CELEX: 62004TJ0339
Ανταγωνισμός
Απόφαση διατάσσουσα τη διενέργεια ελέγχου
Αγαστή συνεργασία με τα εθνικά δικαστήρια
Αγαστή συνεργασία με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού
Άρθρο 20, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003
Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού
Αιτιολογία
Αναλογικότητα

προκύπτει ότι η Επιτροπή είχε ήδη στη διάθεσή της ορισμένες πληροφορίες για τις επίμαχες πρακτικές. Εντούτοις, η Επιτροπή
είχε το δικαίωμα, όπως προκύπτει από τη νομολογία, να επιδιώξει να συλλέξει πρόσθετες πληροφορίες, ιδίως σχετικά με την εφαρμογή
στρατηγικής περιορισμού του πεδίου δράσεως των ανταγωνιστών και αποκλεισμού τους από την αγορά, οι οποίες είναι μάλλον απίθανο
να περιέρχονταν στην Επιτροπή με άλλο τρόπο πλην της διενέργειας ελέγχου. Δεύτερον, λαμβανομένου υπόψη ότι στο πληροφοριακό
υλικό που επεδίωκε να συγκεντρώσει η Επιτροπή περιλαμβάνονταν και στοιχεία από τα οποία θα μπορούσε να προκύψει η ενδεχόμενη
πρόθεση εκτοπισμού των ανταγωνιστών από την αγορά, ήταν θεμιτό, προς επίτευξη του σκοπού της εφαρμογής ενός πρόσφορου μέτρου
έρευνας της υποθέσεως, η διενέργεια του ελέγχου να διαταχθεί με απόφαση, προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματικότητά
του. Τρίτον, ο διαταχθείς με την προσβαλλόμενη απόφαση έλεγχος περιορίσθηκε στους χώρους της επιχειρήσεως, καίτοι ο κανονισμός
1/2003 προβλέπει πλέον, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα πραγματοποιήσεως ελέγχου και σε άλλους χώρους, περιλαμβανομένης
της κατοικίας ορισμένων μελών του προσωπικού της οικείας επιχειρήσεως. Από τα ανωτέρω στοιχεία δεν συνάγεται ότι η Επιτροπή
ενήργησε στην υπό κρίση υπόθεση κατά τρόπο δυσανάλογο προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και, ως εκ τούτου, ότι παραβίασε την αρχή
της αναλογικότητας, καθόσον η έκδοση αποφάσεως διατάσσουσας τη διενέργεια ελέγχου συνιστούσε πρόσφορο μέτρο, λαμβανομένων
υπόψη των ιδιαιτεροτήτων της προκειμένης περιπτώσεως.
Τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας δεν αναιρούν το συμπέρασμα αυτό. Πρώτον, όπως διαπιστώθηκε ανωτέρω, η απόφαση του Συμβουλίου
Ανταγωνισμού δεν ενισχύει την άποψη της προσφεύγουσας ότι ήταν αβέβαιη η εκ μέρους της εφαρμογή των εικαζομένων πρακτικών
και, συνεπώς, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η πολιτική που ακολουθούσε η προσφεύγουσα στις τιμές της να αντέβαινε προς το άρθρο
82 ΕΚ, όπως υποστήριξε η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφασή της. Η ενδεχόμενη αδυναμία της Επιτροπής να αποδείξει ακολούθως,
επί της ουσίας, ότι οι επίμαχες τιμές ήταν επιθετικές, βάσει των συλλεγέντων στο πλαίσιο του επίμαχου ελέγχου στοιχείων, δεν
ασκεί επιρροή, καθόσον δεν συνεπάγεται ότι ο διαταχθείς έλεγχος συνιστούσε απρόσφορο μέτρο. Πράγματι, η προσβαλλόμενη απόφαση
αναφέρεται, επίσης, με γενικότερο τρόπο σε υποψίες της Επιτροπής περί του ότι η προσφεύγουσα ακολουθούσε πρακτικές τιμολογήσεως
αντίθετες προς το άρθρο 82 ΕΚ, γεγονός που αρκούσε καθαυτό για να δικαιολογήσει τη διενέργεια ελέγχου.
