CELEX: 62008CJ0392
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Direttiva 96/82/KE
Kontroll tal- perikoli ta’ inċidenti kbar fl-użu ta’ sustanzi perikolużi
Artikolu 11(1)(ċ)
Obbligu ta’ tfassil ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni
Terminu

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi ma
fassalx pjanijiet ta’ emerġenza esterni għall-istabbilimenti kollha mniżżla fl-Artikolu 9 tad Direttiva tal-Kunsill 96/82/KE,
tad-9 ta’ Diċembru 1996, dwar il‑kontroll ta’ perikoli ta’ aċċidenti [inċidenti] kbar fl-użu ta’ sustanzi perikolużi (ĠU Edizzjoni
Speċjali bil-Malti: Kapitolu 5, Vol. 2, p. 410) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 96/82”) ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq
l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 11(1)(ċ) ta’ din id-direttiva.

Il-kuntest ġuridiku
Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva 96/82, l-għan tagħha huwa li jiġu evitati inċidenti kbar li jinvolvu sustanzi perikolużi
u l-limitazzjoni tal‑konsegwenzi tagħhom għall-bniedem u għall-ambjent, bil-ħsieb li jkunu żgurati livelli għolja ta’ protezzjoni
fil-Komunità Ewropea kollha b’mod konsistenti u effettiv.
L-Artikolu 11 tad-Direttiva 96/82 jipprovdi:
“1.       L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, għall-istabbilimenti kollha li għalihom japplika l-Artikolu 9:
a)       l-operatur ifassal pjan ta’ emerġenza interna għall-miżuri li għandhom jittieħdu ġewwa l-istabbiliment:
–        għal stabbilimenti ġodda, qabel ma dan jibda jitħaddem,
–        għal stabbilimenti eżistenti li ma kinux koperti minn qabel bid-Direttiva [tal-Kunsill] 82/501/KEE, [tal-24 ta’ Ġunju 1982
dwar il-perikoli ta’ aċċidenti [inċidenti] kbar ta’ ċerti attivitajiet industrijali (ĠU L 230, p. 1] tliet snin mid-data stabbilita
fl-Artikolu 24(1),
–        għal stabbilimenti oħra, sentejn mid-data stabbilita fl-Artikolu 24(1);
b)       l-operatur jipprovdi lill-awtoritajiet kompetenti, biex dawn ta’ l-aħħar ikunu jistgħu jfasslu pjanti ta’ emerġenza esterna,
l-informazzjoni meħtieġa f’dawn il-limiti ta’ żmien:
–        għal stabbilimenti ġodda, qabel ma dawn jibdew jitħaddmu,
–         għal stabbilimenti eżistenti li ma kinux koperti minn qabel bid-Direttiva 82/501/KEE, tliet snin mid-data stabbilita fl-Artikolu
24(1),
–        għal stabbilimenti oħra, sentejn mid-data stabbilita fl-Artikolu 24(1);
ċ)       l-awtoritajiet innominati għal dak il-għan mill-Istat Membru ifasslu pjan ta' emerġenza esterna għall-miżuri li għandhom jittieħdu
barra l-istabbiliment..
2.       Il-pjani [pjanijiet] ta’ emerġenza għandhom jiġu stabbiliti bl-għanijiet ta’:
–        li jkun fihom u jikkontrollaw inċidenti biex jimminimizzaw l-effetti, u biex jillimitaw il-ħsara lill-bniedem, lill-ambjent
u lill-proprjetà,
–        jimplimentaw il-miżuri meħtieġa biex jipproteġu lill-bniedem u lill-ambjent mill-effetti ta’ aċċidenti serji,
–        jikkomunika l-informazzjoni neċessarja lill-pubbliku u lis-servizzi jew lill-awtoritajiet ikkonċernati fiż-żona,
–        jipprovdu għar-restawr u t-tindif ta’ l-ambjent wara aċċident maġġuri.
Il-pjani ta’ emerġenza għandu jkollhom l-informazzjoni stabbilita fl-Anness IV.
[…]
4.       L-Istati Membri għandhom jiżguraw li pjani ta’ emereġenza interna u esterna jkunu riveduti, ittestjati, u fejn meħtieġ riveduti
u aġġornati mill-operaturi u l-awtoritajiet innominati f'intervalli konvenjenti ta’ mhux aktar minn tliet snin. Ir-reviżjoni
għandha tikkunsidra bidliet li jseħħu fl-istabbilimenti kkonċernati jew fi ħdan is-servizzi ta’ emerġenza kkonċernati, għarfien
tekniku ġdid, u għarfien li jikkonċerna r-rispons għal aċċidenti serji.
