk, skond il-punt 5(b) tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament
Nru 17 u ta’ l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU 1998, C 9, p. 3, iktar ‘il quddiem il-"linji gwida"), il-Kummissjoni kkunsidrat iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża in kwistjoni, b’mod partikolari
l-kuntest ekonomiku kkaratterizzat mill-kriżi tas-settur, u naqqset b’60 % l-ammont tal-multi li jirriżultaw mill-applikazzjoni
taż-żjidiet u tat-tnaqqis imsemmija hawn fuq.
27     Il-parti operattiva tad-deċiżjoni kkontestata tinkludi b’mod parikolari d-dispożizzjonijiet li ġejjin:
"Artikolu 1
Il-[FNSEA], il-[FNB], il-[FNPL], il-[JA], il-[FNICGV] u l-[FNCBV] kisru l-Artikolu 81(1), [KE] billi kkonkludew fl-24 ta’
Ottubru 2001 ftehim li kellu bħala għan li jissospendi l-importazzjonijiet fi Franza ta’ laħam ta’ l-ifrat u li jiffissa prezz
minimu għal ċerti kategoriji ta’ annimali u billi laħqu ftehim orali li għandu għan simili fl-aħħar ta’ Novembru u l-bidu
ta’ Diċembru 2001.
Il-ksur beda fl-24 ta’ Ottubru 2001 u pproduċa l-effetti tiegħu almenu sal-11 ta’ Jannar 2002.
Artikolu 2
Il-federazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 1 itemmu immedjatament il-ksur imsemmi f’dan l-Artikolu, jekk ma kinux diġà għamlu
dan, u jastjenu ruħhom milli jidħlu f’kull akkordju li għandu mnejn ikollu għan jew effett identiku jew simili.
Artikolu 3
Il-multi li ġejjin huma imposti:
–       FNSEA: 12-il miljun EUR,
–       FNB: 1.44 miljun EUR,
–       JA: 600 000 EUR,
–       FNPL: 1.44 miljun EUR,
–       FNICGV: 720 000 EUR,
–       FNCBV: 480 000 EUR."

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
28     Permezz ta’ atti ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fid-19 u fl-20 ta’ Ġunju 2003, ir-rikorrenti ppreżentaw
dawn ir-rikorsi.
29     Permezz ta’ att ippreżentat fis-7 ta’ Lulju 2003, il-FNICGV ippreżentat ukoll rikors li għandu bħala għan, prinċipalment,
talba għal annulament tal-multa li lilha ġiet imposta permezz tad-deċiżjoni kkontestata u, sussidjarjament, talba ta’ tnaqqis
ta’ l-ammont ta’ din il-multa (kawża T‑252/03). B’digriet tad-9 ta’ Novembru 2004, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ir-rikors tal-FNICGV bħala inammissibbli.
30     B’atti separati, ippreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-2 u l-11 ta’ Lulju 2003, ir-rikorrenti ppreżentaw
talbiet ta’ miżuri provviżorji li jfittxu b’mod partikolari li jiksbu eżenzjoni totali jew parzjali ta’ l-obbligu li jikkostitwixxu
garanziji bankarji, imposti bħala kundizzjoni tan-nuqqas ta’ rkupru immedjat ta’ l-ammont tal-multi imposti bid-deċiżjoni
kkontestata.
31     Fis-7 ta’ Ottubru 2003, ir-Repubblika Franċiża ppreżentat, f’kull kawża, talba ta’ intervent in sostenn tat-talbiet tar-rikorrenti.
B’digrieti tas-6 ta’ Novembru 2003, il-President tal-Ħames Awla tal-Qorti tal-Prim’Istanza laqa’ dan l-intervent. Fit-23 ta’
Diċembru, ir-Repubblika Franċiża ppreżentat noti ta’ intervent.
32     B’digrieti tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Jannar 2004, b’mod partikolari ġie sospiż l-obbligu tar-rikorrenti
– ħlief għall-FNPL, li ma għamlitx talbiet f’dan is-sens – li jikkostitwixxu favur il-Kummissjoni garanziji bankarji sabiex
jevitaw l-irkupru immedjat tal-multi, matul il-perijodu speċifiku u taħt ċerti kundizzjonijiet.
33     Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, fil-21 ta’ Frar, fit-8 u fid-9 ta’ Marzu 2006, il-Qorti tal-Prim’Istanza
stiednet lill-partijiet sabiex jipproduċu ċerti dokumenti u sabiex iwieġbu għal ċerti domandi. Il-partijiet wieġbu għal dawn
id-domandi fit-termini stabbiliti.
34     Fuq rapport ta’ l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (L-Ewwel Awla) ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
35     B’digriet tat-3 ta’ April 2006, il-President ta’ l-Ewwel Awla tal-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċieda, wara li sema’ l-partijiet,
li l-kawżi T‑217/03 u T‑245/03 għandhom jiġu magħquda.
36     Instemgħu t-trattazzjonijiet orali tal-partijiet kif ukoll it-tweġibiet tagħhom għad-domandi orali magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza
fis-seduta tas-17 ta’ Mejju 2006.
37     Ir-rikorrenti jitolbu lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:
–       prinċipalment, tannula d-deċiżjoni kkontestata;
–       sussidjarjament, tneħħi l-multi imposti fuqhom permezz tad-deċiżjoni kkontestata jew, sussidjarjament għat-talba preċedenti,
tnaqqas l-ammont tagħhom;
–       tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
38     Ir-Repubblika Franċiża, intervenjenti in sostenn tar-rikorrenti, titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:
–       tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–       tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
39     Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:
–       tiċħad ir-rikorsi;
–       tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.
40     B’ittri tad-19 u t-22 ta’ Mejju 2006, ir-rikorrenti bagħtu quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza dokumenti li jagħmlu parti mill-inkartament
amministrattiv tal-Kummissjoni li ma kinux ġew ikkomunikati fit-totalità tagħhom lill-Qorti tal-Prim’Istanza minn qabel. B’digriet
tas-7 ta’ Lulju 2006, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li tiftaħ mill-ġdid il-proċedura orali, skond l-Artikolu 62 tar-Regoli
tal-Proċedura tagħha.
41     Il-Qorti tal-Prim’Istanza, wara li semgħet il-partijiet, adottat miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, skond l-Artikolu
64 tar-Regoli tal-Proċedura, li tikkonsisti fl-inklużjoni tad-dokumenti ppreżentati mir-rikorrenti fid-19 u t-22 ta’ Mejju
2006 fl-inkartament. B’ittra tat-2 ta’ Awwissu 2006, il-Kummissjoni ppreżentat osservazzjonijiet dwar dawn id-dokumenti.
42     Il-proċedura orali ġiet magħluqa fit-2 ta’ Settembru 2006.

Fuq il-mertu
43     Prinċipalment, ir-rikorrenti jitolbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata. Sussidjarjament, huma jitolbu t-tneħħija jew
it-tnaqqis tal-multi imposti fuqhom minn din id-deċiżjoni.
I –
Fuq il-konklużjonijiet li jwasslu għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata
44     Ir-rikorrenti jinvokaw ħames motivi in sostenn tal-konklużjonijiet tagħhom intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
L-ewwel motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u żbalji ta’ dritt imwettqa fl-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet
mitluba għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE. It-tieni motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u żbalji ta’ dritt fl-istabbiliment tal-portata u tat-tul
ta’ żmien tal-ksur. It-tielet motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-ftehim ikkontestat ta’ l-eċċezzjoni prevista
mir-Regolament Nru 26. Ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża. Fl-aħħar nett, il-ħames motiv huwa
bbażat fuq il-ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni.
A –
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u fuq żbalji ta’ dritt fl-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet
mitluba għall-applikazzjoni ta’ l-
Artikolu 81(1) KE
45     Ir-rikorrenti ma jiċħdux il-konklużjoni tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, iżda jikkontestaw il-fatt li dan il-ftehim jikkostitwixxi
ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE. Fil-fatt, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jikkritikaw id-deskrizzjoni tagħhom, mill-Kummissjoni, bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni,
u jsostnu li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, illimitat fir-rigward tagħhom l-eżerċizzju tal-libertà ta’ sindakat.
Barra minn dan, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 issostni li l-ftehim in kwistjoni ma affettwax b’mod kunsiderevoli l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Fl-aħħar nett, fiż-żewġ
kawżi, ir-rikorrenti jsostnu li l-ftehim ikkontestat ma jinkludix restrizzjoni tal-kompetizzjoni.
1.     Fuq id-deskrizzjoni tar-rikorrenti bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi
a)     L-argumenti tal-partijiet
46     Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu, l-ewwel nett, li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni u kisret l-Artikolu 81(1) KE, billi kkunsidrat li huma kienu jikkostitwixxu assoċjazzjonijiet ta’ impriżi. Huma jallegaw li, anki jekk jittieħdu in kunsiderazzjoni
ż-żewġ livelli inferjuri ta’ l-organizzazzjonijiet ġerarkiki piramidali tagħhom (jiġifieri l-federazzjonijiet dipartimentali
u s-sindakati lokali), il-membri tagħhom mhumiex impriżi iżda federazzjonijiet jew sindakati agrikoli. Bl-istess mod, il-membri
tas-sindakati lokali ma jistgħux jiġu mqabbla ma’ impriżi, peress li l-kriterju ta’ adeżjoni ma’ dawn mhuwiex dak ta’ l-impriża
agrikola, għaliex din l-adeżjoni mhijiex marbuta mal-kwalità ta’ l-amministraturi ta’ operaturi agrikoli fil-każ ta’ operatur
individwali (peress li l-konjuġi ta’ l-operatur individwali jistgħu jissieħbu) u lanqas ma’ dik tar-rappreżentant tal-persuna
ġuridika fil-każ ta’ operaturi agrikoli fis-sura ta’ kumpannija (b’kull membru jiddeċiedi individwalment jekk jissieħeb jew
le mas-sindakat lokali). Huma jqisu, fit-tieni lok, li l-Kummissjoni ma mmotivatx biżżejjed, fid-deċiżjoni kkontestata d-deskrizzjoni
tagħhom bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi. B’mod partikolari, hija ma weġbietx għall-osservazzjonijiet imressqa f’dan ir-rigward
mill-FNSEA waqt il-proċedura amministrattiva.
47     Il-Kummissjoni tosserva, l-ewwel nett, li, sabiex tiddetermina jekk ir-rikorrenti humiex assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, għandu
jiġi stabbilit min huma,
in fine
, il-membri tagħhom. F’din il-kawża, dawn huma operaturi agrikoli, li huma mingħajr dubju impriżi fis-sens ta’ l-Artikolu 81 KE. Il-Kummissjoni ssostni, fit-tieni nett, li d-deċiżjoni kkontestata tesponi fid-dettall ir-raġunijiet li għalihom hija kkonkludiet
li r-rikorrenti kienu jikkostitwixxu assoċjazzjonijiet ta’ impriżi fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
48     L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 ma tikkontestax il-fatt li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 jikkostitwixxi, f’dak li jikkonċernaha, ftehim bejn assoċjazzjonijiet
ta’ impriżi fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu li huma ma setgħux jiġu deskritti bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Huma jsostnu,
essenzjalment, li la l-membri diretti tagħhom u lanqas il-membri indiretti tagħhom ma huma impriżi.
49     L-Artikolu 81(1) KE japplika għall-assoċjazzjonijiet safejn l-attività proprja tagħhom jew dik ta’ l-impriżi membri tagħhom għandha tendenza
li tipproduċi l-effetti li din id-dispożizzjoni tfittex li twaqqaf (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ottubru
1980, Van Landewyck
et
vs Il-Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 88). Fid-dawl ta’ l-għan ta’ din id-dispożizzjoni, il-kunċett
ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi għandu jiġi interpretat bħala li jista’ wkoll ikopri assoċjazzjonijiet li huma nfushom huma
kkostitwiti minn assoċjazzjonijiet ta’ impriżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-26 ta’ Jannar
2005, Piau vs Il-Kummissjoni, T‑193/02, Ġabra p. II‑209, punt 69; ara wkoll, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Marzu 1999, Eurofer
vs Il-Kummissjoni, T‑136/94, Ġabra p. II‑263, punt 9).
50     F’din il-kawża, ir-rikorrenti kkonkludew il-ftehim ikkontestat, mhux fl-interess u f’isem il-membri diretti tagħhom, li effettivament
huma federazzjonijiet jew sindakati agrikoli, iżda fl-interess u f’isem operaturi agrikoli li huma l-membri bażi ta’ dawn
ta’ l-aħħar. B’hekk, il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, bit-titolu "Ftehim bejn il-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu l-annimali
u l-biċċiera", huwa konkluż, b’mod partikolari, mill-"federazzjonijiet li jirrappreżentaw lil dawk li jrabbu", "bil-għan li
jagħtu perspettivi ta’ relazzjonijiet ġodda fis-settur għal qligħ ekwu u leġittimu tal-partijiet, ta’ dawk li jrabbu u ta’
l-impriżi kollha". Bl-istess mod, il-protokoll ta’ Rungis jagħmel referenza espliċita għall-"[f]ederazzjonijiet ta’ produtturi".
Għaldaqstant għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni kellha dritt tieħu in kunsiderazzjoni l-membri indiretti jew il-membri bażi
tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, jiġifieri l-operaturi agrikoli, sabiex tevalwa jekk dawn kinux jikkostitwixxu assoċjazzjonijiet ta’ impriżi fis-sens ta’
l-Artikolu 81(1) KE.
51     Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni kkunsidratx korrettament li l-operaturi agrikoli, li huma membri bażi
jew indiretti ta’ dawn ir-rikorrenti, setgħux jiġu kkunsidrati bħala impriżi għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 KE.
52     Skond ġurisprudenza kostanti, il-kunċett ta’ impriża jinkludi, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, kull entità li teżerċita
attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku ta’ din l-entità u mill-mod ta’ l-iffinanzjar tagħha (is-sentenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Diċembru 1997, Job Centre, C‑55/96, Ġabra p. I‑7119, punt 21). Tikkostitwixxi attività ekonomika kull attività li toffri oġġetti jew servizzi f’suq partikolari
(is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Marzu 2000, Consiglio Nazionale degli Spedizionieri Doganali vs Il-Kummissjoni, T‑513/93, Ġabra p. II‑1807, punt 36).
53     L-attività ta’ l-operaturi agrikoli, tal-bdiewa jew ta’ dawk li jrabbu l-annimali, għandhom ċertament natura ekonomika. Fil-fatt,
dawn jeżerċitaw attività ta’ produzzjoni ta’ oġġetti li huma joffru għall-bejgħ bi ħlas. L-operaturi agrikoli, konsegwentement,
jikkostitwixxu impriżi fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE.
54     Għalhekk, is-sindakati li jlaqqgħuhom u li jirrappreżentawhom, kif ukoll il-federazzjonijiet li jgħaqqdu dawn is-sindakati,
jistgħu jiġu deskritti bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
55     Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-fatt li s-sindakati lokali jistgħu jgħaqqdu wkoll il-konjuġi ta’ l-operaturi
agrikoli. L-ewwel nett, huwa probabbli li l-konjuġi tal-bdiewa jew ta’ dawk li jrabbu li huma nfushom huma membri ta’ sindakat
lokali agrikola jipparteċipaw ukoll fil-kompiti ta’ l-operatur tal-familja. It-tieni nett, f’kull każ, is-sempliċi fatt li
assoċjazzjoni ta’ impriżi tista’ tgħaqqad ukoll persuni jew entitajiet li ma jistgħux jiġu deskritti bħala impriżi mhuwiex
biżżejjed sabiex ineħħi tali natura mill-assoċjazzjoni fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE. Bl-istess mod, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq il-fatt li, fil-każ ta’ operatur taħt il-forma ta’
kumpannija, mhijiex hija stess, permezz tar-rappreżentant tagħha, li ssir membru tas-sindakat, iżda kull wieħed mill-membri
tagħha. Fil-fatt, kif ġie indikat (ara l-punt 52 iktar ‘il fuq), dak li huwa rilevanti għall-finijiet ta’ deskrizzjoni bħala
impriża mhuwiex l-istatus ġuridiku jew il-forma ta’ l-operatur in kwistjoni iżda l-attività ta’ din ta’ l-aħħar u ta’ dawk
li jipparteċipaw fiha.
56     Fl-aħħar nett, għandu wkoll jiġi miċħud l-ilment ibbażat fuq l-allegat ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni, għar-raġuni, essenzjalment,
li l-Kummissjoni ma weġbitx, fid-deċiżjoni kkontestata, għall-osservazzjonijiet imressqa mill-FNSEA waqt il-proċedura amministrattiva
fir-rigward tad-deskrizzjoni tagħha bħala assoċjazzjoni ta’ impriżi.
57     Għandu jiġi mfakkar li, jekk, skond l-Artikolu 253 KE, il-Kummissjoni għandha ssemmi l-elementi ta’ fatt u ta’ dritt li fuqhom tiddependi l-ġustifikazzjoni legali tad-deċiżjoni
u l-kunsiderazzjonijiet li wassluha sabiex tieħu din id-deċiżjoni, mhuwiex mitlub li tiddiskuti l-punti kollha ta’ fatt u
ta’ dritt mqajma waqt il-proċedura amministrattiva (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ April 1999, Limburgse
Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, Ġabra p. II‑931, punt 388).
58     F’din il-kawża, id-deċiżjoni kkontestata tesponi, fil-qasir, l-argument tal-FNSEA li tgħid li la hija impriża u lanqas assoċjazzjoni
ta’ impriżi, iżda sindakat professjonali, kif ukoll l-argumenti tal-FNPL u tal-JA f’dan ir-rigward (ara t-tieni inċiż tal-premessa
97, il-premessa 98 u t-tieni inċiż tal-premessa 99, tad-deċiżjoni kkontestata). Dawn l-argumenti huma miċħuda fid-dettall
fid-deċiżjoni kkontestata. B’hekk, huwa spjegat li r-rikorrenti jirrappreżentaw bdiewa, li jeżerċitaw attività ta’ produzzjoni
ta’ oġġetti li huma joffru għall-bejgħ, u li r-Regolament Nru 26 ma jkollu l-ebda sens jekk dawn ta’ l-aħħar ma kinux ukoll
impriżi (il-premessa 105 tad-deċiżjoni kkontestata), li l-fatt li r-rikorrenti jieħdu l-forma ta’ sindakati professjonali
fis-sens tal-kodiċi tax-xogħol Franċiż ma jneħħi xejn mill-kwalità tagħhom ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi (il-premessi
110 u 111 tad-deċiżjoni kkontestata), li l-attività sindakali tagħhom ma tagħtihomx id-dritt li jiksru r-regoli tal-kompetizzjoni
u li l-organizzazzjonijiet simili huma sanzjonati mill-Kunsill tal-Kompetizzjoni Franċiż (ara l-premessi 112 sa 114 tad-deċiżjoni
kkontestata). Fl-aħħar nett, id-deċiżjoni kkontestata tfakkar ukoll il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni u l-ġurisprudenza
rilevanti (il-premessi 104 u 116 tad-deċiżjoni kkontestata).
59     Fid-dawl ta’ dak li ntqal, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni mmotivat suffiċjentement, fid-deċiżjoni kkontestata, id-deskrizzjoni
tar-rikorrenti bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi.
60     Konsegwentement, dan l-ilment għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
2.     Fuq in-nuqqas ta’ impatt sensibbli fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri
a)     L-argumenti tal-partijiet
61     Ir-rikorrenti fil-kawża T-217/03 issostni li l-Kummissjoni ma pprovatx li l-ftehim ikkontestat kien jaffettwa b’mod sensibbli l-kummerċ bejn l-Istati Membri.
Hija ssostni li l-parti ta’ dan il-ftehim relatata mas-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet ġie immedjatament kkontestat mill-protokoll
ta’ Rungis u li, f’kull każ, hija kważi ma timportax ifrat u għaldaqstant bl-ebda mod ma kienet ikkonċernata minn dan l-aspett.
Fil-fatt, hija tgħaqqad kooperattivi ta’ dawk li jrabbu li huma nfushom għandhom biċċeriji sussidjarji, u dawn il-kooperattivi
jiġbru u jikkummerċjalizzaw kważi esklużivament il-produzzjoni ta’ l-ifrat tal-membri tagħhom. Barra minn dan, il-Kummissjoni
ma setgħatx tillimita ruħha li tibbaża tali impatt fuq il-kummerċ fuq analiżi ta’ l-effetti potenzjali tal-ftehim, iżda kellha
teżamina l-effetti reali tagħha. Analiżi ta’ l-evoluzzjoni tas-suq waqt il-perijodu kkonċernat ma turix li l-ftehim pproduċa
effetti fuq il-flussi ta’ importazzjoni. Fir-rigward tal-prezzijiet minimi ta’ xiri, ir-rikorrenti tosserva li l-ftehim baqa’
fis-seħħ għal kważi xahar u ssostni li dan il-perijodu qasir ċaħħadha minn kull effett fuq l-importazzjonijiet lejn Franza.
62     Il-Kummissjoni ssostni li ftehim li għandu bħala għan li jillimita l-importazzjonijiet huwa min-natura tiegħu suxxettibbli
li jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Hija żżid li l-ftehim fuq il-prezzijiet kien ukoll suxxettibbli li jaffettwa
l-kummerċ intra Komunitarju.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
63     L-Artikolu 81(1) KE japplika biss għal ftehim li għandu mnejn jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Ftehim bejn impriżi, sabiex ikun suxxettibbli
li jaffettwa l-kummerċ intra Komunitarju, għandu, fuq il-bażi ta’ l-elementi oġġettivi kollha tad-dritt jew ta’ fatt, jippermettu
li jiġi kkunsidrat b’livell ta’ probabbiltà suffiċjenti li huwa jista’ jeżerċita influwenza diretta jew indiretta, attwali
jew potenzjali, fuq it-tendenzi tal-kummerċ bejn l-Istati Membri, f’sens li jista’ jippreġudika t-twettiq ta’ suq wieħed bejn
l-Istati (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2004, British Sugar vs Il-Kummissjoni, C‑359/01 P, Ġabra p. I‑4933, punt 27, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Ottubru 1997, SCK u FNK vs Il-Kummissjoni T‑213/95 u T‑18/96, Ġabra p. II‑1739, punt 175).
64     F’dan il-każ, il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 kien jinkludi impenn ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet
tal-laħam ta’ l-ifrat fi Franza. Hekk kif osservat id-deċiżjoni kkontestata, Franza hja waħda mill-importaturi prinċipali
tal-laħam ta’ l-ifrat fil-Komunità. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn l-importazzjonijiet (madwar 95 %) huma, barra minn hekk, ġejjin
minn Stati Membri oħra (il-premessa 11 tad-deċiżjoni kkontestata). Jirriżulta li l-ftehim ikkontestat kien neċessarjament
suxxettibbli li jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.
65     Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ bl-argument tar-rikorrenti li jgħid li din il-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim
ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ġiet abbandunata biss ftit ġranet iktar tard, bil-konklużjoni tal-protokoll ta’ Rungis tal-31 ta’
Ottubru 2001. Fil-fatt, kull ftehim li jgħaqqad il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni. F’kull każ, kif ser ikun deċiż iktar ‘il quddiem (ara punt
136 iktar ‘il quddiem), il-protokoll ta’ Rungis, intitolat "Laqgħa dwar ‘Laħam importat’" kien espliċitament jinkludi l-importazzjonijiet
u ma kienx jimplika abbandun komplet tal-miżuri ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet deċiżi mir-rikorrenti.
66     Għandha tiġi wkoll miċħuda t-teżi tar-rikorrenti li tgħid li hija ma kinitx ikkonċernata mill-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim,
inkwantu l-membri tagħha kważi ma kinux jimportaw ifrat. Skond iċ-ċifri mressqa mir-rikorrenti, l-attività ta’ importazzjoni
tal-membri tagħha tirrappreżenta perċentwali tat-total ta’ l-importazzjonijiet tal-laħam ta’ l-ifrat fi Franza li, minkejja
li huwa mnaqqas, mhuwiex kompletament negliġibbli (madwar 1.5 % fl-2001, jiġifieri 3 865 tunnellata). Barra minn hekk, il-Kummissjoni
żammet, waqt is-seduta, mingħajr ma ġiet kontradetta mir-rikorrenti, li l-membri ta’ din importaw kwantitajiet ta’ laħam ta’
l-ifrat iktar importanti fil-passat (15 000 tunnellata waqt is-sena ta’ qabel il-bidu tal-kriżi). Għandu jintqal ukoll, li
jekk huwa minnu li l-kooperattivi membri tar-rikorrenti jiġbru u jikkummerċjalizzaw il-produzzjoni ta’ l-ifrat tal-membri
tagħhom, jibqa’ l-fatt li huma jistgħu wkoll, fil-limitu ta’ 20 % mid-dħul mill-bejgħ annwali tagħhom, jikkummerċjalizzaw
il-produzzjoni ta’ dawk li jrabbu li mhumiex membri tagħhom. Fl-aħħar nett, f’kull każ, peress li l-ksur li għalih ipparteċipat
ir-rikorrenti għandu mnejn jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni mhijiex marbuta li turi li l-parteċipazzjoni
individwali tar-rikorrenti affettwat il-kummerċ intra Komunitarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
ta’ l-10 ta’ Marzu 1992, Montedipe vs Il-Kummissjoni, T‑14/89, Ġabra p. II‑1155, punt 254).
67     Barra minn dan, għandu jiġi osservat li, minnha nfisha, il-parti tal-ftehim ikkontestat intiża għall-istabbiliment ta’ struttura
ta’ prezzijiet minimi kellha mnejn taffettwa l-kummerċ intra Komunitarju. Fil-fatt, prattiki restrittivi tal-kompetizzjoni
mifruxa fuq it-territorju kollu ta’ Stat Membru għandhom, min-natura nfisha tagħhom, l-effett li jikkonsolidaw taqsim ta’
natura nazzjonali, u b’hekk jostakolaw l-interpenetrazzjoni ekonomika mixtieqa mit-Trattat (is-sentenza SCK u FNKvs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ‘il fuq, punt 179). F’dan ir-rigward, għandha tiġi stabbilita, b’mod partikolari, l-importanza ta’ l-akkordju
fis-suq in kwistjoni u l-kuntest ekonomiku li fih jinsab l-akkordju. F’din il-kawża, għandu jiġi osservat li l-ifrat Franċiżi
jirrappreżentaw iktar minn 25 % tal-bhejjem totali tal-Komunità (premessa 10 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, il-Qorti
tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fil-każ ta’ suq miftuħ għall-importazzjonijiet, il-membri ta’ akkordju ta’ prezz nazzjonali jistgħu
jżommu l-parti tagħhom tas-suq biss jekk jiddefendu ruħhom mill-kompetizzjoni barranija (is-sentenza British Sugarvs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ‘il fuq, punt 28).
68     Fl-aħħar nett, u kuntrarjament għall-affermazzjonijiet tar-rikorrenti, il-Kummissjoni ma kellhiex l-obbligu li turi li l-ftehim
ikkontestat kellu effett kunsiderevoli, fil-prattika, fuq il-kummerċ bejn Stati Membri. Fil-fatt, kif ġie indikat fil-punt
63 iktar ‘il fuq, l-Artikolu 81(1) KE jitlob biss li l-ftehim u l-prattiki miftiehma restrittivi tal-kompetizzjoni jkunu suxxettibbli li jaffettwaw il-kummerċ
bejn l-Istati Membri (ara, ukoll, is-sentenza Montedipe vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 253).
69     Konsegwentement, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
3.     Fuq in-nuqqas ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni
a)     L-argumenti tal-partijiet
70     Ir-rikorrenti jsostnu, essenzjalment, li l-ftehim ikkontestat ma kienx restrittiv tal-kompetizzjoni u, minn dan il-fatt, ma
kienx jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE.
71     Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żball meta kkunsidrat li l-ftehim in kwistjoni kellu għan anti-kompetittiv.
Huma jsostnu li l-Kummissjoni ma setgħetx tattribwixxi lilhom il-parti "Importazzjonijiet" ta’ dan il-ftehim u kellha tirraġuna
esklużivament fuq ir-restrizzjoni eventwali ta’ kompetizzjoni dwar il-prezzijiet. Il-prezzijiet ta’ l-istruttura kkontestata
ġew stabbiliti fuq il-bażi tal-prezzijiet ta’ intervent stabbiliti mill-istess Kummissjoni fil-kuntest ta’ l-organizzazzjoni
komuni tas-suq (OKS) fis-settur tal-laħam ta’ l-ifrat, li jikkostitwixxu r-referenza tas-suq u li huma baxxi ħafna. Barra
minn dan, il-ftehim kellu biss effetti konkreti limitati ħafna, jew saħansitra ineżistenti, għal perijodu qasir ħafna, u mingħajr
riperkussjonijiet fuq il-prezzijiet għall-konsum.
72     Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 kien jikkonċerna biss prezz minimu rrakkomandat, li l-osservanza
tiegħu, barra minn hekk, ma setgħetx tiġi imposta mir-rikorrenti fuq il-membri tagħhom. Fir-rigward ta’ ftehim vertikali,
l-iffissar ta’ prezzijiet irrakkomandati ma jikkostitwix, min-natura tiegħu, restrizzjoni tal-kompetizzjoni. Fil-fatt, l-Artikolu
4(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2790/1999 tat-22 ta’ Diċembru 1999, dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(3) tat-Trattat [KE] għal kategoriji ta’ ftehim vertikali
u prattiki miftiehma (ĠU L 336, p. 21), jipprojbixxi biss l-iffissar tal-prezz għall-bejgħ mill-ġdid lil xerrej, filwaqt li,
f’din il-kawża, il-biċċiera jistgħu xorta jistabbilixxu l-prezzijiet mitluba għad-distribuzzjoni bl-imnut jew għall-bejgħ
bl-ingrossa. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jenfasizzaw il-partikolaritajiet tas-settur agrikolu, li ma jippermettix l-emerġenza
fit-tul ta’ ekwibriju spontanju ta’ l-offerta u tad-domanda u li jitlob li jiġi rregolat b’mezzi oħra milli dawn tas-suq,
peress li r-regoli tal-kompetizzjoni ma japplikawx għalih awtormatikament. In sostenn ta’ l-argumenti tagħhom, ir-rikorrenti
fil-kawża T‑245/03 jgħaqqdu bħala anness parir legali tat-2 ta’ Ġunju 2003.
73     Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti josservaw li, meta l-Kummissjoni tevalwa restrizzjoni ta’ kompetizzjoni, hija għandha tikkunsidra
l-kuntest ġuridiku u ekonomiku kollu li fih il-ftehim ikkontestat ġie konkluż u jfakkru li kull ftehim bejn impriżi li jostakola
l-libertà ta’ azzjoni tal-partijiet jew ta’ waħda minnhom ma jaqax neċessarjament taħt il-projbizzjoni stabbilita minn dan
l-Artikolu 81(1) KE (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Frar 2002, Wouters
et
, C‑309/99, Ġabra p. I‑1577, punt 97). Ftehim li għandu għan jew effetti restrittivi ta’ kompetizzjoni jevadi din il-projbizzjoni jekk
jippermetti li jiġu protetti għanijiet ta’ natura differenti, sakemm dawn l-effetti restrittivi jkunu bżonnjużi għal din il-protezzjoni
u ma jġibux fix-xejn kull kompetizzjoni fuq parti sostanzjali tas-suq komuni. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kellha tagħmel
analiżi dettaljata u konkreta tan-natura u ta’ l-għan tal-ftehim in kwistjoni, kif ukoll ta’ l-effetti tiegħu, u hija ma għamlitx
dan.
74     Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li l-Kummissjoni ma tatx importanza biżżejjed lis-sitwazzjoni ta’ kriżi estrema li fiha kienu
jinsabu dawk il-Franċiżi li jrabbu l-ifrat adulti fiż-żmien tal-fatti. Huma jfakkru li l-prezzijiet ta’ l-ifrat ikkonċernat
mill-ftehim ikkontestat kienu naqsu fl-2001, bħala medja, għal-livell l-iktar baxx tagħhom mill-1980 u li l-prezzijiet imħallsa
lill-produttur wara t-tnaqqis ta’ l-ispejjeż ta’ kunsinna kienu saru inqas għall-prezz kemm sewa lilhom, anki wara tnaqqis
ta’ l-għajnuna li rċevew. Il-konsum Ewropew ta’ l-ifrat kien naqas b’madwar 10 % fl-2001, tnaqqis li kellu effett dirett fuq
il-Franċiżi li jrabbu, li kienu f’riskju li jisparixxu mis-suq.
75     Ir-rikorrenti jallegaw ukoll li deher li l-miżuri Komunitarji adottati wara ma kinux biżżejjed sabiex jiffaċċjaw il-kriżi.
B’mod partikolari, l-iskema ta’ xiri speċjali tintervjeni biss fl-istadju tal-ħruġ mill-biċċerija filwaqt li d-dħul tal-produtturi
huwa kkonċernat biss fl-istadju tad-dħul fil-biċċerija. Għalhekk, ir-riperkussjoni fuq il-produtturi tal-miżuri meħuda mill-Komunità
fir-rigward tal-prezz neċessarjament issir permezz ta’ ftehim ta’ natura interprofessjonali bejn produtturi u biċċiera.
76     F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu li l-Kummissjoni kellha teżamina l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 inkwantu att li jirregola u josservaw li l-amministrazzjoni
miftiehma bejn l-Istat u l-federazzjonijiet sindakali hija tradizzjonali fi Franza fis-settur agrikolu. Ir-rikorrenti wieġbu
għad-domanda espliċita u pubblika tal-Gvern Franċiż, li l-għan tagħha kien li jevita lill-produtturi tal-laħam ta’ l-ifrat
diżastru ekonomiku li seta’ jwassal għad-disaggregazzjoni tas-settur ta’ l-ifrat u li diġà kien jikkawża problema gravi għall-ordni
pubblika. Huma josservaw li l-Ministru tal-Biedja Franċiż kien l-istigatur tal-ftehim u li, f’dikjarazzjoni lill-Parlament
Franċiż, esprimew is-sostenn tagħhom għall-progress tat-tfassil ta’ dan il-ftehim.
77     Il-Kummissjoni tosserva li, peress li l-partijiet fil-ftehim ikkontestat kienu ftiehmu sabiex jaqsmu s-swieq nazzjonali u
sabiex jistabbilixxu prezzijiet minimi, għandu jiġi konkluż li l-għan innifsu tagħha kien li jostakola l-kompetizzjoni. Hija
ssostni li, f’kull każ, hija kkunsidrat, fid-deċiżjoni kkontestata, il-kuntest ekonomiku u ġuridiku tal-ftehim. Il-Kummissjoni
żżid li diversi miżuri kienu diġà ġew implementati fuq il-livell Komunitarju sabiex itaffu l-kriżi. Fl-aħħar nett, hija ssostni
li l-inċentiv mill-Ministru tal-Biedja Franċiż ta’ dak iż-żmien sabiex jintlaħaq ftehim ma jaqa’ taħt l-ebda setgħa regolatorja.
