CELEX: 62003CJ0013
Odwołanie
Konkurencja
Rozporządzenie (EWG) nr 4064/89
Wyrok stwierdzający bezprawność decyzji nakazującej podział przedsiębiorstwa w następstwie bezprawności wcześniejszej decyzji stwierdzającej niezgodność koncentracji ze wspólnym rynkiem

1       W swoim odwołaniu Komisja Wspólnot Europejskich wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia
25 października 2002 r. w sprawie T‑80/02 Tetra Laval przeciwko Komisji, Rec. str. II‑4519 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”),
w którym Sąd ten stwierdził nieważność decyzji Komisji 2004/103/WE z dnia 30 stycznia 2002 r. dotyczącej środków mających
na celu przywrócenie warunków skutecznej konkurencji zgodnie z art. 8 ust. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 4064/89 (sprawa
COMP/M.2416 – Tetra Laval/Sidel) (Dz.U. 2004, L 38, str. 1, zwanej dalej „decyzją o rozdzieleniu”).

Rozporządzenie (EWG) nr 4064/89
2       Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4064/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (Dz.U. L 395,
str. 1, oraz sprostowanie Dz.U. 1990, L 257, str. 13), w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1310/97 z dnia 30 czerwca
1997 r. (Dz.U. L 180, str. 1, zwane dalej „rozporządzeniem”), stanowi w art. 8 ust. 3 i 4:
„3. Jeśli Komisja stwierdzi, że koncentracja spełnia kryterium wymienione w art. 2 ust. 3 […], wydaje [ona] decyzję uznającą
koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem.
4. W przypadku gdy koncentracja została już dokonana, Komisja może poprzez decyzję zgodnie z ust. 3 lub poprzez osobną decyzję,
wymagać rozdzielenia przedsiębiorstw lub zgromadzonych aktywów lub zniesienia wspólnej kontroli lub podjęcia jakiegokolwiek
innego właściwego działania dla przywrócenia warunków skutecznej konkurencji”.

Decyzje Komisji
3       W dniu 30 października 2001 r. Komisja wydała decyzję 2004/124/WE, uznającą koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem
oraz porozumieniem EOG (Sprawa COMP/M. 2416 – Tetra Laval/Sidel) (Dz.U. L 43, str. 13, zwaną dalej „decyzją o niezgodności”).
4       W dniu 30 stycznia 2002 r. Komisja wydała decyzję o rozdzieleniu, zarządzając środki dla przywrócenia warunków skutecznej
konkurencji w oparciu o art. 8 ust. 4 rozporządzenia. W art. 1 rozstrzygnięcia tej decyzji, doręczonej Tetra Laval BV (zwanej
dalej „Tetra”) w dniu 4 lutego 2002 r., Komisja zarządza sprzedaż przez tę spółkę akcji Sidel SA i określa warunki, według
których to rozdzielenie winno być dokonane.
5       Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 stycznia 2002 r. Tetra wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji o niezgodności,
zarejestrowaną pod sygnaturą T‑5/02.
6       Pismem złożonym w sekretariacie Sądu d w dniu 19 marca 2002 r. Tetra wniosła drugą skargę o stwierdzenie nieważności decyzji
o rozdzieleniu.
7       Wyrokiem z dnia 25 października 2002 r. w sprawie T‑5/02 Tetra Laval przeciwko Komisji, Rec. str. II‑4381 (zwanym dalej „wyrokiem
w sprawie T‑5/02”), Sąd stwierdził nieważność decyzji o niezgodności.
8       Zaskarżonym wyrokiem Sąd stwierdził nieważność decyzji o rozdzieleniu.

