CELEX: 62001TJ0330
Ανταγωνισμός
Σύμπραξη
Γλυκονικό νάτριο
Άρθρο 81 ΕΚ
Πρόστιμο
Άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
Kατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του ποσού των προστίμων
Αρχή της αναλογικότητας
Υποχρέωση αιτιολογήσεως

TACA, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 1521).
69     Όπως προκύπτει από τις ανωτέρω σκέψεις 15 έως 20, η Επιτροπή εξέθεσε, στην Απόφαση, τα στοιχεία που της παρέσχαν τη δυνατότητα
να εκτιμήσει τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως.
70     Επιπλέον, ανεξάρτητα από το ζήτημα μιας ενδεχόμενης ελλείψεως συγκεκριμένης σχέσεως μεταξύ του βασικού ποσού που η Επιτροπή
καθόρισε για την Glucona, αφενός, και του κύκλου εργασιών της ή του μεριδίου της αγοράς, αφετέρου, στην ανωτέρω σκέψη 57 έχει
γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να βεβαιώνεται ότι τα ποσά των προστίμων που υπολογίζονται για τις εμπλεκόμενες
επιχειρήσεις αντιστοιχούν σε όλες τις υφιστάμενες διαφορές μεταξύ τους όσον αφορά τον κύκλο εργασιών τους. Η Επιτροπή μπορεί
να τις κατανέμει σε ομάδες. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν ήταν υποχρεωμένη να παράσχει ειδική αιτιολογία όσον αφορά το γεγονός
ότι το συγκεκριμένο βασικό ποσό αντιστοιχούσε ακριβώς ή όχι στην οικονομική επιφάνεια της Glucona σε σχέση με τον κύκλο εργασιών
της ή το μερίδιο της αγοράς που κατείχε.
71     Εξάλλου, όσον αφορά την αρχή της κατανομής των μελών των συμπράξεων σε ομάδες, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι μια τέτοια κατανομή
στηρίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές, που προβλέπουν μια ενδεχόμενη διαφοροποίηση των σχετικών ποσών (βλ. σκέψη 56 ανωτέρω).
Επομένως, η Akzo γνώριζε πολύ καλά το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου εκδόθηκε η απόφαση.
72     Κατά συνέπεια, ο λόγος που στηρίζεται σε προσβολή της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του συνυπολογισμού του κύκλου εργασιών της Akzo
73     Η Akzo προβάλλει λόγους που στηρίζονται, πρώτον, σε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και, δεύτερον, σε παραβίαση της υποχρεώσεως
αιτιολογήσεως.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 81 ΕΚ
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
74     Η Akzo δεν αμφισβητεί ότι, όπως διαπίστωσε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 310 της Αποφάσεως, η ANC, θυγατρική της οποίας
το κεφάλαιο κατείχε η Akzo κατά 100 % και η οποία, κατά την περίοδο των πραγματικών περιστατικών, έλεγχε από κοινού με την
Avebe την εταιρία Glucona, φέρει ένα μέρος της ευθύνης για τις παραβάσεις της τελευταίας.
75     Εντούτοις, η Akzo υποστηρίζει ότι, με τις αιτιολογικές σκέψεις 296 έως 310 της Αποφάσεως, η Επιτροπή εσφαλμένα κατέληξε ότι,
για τις δραστηριότητες της Glucona, η ANC ενεργούσε ακολουθώντας τις οδηγίες της Akzo μέχρι σημείου να μπορεί η τελευταία
αυτή εταιρία να θεωρηθεί προσωπικά υπεύθυνη για τις φερόμενες παραβάσεις της Glucona.
76     Η Akzo παρατηρεί ότι, με την αιτιολογική σκέψη 310 της Αποφάσεως, η Επιτροπή στήριξε, κυρίως, το συμπέρασμά της ότι η Akzo
μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις δραστηριότητες της Glucona στο τεκμήριο ότι, εφόσον η ANC ήταν θυγατρική κατά 100 %
της Akzo, η ANC εφάρμοζε, κατ’ ουσίαν, τις οδηγίες της μητρικής της εταιρίας και στηρίχθηκε, επ’ αυτού, στην απόφαση του Δικαστηρίου
της 25ης Οκτωβρίου 1983, 107/82, AEG κατά Επιτροπής (Συλλογή 1983, σ. 3151). Η Akzo σημειώνει στη συνέχεια ότι μόνο δευτερευόντως
[«Επιπλέον» (αιτιολογική σκέψη 310 της Αποφάσεως)] η Επιτροπή έλαβε υπόψη το γεγονός ότι τουλάχιστον δύο εκπρόσωποι της ANC
στο πλαίσιο της Glucona είχαν ενεργό ρόλο στη σύμπραξη, ειδικότερα με τη συμμετοχή τους στις πολυμερείς συσκέψεις, και ότι
αυτοί ασκούσαν ταυτόχρονα τα καθήκοντα του αντιπροέδρου και του γενικού διευθυντή της Akzo.
77     Η Akzo παραδέχεται ότι, με την απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2000, C-286/98 P, Stora Kopparbergs Bergslags κατά Επιτροπής (Συλλογή
2000, σ. I-9925), το Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 29, ότι η Επιτροπή μπορούσε ευλόγως να υποθέσει ότι μια θυγατρική κατά 100 %
ακολουθεί τις οδηγίες της μητρικής της εταιρίας και ότι εναπόκειται, σε τέτοιες περιπτώσεις, στην ενδιαφερομένη επιχείρηση
να αποδείξει ότι η υπόθεση αυτή είναι εσφαλμένη.
78     Εντούτοις, η Akzo εκφράζει αμφιβολίες όσον αφορά το αν το τεκμήριο αυτό πρέπει να ισχύει όχι μόνο στις περιπτώσεις στις οποίες
υφίσταται άμεση σχέση μεταξύ μητρικής εταιρίας και της θυγατρικής της, αλλά επίσης σε περιπτώσεις όπως η υπό κρίση, όπου η
σχέση αυτή είναι αισθητά πιο χαλαρή. Πρώτον, παρατηρεί ότι, στην υπό κρίση υπόθεση, η ANC είναι θυγατρική της εθνικής εταιρίας
holding Akzo Nobel Nederland BV (στο εξής: ANN), η οποία, με τη σειρά της, είναι θυγατρική της κεντρικής εταιρίας holding.