78     Barra minn hekk, il-Kummissjoni titlob li l-parir legali mehmuż b’anness mir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jiġu miċħud billi inammissibbli. Fil-fatt, l-annessi għan-noti għandhom biss funzjoni probatorja u instrumentali (is-sentenza
tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, ABB Asea Brown Boveri vs Il-Kummissjoni, T‑31/99, Ġabra p. II‑1881), peress li d-domandi ta’ dritt Komunitarju għandhom jiġu eżaminati mir-rappreżentanti legali fid-dokumenti
proċedurali nfushom.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
79     [
Ammissibbiltà tal-parir legali
] L-ewwel nett, għandha tiġi miċħuda t-talba tal-Kummissjoni intiża sabiex jiġi miċħud bħala inammissibbli l-parir legali
ppreżentat mir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03. Għandu jiġi osservat li d-dokumenti kollha mressqa mat-talba huma neċessarjament inklużi fl-inkartament. Differenti hija
l-kwistjoni jekk ir-rikorrenti tistax tagħmel użu minn ċerti dokumenti jew jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza tistax teħodhom
in kunsiderazzjoni. Għandu jiġi osservat li l-parti prinċipali ta’ rikors tista’ tiġi elaborata u kkompletata, fuq punti speċifiċi,
permezz ta’ referenzi għal estratti minn dokumenti li huma annessi magħhom, sakemm id-dokumenti essenzjali ta’ l-argumenti
fid-dritt, jidhru fir-rikors innifsu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Settembru 2005,
EDP vs Il-Kummissjoni, T‑87/05, Ġabra p. II-3745, punt 155, u ta’ l-14 ta’ Diċembru 2005, Honeywell vs Il-Kummissjoni, T‑209/01, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 57). F’dan il-każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li r-rikorrenti żviluppaw
b’mod suffiċjenti, fin-noti tagħhom, l-argument tagħhom li l-ftehim ikkontestat għandu jiġi kkunsidrat bħala att regolatorju
nazzjonali. L-anness in kwistjoni, konsegwentement, iservi biss sabiex jelabora u jikkompleta dan l-argument. Għaldaqstant,
ir-rikorrenti setgħat tagħmel użu minnu.
80     Fir-rigward ta’ l-ilment invokat mir-rikorrenti, dawn isostnu, essenzjalment, li l-ftehim ikkontestat ma kellux bħala għan
u lanqas bħala effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni f’suq wieħed, fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE.
81     Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li l-ftehim konkluż mir-rikorrenti fl-24 ta’ Ottubru 2001 jipprovdi, l-ewwel nett, għal
obbligu li jiġu sospiżi temporanjament l-importazzjonijiet fi Franza ta’ laħam ta’ l-ifrat u, it-tieni nett, obbligu li tiġi
applikata struttura ta’ prezzijiet minimi ta’ xiri ta’ baqar maqtula mad-dħul fil-biċċerija. Kuntrarjament għal dak li jallegaw
ir-rikorrenti, u għar-raġunijiet esposti fil-punti 65 u 66 iktar ‘il fuq, l-eżami tan-natura restrittiva tal-ftehim ikkontestat
għandu jieħu in kunsiderazzjoni mhux biss dawk il-miżuri fuq imsemmija li jikkonċernaw il-prezzijiet, iżda wkoll dawk li jirrigwardaw
is-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet.
82     B’hekk, l-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li l-impenn ta’ sospensjoni ta’ importazzjonijiet previst fil-ftehim ikkontestat
kellu, b’mod partikolari, bħala għan li jipprekludi d-dħul fi Franza ta’ laħam ta’ l-ifrat bi prezzijiet inqas minn dawk ta’
l-istruttura ta’ prezzijiet deċiża mir-rikorrenti, sabiex jiżguraw l-bejgħ tal-produzzjoni ta’ dawk il-Franċiżi li jrabbu
u l-effikaċja ta’ din l-istruttura. Għandu jiġi kkonstatat li, minħabba dan il-fatt, il-ftehim ikkontestat għandu bħala għan
li jaqsam is-suq nazzjonali Franċiż u b’hekk li jillimita l-kompetizzjoni fis-suq uniku.
83     It-tieni nett, f’dak li jirrigwarda l-istabbiliment ta’ struttura ta’ prezzijiet, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 81(1)(a)
KE jipprovdi espliċitament li l-miżuri li jikkonsistu fl-iffissar b’mod dirett jew indirett il-prezzijiet tax-xiri jew tal-bejgħ
jikkostitwixxu restrizzjonijiet għall-kompetizzjoni. Skond ġurisprudenza stabbilita, l-iffissar tal-prezzijiet jikkostitwixxi
fil-fatt restrizzjoni evidenti tal-kompetizzjoni (is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion
vs Il-Kummissjoni, T‑148/89, Ġabra p. II‑1063, punt 109, u tal-15 ta’ Settembru 1998, European Night Services
et
vs Il-Kummissjoni, T‑374/94, T‑375/94, T‑384/94 u T‑388/94, Ġabra p. II3141, punt 136).
84     F’din il-kawża, ir-rikorrenti ftiehmu fuq struttura ta’ prezzijiet ta’ xiri mad-dħul fil-biċċerija għal ċerti kategoriji ta’
l-ifrat, li kienet tipprovdi lista ta’ prezzijiet għal kull kilogramm ta’ karkassa għal ċerti kategoriji ta’ baqar u l-mod
ta’ kalkolu tal-prezz li għandu jiġi applikat għal kategoriji oħra, b’mod partikolari skond il-prezz iffissat mill-awtoritajiet
Komunitarji fil-kuntest ta’ skema ta’ xiri speċjali. Kuntrarjament għal dak li r-rikorrenti jallegaw, jirriżulta mill-istess
kontenut tad-dispożizzjonijiet in kwistjoni fil-ftehim ikkontestat li ma kinux prezzijiet irrakkomandati jew indikattivi,
iżda prezzijiet minimi, li l-federazzjonijiet firmatarji impenjaw ruħhom li jiżguraw l-osservanza tagħhom. Fil-fatt, dan il-ftehim
kien jipprovdi li "l-kontribuzzjonijiet [għandhom] almenu jkunu koerenti ma’ din l-istruttura". Bl-istess mod, f’messaġġ tat-8
ta’ Novembru 2001 tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-membri tagħhom, fejn analizzaw l-applikazzjoni tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, issir referenza għall-applikazzjoni
ta’ l-"istruttura ta’ prezzijiet [minimi]".
85     Min-natura stess tiegħu, ftehim bħal dak in kwistjoni, konkluż bejn federazzjonijiet li jirrappreżentaw operaturi agrikoli
u federazzjonijiet li jirrappreżentaw biċċiera u li jiffissaw prezzijiet minimi għal ċerti kategoriji ta’ baqar, bil-għan li
jagħmluhom obbligatorji għall-operaturi ekonomiċi kollha li jintervjenu fis-swieq in kwistjoni, għandu bħala għan li jillimita
l-kompetizzjoni ħielsa fuq dawn is-swieq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-30 ta’ Jannar 1985,
BNIC, 123/83, Ġabra p. 391, punt 22), b’mod partikolari billi jillimita b’mod artifiċjali l-marġni tan-negozjar kummerċjali
ta’ dawk li jrabbu u tal-biċċiera u billi joħloq distorsjoni fl-istabbiliment tal-prezzijiet fis-swieq in kwistjoni.
86     Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ bl-argument tar-rikorrenti li s-swieq agrikoli huma swieq irregolati fejn ir-regoli
tal-kompetizzjoni ma japplikawx awtomatikament u fejn, ta’ spiss, l-istabbiliment tal-prezzijiet ma jirrispettax l-interazzjoni
ħielsa tal-provvista u tad-domanda. Huwa minnu li s-settur agrikolu jippreżenta ċerti karatteristiċi u huwa s-suġġett ta’
regola dettaljata ħafna u spiss ta’ intervent. Madankollu, għandu jiġi osservat li, kif ukoll ser jiġi eżaminat fil-kuntest
tat-tielet motiv, li r-regoli ta’ kompetizzjoni Komunitarji japplikaw għas-swieq tal-prodotti agrikoli, anki jekk ċerti eċċezzjonijiet
huma previsti sabiex tiġi meħuda in kunsiderazzjoni s-sitwazzjoni partikolari ta’ dawn is-swieq.
87     Ir-rikorrenti lanqas ma jistgħu jibbażaw ruħhom fuq l-argument li l-prezzijiet ta’ l-istruttura kkontestata ma kinux ta’ natura
restrittiva għaliex huma ġew iffissati b’referenza għall-prezzijiet ta’ l-iskema ta’ xiri speċjali, stabbiliti mill-Kummissjoni
nfisha. L-eżami tat-tabelli komparattivi ppreżentati mill-partijiet fuq it-talba tal-Qorti tal-Prim’Istanza turi li, jekk
għall-baqar ta’ kwalità medja jew inferjuri l-prezzijiet tal-ftehim ġew iffissati fuq il-bażi tal-prezzijiet ipprattikati
fil-kuntest ta’ l-iskema ta’ xiri speċjali, min-naħa l-oħra, għall-baqar ta’ kwalità superjuri (li jirrappreżentaw 30 % tal-biċċeriji
fl-2001) il-prezzijiet iffissati bil-ftehim kienu konsiderevolment ogħla mill-imsemmija prezzijiet ta’ intervent. F’kull każ,
is-sempliċi fatt ta’ iffissar tal-prezzijiet minimi b’referenza għall-prezzijiet ta’ intervent pubbliku mhuwiex biżżejjed
sabiex ineħħi n-natura restrittiva tal-ftehim ikkontestat. Fil-fatt, din ir-referenza għall-prezz ta’ intervent pubbliku ma
tippermettix lill-istruttura kkontestata li titlef l-għan antikompetittiv tagħha, li jikkonsisti fl-iffissar b’mod dirett
u artifiċjali prezz ta’ suq partikolari u li tiġi meqjusa bl-istess mod bħad-diversi mekkaniżmi ta’ sostenn u ta’ intervent
pubbliku ta’ l-OKS agrikoli li għandhom bħala għan li jirregolaw is-swieq ikkaratterizatti minn offerta eċċessiva, billi tirtira
parti mill-produzzjoni.
88     Barra minn hekk, ir-rikorrenti jallegaw, li, skond l-Artikolu 4(a) tar-Regolament Nru 2790/1999, fi ftehim vertikali hija biss ir-restrizzjoni tal-kapaċità tax-xerrej li jistabbilixxi l-prezz tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid
li hija pprojbita u jsostnu li l-istruttura ta’ prezzijiet stabbilita mill-ftehim ikkontestat ma tillimitax il-kapaċità tal-biċċiera
li jistabbilixxu l-prezzijiet tagħhom fil-konfront tal-klijenti tagħhom. Din ir-referenza għar-Regolament Nru 2790/1999 madankollu mhijiex rilevanti f’din il-kawża. Fil-fatt, l-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni
ta’ l-eżenzjoni ġenerali stabbilita favur ftehim vertikali l-każijiet fejn il-parti tas-suq miżmuma mill-fornitur taqbeż 30
% mis-suq rilevanti. Il-Kummissjoni osservat, mingħajr ma ġiet kontradetta mir-rikorrenti, li l-produzzjoni tal-membri tal-federazzjonijiet
ta’ dawk li jrabbu li huma rikorrenti taqbeż sewwa dan il-limitu ta’ 30 % mis-suq Franċiż tal-laħam ta’ l-ifrat.
89     Fir-rigward ta’ l-allegazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li huma ma setgħux jimponu lill-membri tagħhom l-osservanza tal-prezzijiet
minimi deċiżi, għandu jiġi kkonstatat li sabiex ftehim bejn assoċjazzjonijiet jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE, mhuwiex mitlub li l-assoċjazzjonijiet in kwistjoni jkunu jistgħu jġiegħlu lill-membri tagħhom li jesegwixxu l-obbligi li
l-ftehim jimponi fuqhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Mejju 1975, Frubo vs Il-Kummissjoni,
71/74, Ġabra p. 563, punti 29 sa 31). Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li r-referenza għas-sentenza Wouters
et
, iċċitata iktar ‘il fuq, mhijiex rilevanti f’dan il-każ, billi ċ-ċirkustanzi ta’ fatt u l-problemi ġuridiċi mqajma mill-kawża
li taw lok għal din is-sentenza, li tikkonċerna r-regolazzjoni minn assoċjazzjoni professjonali ta’ l-eżerċizzju u ta’ l-organizzazzjoni
tal-professjoni ta’ avukat, mhumiex komparabbli ma’ dawk ta’ din il-kawża.
90     Ir-rikorrenti lanqas ma jistgħu jibbażaw ruħhom, sabiex jiġġustifikaw il-ftehim ikkontestat, fuq il-kriżi li fiha jinsab is-settur
ta’ l-ifrat fil-mument tal-fatti in kwistjoni, li b’mod partikolari laqtet lil dawk il-Franċiżi li jrabbu l-ifrat adulti.
Fil-fatt, din iċ-ċirkustanza ma tistax, minnha nfisha, twassal għall-konklużjoni li l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni
ta’ l-Artikolu 81(1) KE, ma ġewx sodisfaftti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 740). F’kull każ, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ma injoratx, fl-evalwazzjoni
tagħha, il-kriżi li għaddej minnha s-settur, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessi 10 sa 15 u 130 tad-deċiżjoni
kkontestata. Barra minn dan, il-Kummissjoni kkunsidrat dan meta stabbilit l-ammont tal-multi, billi naqqsithom b’60 % (ara
l-premessi 182 sa 185 tad-deċiżjoni kkontestata).
91     Għandha tiġi wkoll miċħuda t-teżi tar-rikorrenti li l-ftehim ikkontestat jikkostitwixxi att ta’ regolazzjoni nazzjonali, li
jaqbel mal-prattika, tradizzjonali fi Franza, ta’ ġestjoni miftiehma bejn l-amministrazzjoni u l-federazzjonijiet agrikoli
u li kienet iġġustifikata min-nuqqas ta’ effikaċja tal-miżuri adottati mill-awtoritajiet pubbliċi. F’dan ir-rigward, għandu
jiġi mfakkar l-ewwel nett, li l-kuntest ġuridiku li fih issir il-konklużjoni tal-ftehim taħt l-Artikolu 81 KE kif ukoll id-deskrizzjoni ġuridika mogħtija f’dan il-kuntest mid-diversi sistemi legali nazzjonali differenti ma jaffettwawx
l-applikabbiltà tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni (is-sentenza BNIC, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 17). It-tieni nett,
għandu wkoll jiġi osservat, li, waqt is-seduta, ir-rappreżentanti tar-Repubblika Franċiża eskludew li l-ftehim ikkontestat
jista’ jaqa’ taħt il-ġestjoni miftiehma bejn l-amministrazzjoni u l-federazzjonijiet agrikoli, billi ppreċiżaw li din timplika
r-rappreżentazzjoni ta’ dawn ta’ l-aħħar fil-korpi konsultattivi nazzjonali u Komunitarji. Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat,
fit-tielet lok, li l-allegata insuffiċjenza tal-miżuri pubbliċi sabiex jiffaċċjaw il-problemi ta’ settur speċifiku tiġġustifika
biss lill-operaturi privati affettwati li jimpenjaw ruħhom fi prattiki li jmorru kontra r-regoli tal-kompetizzjoni jew li
jippretendu li jingħataw privileġġi li jikkorrispondu għal dawk ta’ l-awtoritajiet pubbliċi, nazzjonali jew Komunitarji, sabiex
jissostitwixxu l-azzjoni tagħhom flok dik ta’ l-awtoritajiet pubbliċi.
92     Bl-istess mod, fir-rigward tar-rwol li kellu l-Ministu ta’ l-Agrikoltura Franċiż fil-konklużjoni tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru
2001, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, skond ġurisprudenza kostanti, il-fatt li l-aġir ta’ l-impriżi kien magħruf, awtorizzat
jew saħansitra inkoraġġut mill-awtoritajiet nazzjonali, f’kull każ, ma jaffettwax l-applikabbiltà ta’ l-Artikolu 81 KE (is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 Ġunju 1993, Asia Motor France
et
vs Il-Kummissjoni, T‑7/92, Ġabra p. II‑669, punt 71, u Tréfilunion vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 118).
93     Fl-aħħar nett, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li l-Kummissjoni ma ppruvatx li l-ftehim ikkontestat kien ikkawża
effetti fuq l-importazzjonijiet jew fuq il-prezzijiet tas-suq. Fil-fatt, skond ġurisprudenza kostanti, għall-finijiet ta’
l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE, it-teħid in kunsiderazzjoni ta’ l-effetti konkreti ta’ ftehim huwa superfluwu, ladarba
jkun jidher li dan għandu bħala għan il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq komuni.
Konsegwentement, il-prova ta’ effetti antikompetittivi reali mhijiex mitluba, meta l-għan antikompetittiv ta’ l-aġir ilmentat
huwa stabbilit (is-sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 741; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Lulju 2000, Volkswagen
vs Il-Kummissjoni, T‑62/98, Ġabra p. II‑2707, punt 178). Hekk kif għadu kif ġie kkonstatat, il-Kummissjoni ppruvat li l-ftehim ikkontestat kellu bħala
għan ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni ħielsa fis-swieq in kwistjoni (ara l-punti 82 sa 85 iktar ‘il fuq). Għalhekk il-Kummissjoni
mhijiex marbuta li tistabbilixxi l-effetti konkreti ta’ dawn il-miżuri fuq il-kompetizzjoni ħielsa fis-suq komuni, b’mod partikolari
fi Franza.
94     Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
4.     Fuq id-deskrizzjoni ta’ l-azzjoni sindakali
a)     L-argumenti tal-partijiet
95     Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni billi llimitat fil-konfront tagħhom l-eżerċizzju tal-libertà
sindakali, kif rikonoxxuta mill-Artikolu 12(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea pproklamata fis-7
ta’ Diċembru 2000 f’Nizza (ĠU 2000 C 364, 2000, p. 1). B’mod partikolari, il-Kummissjoni injorat il-funzjonijiet ta’ ġestjoni
tas-sindakati agrikoli Franċiżi. Bl-istess mod, il-Kummissjoni kienet serjament impreċiża meta eżiġiet li l-federazzjonijiet
sanzjonati jastjenu, fil-ġejjieni, minn kull ftehim, prattika miftiehma jew deċiżjoni li jista’ jkollha għan jew effett simili
għall-ksur li huma ġew akkużati bih, filwaqt li sindakat professjonali huwa mitlub jorganizza bejn il-membri tiegħu azzjonijiet
miftiehma għad-difiża ta’ l-interessi kollettivi tagħhom.
96     Il-Kummissjoni ssostni li l-fatt li r-rikorrenti huma sindakati ma jeżentahomx mill-applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni,
li huma regoli ta’ ordni pubblika.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
97     Skond l-Artikolu 3(1)(g) u (j) KE, l-azzjoni tal-Komunità tinkludi fl-istess waqt skema li tiżgura li ma jkunx hemm distorsjoni
tal-kompetizzjoni fis-suq intern u li tiżġura politika fil-qasam soċjali. B’dan il-mod, l-Artikolu 137(1)(f) KE jistabbilixxi
li l-Komunità ssostni u tikkomplimenta l-azzjoni ta’ l-Istati Membri fil-qasam tar-rappreżentar u tad-difiża kollettiva ta’
l-interessi tal-ħaddiema u ta’ dawk li jħaddmuhom u l-Artikolu 139(1) KE jipprovdi li d-djalogu bejn l-imsieħba soċjali fuq il-livell Komunitarju jista’ jwassal għal relazzjonijiet kuntrattwali.
Fir-rigward ta’ l-Artikolu 81(1) KE, dan jipprojbixxi l-ftehim li għandu bħala għan jew bħala effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni
fis-suq komuni. Dan l-Artikolu jikkostitwixxi dispożizzjoni fundamentali indispensabbli għat-twettiq tal-missjonijiet fdati
lill-Komunità u, b’mod partikolari, għat-tħaddim tas-suq intern (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ 1 ta’ Ġunju 1999,
Eco Swiss, C‑126/97, Ġabra p. I‑3055, punt 36).
98     Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, jekk ċerti effetti restrittivi tal-kompetizzjoni huma mingħajr dubju inerenti fil-ftehim
kollettiv konkluż bejn organizzazzjonijiet rappreżentattivi ta’ min iħaddem u tal-ħaddiema, l-għanijiet tal-politika soċjali
wara tali ftehim jiġu mhedda serjament jekk l-imsieħba soċjali jiġu suġġetti għall-Artikolu 81(1) KE fit-tfittxija komuni ta’ miżuri intiżi sabiex itejjbu l-kundizzjonijiet ta’ impjieg u ta’ xogħol. B’dan il-mod, jirriżulta
minn interpretazzjoni effettiva u koerenti tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, meħuda flimkien, li ftehim konkluż fil-kuntest
ta’ negozjazzjonijiet kollettivi bejn imsieħba soċjali għal għanijiet bħal dawn għandhom jiġu meqjusa, minħabba n-natura u
l-għan tagħhom, li ma jaqgħux taħt l-Artikolu 81(1) KE (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 1999, Albany, C‑67/96, Ġabra p. I‑5751, punti 59 u 60). Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikkjarat li din l-aħħar dispożizzjoni kienet
applikabbli għal ftehim inter-professjonali konkluż minn organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw produtturi, kooperattivi,
ħaddiema u industriji fi ħdan entità ta’ dritt pubbliku (is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja BNIC, iċċitata iktar ‘il fuq,
punti 3 u 16 sa 20, u tat-3 ta’ Diċembru 1987, BNIC, 136/86, Ġabra p. 4789, punti 3 u 13).
99     F’dan il-każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li n-natura u l-għan tal-ftehim ikkontestat ma jiġġustifikawx li huwa
jiġi eżentat mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE.
100   L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li dan il-ftehim ma jikkostitwixxix ftehim kollettiv u li ma ġiex konkluż bejn organizzazzjonijiet
rappreżentattivi ta’ dawk li jħaddmu u tal-ħaddiema. Fil-fatt, dawk li jrabbu ma jinsabux f’relazzjoni ta’ xogħol mal-biċċiera,
għaliex huma ma jwettqux xogħolijiet favur jew taħt id-direzzjoni ta’ dawn, u lanqas huma inklużi f’dawn ta’ l-aħħar (ara,
f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Settembru 1999, Becu
et
, C‑22/98, Ġabra p. I‑5665, punt 26). Min-naħa l-oħra, kif ġie deċiż, dawk li jrabbu jistgħu jiġu kkunsidrati bħala impriżi, skond
l-Artikolu 81(1) KE (ara l-punt 53 iktar ‘il fuq). B’dan il-mod, il-ftehim ikkontestat jikkostitwixxi ftehim interprofessjonali konkluż bejn
żewġ ħolqiet mill-katina ta’ produzzjoni fis-settur tal-laħam ta’ l-ifrat. It-tieni nett, il-ftehim ma jinkludix miżuri intiżi
għat-titjib tal-kundizzjonijiet ta’ impjieg u ta’ xogħol, iżda s-sospensjoni ta’ importazzjonijiet tal-laħam ta’ l-ifrat u
ta’ l-iffissar ta’ prezzijiet minimi għal ċerti kategoriji ta’ ifrat. Dawn il-miżuri għandhom bħala għan, ir-restrizzjoni
tal-kompetizzjoni ħielsa fis-suq komuni (ara l-punti 82 u 85 iktar ‘il fuq).
101   Jirriżulta li, jekk ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, inkwantu federazzjonijiet ta’ sindakati agrikoli, jistgħu mingħajr dubju leġittimament ikollhom rwol ta’ difiża ta’ l-interessi
tal-membri tagħhom, huma ma jistgħux, f’dan il-każ, jagħmlu użu mil-libertà sindakali sabiex jiġġustifikaw azzjonijiet konkreti
li jmorru kontra l-Artikolu 81(1) KE
.
102   Għandha tiġi ukoll miċħuda t-teżi tar-rikorrenti li tgħid li l-Kummissjoni, meta eżiġiet, fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata,
li fil-ġejjieni huma jastjenu minn kull ftehim li jista’ jkollu għan jew effett identiku jew simili għall-ksur ikkonstatat,
hija ppreġudikat il-missjoni tagħhom, inkwantu sindakati professjonali, li jikkompletaw azzjonijiet miftiehma għad-difiża
ta’ l-interessi kollettivi tagħhom. Billi obbligat lir-rikorrenti li jastjenu milli jirrepetu l-aġir akkużat jew li jadottaw
miżuri simili, il-Kummissjoni esprimiet biss il-konsegwenzi li jirriżultaw minn dan, f’dak li jikkonċerna l-aġir futur tagħhom,
mill-konstatazzjoni ta’ l-illegalità li tinsab fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti
tal-Prim’Istanza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Krupp Thyssen Stainless u Acciai speciali Terni vs Il-Kummissjoni, T‑45/98 u T‑47/98, Ġabra p. II‑3757, punt 311). Barra minn hekk, din l-ordni hija suffiċjentement preċiża u tibbaża ruħha fuq l-elementi li
wasslu lill-Kummissjoni sabiex tikkonstata l-illegalità ta’ l-aġir ssanzjonat, b’tali mod li huwa ċar li ordni bħal din ma
tirrigwardax l-attività sindakali ġenerali tar-rikorrenti.
103   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
104   Konsegwentement, dan il-motiv huwa miċħud.
B –
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u żbalji ta’ dritt fl-evalwazzjoni tal-portata u tat-tul
ta’ żmien tal-ksur
105   Ir-rikorrenti jikkontestaw il-portata u t-tul ta’ żmien tal-ksur kkunsidrat mill-Kummissjoni. L-ewwel nett, huma jsostnu li
l-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ġie fi tmiemu mal-firma tal-protokoll ta’ Rungis fil-31 ta’
Ottubru 2001. It-tieni nett, huma jiċħdu li l-ftehim bil-miktub ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ġie mtawwal bi ftehim orali bl-istess
għan.
1.     Id-domandi preliminari
a)     Fuq it-teħid in kunsiderazzjoni tal-ftehim lokali
L-argumenti tal-partijiet
106   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha fuq ftehim konkluż fuq livell lokali bejn sindakati ta’ dawk
li jrabbu u biċċiera individwali sabiex jiddeterminaw it-tul ta’ żmien tal-ksur attribwit lill-federazzjonijiet nazzjonali.
Huma jfakkru li l-oneru tal-prova tat-tul ta’ żmien ta’ ftehim huwa fuq il-Kummissjoni u li, safejn din għażlet li tibbaża
ruħha fuq provi dokumentarji diretti sabiex tistabbilixxi l-ksur u l-parteċipazzjoni għal dan, hija ma tistax tippresupponi
li parti għal dan il-ftehim baqgħet membru wara l-aħħar parteċipazzjoni tagħha ppruvata għal miżura ta’ implementazzjoni (is-sentenza
tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR
et
vs Il-Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95, T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, Ġabra p. II‑491, punti 4281 sa 4283).
107   Ir-rikorrenti josservaw li huma mhumiex firmatarji tal-ftehim lokali in kwistjoni, għaliex dan ġie konkluż minn entitajiet
ġuridiċi differenti, jiġifieri l-federazzjonijiet agrikoli dipartimentali, il-JA dipartimentali jew is-sindakati lokali. Dan
il-ftehim lokali, speċjalment dak konkluż mit-30 ta’ Novembru 2001, kien esklużivament ir-riżultat ta’ l-azzjoni ta’ dawn
ta’ l-aħħar u jiddependi mill-kapaċita tagħhom li jiksbu l-applikazzjoni ta’ prezzijiet minimi mingħand ix-xerrejja tagħhom.
Ir-rikorrenti jirrferu f’dan ir-rigward għall-annotazzjonijiet bil-miktub tad-direttur ta’ l-FNB waqt il-laqgħa tad-29 ta’
Novembru 2001 ("innegozzjar l-istrutturi tagħkom fuq livell reġjonali"). Il-fatt li l-istruttura tal-prezzijiet ta’ referenza
ġiet trażmessa mill-FNB lill-federazzjonijiet dipartimentali li kienu jitolbuha ma jistax iwaqqa’ din il-konklużjoni, għaliex
din it-trażmissjoni ma saritx fil-kuntest ta’ l-applikazzjoni tal-ftehim nazzjonali, iżda f’dak tan-negozjati lokali mmexxija
minn dawn il-federazzjonijiet. B’dan il-mod, M. E. C., wieħed mid-diretturi ta’ l-FNB, indirizza, fil-11 ta’ Diċembru 2001,
din l-istruttura lil federazzjoni dipartimentali, filwaqt li fakkarha espliċitament li din l-istruttura ma kinitx akkumpanjata
bi ftehim. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jikkontestaw, it-teżi tal-Kummissjoni li t-test tal-ftehim lokali kien ittieħed kważi
litteralment mill-ftehim nazzjonali.
108   Ir-rikorrenti josservaw ukoll li l-firmatarji ta’ dan il-ftehim lokali ma pparteċipawx għall-proċedura amministrattiva quddiem
il-Kummissjoni. Ir-rikorrenti ma jistgħux iwieġbu minflokhom. Għaldaqstant, huwa kuntrarju għad-drittijiet tad-difiża u ta’
l-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali (KEDB) li
dawn id-dokumenti ma jiġux esklużi mit-trattazzjonijiet.
109   Il-Kummissjoni tirribatti li hija setgħet validament tieħu in kunsiderazzjoni numru ta’ ftehim lokali konklużi wara l-firma
tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 fl-evalwazzjoni tagħha tat-tul ta’ żmien tal-ksur. Dawn il-ftehim lokali kienu dawk li
prinċipalment ġew implementati mill-ftehim ikkontestat, b’mod partikolari wara li skada l-ftehim bil-miktub. Barra minn dan,
id-dokumenti kollha relatati ma’ dawn il-ftehim ittieħdu mingħand ir-rikorrenti, li juri li l-federazzjonijiet nazzjonali
segwew mill-qrib l-implementazzjoni lokali tal-ftehim nazzjonali tagħhom.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
110   Ir-rikorrenti jsostnu li, essenzjalment, il-Kummissjoni ma setgħetx tieħu in kunsiderazzjoni, sabiex tistabbilixxi t-tul ta’
żmien tal-ksur, ftehim li ma ġiex konkluż minnhom iżda minn federazzjonijiet dipartimentali jew minn sindakati lokali ta’
dawk li jrabbu, minn naħa, u minn biċċeriji, min-naħa l-oħra.
111   Madankollu, mhuwiex ikkontestat li l-federazzjonijiet jew is-sindakati lokali ta’ dawk li jrabbu li huma in kwistjoni kienu
membri, diretti jew indiretti, tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03.
112   Għandu jiġi osservat li, wara l-firma tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, il-federazzjonijiet nazzjonali ta’ dawk li jrabbu
talbu lill-membri tagħhom sabiex jimplementaw, fuq il-livell lokali, dan il-ftehim. B’dan il-mod, b’ittra tal-25 ta’ Ottubru
2001 tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-membri tagħhom, b’referenza għall-firma tal-ftehim fil-ġurnata ta’ qabel, huwa indikat: "Kull wieħed fostna għandu minn
issa ‘l quddiem jara li ssir applikazzjoni stretta ta’ dan il-ftehim fuq it-territorju kollu […] Aħna nistiednukom, wkoll,
sabiex tiġbru, fl-iqsar żmien, il-firem ta’ l-impriżi li għadhom ma ffirmawx il-ftehim. L-impenn ta’ l-impriżi jirrigwarda
wkoll prijorità mogħtija lill-provvista nazzjonali." Bl-istess mod, ittra tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-membri tagħhom, bid-data tat-13 ta’ Diċembru 2001, tinkludi t-test li ġej: "[…] aħna nitolbu lin-netwerk kollu ta’ FNSEA li
jieħu azzjoni […] sabiex jivverifka mingħand kull biċċier il-prezzijiet ipprattikati sabiex il-prezzijiet minimi tagħna għall-produzzjoni
jiġu rispettati. Għal dan il-għan, aħna nitolbukom torganizzaw domandi f’kull biċċerija li tinsab fid-dipartiment tagħkom."
Fl-aħħar nett, ittra tat-8 ta’ Novembru 2001 tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-federazzjonijiet membri tagħhom turi li dawn ta’ l-aħħar kellhom jikkomunikaw lill-federazzjonijiet nazzjonali l-informazzjoni
kollha li tirrigwarda l-azzjonijiet mwettqa, sabiex tkun tista’ tħejji s-segwitu ta’ l-istrateġija sindakali; din l-informazzjoni
kienet tinkludi b’mod partikolari "l-lista preċiża u ddettaljata ta’ l-impriżi li [għadhom] ma ffirmawx l-istruttura jew li
[ffirmawha] iżda ma [kinux] [japplikawha]".
113   Għaldaqstant, jirriżulta mill-inkartament li r-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ħeġġew lill-membri tagħhom sabiex jieħdu azzjonijiet konkreti fil-biċċeriji li joperaw fit-territorji rispettivi tagħhom
u sabiex jipparteċipaw b’dan il-mod fl-implementazzjoni tal-ftehim ikkontestat. L-azzjoni tal-federazzjonijiet dipartimentali
u tas-sindakati lokali, minn dan il-fatt, tagħmel parti minn strateġija komuni mal-federazzjonijiet nazzjonali, li jiżguraw
l-effikaċja, fuq it-territorju kollu Franċiż, tal-miżuri deċiżi fuq livell nazzjonali. Wieħed mill-istrumenti ta’ din l-istrateġija
kien preċiżament il-konklużjoni ta’ ftehim bejn is-sindakati lokali ta’ dawk li jrabbu u l-biċċeriji.
114   B’dan il-mod, f’faks mibgħut fid-9 ta’ Novembru 2001 mill-Fédération régionale des syndicats d’exploitants agricoles (FRSEA)
tan-Normandija ta’ Isfel lill-FNSEA, wara kwestjonarju mibgħut minn din ta’ l-aħħar fit-8 ta’ Novembru 2001, huwa indikat:
"Operazzjonijiet u strateġiji għal applikazzjoni ta’ l-istruttura: […] Firma formali ta’ kuntratt ta’ impenn reġjonali: Osservanza
tal-kundizzjonijiet u tal-prezzijiet ta’ l-istruttura bejn FRSEA [Normandija ta’ Isfel] u l-biċċiera. Huma kollha impenjaw
ruħhom bil-miktub u bagħtulna lura d-dokument." Bl-istess mod, f’faks tad-19 ta’ Novembru 2001 tal-FDSEA ta’ Finistère lill-FNB,
wieħed jista’ jaqra: "F’dak li jikkonċerna l-operazzjonijiet imwettqa għall-istruttura […] ta’ prezzijiet [minimi], sar ftehim
orali mal-biċċeriji. Il-ftehim bil-miktub għadu ma ġiex mibgħut lura lilna u għadna ma rċevejna l-ebda ilment minn dawk li
jrabbu dwar in-nuqqas ta’ osservanza ta’ l-istruttura." Fl-aħħar nett, f’faks tat-13 ta’ Novembru 2001 tal-FDSEA ta’ Isère
lill-FNSEA u lill-FNB hemm b’anness format standard għal ftehim lokali; dan iġib it-titolu "Applikazzjoni tal-ftehim nazzjonali
fuq l-istruttura ta’ prezzijiet [minimi]" u jinkludi klawżoli ta’ impenn għal osservanza ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet u
ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet" sakemm isir negozjar nazzjonali ġdid".