Δεύτερον, όπως προκύπτει από την προπαρατεθείσα νομολογία, το γεγονός ότι η Επιτροπή είχε ήδη στη διάθεσή της ορισμένα στοιχεία
περί του ότι η προσφεύγουσα εφάρμοζε πρακτικές τιμολογήσεως αντιβαίνουσες προς το άρθρο 82 ΕΚ ή ότι το Συμβούλιο Ανταγωνισμού
είχε ήδη συλλέξει παρόμοια στοιχεία και ήταν, επομένως, σε θέση να τα διαβιβάσει στην Επιτροπή δεν αρκεί για να συναχθεί το
συμπέρασμα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστούσε μέτρο δυσανάλογο προς τον επιδιωκόμενο σκοπό. Πράγματι, η Επιτροπή έχει,
κατά τη νομολογία, το δικαίωμα να αναζητεί πρόσθετες πληροφορίες, ακόμη και αν έχει ήδη στη διάθεσή της ενδείξεις ότι υφίσταται
παράβαση.
Τρίτον, είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός της προσφεύγουσας ότι η Επιτροπή δεν παρέσχε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι είχε
στη διάθεσή της πληροφορίες κατά τις οποίες οι επίμαχες προσφορές της εντάσσονταν στο πλαίσιο στρατηγικής εκτοπισμού των ανταγωνιστών
της από την αγορά. Αφενός, η προσβαλλόμενη απόφαση τονίζει ρητώς ότι το ενδεχόμενο αυτό προέκυπτε από πληροφορίες που περιήλθαν
στην Επιτροπή και, αφετέρου, η Επιτροπή δεν υποχρεούται να παραθέτει λεπτομερώς, σε μια απόφαση όπως η προσβαλλόμενη εν προκειμένω,
τα στοιχεία και τις ενδείξεις επί των οποίων στηρίζεται η έκδοσή της (βλ., υπ΄αυτή την έννοια, όσον αφορά τον κανονισμό 17,
την προαπαρατεθείσα στην ανωτέρω σκέψη 29 απόφαση Roquette Frères, σκέψη 62).
Κατόπιν των ανωτέρω, ο τέταρτος λόγος πρέπει να απορριφθεί..

Επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως, περί πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως καθόσον υποστήριξε με την προσβαλλόμενη απόφαση
ότι ολόκληρη η αγορά ADSL στη Γαλλία εμφάνιζε αρνητικό περιθώριο, ενώ από την απόφαση του Συμβουλίου Ανταγωνισμού της 11ης
Μαΐου 2004, την οποία η Επιτροπή δεν μπορούσε να μην λάβει υπόψη της, προέκυπτε ότι σημαντικός αριθμός των επιχειρήσεων που
παρέχουν υπηρεσίες προσβάσεως στο Διαδίκτυο είχαν κέρδη και μία από αυτές επιβεβαίωσε ότι εμφάνιζε θετικό περιθώριο. Επομένως,
η Επιτροπή στηρίχθηκε σε εσφαλμένα πραγματικά περιστατικά όσον αφορά ένα θεμελιώδες για την υπό κρίση υπόθεση σημείο και,
ως εκ τούτου, παρερμήνευσε τον λόγο της απαγορεύσεως των επιθετικών τιμών, ήτοι τον κίνδυνο εκτοπισμού των ανταγωνιστών. Συνεπώς,
η προσβαλλόμενη απόφαση εκκινεί από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως και πρέπει, για τον λόγο αυτό, να ακυρωθεί.
Η Επιτροπή απαντά ότι είχε στη διάθεσή της πληροφορίες που στήριζαν τον ισχυρισμό ότι ολόκληρη η αγορά ADSL στη Γαλλία εμφάνιζε
αρνητικό περιθώριο και, εν πάση περιπτώσει, αρκούσε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα στοιχεία αυτά συνιστούσαν σοβαρές ενδείξεις
για την πιθανή ύπαρξη παραβάσεως, οι οποίες της δημιουργούσαν την υποψία ότι ορισμένες από τις νέες προσφορές της προσφεύγουσας
δεν κάλυπταν, κατά τη διάθεσή τους στο εμπόριο, το κόστος τους.