Δεύτερον, υπογραμμίζει ότι τόσο η Akzo όσο και η ANN ήταν εταιρίες holding που δεν ασκούσαν οι ίδιες καμία εμπορική δραστηριότητα
και δεν παρήγαν αλλ’ ούτε και διέθεταν στο εμπόριο κάποια προϊόντα. Τρίτον, υπενθυμίζει ότι μόνο μέσω άλλων εταιριών η Akzo
είχε (έμμεση) συμμετοχή ύψους 50 % στην εταιρία Glucona, στην οποία επομένως δεν ασκούσε άμεσο έλεγχο.
79     Κατόπιν τούτου, η Akzo τονίζει ενώπιον του Πρωτοδικείου ορισμένα πραγματικά στοιχεία. Υποστηρίζει ότι, βάσει αυτών, είναι
σε θέση, εν πάση περιπτώσει, να ανατρέψει το ως άνω τεκμήριο και να αποδείξει ότι, παρά το γεγονός ότι η ANC ήταν θυγατρική
κατά 100 % της Akzo, ήταν εντελώς εξωπραγματικό να υποτεθεί ότι η Akzo μπορούσε να προσδιορίσει ή έστω να επηρεάσει τη στρατηγική
και την εμπορική συμπεριφορά της Glucona και ότι, εξάλλου, δεν συνέβη κάτι τέτοιο.
80     Η Επιτροπή ζητεί την απόρριψη του λόγου ακυρώσεως.
–       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
81     Η Akzo δεν αμφισβητεί ότι υπεύθυνη για την παράβαση που διέπραξε η Glucona ήταν η ANC. Επομένως, πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικά
αν η Akzo μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις πράξεις της ANC, που ήταν θυγατρική της κατά 100 %.
82     Επ’ αυτού, πρέπει να υπομνησθεί ότι, έστω και αν μια θυγατρική εταιρία έχει νομική προσωπικότητα, τούτο δεν αρκεί για να αποκλειστεί
η δυνατότητα να καταλογιστεί η συμπεριφορά της στη μητρική εταιρία, ιδίως όταν η θυγατρική δεν καθορίζει κατά τρόπο αυτόνομο
τη συμπεριφορά της στην αγορά, αλλά εφαρμόζει, κυρίως, τις οδηγίες της μητρικής εταιρίας (βλ. απόφαση Stora Kopparbergs Bergslags
κατά Επιτροπής, σκέψη 77 ανωτέρω, σκέψη 26 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
83     Επιπλέον, όπως παραδέχεται η ίδια η Akzo, από τη νομολογία του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου προκύπτει ότι, στο πλαίσιο
αυτό, η Επιτροπή μπορεί ευλόγως να υποθέτει ότι μια θυγατρική κατά 100 % μιας μητρικής εταιρίας εφαρμόζει κατ’ ουσίαν τις
οδηγίες της μητρικής της και ότι το εν λόγω τεκμήριο συνεπάγεται ότι η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να εξακριβώνει αν η
μητρική εταιρία πράγματι άσκησε την εξουσία αυτή. Σε μια τέτοια κατάσταση, όταν, στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η Επιτροπή,
επικαλούμενη το τεκμήριο αυτό, έχει εκθέσει την πρόθεσή της να θεωρήσει τη μητρική εταιρία μιας θυγατρικής κατά 100 % της
εν λόγω μητρικής υπεύθυνη για μια παράβαση, εναπόκειται στους ενδιαφερομένους, όταν θεωρούν ότι, παρά τη σχετική συμμετοχή,
η θυγατρική καθορίζει αυτοτελώς τη συμπεριφορά της στην αγορά, να ανατρέψουν το τεκμήριο αυτό, προσκομίζοντας κατά τη διάρκεια
της διοικητικής διαδικασίας στην Επιτροπή επαρκή αποδεικτικά στοιχεία (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου
1998, T-354/94, Stora Kopparbergs Bergslags κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-2111, σκέψη 80, που επιβεβαιώθηκε επί του
σημείου αυτού με την απόφαση Stora Kopparbergs Bergslags κατά Επιτροπής, σκέψη 77 ανωτέρω, σκέψεις 27 έως 29, και απόφαση
AEG κατά Επιτροπής, σκέψη 76 ανωτέρω, σκέψη 50· απόφαση του Πρωτοδικείου της 1ης Απριλίου 1993, T-65/89, BPB Industries και
British Gypsum κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. II-389, σκέψη 149).
84     Στην υπό κρίση υπόθεση, δεν αμφισβητείται ότι, κατά τη διάρκεια της περιόδου την οποία αφορά η Απόφαση, η ANC ήταν θυγατρική
κατά 100 % της Akzo.
85     Επιπλέον, όσον αφορά την εξέλιξη της διοικητικής διαδικασίας, πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως σημείωσε η Επιτροπή στην αιτιολογική
σκέψη 300 της Αποφάσεως, η ίδια είχε εξετάσει, στα σημεία 324 έως 330 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων, τις σχέσεις μεταξύ της
Glucona και των μητρικών εταιριών της και είχε διατυπώσει την πρόθεσή της να θεωρήσει την ANC και την Avebe υπεύθυνες από
κοινού για την παράβαση. Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ ANC και Akzo, η Επιτροπή θεώρησε ότι, καθόσον η ANC ήταν θυγατρική
κατά 100 % της Akzo, η ανακοίνωση των αιτιάσεων έπρεπε να απευθυνθεί στην τελευταία. Όπως σημείωσε η Επιτροπή στην αιτιολογική
σκέψη 301 της Αποφάσεως, η Akzo επιβεβαίωσε ρητά, με την απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, ότι η εταιρία αυτή έπρεπε
να θεωρηθεί υπεύθυνη για την παράβαση από κοινού με την Avebe.