115   Barra minn hekk, il-fatt li dan il-ftehim lokali ġie ffirmat mill-biċċeriji u mhux mill-organizzazzjonijiet rispettivi tagħhom
fuq il-livell nazzjonali (il-FNICGV u r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03) lanqas ma jiġġustifika l-fatt li t-teħid in kunsiderazzjoni ta’ dan il-ftehim jiġi miċħud f’dan il-każ. F’dan ir-rigward,
il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-eżistenza ta’ ftehim nazzjonali konkluż bejn ir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu u dawk
tal-biċċiera kien fattur deċiżiv sabiex tiġi megħluba r-reżistenza tal-biċċeriji milli jaċċettaw il-ftehim lokali li ġew ippreżentati
lilhom mir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu.
116   Fl-aħħar nett, jirriżulta mill-inkartament li, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, il-ftehim lokali in kwistjoni spiss
kien isegwi, essenzjalment, il-kontenut tal-ftehim nazzjonali. Fil-fatt, dan il-ftehim lokali spiss ma huwa xejn għajr it-traspożizzjoni
litterali tal-ftehim nazzjonali (ara, bħala eżempju, il-ftehim iffirmat fil-31 ta’ Ottubru 2001 bejn, b’mod partikolari, il-FDSEA
tal-Loire u l-biċċeriji ta’ l-istess dipartiment).
117   Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li ma jistax jiġi kkunsidrat li l-ftehim lokali kien
il-frott ta’ negozjar indipendenti, li mhuwiex marbut ma’ l-applikazzjoni tal-ftehim nazzjonali. Fil-fatt, il-ftehim konkluż
fuq livell lokali kkostitwixxa l-estensjoni u l-implementazzjoni tal-ftehim ikkontestat.
118   Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li l-Kummissjoni kellha d-dritt tikkunsidra dan il-ftehim lokali sabiex
tevalwa l-portata u t-tul ta’ żmien tal-ksur attribwit lir-rikorrenti.
119   Barra minn hekk, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li l-kunsiderazzjoni tal-ftehim lokali tikser id-drittijiet
tagħhom tad-difiża. Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li d-dokumenti li jikkonċernaw il-ftehim lokali li fuqhom il-Kummissjoni
bbażat ruħha fid-deċiżjoni kkontestata u li nstabu waqt l-ispezzjonijiet imwettqa fl-uffiċċji tar-rikorrenti kienu jagħmlu
parti mill-inkartament amministrattiv. Għaldaqstant, ir-rikorrenti kellhom il-possibbiltà, waqt il-proċedura quddiem il-Kummissjoni,
li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom fir-rigward ta’ dawn id-dokumenti
b)     Fuq l-organizzazzjoni, l-għażla, il-kwotazzjoni u l-interpretazzjoni tad-dokumenti fl-inkartament
L-argumenti tal-partijiet
120   Ir-rikorrenti jsostnu li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni wettqet żnaturazzjoni tan-noti bil-miktub li nstabu fl-uffiċċju
tad-direttur tal-FNB, li fuqhom hija bbażat ruħha prinċipalment sabiex tipprova l-portata u t-tul ta’ żmien tal-ftehim ikkontestat.
B’hekk, hija bagħtet lir-rikorrenti biss l-estratti li hija stess għażlet, u ma kklassifikatx dawn l-estratti b’ordni kronoloġiku
u lanqas ma ġabrithom flimkien, b’tali mod li huma mħallta ma’ dokumenti oħra ta’ l-inkartament. Barra minn dan, dawn in-noti
jidhru wkoll fuq paġni li jinkludu wisq informazzjoni, b’mod mhux organizzat u huma ta’ spiss illeġġibbli.
121   Ir-rikorrenti jikkontestaw l-eżattezza jew l-interpretazzjoni ta’ serje sħiħa ta’ ċitazzjonijiet li jinsabu fid-deċiżjoni
kkontestata, billi jikkunsidraw li dawn mhumiex kompleti, li huma iżolati mill-kuntest tagħhom jew żbaljati, li huma jikkontradixxu
fir-realtà t-teżi tal-Kummissjoni, li huma mingħajr data u li l-parteċipanti għal-laqgħat li għalihom issir riferenza ma jistgħux
jiġu identifikati. Fl-aħħar nett, huma jsostnu li l-Kummissjoni, billi interpretat id-dokumenti ta’ l-inkartament, qalbet
l-oneru tal-prova, għaliex hija qiegħda tissupponi l-ħtija tar-rikorrenti u kkunsidrat biss id-dokumenti kontrihom u mhux
dawk favurihom.
122   Il-Kummissjoni tosserva li hija ma tistax tikkwota
in extenso
, fit-test ta’ deċiżjoni, id-dokumenti kollha li fuqhom hija tibbaża ruħha u ssostni li l-fatt li hija twettaq għażla jista’
jiġi kkritikat biss inkwantu din twassal għal żnaturazzjoni tad-dokumenti. Barra minn hekk hija tiċħad il-motivi l-oħra invokati
mir-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
123   Ir-rikorrenti ma jikkontestawx il-fatt li huma kellhom aċċess għad-dokumenti kollha li jagħmlu parti mill-inkartament amministrattiv
tal-Kummissjoni (bl-unika eċċezzjoni ta’ żewġ ittri bejn din ta’ l-aħħar u r-rappreżentant permanenti tar-Repubblika Franċiża
fi ħdan l-Unjoni Ewropea). B’mod partikolari, il-Kummissjoni tosserva, mingħajr ma tiġi kontradetta mir-rikorrenti, li dawn
kellhom aċċess għal kopja kompleta tal-kotba tan-noti bil-miktub in kwistjoni tad-direttur tal-FNB. Konsegwentement ir-rikorrenti
setgħu jidentifikaw u jinvokaw l-elementi kollha favurihom li jinsabu fl-inkartament. Barra minn dan, ir-rikorrenti ma jallegawx
li l-Kummissjoni eskludiet mill-inkartament amministrattiv jew ma inkludietx f’dan dokumenti favurihom identifikati jew pprovduti
minnhom.
124   Barra minn hekk, għandu jiġi osservat, bħal ma sostnew ir-rikorrenti, li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, spiss ibbażat
il-konklużjonijiet tagħha fuq estratti ta’ diversi noti bil-miktub li nstabu u li ġew ikkopjati waqt il-verifiki effettwati
fl-uffiċċji tar-rikorrenti. Dawn in-noti, essenzjalment, mhumiex iffirmati u lanqas ma jġibu data u l-kontenut tagħhom mhuwiex
dejjem leġġibbli. Madankollu għandu jiġi osservat li n-nuqqas ta’ data jew ta’ firma ta’ dokument jew il-fatt li huwa miktub
ħażin ma jneħħix kwalunkwe valur probatorju minn dan id-dokument, peress li l-oriġini tiegħu, id-data probabbli tiegħu u l-kontenut
tiegħu jistgħu jiġu stabbiliti b’mod suffiċjentement ċar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10
ta’ Marzu 1992, Shell vs Il-Kummissjoni, T‑11/89, Ġabra p. II‑757, punt 86).
125   F’din il-kawża, il-Kummissjoni indikat fid-deċiżjoni kkontestata meta dokument kien mingħajr data u attribwitlu data approssimattiva
skond il-kontenut tiegħu jew il-kuntest tiegħu. Bl-istess mod, meta l-inizjali biss tal-parteċipanti tal-laqgħat kienu msemmija,
il-Kummissjoni ġeneralment iddeduċiet, skond il-kuntest, liema kienu l-persuni hekk indikati. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-kritiki
tar-rikorrenti fir-rigward ta’ l-organizzazzjoni u ta’ l-ikklassifikar ta’ dawn in-noti bil-miktub, il-Kummissjoni spjegat
li d-dokumenti ta’ l-inkartament ġew ikklassifikati b’mod kronoloġiku skond id-data tal-pubblikazzjoni tagħhom jew ta’ meta
nstabu, fir-rigward tad-dokumenti li jirriżultaw mill-ispezzjoni, peress li d-dokumenti, f’dan l-aħħar każ, iġibu n-numru
skond l-ordni tal-kopji stabbiliti.
126   Fir-rigward ta’ l-ilmenti tar-rikorrenti dwar, b’mod partikolari, l-użu u l-interpretazzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, ta’
mezzi ta’ prova speċifiċi, huma se jiġu eżaminati wara, sa fejn huma għandhom mnejn jikkontestaw il-konlużjonijiet tal-Kummissjoni
dwar il-portata u t-tul ta’ żmien tal-ksur.
2.     F’dak li jikkonċerna l-attribuzzjoni lir-rikorrenti ta’ ftehim dwar l-importazzjonijiet
a)     L-argumenti tal-partijiet
127   Ir-rikorrenti jsostnu li l-firma tal-Protokoll ta’ Rungis tal-31 ta’ Ottubru 2001 wasslet sabiex il-parti tal-ftehim nazzjonali
dwar is-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet – li daħal f’effett mid-29 ta’ Ottubru 2001 – tintemm biss jumejn wara, fil-31
ta’ Ottubru 2001. Għaldaqstant il-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ma kellhiex iż-żmien li teżisti u ma tistax għalhekk,
tiġi attribwita lilhom.
128   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni żnaturat il-fatti in kwistjoni u wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat
li dan il-Protokoll ta’ Rungis jinvolvi ftehim intiż sabiex jillimita l-volum ta’ l-importazzjonijiet. L-impenn ta’ l-importaturi
u l-esportaturi, li jinsab f’dan, li juru "solidarjetà" mhuwiex intiż għall-importazzjonijiet u huwa biss affermazzjoni mill-ġdid
min-naħa tal-FNICGV, fuq talba tal-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu, li tkompli bil-provvista taħt il-kundizzjonijiet previsti
fl-istruttura ta’ prezzijiet. Barra minn dan, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 tosserva, li, billi hija ma kinitx firmatarja tal-Protokoll ta’ Rungis, hija mhijiex ikkonċernata, f’kull każ, b’dan l-impenn
ta’ "solidarjetà". Fl-aħħar nett, id-dikjarazzjonijiet tal-president tal-FNICGV, fil-jum tal-firma tal-Protokoll, jikkonfermaw
li l-parti "Importazzjonijiet" kienet ġiet abbandunata.
129   Bl-istess mod, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni, billi affermat li teżisti rabta neċessarja bejn l-istruttura ta’ prezzijiet
u s-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet, tagħmel konfużjoni bejn dak li xtaqu l-produtturi u dawk li kienu jkunu l-fatti wara
l-Protokoll ta’ Rungis. Ir-rikorrenti jfakkru wkoll li l-pożizzjoni kritika ħafna, mill-bidu, tal-biċċiera-importaturi u tal-bejjiegħa
bl-ingrossa-importaturi membri tal-FNICGV fir-rigward tal-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 u
jallegaw li l-fatt li din il-parti ġiet aċċettata mill-federazzjoni ma kienx għajr ġest simboliku u li ma setax jinżamm.
130   Barra minn dan, ir-rikorrenti jakkużaw lill-Kummissjoni li ma ħaditx in kunsiderazzjoni dokumenti li juru li l-ftehim fuq
l-importazzjonijiet ma kienx għadu jeżisti. Huma jirreferu, l-ewwel nett, għal ittra tat-8 ta’ Novembru 2001 tal-federazzjonijiet
nazzjonali ta’ dawk li jrabbu lill-membri tagħhom, li minnha jirriżulta li l-applikazzjoni tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru
2001 tirrigwarda esklużivament l-applikazzjoni ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet minimi, għaliex l-ebda referenza ma saret għal
kwalunkwe restrizzjoni fuq l-importazzjonijiet. Ir-rikorrenti jsemmu, fit-tieni nett, nota bil-miktub ta’ l-14 ta’ Novembru
2001, li tindika: "ftehim restrittiv: illum tkomplija ta’ l-[importazzjonijiet]; l-ebda [miżura] ta’ ritaljazzjoni".
131   Barra minn dan, ir-rikorrenti josservaw li l-Kummissjoni identifikat biss ftehim lokali, konkluż wara l-firma tal-Protokoll
ta’ Rungis u li jinkludi klawżola ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet, jiġifieri dik stabbilita fid-dipartiment ta’ Isère.
Id-dokumenti li joħorġu mill-FRSEA tan-Normandija ta’ Isfel tad-9 ta’ Novembru 2001 u mill-FDSEA ta’ Finistère tad-19 ta’
Novembru 2001 huma biss rapporti li ma jurux li l-ftehim lokali kkonċernat kien jinkludi impenn ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet.
Il-ftehim lokali l-ieħor imsemmi mill-Kummissjoni ma sarx wara l-Protokoll ta’ Rungis. B’dan il-mod, il-ftehim magħmul fil-Loire
jġib id-data tal-31 ta’ Ottubru 2001.
132   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-analiżi ta’ volumi tal-kummerċ tikkonferma li s-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet
ma damitx iktar mill-31 ta’ Ottubru 2001. Huma jispjegaw li l-allegat tnaqqis fil-volum ta’ laħam ta’ l-ifrat importat f’Novembru
u f’Diċembru 2001 huwa spjegat permezz tal-varjazzjoni kostanti ta’ volumi ta’ importazzjoni fix-xahar, peress li l-ebda rabta
kawżali ma tista’ tiġi stabbilita bejn dan it-tnaqqis regolari u l-eżistenza ta’ allegat ftehim.
133   Il-Kummissjoni ssostni li l-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ma ġietx abrogata wara l-31 ta’
Ottubru 2001 mill-Protokoll ta’ Rungis. Hija ssostni li dan il-Protokoll kien intiż sabiex tagħmel iktar flessibbli l-irbit
strett iżżejjed ta’ sospensjoni totali ta’ l-importazzjonijiet, iżda b’referenza għas-"solidarjetà", kien iwassal għal-limitazzjoni
ta’ l-importazzjonijiet bi prezzijiet aħjar. Fl-opinjoni tagħha, ir-rikorrenti ma tispjegax kif ftehim ta’ prezz minimu seta’
jkun sostenibbli jekk, fl-istess ħin, l-importazzjonijiet bi prezz irħas baqgħu jseħħu. Fl-aħħar nett, numru ta’ ftehim lokali
konklużi fil-jum tal-Protokoll ta’ Rungis jew wara dan, skond il-ftehim nazzjonali, għadhom jinkludi impenn ta’ sospensjoni
ta’ l-importazzjonijiet.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
134   L-ewwel nett, għandha tiġi miċħuda t-teżi tar-rikorrenti li tgħid li, fil-każ li l-parti "Importazzjonijiet" tkun ġiet imneħħija
wara l-Protokoll ta’ Rungis, din il-parti ma tistax tiġi attribwita lilhom. Fil-fatt, il-fatt li ksur kien ta’ tul ta’ żmien
qasir ħafna ma jikkontestax l-eżistenza ta’ ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE.
135   Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li ftehim ta’ ffissar tal-prezzijiet minimi, sabiex ikun effettiv, jeżiġi
miżuri ta’ kontroll jew ta’ limitazzjoni ta’ l-importazzjonijiet. F’din il-kawża, il-laħam ta’ l-ifrat li ġej minn Stati Membri
oħra, b’mod partikolari mill-Ġermanja u mill-Olanda, kien irħas minn dak prodott fi Franza u, fid-dawl ta’ l-eżistenza ta’
offerta eċċessiva, l-effikaċja ta’ struttura ta’ prezzijiet tiddependi neċessarjament fuq il-provvista tal-biċċeriji stabbiliti
fi Franza mingħand dawk il-Franċiżi li jkabbru. Jekk dan mhuwiex il-każ, mhux biss din l-istruttura ta’ prezzijiet mhijiex
ta’ natura li tirrimedja għall-kriżi li sostnew dawk il-Franċiżi li jrabbu, iżda hija setgħet biss taggravaha, inkwantu l-biċċiera
daru lejn il-prodotti li ġejjin minn Stati Membri oħra, jew saħansitra minn pajjiżi terzi.
136   F’kull każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, li l-Protokoll ta’ Rungis
tal-31 ta’ Ottubru 2001 ma eliminax għal kollox il-miżuri ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet li jinsabu fil-ftehim ta’
l-24 ta’ Ottubru 2001, anki jekk, kif il-Kummissjoni rrikonoxxiet fid-deċiżjoni kkontestata, huwa llimitahom.
137   Fil-fatt, għandha tiġi miċħuda immedjatament it-teżi tar-rikorrenti li tgħid li dan il-Protokoll ma kienx jirrigwarda l-importazzjonijiet
iżda l-istruttura ta’ prezzijiet. Fil-fatt, il-Protokoll ta’ Rungis iġib it-titolu "Laqgħa dwar ‘Laħam ta’ importazzjoni".
Fih jiġi indikat li "[l]-impriżi Franċiżi speċjalizzati fis-settur ta’ l-importazzjoni-esportazzjoni ltaqgħu mal-federazzjonijiet
tal-produtturi […] firmatarji tal-ftehim nazzjonali interprofessjonali ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001". Ir-referenzi li jinsabu
fil-Protokoll huma magħmula għall-importaturi-esportaturi, peress li t-test ma jinkludi, min-naħa l-oħra, l-ebda referenza
għall-istruttura ta’ prezzijiet. Jirriżulta li l-Protokoll ta’ Rungis kien jirreferi għall-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim
ikkontestat. Il-messaġġ tal-31 ta’ Ottubru 2001 tal-President tal-FNICGV lill-membri tagħha jikkonferma din il-konklużjoni
(ara l-punt 140 iktar ‘il fuq).
138   Għandu jiġi kkonstatat li l-Protokoll ta’ Rungis, wara xi kunsiderazzjonijiet ta’ natura introduttiva jinkludi, b’mod partikolari
l-estratt li ġej:
"Fil-każ ta’ kriżi mingħajr preċedenti li għaddejjin minnha l-produtturi, ir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu jitolbu b’mod
ferm lill-importaturi-esportaturi li jieħdu konjizzjoni tal-gravità tal-kriżi.
Fi tweġiba l-importaturi-esportaturi jimpenjaw ruħhom li juru solidarjetà."
139   Fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża, b’mod partikolari l-bżonn ta’ kontroll ta’ l-importazzjonijiet sabiex tiġi assigurata
l-effikaċja ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet, li tibqa’ kompletament fis-seħħ, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li dan
l-impenn ta’ "solidarjetà" aċċettat mill-importaturi-esportaturi għandu jinftiehem, kif il-Kummissjoni analizzatu fid-deċiżjoni
kkontestata, bħala aċċettazzjoni min-naħa ta’ dawn li jillimitaw l-importazzjonijiet tal-laħam ta’ l-ifrat, favur il-produzzjoni
ta’ dawk il-Franċiżi li jrabbu.
140   Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ mill-messaġġ tal-31 ta’ Ottubru 2001 tal-President tal-FNICGV lill-membri tagħha,
iċċitata iktar ‘il fuq, li fiha hemm miktub: "Aħna sibna kompromess […] li jippermetti lill-importaturi li jżommu l-attività
tagħhom u li jiżguraw bl-aħjar mod il-moviment liberu tal-prodotti maħduma u kkummerċjalizzati mill-impriżi tagħna." Fil-fatt,
quddiem it-termini ċari tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 (jiġifieri l-"[impenn] ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet"),
li l-President tal-FNICGV ifakkar ukoll fil-messaġġ tiegħu, dan it-test jibqa’ ambigwu. B’hekk, il-President tal-FNICGV isemmi
"kompromess" u jirreferi mhux għat-twettiq totali tal-moviment liberu tal-prodotti in kwistjoni, iżda "għall-aħjar" twettiq
tiegħu.
141   Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li l-Protokoll ta’ Rungis ma neħħiex kompletament
il-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ikkontestat.
142   Din il-konklużjoni mhijiex kontradetta miż-żewġ dokumenti invokati mir-rikorrenti sabiex juru li l-parti "Importazzjonijiet"
ma kinitx għadha fis-seħħ f’Novembru 2001.
143   B’hekk, fir-rigward ta’ l-ittra tat-8 ta’ Novembru 2001 tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-membri tagħhom, hija kellha l-għan "[ġ]imgħatejn wara l-firma u ġimgħa wara t-twaqqif ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet
[minimi], [… li] tanalizza l-applikazzjoni u l-osservanza ta’ dan il-ftehim fid-dipartimenti". Hekk kif josservaw ir-rikorrenti,
din in-nota tirreferi biss għall-miżuri dwar l-applikazzjoni ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet. Madankollu, is-sempliċi fatt
li din l-ittra ma tirreferix għall-parti "Importazzjonijiet" mhuwiex biżżejjed, minnu nnifsu, sabiex juri li dan kien ġie
abandunnat.
144   F’dak li jikkonċerna n-noti bil-miktub ta’ l-14 ta’ Novembru 2001, min-naħa ta’ kap ta’ dipartiment tal-FNSEA, fihom huwa
effettivament indikat "ftehim ristrett: illum tkomplija ta’ l-[importazzjonijiet]; l-ebda [miżura] ta’ ritaljazzjoni". Madankollu
għandu jiġi osservat li, kif il-Kummissjoni tosserva, jirriżulta mill-kuntest tagħhom li l-parti rilevanti ta’ dawn in-noti
tagħmel riferenza għad-definizzjoni ta’ l-istrateġija tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, sabiex ihejju t-tweġiba tagħhom għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Novembru 2001 (ara punt 13 iktar
‘il fuq). Għaldaqstant, dawn huma dokumenti li jinkludu biss il-pożizzjoni li r-rikorrenti riedu jġibu fil-konjizzjoni tal-Kummissjoni.
Fil-fatt, hemm diversi referenzi fit-test ta’ dawn in-noti bil-miktub għal "Brussell", għal "BSL" jew għad-"DĠ Kompetizzjoni".
B’hekk, wieħed jista’ jaqra’: "DĠ Kompetizzjoni → Test FNSEA sa nofsinhar" u, wara, "Risposta miftiehma jew inkella komuni".
Uħud minn dawn it-testi bil-miktub jikkonfermaw li l-estratt invokat mir-rikorrenti kien jagħmel parti mill-osservazzjonijiet
li kellhom jiġu inklużi fir-risposta li kellha tintbagħat lill-Kummissjoni. Għandhom jiġu ċċitati, per eżempju, dawn li ġejjin,
li li jinsabu qrib dan l-estratt fid-dokument ikkonċernat: "Bażijiet ta’ difiża" jew "difiża tal-produtturi". Konsegwentement,
għandu jiġi konkluż li l-estratti invokati mir-rikorrenti mhumiex oġġettivi u m’għandhomx l-affidabbiltà neċessarja sabiex
jiġi rikonoxxut il-valur probatorju tagħhom.
145   Barra minn hekk, għandu wkoll jiġi osservat li numru ta’ ftehim lokali li fihom klawżoli ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet
ġew konklużi fl-istess jum tal-firma tal-Protokoll ta’ Rungis jew wara din. B’hekk, nota tal-FDSEA tal-Loire tal-31 ta’ Ottubru
2001 semmiet il-konklużjoni, f’din id-data, ta’ ftehim bejn il-FDSEA, iċ-ċentru dipartimentali tal-JA u "s-settur tal-laħam
dipartimentali". F’din in-nota huwa indikat li "l-impriżi kollha li ġew msejħa […] iffirmaw il-ftehim u impenjaw ruħhom li
japplikawh". Il-ftehim li jinsab fl-anness jiripproduċi kważi litteralment il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 u jinkludi
"[impenn] ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet". Bl-istess mod, jirriżulta mill-inkartament li, fid-dipartiment
ta’ l-Isère, ġew konklużi, f’Novembru 2001, almenu tliet ftehim lokali mal-biċċiera, f’applikazzjoni tal-ftehim nazzjonali
u li jinkludu obbligu ta’ sospensjoni provviżorja ta’ l-importazzjonijiet "sakemm isir negozjar nazzjonali ġdid": b’hekk,
qabel it-13 ta’ Novembru 2001 mal-kumpannija Provi, fit-13 ta’ Novembru mal-grupp Bigard u fil-15 ta’ Novembru mal-kumpanniji
Carrel u Isère Viandes et salaisons.
146   Barra minn dan, għandhom jiġu miċħuda l-kritiki tar-rikorrenti fir-rigward ta’ l-użu, fid-deċiżjoni kkontestata, tad-dokumenti
maħruġa mill-FRSEA tan-Normandija ta’ Isfel tad-9 Novembru 2001 u mill-FDSEA ta’ Finistère tad-19 ta’ Novembru 2001
,
ibbażati fuq il-fatt li dawn id-dokumenti mhumiex għajr rapporti li ma jurux li l-ftehim lokali kkonċernati kienu jinkludu
impenn ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet. Fil-fatt, l-ewwel nett, għandu jiġi osservat li d-dokument tad-19 ta’ Novembru
2001 ma kienx ikkwotat mill-Kummissjoni sabiex tintwera l-eżistenza tal-parti "Importazzjonijiet" iżda bħala eżempju ta’ l-applikazzjoni
lokali ta’ l-istruttura ta’ prezzijiet (ara l-premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata u l-punt 114 iktar ‘il fuq). It-tieni
nett, f’dak li jikkonċerna d-dokument tad-9 ta’ Novembru 2001, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni għamlet
użu minnu biss sabiex turi l-eżistenza ta’ kontrolli lokali ta’ l-oriġini tal-laħam (ara l-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata).
Id-dokument in kwistjoni effettivament jinkludi l-estratt li ġej: "l-Orne u l-Calvados jeffettwaw kontroll fuq it-trakkijiet
ta’ laħam ta’ [importazzjoni]: m’hemm xejn li għandu jiġi rrappurtat."
147   Għandhom ukoll jiġu miċħuda l-argumenti li r-rikorrenti jibbażaw fuq l-analiżi statistika tal-volumi ta’ importazzjoni fi
Franza ta’ laħam ta’ l-ifrat. Fil-fatt, għandu jiġi osservat li, jekk il-Kummissjoni ċertament ikkonstatat, fid-deċiżjoni
kkontestata, li l-istatistiċi disponibbli kienu juru tnaqqis sensibbli ta’ l-importazzjonijiet f’Novembru 2001 meta mqabbla
ma’ dawk ta’ Ottubru 2001 u f’Diċembru 2001 meta mqabbla ma’ dawk ta’ Novembru 2001 u li l-livelli ta’ importazzjoni reġgħu
kjarament għan-normal f’Jannar 2002 (premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata), xorta jibqa’ l-fatt li hija kkonkludiet li dan
it-tnaqqis ta’ l-importazzjonijiet ma setax jiġi attribwit b’ċertezza għall-ftehim (premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata).
Peress li l-Kummissjoni ma bbażatx ruħha fuq din id-data statistika sabiex tipprova t-tul taż-żmien tal-parti "Importazzjonijiet",
l-argumenti tar-rikorrenti li jikkontestaw l-interpretazzjoni ta’ dawn iċ-ċifri mhumiex rilevanti. Il-Qorti tal-Prim’Istanza
tqis, f’kull każ, li l-istatistiċi mressqa mir-rikorrenti ma jippermettux li jiġi konkluż li l-ftehim fuq l-importazzjonijiet
ma kienx jeżisti wara l-31 ta’ Ottubru 2001.
148   Barra minn hekk, fir-rigward ta’ l-argument tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 li jgħid li hija ma kinitx ikkonċernata mill-impenn ta’ solidarjetà stabbilit mill-Protokoll ta’ Rungis, peress li ma kinitx
firmatarja, biżżejjed jiġi kkonstatat li dan il-Protokoll ma kienx jinkludi ftehim ġdid u kien biss irendi iktar flessibli
l-klawżola oriġinali ta’ sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet li tinsab fil-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, li r-rikorrenti
fil-kawża T‑217/03 hija firmatarja tiegħu. Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, fuq talba tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 għarfet li, la waqt l-iffirmar tal-Protokoll ta’ Rungis u lanqas iktar tard, ma informat lill-membri tagħha bl-allegata tneħħija
tar-restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni tal-laħam ta’ l-ifrat. Hija ġġustfikat lilha nfisha billi sostniet li l-membri tagħha
ma kinux ikkonċernati mill-miżuri fuq l-importazzjonijiet. Madankollu, għandu jiġi mfakkar li almenu x’uħud mill-membri tagħha
importaw ifrat fi Franza, minkejja li dawn l-kwantitajiet kienu relattivament żgħar meta mqabbla ma’ l-importazzjonijiet globali
(ara punt 66 iktar ‘il fuq).
149   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ma wettqet l-ebda żball billi kkunsidrat
li, minkejja l-Protokoll ta’ Rungis, il-parti "Importazzjonijiet" tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ma ġietx abbandunata
kompletament wara l-31 ta’ Ottubru 2001.
3.     F’dak li jikkonċerna l-attribuzzjoni lir-rikorrenti ta’ ftehim orali sigriet wara l-aħħar tax-xahar ta’ Novembru 2001
a)     L-argumenti tal-partijiet
150   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta kkonkludiet li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 kien ġie estiż
verbalment u b’mod sigriet mill-partijiet wara t-30 ta’ Novembru 2001.
151   Huma jfakkru li l-proroga ta’ ftehim tista’ biss tirriżulta minn elementi li juru l-espressjoni tal-kunsens tal-partijiet
kollha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tipprova, f’din il-kawża, il-qbil bejn l-intenzjonijiet tal-federazzjonijiet
ta’ produtturi u tal-federazzjonijiet ta’ biċċiera favur it-tkomplija tal-ftehim. Ir-rappreżentanti tal-biċċiera, jiġifieri
l-FNICGV u r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, kellhom kull raġuni li ma jtawwluhx lil hinn mill-aħħar ta’ Novembru 2001, wara li l-Kummissjoni għarrfithom li hija tqis
li dan il-ftehim jikser l-Artikolu 81 KE. B’hekk, il-FNICGV informat lill-membri tagħha, fit-30 ta’ Novembru 2001, li l-ftehim mhux ser jiġġedded.
152   Barra minn dan, ir-rikorrenti josservaw li l-fatt li t-tiġdid tal-ftehim ġie kkunsidrat jew diskuss mhuwiex biżżejjed sabiex
juri li huwa ġie effettivament ipprorogat. Huma jsostnu wkoll li l-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha esklużivament fuq
elementi li jirriżultaw mid-dikjarazzjonijiet unilaterali tal-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu biss, li kienu jinkludu
biss talbiet min-naħa tas-sindakati. Peress li l-oneru tal-prova kien fuq il-Kummissjoni, hija kellha, skond ir-rikorrenti,
tipproduċi dokumenti li ġejjin mill-biċċiera li jikkonfermaw is-sħubija tagħhom fiż-żamma ta’ l-istruttura fuq il-livell nazzjonali
wara t-30 ta’ Novembru 2001
.
153   Ir-rikorrenti jikkontestaw il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni tibbaża fuq in-noti bil-miktub tad-direttur tal-FNB dwar il-laqgħat
tad-29 ta’ Novembru u tal-5 ta’ Diċembru 2001. Fl-opinjoni tagħhom, minn dawn id-dokumenti jirriżulta li, waqt dawn il-laqgħat,
ir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu għarrfu li, mix-xahar ta’ Diċembru 2001, huwa bl-azzjoni sindakali li ser jippruvaw jiksbu
mill-biċċiera, f’dan il-qasam, l-applikazzjoni tal-prezzijiet previsti fl-istruttura. Ir-rikorrenti jikkontestaw ukoll it-teżi
tal-Kummissjoni li tgħid li din l-allegata tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim tirrigwarda wkoll l-importazzjonijiet, billi
l-ebda element imsemmi mill-Kummissjoni li jikkonċerna ż-żewġ laqgħat tad-29 ta’ Novembru u tal-5 ta’ Diċembru 2001 ma jagħmel
l-ebda referenza għall-importazzjonijiet.
154   Barra minn dan, ir-rikorrenti jindikaw li l-Kummissjoni tipprova tiġġustifika l-eżistenza tal-ftehim orali bin-natura sigrieta
tiegħu. Jekk il-kelma "sigriet" ġiet evokata fil-ktieb tar-rappreżentant tal-FNB, din it-tismija hija madankollu kontradetta
fil-prattika mir-reklamar magħmul mill-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu għat-talbiet sindakali tagħhom. Ir-rikorrenti josservaw
li ftehim sigriet ma kien ta’ ebda interess f’dan il-kuntest, billi l-presidenti tal-federazzjonijiet firmatarji ma setgħux
jikkomunikawh lill-membri kollha tagħhom.
155   Fir-rigward ta’ l-allegat ftehim lokali wara t-30 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni identifikat wieħed biss minnhom, jiġifieri
dak konkluż fit-18 ta’ Diċembru bejn il-FDSEA, il-JA tad-dipartiment ta’ Sarthe u l-grupp Socopa. Huwa biss fuq dan il-ftehim
li l-Kummissjoni bbażat il-konklużjoni tagħha li tgħid li l-ksur baqa’ sejjer wara t-30 ta’ Novembru 2001. Barra minn dan,
ir-rikorrenti jaffermaw, li l-Kummissjoni ma kellhiex fid-dispożizzjoni tagħha t-test ta’ dan il-ftehim, peress li d-dokumenti
li jirreferu għalih isemmu biss ftehim fuq l-istruttura ta’ prezzijiet, b’dan il-mod differenti mill-ftehim nazzjonali ta’
l-24 ta’ Ottubru 2001. Barra minn hekk, l-allegati "ftehim imġedda" identifikati mill-Kummissjoni ma jinkludux indikazzjoni
tad-data, tal-firmatarji jew tar-reġjun ikkonċernat.
156   Barra minn dan, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 issostni li, peress li l-Kummissjoni ma pproduċiet l-ebda dokument bil-miktub tal-biċċiera jew li jimplika lill-biċċiera,
hija kellha tipprova l-implementazzjoni tal-ftehim ikkontestat wara t-30 ta’ Novembru 2001 billi tibbaża ruħha fuq rapporti
ta’ prezzijiet irreġistrati fuq is-suq li juru ż-żamma ta’ l-istruttura. Jekk il-Kummissjoni kienet ippruvat turi l-eżistenza
tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 permezz ta’ rapporti ta’ prezzijiet irreġistrati fuq livell nazzjonali li jikkorrispondu
għall-ewwel tliet ġimgħat ta’ applikazzjoni ta’ dan il-ftehim, hija ma kkomunikat l-ebda ċifra fuq l-allegata tkomplija ta’
dan il-ftehim.
157   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti josservaw li l-Kummissjoni, b’ittra tas-26 ta’ Diċembru 2001, informathom li l-proroga biss tal-ftehim
bil-miktub ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 setgħet tagħti lok għall-sanzjonijet. Huma kkonkludew li, jekk tissanzjonahom mingħajr
ma tkun ippruvat l-eżistenza tal-ftehim orali li jkun allegatament tawwal l-imsemmi ftehim bil-miktub, il-Kummissjoni mhux
biss tkun wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni u żball ta’ dritt iżda wkoll ma tkunx osservat l-impenji tagħha lejhom, fatt
li jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ l-aspettattivi leġittimi
.