[…]”
B’applikazzjoni tal-Artikoli 24 u 24 tad-Direttiva 96/82, l-Istati Membri kienu marbuta li jimplementaw il-miżuri neċessarji
sabiex jikkonformaw ruħhom magħha sat-3 ta’ Frar 1999.

Il-proċedura prekontenzjuża
Billi qieset li l-Artikolu 11(1)(ċ) tad-Direttiva 96/82 ma ġiex osservat mir-Renju ta’ Spanja, il-Kummissjoni, fit-23 ta’
Marzu 2007, tat bidu għall-proċedura ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu prevista fl-Artikolu 226 KE billi intimat lil dan
l-Istat Membru sabiex jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu f’dan ir-rigward.
B’ittri tat-12 u tal-25 ta’ Ġunju 2007, l-awtoritajiet Spanjoli rrispondew għall-ittra ta’ intimazzjoni tal-Kummissjoni, fejn
informawha b’numru ta’ stabbilimenti kkonċernati bid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 96/82 u bin-numru ta’ stabbilimenti li
għandhom pjan ta’ emerġenza esterna.
Billi kkonstatat, fid-dawl ta’ din l-informazzjoni, li kien għad hemm xi stabbilimenti li ma kellhomx tali pjan, il-Kummissjoni
ħarġet, fit-23 ta’ Ottubru 2007, opinjoni motivata li biha stiednet lir-Renju ta’ Spanja jieħu l-miżuri neċessarji sabiex
jikkonforma ruħu ma’ din l-opinjoni f’terminu ta’ xahrejn min-notifika tagħha.
B’ittra tal-10 ta’ Jannar 2008, l-awtoritajiet Spanjoli rrispondew għall-imsemmija opinjoni billi ppreċiżaw li, mill-istabbilimenti
kkonċernati, li kienu 238 fl-2005 u 280 f’Diċembru 2007, 186 kellhom pjan ta’ emerġenza estern approvat. Barra minn hekk,
huma osservaw li, jekk l-Artikolu 11(1)(b) tad-Direttiva 96/82 jistabbilixxi termini rigward l-obbligu, għall-operaturi ta’
stabbiliment ikkonċernat li jipprovdu l-informazzjoni neċessarja lill-awtoritajiet kompetenti, min-naħa l-oħra, huwa ma jipprovdi
l-ebda terminu għat-tfassil, minn dawn tal-aħħar, ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni.
Billi kkunsidrat li s-sitwazzjoni baqat mhux sodisfaċenti, il-Kummissjoni ppreżentat ir-rikors preżenti.

Fuq ir-rikors
Ir-Renju ta’ Spanja jammetti li, fil-ġurnata li fiha skada t-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, jiġifieri t-23 ta’ Diċembru
2007, 94 stabbilimenti li jinsabu fit-territorju tiegħu u li huma suġġetti għall-Artikolu 9 tad-Direttiva 96/82 ma kellhomx
pjan ta’ emerġenza estern.
Madankollu, huwa jsostni li l-Artikolu 11(1)(ċ) tad-Direttiva 96/82 ma jistabbilixxix terminu għat-tfassil ta’ pjanijiet ta’
emerġenza esterni mill-awtoritajiet kompetenti u li dawn ma setgħux jiddisponu mill-istess terminu previst fl-Artikolu 11(1)(a)
ta’ din id-direttiva għat-tfassil, mill-operaturi tal-istabbilimenti kkonċernati, ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni. Huwa
jqis, sussidjarjament, li n-nuqqas ta’ notifika tal-informazzjoni neċessarja mill-imsemmija operaturi, prevista fl-Artikolu 11(1)(b)
tad-Direttiva 96/82, huwa f’kull każ ta’ natura li jiġġustifika n-nuqqas ta’ pjan ta’ emerġenza estern għal ċertu numru ta’
stabbilimenti kkonċernati. Fl-aħħar nett, huwa jindika li seba’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni tfasslu waqt is-sena 2008.
Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 11 tad-Direttiva 96/82, dwar l-istabbilimenti li fihom
jinsabu kwantitajiet kbar ta’ sustanzi perikolużi, jifformaw ġabra ta’ normi intiżi sabiex jiżguraw sistema koerenti u effikaċji
tal-limitazzjoni tal-konsegwenzi ta’ inċidenti kbar.
B’hekk, it-tfassil tal-pjanijiet ta’ emerġenza jidħol fi proċess ta’ diversi fażijiet li fih, fl-ewwel lok, it-tfassil ta’
pjanijiet ta’ emerġenza interni għall-operaturi tal-istabbilimenti kkonċernati u l‑għoti tal-informazzjoni neċessarja lill-awtoritajiet
kompetenti, fit-tieni lok, it-tfassil, minnhom, ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni u, fit-tielet lok, l-eżami mill-ġdid,
u jekk ikun neċessarju, ir-reviżjoni u l‑aġġornament tal-pjanijiet ta’ emerġenza interni u esterni, rispettivament, mill-imsemmija
operaturi u mill-imsemmija awtoritajiet.
Huwa minnu li l-Artikolu 11(1) u (4) tad-Direttiva 96/82 ma jistabbilixxix terminu ħlief f’dak li jikkonċerna l-ewwel u t-tielet
minn dawn il‑fażijiet. Madankollu, in-nuqqas, f’din id-dispożizzjoni, ta’ terminu ċar f’dak li jirrigwarda t-tfassil tal-pjanijiet
ta’ emerġenza esterni ma jimplikax fih innifsu li l-ebda terminu ma huwa impost fuq l-Istati Membri sabiex jikkonformaw mal-obbligu
tagħhom li jfassluhom.
Fil-fatt, dan l-obbligu jiġi mċaħħad mis-sinjifikat tiegħu u s-sistema ta’ protezzjoni stabbilita mill-Artikolu 11 tad-Direttiva
96/82 tiġi mċaħħda minn kull effettività jekk it-tfassil tal-imsemmija pjanijiet mill‑awtoritajiet kompetenti jkollu jibqa’
sospiż indefinittivament.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 11(2) tad‑Direttiva 96/82, il-pjanijiet ta’ emerġenza
interni u esterni huma stabbiliti sabiex, b’mod partikolari, jinżammu u jiġu kkontrollati l-inċidenti b’mod li jiġu mminimizzati
l-effetti u sabiex jiġi limitat id-dannu kkawżat lill-bniedem, lill-ambjent u lill-proprjetà u sabiex jiġu implementati l-miżuri
neċessarji għall-protezzjoni tal‑bniedem u tal-ambjent kontra l-effetti ta’ inċidenti kbar.
Barra minn hekk, mill-Anness IV tad-Direttiva 96/82 dwar l‑informazzjoni li għandha tidher fil-pjanijiet ta’ emerġenza, jirriżulta
b’mod partikolari li teżisti interdipendenza bejn il-pjanijiet ta’ emerġenza interni u esterni fejn il-koordinazzjoni tagħhom
tiżgura l-effikaċja tal-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 11 tad-Direttiva 96/82.
Isegwi li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jiżviluppaw mingħajr dewmien l-informazzjoni pprovduta mill-operaturi
tal‑istabbilimenti kkonċernati sabiex ifasslu pjanijiet ta’ emerġenza esterni.
Dan jgħodd b’mod partikolari fir-rigward ta’ ċerta informazzjoni li l‑perijodu ta’ validità qasir tagħha huwa ta’ natura li
jirrendi ineffettiv pjan ta’ emerġenza bbażat fuqha. Huwa minħabba din ir-raġuni li l-Istati Membri huma marbuta jistabbilixxu,
skont l-Artikolu 11(4) tad‑Direttiva 96/82, sistema li tiggarantixxi li l-pjanijiet ta’ emerġenza interni u esterni jiġu eżaminati
mill-ġdid u, jekk ikun neċessarju, irriveduti u aġġornati f’intervalli xierqa ta’ mhux iktar minn tliet snin.
