CELEX: 61988CJ0158
Απαλλαγές για τους ταξιδιώτες
Θέσπιση ελάχιστης διάρκειας παραμονής στο εξωτερικό

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου την 1 Ιουνίου 1988, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή ζητώντας να αναγνωριστεί ότι η Ιρλανδία, περιορίζοντας την εφαρμογή των απαλλαγών της οδηγίας 69/169/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1969, περί εναρμονίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων, των σχετικών με τις απαλλαγές από τους φόρους κύκλου εργασιών και τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως που εισπράττονται κατά την εισαγωγή, στο πλαίσιο της διεθνούς κυκλοφορίας των ταξιδιωτών ( ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 17 ), όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά με την οδηγία 85/348/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 1985 (
EE L 183, σ. 24
), στα εμπορεύματα που περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές των ταξιδιωτών που παρουσιάζονται στα σύνορα της έχοντας παραμείνει εκτός του εδάφους της επί 48 ώρες, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Η παρούσα προσφυγή οφείλεται στο γεγονός ότι η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Ιρλανδία, με τις European Communities ( Customs and Excise ) Regulations ( απόφαση περί των κοινοτικών δασμολογίων) της 31ης Μαρτίου 1987 (Statutory Instruments αριθ. 98, 1987 ), περιόρισε τη χορήγηση των απαλλαγών των άρθρων 1, 2 και 4 της οδηγίας 69/169 στα πρόσωπα που παρουσιάζονται στα σύνορα της μετά παραμονή εκτός του εδάφους της επί 48 ώρες.
Η Επιτροπή, θεωρώντας ότι αυτό το μέτρο είναι αντίθετο προς τις προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας, που δεν διακρίνουν μεταξύ των ταξιδιωτών και δεν προβλέπουν περιορισμό βάσει της διάρκειας της παραμονής εκτός του εδάφους κράτους μέλους, απηύθυνε στην ιρλανδική κυβέρνηση, κατ' εφαρμογήν του πρώτου εδαφίου του άρθρου 169 της Συνθήκης, έγγραφο οχλήσεως με ημερομηνία 15 Απριλίου 1987. Δεδομένου ότι από τις παρατηρήσεις της ιρλανδικής κυβερνήσεως δεν κατέστη δυνατό να μεταβληθεί η άποψη της, η Επιτροπή, με αιτιολογημένη γνώμη της 16ης Οκτωβρίου 1987, κάλεσε την Ιρλανδία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς τη γνώμη αυτή εντός προθεσμίας δύο μηνών από της κοινοποιήσεως της.
Επειδή η Ιρλανδία δεν έλαβε τα μέτρα αυτά, η Επιτροπή άσκησε την παρούσα προσφυγή.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Η ιρλανδική κυβέρνηση υποστηρίζει καταρχάς ότι οι απαλλαγές που προβλέπει η οδηγία 69/169 ισχύουν μόνο για τους καλούμενους « αυθεντικούς » ταξιδιώτες. Φαίνεται όμως ότι οι ιρλανδοί υπήκοοι προέβαιναν σε αναρίθμητα ταξίδια μιας ημέρας στη Βόρειο Ιρλανδία για να πραγματοποιήσουν εκεί αγορές, εκμεταλλευόμενοι τους χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν εκεί καθώς και τις συμφέρουσες τιμές συναλλάγματος ( καλούμενοι « φορολογικοί » ταξιδιώτες ). Η κατάσταση αυτή προκάλεσε σημαντική ζημία στην ιρλανδική οικονομία. Η ιρλανδική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως ήταν αναγκαία και, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, επιτρεπόμενη για να αρθούν τα αποτελέσματα της καταχρήσεως στην οποία οδήγησε η εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, από τη νομολογία του Δικαστηρίου ( βλέπε, ιδίως, την απόφαση της 14ης Φεβρουαρίου 1984, Rewę,
278/82, Συλλογή 1984, σ. 721, σκέψη 31
) προκύπτει ότι στον τομέα αυτό τα κράτη μέλη διατηρούν μόνο την περιορισμένη αρμοδιότητα που τους αναγνωρίζεται από τις ίδιες τις διατάξεις των εν λόγω οδηγιών. Οι οδηγίες όμως αυτές δεν προβλέπουν καμιά δυνατότητα παρεκκλίσεως όσον αφορά τη διάρκεια των ταξιδιών.
Πρέπει να προστεθεί ότι στην ίδια απόφαση το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, στα πλαίσια της ενδοκοινοτικής κυκλοφορίας, το πλεονέκτημα των φορολογικών απαλλαγών που ισχύουν, σε ένα κράτος μέλος, για τα εμπορεύματα τα οποία περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές των ταξιδιωτών χορηγείται εφόσον οι εν λόγω ταξιδιώτες είχαν τη δυνατότητα να προβούν πράγματι σε αγορές σε άλλο κράτος μέλος ( απόφαση της 14ης Φεβρουαρίου 1984, 278/82, που προαναφέρθηκε, σκέψη 45 ). Απ' αυτό προκύπτει ότι η διάκριση στην οποία προβαίνει η εν λόγω απόφαση, μεταξύ « αυθεντικών » ταξιδιωτών και « φορολογικών » ταξιδιωτών, για να αρνηθεί στους τελευταίους το πλεονέκτημα των απαλλαγών που προβλέπει η οδηγία, δεν συμβιβάζεται με την οδηγία.