86     Σε μια τέτοια κατάσταση, η Akzo δεν μπορεί να προσάπτει στην Επιτροπή ότι τη θεώρησε υπεύθυνη, προσωπικά, για τις παραβάσεις
τής κατά 100 % θυγατρικής της, δηλαδή της ANC, έχοντας τη συγκυριότητα της Glucona με άλλη εταιρία.
87     Κακώς η Akzo υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο σκοπός της ανακοινώσεως των αιτιάσεων είναι καταρχάς να προσδιορίσει τις
παραβάσεις περί των οποίων κάνει λόγο η Επιτροπή στα στοιχεία που μνημονεύονται ρητά στην ανακοίνωση αυτή, έτσι ώστε να δοθεί
η δυνατότητα στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση να αμυνθεί προβάλλοντας τα επιχειρήματά της επί του συνόλου των ως άνω στοιχείων
κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας και στην Επιτροπή να λάβει υπόψη τα επιχειρήματα αυτά στο πλαίσιο της αποφάσεώς
της, καθώς και ότι η ανακοίνωση των αιτιάσεων δεν αφορά το ζήτημα του προσδιορισμού της επιχειρήσεως (ή των επιχειρήσεων)
στην οποία (ή στις οποίες) θα καταλογιστεί μια τέτοια παράβαση. Πράγματι, η ανακοίνωση των αιτιάσεων την οποία απευθύνει η
Επιτροπή σε επιχείρηση στην οποία προτίθεται να επιβάλει κύρωση λόγω παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού πρέπει να περιλαμβάνει
τα ουσιώδη στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη σε βάρος της οικείας επιχειρήσεως, όπως τα προσαπτόμενα πραγματικά περιστατικά, ο
νομικός χαρακτηρισμός τους και τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία στηρίζεται η Επιτροπή, ώστε η επιχείρηση αυτή να είναι σε
θέση να επικαλεστεί βασίμως τα επιχειρήματά της στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας που κινήθηκε κατ’ αυτής (βλ., επ’
αυτού, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 1970, 41/69, ACF Chemiefarma κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1969-1971, σ.
397, σκέψη 26· της 3ης Ιουλίου 1991, C-62/86, AKZO κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. I-3359, σκέψη 29, και της 31ης Μαρτίου
1993, C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 και C-125/85 έως C-129/85, Ahlström Osakeyhtiö κατά Επιτροπής, Συλλογή
1993, σ. I-1307, σκέψη 135). Ομοίως, κατά πάγια νομολογία, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας της, η κοινοποίηση των αιτιάσεων
πρέπει να προσδιορίζει κατά τρόπο μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση το νομικό πρόσωπο στο οποίο πρόκειται ενδεχομένως να επιβληθούν
πρόστιμα και να απευθύνεται προς αυτό (βλ. αποφάσεις του Δικαστηρίου της 16ης Μαρτίου 2000, C-395/96 P και C-396/96 P, Compagnie
maritime belge transports κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-1365, σκέψεις 143 και 146, και της 2ας Οκτωβρίου 2003, C-176/99
P, ARBED κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-10687, σκέψη 21).
88     Επομένως, βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η Akzo δεν έπρεπε να αγνοεί ότι ήταν ενδεχόμενο
να είναι η ίδια αποδέκτης της τελικής αποφάσεως της Επιτροπής. Σε μια τέτοια κατάσταση, σ’ αυτήν εναπέκειτο να αντιδράσει
κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, διότι διαφορετικά δεν θα μπορούσε πλέον να ενεργήσει, αποδεικνύοντας ότι, παρά
τα στοιχεία που έλαβε υπόψη η Επιτροπή, δεν ευθυνόταν και η ίδια για την παράβαση που διέπραξε η Glucona.
89     Επομένως, τηρουμένων των αρχών και των ρυθμίσεων που διέπουν τη διοικητική διαδικασία και, ειδικότερα, προκειμένου να μη στερηθεί
πρακτικής αποτελεσματικότητας η ανακοίνωση των αιτιάσεων, δεν είναι αναγκαίο να εξεταστεί το βάσιμο των διαφόρων πραγματικών
στοιχείων που προβάλλονται για πρώτη φορά ενώπιον του Πρωτοδικείου, με τα οποία η Akzo αποσκοπεί να αποδείξει ότι, παρά το
γεγονός ότι η ANC ήταν θυγατρική κατά 100 % της Akzo, η τελευταία αυτή εταιρία δεν μπορούσε να προσδιορίζει ή ακόμα και να
επηρεάζει τη στρατηγική και την εμπορική συμπεριφορά της Glucona.
90     Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ.
Επί της προσβολής της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
91     Η Akzo θεωρεί ότι η Απόφαση είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη, καθόσον η Επιτροπή περιορίστηκε στην προβολή του αόριστου και έχοντος
χαρακτήρα αποδείξεως ισχυρισμού ότι η ANC ήταν θυγατρική κατά 100 % της Akzo και ότι, επομένως, έπρεπε να συναχθεί ότι η ANC
εφάρμοζε κατ’ ουσίαν τις οδηγίες της μητρικής της εταιρίας.
92     Η Επιτροπή εκτιμά, αντιθέτως, ότι αιτιολόγησε επαρκώς την Απόφαση επί του σημείου αυτού.
93     Το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι, όταν, όπως εν προκειμένω, μια απόφαση εφαρμογής του άρθρου 81 ΕΚ αφορά πολλούς αποδέκτες και
θέτει ζήτημα καταλογισμού της παραβάσεως, πρέπει να περιέχει επαρκή αιτιολογία ως προς καθένα των αποδεκτών της, ειδικότερα
ως προς εκείνους οι οποίοι, κατά το γράμμα της ως άνω αποφάσεως, πρέπει να υποστούν τις συνέπειες της παραβάσεως αυτής (απόφαση
του Πρωτοδικείου της 28ης Απριλίου 1994, T-38/92, AWS Benelux κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. II-211, σκέψη 26).