158   Il-Kummissjoni ssostni li ftehim fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE ma huwa suġġett għal rekwiżit formali, peress li ftehim mhux bil-miktub jista’ jikkostitwixxi perfettament akkordju pprojbit.
Hija tosserva li, matul it-tieni perijodu ta’ ħmistax-il ġurnata tax-xahar ta’ Novembru 2001, ir-rikorrenti kienu għadhom
jikkunsidraw it-tiġdid bil-miktub tal-ftehim u ssostni li, wara li ġiet abbandunata l-possibbiltà ta’ tiġdid bil-miktub, il-partijiet
qablu fuq it-tiġdid sigriet tal-ftehim matul żewġ laqgħat, fid-29 ta’ Novembru u fil-5 ta’ Diċembru 2001. Barra minn dan,
il-Kummissjoni tosserva li diversi dokumenti juru t-tkomplija tal-ftehim wara t-30 ta’ Diċembru 2001 u ssostni li għalhekk
ma kienx neċessarju li tinġab ukoll il-prova li huwa pproduċa effetti. Fl-aħħar nett, hija tikkontesta l-interpretazzjoni
magħmula mir-rikorrenti ta’ l-ittra tagħha tas-26 ta’ Diċembru 2001 u tallega li, f’kull każ, peress li l-ftehim ġie mġedded,
din id-domanda mhijiex rilevanti.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
159   Għandu jiġi mfakkar li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 kien jipprovdi bħala data ta’ tmiem l-aħħar ta’ Diċembru 2001. Madankollu,
jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata li d-19 ta’ Diċembru 2001, jiġifieri xi jiem wara li rċieva t-talba għal informazzjoni
tal-Kummissjoni, il-President tal-FNICGV informa lill-President tal-FNSEA li huwa sab ruħu "obbligat li jantiċipa għal dan
il-jum id-data finali ta’ l-applikazzjoni tal-ftehim". Madankollu, ma jirriżultax mill-inkartament li l-partijiet firmatarji
l-oħra kienu effettivament ipproponew id-data tat-tmiem tal-validità tal-ftehim. Għaldaqstant, ir-rikorrenti ma jikkontestawx
il-fatt li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ġie fi tmiemu fit-30 ta’ Diċembru 2001, iżda l-fatt li dan il-ftehim ġie mġedded,
b’mod orali u sigriet, wara din l-aħħar data. Għalhekk hemm lok li l-eżami tal-Qorti tal-Prim’Istanza jiġi llimitat għal din
l-aħħar domanda.
160   F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, hekk kif il-Kummissjoni kkonfermat waqt is-seduta, id-deċiżjoni kkontestata tikkaratterizza
l-ksur in kwistjoni bħala ftehim konkluż bejn, minn naħa, federazzjonijiet li jirrappreżentaw dawk li jrabbu, u, min-naħa
l-oħra, federazzjonijiet li jirrappreżentaw il-biċċiera. Konsegwentement, hekk kif ir-rikorrenti jsostnu, sabiex tiġi pprovata
l-eżistenza ta’ l-allegat ftehim orali li tawwal jew ġedded il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni kellha turi
s-sħubija f’dan il-ftehim dan kemm tar-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu kif ukoll tal-biċċiera.
161   Min-naħa l-oħra, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha biss fuq
mezzi ta’ prova li ġejjin mir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu u kellha tipproduċi wkoll dokumenti li ġejjin mill-biċċiera.
Fil-fatt, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata tipproduċi provi li ġejjin direttament mir-rappreżentanti tal-biċċiera, jekk
dokumenti oħra jsostnu suffiċjentement il-parteċipazzjoni ta’ dawn fil-ftehim (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Limburgse Vinyl
Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 512).
162   Għandu jiġi osservat li, sabiex tiġi pprovata l-proroga tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 wara t-tmiem ta’ Diċembru 2001,
il-Kummissjoni bbażat ruħha, fid-deċiżjoni kkontestata, fuq sensiela ta’ elementi: l-ewwel nett, dokumenti li jindikaw li
t-tiġdid tal-ftehim kien previst, inkluż f’data wara l-allegat annullament mill-FNICGV, fid-19 ta’ Diċembru 2001; it-tieni
nett, dokumenti li jirreferu għal ftehim tal-partijiet kollha, akkumpanjat b’impenn li ma jiġix żvelat, waqt żewġ laqgħat
li seħħew fid-29 ta’ Diċembru u fil-5 ta’ Diċembru 2001; it-tielet nett, elementi li jirriżultaw fl-implementazzjoni tal-ftehim
wara t-tmiem ta’ Novembru 2001.
163   Għaldaqstant għandhom jiġu eżaminati, wara, dawn il-mezzi ta’ prova stabbiliti mill-Kummissjoni, fid-dawl ta’ l-ilmenti invokati
mir-rikorrenti fil-konfront tagħhom.
Fuq it-tħejjija tal-proroga tal-ftehim
164   Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tosserva li, waqt it-tieni perijodu ta’ ħmistax-il ġurnata tax-xahar ta’ Novembru
2001, il-partijiet kienu qegħdin jikkunsidraw il-proroga bil-miktub tal-ftehim ikkontestat. Il-Kummissjoni bbażat ruħha, b’mod
partikolari, fuq noti bil-miktub tad-direttur tal-FNB u fuq posta elettronika tat-28 ta’ Diċembru 2001 indirizzata minn rappreżentant
tal-FRSEA ta’ Bretagne lill-FNB.
165   L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li dawn in-noti bil-miktub kienu jirreferu għal laqgħa ta’ xogħol li nżammet, skond il-Kummissjoni,
bejn it-22 u s-27 ta’ Diċembru 2001 u li fiha attenda l-President tal-FNICGV, L. S. Minn dawn in-noti jirriżulta li l-ġejjieni
tal-"Ftehim ta’ settur" wara t-tmiem ta’ Novembru 2001 ġie diskuss, kemm f’dak li jikkonċerna l-parti "Prezz" kemm f’dak li
jikkonċerna l-parti "Importazzjonijiet". Waqt dawn id-diskussjonijiet, il-FNICGV irrifjutat li "tkompli [bil-]ftehim miktub".
In-noti jikkunsidraw ukoll li "jerġgħu jidħlu f’sitwazzjoni ta’ legalità". Il-possibbiltà ta’ "progress fuq il-ftehim" madankollu
ġiet eżaminata.
166   It-tieni nett, għandu jiġi osservat li fil-posta elettronika tat-28 ta’ Diċembru 2001, iċċitata iktar ‘il fuq, huwa miktub:
"Tkomplija ta’ l-istruttura fil-ġimgħat li ġejjin: il-biċċiera kollha li ltaqgħu ddikjaraw li huma lesti jżommu l-istruttura
sakemm l-operaturi kollha jimpenjaw ruħhom fl-istess waqt." Madankollu dan it-test juri biss l-intenzjoni ta’ ċerti biċċiera
li jżommu l-miżuri fuq il-prezzijiet, jekk ftehim jiġi konkluż f’dan is-sens.
167   Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li, jekk il-Kummissjoni ċertament kellha d-dritt tuża dawn id-dokumenti sabiex turi li r-rikorrenti
kienu kkunsidraw u ddiskutew it-tiġdid tal-ftehim bil-miktub ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, dawn id-dokumenti ma jippruvawx, minnhom
infushom, li dan it-tiġdid kien effettivament seħħ.
Fuq it-tiġdid tal-ftehim waqt il-laqgħat tad-29 ta’ Diċembru u tal-5 ta’ Diċembru 2001
168   Il-Kummissjoni ssostni li, wara li ġiet abbandunata l-idea tat-tiġdid bil-miktub, il-partijiet ftiehmu fuq tiġdid sigriet
tal-ftehim waqt żewġ laqgħat li nżammu fid-29 ta’ Diċembru u fil-5 ta’ Diċembru 2001.
–       Il-laqgħa tad-29 ta’ Diċembru 2001
169   F’dak li jikkonċerna l-laqgħa tad-29 ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 57 sa 60), tibda
billi teżamina n-noti bil-miktub tad-direttur tal-FNB. Dawn in-noti jirreferu espliċitament għal-"Laqgħa tal-Ħamis 29 ta’
Novembru". Kif jirriżulta mit-titolu tagħha, l-ewwel parti ta’ dawn in-noti hija ddedikata għat-thejjija tat-tweġiba tar-rikorrenti
għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Diċembru 2001. B’mod partikolari f’din il-parti wieħed isib: "L-[importazzjonijiet]
komplew[.] Osservanza mhux totali tal-ftehim ta’ prezz[.] Il-ftehim, id-diffikultajiet → innegozjaw l-istrutturi tagħkom reġjonalment",
u fuq kollox "Naqblu, naċċettaw li l-ftehim mhux ser jiġġedded". Bl-istess mod, f’kaxxa fil-parti ta’ fuq fuq il-lemin hemm
miktub: "Info minn barra? + m’hemmx qbil iktar? … + ftehim fuq il-prezz". Fid-dawl tal-kuntest tagħhom, il-Qorti tal-Prim’Istanza
qieset li dawn it-testi juru biss id-definizzjoni tal-pożizzjoni li r-rikorrenti kien bi ħsiebhom jadottaw quddiem il-Kummissjoni.
Konsegwentement, kuntrarjament għal dak li r-rikorrenti jsostnu, dawn it-testi ma jippruvawx li ġie deċiż li tintemm l-applikazzjoni
ta’ dawn il-miżuri kkontestati.
170   B’hekk, wieħed jista’ jaqra’ wara: "Ma jistax jiġġedded [fid-dawl tan-natura] repprensibbli[.] Għandha tibqa’ l-pressjoni
sabiex jiġu applikati l-prezzijiet ta’ intervent (fil-fatt dan ifisser l-applikazzjoni ta’ l-istruttura)[.] Tikkomunikawx
b’mod frenetiku." Jirriżulta minn dan it-test li l-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu kienu bi ħsiebhom ikomplu jeżiġu l-applikazzjoni
tal-prezzijiet minimi, iżda din id-darba, formalment, bħala talba sindakali. Fil-fatt, huwa miktub: "Diskussjoni dwar prezz
indikattiv Strutturi reġjonali?". Bl-istess mod, in-noti jinkludu t-test li ġej: "għandha tintbagħat ittra lill-FNICGV − FNCBV
[.] FNB[:] nikkunsidraw il-komunikazzjoni[,] l-ebda ftehim milħuq iżda nkomplu bl-għanijiet sindakali tagħna". Fl-aħħar nett,
wieħed jista’ jaqra’ wkoll: "Stqarrija għall-istampa [.] Struttura = tmur kontra l-KEE għaldaqstant nieqfu iżda naġixxu billi
nissuġġerixxu prezz[,] aħna li nrabbu[,] għanijiet sindakali".
171   Barra minn dan, dawn in-noti bil-miktub jinkludu testi li minnhom jirriżulta, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti,
li din l-istrateġija li hija intiża sabiex titkompla l-osservanza tal-prezzijiet minimi rċeviet l-approvazzjoni tar-rappreżentanti
tal-biċċiera. Fil-fatt, diversi referenzi jsiru għal "LS", li l-Kummissjoni, mingħajr ma tiġi kontradetta mir-rikorrenti,
tidentifika bħala referenzi għall-president tal-FNICGV. B’hekk:
–       "Ftehim iffirmat: ma jistax jitkompla (LS)[.] LS = OK għal osservanza ta’ prezz stabbilit għall-irtirar". Taħt dawn in-noti
tinsab lista ta’ prezzijiet għal ċerti kategoriji ta’ laħam ta’ l-ifrat mdawwra bl-indikazzjoni "OK ftehim";
–       "‘Prezz indikattiv’, ‘prezz gwida’, ‘prezz oġġettiv[,] ‘prezz remunerattiv’, ‘prezz oġġettiv stabbilit minn dawk li jrabbu’,
‘għan ta’ dawk li jrabbu’ LS = mhux ser nikteb xejn/tali".
172   Bl-istess mod, dawn it-testi jirreferu diversi drabi għall-inizjali "FT", li donnhom jindikaw il-President tar-rikorrenti
fil-kawża T‑217/03.
173   Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li, fl-aħħar paġna ta’ dan id-dokument ("Sunt"), hemm mikub: "Bilanċ tajjeb, unanimu
[.] ‘ftehim’ għal osservanza tal-’prezz oġġettiv stabbilit minn dawk li jrabbu (orali/bit-telefon)".
174   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis, kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti,
li n-noti bil-miktub dwar il-laqgħa tad-29 ta’ Diċembru 2001 jistgħu jiġu interpretati fis-sens li r-rappreżentanti tal-biċċiera
taw il-kunsens tagħhom għat-tkomplija ta’ l-applikazzjoni tal-miżuri kkontestati. Għalhekk hemm lok li tiġi miċħuda t-teżi
li tgħid li dawn id-dokumenti ma jurux li r-rieda tal-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu li jkomplu l-applikazzjoni ta’ dawn
il-miżuri biss fil-kuntest ta’ l-azzjoni sindakali tagħhom, fin-nuqqas u barra minn ftehim mal-biċċiera. Fil-fatt, din it-teżi
hija kontradetta mill-kontenut ta’ dawn l-istess noti.
175   Barra minn hekk, hekk kif tosserva d-deċiżjoni kkontestata (ara l-premessa 63), diversi dokumenti oħra kkonfermaw li r-rikorrenti
ftiehmu oralment, waqt din il-laqgħa tad-29 ta’ Diċembru 2001, dwar it-tkomplijja tal-ftehim ikkontestat.
176   L-ewwel nett, f’intervista ta’ l-4 ta’ Diċembru 2001 tal-viċi president tal-FNB, M. G. H., mal-
Vendée agricole
, li hija disponibbli fuq is-sit ta’ l-Internet tal-FNSEA, dan iddikjara: "Il-ġimgħa l-oħra, aħna insistejna fuq l-interess
ta’ din l-istruttura sabiex jiġi mwaqqaf l-effett spirali tat-tnaqqis fil-prezzijiet. L-impriżi jirrikonoxxu l-impatt tiegħu,
iżda fl-istess waqt jixtiequ jikkonformaw ruħhom mar-rakkomandazzjonijiet ta’ Brussell. Minn issa ‘l quddiem, mhux ser nibqgħu
nitkellmu dwar ftehim interprofessjonali fuq struttura iżda dwar għanijiet f’termini ta’ prezzijiet minimi. Aħna dejjem neżiġu
l-kunċett ta’ struttura sindakali!" Il-viċi president tal-FNB żied: "M’hemm xejn miktub fuq dan il-ftehim ‘ġdid’. Hemm biss
kliem. Iżda ta’ portata importanti ħafna. Ir-rappreżentanti ta’ l-impriżi fuq il-livell nazzjonali kkomunikaw ukoll [oralment]
il-kontenut tad-diskussjonijiet tagħna." Fl-aħħar nett, b’referenza għal diversi biċċeriji ta’ Vendée, huwa indikat: "Aħna
nappellawlhom sabiex insiru nafu jekk huma rċevewx il-kunsinni [dwar il-prezzijiet diskussi l-ġimgħa l-oħra] ta’ l-istrutturi
nazzjonali tagħhom li huma identiċi għal tagħna."
177   It-tieni nett, id-deċiżjoni kkontestata tirreferi, fil-premessa 64, għal nota ta’ informazzjoni kurrenti tal-federazzjoni
ta’ Vendée tal-5 ta’ Diċembru 2001. Din in-nota tindika: "[Il-]ftehim verbali rratifikat fi tmiem il-ġimgħa l-oħra mis-settur
ta’ l-ifrat qed idum sabiex jiġi applikat konkretament fuq it-territorju […] Is-settur kollu kellu jibgħat informazzjoni fuq
dan l-‘akkordju’ fil-bidu tal-ġimgħa." Wara li semma d-diskussjonijiet bejn manifestanti u biċċier, id-dokument jippreċiża:
"[D]awk responsabbli għall-biċċerija ltaqgħu [mal-President tal-FNICGV]. Dan ta’ l-aħħar ikkonferma d-diskussjonijiet tal-ġimgħa
ta’ qabel."
–       Il-laqgħa tal-5 ta’ Diċembru 2001
178   Dwar il-laqgħa tal-5 ta’ Diċembru 2001, li nżammet fl-okkażjoni tal-jum nazzjonali tal-laħam ta’ l-ifrat, qabel kollox għandu
jiġi eżaminat, kif tagħmel id-deċiżjoni kkontestata fil-premessa 66, posta elettronika tas-6 ta’ Diċembru 2001 inidirizzata
minn rappreżentant tal-FRSEA ta’ Bretagne lill-presidenti tal-FDSEA tar-reġjun tagħha. Din il-posta elettronika, li tirreferi
għal-"laqgħa tal bieraħ", tindika dan li ġej:
"Fuq [l-]aspett tal-prezzijiet minimi, il-presidenti nazzjonali tal-FNICGV u tal-FNCBV iddikjaraw rwieħhom li jafu bil-bżonn
li jinżammu prezzijiet tas-suq u li jgħarrfu dan il-bżonn lill-membri tagħhom. Madankollu ma għandna l-ebda ftehim bil-miktub
fuq dan il-punt u ż-żamma tal-prezzijiet tiddependi mill-kapaċità tagħna li nagħmlu biżżejjed pressjoni fis-settur. Għaldaqstant
jiena nissuġġerixxi li minn tmiem din il-ġimgħa tikkuntattjaw […] il-biċċiera tad-dipartiment tagħkom sabiex tiżguraw ruħkom
bl-impenn tagħhom li jżommu l-prezzijiet fuq il-bażi pre-eżistenti u aġġornata u sabiex tavżawhom bl-azzjoni sindakali li
nistgħu nimplementaw mill-ġimgħa d-dieħla fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza ta’ dan l-impenn."
179   Imbagħad, id-deċiżjoni kkontestata tikkunsidra, fil-premessa 67, nota ta’informazzjoni tal-FNPL, mibgħuta b’faks fl-10 ta’
Diċembru 2001 u li wkoll tirreferi għall-jum nazzjonali tal-laħam ta’ l-ifrat, li "rratifikat it-tkomplija ta’ l-istruttura".
F’din in-nota, huwa indikat li "ir-rappreżentanti tal-biċċiera ([FT u LS]) jaqblu fuq it-tiġdid mhux bil-miktub ta’ l-istruttura".
180   Fl-aħħar nett, id-deċiżjoni kkontestata tirreferi, fil-premessi 68 u 69, għal testi oħra tan-noti bil-miktub tad-direttur
tal-FNB, bit-titolu "Jum tal-laħam ta’ l-ifrat – 5 ta’ Diċembru 2001". Dawn in-noti jinkludi l-estratti li ġejjin: "għandna
niefqu ngħidu ‘kontra l-[importazzjonijiet]’, u mmorru għal [ristoranti u fornitura ta’ l-ikel]", "żball = li ktibna s-sospensjoni
ta’ l-[importazzjonijiet] iżda ġejna mċanfra minn Brussell u oħrajn tal-COPA. Mingħajr ma niktbu dan, inkomplu fuq ‘prezzijiet
gwida’ jew prezzijiet li mhux mixtieq li l-prezzijiet [jonqsu iktar minn hekk]". Bl-istess mod, eżattament wara osservazzjonijiet
attribwiti lill-presidenti tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 u tal-FNICGV, huwa miktub: "ma nistgħux niktbu iktar iżda nkomplu." Barra minn dan, il-President tal-FNICGV indika: "aħna
ser inżommu [l-impenn tagħna] dwar [prezz speċjali ta’ xiri]" u "messaġġ mgħoddi lill-impriżi tagħna […] [b’mod] informali,
l-istruttura ser titkompla". Fl-aħħar nett, il-President tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 indika f’dan ir-rigward: "Iva OK iżda għandu jkun hemm applikazzjoni minn kulħadd." Fir-rigward ta’ din l-aħħar referenza,
kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, ir-referenza għal "applikazzjoni minn kulħadd" ma tagħmilx impossibbli l-applikazzjoni ta’ l-istruttura u lanqas tneħħi
l-valur probatorju mid-dikjarazzjoni in kwistjoni.
Fuq din l-implementazzjoni tal-ftehim wara t-tmiem tax-xahar ta’ Novembru 2001
181   Barra minn dan, id-deċiżjoni kkontestata tinkludi referenzi għal diversi azzjonijiet immexxija fuq il-livell lokali li jikkonfermaw
it-tkomplija ta’ l-implementazzjoni tal-ftehim wara t-30 ta’ Novembru 2001 (premessi 92 sa 94 tad-deċiżjoni kkontestata).
182   B’mod partikolari, nota tal-FDSEA ta’ Vendée tat-18 ta’ Diċembru 2001 tosserva li biċċier (il-grupp Socopa), wara li l-istabbilimenti
tiegħu ġew magħluqa, aċċetta li japplika l-istruttura ta’ prezzijiet minimi għall-ifrat femminili sal-11 ta’ Jannar 2002.
183   Bl-istess mod, l-inkartament jinkludi żewġ kopji ta’ dokument bit-titolu "Ftehim tal-25 ta’ Ottubru 2001 (imġedded)", fejn
tinsab ir-referenza li ġejja: "Iffirmat u meqjus applikabbli mill-FNSEA, mill-FNB, mill-FNICGV u mill-FNCBV/SICA". Hekk kif
josservaw ir-rikorrenti, dawn id-dokumenti huma mingħajr data. Madankollu l-Kummissjoni identifikathom, fil-premessa 94 tad-deċiżjoni
kkontestata, bħala, rispettivament, faks li l-"FDSEA 79" irċeviet fit-13 ta’ Diċembru 2001 u dokument indirizzat fl-istess
ġurnata mill-FDSEA ta’ Deux-Sèvres lil biċċier.
184   Fl-aħħar nett, faks indirizzat minn rappreżentant tal-FDSEA ta’ Maine-et-Loire lid-direttur tal-FNB fil-11 ta’ Diċembru 2001
u bit-titolu "Kontrolli fil-biċċeriji ta’ Maine-et-Loire" jindika: "l-ebda anamolija misjuba – struttura applikata – l-ebda
importazzjoni".
Il-konklużjonijiet
185   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni pprovat kif mitlub mil-liġi, fid-deċiżjoni
kkontestata, li r-rikorrenti komplew bl-applikazzjoni tal-ftehim ikkontestat, b’mod orali u sigriet, wara t-tmiem tax-xahar
ta’ Novembru 2001, u dan minkejja l-ittri tal-Kummissjoni tas-26 ta’ Diċembru 2001 li jinformawhom li dan il-ftehim kien jirriżulta
fl-eżistenza ta’ ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni.
186   Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ mill-argumenti tar-rikorrenti li t-tkomplija b’mod sigriet ta’ ftehim tneħħi kull
effikaċja mill-imsemmi ftehim. Għandu jiġi kkonstatat li l-inkartament effettivament jinkludi diversi referenzi għar-rieda
tar-rikorrenti li ma tiżvelax pubblikament l-eżistenza ta’ impenn bejn ir-rappreżentanti ta’ dawk li jrabbu u dawk tal-biċċiera
wara li l-ftehim bil-miktub jiġi fi tmiemu. Madankollu l-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li n-natura sigrieta ma tneħħix kull
effikaċja mill-ftehim, b’mod partikolari safejn il-federazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu baqgħu jitolbu pubblikament il-prezzijiet
ta’ l-istruttura, anki jekk din id-darba taħt il-forma apparenti ta’ talba sindakali, u baqgħu jikkomunikawhom lill-membri
tagħha. Bl-istess mod, l-inkartament jippermetti li jiġi konkluż li r-rappreżentanti tal-biċċiera nfurmaw ukoll oralment lil
ċerti biċċeriji b’dan (ara l-punt 177 iktar ‘il fuq).
187   Barra minn dan, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li t-tkomplija tal-ftehim tista’ tiġi kontradetta biss fuq il-bażi ta’
nota tal-FNICGV tat-30 ta’ Diċembru 2001 li tindika li "[l-]istruttura ta’ prezzijiet ta’ xiri minim[i] tal-baqar magħżula
għall-qatla konkluża fl-24 ta’ Ottubru 2001 [ma kinitx] u mhux [ser tiġi] imġedda" u li "[tali kienet] il-konklużjoni tal-laqgħa
li [nżammet il-jum ta’ qabel] f’Pariġi fil-preżenza tal-firmatarji ta’ dan il-ftehim". Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza
tqis li din id-dikjarazzjoni tagħmel parti mill-istrateġija ta’ komunikazzjoni pubblika tal-FNICGV, b’mod partikolari wara
li din il-federazzjoni ġiet avżata mill-Kummissjoni bil-possibbiltà li tiġi ssanzjonata minħabba l-ftehim ikkontestati. F’kull
każ, kif intqal iktar ‘il fuq, dokumenti wara din id-data juru l-parteċipazzjoni tal-president tal-FNICGV fit-tiġdid tal-ftehim.
188   Fl-aħħar nett, peress illi l-Kummissjoni ppruvat, fuq il-bażi ta’ indizji dokumentarji, it-tkomplija tal-ftehim, hija mhijiex
marbuta, kuntrarjament għal dak li r-rikorrenti jsostnu, li tipprova din it-tkomplija fuq il-bażi ta’ l-eżami ta’ l-effetti
tal-ftehim fuq il-prezzijiet ipprattikati matul il-perijodu in kwistjoni.
189   Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni ġustament qieset fid-deċiżjoni kkontestata, li l-ksur kien ikopri l-perijodu
bejn l-24 ta’ Ottubru 2001 u l-11 ta’ Jannar 2002.
190   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
C –
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ l-eċċezzjoni prevista mir-Regolament Nru 26
1.     L-argumenti tal-partijiet
191   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret ir-Regolament Nru 26 u wettqet żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u żbalji ta’
dritt meta rrifjutat li tagħti lill-akkordju kkontestat id-deroga mill-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE prevista mill-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament favur ċerti attivitajiet marbuta mal-produzzjoni u mal-kummerċjalizzazzjoni
ta’ prodotti agrikoli. Huma jqisu li l-ftehim in kwistjoni kien neċessarju għat-twettiq ta’ l-għanijiet tal-politika agrikola
komuni
.
192   Għaldaqstant ir-rikorrenti jsostnu, hekk kif irrikonoxxiet id-deċiżjoni kkontestata, li l-ftehim ikkontestat kellu bħala għan
li jiżgura livell ta’ għajxien minimu għal dawk li jrabbu l-ifrat. Barra minn dan, huma josservaw li l-għan ta’ stabbilizzazzjoni
tas-swieq ġie mwettaq ukoll, għaliex l-imsemmi ftehim daħħal fis-seħħ mekkaniżmu ta’ prezz li kien jikkontribwixxi sabiex
jiġi evitat ix-xkiel eżistenti u ppermetta lil dawk li jrabbu li jbiegħu l-produzzjoni tagħhom bi prezzijiet remunerattivi
u għaldaqstant li jiffaċċjaw il-kriżi mingħajr ma jgħibu mis-suq. Madankollu, il-ftehim ma kienx iqiegħed f’perikolu l-għanijiet
ta’ tkabbir tal-produttività u ta’ garanzija tal-provvista u ta’ prezzijiet raġonevoli għall-konsumaturi, li fil-konfront
tagħhom l-imsemmi ftehim kien newtrali.
193   Ir-rikorrenti jikkunsidraw li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni kienet marbuta li tipprova tikkonċilja dawn id-diversi għanijiet
(is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-24 ta’ Ottubru 1973, Balkan-Import-Export, 5/73, Ġabra p. 1091, punt 24, u tas-17
ta’ Diċembru 1981, Ludwigshafener Walzmühle
et
vs Il-Kunsill u l-Kummissjoni, 197/80 sa 200/80, 243/80, 245/80 u 247/80, Ġabra p. 3211, punt 41). B’mod partikolari minħabba
l-krizi eċċezzjonali tas-settur bovin, hija kellha tagħti prijorità lill-għanijiet ta’ stabbilizzazzjoni tas-swieq u ta’ garanzija
ta’ livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kellha tikkunsidra li t-tqabbil ta’
l-għanijiet kollha msemmija mill-Artikolu 33(1) KE kien jippermetti l-konklużjoni għall-applikazzjoni tad-deroga prevista mir-Regolament Nru 26.
194   Barra minn hekk, ir-rikorrenti fil-kawża T-245/03 jikkritikaw it-teżi tal-Kummissjoni, esposta fil-premessi 146 u 147 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-fatt li l-miżuri adottati
ma kinux previsti mir-Regolament Nru 1254/1999 huwa biżżejjed sabiex tiġi eskluża l-applikazzjoni tad-deroga prevista mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26. Ir-rikorrenti
fil-kawża T‑217/03 tallega li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni u żball ta’ dritt meta kkunsidrat li l-ftehim ma kienx jagħmel
parti mill-għanijiet previsti mill-OKS. B’mod partikolari, hija ssostni li huwa kien konformi ma’ l-għanijiet stabbiliti fil-premessi
2 u 31 tar-Regolament Nru 1254/1999, kif ukoll fl-Artikolu 38(1) tiegħu.
195   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni u żball ta’ dritt inwantu hija
kkunsidrat li l-ftehim ikkontestat kien sproporzjonat. Barra minn dan, il-Kummissjoni ma kinitx immotivat din il-konklużjoni
u lanqas speċifikat dawk il-miżuri l-oħra li mhumiex previsti mill-ftehim ikkontestat u li ppermettew li jiġi evitat tnaqqis
fil-prezzijiet.
196   Il-Kummissjoni ssostni li l-eċċezzjoni prevista mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26 għandha tiġi interpretata u applikata
b’mod restrittiv. F’din il-kawża, il-ftehim ikkontestat jista’ jidher bħala rilevanti, fl-aħjar każ, sabiex jinkiseb wieħed
biss mill-ħames għanijiet stabbiliti mill-Artikolu 33 KE (jiġifieri dak intiż għall-garanzija ta’ livell ġust ta’ għajxien lill-popolazzjoni agrikola) u kjarament m’għandux x’jaqsam
ma’ l-erbgħa l-oħra. Barra minn dan, huwa joħroġ barra mill-kuntest ta’ l-OKS fis-settur tal-laħam ta’ l-ifrat u jidher, f’kull
każ, sproporzjonat sabiex jinkisbu l-għanijiet imfittxa. Fl-aħħar nett, il-ftehim ma jistax jibbenfika mid-deroga in kwistjoni.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
197   Qabel kollox, għandu jiġi osservat, li ż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fuq is-swieq tal-prodotti agrikoli tagħmel parti
mill-għanijiet tal-politika agrikola komuni. Fil-fatt, minkejja li huwa minnu li l-Artikolu 36 KE jafda f’idejn il-Kunsill r-responsabbiltà li tistabbilixxi l-miżura li fiha r-regoli tal-kompetizzjoni Komunitarji huma applikabbli
għall-produzzjoni u għall-kummerċ tal-prodotti agrikoli, sabiex tittieħed in kunsiderazzjoni s-sitwazzjoni partikolari tas-swieq
ta’ dawn il-prodotti, jibqa’ l-fatt li din id-dispożizzjoni tistabbilixxi l-prinċipju ta’ l-applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni
Komunitarji fis-settur agrikolu (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Settembru 2003, Milk Marque
et
National Farmers’ Union, C‑137/00, Ġabra p. I‑7975, punti 57 u 58).
198   Skond l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 26, l-Artikolu [81](1) KE japplika għall-ftehim kollha, id-deċiżjonijiet u l-prattiki
msemmija minn din id-dispożizzjoni li jirrigwardaw il-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti agrikoli elenkati
fl-anness [I] tat-Trattat KE, b’mod partikolari l-annimali ħajjin u l-laħam u ġewwieni li jittiekel, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikolu 2 ta’ l-istess regolament. Din l-aħħar dispożizzjoni tipprovdi b’mod partikolari li l-Artikolu [81](1) KE mhuwiex
applikabbli għall-ftehim, deċiżjonijiet u prattiki li huma neċessarji għat-twettiq ta’ l-għanijiet tal-politika agrikola komuni,
skond l-Artikolu [33] KE.
199   Fir-rigward ta’ deroga mir-regola ta’ applikazzjoni ġenerali ta’ l-Artikolu 81(1) KE, l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26 għandu jiġi interpretat b’mod ristrett (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’
Diċembru 1995, Oude Luttikhuis
et
, C‑399/93, Ġabra p. I‑4515, punt 23; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 1997, Florimex u VGB vs Il-Kummissjoni, T‑70/92 u T‑71/92, Ġabra p. II‑693, punt 152). Min-naħa l-oħra, hija ġurisprudenza kostanti li l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 2(1) tar-Regolament
Nru 26, li tipprovdi l-eċċezzjoni invokata, tapplika biss jekk il-ftehim in kwistjoni jiffavorixxi t-twettiq ta’ l-għanijiet
kollha ta’ l-Artikolu 33 (is-sentenza Oude Luttikhuis
et
, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 25; is-sentenza Florimex u VGB vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 153; ara wkoll,
f’dan is-sens, is-sentenza Frubo vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 25 sa 27). Madankollu l-Qorti tal-Prim’Istanza
indikat li, f’każ ta’ kunflitt bejn dawn l-għanijiet li, xi drabi, huma diverġenti, il-Kummissjoni tista’ tipprova tikkonċiljahom
(is-sentenza Florimex u VGB vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 153). Fl-aħħar nett, kif jirriżulta mit-test ta’
l-istess l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26, il-ftehim in kwistjoni għandu jkun "neċessarju" għat-twettiq
ta’ dawn l-għanijiet (is-sentenza Oude Luttikhuis
et
, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 25; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Florimex u VGB vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar
‘il fuq, punti 171 u 185).
200   Skond l-Artikolu 33(1) KE, l-iskop tal-politika agrikola komuni għandu jkun:
"a)       li tkabbar il-produzzjoni agrikola billi [t]ippromwovi progress tekniku u billi [t]assigura l-iżvilupp razzjonali ta’ produzzjoni
agrikola u l-aħjar utilizzazzjoni possibbli tal-fatturi ta’ produzzjoni, speċjalment tan-nies tax-xogħol,
b)       li tassigura b’dan il-mod livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola, partikolarment billi [t]kabbar il-qligħ individwali
tal-ħaddiema fl-agrikoltura,
c)       li tagħmel is-swieq stabbli,
d)       li tiggarantixxi id-disponibbilita’ tal-provvisti,
e)       li tassigura prezzijiet raġonevoli fil-kunsinna tal-prodotti lill-konsumatur."
201   Ir-rikorrenti jsostnu, essenzjalment, li l-ftehim ikkontestat kien neċessarju għat-twettiq ta’ tnejn minn dawn l-għanijiet,
jiġifieri dawk intiżi għall-garanzija ta’ livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni tal-bdiewa u għall-istabbilizzazzjoni
tas-swieq, u li kien newtrali fil-konfront tat-tliet għanijiet l-oħra, li għaldaqstant ma kienx ta’ preġudizzju għalihom.
202   Hekk kif josservaw ir-rikorrenti, il-ftehim ikkontestat kellu bħala għan prinċipali li jgħin lil dawk li jrabbu l-ifrat fi
Franza, fil-kuntest tas-sitwazzjoni ta’ kriżi ta’ dan is-settur fiż-żmien tal-fatti ta’ dawn il-kawżi. Għaldaqstant, jista’
jiġi kkunsidrat bħala għan li jiżgura livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola, skond l-Artikolu 33(1)(b) KE.