Τούτου δοθέντος, ο λόγος αυτός ακυρώσεως δεν ασκεί επιρροή, καθόσον, ακόμη και αν ο ανωτέρω ισχυρισμός της Επιτροπής ήταν
εσφαλμένος, τούτο δεν συνεπάγεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παράνομη. Πράγματι, η κατάσταση στην οποία ευρίσκεται,
από απόψεως περιθωρίων κέρδους, το σύνολο των επιχειρήσεων του οικείου τομέα δεν καταλέγεται μεταξύ των κριτηρίων που ασκούν
επιρροή για τον ενδεχόμενο χαρακτηρισμό των τιμών μιας κατέχουσας δεσπόζουσα θέση επιχειρήσεως ως επιθετικών. Κατ’ αρχάς,
από τη νομολογία προκύπτει ότι οι υπολειπόμενες του μέσου όρου του κυμαινόμενου κόστους τιμές συνιστούν τεκμήριο προθέσεως
εκτοπισμού των ανταγωνιστών από την αγορά. Ακολούθως, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, η εφαρμογή πολιτικής επιθετικών τιμών
μπορεί να αποδειχθεί μόνο σε περίπτωση που όλοι οι ανταγωνιστές της επιχειρήσεως έχουν απώλειες και αντιμετωπίζουν το φάσμα
του εκτοπισμού τους από την οικεία αγορά. Εντούτοις, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο εφαρμογής του άρθρου 82 ΕΚ και
στην περίπτωση που η επίμαχη πρακτική τιμολογήσεως πλήττει ορισμένους μόνον από τους ανταγωνιστές, όπως επιβεβαιώνεται και
από την απόφαση του Συμβουλίου Ανταγωνισμού. Τέλος, το απόσπασμα της αποφάσεως του Συμβουλίου Ανταγωνισμού στο οποίο παραπέμπει
η προσφεύγουσα αφορά, στην πράξη, ορισμένες μόνον από τις επίμαχες προσφορές και τιμές της και, εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή
είχε το δικαίωμα, καθόσον οι πληροφορίες που συνέλεξε ήταν αντιφατικές, να εκτιμήσει την αξιοπιστία των μαρτυρικών καταθέσεων
που είχε στη διάθεσή της. Εν πάση περιπτώσει, επρόκειτο για ερωτήματα που άπτονταν της ουσίας της παραβάσεως και, για τον
λόγο αυτό, μόνον κατόπιν της διεξαγωγής ενδελεχούς έρευνας θα μπορούσε να δοθεί απάντηση σε αυτά.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει μεν ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, πλην όμως προς στήριξη του ισχυρισμού της
αυτού παραπέμπει, απλώς, σε μια εκτίμηση στην οποία προέβη το Συμβούλιο Ανταγωνισμού με την απόφασή του. Όμως, η απόφαση εκείνη
αφορούσε αποκλειστικώς αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και δεν μπορεί, συνεπώς, να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο η εκτίμηση του Συμβουλίου
Ανταγωνισμού επί της ουσίας της υποθέσεως, κατόπιν της εξετάσεως όλων των στοιχείων του φακέλου, να ήταν διαφορετική. Επιπλέον,
δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή δεσμεύεται από την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη η εθνική
αρχή ανταγωνισμού στηριζόμενη σε ορισμένα στοιχεία, καθόσον δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο η Επιτροπή να έχει στη
διάθεσή της και άλλα στοιχεία που ευλόγως την οδηγούν σε συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο στο οποίο κατέληξε η εν λόγω αρχή.
Εξάλλου, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η Επιτροπή είχε πράγματι στη διάθεσή της στοιχεία προς επίρρωση του ισχυρισμού
κατά του οποίου βάλλει η προσφεύγουσα.
Λαμβανομένου υπόψη του τεκμηρίου νομιμότητας που ισχύει υπέρ των πράξεων των κοινοτικών οργάνων (απόφαση του Δικαστηρίου της
15ης Ιουνίου 1994, C‑137/92, Επιτροπή κατά BASF κ.λπ, Συλλογή 1994, σ. I‑2555, σκέψη 48), το οποίο συνεπάγεται ότι στον προβάλλοντα
το παράνομο μιας τέτοιας πράξεως εναπόκειται να το αποδείξει και δεδομένου ότι η προσφεύγουσα δεν προσκόμισε συγκεκριμένα
αποδεικτικά στοιχεία προς στήριξη του ισχυρισμού της και περιορίστηκε, απλώς, να παραπέμψει σε μία απόφαση, η οποία, όπως
διαπιστώθηκε ανωτέρω, δεν ήταν οριστική, η προβαλλόμενη πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω.
Συνεπώς, ο πέμπτος λόγος πρέπει να απορριφθεί.
Κατόπιν των ανωτέρω, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει αυτή να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα σύμφωνα με τα αιτήματα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Legal
Wiszniewska-Białecka
Moavero Milanesi
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 8 Μαρτίου 2007.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon

H. Legal
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.