94     Στην υπό κρίση υπόθεση, στις αιτιολογικές σκέψεις 278 έως 284 της Αποφάσεως η Επιτροπή, αναφερόμενη στη νομολογία του Δικαστηρίου
και του Πρωτοδικείου, συνόψισε τις αρχές που επρόκειτο να εφαρμόσει για να προσδιορίσει τους αποδέκτες της Αποφάσεως. Όσον
αφορά ειδικά το ζήτημα του καταλογισμού της συμπεριφοράς της ANC στην Akzo, η οποία, όπως ανέφερε η Επιτροπή στην αιτιολογική
σκέψη 310 της Αποφάσεως, ήταν «θυγατρική κατά 100 % του ομίλου Akzo Nobel NV», η Επιτροπή υπενθύμισε στις αιτιολογικές σκέψεις
280, 281 και 310 της Αποφάσεως την παρατιθέμενη στη σκέψη 83 ανωτέρω νομολογία και κατέληξε βάσει αυτής στο συμπέρασμα, με
την αιτιολογική σκέψη 310 της Αποφάσεως, ότι έπρεπε να συναχθεί ότι η ANC εφάρμοζε κατ’ ουσίαν τις οδηγίες της μητρικής της
εταιρίας. Επιπλέον, με τις αιτιολογικές σκέψεις 300 και 301 της Αποφάσεως, η Επιτροπή υπενθύμισε ότι είχε εκθέσει, στην ανακοίνωση
των αιτιάσεων, την πρόθεσή της να θεωρήσει την Akzo και την Avebe συνυπεύθυνες για την παράβαση καθ’ όλη τη διάρκειά της και
ότι η Akzo δεν είχε αμφισβητήσει την άποψή της αυτή.
95     Επομένως, η Επιτροπή όχι μόνον δεν περιορίστηκε στην προβολή ενός αόριστου και έχοντος χαρακτήρα αποδείξεως ισχυρισμού, όπως
υποστηρίζει η Akzo, αλλά εξέθεσε συγκεκριμένα, σε σχέση με τα προβαλλόμενα πραγματικά και νομικά στοιχεία, τους λόγους για
τους οποίους αποφάσισε να καταλογίσει τη συμπεριφορά της ANC στην Akzo.
96     Επιπλέον, κατά πάγια νομολογία, το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως είναι σύμφωνη προς τις επιταγές του άρθρου 253 ΕΚ πρέπει
να εκτιμάται όχι μόνο σε σχέση με το γράμμα της οικείας πράξεως, αλλά και έναντι του γενικού πλαισίου εντός του οποίου αυτή
εκδόθηκε (βλ., ιδίως, αποφάσεις Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, σκέψη 45 ανωτέρω, σκέψη 63, και Γερμανία κατά Επιτροπής,
σκέψη 45 ανωτέρω
,
σκέψη 87). Όμως, οι αιτιολογίες της Αποφάσεως που αφορούν τον καταλογισμό της συμπεριφοράς της ANC στην Akzo διαφωτίζονται
επίσης από την ανακοίνωση των αιτιάσεων, η οποία αποτελεί μέρος του γενικού πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται η Απόφαση
και από το οποίο η προσφεύγουσα όφειλε να αντλήσει πληροφορίες σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπής να της καταλογίσει τη
συμπεριφορά της ANC. Επιπλέον, δεδομένου ότι, με την απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η ίδια η Akzo είχε ρητά δηλώσει,
επ’ αυτού, ότι η παράβαση έπρεπε να της καταλογιστεί από κοινού μαζί με την Avebe (βλ. σκέψη 85 ανωτέρω), η Επιτροπή μπορούσε
βασίμως να υποθέσει ότι η Akzo ήταν επαρκώς ενημερωμένη περί του γενικού πλαισίου της αποφάσεως επί του συγκεκριμένου ζητήματος.
97     Κατά συνέπεια, ο λόγος που στηρίζεται σε παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί της εφαρμογής συντελεστή 2,5
98     Η Akzo προβάλλει λόγους ακυρώσεως που στηρίζονται σε παράβαση, πρώτον, του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και,
δεύτερον, της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
99     Αφενός, η Akzo υποστηρίζει ότι η Επιτροπή, πολλαπλασιάζοντας το αρχικό ποσό με συντελεστή 2,5 προκειμένου να λάβει υπόψη το
μέγεθος και τους συνολικούς πόρους της, παρέβη το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, καθόσον καθόρισε τα πρόστιμα
όχι όπως προβλέπει η εν λόγω διάταξη, σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως, αλλά σε σχέση με το είδος
της επιχειρήσεως που διέπραξε την παράβαση.
100   Η Akzo υποστηρίζει ότι, ναι μεν το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο έχουν κρίνει ότι η Επιτροπή, προς εκτίμηση της σοβαρότητας
της παραβάσεως, πρέπει να λαμβάνει υπόψη ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η ανάγκη εξασφαλίσεως
του αποτρεπτικού χαρακτήρα του προστίμου, η συλλογιστική αυτή όμως συνδέεται άμεσα με το κριτήριο της σοβαρότητας της παραβάσεως
και όχι με το είδος της οικείας επιχειρήσεως. Υπογραμμίζει ότι το τελευταίο αυτό κριτήριο δεν στηρίζεται στο άρθρο 15, παράγραφος
2, του κανονισμού 17 και ότι, επιβάλλοντας ένα ανώτατο όριο ύψους 10 % του κύκλου εργασιών για το τελικό πρόστιμο, το Συμβούλιο
έχει ήδη λάβει υπόψη την επίπτωση των διαφόρων προστίμων στις επιχειρήσεις σε συνάρτηση με το μέγεθός τους.
101   Αναφερόμενη στην απόφαση LR AF 1998 κατά Επιτροπής, σκέψη 57 ανωτέρω (σκέψη 280), η Akzo υποστηρίζει επίσης ότι, καθορίζοντας
τον ως άνω συντελεστή βάσει ενός και μόνου στοιχείου, δηλαδή βάσει του κύκλου εργασιών του ομίλου Akzo Nobel, η Επιτροπή προσέδωσε
υπέρμετρα μεγάλη σημασία στο στοιχείο αυτό σε σχέση με τα λοιπά στοιχεία βάσει των οποίων εκτίμησε τη σοβαρότητα της παραβάσεως.