203   Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 ma kienx intiż għall-istabbilizzazzjoni
tas-swieq, prevista mill-Artikolu 33(1)(ċ), KE, u lanqas ma seta’ jiġi kkunsidrat bħala neċessarju f’dan ir-rigward. Kif ġie
osservat fid-deċiżjoni kkontestata, il-kriżi li laqtet is-settur tal-laħam ta’ l-ifrat bejn l-2000 u l-2001 kienet ibbażata
fuq nuqqas kbir ta’ bilanċ bejn l-offerta u d-domanda, ikkawżat fuq kollox minn tnaqqis qawwi fil-konsum minħabba l-kriżi
ta’ fiduċja li rriżultat mis-sejba ta’ każijiet ġodda tal-marda tal-
mad cow disease
u tal-marda ta’ l-ilsien u d-dwiefer (ara l-premessi 12, 13 u 142 tad-deċiżjoni kkontestata). Għaldaqstant, l-istabbilizzazzjoni
tas-swieq kienet titlob, l-ewwel nett, miżuri intiżi għat-tnaqqis tal-volum ta’ l-offerta, konsiderevolment eċċessiv, u l-promozzjoni
tal-konsum ta’ laħam ta’ l-ifrat, li kien qed jonqos b’mod qawwi.
204   Il-ftehim ikkontestat ma kienx jipprovdi miżuri f’dan ir-rigward. Barra minn dan, il-prezzijiet minimi li huwa kien jistabbilixxi
mhux biss ma kinux suxxettibbli li jwasslu għall-istabbilizzazzjoni tas-swieq, iżda setgħu saħansitra jmorru kontra dan l-għan,
inkwantu huma setgħu jinvolvu żieda fil-prezzijiet li tista’ tnaqqas jerġa’ iktar il-konsum u b’hekk tkabbar id-differenza
bejn l-offerta u t-talba. Barra minn dan, l-istabbiliment ta’ struttura ta’ prezzijiet jirrappreżenta ffissar artifiċjali
tal-prezzijiet, li jmur kontra kemm il-formazzjoni naturali tagħhom fis-suq kif ukoll il-mekkaniżmi ta’ sostenn u ta’ intervent
pubbliku. Barra minn hekk, din setgħet biss tkun miżura li hija purament ċiklika, li ma kinitx intiża sabiex tipproduċi effetti
fi żmien medju jew fit-tul fis-swieq in kwistjoni. Min-naħa l-oħra, il-limitazzjoni ta’ l-importazzjonijiet fi Franza tal-laħam
ta’ l-ifrat neċessarjament kellha mnejn tikkawża distorsjoni fil-kummerċ intrakomunitarju tal-laħam ta’ l-ifrat u għaldaqstant
li jkun ta’ preġudizzju għall-istabbiltà tas-swieq in kwistjoni f’diversi Stati Membri.
205   Bl-istess mod, ftehim li jillimita l-importazzjonijiet ta’ prodotti li huma rħas u li jiffissa prezzijiet minimi ma jistax
jiġi kkunsidrat bħala newtrali meta mqabbel ma’ l-għan intiż għall-garanzija ta’ prezzijiet raġonevoli fil-kunsinna lill-konsumaturi,
skond l-Artikolu 33(1)(e) KE. Fil-fatt, hekk kif il-Kummissjoni qieset fil-premessa 144 tad-deċiżjoni kkontestata, mingħajr
ma ġiet kontradetta mir-rikorrenti, fir-rigward b’mod partikolari tas-settur tar-ristoranti u l-fornitura ta’ l-ikel, li juża
fil-biċċa l-kbira laħam importat, is-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet setgħet probabbilment jkollha bħala effett li tgħolli
l-prezzijiet. Barra minn dan, il-prezzijiet ta’ l-istruttura, anki jekk ġew iffissati fl-istadju tad-dħul fil-biċċerija, kienu
wkoll suxxettibbli li jiġu trażmessi lill-konsumaturi.
206   Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ‘il fuq, għandu jiġi konkluż li l-ftehim ikkontestat jista’ jiġi kkunsidrat neċessarju biss
fil-konfront ta’ l-għan intiż sabiex jassigura livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola. Min-naħa l-oħra, dan
il-ftehim seta’ jkun ta’ ħsara, faċilment, għall-istabbiliment ta’ prezzijiet raġonevoli fil-kunsinna tal-prodotti lill-konsumaturi.
Fl-aħħar nett, huwa ma kienx jikkonċerna – u,
a fortiori
, ma kienx neċessarju – għall-istabbilizzazzjoni tas-swieq, għall-garanzija tas-sigurtà tal-provvista u tat-tkabbir tal-produttività
ta’ l-agrikoltura. Għaldaqstant, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 199 iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza
tqis li l-Kummissjoni ma wettqet l-ebda żball meta kkunsidrat li t-tqabbil ta’ dawn id-diversi għanijiet ma kienx jippermetti
li jiġi konkluż li d-deroga prevista mill-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 26 hija applikabbli f’din
il-kawża.
207   Barra minn hekk, għandhom jiġu miċħuda l-ilmenti diretti kontra l-konstatazzjoni li tinsab fil-premessi 146 u 147 tad-deċiżjoni
kkontestata, li tgħid li dan il-ftehim ikkontestat mhuwiex inkluż fost il-mezzi previsti mir-regoli ta’ l-OKS fis-settur tal-laħam
ta’ l-ifrat, fosthom, b’mod partikolari, ir-Regolament Nru 1254/1999. Kuntrarjament għal dak li jallegaw r-rikkorenti fil-kawża T‑245/03, il-Kummissjoni ma kkonkludietx li din iċ-ċirkustanza hija biżżejjed, minnha nfisha, sabiex teskludi l-applikabbiltà tad-deroga
bbażata fuq ir-Regolament Nru 26, iżda llimitat ruħha li tikkunsidra dan l-element, wara kollox ġustament, in sostenn tal-konklużjoni
tagħha li l-ftehim in kwistjoni ma kienx neċessarju għat-twettiq ta’ l-għanijiet tal-politika agrikola komuni (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza Florimex
et
VGB vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 148 sa 151). Għandha tiġi wkoll miċħuda t-teżi tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 li tgħid li l-ftehim kien parti mill-għanijiet ta’ dan ir-regolament. B’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet elenkati mir-rikorrenti
(jiġifieri l-premessi 2 u 31 u l-Artikolu 38(1) ta’ dan ir-regolament) b’mod partikolari jillimitaw ruħhom li jipprovdu għall-possibbiltà
għall-istituzzjonijiet Komunitarji li jieħdu passi fil-każ ta’ tfixkil tas-suq (ara, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 43 ta’ dan
ir-regolament) u bl-ebda mod ma jiġġustifikaw ftehim mingħajr limitazzjoni ta’ l-importazzjonijiet u ta’ iffissar ta’ prezzijiet
minimi.
208   Fl-aħħar nett, fir-rigward ta’ l-argumenti dwar il-proporzjonalità tal-miżuri kkontestati, l-ilment ibbażat fuq il-ksur ta’
l-obbligu ta’ motivazzjoni għandu jiġi miċħud. Il-Kummissjoni mmotivat kif titlob il-liġi, fil-premessa 148 tad-deċiżjoni
kkontestata, il-konklużjoni tagħha li l-iffissar tal-prezzijiet u s-sospensjoni ta’ l-importazzjonijiet kienu jikkostitwixxu
restrizzjonijiet gravi tal-kompetizzjoni u ma setgħux jiġu meqjusa bħala proporzjonati għall-għanijiet ta’ dan il-ftehim.
Kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, il-Kummissjoni ma kinitx marbuta li tindika l-miżuri li r-rikorrenti setgħu
jadottaw sabiex il-ftehim tagħhom ikun konformi ma’ l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 26. L-ilment li l-Kummissjoni wettqet
żball meta kkunsidrat, fl-eżami tagħha ta’ l-applikabbiltà tad-deroga prevista minn din id-dispożizzjoni, in-natura sproporzjonata
tal-miżuri previsti mill-ftehim lanqas ma jista’ jintlaqa’. Fil-fatt, jirriżulta mill-ġurisprudenza li, għall-applikazzjoni
ta’ din id-deroga, miżuri jistgħu jiġu kkunsidrati bħala neċessarji għat-twettiq ta’ l-għanijiet tal-politika agrikola komuni
biss jekk huma proporzjonati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Florimex u VGB vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt
177). F’din il-kawża, anki fir-rigward tas-swieq agrikoli speċifiċi u tal-kriżi tas-settur ta’ l-ifrat fiż-żmien tal-fatti,
il-limitazzjoni ta’ l-importazzjonijiet u l-iffissar tal-prezz ma jistgħux jiġu kkunsidrati, fid-dawl tan-natura tagħhom ta’
ksur serju tad-dritt tal-kompetizzjoni, bħala miżuri proporzjonati għall-għanijiet imfittxa.
209   Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
D –
Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża
1.     L-argumenti tal-partijiet
210   Ir-rikorrenti jsostnu li d-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, li tikkostitwixxi applikazzjoni tal-prinċipju fundamentali
tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, għandha tinkludi preżentazzjoni ta’ l-ilmenti fformulata fi kliem ċar biżżejjed, anki
jekk sommarjament, sabiex tippermetti lill-persuni interessati jieħdu effettivament konjizzjoni ta’ l-aġir li qed ikunu akkużati
bih, sabiex ikunu jistgħu effettivament jiddefendu ruħhom qabel ma l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni definittiva (is-sentenza
tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, T‑352/94, Ġabra p. II‑1989, punt 63).
211   L-ewwel nett, f’din il-kawża, ir-rikorrenti jakkużaw lill-Kummissjoni li ma semmietx fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet
tagħha li, sabiex tistabbilixxi l-ammont tal-multa tal-federazzjonijiet l-oħra minbarra l-FNSEA, hija kienet ser tieħu in
kunsiderazzjoni l-ammont tal-kontribuzzjonijiet annwali mħallsa mill-membri tagħhom. It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu
li l-Kummissjoni bl-ebda mod ma kienet indikat fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet li hija kienet ser tikkalkula l-ammont
tal-multi skond id-dħul mill-bejgħ tal-membri li huwa direttament jew indirettament marbut magħhom. B’hekk, il-Kummissjoni
ma għarfithomx bl-elementi ta’ fatt u ta’ dritt li fuqhom ġiet ibbażata d-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari l-elementi
prinċipali sabiex tikkalkula l-multa, u għaldaqstant ir-rikorrenti ma setgħux iressqu l-osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward.
212   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet li tillimita ruħha li tidentifika
bħala awtur ta’ ksur entità kollettiva ma tippermettix lill-kumpanniji li jikkostitwixxu din il-kollettività li jkunu informati
suffiċjentement għajr dwar il-multi li ser ikunu imposti fuqhom individwalment jekk il-ksur jiġi kkonstatat u mhijiex biżżejjed
sabiex iwissihom rigward l-iffissar ta’ l-ammont tal-multi imposti meta mqabbla ma’ evalwazzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ kull
kumpannija fl-aġir li jikkostitwixxi l-allegat ksur (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Marzu 2000, Compagnie
maritime belge transports
et
vs Il-Kummissjoni, C‑395/96 P u C‑396/96 P, Ġabra p. I‑1365, punti 144 sa 146)
.
213   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-fatt li ntbagħtet ittra mill-Kummissjoni, fl-10 ta’ Jannar 2003, li fiha huma mitluba
jagħtu informazzjoni finanzjarja ma kienx biżżejjed sabiex jiżgura r-rispett tad-drittijiet tad-difiża. Peress li din l-ittra
ntbagħtet lir-rikorrenti wara l-preżentazzjoni ta’ l-osservazzjonijiet tagħhom u wara d-data tas-smigħ tagħhom, huma ma setgħux
jiddefendu ruħhom fuq l-aspetti in kwistjoni. Barra minn dan, din it-talba ma tindika xejn dwar l-intenzjonijiet tal-Kummissjoni.
214   Il-Kummissjoni tosserva li, skond il-ġurisprudenza, hija marbuta biss, fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tagħha, li tindika
li hija ser teżamina jekk għandhomx jiġu imposti multi fuq l-impriżi kkonċernati u li ssemmi l-elementi prinċipali ta’ fatt
u ta’ dritt li jistgħu jwasslu għal multa (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 21).
215   Skond il-Kummissjoni, ir-rikorrenti ma setgħux jinjoraw il-fatt li l-ammont tal-kontribuzzjonijiet tal-membri tagħhom kien
ser jittieħed in kunsiderazzjoni u kellhom kull opportunità sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fid-dawl tad-dikjarazzjoni
ta’ l-oġġezzjonijiet. Huma kellhom ukoll il-possibbiltà li jesprimu rwieħhom fuq il-kwistjoni tad-dħul mill-bejgħ tal-membri
tagħhom, peress li, fl-10 ta’ Jannar 2003, il-Kummissjoni bagħtitilhom talba għal informazzjoni f’dan ir-rigward (ara, f’dan
is-sens, is-sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 23).
216   Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tikkontesta r-rilevanza tas-sentenza Compagnie maritime belge transports
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, invokata mir-rikorrenti. F’din il-kawża, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet
tindika b’mod ċar li l-Kummissjoni kienet qed tikkunsidra li timponi multi fuq ir-rikorrenti, destinatarji ta’ din il-komunikazzjoni
u għaldaqstant mhux fuq il-federazzjonijiet intermedjarji jew l-operaturi agrikoli individwali. Fid-dawl tal-ġurisprudenza
li tieħu in kunsiderazzjoni l-membri ta’ l-assoċjazzjonijiet, ir-rikorrenti setgħu jindunaw perfettament bir-riskju u jiddefendu
ruħhom fuq dan il-punt waqt il-proċedura amministrattiva.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
217   Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża fil-proċedimenti kollha li jistgħu jwasslu għal sanzjonijiet, b’mod partikolari għal
multi, jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju ,li għandu jiġi osservat anki f’każ ta’ proċedura ta’ karattru
amministrattiv (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Cascades vs Il-Kummissjoni, T‑308/94, Ġabra p. II‑925, punt 39). Skond dan il-prinċipju, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tikkostitwixxi garanzija proċedurali
essenzjali. Din id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet għandha tindika, b’mod ċar, l-elementi kollha essenzjali li fuqhom il-Kummissjoni
tibbaża ruħha f’dan l-istadju tal-proċedura (is-sentenza Compagnie maritime belge transports
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 142).
218   Skond ġurisprudenza kostanti, meta l-Kummissjoni tindika espliċitament, fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tagħha, li
hija ser teżamina jekk għandhomx jiġu imposti multi fuq l-impriżi kkonċernati u meta ssemmi l-elementi prinċipali ta’ fatt
u ta’ dritt suxxettibbli li jwasslu għal multa, bħall-gravità u t-tul ta’ żmien ta’ l-allegat ksur u l-fatt li dan sar intenzjonalment
jew b’negliġenza, hija tissodisfa l-obbligu tagħha li tirrispetta d-dritt ta’ smigħ ta’ l-impriżi. Billi tagħmel dan, hija
tagħtihom l-elementi neċessarji kollha sabiex jiddefendu ruħhom mhux biss kontra konstatazzjoni tal-ksur, iżda wkoll kontra
l-fatt li jiġu imposti multa (is-sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 21; is-sentenza ABB Asea Brown Boveri vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il
fuq, punt 78).
219   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kellha ssemmi fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tagħha li hija kienet ser tieħu
in kunsiderazzjoni l-ammont tal-kontribuzzjonijiet annwali mħallsa sabiex tistabbilixxi l-ammont tal-multa tal-federazzjonijiet
minbarra l-FNSEA, u li kienet ser tikkalkula l-ammont tal-multi skond id-dħul mill-bejgħ tal-membri tar-rikorrenti.
220   L-ewwel nett, f’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, ibbażat ruħha fuq il-kontribuzzjonijiet
li r-rikorrenti rċevew sabiex tikkalkula l-ammont bażi tal-multi (il-premessi 169 u 170 tad-deċiżjoni kkontestata)
.
Fil-fatt, wara li stabbiliet li, fid-dawl tal-gravità tal-ksur, l-ammont bażi tal-multa imposta fuq il-federazzjoni agrikola
prinċipali (il-FNSEA) kien ta’ 20 miljun EUR, il-Kummissjoni użat ir-rapport bejn l-ammont tal-kontribuzzjonijiet annwali
li kull waħda mill-federazzjonijiet l-oħra tirċievi u dak tal-FNSEA bħala kriterju oġġettiv ta’ l-importanza relattiva tal-federazzjonijiet
agrikoli differenti u għalhekk tal-livell tagħhom ta’ responsabbiltà fit-twettiq tal-ksur. B’hekk, dawn l-ammonti ġew stabbiliti
għal wieħed minn ħamsa (FNPL), wieħed minn għaxra (FNB u FNCBV) u wieħed minn għoxrin (JA) ta’ l-ammont stabbilit għall-FNSEA.
221   It-tieni nett, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni, hekk kif irrikonoxxiet il-Qorti tal-Prim’Istanza, ikkunsidrat id-dħul
mill-bejgħ tal-membri bażi tar-rikorrenti sabiex tivverfika r-rispett, mill-multi imposti, tal-limitu ta’ 10 % stabbilit mill-Artikolu
15(2) tar-Regolament Nru 17.
222   Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-fatt li tagħti indikazzjonijiet fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet dwar il-livell
tal-multi kkunsidrati, sakemm l-impriżi ma ngħatawx l-opportunità li jsostnu l-osservazzjonijiet tagħhom fuq l-ilmenti miġjuba
kontrihom, jammonta għal antiċipazzjoni b’mod mhux xieraq tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni (is-sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 21; is-sentenza ABB Asea Brown Boveri vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il
fuq, punt 66).
A fortiori
, il-fatt li tissemma, fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, il-kwistjoni tar-rispett tal-limitu ta’ l-10 % għall-multa
li, eventwalment, ser tiġi imposta mid-deċiżjoni finali jammonta ukoll għal antiċipazzjoni b’mod mhux xieraq ta’ din id-deċiżjoni.
223   Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, is-sentenza Compagnie maritime belge transports
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, mhijiex rilevanti f’din il-kawża. Fil-fatt, fil-punti 143 sa 146 ta’ din is-sentenza,
il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet li l-Kummissjoni kienet marbuta li tindika mingħajr ekwivoku, fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet,
il-persuni li jistgħu jiġu imposti multa u ddeċidiet li dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet li tillimita ruħha li tidentifika
bħala awtur ta’ ksur entità kollettiva ma tippermettix lill-kumpanniji li jikkostitwixxu din il-kollettività li jiġu informati
suffiċjentement għajr dwar il-multi li ser ikunu imposti fuqhom individwalment u mhijiex suffiċjenti sabiex twissihom li l-ammont
tal-multi ser jiġi stabbilit skond evalwazzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ kull kumpannija fl-aġir li jikkostitwixxi l-allegat
ksur. F’dawn il-kawżi, il-Kummissjoni ma imponietx sanzjonijet fuq il-membri, diretti jew indiretti, tar-rikorrenti, iżda
fuq dawn ta’ l-aħħar, minħabba fil-livell tagħhom ta’ responsabbiltà fil-ksur (premessa 169 u l-Artikoli 1 u 3 tad-deċiżjoni
kkontestata), hekk kif ukoll stqarr fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet (ara l-premessa 108). Fil-fatt, il-fatt li jittieħed
in kunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi li wettqet ksur ma jfissirx li multa ġiet imposta
fuq dawn (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-23 ta’ Frar 1994, CB u Europay vs Il-Kummissjoni, T‑39/92 et T‑40/92, Ġabra p. II‑49, punt 139).
224   Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ‘il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ma kisritx id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti
minħabba li ma ndikatx, fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, li hija kien biħsieba tikkunsidra l-ammont tal-kontribuzzjonijiet
annwali li dawn jirċievu u d-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħhom sabiex, rispettivament, tikkalkula l-ammont ta’ bażi tal-multi
u tivverefika l-limitu ta’ 10 % stabbilit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17.
225   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
E –
Fuq il-ħames motiv ibbażat fuq il-ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni
1.     L-argumenti tal-partijiet
226   Ir-rikorrenti jfakkru li l-motivazzjoni ta’ deċiżjoni li toħloq preġudizzju għandha tippermetti lill-qorti Komunitarja li
teżerċita l-istħarriġ tagħha fuq il-legalità u lill-persuna kkonċernata li tkun taf il-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda,
sabiex tkun tista’ tiddefendi d-drittijiet tagħha u tivverifika jekk id-deċiżjoni hijiex fondata (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
ta’ l-14 mai 1998, Gruber + Weber vs Il-Kummissjoni, T‑310/94, Ġabra p. II‑1043, punt 40).
227   Huma jsostnu li d-deċiżjoni kkontestata ma tagħmel l-ebda referenza għall-ammont tad-dħul mill-bejgħ li l-Kummissjoni kkunsidrat
sabiex tistabbilixxi l-multi, u lanqas għall-verifika li ma ntlaħaqx il-limitu ta’ 10 % stabbilit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament
Nru 17. B’hekk, il-Kummissjoni ma semmietx li hija ddeċidiet li tikkalkula dan il-limitu fuq il-bażi tal-kumulu tad-dħul mill-bejgħ
tal-membri tar-rikorrenti, u lanqas ma ppreċiżat il-membri in kwistjoni. Motivazzjoni estremament preċiża hija neċessarja
f’din il-kawża, ladarba l-Kummissjoni ħadet konjizzjoni, għall-ewwel darba, ta’ kawża li tikkonċerna sindakati agrikoli u
ladarba hija bi ħsiebha tagħmel deroga mill-kundizzjonijiet restrittivi ta’ teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ tal-membri
ta’ assoċjazzjoni. It-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni ta’ l-10 ta’ Jannar 2003 ma tistax, f’kull każ, tikkumpensa
għal dan in-nuqqas ta’ motivazzjoni. Fl-aħħar nett, dan il-ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni jwassal, skond ir-rikorrenti
fil-kawża T‑217/03, għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata u mhux biss dik tal-parti dwar il-multi.
228   Ir-Repubblika Franċiża tosserva li d-deċiżjoni kkontestata ma tissodisfax l-obbligu ta’ motivazzjoni li jirriżulta mill-Artikolu 253 KE. L-ispjegazzjonijiet li l-Kummissjoni tipprova ġġib għall-ewwel darba fir-risposta tagħha ma jirrimedjawx din is-sitwazzjoni
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-26 ta’ Frar 2002, INMA u Itainvest vs Il-Kummissjoni, T‑323/99, Ġabra p. II‑545, punt 76)
.
229   Qabel kollox, il-Kummissjoni ssostni li dan il-motiv ma jistax jiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata kollha
kemm hi, iżda biss dik ta’ l-Artikolu 3 tiegħu, inkwantu dan l-allegat nuqqas ta’ motivazzjoni jikkonċerna l-livell tal-multi
u mhuwiex rilevanti għar-realtà tal-fatti, u lanqas għad-deskrizzjoni ġuridika tagħhom. F’kull każ, hija rrispettat perfettament,
f’din il-kawża, l-obbligu ta’ motivazzjoni.
230   Il-Kummissjoni tosserva li dan l-obbligu huwa sodisfatt peress li hija tindika l-elementi li hija kkunsidrat sabiex tikkalkula
l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa (is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’
Diċembru 2000, Enso Española vs Il-Kummissjoni, C‑282/98 P, Ġabra p. I‑9817, punti 40 u 41, u SCA Holding vs Il-Kummissjoni, C‑297/98 P, Ġabra p. I‑10101, punti 56 sa 65; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-9 ta’ Lulju 2003, Cheil Jedang vs Il-Kummissjoni, T‑220/00, Ġabra p. II‑2473, punt 218). Għaldaqstant, hija mhijiex marbuta li tindika fid-deċiżjoni tagħha d-dħul mill-bejgħ ikkunsidrat
u lanqas il-perċentwali ta’ dan li huwa rrappreżentat mill-multa, peress li l-kwistjoni jekk il-limitu ta’ 10 % intlaħaqx
mhijiex parti mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni. Fil-fatt, il-limitu ta’ 10 % huwa l-limitu massimu legali tal-multa li tista’
tiġi imposta u mhuwiex parti mill-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda.
231   Il-Kummissjoni ssostni wkoll li l-obbligu ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat fil-kuntest tiegħu u tfakkar li hija indikat
b’mod ċar li bbażat ruħha fuq id-dispożizzjonijiet tal-linji gwida, li fosthom il-punt 5(ċ) jippermettilha li timponi fuq
assoċjazzjoni multa ekwivalenti għat-totalità tal-multi individwali li setgħu jiġu imposti fuq kull wieħed mill-membri tagħha.
Ir-rikorrenti ma jistgħux jinjoraw il-prinċipji li jirregolaw il-kalkolu tal-multa, b’mod partikolari l-fatt li l-Kummissjoni
tikkunsidra d-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħha sabiex tivverifika li l-limitu ta’ 10 % ma nqabiżx. Fil-fatt, jirriżulta mid-deċiżjoni
kkontestata meħuda fit-totalità tagħha li l-ksur twettaq mir-rikorrenti mhux għalihom infushom iżda favur il-membri tagħhom.
232   Il-Kummissjoni tosserva wkoll li, fl-10 ta’ Jannar 2003, hija talbet lil kull wieħed mir-rikorrenti jinformawha bid-dħul mill-bejgħ
tal-membri tagħhom. Ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 bagħtulha din l-informazzjoni b’ittra tas-27 ta’ Jannar 2003. Iċ-ċifri pprovduti minn din il-federazzjoni juri li l-limitu
ta’ 10 % kien ħafna ‘il bogħod milli jinkiseb. Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 indikawlha, min-naħa l-oħra, li ma kinux f’sitwazzjoni li jipprovdulha din l-informazzjoni. Quddiem dan ir-rifjut, il-Kummissjoni
setgħet tadotta deċiżjoni fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 11(5) tar-Regolament Nru 17, jekk ikun xieraq, flimkien ma’ pagament
ta’ penalità perjodika jew multi, li tordna l-produzzjoni ta’ din l-informazzjoni, iżda hija llimitat ruħha li tqis, fid-dawl
ta’ l-informazzjoni disponibbli, li ma kien jeżisti l-ebda riskju li l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-membri tar-rikorrenti
jiġi milħuq.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
233   Hija ġurisprudenza kostanti li l-motivazzjoni mitluba mill-Artikolu 253 KE għandha turi b’mod ċar u mingħajr ekwivoku r-raġunament ta’ l-istituzzjoni, awtur ta’ l-att, b’tali mod li tippermetti lill-individwi
kkonċernati li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha.
L-obbligu ta’ motivazzjoni għandu jiġi kkunsidrat fil-kuntest taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut ta’
l-att, tan-natura tal-motivi invokati u ta’ l-interess li d-destinatarji jew individwi oħra kkonċernati direttament u individwalment
mill-att jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet. Mhuwiex neċessarju li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha
ta’ fatt u ta’ dritt rilevanti, inkwantu l-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax l-eżiġenzi ta’ l-Artikolu
253 KE għandha tiġi kkunsidrata mhux biss fir-rigward tal-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll fil-kuntest tagħha kif ukoll ir-regoli
ġuridiċi kollha li jirregolaw is-suġġett ikkonċernat (is-sentenza Cheil Jedang vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq,
punt 216; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra p. II-4407, punt 96).
234   F’dan il-każ, ir-rikorrenti jakkużaw lill-Kummissjoni bil-fatt li ma mmotivatx espliċitament, fid-deċiżjoni kkontestata, il-fatt
li l-multi imposti ma kinux jaqbżu l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tagħhom, skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17,
u li ma pprżentatx ir-raġunijiet li għalihom, għall-finijiet tal-verifika tar-rispett ta’ dan il-limitu, hija setgħat tikkunsidra
d-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħhom.
235   Għandu jiġi kkonstatat li, effettivament, l-ebda premessa tad-deċiżjoni kkontestata ma hija ddedikata għall-eżami tar-rispett
tal-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ li għalih huma suġġetti l-multi. Il-Kummissjoni lanqas ma indikat li, għall-finijiet
tal-verifika tar-rispett ta’ dan il-limitu, kellu jittieħed in kunsiderazzjoni, f’din il-kawża, id-dħul mill-bejgħ tal-membri
bażi tar-rikorrenti u lanqas,
a fortiori
, iġġustifikat tali possibbiltà.
236   Madankollu, il-Kummissjoni tqis li r-rispett tal-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ huwa biss il-limitu legali massimu tal-multa
u mhuwiex parti mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni.
237   Għandu jiġi osservat li l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ imsemmi fl-Artikolu 15(2), tar-Regolament Nru 17 jirrigwarda
d-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriża jew ta’ l-assoċjazzjoni li wettqet il-ksur li, minħabba l-fatt li hija d-destinatarja tad-deċiżjoni,
hija f’pożizzjoni li tivverifika r-rispett ta’ dan il-limitu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ebda motivazzjoni speċifika ma hija
meħtieġa rigward l-applikazzjoni ta’ dan il-limitu. Madankollu, meta l-Kummissjoni titbiegħed mill-approċċ normali tagħha
u tikkunsidra, għall-finijiet ta’ l-impożizzjoni tal-multa, dħul mill-bejgħ differenti minn dak tad-destinatarju tad-deċiżjoni
li tissanzjona l-ksur, bħad-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ l-assoċjazzjoni sanzjonata, hija għandha neċessarjament timmotiva
b’mod speċifiku d-deċiżjoni tagħha f’dan ir-rigward sabiex tippermetti lid-destinatarju tad-deċiżjoni li jivverfika li l-limitu
ta’ 10 % ġie rrispettat fil-kalkolu tal-multa.
238   B’hekk, meta l-Kummissjoni timponi multa fuq impriża individwali awtriċi ta’ ksur, fil-fatt hija mhijiex neċessarjament marbuta,
fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi speċifiċi, li timmotiva espliċitament ir-rispett tal-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriża
in kwistjoni. Din ta’ l-aħħar għandha tkun taf kemm bl-eżistenza ta’ dan il-limitu legali kif ukoll bl-ammont konkret tad-dħul
mill-bejgħ tagħha u tista’, għaldaqstant, tevalwa, anki fin-nuqqas ta’ kwalunkwe ġustifikazzjoni fid-deċiżjoni ta’ sanzjoni,
jekk il-limitu ta’ 10 % inqabiżx mill-multa imposta fuqha.
239   Min-naħa l-oħra, meta l-Kummissjoni tissanzjona assoċjazzjoni ta’ impriżi u tivverfika r-rispett tal-limitu legali ta’ l-10
% tad-dħul mill-bejgħ fuq il-bażi tat-total tad-dħul mill-bejgħ miksub mill-membri kollha jew minn parti mill-membri ta’ din
l-assoċjazzjoni, hija għandha tindika dan espliċitament fid-deċiżjoni tagħha u għandha tesponi r-raġunijiet li jiġġustifikaw
il-kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ tal-membri. Fin-nuqqas ta’ motivazzjoni bħal din, il-persuni kkonċernati mhumiex f’pożizzjoni
li jkunu jafu l-ġustifikazzjoni ta’ deċiżjoni bħal din u lanqas ma jistgħu jivverifikaw b’mod konformi mar-regoli r-rispett
tal-limitu legali f’din il-kawża.
240   Din il-konklużjoni mhijiex imwaqqa’ mill-ġurisprudenza invokata mill-Kummissjoni fil-punt 230 iktar ‘il fuq, li tgħid li,
fir-rigward tal-portata ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni rigward il-kalkolu ta’ l-ammont ta’ multa imposta għal ksur tar-regoli
Komunitarji ta’ kompetizzjoni, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tindika, fid-deċiżjoni tagħha, l-elementi ta’ evalwazzjoni
li hija kkunsidrat fl-applikazzjoni tal-linji gwida u li ppermettewlha li tistabbilixxi l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur.
Fil-fatt, din il-ġurisprudenza tirrigwarda biss il-kwistjoni tad-determinazzjoni ta’ l-ammont tal-multa u mhux dik tal-verifika
li s-sanzjoni finalment stabbilit ma taqbiżx il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriża jew ta’ l-assoċjazzjoni
ssanzjonata.
241   Konsegwentement, għandu jiġi konkluż li, f’din il-kawża, il-Kummissjoni kellha tindika, fid-deċiżjoni kkontestata, li hija
bbażat ruħha fuq id-dħul mill-bejgħ tal-membri bażi tar-rikorrenti – billi tippreċiża, fejn xieraq, jekk jirrigwardax il-membri
kollha tagħhom jew kategoriji speċifiċi ta’ dawn – għall-finijiet tal-verifika tar-rispett mill-multi imposti tal-limitu legali
ta’ 10 %. Il-Kummissjoni kellha wkoll turi liema ċirkustanzi kienu jippermettulha li tikkunsidra d-dħul mill-bejgħ akkumulat
mill-membri tar-rikorrenti għan dan il-għan.
242   Barra minn hekk, il-Kummissjoni, ma tistax tibbaża ruħha fuq il-fatt li hija indikat, fil-premessa 164 tad-deċiżjoni kkontestata,
li kienet ser tibbaża ruħha fuq il-linji gwida. Din ir-referenza ġenerika hija magħmula fit-taqsima li tirrigwarda l-istabbiliment
ta’ l-ammont tal-multi u għandha bħala għan biss li tfakkar il-kriterji li jirregolaw l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ma għamlet l-ebda referenza, fid-deċiżjoni kkontestata, għall-punt
5(ċ) tal-linji gwida, li jirrigwarda l-possibbiltà ta’ kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ assoċjazzjoni.
243   Il-Kummissjoni lanqas ma tista’ tibbaża ruħha fuq l-ittri mibgħuta lir-rikorrenti fl-10 ta’ Jannar 2003 sabiex titlobhom il-komunikazzjoni
tad-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħhom. Fil-fatt, anki jekk jiġi kkunsidrat, fid-dawl ta’ dawn it-talbiet, li r-rikorrenti
setgħu jifmhu li d-deċiżjoni kkontestata kienet ħadet in kunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħhom għall-finijiet
tal-kalkolu tal-limitu ta’ 10 %, jibqa’ l-fatt li dawn it-talbiet ma jistgħux jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni
kkontestata f’dan ir-rigward, b’mod partikolari n-nuqqas totali ta’ indikazzjoni tar-raġunijiet li għalihom dawn iċ-ċifri
sabiex jiġi stabbilit jekk dan il-limitu nqabiżx.
244   Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-fatt li r-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ma kinux ipprovdew lill-Kummissjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħhom, dan il-fatt lanqas ma jista’ jeżenta lill-Kummissjoni
milli tippreżenta, fit-test tad-deċiżjoni kkontestata, ir-raġunijiet li għalihom hija kienet tqis xieraq li tieħu in kunsiderazzjoni
d-dħul mill-bejgħ miksub minn dawn il-membri u dak li fir-rigward tiegħu hija kienet tikkunsidra li, f’dan il-każ, il-limitu
ta’ 10 % ma nqabiżx.
245   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuqha mill-Artikolu 253 KE.
