CELEX: 62006CJ0013
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
Szósta dyrektywa VAT
Zwolnienia
Artykuł 13 część B lit. a)
Transakcje ubezpieczeniowe
Instytucja oferująca świadczenie pomocy drogowej

W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich zwraca się do Trybunału o stwierdzenie, że nakładając podatek od wartości dodanej
na usługi pomocy drogowej w razie awarii, Republika Grecka uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 13 część B
lit. a) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich
w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U.
L 145, str. 1, zwanej dalej „szóstą dyrektywą”).
Zgodnie z art. 13 część B lit. a) szóstej dyrektywy:
„Nie naruszając innych przepisów Wspólnoty, państwa członkowskie zwalniają, na warunkach, które ustalają w celu zapewnienia
właściwego i prostego zastosowania zwolnień od podatku i zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom:
a)      transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi, świadczonymi przez maklerów i ich przedstawicieli
[brokerów i pośredników ubezpieczeniowych]”.
Artykuł 15 ust. 42 ustawy greckiej nr 2166/1993 (FEK A’ 137/24.8.1993) stanowi:
„[…] osoby fizyczne i prawne świadczące usługi pomocy drogowej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w zakresie kwot pobranych
w formie składek lub wyjątkowo w zamian za usługę pomocy bądź inne związane z tym usługi indywidualne”.
Stwierdzając, że na podstawie art. 15 ust. 42 usługi pomocy w razie awarii lub wypadku świadczone przez ELPA (grecki klub
samochodowy i turystyczny) swoim członkom w zamian za zapłatę stałej składki rocznej skutkują pobieraniem podatku VAT od tej
składki, i uznając, że takie czynności powinny zostać objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 13 część B lit. a) szóstej dyrektywy,
w dniu 7 lipca 2004 r. Komisja skierowała do Republiki Greckiej wezwanie do usunięcia uchybienia.
Ponieważ odpowiedź tego państwa członkowskiego nie zadowoliła Komisji, w dniu 22 grudnia 2004 r. skierowała ona do niego uzasadnioną
opinię, wzywając do podjęcia stosownych działań w celu usunięcia zarzucanego uchybienia.
W swojej odpowiedzi z dnia 23 lutego 2005 r. na tę uzasadnioną opinię rząd grecki zakwestionował zarzucane uchybienie, podnosząc
między innymi, że przedmiotowe usługi pomocy drogowej, które nie są świadczone ani przez zakład ubezpieczeń, ani przez brokerów
lub pośredników ubezpieczeniowych, nie stanowią transakcji ubezpieczeniowych określonych w art. 13 część B lit. a) szóstej
dyrektywy.
W swojej skardze Komisja podnosi, że usługi pomocy drogowej świadczone przez wyspecjalizowane instytucje na rzecz swoich członków
w razie awarii pojazdu mogą wchodzić w zakres pojęcia ubezpieczenia, ponieważ pokrywane ryzyko dotyczy zdarzenia niepewnego,
polegającego na unieruchomieniu pojazdu w nieokreślonym miejscu w wyniku awarii, która nastąpiła podczas okresu objętego daną
składką.
W swojej replice rząd grecki nie kwestionuje zarzucanego mu uchybienia. Ogranicza się on do stwierdzenia, że ministerstwo
gospodarki i finansów zamierza uchylić art. 15 ust. 42 ustawy nr 2166/1993. Z uwagi na ponawiany zamiar zmiany omawianego
przepisu niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, a zatem Komisja powinna cofnąć skargę.
Należy przede wszystkim wspomnieć, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem zwolnienia przewidziane w art. 13 szóstej dyrektywy
stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi
w stosowaniu systemu podatku VAT (zob. w szczególności wyroki: z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C‑349/96 CPP, Rec. str. I‑973,
pkt 15, oraz z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie C‑8/01 Taksatorringen, Rec. str. I‑13711, pkt 37 i przywołane tam orzecznictwo).
Bardziej szczegółowo, w odniesieniu do pojęcia „transakcji ubezpieczeniowych” użytego w art. 13 część B lit. a) szóstej dyrektywy,
które nie jest w tej dyrektywie zdefiniowane, Trybunał wielokrotnie stwierdzał, iż transakcja ubezpieczeniowa w ogólnie przyjętym
rozumieniu charakteryzuje się tym, że zakład ubezpieczeń w zamian za uprzednią zapłatę składki, w przypadku nastąpienia pokrywanego
ryzyka, zobowiązuje się do świadczenia ubezpieczonemu usługi uzgodnionej przy zawarciu umowy (zob. w szczególności ww. wyrok
w sprawie Taksatorringen, pkt 39 i przywołane tam orzecznictwo).