Konsegwentement, it-terminu li jirrigwarda t-twettiq tal-obbligu previst fl-Artikolu 11(1)(ċ) ta’ din id-direttiva ma jistax,
bħala prinċipju, jibda jiddekorri minn meta tingħata l-imsemmija informazzjoni.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, hemm lok li jiġi konkluż li l‑awtoritajiet kompetenti huma marbuta li jfasslu l-pjanijiet
ta’ emerġenza esterni previsti fl-Artikolu 11 tad-Direttiva 96/82 f’terminu li, minn naħa, ma jġibx miegħu r-riskju ta’ dannu
għall-effettività tad‑dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, iżda li, min-naħa l-oħra jieħu inkunsiderazzjoni ż-żmien neċessarju
sabiex jiġu ffinalizzati l‑imsemmija pjanijiet, għaldaqstant, f’terminu raġonevoli li jibda jiddekorri mill-għoti tal-informazzjoni
neċessarja mill-operaturi.
Fil-kawża preżenti, ma huwiex ikkontestat li ma jeżistux pjanijiet ta’ emerġenza esterni għall-istabbilimenti kollha kkonċernati
għal diversi snin.
F’dan ir-rigward, huwa importanti li jitfakkar li l-Artikolu 11(1)(b) tad-Direttiva 96/82 jistabbilixxi diversi termini fil-konfront
tal‑kategoriji diversi ta’ stabbilimenti. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li t-terminu li fih l-operaturi tal-istabbilimenti
previsti minn din id-dispożizzjoni għandhom jibagħtu lill-awtoritajiet kompetenti l-informazzjoni neċessarja għat-tfassil
ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni kien jew qabel ma jibdew joperaw dawn l‑istabbilimenti, jew mhux iktar tard mit-3 ta’
Frar 2002, jiġifieri tliet snin wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit għat-traspożizzjoni tad-direttiva.
Issa, iż-żmien li għadda bejn din id-data u d-data ta’ skadenza tat‑terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, jiġifieri t-23
ta’ Diċembru 2007, huwa manifestament irraġonevoli u ma jistax jiġġustifika n-nuqqas ta’ tfassil ta’ pjanijiet ta’ emerġenza
esterni għall-istabbilimenti kkonċernati kollha.
Barra minn hekk, jekk huwa minnu li, skont l-Artikolu 11(1) tad‑Direttiva 96/82, l-obbligu ta’ tfassil ta’ pjanijiet ta’ emerġenza
esterni huwa marbut ma’ dak impost fuq l-operaturi tal-istabbilimenti kkonċernati li jibagħtu l-informazzjoni neċessarja lill-awtoritajiet
kompetenti sabiex dawn ikunu jistgħu jfasslu dawn il-pjanijiet, xorta jibqa’ l-fatt li din l-istess dispożizzjoni tissuġġetta
lill-Istati Membri għall-obbligu li jiżguraw li l-imsemmija operaturi jipprovdu l‑informazzjoni neċessarja fit-termini stabbiliti.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li, f’ċerti każijiet, l-awtoritajiet kompetenti ma għandhomx, fl‑imsemmija termini, l-informazzjoni
neċessarja ma jistax jiġġustifika n-nuqqas ta’ pjanijiet ta’ emerġenza esterni, hekk kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 20
tal-konklużjonijiet tagħha.
Fir-rigward tat-tfassil ta’ diversi pjanijiet ta’ emerġenza waqt is-sena 2008, huwa suffiċjenti li jitfakkar li, skont ġurisprudenza
stabbilita, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skont is-sitwazzjoni tal-Istat Membru fl-iskadenza
tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u li l-bidliet li jsiru sussegwentement ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni
mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑456/05,
Ġabra p. I‑10517, punt 15).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jiġi kkunsidrat bħala fondat ir-rikors ippreżentat mill-Kummissjoni.
Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li, billi ma fassalx pjanijiet ta’ emerġenza esterni għall-istabbilimenti kollha previsti
fl-Artikolu 9 tad-Direttiva 96/82, ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 11(1)(ċ) tagħha.

Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress li r-Renju ta’ Spanja tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Billi ma fassalx pjanijiet ta’ emerġenza esterni għall‑istabbilimenti kollha previsti fl-Artikolu 9 tad-Direttiva tal-Kunsill
96/82/KE, tad-9 ta’ Diċembru 1996, dwar il‑kontroll ta’ perikoli ta’ aċċidenti [imċidenti] kbar fl-użu ta’ sustanzi perikolużi,
ir-Renju ta’ Spanja naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 11(1)(ċ) tagħha.
2)
Ir-Renju ta’ Spanja huwa kkundannat għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.