102   Η Akzo θεωρεί ακόμη ότι, εάν τα τρία τελευταία εδάφια του τιτλοφορούμενου «Σοβαρότητα» μέρους A των κατευθυντήριων γραμμών
πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι παρέχουν τη δυνατότητα στην Επιτροπή να εφαρμόσει έναν συντελεστή όπως αυτόν που
επέλεξε εν προκειμένω, οι ως άνω διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών αντιβαίνουν προς το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού
17 και, επομένως, δεν είναι δυνατό να της αντιταχθούν.
103   Αφετέρου, η Akzo υποστηρίζει ότι η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, καθόσον πολλαπλασίασε με
συντελεστή 2,5 το αρχικό ποσό του προστίμου που είχε ορίσει για την εταιρία αυτή, συντελεστή ο οποίος στηρίζεται στο συνολικό
μέγεθος του ομίλου Akzo Nobel.
104   Η Akzo παρατηρεί ότι, δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, η Επιτροπή πρέπει να καθορίζει το πρόστιμο σε
συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως και τη διάρκεια αυτής και όχι σε συνάρτηση με τις οικονομικές επιπτώσεις των παραβάσεων.
105   Η Akzo παραδέχεται ότι, με την απόφαση Musique diffusion française κατά Επιτροπής, σκέψη 37 ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε
ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών των εμπλεκομένων επιχειρήσεων αποτελεί ένδειξη, έστω κατά προσέγγιση και ατελή, του μεγέθους
και της οικονομικής ισχύος τους.
106   Εντούτοις, πρώτον, η εφαρμογή της εννοίας των «επιχειρήσεων» που χρησιμοποίησε το Δικαστήριο στην ως άνω απόφαση δεν είναι
προφανής εν προκειμένω.
107   Δεύτερον, η Akzo υπογραμμίζει ότι, με την απόφαση Musique diffusion française κατά Επιτροπής, σκέψη 37 ανωτέρω, το Δικαστήριο
δέχθηκε ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό του εν λόγω κύκλου εργασιών το οποίο προέρχεται από τα εμπορεύματα που συνιστούν
το αντικείμενο της παραβάσεως και που, συνεπώς, μπορούν να παράσχουν ένδειξη για την έκτασή της. Όμως, στην Απόφαση, η Επιτροπή
παρέβλεψε το γεγονός ότι το κριτήριο αυτό έχει αμεσότερο ενδιαφέρον σε σχέση με το παρατιθέμενο στη σκέψη 104 ανωτέρω, καθόσον
έχει άμεση σχέση με τα κριτήρια που απαριθμεί το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι σημαντικές
για τον πρόσθετο λόγο ότι, όπως στην υπό κρίση υπόθεση, το μέρος του κύκλου εργασιών που προέρχεται από τα εμπορεύματα τα
οποία αποτελούν το αντικείμενο της παραβάσεως σε σχέση με τον συνολικό κύκλο εργασιών αντιπροσωπεύει ποσοστό 0,05 %.
108   Όσον αφορά την απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Μαρτίου 2002, T-31/99, ABB Asea Brown Boveri κατά Επιτροπής (Συλλογή 2002,
σ. II-1881), η Akzo υπογραμμίζει ότι ο συντελεστής που χρησιμοποιήθηκε εν προκειμένω δεν καθορίστηκε βάσει του συνολικού κύκλου
εργασιών του ομίλου. Αντιθέτως, από τις σκέψεις 164 και 165 της εν λόγω αποφάσεως προκύπτει ότι ο συντελεστής πρέπει να στηρίζεται
στο μέγεθος της επιχειρήσεως που διέπραξε την προβαλλόμενη παράβαση την οποία διαπίστωσε η Επιτροπή. Επιπλέον, επικαλείται
το γεγονός ότι, στην ως άνω υπόθεση, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι, απαντώντας σε επιχείρημα της ABB κατά το οποίο η Επιτροπή
δεν μπορούσε να καθορίσει το πρόστιμο (και να το πολλαπλασιάσει με τον σχετικό συντελεστή) παρά μόνο βάσει του κύκλου εργασιών
που πραγματοποιείτο από το σχετικό με την παροχή αστικής κεντρικής θερμάνσεως τμήμα του ομίλου, η Επιτροπή είχε υπολογίσει
ορθά το πρόστιμο, βασίζοντας τον συντελεστή στο συνολικό μέγεθος του ομίλου ABB και όχι αποκλειστικά σ’ εκείνο της «επιχειρήσεως»
την οποία μπορούσε να θεωρηθεί ότι αποτελούσε το ασχολούμενο με την αστική κεντρική θέρμανση τμήμα της ABB, με την αιτιολογία
ότι η Επιτροπή ορθώς είχε διαπιστώσει, βάσει πολυάριθμων στοιχείων, ότι η παράβαση έπρεπε να καταλογιστεί στον όμιλο ABB (σκέψη
163 της αποφάσεως).
109   Η Επιτροπή ζητεί την απόρριψη του λόγου ακυρώσεως.
–       Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
110   Πρώτον, καθόσον η Akzo υποστηρίζει ότι η Επιτροπή καθόρισε το πρόστιμο σε συνάρτηση με το είδος της επιχειρήσεως που διέπραξε
την παράβαση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, με τις αιτιολογικές σκέψεις 334 έως 371 της Αποφάσεως, η Επιτροπή θεώρησε, σε
ένα πρώτο στάδιο της αναλύσεώς της, ότι οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις είχαν διαπράξει μια πολύ σοβαρή παράβαση, λαμβανομένης
υπόψη της φύσεώς της, της συγκεκριμένης επιπτώσεως στην αγορά γλυκονικού νατρίου εντός του ΕΟΧ και της εκτάσεως της σχετικής
γεωγραφικής αγοράς, παράβαση που επηρέασε το σύνολο του ΕΟΧ.