II –
Fuq il-konklużjonijiet intiżi għat-tneħħija jew għat-tnaqqis tal-multa
246   Ir-rikorrenti jinvokaw sitt motivi in sostenn tal-konklużjonijiet tagħhom intiżi għat-tneħħija jew għat-tnaqqis tal-multi
li ġew imposti fuqhom mid-deċiżjoni kkontestata. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq l-illegalità tal-linji gwida. It-tieni motiv
huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni u fuq żball ta’ dritt imwettqa
fid-determinazzjoni tal-gravità tal-ksur. It-tielet motiv huwa bbażat fuq żbalji ta’ evalwazzjoni u ta’ dritt kif ukoll fuq
il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fit-teħid in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti. Ir-raba’ motiv
huwa bbażat fuq ksur ta’ l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 fl-iffissar ta’ l-ammont ta’ multi. Il-ħames motiv huwa bbażat
fuq ksur tal-prinċipju ta’ non akkumulazzjoni  tas-sanzjonijet. Is-sitt motiv huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
u fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni fit-teħid in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi previsti mill-Artikolu 5(b) tal-linji gwida.
A –
Fuq l-ewwel motiv ibbażat fuq l-illegalità tal-linji gwida
1.     L-argumenti tal-partijiet
247   L-ewwel nett, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu, li l-linji gwida jiksru l-prinċipju ta’ proporzjonalità. Huma josservaw li l-evalwazzjoni ta’ l-effett tal-ftehim
jew tal-prattiki fuq it-tħaddim tas-suq huwa element essenzjali sabiex jiġi stabbilit il-livell ta’ gravità ta’ ksur. Madankollu,
sabiex ksur jiġi deskritt bħala gravi ħafna, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma tikkunsidra l-effetti tiegħu, iżda biss in-natura
tiegħu u l-firxa ġeografika tas-suq ikkonċernat. Barra minn dan, meta skond il-punt 1A tal-linji gwida, il-ksur ikun ġie deskritt
bħala gravi ħafna, hija tiġi suġġetta għal multa ta’ ammont ta’ tluq minimu ta’ 20 miljun EUR, li huwa diskrezzjonali u arbitrarju.
Barra minn dan, dan l-ammont minimu jipprojbixxi lill-Kummissjoni milli tikkunsidra l-importanza, it-tul ta’ żmien u n-natura
ta’ l-entità kkonċernata jew tal-profitti li hija ħadet mill-ksur.
248   It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu, li l-linji gwida jiksru l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. L-ewwel nett, huma jsostnu
li l-punt 1A tal-linji gwida jippermetti lill-Kummissjoni li tiffissa l-ammont bażi ta’ multa għal somma ogħla minn miljun
EUR jew għal 10 % tad-dħul mill-bejgħ miksub mill-impriża akkużata. Skond ir-rikorrenti, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru
17, minħabba li jistabbilixxi li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-kriterji tal-gravità u tat-tul ta’ żmien tal-ksur fl-istadju
ta’ l-istabbiliment ta’ l-ammont bażi tal-multa, ma jippermettix li dan l-ammont bażi – bħal, wara kollox, l-ammont finali
tal-multa – jista’ jaqbeż dawn il-limiti. It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu, li l-punt 1B tal-linji gwida jikkunsidra l-kriterju
tat-tul ta’ żmien tal-ksur biss, sabiex iżid l-ammont tal-multa, li jwassal lill-Kummissjoni sabiex tikkunsidra bl-istess
mod ksur li jkun dam ftit jiem u ksur li jkun dam għal kważi sena.
249   L-ewwel nett, il-Kummissjoni tosserva li l-uniċi kriterji msemmija espliċitament mill-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 17 huma
l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur, peress li din id-dispożizzjoni ma timponix limiti oħra u lanqas preċiżazzjonijiet fuq
il-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi għajr ir-rispett tal-limitu li jikkonċerna d-dħul mill-bejgħ
ta’ kull impriża. Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li l-ksur gravi ħafna huwa prattika li l-għan innifsu tagħha jmur manifestament
kontra l-prinċipju tas-suq intern u sabiex tiġi ggarantita n-natura dissważiva tal-multi, ma jidher bl-ebda mod sproporzjonat
li jittieħed bħala punt ta’ tluq ammont ta’ 20 miljun EUR. F’kull każ, kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti, huwa
possibbli li l-ammont ikun inqas minn 20 miljun EUR fil-kategorija tal-ksur gravi ħafna. It-tieni nett, il-Kummissjoni ssostni,
li l-limitu tal-multa għandu jiġi implementat fil-kuntest ta’ l-ammont finali ta’ din, qabel l-applikazzjoni tal-klemenza,
u li l-fatt li t-tul ta’ żmien qasir mhuwiex fattur li jnaqqas il-multa, iżda sempliċement fattur newtru, ma jiksirx l-Artikolu
15(2) tar-Regolament Nru 17.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
250   L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat, li għalkemm il-linji gwida ma jikkostitwixxux il-bażi ġuridika tad-deċiżjoni kkontestata,
peress li din ta’ l-aħħar hija bbażata fuq ir-Regolament Nru 17, huma jiddeterminaw, b’mod ġenerali u astratt, il-metodu li
l-Kummissjoni użat sabiex tistabbilixxi l-ammont tal-multi. Għaldaqstant, teżisti f’din il-kawża, rabta diretta bejn id-deċiżjoni
individwali kkontestata u l-att ġenerali kkostitwit mil-linji gwida. Peress li r-rikorrenti mhumiex f’pożizzjoni li jitolbu
l-annullament tal-linji gwida, dawn jistgħu jkunu s-suġġett ta’ eċċezzjoni ta’ illegalità (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, T‑23/99, Ġabra p. II‑1705, punti 274 u 276, u tad-29 ta’ Diċembru 2005, Heubach vs Il-Kummissjoni, T‑64/02, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 35).
251   L-ewwel nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-linji gwida jiksru l-prinċipju ta’ proporzjonalità, inkwantu huma ma jikkunsidrawx,
l-effetti tal-ftehim jew tal-prattiki in kwistjoni fl-istabbiliment tal-kategorija tal-ksur gravi ħafna.
252   F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-punt 1A tal-linji gwida jistabbilixxi li jikkostitwixxu b’mod partikolari ksur
gravi ħafna "restrizzjonijiet orizzontali ta’ tip ‘kartell ta’ prezz’ u kwoti ta’ tqassim tas-swieq, jew prattiċi oħra li
jippreġudikaw il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, bħal dawk intiżi li jaqsmu s-swieq nazzjonali". Hija ġurisprudenza kostanti
li l-akkordji dwar il-prezzijiet jew dwar it-tqassim tas-swieq jikkostitwixxu min-natura tagħhom ksur gravi ħafna (is-sentenzi
tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Diċembru 2003, Strintzis Lines Shipping vs Il-Kummissjoni, T‑65/99, Ġabra p. II‑5433, punt 168, Minoan Lines vs Il-Kummissjoni, T‑66/99, Ġabra p. II‑5515, punt 280, u tas-27 ta’ Lulju 2005, Brasserie nationale vs Il-Kummissjoni, T-49/02 sa T-51/02, Ġabra p. II-3033, punti 173 u 174). Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis, konsegwentement, li l-Kummissjoni, billi esponiet, fil-linji
gwida tagħha, li dan it-tip ta’ ksur għandu jiġi meqjus bħala ksur gravi ħafna, ma kisritx il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
F’kull każ, il-punt 1A tal-linji gwida jipprovdi, fl-ewwel inċiż tiegħu, li l-evalwazzjoni tan-natura tal-gravità tal-ksur
għandha tikkunsidra l-impatt konkret tagħha fuq is-suq meta jista’ jiġi evalwat. Minn dan isegwi li l-Kummissjoni, f’ċerti
ċirkustanzi speċifiċi, għandha tieħu in kunsiderazzjoni l-effetti tal-ksur in kwistjoni sabiex tikkwalifikah bħala gravi ħafna
jew le.
253   Imbagħad, f’dak li jikkonċerna l-allegata natura diskrezzjonarja u arbitrarja ta’ l-ammont ta’ 20 miljun EUR previst għal
dan il-ksur gravi ħafna, għandu jiġi mfakkar, qabel kollox, li, skond ġurisprudenza kostanti, il-Kummissjoni tiddisponi, fil-kuntest
tar-Regolament Nru 17, minn marġni ta’ evalwazzjoni fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi sabiex tkun tista’ torjenta l-aġir
ta’ l-impriżi lejn l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni (is-sentenza Cheil Jedang vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il
fuq, punt 76). Għandu wkoll jiġi osservat li l-ammonti ta’ tluq previsti mil-linji gwida huma biss "dawk possibbli", il-Kummissjoni
għandha kull libertà sabiex tiffissa ammont ta’ tluq inqas minn 20 miljun EUR. L-ammonti fissi previsti mil-linji gwida għalhekk
huma biss indikattivi, u ma jistgħux għaldaqstant jirriżultaw fi ksur,
per se
, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità (is-sentenza Heubach vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 40 u 44).
254   It-tieni nett, ir-rikorrenti jsostnu, li l-metodu stabbilit fil-punt 1A tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multa huwa kuntrarju
għall-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, inkwantu huwa jikkunsidra l-possibbiltà ta’ l-iffissar ta’ ammont bażi tal-multa
ogħla minn miljun EUR jew għal 10 % tad-dħul mill-bejgħ miksub mill-impriża akkużata.
255   Madankollu din it-teżi ma tistax tintlaqa’. Fil-fatt, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, minħabba li jiddisponi li l-Kummissjoni
tista’ timponi multi ta’ ammont li jista’ jitla’ għal 10 % tad-dħul mill-bejgħ miksub fis-sena ta’ negozju preċedenti minn
kull waħda mill-impriżi li tkun ipparteċipat fil-ksur, jitlob biss li l-multa li tiġi finalment imposta fuq impriża tiġi mnaqqsa
fil-każ fejn hija taqbeż 10 % tad-dħul mill-bejgħ, indipendentement mill-operazzjonijiet ta’ kalkolu intermedjarji intiżi
sabiex jieħdu in kunsiderazzjoni l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur. Konsegwentement, l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17
ma jipprojbixxix lill-Kummissjoni milli tirreferi, fil-kalkolu tagħha, għal ammont intermedjarju li jaqbeż l-10 % tad-dħul
mill-bejgħ ta’ l-impriża kkonċernata, sakemm l-ammont tal-multa finalment imposta fuq din l-impriża ma jaqbiżx dan il-limitu
massimu (is-sentenza LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 287 u 288). Din il-premessa tgħodd ukoll
għall-ammont minimu ta’ miljun EUR.
256   Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li l-punt 1B tal-linji gwida jikser l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, inkwantu huwa ma jieħu
in kunsiderazzjoni l-kriterju tat-tul ta’ żmien tal-ksur biss sabiex iżid l-ammont tal-multa.
257   Għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 jistabbilixxi li, sabiex jiġi stabbilit l-ammont tal-multa,
għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni, minbarra l-gravità tal-ksur, it-tul ta’ żmien ta’ dan il-ksur. Il-punt 1B tal-linji
gwida jipprovdi, f’dan ir-rigward, li t-tul ta’ żmien tal-ksur jista’ jimplika l-iffissar ta’ eventwali ammont addizzjonali
ta’ multa, meta mqabbel ma dak li ġie stabbilit fuq il-bażi tal-gravità. B’hekk, il-linji gwida jiddistingwu l-ksur ta’ tul
ta’ żmien qasir (b’mod ġenerali inqas minn sena), li għalih l-ebda ammont addizzjonali ma huwa impost, minn ksur ta’ tul ta’
żmien medju (ġeneralment bejn sena u ħames snin), li għalih dan l-ammont addizzjonali jista’ jitla’ għal 50 % mill-ammont
adottat għall-gravità tal-ksur, u, fl-aħħar nett, ksur ta’ tul ta’ żmien twil (ġeneralment ta’ iktar minn ħames snin), li
għalih huwa previst ammont addizzjonali fis-sena ta’ 10 % ta’ l-ammont adottat għall-gravità tal-ksur. Għaldaqstant, il-linji
gwida ma jieħdux in kunsiderazzjoni t-tul ta’ żmien qasir ħafna ta’ ksur sabiex inaqqsu l-ammont tal-multa inizjalment stabbilita.
258   Il-fatt li l-ksur huwa ta’ tul ta’ żmien qasir bl-ebda mod ma jaffettwa l-gravità tiegħu, hekk kif jirriżulta minn natura
tiegħu. Għaldaqstant il-Kummissjoni ġustament qieset fl-ewwel inċiż ta’ l-ewwel paragrafu tal-punt 1B tal-linji gwida, li
t-tul ta’ żmien qasir tal-ksur, jiġifieri tul ta’ żmien ta’ inqas minn sena, jiġġustifika biss li l-ebda ammont addizzjonali
ma jiġi attribwit għall-ammont stabbilit skond il-gravità tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
tad-19 ta’ Marzu 2003, CMA CGM
et
vs Il-Kummissjoni, T‑213/00, Ġabra p. II‑913, punt 283).
259   Għall-bqija, għandu jiġi osservat li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-linji gwida ma joħorġux barra mill-kuntest ġurdiku
tas-sanzjonijiet kif definit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. Fil-fatt, il-metodu ġenerali għall-kalkolu ta’ l-ammont
tal-multi stabbilit fil-linji gwida huwa bbażat fuq iż-żewġ kriterji msemmija fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, jiġifieri
l-gravità tal-ksur u t-tul ta’ żmien tiegħu, u jirrispetta l-limitu massimu fir-rigward tad-dħul mill-bejgħ ta’ kull impriża,
stabbilita mill-istess dispożizzjoni (is-sentenza LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 231 u 232; is-sentenza
tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T‑236/01, T‑239/01, T‑244/01 sa T‑246/01, T‑251/01 u T‑252/01, Ġabra p. II‑1181, punti 189 u 190; is-sentenza Heubach vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 37).
260   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
B –
Fuq it-tieni motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni u fuq żball
ta’ dritt imwettqa fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur
1.     L-argumenti tal-partijiet
261   Ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ma kellhiex tiddeskrivi l-ksur bħala "gravi ħafna", iżda bħala "gravi". Huma jirrepetu
li l-Kummissjoni ma setgħetx tapplika fir-rigward tagħhom il-parti «Importazzjonijiet» tal-ftehim u kkontestaw it-tul taż-żmien
tal-parti "Prezz" ta’ din. Barra minn dan, huma jakkużaw lill-Kummissjoni li ma kkunsidratx l-impatt dgħajjef tal-miżuri kkontestati
fuq it-tħaddim tas-suq. Fil-fatt, il-fatti li bihom ġew akkużati ma kkawżaw l-ebda dannu fuq is-settur tal-laħam ta’ l-ifrat,
peress li l-ftehim ma kellu l-ebda impatt fuq il-prezzijiet u lanqas fuq l-importazzjonijiet. B’hekk, il-biċċiera qatt ma
allegaw li sostnew dannu minħabba l-ftehim fuq l-istruttura ta’ prezzijiet, li, barra minn hekk, ma kellu l-ebda impatt fuq
il-prezzijiet għall-konsum. Madankollu, il-Kummissjoni ma informatx ruħha la dwar l-importanza tas-settur ekonomiku in kwistjoni
u lanqas fuq l-impatt reali tal-ftehim. Skond ir-rikorrenti, hija ma setgħetx tillimita ruħha li tinvoka l-impossibbiltà li
tikkwantifika b’mod preċiż biżżejjed l-effetti reali attribwibbli għall-ftehim. Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li l-Kummissjoni
ma kkunsidratx il-kuntest ġuridiku u ekonomiku kollu tal-kawża in kwistjoni, b’mod partikolari tal-kriżi tas-settur u ta’
l-ineffikaċja tal-miżuri Komunitarji sabiex dawn jiġu megħluba. Fl-aħħar nett, huma jsostnu li l-ksur kien jissanzjona ftehim
vertikali u mhux ftehim orizzontali.
262   Il-Kummissjoni ssostni li, fid-dawl tan-natura tal-ksur u tal-firxa ġeografika tas-suq in kwistjoni, il-ksur kien mingħajr
dubju gravi ħafna.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
263   Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li, ġie deċiż li l-Kummissjoni ma kienet wettqet l-ebda żball f’dak li jikkonċerna l-istabbiliment
tat-tul ta’ żmien u tal-firxa tal-ftehim ikkontestat. Għaldaqstant għandhom jiġu miċħuda l-kritiki rigward id-deskrizzjoni
tal-gravità ta’ dan il-ftehim ibbażati fuq teħid in kunsiderazzjoni żbaljat tat-tul taż-żmien u tal-firxa tal-ksur.
264   Imbagħad, għandu jiġi osservat li l-ksur in kwistjoni, jiġifieri s-sospensjoni jew il-limitazzjoni ta’ l-importazzjonijiet
tal-laħam ta’ l-ifrat u ta’ l-iffissar ta’ struttura ta’ prezzijiet minimi huma partikolarment gravi. Hekk kif qieset ġustament
il-Kummissjoni fit-tielet inċiż tal-punt 1A tal-linji gwida, il-prattiki intiżi sabiex jaqsmu s-swieq nazzjonali jikkostitwixxu,
bħala regola ġenerali, ksur gravi ħafna. Bl-istess mod, il-miżuri ta’ iffissar tal-prezzijiet kienu jikkostitwixxu, f’din
il-kawża, ksur gravi ħafna. Fil-fatt, din il-parti tal-ftehim ikkontestat kellha bħala għan li tiffissa l-prezzijiet minimi
għal ċerti kategoriji ta’ baqar bil-għan li jagħmilhom obbligatorji għall-operaturi ekonomiċi kollha li jintervjenu fis-swieq
in kwistjoni (ara l-punt 85 iktar ‘il fuq). Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ mill-argument tar-rikorrenti li jgħid
li din il-ftehim ikkontestat kien jikkostitwixxi ftehim vertikali. B’hekk, għandu jiġi mfakkar li dan il-ftehim kien ġie stabbilit
mill-federazzjonijiet li jirrappreżentaw parti importanti ħafna kemm ta’ dawk li jrabbu kif ukoll tal-biċċiera fi Franza,
tnejn mill-ħoloq tal-katina ta’ produzzjoni fis-settur tal-laħam ta’ l-ifrat (ara l-punt 88 iktar ‘il fuq). Barra minn hekk,
il-ksur issanzjonat kien jaffettwa s-suq prinċipali ta’ l-ifrat fl-Ewropa, li barra minn hekk kien jaqbeż, skond il-limitazzjoni
ta’ l-importazzjonijiet, l-uniku kuntest nazzjonali. Barra minn dan, mhuwiex ikkontestat li l-federazzjonijiet firmatarji
tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 kienu l-assoċjazzjonijiet prinċipali fis-settur tat-trobbija u tal-biċċeriji ta’ l-ifrat
fi Franza.
265   Fir-rigward tat-teħid in kunsiderazzjoni ta’ l-effetti tal-ftehim, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li, f’dan il-każ,
il-Kummissjoni għamlet evalwazzjoni ġusta tal-punt 1A tal-linji gwida, li jsemmi t-teħid in kunsiderazzjoni ta’ l-impatt konkret
fuq is-suq tal-ksur, għall-finijiet ta’ l-evalwazzjoni tal-gravità ta’ dan, biss meta dan l-impatt jkun jista’ jiġi stabbilit.
Għandu jiġi osservat, f’dan ir-rigward, li l-Kummissjoni eżaminat, fid-deċiżjoni kkontestata, l-evoluzzjoni ta’ l-importazzjonijiet
fi Franza tal-laħam ta’ l-ifrat u tal-prezzijiet medji għal diversi kategoriji ta’ laħam ta’ l-ifrat wara l-ftehim ikkontestat,
u kkonkludiet, madankollu, li ma kinitx f’sitwazzjoni li tikkwantifika l-effetti reali ta’ dan il-ftehim fuq il-kummerċ intrakomunitarju
u fuq il-prezzijiet (premessi 78, 81 u 167 tad-deċiżjoni kkontestata). Fl-aħħar nett, fir-rigward ta’ l-argumenti li jikkonċernaw
il-kuntest ekonomiku tal-kawża, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni kkunsidrat dan il-kuntest fid-deċiżjoni kkontestata,
b’mod partikolari skond l-applikazzjoni tal-5(b) tal-linji gwida (ara punti 350 sa 361 iktar ‘il fuq). F’kull każ, din il-kwistjoni
ser tiġi eżaminata iktar fid-dettall iktar ‘il quddiem.
266   Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li, f’din il-kawża, id-deskrizzjoni tal-ksur
bħala "gravi ħafna" kienet iġġustifikata.
267   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
C –
Fuq it-tielet motiv ibbażat fuq l-iżbalji ta’ evalwazzjoni u ta’ dritt u fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fit-teħid
in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti
268   Ir-rikorrenti jikkontestaw iż-żjieda ta’ l-ammont tal-multi magħmula fuq il-bażi ta’ x’uħud miċ-ċirkustanzi aggravanti kkunsidrati
mill-Kummissjoni, jiġifieri dik dwar it-tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim kif ukoll dik dwar l-użu tal-vjolenza. Barra minn
hekk, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 titlob it-teħid in kunsiderazzjoni ta’ diversi ċirkustanzi attenwanti. Ir-rikorrenti jqisu li l-Kummissjoni, bit-teħid in
kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti, wettqet żball ta’ evalwazzjoni u ta’ dritt u kisret il-prinċipju
ta’ proporzjonalità.
1.     F’dak li jikkonċerna ċ-ċirkustanza aggravanti rigward it-tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim
a)     L-argumenti tal-partijiet
269   Ir-rikorrenti jiċħdu t-tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 u jikkontestaw, għaldaqstant, iż-żjieda
ta’ 20 % ta’ l-ammont tal-multi imposti fuq din il-bażi.
270   Il-Kummissjoni tqis li l-ftehim tkompla, b’mod sigriet u mhux bil-miktub, wara d-data li fih skada l-ftehim bil-miktub ta’
l-24 ta’ Ottubru 2001.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
271   Għandu jiġi osservat li, fis-26 ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ twissija lir-rikorrenti, li fiha għarrfithom
li l-fatti li kienet taf bihom, fosthom il-konklużjoni tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, kienu juru l-eżistenza ta’ ksur
tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, li hija kellha ttemm. Ir-rikorrenti wieġbu lill-Kummissjoni li dan il-ftehim kien
se jintemm fit-30 ta’ Diċembru 2001 u li ma kienx ser jiġi mġedded (ara l-punt 15 iktar ‘il fuq). Il-Qorti tal-Prim’Istanza
ddecidiet li, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, dawn komplew il-ftehim tagħhom wara t-30 ta’ Diċembru 2001,
b’mod sigriet, minkejja t-twissija tal-Kummissjoni u bi ksur ta’ l-assigurazzjonijiet mogħtija minnhom lil din ta’ l-aħħar
(ara l-punt 185 iktar ‘il fuq). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-Kummissjoni kellha dritt takkuża
lir-rikorrenti, bħala ċirkustanza aggravanti, dwar it-tkomplija tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ‘il fuq, punt 324), u b’hekk iżżid b’20 % l-ammont tal-multi.
272   Għaldaqstant, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
2.     F’dak li jikkonċerna ċ-ċirkustanza aggravanti dwar l-użu tal-vjolenza
a)     L-argumenti tal-partijiet
273   Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jikkontestaw iż-żjieda bi 30 % tal-multi imposti fuq l-FNSEA, fuq l-FNB u fuq l-JA minħabba l-allegat użu mill-membri tagħhom
tal-vjolenza sabiex jiksbu mill-biċċiera l-firma tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 u sabiex jivverifikaw, wara, l-applikazzjoni
tiegħu.
274   Huma josservaw li, qabel l-24 ta’ Ottubru 2001, l-azzjonijiet lokali mwettqa kellhom prinċipalment bħala għan li jiksbu mill-Gvern
Franċiż l-implementazzjoni ta’ ċertu numru ta’ miżuri, kif ukoll li juru lill-opinjoni pubblika li dawk li jrabbu biss kienu
qed ibatu l-konsegwenzi tal-kriżi. Huwa f’kuntest ta’ nuqqas ta’ tama li, fil-15 ta’ Ottubru 2001, waħda minn dawn l-azzjonijiet
tat lok għal atti ta’ vjolenza gravi ħafna. Madankollu, il-FNSEA ma appellatx għall-għeluq tal-biċċeriji u lanqas
a fortiori
għal atti ta’ vjolenza.
275   Dawn l-azzjonijiet marru konsiderevolment għall-agħar, b’mod partikolari fil-jum tat-23 ta’ Ottubru 2001, fil-Lvant ta’ Franza.
F’din il-klima ta’ tensjoni estrema, il-Ministru tal-Biedja Franċiż ħa l-inizjattiva li jlaqqa’ b’urġenza lir-rikorrenti u
l-federazzjonijiet tal-biċċiera. Minn dan, ir-rikorrenti jikkonkludu li l-vjolenza ma ġietx użata mill-federazzjonijiet nazzjonali
ta’ dawk li jrabbu sabiex jiksbu mill-biċċiera l-firma tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, iżda li kien permezz ta’ l-iffirmar
ta’ dan il-ftehim li l-vjolenza setgħet tintemm fit-territorju. Wara l-iffirmar tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, is-sitwazzjoni
kienet differenti skond ir-reġjuni, peress li r-rappreżentanti ta’ diversi sindakati lokali jew dipartimentali ma kellhomx
l-istess aġir. F’kull każ, l-azzjonijiet li setgħu jiġu eżegwiti f’ċerti dipartimenti setgħu jiġu eżegwiti fil-kuntest ta’
l-azzjoni sindakali eżerċitata minn dawn is-sindakati lokali jew dipartimentali u għaldaqstant ma setgħux jiġu attribwiti
lir-rikorrenti.
276   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kienet marbuta li tirrispetta l-prinċipju tan-natura individwali tal-pieni
(is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Diċembru 2000, Cascades vs Il-Kummissjoni, C‑279/98 P, Ġabra p. I‑9693, punti 78 u 79), u li, għaldaqstant, hija setgħet tikkunsidra l-vjolenza fl-aġir bħala ċirkustanza aggravanti
biss kieku ġabet il-prova konkreta li kull waħda mit-tliet federazzjonijiet in kwistjoni kienu effettivament ħajjru lill-membri
tagħhom sabiex jirrikorru għal tali atti.
277   Il-Kummissjoni tosserva li r-rikorrenti ma jikkontestaw la l-eżistenza ta’ atti ta’ vjolenza, u lanqas dawk li ġew kkawżati
mill-membri indiretti tagħhom. Dan l-aġir seta’ jiġi attribwit lir-rikorrenti, li kienu rrakkomandaw mobilizzazzjoni sindakali
u spiss ġew infurmati bir-riżultat ta’ l-operazzjonijiet organizzati u mwettqa sabiex jaċċertaw ruħhom mill-applikazzjoni
tal-ftehim nazzjonali u kultant mitluba mir-rikorrenti nfushom. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat li dan
l-aġir kien jikkostitwixxi ċirkustanza aggravanti kontra r-rikorrenti.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
278   Id-deċiżjoni kkontestata tikkonstata, fil-premessa 173, li l-agrikolturi membri tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 użaw il-vjolenza sabiex iġiegħlu lill-federazzjonijiet tal-biċċiera jadottaw il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001 u li għamlu
użu minn mezzi ta’ forza fiżika sabiex jimplementaw strumenti ta’ verifika ta’ l-applikazzjoni tal-ftehim, bħalma huma operazzjonijiet
illegali ta’ kontroll ta’ l-oriġini tal-laħam.
279   Fil-fatt, jirriżulta mill-inkartament li diversi azzjonijiet ġew eżegwiti fi Franza minn gruppi ta’ dawk li jrabbu, b’mod
partikolari fil-biċċeriji, sabiex jiġi impost ir-rispett ta’ prezzijiet minimi ta’ xiri ta’ l-ifrat u sabiex jiġu ostakolati
l-importazzjonijiet tal-laħam ta’ l-ifrat. L-inkartament juri wkoll li, fil-kuntest ta’ x’uħud minn dawn l-azzjonijiet, seħħew
atti ta’ vjolenza, jiġifieri għeluq ta’ biċċeriji, distruzzjoni ta’ laħam, vandaliżmu ta’ l-impriżi u kontrolli illegali.
280   Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jammettu li azzjonijiet bħal dawn seħħew. Madankollu, huma jikkontestaw li dawn jistgħu jiġu attribwiti lilhom, għaliex huma
ma twettqux mill-membri diretti tagħhom iżda mill-membri tas-sindakati lokali jew dipartimentali. Barra minn dan, huma jaffermaw
li qatt ma invokaw atti ta’ vjolenza bħal dawn.
281   F’dan ir-rigward, qabel kollox għandu jiġi osservat li r-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, b’mod partikolari l-FNSEA, il-FNB u l-JA, ipparteċipaw b’mod deċiżiv fid-definizzjoni u fl-organizzazzjoni ta’ l-azzjoni
sindakali intiża għall-impożizzjoni tar-rispett ta’ prezzijiet minimi għal ċerti kategoriji ta’ baqar u tas-sospensjoni ta’
l-importazzjonijiet fi Franza tal-laħam ta’ l-ifrat. Din l-azzjoni b’mod partikolari ġiet implementata minn diversi sindakati
u federazzjonijiet agrikoli, membri diretti jew indiretti tar-rikorrenti, kif ukoll minn gruppi ta’ dawk li jrabbu, li mhuwiex
ikkontestat li kienu ta’ spiss membri ta’ dawn is-sindakati agrikoli.
282   B’hekk, ir-rendikont ta’ laqgħa ta’ koordinazzjoni miżmuma fis-16 ta’ Ottubru 2001 bejn rappreżentanti tal-FNSEA, tal-FNB,
tal-JA u tal-FNPL tqis li l-FNB kienet ipproponiet li "tiġi imposta struttura tal-prezz imħallas lill-produttur għall-kategoriji
differenti ta’ baqar magħżula għall-qatla". Huwa wkoll indikat li l-istrateġija sindakali proposta sabiex jirnexxielha timponi
din l-istruttura kienet titlob, b’mod partikolari, il-"kontroll ta’ l-oriġini tal-laħam, b’mod partikolari [fir-ristoranti
u fil-fornitura ta’ l-ikel]" u l-"mobilizzazzjoni tal-produtturi kollha tas-settur għal dan il-għan, jiġifieri rifjut li jbiegħu
taħt il-prezz u/jew denunzja ta’ dawk li jixtru b’inqas". Fl-aħħar nett, dan ir-rendikont jirreferi għall-bżonn ta’ "mobilizzazzjoni
tan-netwerk għal din l-istrateġija l-ġdida". Bl-istess mod, nota ta’ informazzjoni tal-FNB lill-oqsma ta’ l-ifrat tad-19 ta’
Ottubru 2001 tinvoka t-"tkomplija u l-intensifikazzjoni tal-mobilizzazzjoni ta’ l-oqsma ta’ l-ifrat fuq id-direzzjonijiet
definiti mill-uffiċċju ta’ FNB, sabiex tinkiseb struttura ta’ prezzijiet minim[i] tal-baqar magħżula għall-qatla". B’hekk,
huwa indikat li "mobilizzazzjoni sindakali qawwija [kienet] imperattiva għal dan il-għan", u li din kellu "jkollha bħala għan
li tikseb l-adeżjoni ta’ l-impriżi għal dan il-prinċipju", filwaqt li tippreċiża li "azzjoni magħquda u kkoordinata tal-produtturi
kollha [kienet] indispensabbli".
283   Wara l-firma tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, nota komuni tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 lill-membri tagħhom tal-25 ta’ Ottubru 2001 tindika: "Kull wieħed minnha għandu, minn issa ‘l quddiem, ikun attent ħafna
li ssir applikazzjoni stretta ta’ dan il-ftehim fit-territorju kollu." Barra minn dan, f’nota komuni oħra tat-13 ta’ Diċembru
2001, huwa mitlub "[lill-membri] kollha tan-netwerk FNSEA li jimmobilizzaw ruħhom […] sabiex jivverifikaw il-prezzijiet ipprattikati
għand kull biċċier" u, għal dan, "li jitolbu informazzjoni mingħand kull biċċerija li tinsab [fid-dipartiment tagħhom].
284   Minn dak li ntqal iktar ‘il fuq għandu jiġi konkluż li l-azzjoni fuq il-post tas-sindakati lokali kienet parti minn strateġija
organizzata mir-rikorrenti. Diversi dokumenti ta’ l-inkartament juru, barra minn hekk, li huwa fil-kuntest ta’ dawn l-azzjonijiet
li seħħew ċerti atti ta’ vjolenza in kwistjoni.
285   B’hekk, artiklu ta’ l-istampa tas-17 ta’ Ottubru 2001 jagħti rendikont tal-vandaliżmu tar-refriġerejters ta’ biċċier f’Fougères,
li matulu x’uħud minn dawk li jrabbu qabdu ma’ dawn ir-refriġerejters b’daqqiet ta’ żbarra tal-ħadid u ħarqu karkassi ta’
l-ifrat. L-artiklu josserva li "[dawk] li jkabbru kienu rrabbjati u [wieġbu] għall-kelma miftiehma nazzjonali mgħoddija mill-FDSEA
u mill-[JA]." Bl-istess mod, huwa indikat dan li ġej:
"Il-President tal-FDSEA ta’ Mayenne jiddenunzja l-importazzjonijiet tal-laħam barrani. Warajh, karkassi u gzuz ta’ kaxex li
jagħtu n-nar lil fjamma enormi. ‘Sibna dak li konna qed infitxxu. Il-laħam maħżun hawnhekk ġie maqtul fl-Olanda, fl-Awstrija,
fil-Ġermanja jew fl-Italja’"
.
286   Bl-istess mod, artiklu ta’ l-istampa tal-25 ta’ Ottubru 2001 isemmi għeluq ta’ fabbriki ta’ l-ipproċessar ta’ laħam ta’ l-ifrat,
ta’ biċċeriji u ċentri ta’ akkwist, imwettqa minn sindakati agrikoli Franċiżi fil-jiem preċedenti. L-artiklu, wara li jindika
li l-mexxejja ta’ dawn is-sindakati kienu affermaw li, minkejja t-tneħħija ta’ dan l-għeluq, "it-truppi tagħhom kienu ser
jibqgħu mmobilizzati, peress li kienu qed jantiċipaw ‘spezzjonijiet’ ta’ dawn is-siti sabiex jiġi vverifikat jekk l-impriżi
jirrispettawx l-embargo", jirriproduċi d-dikjarazzjonijiet li ġejjin tal-President tal-FNSEA, magħmula barra mill-kuntest
tal-konferenza stampa: "Ser niltaqgħu magħhom. Jekk huma ma jifmhux, għandha mezzi ta’ persważjoni." L-artiklu jindika li,
barra minn hekk, "[dawk] il-Franċiżi li jrabbu [kienu] invokaw […] lill-Franċiżi sabiex jibbojkottjaw il-laħam ta’ l-ifrat
barrani, u heddew, barra minn hekk, b’ritaljazzjoni, l-impriżi li jixtru tali laħam wara d-29 ta’ Ottubru".