Πρέπει τέλος να διευκρινιστεί ότι, όταν λόγω της οικονομικής καταστάσεως ενός κράτους μέλους καθίσταται αναγκαία η θέσπιση εξαιρετικών διατάξεων, που εξαρτούν τη χορήγηση του πλεονεκτήματος των απαλλαγών από την ορισμένης διάρκειας παραμονή εκτός του εθνικού εδάφους, τέτοιες διατάξεις μπορούν να θεσπιστούν μόνο δυνάμει οδηγίας παρεκκλίνουσας από την οδηγία 69/169, όπως συνέβη για τη Δανία με την οδηγία 84/231/ΕΟΚ. του Συμβουλίου, της 30ής Απριλίου 1984 (
ΕΕ L 117, σ. 42
), ή δυνάμει μέτρου διασφαλίσεως, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 108 και 109 της Συνθήκης. Η απόφαση της 31ης Μαρτίου 1987 δεν εκδόθηκε δυνάμει καμιάς κοινοτικής οδηγίας ή μέτρου διασφαλίσεως προβλεπόμενου από τη Συνθήκη.
Η ιρλανδική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι το επίδικο μέτρο είναι δικαιολογημένο διότι η Επιτροπή δεν έδωσε συνέχεια στην πρόσκληση του Συμβουλίου να « μελετήσει τη δυνατότητα και τη σκοπιμότητα διακρίσεως μεταξύ των «αυθεντικών» ταξιδιών και αυτών που πραγματοποιούνται για καθαρά φορολογικούς σκοπούς και να του υποβάλει, πριν από το τέλος του 1987, έκθεση, συνοδευόμενη ενδεχομένως από πρόταση περί του αν το πρόβλημα υφίσταται ακόμη κατά την ημερομηνία αυτή » ( δήλωση που περιέχεται στα πρακτικά της συνόδου του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της οποίας εκδόθηκε η οδηγία 85/348 που τροποποιεί την οδηγία 69/169 ).
Το επιχείρημα αυτό πρέπει επίσης να απορριφθεί. Πράγματι, το επίδικο μέτρο ελήφθη στις 31 Μαρτίου 1987, πολύ πριν από την οριακή ημερομηνία που είχε οριστεί για την υποβολή της προαναφερθείσας έκθεσης, και, εν πάση περιπτώσει, ένα τέτοιο μονομερές μέτρο δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από ενδεχόμενη παράλειψη της Επιτροπής.
Πρέπει επομένως να αναγνωριστεί ότι η Ιρλανδία, περιορίζοντας την εφαρμογή των απαλλαγών της οδηγίας 69/169 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1969, περί εναρμονίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων, των σχετικών με τις απαλλαγές από τους φόρους κύκλου εργασιών και τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως που εισπράττονται κατά την εισαγωγή, στο πλαίσιο της διεθνούς κυκλοφορίας των ταξιδιωτών, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά με την οδηγία 85/348 του Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 1985, στα εμπορεύματα που περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές των ταξιδιωτών που παρουσιάζονται στα σύνορα της έχοντας παραμείνει εκτός του εδάφους της επί 48 ώρες, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η καθης ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων του παρεμβαίνοντος.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Η Ιρλανδία, περιορίζοντας την εφαρμογή των απαλλαγών της οδηγίας 69/169/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1969, περί εναρμονίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων, των σχετικών με τις απαλλαγές από τους φόρους κύκλου εργασιών και τους ειδικούς φόρους καταναλώσεως που εισπράττονται κατά την εισαγωγή, στο πλαίσιο της διεθνούς κυκλοφορίας των ταξιδιωτών, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά με την οδηγία 85/348/ΕΟΚ τον Συμβουλίου, της 8ης Ιουλίου 1985, στα εμπορεύματα που περιέχονται στις προσωπικές αποσκευές των ταξιδιωτών που παρουσιάζονται στα σύνορα της έχοντας παραμείνει εκτός του εδάφους της επί 48 ώρες, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.

2)
Καταδικάζει την καθής στα δικαστικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων του παρεμβαίνοντος.

Due
Schockweiler
Mancini
Joliét
O'Higgins
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 12 Ιουνίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος
O. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.