111   Στη συνέχεια, η Επιτροπή προέβη σε διαφορετική μεταχείριση των εμπλεκομένων επιχειρήσεων προκειμένου να λάβει υπόψη τη συγκεκριμένη
σημασία της συμπεριφοράς τους έναντι του ανταγωνισμού και στηρίχθηκε, επ’ αυτού, στον κύκλο εργασιών των εμπλεκομένων επιχειρήσεων
όσον αφορά την πώληση γλυκονικού νατρίου σε παγκόσμια κλίμακα κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της περιόδου της παραβάσεως,
δηλαδή του 1995 (βλ., ιδίως, την αιτιολογική σκέψη 381 της Αποφάσεως). Επομένως, στο πλαίσιο του εν λόγω σταδίου του προσδιορισμού
του ποσού του προστίμου σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει
Akzo, το είδος της επιχειρήσεως που διέπραξε την παράβαση, αλλά το μέγεθος των επιχειρήσεων αυτών στη συγκεκριμένη αγορά.
112   Η Επιτροπή έλαβε υπόψη, σε κάποιο βαθμό, το είδος των εμπλεκομένων επιχειρήσεων μόνο σ’ ένα τελευταίο στάδιο του υπολογισμού
του προστίμου σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως, σύμφωνα με τη δυνατότητα διαφοροποιήσεως που προβλέπουν οι κατευθυντήριες
γραμμές. Η εν λόγω διαφοροποίηση ανάλογα με το είδος της κάθε επιχειρήσεως συνδέεται άμεσα με το μέγεθος και τους οικονομικούς
πόρους των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, που αποτελούν κριτήρια τα οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να εξασφαλίζεται
ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των κυρώσεων. Πράγματι, η Επιτροπή συνυπολόγισε, στο εν λόγω στάδιο, το μέγεθος και τους συνολικούς
πόρους των ομίλων επιχειρήσεων στους οποίους ανήκαν τα μέλη της συμπράξεως, πολλαπλασιάζοντας το αρχικό ποσό που είχε ορίσει
για ορισμένα από αυτά, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η Akzo, με συντελεστή 2,5 (αιτιολογική σκέψη 388 της Αποφάσεως).
113   Όμως, η Επιτροπή, ενεργώντας με τον τρόπο αυτό, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει η Akzo, δεν καθόρισε το πρόστιμο σε συνάρτηση
με το είδος της επιχειρήσεως που διέπραξε την παράβαση, αλλά σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως,
έστω και αν, στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της σοβαρότητας της παραβάσεως, έλαβε υπόψη το μέγεθος και τους συνολικούς πόρους
των εμπλεκομένων επιχειρήσεων προκειμένου να εξασφαλίσει τον αποτρεπτικό χαρακτήρα των προστίμων που έπρεπε να επιβληθούν.
Επομένως, η επιχειρηματολογία της Akzo είναι αστήρικτη.
114   Δεύτερον, καθόσον η Akzo προσάπτει στην Επιτροπή ότι υπέπεσε σε νομικά σφάλματα λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και τους συνολικούς
πόρους των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, πρέπει να σημειωθεί ότι η ίδια η Akzo παραδέχεται ότι, προς εκτίμηση της σοβαρότητας
μιας παραβάσεως, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η ανάγκη
εξασφαλίσεως του αποτρεπτικού χαρακτήρα του προστίμου. Όμως, προς τον σκοπό της εξασφαλίσεως του ως άνω αποτρεπτικού χαρακτήρα
η Επιτροπή δικαιούται οπωσδήποτε να προσδιορίζει το ποσό του προστίμου σύμφωνα με τα ειδικά χαρακτηριστικά της υπεύθυνης για
την παράβαση επιχειρήσεως.
115   Καθορίζοντας το αρχικό ποσό του προστίμου σε υψηλότερο επίπεδο για τις επιχειρήσεις με μερίδιο της αγοράς σχετικά σημαντικότερο
από τις άλλες στη σχετική αγορά, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τη συγκεκριμένη ευθύνη της κάθε επιχειρήσεως σε σχέση με την ανάγκη
διατηρήσεως του ελεύθερου ανταγωνισμού και θεώρησε ότι τούτο ήταν ένα υποκειμενικό στοιχείο παρέχον τη δυνατότητα να ληφθεί
υπόψη η σοβαρότητα της παραβατικής συμπεριφοράς των εμπλεκομένων επιχειρήσεων. Πράγματι, σε περίπτωση συμπράξεως, το εν λόγω
στοιχείο αποτελεί ένδειξη του υψηλότερου επιπέδου ευθύνης των επιχειρήσεων με σχετικά μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς έναντι
των άλλων στη σχετική αγορά όσον αφορά τη βλάβη του ανταγωνισμού.
116   Εξάλλου, στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έλαβε επίσης ευλόγως υπόψη το γεγονός ότι οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, όπως η Akzo,
διαθέτουν γνώσεις και μια τέτοια νομική και οικονομική δομή ώστε να είναι σε θέση να εκτιμούν καλύτερα την παράνομη φύση των
ενεργειών τους και τις εντεύθεν συνέπειες από πλευράς δικαίου του ανταγωνισμού.
117   Έτσι, όσον αφορά την εφαρμογή ενός συντελεστή σε συνάρτηση με το μέγεθος και τους συνολικούς πόρους των εμπλεκομένων επιχειρήσεων,
πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η Επιτροπή, όταν υπολογίζει το πρόστιμο μιας επιχειρήσεως, μπορεί να λάβει
υπόψη της, μεταξύ άλλων, το μέγεθός της και την οικονομική της ισχύ (απόφαση Musique diffusion française κατά Επιτροπής, σκέψη
37 ανωτέρω, σκέψη 120, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 13ης Δεκεμβρίου 2001, T-48/98, Acerinox κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001,
σ. II-3859, σκέψεις 89 και 90). Επιπλέον, όσον αφορά τη μέτρηση της χρηματοοικονομικής ικανότητας των μελών μιας συμπράξεως,
η νομολογία αναγνώρισε τη σημασία του συνολικού κύκλου εργασιών (απόφαση Sarrió κατά Επιτροπής, σκέψη 68 ανωτέρω, σκέψεις
85 και 86). Επομένως, εν προκειμένω, ορθώς η Επιτροπή εφάρμοσε συντελεστή 2,5 στο πλαίσιο της εκτιμήσεως του αποτρεπτικού
χαρακτήρα του επιβληθέντος προστίμου, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και την οικονομική ισχύ της εμπλεκομένης επιχειρήσεως.