287   Fl-aħħar nett, f’intervista ta’ l-4 ta’ Diċembru 2001, il-viċi president tal-FNB afferma li l-istruttura ta’ prezzijiet kellha
bżonn, sabiex tiġi applikata, tal-"mobilizzazzjoni fuq il-post ta’ dawk li jrabbu ", filwaqt li afferma li, jekk il-prezzijiet
proposti mill-biċċiera ma kinux konformi ma’ dawk mogħtija, dawn kienu ser jagħlqu l-biċċeriji akkużati.
288   Barra minn hekk, għandha tiġi miċħuda t-teżi tar-rikorrenti li tgħid li l-atti ta’ vjolenza ma ġewx użati mill-federazzjonijiet
nazzjonali ta’ dawk li jrabbu sabiex jiksbu mill-biċċiera l-firma tal-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001, peress li din il-firma
pjuttost ippermettiet li l-vjolenza fuq it-territorju tieqaf. Fil-fatt, l-ewwel nett, dan il-ftehim jipprovdi espliċitament
li l-federazzjonijiet li jirrappreżentaw il-biċċiera laħquh "[s]abiex jerġgħu jinfetħu l-biċċeriji". It-tieni nett, peress
li dawn l-azzjonijiet spiss seħħew fil-kuntest ta’ l-azzjoni sindakali mibdija mir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, dawn ta’ l-aħħar ma jistgħux jiggġustifikaw il-konklużjoni ta’ ftehim bħal dan bil-bżonn li jiġi stabbilit mill-ġdid l-ordni
pubbliku affettwat minn din l-azzjoni.
289   F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li l-Kummissjoni kellha dritt tattribwixxi lill-FNSEA, lill-FNB
u lill-JA ċirkustanza aggravanti bbażata fuq l-użu tal-vjolenza u li b’hekk iżżid bi 30 % l-ammont tal-multi imposti fuq dawn.
290   Għalhekk jirriżulta li dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
3.     F’dak li jikkonċerna n-nuqqas ta’ teħid in kunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti
a)     L-argumenti tal-partijiet
291   Ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 issostni li l-Kummissjoni ma kkunsidratx iċ-ċirkustanzi attenwanti kollha previsti mil-linji gwida. Hija tirreferi b’mod
partikolari għan-nuqqas ta’ effett tal-ftehim fuq is-suq u għat-twaqqif tal-ksur ma’ l-ewwel interventi tal-Kummissjoni. Hija
tinvoka wkoll ir-rwol esklużivament passiv tagħha fit-twettiq tal-ksur, minkejja d-dikjarazzjonijiet tar-rappreżentanti tagħha.
Dawn l-elementi għandhom iwasslu sabiex il-Kummissjoni teżentaha minn kull multa.
292   Il-Kummissjoni tirribatti li l-argumenti tar-rikorrenti mhumiex fondati fil-fatt u fid-dritt
.
b)     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
293   L-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li l-argument li r-rikorrenti waqqfet il-ksur ma’ l-ewwel interventi mill-Kummissjoni
mhijiex fondata fil-fatt. Fil-fatt, ġie deċiż li, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, dawn komplew bil-ftehim
tagħhom wara t-30 ta’ Diċembru 2001, minkejja t-twissija tal-Kummissjoni tas-26 ta’ Diċembru 2001 u billi kisru l-assigurazzjonijiet
li huma taw lil din ta’ l-aħħar
.
294   It-tieni nett, għandu jiġi osservat li d-dikjarazzjonijiet tal-President tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 jikkontradixxu t-teżi ta’ din ta’ l-aħħar li hija kellha biss rwol esklużivament passiv fit-twettiq tal-ksur. Fil-fatt, f’ittra
tad-9 ta’ Diċembru 2001 lill-president tal-FNSEA, il-President tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 jafferma dan li ġej: "Ir-[rikorrenti fil-kawża T‑217/03] ħadet sehem attiv fin-negozjati ta’ l-24 ta’ Ottubru li wasslu għall-ftehim fuq struttura ta’ prezzijiet minim[i] għall-baqar.
Minkejja li d-diskussjoni kienet diffiċli […] din setgħet timxi ‘l quddiem rapidament fuq il-prinċipju ta’ struttura ta’ prezzijiet
minim[i], u naħseb li, flimkien mal-federazzjoni tiegħi, ikkontribwejna ħafna għal dan." F’kull każ, il-Kummissjoni naqqset
b’60 % l-ammont tal-multa tar-rikorrenti, billi kkunsidrat żewġ ċirkustanzi attenwanti relatati ma’ l-intervent in sostenn
tal-Ministru tal-Biedja Franċiż favur il-konklużjoni tal-ftehim u l-operazzjonijiet illegali ta’ għeluq ta’ l-istabbilimenti
tal-membri tar-rikorrenti. Sa ċertu punt, dawn iċ-ċirkustanzi attenwanti huma ġġustifikati mill-fatt li r-rikorrenti ma kellhiex
rwol dominanti jew attiv ħafna fil-ksur, peress li l-parteċipazzjoni tagħha f’dan hija spjegata, almenu parzjalment, miċ-ċirkustanzi
partikolari tal-każ.
295   Fl-aħħar nett, fit-tielet lok, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma ħaditx in kunsiderazzjoni f’dan il-każ ċirkustanza
attenwanti bbażata fuq l-allegat nuqqas ta’ effetti tal-ftehim ikkontestat fuq is-swieq. Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza
tikkunsidra, kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti, li ma jirriżultax mill-inkartament li l-ftehim ikkontestat ma
kkawżax effetti fuq is-swieq in kwistjoni. B’mod partikolari, il-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tikkwantifika
l-effetti reali tal-ftehim fuq il-prezzijiet u fuq il-kummerċ intrakomunitarju premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata) ma
jfissirx li ma pproduċa l-ebda effett. F’kull każ, għandu jiġi osservat li t-teħid in kunsiderazzjoni ta’ l-effetti li jirriżultaw
minn ksur għandhom jiġu effettwati, jekk ikun il-każ, fil-kuntest ta’ l-evalwazzjoni ta’ l-impatt ta’ dan fuq is-suq sabiex
tiġi evalwata l-gravità tiegħu, u mhux f’dak li jikkonċerna l-evalwazzjoni ta’ l-aġir individwali ta’ kull impriża għall-evalwazzjoni
taċ-ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti (is-sentenza Cheil Jedang vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 189).
296   Għaldaqstant, f’dan il-każ, il-Kummissjoni setgħet leġittimament tikkunsidra li l-ebda waħda minn dawn iċ-ċirkustanzi attenwanti
m’għandha tiġi attribwita lir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03.
297   Għaldaqstant, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
298   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud fit-totalità tiegħu.
D –
Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur ta’ l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi
1.     L-argumenti tal-partijiet
299   Ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu, qabel kollox, li jirriżulta mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 li l-Kummissjoni ma tistax timponi fuq assoċjazzjoni
ta’ impriżi li ma għandhiex dħul mill-bejgħ ammont ta’ multa ogħla minn miljun EUR. Din id-dispożizzjoni, fil-fatt, għandha
tkun suġġetta għal interpretazzjoni ristretta, fid-dawl tan-natura kważi repressiva tas-sanzjonijet li hija tipprovdi.
300   Ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 issostni li, min-naħa tagħha, il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ japplika għal kwalunkwe ammont ta’ multa, anki jekk
huwa inqas minn miljun EUR. Awtorizzazzjoni ta’ multa li tmur ‘lil hinn minn dan il-limitu tikser il-prinċipji ta’ ugwaljanza
u ta’ proporzjonalità u tippenalizza sistematikament l-impriżi ż-żgħar.
301   Ir-rikorrenti jsostnu li l-multi imposti mid-deċiżjoni kkontestata jaqbżu l-limitu ta’ 10 % mid-dħul mill-bejgħ tagħhom. B’hekk,
peress li l-ammont tad-dħul tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 jitla’ għal 1 726 864 EUR fl-2002, il-multa ta’ 480 000 EUR tirrappreżenta iktar minn 25 % tad-dħul mill-bejgħ tagħha. Fir-rigward
tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, il-multi imposti jirrappreżentaw rispettivament, 200 % tal-kontribuzzjonijiet annwali tal-FNSEA, 240 % ta’ dawk tal-FNB,
80 % f’dak li jikkonċerna l-FNPL u, fl-aħħar nett, 200 % fir-rigward tal-JA
.
302   Ir-rikorrenti jsostnu, f’dan ir-rigward, li l-kalkolu tal-konformità ma’ dan il-limitu ma setax isir billi jittieħed in kunsiderazzjoni
d-dħul mill-bejgħ tal-membri rispettivi tagħhom, diretti jew indiretti.
303   Fil-fatt, jirriżulta mill-ġurisprudenza li t-teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ assoċjazzjonijiet
ta’ impriżi għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu ta’ 10 % huwa possibbli biss jekk, skond ir-regoli interni tagħha, l-assoċjazzjoni
in kwistjoni tista’ torbot lill-membri tagħha (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Diċembru 2000, Finnboard vs
Il-Kummissjoni, C‑298/98 P, Ġabra p. I‑10157, punt 66; is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza CB u Europay vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq,
punt 136; tal-21 ta’ Frar 1995, SPO
et
vs Il-Kummissjoni, T‑29/92, Ġabra p. II‑289, punt 385; SCK u FNK vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 252, u ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Finnboard
vs Il-Kummissjoni, T‑338/94, Ġabra p. II‑1617, punt 270). B’hekk, id-dħul mill-bejgħ tal-membri għandu jittieħed in kunsiderazzjoni biss jekk l-akkordju
kkontestat huwa parti mill-għan innifsu ta’ l-istatuti ta’ l-assoċjazzjoni in kwistjoni jew jekk dawn l-istatuti kienu jippermettu
li huma jiġu marbuta (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-4 ta’ Ġunju 1996, SCK
u FNK vs Il-Kummissjoni, T‑18/96 R, Ġabra p. II‑407, punti 33 u 34).
304   Ir-rikorrenti jsostnu li ma setgħux jorbtu lill-membri rispettivi tagħhom. B’hekk, ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 tallega li hija għandha s-sempliċi poter ta’ difiża morali u professjonali tal-membri tagħha u ta’ rappreżentazzjoni ta’
dawn quddiem awtoritajiet pubbliċi jew organizzazzjonijiet professjonali u li hija mhijiex assoċjazzjoni li tieħu ħsieb l-interessi
kummerċjali tal-membri tagħha jew li tikkonkludi ftehim f’isimhom. Bl-istess mod, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jaffermaw li l-ebda dispożizzjoni legali u l-ebda dispożizzjoni fl-istatuti rispettivi tagħhom ma jawtorizzahom li jidħlu
f’impenji f’isem il-membri tagħhom.
A fortiori
huma m’għandhomx il-kapaċità li jingaġġaw il-"membri tal-membri msieħba mal-membri tagħhom", jiġifieri dawk li jrabbu li
huma persuni fiżiċi, membri tas-sindakati lokali.
305   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 isostnu li, anki li kieku kellhom is-setgħa, skond ir-regoli interni tagħhom, li jorbtu lill-membri tagħhom, il-Kummissjoni
ma setgħetx, f’kull każ, tapplika l-metodu ta’ l-akkumulazzjoni tad-dħul mill-bejgħ ta’ dawn ta’ l-aħħar sabiex tikkalkula
f’din il-kawża l-ammont tal-multi. Fil-fatt, ir-rikorrenti mhumiex federazzjonijiet awtonomi, iżda għandhom membri komuni.
Għaldaqstant, kellha tittieħed in kunsiderazzjoni, għal kull federazzjoni, biss l-akkumulazzjoni tad-dħul ta’ dawk li jrabbu
li huma membri ta’ din il-federazzjoni biss.
306   Il-Kummissjoni l-ewwel nett issostni li l-argument li hija ma tistax timponi fuq assoċjazzjoni ta’ impriżi li m’għandiex dħul
mill-bejgħ ammont ta’ multa ogħla minn miljun EUR huwa bbażat fuq qari żbaljat ta’ l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17.
307   Barra minn hekk, hija ssostni li, skond il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, hija marbuta li teżamina r-rispett tal-limitu ta’
10 % tad-dħul mill-bejgħ biss meta timponi multa li taqbeż il-miljun EUR (is-sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 119). Peress li r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 ġiet imposta multa ta’ 480 000 EUR, il-Kummissjoni ma setgħetx ma tirrispettax dan il-limitu massimu fil-konfront tagħha.
308   Il-Kummissjoni tosserva li l-punt 5(ċ) tal-linji gwida jipprovdi li, fil-kawżi li jinvolvu assoċjazzjonijiet ta’ impriżi,
meta jkun impossibli li jiġu imposti multi individwali fuq l-impriżi membri, l-assoċjazzjoni għandha tiġi imposta multa globali
ekwivalenti għat-totalità tal-multi individwali li setgħu jiġu imposti fuq kull wieħed mill-membri tagħha. Fil-fatt, il-limitazzjoni
għall-baġit ta’ federazzjoni ma jirrifettix il-piż reali tal-partijiet fi ftehim.
309   Il-Kummissjoni tikkontesta l-interpretazzjoni mressqa mir-rikorrenti tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 303 iktar ‘il fuq.
Hija tosserva li, skond din il-ġurisprudenza, il-limitu ta’ 10 % jista’ jiġi kkalkulat skond id-dħul mill-bejgħ tal-membri
ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi "almenu meta, skond ir-regoli interni tagħha, l-assoċjazzjoni tista’ torbot lill-membri tagħha".
Il-Kummissjoni ssostni li l-espressjoni "almenu meta" mhijiex sinonimu ta’ "taħt il-kundizzjoni li", iżda pjuttost "għall-inqas"
jew "f’kull każ". Din il-ġurisprudenza ma teskludix li ċirkostanzi oħra speċifiċi jistgħu jiġġustifikaw il-kunsiderazzjoni
tad-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ assoċjazzjoni
.
B’hekk, hija tosserva li, f’dawn il-kawżi, il-ftehim ġie konkluż mill-federazzjonijiet nazzjonali għall-benefiċċju tal-membri
tagħhom. Ir-rikorrenti m’għandhomx attività ekonomika, u, għaldaqstant, ftehim purament kummerċjali huwa ta’ interess ekonomiku
għall-membri tagħhom biss. L-interessi tal-federazzjonijiet u dawk tal-membri tagħhom isiru ħaġa waħda, peress li r-rikorrenti
m’għandhom l-ebda interess propju li jikkonkludu l-ftehim.
310   Il-Kummissjoni sssostni, f’kull każ, li r-rikorrenti kellhom f’din il-kawża l-kapaċità li jorbtu lill-membri tagħhom, fis-sens
tal-ġurisprudenza msemmija iktar ‘il fuq. Hija tosserva li l-istatuti ta’ assoċjazzjoni m’għandhomx isemmu neċessarjament
din il-kapaċità, peress li din tista’ tirriżulta mill-għaqda ta’ diversi dispożizzjonijiet. Bl-istess mod, il-bżonn li torbot
lill-membri ma jimplikax is-setgħa li torbothom legalment. F’kull każ, jirriżulta mill-eżami ta’ l-istatuti tar-rikorrenti
li dawn jistgħu jorbtu lill-membri rispettivi tagħhom.
311   Skond il-Kummissjoni, jekk jittieħed bħala bażi ta’ kalkolu d-dħul mill-bejgħ tal-membri bażi tar-rikorrenti, il-multi imposti
f’dan il-każ ma qabżux il-limitu ta’ 10 %. L-ewwel nett, fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, skond l-istimi li jinsabu fl-ittra tagħha tas-27 ta’ Jannar 2003, l-ammont tal-multa jidher fil-fatt marġinali meta mqabbel
mad-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħha. It-tieni nett, f’dak li jikkonċerna r-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, il-Kummissjoni tosserva li, fil-kunsiderazzjoni tan-numru tal-membri tal-FNSEA ddikjarat minn din, it-tqassim tat-total
tal-multi bejn in-numru ta’ operaturi agrikoli membri jammonta għal 48.68 EUR għal kull membru. Konsegwentement, dħul mill-bejgħ
medju fis-sena ta’ 500 EUR għal kull membru huwa biżżejjed sabiex jiġi evitat li jintlaħaq dan il-limitu. Bl-istess mod, peress
li s-settur tal-laħam ta’ l-ifrat iġġenera madwar 4.4 biljun EUR ta’ dħul mill-bejgħ fl-2002 u peress li l-FNSEA ddikjarat
li tirrappreżenta 70 % mill-agrikolturi Franċiżi, id-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħha għandu jirrappreżenta madwar 3 biljun
EUR. L-ammont totali tal-multi jilħaq il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ dawk li jrabbu l-ifrat tal-FNSEA biss jekk
dawn jiġġeneraw inqas minn 160 miljun EUR ta’ dħul mill-bejgħ, jiġifieri jekk jirrappreżentaw 3.5% tas-settur ta’ l-ifrat.
Fl-aħħar nett, anki jekk jittieħed in kunsiderazzjoni l-fatt li dawk li jrabbu huma membri ta’ diversi assoċjazzjonijiet,
il-kalkolu ma jinbidilx. B’hekk, bit-tqassim tal-multa tal-FNSEA fuq il-270 000 membri li mhumiex membri tal-JA, iċ-ċifra
li tirriżulta hija ta’ 44.44 EUR għal kull operatur.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
312   L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 jipprovdi li l-Kummissjoni tista’ timponi fuq l-impriżi u assoċjazzjonijiet ta’ l-impriżi
multi ta’ mhux inqas minn elf EUR u mhux iktar minn miljun EUR, u dan l-ammont ta’ l-aħħar jista’ jinġab għal 10 % tad-dħul
mill-bejgħ miksub fis-sena ta’ negozju preċedenti minn kull waħda mill-impriżi li pparteċipaw fil-ksur.
313   Kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, din id-dispożizzjoni ma tipprojbixxix lill-Kummissjoni milli timponi multi ogħla minn miljun EUR fuq assoċjazzjonijiet li
allegatament ma jagħmlux dħul mill-bejgħ. Skond ġurisprudenza kostanti, l-użu tal-kelma ġenerika "ksur" fl-Artikolu 15(2)
safejn hija tkopri mingħajr distinzjoni l-ftehim, il-prattiki miftiehma u d-deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi,
tindika li l-limiti previsti minn din id-dispożizzjoni japplikaw bl-istess mod għall-ftehim u għall-prattiċi miftiehma, kif
ukoll għad-deċizjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi (ara s-sentenza ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Finnboard vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ‘il fuq, punt 270, u l-ġurisprudenza ċċitata). Hekk kif ser jiġi ppreċiżat iktar ‘il quddiem, meta assoċjazzjoni
ta’ impriżi m’għandhiex attività ekonomika tagħha jew meta d-dħul mill-bejgħ tagħha ma jurix l-influwenza li din l-assoċjazzjoni
tista’ teżerċita fuq is-suq, il-Kummissjoni tista’, taħt ċerti kundizzjonijiet, tikkunsidra d-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’
din sabiex tikkalkula l-ammont massimu tal-multa li tista’ tiġi imposta fuqha.
314   Fir-rigward tal-kwistjoni jekk il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ jirrigwardax biss il-multi li l-ammont tagħhom huwa
ogħla minn miljun EUR, għandu jiġi osservat, bħalma għamlet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Musique diffusion française
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, li, skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, l-unika referenza espliċita
għad-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriża jikkonċerna l-limitu massimu ta’ multa li taqbeż miljun EUR (punt 119 tas-sentenza). Madankollu,
għandu jiġi osservat li l-linji gwida jistabbilixxu, fil-punt 5, (a), li r-riżultat finali tal-kalkolu tal-multa, magħmul
skond l-iskema prevista fil-punti 1 sa 3, "fl-ebda każ" ma jista jaqbeż 10 % tad-dħul mill-bejgħ dinji ta’ l-impriżi, skond
l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. Peress li l-Kummissjoni kienet marbuta li tikkonforma mal-linji gwida, għandu jiġi
konkluż li l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ kellu jiġi rrispettat f’din il-kawża anki f’dak li jikkonċerna l-iffissar
ta’ multi ta’ ammont inqas minn miljun EUR, bħal dawk imposti fuq ir-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 u tal-JA (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T‑71/03, T‑74/03, T‑87/03 u T‑91/03, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 388).
315   Huwa paċifiku bejn il-partijiet li, f’dan il-każ, il-multi li ġew imposti fuq ir-rikorrenti jaqbżu 10 % tad-dħul mill-bejgħ
rispettiv tagħhom, jekk dan jiġi mifhum bħala l-ammont globali tad-dħul tagħhom, b’mod partikolari l-kontribuzzjonijiet mħallsa
mill-membri tagħhom u s-sussidji mogħtija lilhom. Madankollu, tqum il-kwistjoni jekk, hekk kif issostni l-Kummissjoni, ir-rispett
ta’ dan il-limitu seta’ madankollu jkun ikkalkulat, f’din il-kawża, skond id-dħul mill-bejgħ tal-membri tar-rikorrenti.
316   Għandu jiġi mfakkar li l-linji gwida jipprovdu, fil-punt 5(ċ), li fil-kawżi li jinvolvu assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, safejn
huwa possibbli, l-impriżi membri ta’ dawn l-assoċjazzjonijiet għandhom ikunu destinatarji tad-deċiżjonijiet u għandhom jiġu
imposti multi individwali. Madankollu, fil-każ fejn din il-proċedura tkun impossibli (per eżempju jekk jeżistu diversi eluf
ta’ impriżi membri), l-assoċjazzjoni għandha tiġi imposta multa globali ekwivalenti għat-totalità tal-multi individwali li
jistgħu jiġu imposti fuq kull wieħed mill-membri ta’ din l-assoċjazzjoni.
317   Fil-fatt, skond ġurisprudenza kostanti, il-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ għandu jiġi kkalkulat skond id-dħul
mill-bejgħ miksub minn kull impriża parti fil-ftehim u prattiki miftiehma jew mill-impriżi membri kollha ta’ l-assoċjazzjonijiet
ta’ l-impriżi, almenu meta, skond ir-regoli interni tagħha, l-assoċjazzjoni tista’ torbot lill-membri tagħha. Din il-possibbiltà
li jittieħed in kunsiderazzjoni f’dan ir-rigward id-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriżi membri kollha ta’ assoċjazzjoni hija ġġustifikata,
fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi, peress li jistgħu jittieħdu in kunsiderazzjoni, b’mod partikolari, l-influwenza li l-impriża
setgħet wettqet fuq is-suq, per eżempju minħabba fid-daqs u tal-poter ekonomiku tagħha, li dwarhom jista’ jagħti indikazzjonijiet
id-dħul mill-bejgħ ta’ l-impriża, kif ukoll l-effett dissważiv li għandhom jeżerċitaw dawn il-multi. L-influwenza li setgħet
teżerċita fuq is-suq assoċjazzjoni ta’ impriżi ma tiddependix mid-dħul mill-bejgħ tagħha, li ma jindikax la d-daqs tagħha
u lanqas il-poter ekonomiku tagħha, iżda mid-dħul mill-bejgħ tal-membri tagħha li jagħti indikazzjoni tad-daqs u tal-poter
ekonomiku tagħha (is-sentenzi CB u Europay vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 136 u 137; SPO
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 385, u ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Finnboard vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar
‘il fuq, punt 270).
318   Madankollu, din il-ġurisprudenza ma teskludix li, f’każijiet partikolari, dan it-teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ
tal-membri ta’ assoċjazzjoni jista’ wkoll ikun possibbli anki jekk din ta’ l-aħħar ma jkollhiex, formalment, il-poter li torbot
lill-membri tagħha, fid-dawl tan-nuqqas ta’ regoli interni li jagħtuha tali kapaċità. Il-fakultà tal-Kummissjoni li timponi
multi ta’ ammont xieraq għall-ksur in kwistjoni tista’, inkella, tkun kompromessa, inkwantu assoċjazzjonijiet li għandhom
dħul mill-bejgħ żgħir ħafna iżda li jgħaqqdu, mingħajr ma jkunu jistgħu jorbtuhom formalment, numru għoli ta’ impriżi li,
flimkien, jiksbu dħul mill-bejgħ importanti, ma jistgħux jiġu ssanzjonati ħlief b’multi mnaqqsa ħafna, anki jekk il-ksur imwettaq
minn dawn seta’ jkollu influwenza kunsiderevoli fis-swieq in kwistjoni. Barra minn dan, din iċ-ċirkustanza tmur kontra l-bżonn
li jiġi assigurat l-effett dissważiv tas-sanzjonijet kontra l-ksur tar-regoli ta’ kompetizzjoni Komunitarji.
319   Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li ċirkustanzi speċifiċi oħra, minbarra l-eżistenza ta’ regoli interni
li jippermettu lill-assoċjazzjoni torbot lill-membri tagħha, jistgħu jiġġustifikaw it-teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul mill-bejgħ
akkumulat tal-membri ta’ l-assoċjazzjoni in kwistjoni. B’mod partikolari, dan japplika għal każijiet fejn il-ksur imwettaq
minn assoċjazzjoni jirrigwarda l-attivitajiet tal-membri tagħha u fejn il-prattiki antikompetittivi in kwistjoni huma mwettqa
mill-assoċjazzjoni direttament għall-benefiċċju ta’ dawn ta’ l-aħħar u b’kooperazzjoni magħhom, peress li l-assoċjazzjoni
m’għandhiex interessi oġġettivi li għandhom natura awtonoma meta mqabbla ma’ dawk tal-membri tagħha. Minkejja li, f’uħud minn
dawn il-każijiet, il-Kummissjoni tista’ eventwalment, minbarra li tippenalizza lill-assoċjazzjoni in kwistjoni, timponi multi
individwali fuq kull waħda mill-impriżi membri, dan jista’ jkun fil-fatt partikolarment diffiċli, jekk mhux impossibli, meta
n-numru ta’ dawn ikun għoli ħafna.
320   L-ewwel nett, f’din il-kawża, għandu jiġi osservat li l-federazzjonijiet rikorrenti għandhom bħala missjoni fundamentali li
jiddefendu u li jirrappreżentaw l-interessi tal-membri bażi tagħhom, jiġifieri operaturi agrikoli, gruppi ta’ kooperattivi
u biċċeriji. B’hekk, fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, il-FNSEA għandha bħala għan li tirrappreżenta u tiddefendi l-interessi tal-professjoni agrikola u, għal dan il-għan, torganizza,
tikkoordina u tarmonizza l-interessi professjonali kollha ta’ l-operaturi agrikoli membri tas-sindakati bażi (Artikolu 8 ta’
l-istatuti); il-FNB għandha bħala għan l-organizzazzjoni, ir-rappreżentazzjoni u d-difiża ta’ interessi komuni tal-produtturi
kollha ta’ l-annimali ta’ l-ispeċji ta’ l-ifrat (Artikolu 7 ta’ l-istatuti tagħha); il-FNPL għandha bħala għan il-koordinazzjoni,
l-organizzazzjoni, ir-rappreżentazzjoni u d-difiża ta’ l-interessi tal-produtturi kollha tal-ħalib u tal-prodotti tal-ħalib
(Artikolu 6 ta’ l-istatuti tagħha); fl-aħħar nett, il-JA għandhom b’mod partikolari bħala għan li jirrappreżentaw lill-agrikolturi
żgħażagħ u li jiddefendu l-interessi tagħhom (Artikolu 6 ta’ l-istatuti tagħha). F’dak li jikkonċerna r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, skond l-Artikolu 2(1) ta’ l-istatuti tagħha, hija għandha bħala missjoni, b’mod partikolari li tiżgura d-difiża morali u
professjonali tal-membri tagħha, fosthom il-gruppi ta’ produtturi ta’ l-annimali u s-sussidjarji tagħhom li joqtlu l-annimali.
321   It-tieni nett, il-ftehim ikkontestat ma kienx jirrigwarda l-attività tar-rikorrenti nfushom iżda dik tal-membri bażi tagħhom.
Fil-fatt, ir-rikorrenti la jbiegħu, la jixtru, u lanqas jimportaw laħam ta’ l-ifrat. Għaldaqstant huma mhumiex ikkonċernati
direttament la mill-impenn ta’ sospensjoni ta’ importazzjonijiet u lanqas mill-istabbiliment ta’ struttura ta’ prezzijiet
minimi. Il-miżuri stabbiliti fil-ftehim ikkontestat jaffettwaw biss il-membri bażi tar-rikorrenti, li barra minn dan, huma
dawk li kellhom jimplementawhom.
322   It-tielet nett, għandu jiġi osservat li l-ftehim ikkontestat ġie konkluż direttament għall-benefiċċju tal-membri bażi tar-rikorrenti.
Fil-fatt, l-ewwel nett, fir-rigward tal-federazzjonijiet ta’ operaturi agrikoli, il-ftehim kellu bħala għan li jippermetti
lill-membri tagħhom li jrabbu l-ifrat li jbiegħu l-produzzjoni tagħhom u li jiksbu prezzijiet remunerattivi, sabiex jiffaċċjaw
il-kriżi tas-settur fiż-żmien tal-fatti in kwistjoni. F’dak li jikkonċerna, it-tieni nett, il-federazzjonijiet tal-biċċiera,
għandu jitqies li, jekk il-miżuri adottati, jiġifieri l-iffissar ta’ prezzijiet minimi u s-sospensjoni jew limitazzjoni ta’
l-importazzjonijiet, jistgħu jidhru potenzjalment kuntrarji għall-interessi tal-biċċeriji, inkwantu huma setgħu jinvolvu żjieda
fl-ispejjeż ta’ operat tagħhom, xorta jibqa’ l-fatt li l-konlużjoni tal-ftehim ikkontestat kellu bħala għan, fil-kuntest tat-tensjoni
f’din il-kawża, li jippermetti lil dawn l-impriżi li jibdew mill-ġdid bl-attività tagħhom u li jnaqqsu, sa ċertu punt, it-theddid
kontrihom. B’hekk, dan il-ftehim jipprovdi espliċitament li l-federazzjonijiet li jirrappreżentaw il-biċċiera kkonkludew il-ftehim
"[s]abiex jinfetħu mill-ġdid il-biċċeriji".
323   Ir-raba’ nett, għandu jiġi osservat li, kif ġie indikat, il-ftehim ikkontestat ġie implementat b’mod partikolari bil-konklużjoni
ta’ ftehim lokali bejn federazzjonijiet dipartimentali u sindakati lokali agrikoli – jiġifieri membri tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 – u tal-biċċeriji (ara l-punti 112 sa 115 iktar ‘il fuq). Barra minn dan, il-verifika tar-rispett u ta’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet
tal-ftehim spiss saret permezz ta’ azzjonijiet konkreti ta’ gruppi ta’ dawk li jrabbu.
324   F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li, f’dan il-każ, kien hemm ġustifikazzjoni għal kunsiderazzjoni
tad-dħul mill-bejgħ tal-membri bażi tar-rikorrenti sabiex jiġi kklakulat il-limitu massimu ta’ 10 % skond l-Artikolu 15(2)
tar-Regolament Nru 17. B’mod partikolari, id-dħul mill-bejgħ biss ta’ dawn kien jikkostitwixxi indikazzjoni xierqa, f’dan
il-każ, tal-poter ekonomiku tar-rikorrenti u għaldaqstant ta’ l-influwenza li setgħu jeżerċitaw fuq is-swieq in kwistjoni.
325   Din il-possibbiltà li jittieħed in kunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri bażi tar-rikorrenti għandha madankollu tiġi
limitata, f’dan il-każ, għal dawk fost il-membri tagħhom li kienu attivi fis-swieq affettwati mill-ksur issanzjonat fid-deċiżjoni
kkontestata, jiġifieri dawk li jrabbu l-ifrat, il-biċċeriji u dawk li jipproċessaw il-laħam. Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat
li, minbarra l-FNB u, f’miżura inqas, il-FNPL, parti żgħira biss mill-membri diretti jew indiretti tar-rikorrenti kellha interessi
fis-settur tat-trobbija ta’ l-ifrat, fil-każ tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, jew tal-biċċerija ta’ l-ifrat, fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03. Fil-fatt, il-ftehim ma kienx jirrigwarda l-attività tal-membri tar-rikorrenti li ma kinux attivi fis-swieq ta’ l-ifrat,
huwa ma ġiex konkluż għall-benfiċċju ta’ dawn, u dawn il-membri probabbilment ma pparteċipawx fl-implementazzjoni tal-miżuri
kkontestati. Konsegwentement, id-dħul mill-bejgħ tagħhom ma jistax jintuża, f’dan il-każ, għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu
ta’              10 %.
326   Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk l-ammonti tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti fid-deċiżjoni
kkontestata qabżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ stabbilit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17.
327   B’hekk, f’dak li jikkonċerna r-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, jirriżulta mill-istimi li hija pprovdiet fl-ittra tagħha tas-27 ta’ Jannar 2003 lill-Kummissjoni li l-multa li ġiet imposta
fuqha tirrappreżenta bejn 0.05 u 0.2 % tad-dħul mill-bejgħ fl-2002 tal-kooperattivi tal-biċċeriji u ta’ proċessar li huma
membri tagħha, skond jekk jiġux meħuda jew le in kunsiderazzjoni l-impriżi li huma membri kemm tar-rikorrenti kif ukoll tas-Syndical
national de l’industrie des viandes (SNIV), is-sindakat speċjalizzat li jgħaqqad l-impriżi industrijali l-kbar tas-settur.
328   Fir-rigward tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, il-Qorti tal-Prim’Istanza m’għandhiex informazzjoni preċiża dwar id-dħul mill-bejgħ ta’ dawk li jrabbu l-ifrat li huma membri
ta’ l-imsemmija rikorrenti. Fil-fatt, ir-rikorrenti, qabel kollox, fuq talba tal-Kummissjoni, waqt il-proċedura amministrattiva,
u, imbagħad, tal-Qorti tal-Prim’Istanza, f’din il-kawża, sostnew li ma setgħux jippreżentaw id-dħul mill-bejgħ, imqar approssimattiv,
ta’ dawk il-membri tagħhom li jrabbu. Ir-rikorrenti lanqas ma kienu f’pożizzjoni li jindikaw lill-Qorti tal-Prim’Istanza n-numru
ta’ dawk li jrabbu l-ifrat li huma membri bażi, rispettivament, tal-FNSEA u tal-JA, u sostnew li l-FNB u l-FNPL m’għandhomx,
strettament, membri bażi.
329   Madankollu, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 indikaw li, fl-2002, id-dħul mill-bejgħ fi Franza marbut mal-produzzjoni tas-settur ta’ l-ifrat adulti kien ta’ 4 552 biljun
EUR u li dak li jirrigwarda l-biċċeriji ta’ l-ifrat adulti kien ta’ 3 430 biljun EUR Jekk tiġi kkunsidrata l-iżgħar waħda
fost dawn iċ-ċifri, għandu jiġi konkluż li l-multi imposti fuq ir-rikorrenti ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ
tal-membri tagħhom li jrabbu l-ifrat jekk dawn jirrappreżentaw almenu          3.5 % għall-FNSEA, 0.42 % għall-FNB, 0.18 %
għall-JA u 0.42 % għall-FNPL tad-dħul mill-bejgħ globali. L-ebda waħda mir-rikorrenti ma tikkontesta li l-membri tagħha jirrappreżentaw
parti sinjifikattiva tad-dħul mill-bejgħ marbuta mal-biċċeriji ta’ l-ifrat adulti fi Franza. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza
tfakkar li, bħala tweġiba għal domanda magħmula mill-imħallef għall-proċeduri sommarji, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ammettew il-possibbiltà li l-membri tal-FNSEA setgħu jirrappreżentaw madwar 50 % tal-240 000 operatur agrikolu li għandhom
iktar minn ħamest ifrat adulti fi Franza (id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Jannar 2004, FNSEA
et
vs Il-Kummissjoni, T‑245/03 R, Ġabra p. II‑271, punt 89).