Trybunał uściślił również, że nie jest konieczne, aby świadczenie, do którego zobowiązuje się zakład ubezpieczeń w przypadku
szkody, polegało na zapłacie kwoty pieniężnej; może ono również polegać na czynnościach pomocy w pieniądzu albo w naturze,
jak wymienione w załączniku do pierwszej dyrektywy Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów
ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń
bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie (Dz.U. L 228, str. 3) w brzmieniu wynikającym z dyrektywy Rady 84/641/EWG
z dnia 10 grudnia 1984 r. (Dz.U. L 339, str. 21, zwanej dalej „dyrektywą 73/239”). Trybunał w szczególności stwierdził w tym
względzie, że żaden powód nie uzasadnia wykładni pojęcia „ubezpieczenia” odmiennej niż ta zawarta w treści dyrektywy 73/239
lub szóstej dyrektywy (ww. wyrok w sprawie CPP, pkt 18).
W związku z tym należy w szczególności wskazać, że na mocy art. 1 ust. 1 dyrektywy 73/239 pojęcie działalności w zakresie
ubezpieczeń bezpośrednich obejmuje działalność w zakresie pomocy określoną w ust. 2 tego artykułu. Ta ostatnia działalność,
świadczona osobom, które popadły w trudności w czasie podróży, podczas nieobecności w miejscu zamieszkania lub miejscu stałego
pobytu, polega na zobowiązaniu, w zamian za uprzednią zapłatę składki, do niezwłocznego zapewnienia pomocy osobie uprawnionej
na podstawie umowy o świadczenie pomocy, kiedy osoba ta znajdzie się w trudnej sytuacji w następstwie zdarzenia losowego.
Pomoc taka może między innymi polegać na udzielaniu świadczeń w naturze, które w danym przypadku są realizowane przy pomocy
personelu i sprzętu osoby, która ich udziela. Jak wynika z art. 2 ust. 3 tej dyrektywy, w razie wypadku lub awarii pojazdu
drogowego pomoc taka może w szczególności przyjąć formę usunięcia awarii na miejscu lub przewiezienia pojazdu do miejsca,
w którym może być wykonana naprawa.
Wreszcie w odniesieniu do okoliczności, że ELPA nie jest zakładem ubezpieczeń, należy przypomnieć, że wprawdzie zwolnienia
przewidziane w art. 13 szóstej dyrektywy należy interpretować ściśle, jednakże Trybunał już wcześniej orzekł, iż wyrażenie
„transakcje ubezpieczeniowe” określone w art. 13 część B lit. a) tej dyrektywy jest co do zasady wystarczająco szerokie, by
obejmować przyznanie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest zakładem ubezpieczeń, ale który w ramach
ubezpieczenia grupowego zapewnia swoim klientom taką ochronę, korzystając z usług zakładu ubezpieczeń, który przejmuje ubezpieczone
ryzyko (ww. wyrok w sprawie CPP, pkt 22).
Z powyższych rozważań należy wnioskować, że jak słusznie stwierdziła Komisja, świadczenie pomocy drogowej, do którego zobowiązuje
się instytucja taka jak ELPA na rzecz swoich członków, w zamian za zapłatę stałej składki rocznej w razie wystąpienia pokrytego
przez nią ryzyka awarii lub wypadku, wchodzi w zakres pojęcia „transakcji ubezpieczeniowych” określonych w art. 13 część B
lit. a) szóstej dyrektywy, a zatem powinno być zwolnione z podatku VAT.
Należy zatem stwierdzić, że nakładając podatek VAT na usługi pomocy drogowej w razie awarii, Republika Grecka uchybiła zobowiązaniom
ciążącym na niej na mocy art. 13 część B lit. a) szóstej dyrektywy.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
Komisja wniosła o obciążenie Republiki Greckiej kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją
kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
1)
Nakładając podatek od wartości dodanej na usługi pomocy drogowej w razie awarii, Republika Grecka uchybiła zobowiązaniom ciążącym
na niej na mocy art. 13 część B lit. a) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw
państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa
wymiaru podatku.
2)
Republika Grecka zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
*
Język postępowania: grecki.