118   Κατά συνέπεια, δικαίως η Επιτροπή στηρίχθηκε στον συνολικό κύκλο εργασιών της Akzo προκειμένου να καθορίσει το πρόστιμο σε
επίπεδο έχον επαρκώς αποτρεπτικό χαρακτήρα και προκειμένου να λάβει υπόψη τη σημασία της νομικής και οικονομικής δομής ομίλων
επιχειρήσεων τέτοιου μεγέθους. Επομένως, η επιχειρηματολογία της Akzo είναι νομικά εσφαλμένη.
119   Τρίτον, καθόσον η Akzo επικαλείται το παράνομο των κατευθυντήριων γραμμών, επειδή αυτές επιτρέπουν στην Επιτροπή να εφαρμόσει
συντελεστή όπως τον επίμαχο εν προκειμένω, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Πρωτοδικείο έχει δεχθεί ότι, σύμφωνα με τη μέθοδο που
ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές, ο υπολογισμός του ύψους των προστίμων γίνεται βάσει των δύο κριτηρίων του άρθρου 15, παράγραφος
2, του κανονισμού 17, ήτοι της σοβαρότητας της παραβάσεως και της διάρκειάς της, τηρουμένου συγχρόνως του ανωτάτου ορίου σε
σχέση προς τον κύκλο εργασιών κάθε επιχειρήσεως το οποίο προβλέπει η ίδια αυτή διάταξη, και ότι, κατά συνέπεια, οι κατευθυντήριες
γραμμές δεν βαίνουν πέραν του νομικού πλαισίου των κυρώσεων που καθορίζει η διάταξη αυτή, όπως ερμηνεύεται από τη νομολογία
του Πρωτοδικείου (απόφαση LR AF 1998 κατά Επιτροπής, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψεις 219 έως 232· απόφαση του Πρωτοδικείου της 9ης
Ιουλίου 2003, T-224/00, Archer Daniels Midland και Archer Daniels Midland Ingredients κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-2597,
σκέψεις 39 έως 52· απόφαση TACA, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 1527). Όμως, η Akzo δεν προσκόμισε κανένα νέο στοιχείο σε σχέση με
αυτά τα οποία έχει απορρίψει η ως άνω νομολογία (βλ. τις προαναφερθείσες σκέψεις των σχετικών αποφάσεων).
120   Τέταρτον, καθόσον η Akzo θεωρεί ότι, εν πάση περιπτώσει, για να εφαρμόσει ένα συντελεστή όπως τον επίμαχο εν προκειμένω, η
Επιτροπή δεν μπορούσε να λάβει υπόψη το μέγεθος και τους συνολικούς πόρους του ομίλου Akzo Nobel NV στον οποίο ανήκε η ANC,
η επιχείρηση που διέπραξε την παράβαση, αλλά, το πολύ, το ύψος του κύκλου εργασιών που αφορούσε την πώληση του προϊόντος το
οποίο αποτελούσε το αντικείμενο της παραβάσεως, η Akzo παραβλέπει το γεγονός ότι η Επιτροπή εφάρμοσε τον εν λόγω συντελεστή
προκειμένου να εξασφαλίσει τον αποτρεπτικό χαρακτήρα των προστίμων. Όμως, η Επιτροπή δεν διέπραξε σφάλμα εκτιμήσεως συνεπαγόμενο
παράβαση του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 θεωρώντας, εν προκειμένω, ότι ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των προστίμων
μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνον αν στηριζόταν στο μέγεθος των οικονομικών πόρων του ομίλου επιχειρήσεων στο σύνολό του.
121   Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, ο λόγος που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
122   Η Akzo προσάπτει στην Επιτροπή ότι δεν εξέθεσε γιατί πολλαπλασίασε το βασικό ποσό του προστίμου που της επιβλήθηκε με συντελεστή
2,5, γιατί ο συντελεστής αυτός ήταν ο ίδιος με εκείνον που ίσχυσε για την ADM και γιατί αυτός στηρίχθηκε στον συνολικό κύκλο
εργασιών και όχι στο 50 % του ετησίου κύκλου εργασιών της Glucona. Στο πλαίσιο αυτό, η Akzo παρατηρεί ότι, στην υπόθεση που
οδήγησε στην έκδοση της αποφάσεως ABB Asea Brown Boveri κατά Επιτροπής, σκέψη 108 ανωτέρω, η Επιτροπή εφάρμοσε συντελεστή
ίδιο με τον επίμαχο εν προκειμένω, αλλά παρέσχε, στην άλλη αυτή υπόθεση, λεπτομερή προς τούτο αιτιολογία.
123   Η Επιτροπή ζητεί την απόρριψη του λόγου ακυρώσεως.
124   Το Πρωτοδικείο σημειώνει, αναφερόμενο στη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 68 ανωτέρω, ότι, με τις αιτιολογικές σκέψεις
389 έως 392 της Αποφάσεως, η Επιτροπή εξήγησε βάσει ποιων στοιχείων εκτίμησε τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως,
εξηγήσεις οι οποίες, εξάλλου, παρέσχαν τη δυνατότητα στη μεν Akzo να διατυπώσει πολυάριθμες αιτιάσεις που στηρίζονται σε έλλειψη
νομιμότητας επί της ουσίας των στοιχείων αυτών, στον δε κοινοτικό δικαστή να ασκήσει τον έλεγχό του.
125   Όσον αφορά το ύψος του συντελεστή που εφαρμόστηκε στην περίπτωση της Akzo, η Επιτροπή μπορούσε να περιοριστεί σε επίκληση
του μεγέθους της εν λόγω επιχειρήσεως, όπως αυτό προκύπτει κατά προσέγγιση από τον συνολικό κύκλο εργασιών της εταιρίας αυτής,
και να υπογραμμίσει την ανάγκη εξασφαλίσεως του αποτρεπτικού χαρακτήρα του προστίμου. Με βάση την υποχρέωση αιτιολογήσεως,
δεν εναπέκειτο στην Επιτροπή να εκθέσει τα αριθμητικά στοιχεία που συνδέονται με τον τρόπο υπολογισμού στον οποίο στηρίζεται
η επιλογή αυτή (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Sarrió κατά Επιτροπής, σκέψη 68 ανωτέρω, σκέψη 80).