330   Il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li ġie stabbilit suffiċjentement, f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-multi imposti fuq ir-rikorrenti
fil-kawża T‑245/03 ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-membri rispettivi tagħhom.
331   Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’ bl-argument tar-rikorrenti li jgħid li, peressi li l-membri tagħhom huma komuni,
il-Kummissjoni kellha tieħu in kunsiderazzjoni, għal kull federazzjoni, l-akkumulazzjoni tad-dħul ta’ dawk li jrabbu li huma
membri ta’ din biss. Effettivament, kif isostnu r-rikorrenti, dawk kollha li jrabbu li huma membri diretti jew indiretti tal-FNB,
tal-FNPL jew tal-JA huma, fl-istess ħin, membri indiretti tal-FNSEA. Madankollu, għall-finijiet tal-verifika tar-rispett tal-limitu
ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, huwa biżżejjed f’dan il-każ li l-ammont akkumulat tal-multi imposti fuq l-erba’ rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ikun taħt l-10 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ dawk li jrabbu li huma membri bażi tal-FNSEA, il-federazzjoni li tgħaqqad it-tliet
federazzjonijiet rikorrenti l-oħra. Sabiex dan il-limitu ma jinqabiżx f’din il-kawża, ikun biżżejjed li d-dħul mill-bejgħ
ta’ dawk li jrabbu li huma membri bażi tal-FNSEA jirrappreżenta almenu 4.52 % tad-dħul mill-bejgħ marbut mal-biċċeriji ta’
l-ifrat adulti fi Franza. Għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li dan huwa l-każ f’din il-kawża.
332   Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ma jistgħux jibbażaw iktar ruħhom fuq l-argument li l-FNB u l-FNPL m’għandhomx, strettament, membri bażi, inkwantu l-ebda
agrikoltur ma huwa membru tagħhom, direttament jew indirettament. Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li dawn il-federazzjonijiet
jirċievu kontribuzzjonijiet mingħand federazzjonijiet dipartimentali (skond, rispettivament, in-numru totali ta’ bhejjem tad-dipartiment
u skond il-litri ta’ ħalib prodott f’dan). Dawn il-federazzjonijiet dipartimentali jgħaqqdu sindakati lokali, li tagħhom huma
membri dawk li jrabbu. Għaldaqstant, dawk li jrabbu l-ifrat jistgħu, għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu ta’ 10 % tad-dħul
mill-bejgħ, jiġu kkunsidrati bħala membri bażi tal-FNB u tal-FNPL, bl-istess mod li huma kkunsidrati bħala membri bażi tal-FNSEA.
333   Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonkludi li l-multi imposti fuq ir-rikorrenti
fid-deċiżjoni kkontestata ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tal-membri rispettivi tagħhom.
334   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
E –
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ non akkumulazzjoni tas-sanzjonijet
1.     L-argumenti tal-partijiet
335   Ir-rikorrenti josservaw li l-prinċipju ta’ non akkumulazzjoni  tas-sanzjonijet jew
ne bis in idem
jipprojbixxi li persuna tkun tista’ tiġi ssanzjonata diversi drabi għal fatt wieħed. Dan il-prinċipju, li jinsab fl-Artikolu
4 tal-Protokoll Nru 7 tal-KEDB, huwa ta’ applikazzjoni kostanti, fid-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni (is-sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja ta’ l-14 ta’ Diċembru 1972, Boehringer Mannheim vs Il-Kummissjoni, 7/72, Ġabra p. 1281, punt 3) u jikkostitwixxi
prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl
Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P sa C‑252/99 P u C‑254/99 P, Ġabra p. I‑8375, punt 59).
336   Ir-rikorrenti jsostnu li d-deċiżjoni kkontestata ssanzjonat diversi drabi l-istess persuni għall-istess ksur, inkwantu l-FNB,
il-JA u l-FNPL huma membri tal-FNSEA. Il-persuni fiżiċi li jrabbu l-ifrat li kienu membri fuq livell lokali tas-sindakati
lokali jistgħu indirettament jiġu marbuta mal-FNSEA u mal-FNB, kif ukoll mal-FNPL (ladarba huma proprjetarji ta’ baqar li
jipproduċu l-ħalib) u fl-aħħar nett għall-JA (jekk huma għandhom inqas minn 35 sena). Bl-istess mod, x’uħud mill-membri, tar-rikorrenti
fil-kawża T‑217/03 huma wkoll membri tal-FNSEA. Minħabba f’hekk, dawn il-persuni huma imposti indirettament diversi multi, filwaqt li l-Kummissjoni
tista’ takkużahom biss, indirettament, b’fatt wieħed u identiku. Ir-rikorrenti jikkontestaw l-argument tal-Kummissjoni li
l-prinċipju
ne bis in idem
ma jistax jiġi applikat fil-kawża minħabba l-eżistenza ta’ proċedura unika. F’dan il-każ, il-proċeduri paralleli mibdija
mill-Kummissjoni kontra r-rikorrenti ikkawżaw ripetizzjoni tas-sanzjonijet fil-konfront tagħhom. Barra minn dan, ma tistax
tiġi ristretta l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju għall-impriżi akkużati għall-istess ksur minn diversi awtoritajiet tal-kompetizzjoni.
337   Barra minn dan, ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 jikkonstataw li l-Kummissjoni, fl-iffissar ta’ l-ammont bażi tal-multi, ibbażat ruħha fuq ir-rapport li jeżisti bejn l-ammont
tal-kontribuzzjonijiet annwali li tirċievi l-FNSEA u dawk li tirċievi kull federazzjoni oħra in kwistjoni. Il-proporzjonijiet
ikkunsidrati mhumiex eżatti, peress li l-FNB u l-FNPL jgħaddu lill-FNSEA parti mill-kontribuzzjonijiet annwali li jirċievu
(jiġifieri, fl-2001, madwar 10 %, li jikkorrispondi għall-60 979 EUR, għall-FNB, u 15 %, li jirrappreżenta 181 670 EUR, għall-FNPL).
Għaldaqstant, il-proporzjonijiet ikkunsidrati għandhom jiġu mnaqqsa bl-ammont dovut.
338   Ir-Repubblika Franċiża tosserva li ma jistax jiġi kkontestat, f’dan il-każ, li persuni fiżiċi huma membri ta’ diversi federazzjonijiet,
imqar minħabba l-fatt li ċerti federazzjonijiet huma membri tal-FNSEA, u għaldaqstant li dawn il-persuni ġew imposti darbtejn
b’multi għall-istess ksur fid-dritt tal-kompetizzjoni. Dan ifisser li huma jiġu imposti multa eċċessiva u jammonta għal ksur
tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
339   Il-Kummissjoni tosserva li, fil-ġurisprudenza Komunitarja, il-prinċipju
ne bis in idem
japplika għal każijiet fejn impriża ssanzjonata (jew li tista’ tiġi ssanzjonata) fuq il-livell Komunitarju għal ksur tar-regoli
tal-kompetizzjoni ġiet ukoll issanzjonata (jew tista’ tiġi ssanzjonata), fi proċedura oħra, f’pajjiż terz jew fi Stat Membru
ieħor (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Frar 1969, Wilhelm
et
, 14/68, Ġabra p. 1, u Boehringer Mannheim vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq). Skond il-Kummissjoni, is-sempliċi identità
tal-fatti mhijiex biżżejjed sabiex tiġġustifika l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju, għaliex hemm ukoll il-bżonn li l-partijiet
ikunu identiċi. F’dan il-każ, kull federazzjoni kienet involuta minħabba l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur, kull waħda, permezz
ta’ l-influwenza tagħha fuq is-suq, li hija neċessarja għall-effikaċja tal-ftehim. Il-fatt li ċerti persuni huma membri ta’
diversi federazzjonijiet minn dawn ma jneħħi xejn mill-fatt li kull waħda mir-rikorrenti ħadet parti fil-ftehim. Fl-aħħar
nett, il-proporzjonalità tal-multi imposti fuq diversi federazzjonijiet li għandhom membri komuni hija assigurata permezz
tal-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, iżda ma tistax twassal għal immunità ta’ dawn il-membri.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
340   Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-prinċipju
ne bis in idem
jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt komunitarju li l-imħallef għandu jassigura li jiġi rispettat. Fil-qasam tad-dritt
komunitarju tal-kompetizzjoni, dan il-prinċipju jipprojbixxi li impriża tiġi kkundannata jew li jittieħdu proċedimenti kontriha
mill-ġdid mill-Kummissjoni minħabba aġir anti-kompettitiv li għalih hija ġiet issanzjonata jew li għalih ġiet iddikjarata
mhux responsabbli permezz ta’ deċiżjoni finali preċedenti tal-Kummissjoni (is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-9 ta’
Lulju 2003, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, T‑224/00, Ġabra p. II‑2597, punti 85 u 86, u tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punti 130 u 131). L-applikazzjoni tal-prinċipju
ne bis in idem
huwa suġġett għal tliet kundizzjonijiet ta’ identità tal-fatti, unità ta’ min jikser il-liġi u unità ta’ l-interess legali
protett. Dan il-prinċipju jipprojbixxi għaldaqstant li l-istess persuna tiġi ssanzjonata għal iktar minn darba għall-istess
aġir illegali sabiex jiġi protett l-istess assi legali (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg
Portland
et
vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u P, Ġabra p. I‑123, punt 338).
341   F’din il-kawża, il-Kummissjoni ssanzjonat lill-federazzjonijiet rikorrenti minħabba l-parteċipazzjoni u l-livell ta’ responsabbiltà
ta’ kull waħda mill-federazzjonijiet fil-ksur (ara l-premessa 169 u l-Artikoli 1 u 3 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-fatt,
ir-rikorrenti kollha pparteċipaw, anki jekk b’intensità u involviment differenti, fil-ksur issanzjonat bid-deċiżjoni kkontestata.
B’mod partikolari, il-federazzjonijiet rikorrenti kollha ffirmaw il-ftehim ta’ l-24 ta’ Ottubru 2001. Għaldaqstant, il-Kummissjoni
setgħat leġittimament tippenalizza kull federazzjoni li ħadet sehem fil-ftehim ikkontestat billi bbażat ruħha fuq ir-rwol
individwali ta’ kull waħda kellha fl-iffirmar u fl-applikazzjoni ta’ l-imsemmi ftehim u fuq iċ-ċirkustanzi attenwanti u aggravanti
rispettivi ta’ kull wieħed minnhom.
342   Din il-konklużjoni ma tistax tiġi mwaqqa’, kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti fil-kawża T‑245/03, bil-fatt li l-FNB, il-FNPL u l-JA huma membri tal-FNSEA. Fil-fatt, dawn il-federazzjonijiet għandhom personalità ġuridika
indipendenti, baġits separati u għanijiet li mhux dejjem jaqblu. B’hekk, huma jikkonkludu l-azzjonijiet sindakali rispettivi
tagħhom sabiex jiddefendu l-interessi speċifiċi tagħhom (ara punt 320 iktar ‘il fuq). Il-fatt li, f’din il-kawża, dawn il-federazzjonijiet
fil-biċċa l-kbira kkoordinaw l-azzjoni tagħhom, kif ukoll dik tal-membri rispettivi tagħhom, għal għanijiet komuni ma jistax
jeżenta lil kull waħda minn dawn il-federazzjonijiet mir-responsabbiltà rispettiva tagħhom fil-ksur.
343   Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li donnhom qed isostnu r-rikorrenti, id-deċiżjoni kkontestata ma imponietx multi fuq
il-membri bażiċi tagħhom, diretti jew indiretti. Fil-fatt, il-fatt li jittieħed in kunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri
ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi fid-determinazzjoni tal-limitu ta’ 10 % ma jfissirx li multa ġiet imposta fuqhom, u lanqas,
minnu nnifsu, li l-assoċjazzjoni in kwistjoni għandha l-obbligu li tgħaddi fuq il-membri tagħha l-piż ta’ din il-multa (is-sentenza
CB u Europay vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 139). Peress li l-operaturi agrikoli individwali li huma membri
indiretti tal-federazzjonijiet rikorrenti fil-kawża T‑245/03 ma ġewx issanzjonati fid-deċiżjoni kkontestata, ma jistax jiġi kkunsidrat li l-fatt li l-membri bażi tal-FNB, tal-FNPL u
tal-JA jiġifieri wkoll membri tal-FNSEA jipprekludi lill-Kummissjoni milli tissanzjona individwalment kull waħda minn dawn
il-federazzjonijiet.
A fortiori
, mhuwiex rilevanti li x’uħud mill-membri tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 huma wkoll membri tal-FNSEA.
344   Minn dan isegwi li, f’dan il-każ, l-identiċità bejn min wettaq il-ksur kienet nieqsa, inkwantu d-deċiżjoni kkontestata ma
tippenalizzax diversi drabi l-istess entitajiet jew l-istess persuni għall-istess fatti. Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż
li l-prinċipju
ne bis in idem
ma ġiex ippreġudikat. Bl-istess mod, peress li l-membri diretti jew indiretti, tar-rikorrenti ma ġewx suġġetti għal multi
darbtejn għall-istess ksur, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Repubblika Franċiża, lanqas ma kien hemm, f’din il-kawża,
ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
345   Barra minn hekk, għandhom jiġu miċħuda l-argumenti tar-rikorrenti fil-kawża T‑245/03 li jgħidu li l-Kummissjoni, fil-mument ta’ l-iffissar ta’ l-ammont bażi tal-multi, ikkalkulat żbaljatament ir-rapport eżistenti
bejn l-ammont tal-kontribuzzjonijiet annwali li tirċievi l-FNSEA u dak tal-kontribuzzjonijiet imħallsa lill-FNB u lill-FNPL.
B’mod partikolari, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, il-Kummissjoni ma kinitx marbuta li taġġusta ċ-ċifri tal-FNB
u tal-FNPL billi tneħħi minn dawn l-ammonti l-kontribuzzjonijiet imħallsa minn din lill-FNSEA. Fil-fatt, peress li l-ammont
ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet ttieħed in kunsiderazzjoni bħala indikatur oġġettiv ta’ l-importanza relattiva ta’ kull federazzjoni,
il-Kummissjoni kellha d-dritt li tikkunsidra li ċ-ċifri rilevanti kienu dawk tal-kontribuzzjonijiet globali rispettivi tagħhom,
li jirreflettu l-livell ta’ rappreżentanza ta’ kull rikorrenti.
346   Konsegwentement, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
F –
Fuq is-sitt motiv ibbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni fit-teħid in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi previsti mill-Artikolu
5(b) tal-linji gwida
1.     L-argumenti tal-partijiet
347   Ir-rikorrenti fil-kawża T-217/03 isostnu li t-tnaqqis ta’ 60 % adottat mill-Kummissjoni, skond il-punt 5(b) tal-linji gwida, sabiex tieħu in kunsiderazzjoni
l-kuntest partikolari tal-kriżi ta’ l-ifrat kellu jiġi applikat fuq l-ammont bażi tal-multa, u mhux fuq is-somma li tirriżulta
mill-applikazzjoni fuq dan taż-żjidiet u tnaqqis li jikkorrispondi, rispettivament, għaċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti.
Ma teżisti l-ebda ġustifikazzjoni sabiex issir deroga mill-prinċipju ta’ determinazzjoni tal-multi, li jinsab fil-punt 2 tal-linji
gwida, li jikkonsisti fil-kalkolu ta’ l-ammont bażi u fit-tnaqqis jew iż-żjieda tiegħu permezz ta’ perċentwali. Sussidjarjament,
ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kellha tieħu in kunsiderazzjoni t-teħid in kunsiderazzjoni tal-kuntest ekonomiku bħala
ċirkustanza attenwanti, kif hija għamlet f’kawżi oħra.
348   Ir-rikorrenti fil-kawża T-245/03 isostnu, min-naħa tagħhom, li l-Kummissjoni, meta applikat il-punt 5(b) tal-linji gwida, ma ġibditx il-konklużjonijiet xierqa
miċ-ċirkustanzi li ġejjin, esposti fid-deċiżjoni kkontestata (ara l-premessi 181 u 184): l-ewwel nett, in-nuqqas ta’ għan
ta’ lukru tar-rikorrenti; it-tieni nett, il-fatti speċifiċi marbuta mal-prodott agrikolu in kwistjoni; it-tielet nett, il-fatt
li l-Kummissjoni ssanzjonat għall-ewwel darba akkordju konkluż esklużivament bejn il-federazzjonijiet fir-rigward ta’ prodott
agrikolu bażi li jinvolvi tnejn mill-ħoloq tal-katina ta’ produzzjoni; ir-raba’ nett, l-elementi speċifiċi tal-kuntest ta’
kriżi eċċezzjonali. Ir-rikorrenti josservaw f’dan ir-rigward li l-awtoritajiet ta’ kompetizzjoni tar-Renju Unit, fid-deċiżjoni
tat-3 ta’ Frar 2003, ma imponewx multi fuq assoċjazzjoni ta’ produtturi tal-laħam ta’ l-ifrat ta’ l-Irlanda ta’ Fuq li kkonkludew
ftehim fuq il-prezzijiet, fid-dawl tal-kuntest li fih din kienet interveniet, li wkoll kien affettwat mill-kriżi tal-
mad cow disease
u mill-epidemija tal-marda ta’ l-ilsien u d-dwiefer. Ir-rikorrenti josservaw li, f’dan il-każ, elementi bħal dawn ma wasslux
lill-Kummissjoni sabiex tadatta adegwatament il-multi, u l-ammonti finali baqgħu eċċessivi.
349   Il-Kummissjoni ssostni li t-teżi tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 fuq il-metodu ta’ kalkolu tat-tnaqqis relata maċ-ċirkustanzi previsti fil-punt 5(b) tal-linji gwida ma tirrispettax kemm
l-ittra kif ukoll l-ispirtu ta’ dawn il-linji gwida. L-ilment li l-kuntest ekonomiku kellu jittieħed in kusniderazzjoni bħala
ċirkustanza attenwanti jikkostitwixxi motiv ġdid u għaldaqstant inammissibbli. Fir-rigward ta’ l-argumenti tar-rikorrenti
fil-kawża T-245/03, il-Kummissjoni tosserva li t-tnaqqis ta’ multa b’60 % mogħtija f’dan il-każ m’għandux ekwivalenti fil-prattika preċedenti
tagħha.
2.     Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
350   Il-punt 5(b) tal-linji gwida jipprovdi:
"Jiddependi miċ-ċirkustanzi, għandha tittieħed kunsiderazzjoni, meta jsiru l-kalkolazzjoniet imsemmija hawn fuq, ta’ ċerti
fatturi oġġettivi bħal kuntest ekonomiku speċifiku, kull benefiċċju ekonomiku jew finanzjarju magħmul mill-awturi ta’ l-offiżi
[…], il-karatteristiċi speċifiċi ta’ l-impriżi in kwistjoni u l-kapaċità reali tagħhom li jħallsu f’kuntest soċjali speċifiku,
u l-multi għandhom jiġu emendati kif xieraq."
351   F’dan il-każ, il-Kummissjoni kkunsidrat il-kuntest ekonomiku tal-kawża, milqut b’mod partikolari mill-kriżi gravi tas-settur
ta’ l-ifrat, u applikat tnaqqis ta’ 60 % għall-ammont li jirriżulta minn żjieda jew minn tnaqqis ta’ l-ammont bażi tal-multi
minħabba fiċ-ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti meħuda in kunsiderazzjoni.
352   L-ewwel nett, għandu tiġi miċħuda t-teżi tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03 li tgħid li dan it-tnaqqis ta’ 60 % kellu jiġi applikat għall-ammont bażi tal-multa u mhux għall-ammont diġà miżjud u mnaqqas
minħabba ċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti kkunsidrati. Fil-fatt, il-linji gwida jirrigwardaw ċirkustanzi aggravanti jew
attenwanti, rispettivament, fil-punti 2 u 3, li jipprovdu li l-"ammont bażiku se jiżdied" u l-"l-ammont bażiku se jitnaqqas".
Min-naħa l-oħra, il-punt 5(b) jipprovdi li ċirkustanzi oħra huma kkunsidrati "meta jsiru l-kalkolazzjoniet imsemmija hawn
fuq" u jipprovdi li jservu sabiex "l-multi […] jiġu emendati kif xieraq". Għaldaqstant għandu jiġi konkluż li l-mod ta’ kalkolu
użat mill-Kummissjoni rrispetta d-dispożizzjonijiet tal-linji gwida.
353   It-tieni nett, fir-rigward ta’ l-argument sussidjarju tar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03, li jgħid li l-kuntest ekonomiku kellu jittieħed in kunsiderazzjoni bħala ċirkustanza attenwanti, għandu jiġi kkonstatat
li huwa ġie invokat biss fl-istadju tar-replika u li, għaldaqstant, huwa jikkostitwixxi motiv ġdid u għaldaqstant għandu jiġi
miċħud, skond l-Artikolu 48(2) tar-Regoli ta’ Proċedura. F’kull każ, għandu jiġi osservat li l-punt 5(b) tal-linji gwida jirreferi
espliċitament għat-teħid in kunsiderazzjoni tal-kuntest ekonomiku partikolari ta’ kawża u li, min-naħa l-oħra, dan il-kriterju
mhuwiex espliċitament imsemmi fil-punt 3 tal-linji gwida, li jirreferi għaċ-ċirkustanzi attenwanti. Għaldaqstant, għandu jiġi
konkluż li l-Kummissjoni ma wettqietx żball meta kkunsidrat il-kuntest ekonomiku tal-kawża skond il-punt 5(b) tal-linji gwida
u mhux skond iċ-ċirkustanzi attenwanti, kif xtaqet ir-rikorrenti.
354   It-tielet nett, f’dak li jikkonċerna, ir-rinviju għad-deċiżjoni ta’ l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tar-Renju Unit tat-3
ta’ Frar 2003, biżżejjed jiġi mfakkar li l-Kummissjoni ma tistax tiġi marbuta, fl-evalwazzjoni tagħha taċ-ċirkustanzi tal-kawża,
bid-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet nazzjonali f’kawżi ftit jew wisq simili.
355   Fl-aħħar nett, fir-raba’ nett, għandha tingħata risposta għall-argumenti tar-rikorrenti li l-Kummissjoni ma ġibditx il-konklużjonijiet
xierqa taċ-ċirkustanzi tal-kawża u kellha, skond il-punt 5(b) tal-linji gwida, tnaqqas iktar il-multi.
356   Għandu jiġi osservat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni b’mod partikolari kkunsidrat, fl-applikazzjoni ta’ din
id-dispożizzjoni, il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata kienet tissanzjona għall-ewwel darba akkordju konkluż esklużivament bejn
federazzjonijiet ta’ sindakati, li jirrigwarda prodott agrikolu bażi u li jinvolvi tnejn mill-ħoloq tal-katina ta’ produzzjoni,
kif ukoll il-kuntest ekonomiku partikolari tal-kawża, li jmur lil hinn mis-sempliċi tnaqqis fil-prezzijiet jew mill-eżistenza
ta’ marda magħrufa sew. Dan il-kuntest ekonomiku huwa kkaratterizzat mill-elementi li ġejjin: l-ewwel nett, it-tnaqqis fil-konsum
tal-laħam ta’ l-ifrat, b’mod partikolari wara l-kriżi tal-
mad cow disease
, li laqtet settur li diġà kien f’sitwazzjoni diffiċli; it-tieni nett, l-istabbiliment mill-awtoritajiet Komunitarji u nazzjonali
ta’ miżuri ta’ intervent intiżi sabiex jistabbilixxu mill-ġdid l-ekwilibriju fis-suq tal-laħam ta’ l-ifrat; it-tielet nett,
is-sitwazzjoni ta’ telf ta’ fiduċja tal-konsumaturi marbuta mal-biża’ dwar il-marda tal-
mad cow disease
; ir-raba’ nett, is-sitwazzjoni ta’ l-agrikolturi li, minkejja l-miżuri Komunitarji ta’ aġġustament applikati minn Franza,
jinsabu quddiem prezzijiet ta’ baqar fid-dħul fil-biċċerija li qed jerġgħu jonqsu, filwaqt li l-prezzijiet għall-konsum baqgħu,
min-naħa tagħhom, stabbli (premessi 181 sa 185 tad-deċiżjoni kkontestata)
.
357   Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi kollha, il-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti lir-rikorrenti tnaqqis ta’ 60 % ta’ l-ammont ta’
multi, skond il-punt 5(b) tal-linji gwida.
358   Għandu jiġi mfakkar li, minkejja li l-Kummissjoni tiddisponi minn setgħa diskrezzjonali fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi,
il-Qorti tal-Prim’Istanza tiddeċiedi, skond l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 17, b’kompetenza assoluta fis-sens ta’ l-Artikolu 229 KE fuq ir-rikorsi ppreżentati mid-deċiżjonijiet li bihom il-Kummissjoni tiffissa multa u tista’, konsegwentement, tħassar, tnaqqas
jew iżżid il-multa imposta.
359   F’dan il-każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li d-diversi ċirkustanzi identifikati u kkunsidrati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni
kkontestata, skond il-punt 5(b) tal-linji gwida, huma ta’ natura eċċezzjonali ħafna. Din in-natura eċċezzjonali tirriżulta
kemm mill-karatteristiċi partikolari tar-rikorrenti u mill-missjonijiet u setturi ta’ attività rispettivi tagħhom, kif ukoll,
b’mod iktar partikolari, miċ-ċirkustanzi tal-kuntest ekonomiku partikolari tal-kawża.
360   Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li t-tnaqqis ta’ 60 % tal-multi deċiż mill-Kummissjoni skond il-punt 5(b) tal-linji gwida,
minkejja li huwa importanti, ma jiħux biżżejjed in kunsiderazzjoni n-natura eċċezzjonali ta’ dawn iċ-ċirkustanzi kollha.
361   Għaldaqstant, sabiex tieħu in kunsiderazzjoni bis-sħiħ u korrettament iċ-ċirkustanzi kollha identifikati mill-Kummissjoni
fid-deċiżjoni kkontestata u fid-dawl tal-fatt li hija l-ewwel darba li l-Kummissjoni tissanzjona dan it-tip ta’ aġir antikompetittiv,
il-Qorti tal-Prim’Istanza, fl-eżerċizzju ta’ setgħa assoluta tagħha ta’ ġurisdizzjoni, tqis li huwa xieraq li tistabbilixxi
għal 70 % il-perċentwali ta’ tnaqqis tal-multi mogħti lir-rikorrenti skond il-punt 5(b) tal-linji gwida.
III –
Fuq il-metodu tal-kalkolu u l-ammont finali tal-multa
362   Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet, fil-punti 241 u 245 iktar ‘il fuq, li l-Kummissjoni naqset, fid-deċiżjoni kkontestata,
milli twettaq l-obbligi ta’ motivazzjoni tagħha, għalhiex hija ma indikatx li kienet użat id-dħul mill-bejgħ tal-membri bażi
tar-rikorrenti għall-kalkolu ta’ ammont li ma jaqbiżx il-limitu ta’ 10 % skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, u lanqas
ma esponiet iċ-ċirkustanzi li jippermettulha li tieħu in kunsiderazzjoni dan id-dħul mill-bejgħ akkumulat. Madankollu għandu
jiġi osservat li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, fil-punti 324 u 325 iktar ‘il fuq, li l-Kummissjoni kellha d-dritt, f’dan
il-każ, li tieħu in kunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-membri ta’ bażi tar-rikorrenti sabiex tikkalkula dan il-limitu,
sakemm dan jirrigwarda membri attivi fis-swieq affettwati mill-ksur issanzjonat fid-deċiżjoni kkontestata.
363   Il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, in-nuqqas ta’ motivazzjoni msemmi iktar ‘il fuq m’għandux
jirriżulta fl-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, peress li din tagħti biss lok għal deċiżoni ġdida, li hija identika,
fuq il-mertu, għad-deċiżjoni annullata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-3 ta’ Diċembru 2003,
Audi/OHMI (TDI), T‑16/02, Ġabra p. II‑5167, punt 97), u lanqas f’emenda fl-ammont tal-multi.
364   Min-naħa l-oħra, kif jirriżulta mill-punt 361 iktar ‘il fuq, għandu jiġi mnaqqas l-ammont tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti
billi jiġi applikat perċentwali ta’ 70 % skond il-punt 5(b) tal-linji gwida, minflok il-perċentwali ta’ 60 % applikat mill-Kummissjoni.
Għaldaqstant, l-ammonti ta’ dawn il-multi huma ffissati għal:
–       360 000 EUR għar-rikorrenti fil-kawża T‑217/03;
–       9 000 000 EUR għall-FNSEA;
–       1 080 000 EUR għall-FNB;
–       450 000 EUR għall-JA;
–       1 080 000 EUR għall-FNPL.

Fuq l-ispejjeż
365   Skond l-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti tal-Prim’Istanza tista’ tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi
li kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha, jekk il-partijiet ikunu tilfu rispettivament fuq kap jew iktar tat-talbiet
tagħhom. F’din il-kawża, għandu jiġi deċiż li r-rikorrenti għandhom isostnu l-ispejjeż tagħhom konnessi mal-proċedura prinċipali
kif ukoll tliet kwarti mill-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni li huma konnessi ma’ din il-proċedura. Il-Kummissjoni għandha
tbati kwart mill-ispejjeż tagħha konnessi ma’ din il-proċedura prinċipali u l-ispejjeż kollha konnessi mal-proċeduri sommarji.
366   Skond l-Artikolu 87(4) tar-Regoli ta’ Proċedura, ir-Repubblika Franċiża, il-parti intervenjenti, għandha tbati l-ispejjeż
tagħha.
Għal dawn ir-raġunijiet,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (L-Ewwel Awla)
taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
L-ammont tal-multa imposta fuq il-Fédération nationale de la coopération bétail et viande, rikorrenti fil-kawża
T‑217/03
, huwa ffissat għal 360 000 EUR.
2)
L-ammont tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti fil-kawża
T‑245/03
huwa ffissat għal 9 000 000 EUR għall-Fédération nationale des syndicats d’exploitants agricoles, għal 1 080 000 EUR għall-Fédération
nationale bovine, għal 1 080 000 EUR għall-Fédération nationale des producteurs de lait u għal 450 000 EUR għall-Jeunes agriculteurs.
3)
Ir-rikors huwa miċħud għall-bqija.
4)
Ir-rikorrenti għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom konnessi mal-proċedura prinċipali u tliet kwarti mill-ispejjeż
tal-Kummissjoni konnessi ma’ din il-proċedura.
5)
Il-Kummissjoni għandha tbati kwart mill-ispejjeż tagħha konnessi mal-proċedura prinċipali u l-ispejjeż kollha konnessi mal-proċeduri
sommarji.
6)
Ir-Repubblika Franċiża għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
García-Valdecasas
Cooke
Labucka
Mogħtija f’Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fit-13 ta’ Diċembru 2006.
Reġistratur

Aġent President
Werrej
Il-kuntest ġuridiku
Il-fatti li wasslu għall-kawża
I –  It-tieni kriżi msejħa "tal-mad cow disease"
II –  Il-konklużjoni tal-ftehim ikkontestat u proċedura amministrattiva quddiem il-Kummissjoni
III –  Id-deċiżjoni kkontestata
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Fuq il-mertu
I –  Fuq il-konklużjonijiet li jwasslu għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata
A –  Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u fuq żbalji ta’ dritt fl-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet
mitluba għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE
1.  Fuq id-deskrizzjoni tar-rikorrenti bħala assoċjazzjonijiet ta’ impriżi
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
2.  Fuq in-nuqqas ta’ impatt sensibbli fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
3.  Fuq in-nuqqas ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
4.  Fuq id-deskrizzjoni ta’ l-azzjoni sindakali
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
B –  Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u żbalji ta’ dritt fl-evalwazzjoni tal-portata u tat-tul
ta’ żmien tal-ksur
1.  Id-domandi preliminari
a)  Fuq it-teħid in kunsiderazzjoni tal-ftehim lokali
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
b)  Fuq l-organizzazzjoni, l-għażla, il-kwotazzjoni u l-interpretazzjoni tad-dokumenti fl-inkartament
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
2.  F’dak li jikkonċerna l-attribuzzjoni lir-rikorrenti ta’ ftehim dwar l-importazzjonijiet
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
3.  F’dak li jikkonċerna l-attribuzzjoni lir-rikorrenti ta’ ftehim orali sigriet wara l-aħħar tax-xahar ta’ Novembru 2001
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq it-tħejjija tal-proroga tal-ftehim
Fuq it-tiġdid tal-ftehim waqt il-laqgħat tad-29 ta’ Diċembru u tal-5 ta’ Diċembru 2001
–  Il-laqgħa tad-29 ta’ Diċembru 2001
–  Il-laqgħa tal-5 ta’ Diċembru 2001
Fuq din l-implementazzjoni tal-ftehim wara t-tmiem tax-xahar ta’ Novembru 2001
Il-konklużjonijiet
C –  Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ l-eċċezzjoni prevista mir-Regolament Nru 26
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
D –  Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
E –  Fuq il-ħames motiv ibbażat fuq il-ksur ta’ l-obbligu ta’ motivazzjoni
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
II –  Fuq il-konklużjonijiet intiżi għat-tneħħija jew għat-tnaqqis tal-multa
A –  Fuq l-ewwel motiv ibbażat fuq l-illegalitŕ tal-linji gwida
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
B –  Fuq it-tieni motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni u fuq żball
ta’ dritt imwettqa fl-evalwazzjoni tal-gravitŕ tal-ksur
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
C –  Fuq it-tielet motiv ibbażat fuq l-iżbalji ta’ evalwazzjoni u ta’ dritt u fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ
fit-teħid in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti
1.  F’dak li jikkonċerna ċ-ċirkustanza aggravanti rigward it-tkomplija b’mod sigriet tal-ftehim
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
2.  F’dak li jikkonċerna ċ-ċirkustanza aggravanti dwar l-użu tal-vjolenza
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
3.  F’dak li jikkonċerna n-nuqqas ta’ teħid in kunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti
a)  L-argumenti tal-partijiet
b)  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
D –  Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur ta’ l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 fl-iffissar ta’ l-ammont tal-multi
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
E –  Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ non akkumulazzjoni tas-sanzjonijet
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
F –  Fuq is-sitt motiv ibbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni fit-teħid in kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi previsti mill-Artikolu
5(b) tal-linji gwida
1.  L-argumenti tal-partijiet
2.  Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
III –  Fuq il-metodu tal-kalkolu u l-ammont finali tal-multa
Fuq l-ispejjeż
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.