126   Ομοίως, κακώς η Akzo προσάπτει στην Επιτροπή ότι δεν εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους ο συντελεστής με τον οποίο πολλαπλασιάστηκε
το αρχικό ποσό του προστίμου που της επιβλήθηκε ήταν ο ίδιος με εκείνον που ίσχυσε για την ADM. Πράγματι, η Επιτροπή δεν ήταν
υποχρεωμένη να διευκρινίσει το ύψος του εν λόγω συντελεστή, λαμβάνοντας επακριβώς υπόψη την αναλογία μεταξύ του μεγέθους των
διαφόρων ομίλων επιχειρήσεων στους οποίους ανήκαν τα μέλη της συμπράξεως. Σκοπός του συντελεστή αυτού ήταν περισσότερο, όπως
προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 386 έως 388 της Αποφάσεως, να καθοριστεί το πρόστιμο σε επίπεδο έχον επαρκώς αποτρεπτικό
χαρακτήρα και να ληφθεί υπόψη η σημασία της δομής την οποία έχουν όμιλοι επιχειρήσεων τέτοιου μεγέθους όσον αφορά την πρόσβασή
τους σε νομικής και οικονομικής φύσεως συμβουλές. Εκθέτοντας τη συλλογιστική αυτή, η Επιτροπή ανέφερε επαρκώς ότι εκτιμούσε
τον αποτρεπτικό χαρακτήρα του ποσού του προστίμου βάσει του μεγέθους και των πόρων των ομίλων επιχειρήσεων και όχι των επιχειρήσεων
που ανήκουν στους ομίλους αυτούς.
127   Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου συντελεστή συνιστά εφαρμογή της προβλεπόμενης από τις κατευθυντήριες
γραμμές δυνατότητας διαφοροποιήσεως. Επομένως, η Απόφαση εκδόθηκε στο πλαίσιο μιας αλληλουχίας περιστάσεων που ήταν σαφώς
γνωστή στην Akzo.
128   Επομένως, χωρίς να απαιτείται να εξεταστεί αν η Επιτροπή είχε παράσχει σε άλλες υποθέσεις, όπως υποστηρίζει η Akzo, λεπτομερέστερη
αιτιολογία όσον αφορά την επιλογή του σχετικού συντελεστή, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εν προκειμένω, η αιτιολογία που παρέσχε
η Επιτροπή είναι επαρκής.
129   Κατά συνέπεια, ο λόγος που στηρίζεται σε παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να απορριφθεί.
130   Επομένως, δεδομένου ότι δεν έγινε δεκτός κανένας από τους λόγους που προβλήθηκαν κατά του κύρους της Αποφάσεως, το Πρωτοδικείο
δεν πρέπει να μειώσει το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στην προσφεύγουσα με την Απόφαση, δυνάμει της αρμοδιότητας πλήρους
δικαιοδοσίας που έχει, και, κατά συνέπεια, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
131   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα
με τα αιτήματα της καθής.
132   Καθόσον η προσφυγή απορρίπτεται στο σύνολό της (βλ. σκέψη 130 ανωτέρω), το αίτημα της Akzo να υποχρεώσει το Πρωτοδικείο την
Επιτροπή στην καταβολή τόκων και εξόδων τραπεζικής εγγυήσεως (βλ. σκέψη 27 ανωτέρω) πρέπει να απορριφθεί ως άνευ αντικειμένου.
133   Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να υπομνησθεί ότι τα έξοδα στα οποία υποβάλλεται μια επιχείρηση για τη σύσταση και τη διατήρηση
τραπεζικής εγγυήσεως που σκοπεί στην αποφυγή της αναγκαστικής εκτελέσεως μιας αποφάσεως της Επιτροπής που την αφορά δεν αποτελούν
έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης κατά την έννοια του άρθρου 91, στοιχείο β΄, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Ομοίως, πρέπει να απορριφθεί το αίτημα μιας επιχειρήσεως να υποχρεωθεί η Επιτροπή να καταβάλει το ισόποσο των εξόδων στα οποία
υποβλήθηκε η προσφεύγουσα αυτή κατά τη διοικητική διαδικασία στον τομέα του ανταγωνισμού. Πράγματι, μολονότι, κατά το άρθρο
91 του Κανονισμού Διαδικασίας, «θεωρούνται ως έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν [...] τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν
οι διάδικοι λόγω της δίκης», η διάταξη αυτή εννοεί με τον όρο «δίκη» μόνον τη διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου, αποκλειομένης
της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας (απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2000, T-25/95, T-26/95, T-30/95
έως T-32/95, T-34/95 έως T-39/95, T-42/95 έως T-46/95, T-48/95, T-50/95 έως T-65/95, T-68/95 έως T-71/95, T-87/95, T-88/95,
T-103/95 και T-104/95, Cimenteries CBR κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-491, σκέψεις 5133 και 5134 και την εκεί παρατιθέμενη
νομολογία).
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Akzo Nobel NV στα δικαστικά έξοδα.
Azizi
Jaeger
Dehousse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 27 Σεπτεμβρίου 2006.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon

J. Azizi
Περιεχόμενα
Ιστορικό της διαφοράς
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
Επί του προσδιορισμού του αρχικού ποσού για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβλήθηκαν στο σύνολο των μετεχόντων στη σύμπραξη
Επί της προσβολής της αρχής της αναλογικότητας
Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Επί της κατατάξεως των μετεχόντων στη σύμπραξη σε κατηγορίες
Επί της προσβολής της αρχής της αναλογικότητας
–  Επιχειρήματα των διαδίκων
–  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί της προσβολής της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Επί του συνυπολογισμού του κύκλου εργασιών της Akzo
Επί της παραβάσεως του άρθρου 81 ΕΚ
–  Επιχειρήματα των διαδίκων
–  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί της προσβολής της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Επί της εφαρμογής συντελεστή 2,5
Επί της παραβάσεως του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17
–  Επιχειρήματα των διαδίκων
–  Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί της παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.