Zaskarżony wyrok
9       W pkt 36 do 43 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, co następuje:
„36      Sąd stwierdza przede wszystkim, że z systematyki rozporządzenia, a w szczególności z jego motywu 16 wynika, iż celem, którego
osiągnięcie ma zapewnić art. 8 ust. 4, jest umożliwienie Komisji wydania wszystkich decyzji koniecznych do przywrócenia warunków
skutecznej konkurencji. Skoro, jak w tym konkretnym przypadku, koncentracja dokonana zastała przy zastosowaniu art. 7 ust. 3
rozporządzenia, to rozdzielenie przedsiębiorstw uczestniczących w tej operacji jest logicznym następstwem decyzji uznającej
koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem.
37      Jednakże wydanie decyzji o rozdzieleniu w następstwie wydania decyzji uznającej koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem
zakłada zgodność z prawem tej ostatniej decyzji. Jako że celem decyzji o rozdzieleniu wydanej w oparciu o art. 8 ust. 4 rozporządzenia
jest przywrócenie warunków skutecznej konkurencji utrudnionej przez koncentrację, która uznana została za niezgodną ze wspólnym
rynkiem, oczywistym jest, że jej ważność zależy od ważności decyzji zakazującej koncentracji, i stąd też stwierdzenie nieważności
tej ostatniej pozbawia ją wszelkiej podstawy prawnej.
38      Konkluzja ta wzmocniona jest przez fakt, że stosownie do art. 8 ust. 4 rozporządzenia sprzedaż udziału nabytego w trakcie
koncentracji może być wymagana w ramach samej decyzji o niezgodności przyjętej zgodnie z art. 8 ust. 3.
39      Co więcej, konkluzji powyższej nie poddaje w wątpliwość powołanie się przez Komisję na wyrok [Trybunału z dnia 26 kwietnia
1988 r. w sprawach połączonych 97/86, 193/86, 99/86, 215/86 Asteris i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 2181, pkt 30 i 32,
zwany dalej „wyrokiem Asteris”]. Po pierwsze stwierdzić należy, że Trybunał potwierdził w nim „retroaktywny skutek związany
z wyrokami stwierdzającymi nieważność” (pkt 30). Po drugie, wyrok Asteris dotyczył w szczególności skutków, jakie stwierdzenie
nieważności rozporządzenia, którego obowiązywanie ograniczone było do ściśle określonego czasu, ma na postanowienia rozporządzeń
późniejszych, mających identyczną treść jak postanowienie, którego nieważność została stwierdzona. Wyrok ten dotyczy zatem
zakresu zobowiązania do wykonania przedmiotowego wyroku stwierdzającego nieważność, które wynika z art. 233 WE i które ciąży
na instytucji odpowiedzialnej za przyjęcie przedmiotowego rozporządzenia.
40      Jednakże w tym konkretnym przypadku, w odróżnieniu od sytuacji leżącej u podstaw wyroku w sprawie Asteris, nie chodzi o rozporządzenia
zawierające identyczne postanowienia, ale o decyzję o wcześniejszym rozdzieleniu, która ogranicza się do wprowadzenia w życie
decyzji o niezgodności. Sam fakt, że w momencie podejmowania decyzji o rozdzieleniu nie stwierdzono nieważności wspomnianej
wyżej decyzji o niezgodności, nie może pozbawiać retroaktywnego skutku stwierdzenia jej nieważności dokonanego później.
41      Tymczasem wyrokiem wydanym w sprawie T‑5/02 Sąd stwierdził nieważność decyzji o niezgodności […].
42      Jako że bezprawność decyzji o niezgodności pociąga za sobą bezprawność decyzji o rozdzieleniu, niniejszy wniosek o stwierdzenie
nieważności, skierowany przeciwko tej ostatniej decyzji, winien zostać uwzględniony bez konieczności badania pozostałych zarzutów
podniesionych wobec niej przez skarżącą.
43      W konsekwencji stwierdza się nieważność decyzji o rozdzieleniu”.

Odwołanie
10     Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 8 stycznia 2003 r. Komisja wniosła, na podstawie art. 225 WE i art. 49 akapit
pierwszy Statutu WE Trybunału Sprawiedliwości, odwołanie od wyroku w sprawie T‑5/02.
Argumenty stron
11     Na poparcie swego odwołania w niniejszej sprawie Komisja podnosi, że jeżeli odwołanie wniesione od wyroku w sprawie T‑5/02
doprowadzi do jego uchylenia, to zaskarżony wyrok oparty będzie na naruszającym prawo założeniu, iż stwierdzona została nieważność
decyzji o niezgodności. W ten sposób, ponieważ stwierdzenie nieważności tej decyzji przez Sąd było jedynym powodem stwierdzenia
przez ten ostatni nieważności decyzji o rozdzieleniu, uchylenie wyroku wydanego w wyżej wspomnianej sprawie, stwierdzającego
nieważność pierwszej decyzji, pociągnie za sobą uchylenie zaskarżonego wyroku stwierdzającego nieważność drugiej decyzji.
12     W konsekwencji Komisja uważa, że jeśli – z uwagi na zarzuty wskazane szczegółowo w jej odwołaniu wniesionym od wyroku w sprawie
T‑5/02 – odwołanie to winno zostać uwzględnione, konieczne będzie uchylenie zaskarżonego wyroku.
13     Tetra jest zdania, że odwołanie jest niedopuszczalne. Wbrew wymogom art. 112 § 1 lit. c) regulaminu odwołanie nie wskazywało
zarzutów prawnych i argumentów skierowanych przeciw zaskarżonemu wyrokowi.
14     Tetra podnosi w odniesieniu do tego, że Komisja nie twierdzi, że zaskarżony wyrok narusza prawo wspólnotowe ani że rozumowanie
przyjęte przez Sąd lub rozstrzygnięcie tego wyroku obarczone są uchybieniami. Wprost przeciwnie, to nie zaskarżony wyrok stanowi
naruszenie prawa, ale ten wydany w sprawie T‑5/02.
15     Tetra wnosi ewentualnie o oddalenie odwołania jako niezasadnego i podnosi, że nawet gdyby uwzględniono odwołanie od wyroku
w sprawie T‑5/02, nie powinno to pociągać za sobą uchylenia zaskarżonego wyroku.
16     Tetra podnosi po pierwsze, że Komisja nie ma interesu w orzeczeniu uchylenia zaskarżonego wyroku. Taki brak interesu wynikać
ma z jednej strony z faktu, iż decyzja o rozdzieleniu sama w sobie jest sporna, jako że przyjęte przez nią środki wykonawcze,
włączając w to wyznaczone w niej terminy, stały się bezużyteczne z uwagi na zdarzenia, które miały miejsce po jej wydaniu.
Z drugiej strony to do Komisji należy, gdyby okazało się to konieczne, wydanie w oparciu o art. 8 ust. 4 rozporządzenia nowej
decyzji, która byłaby dostosowana do istniejącej sytuacji.
17     Po drugie niniejsze odwołanie oparte jest na założeniu, według którego jeżeli odwołanie sformułowane w sprawie C‑12/03 P uznane
zostanie za zasadne, Trybunał uchyli wyrok zaskarżony w niniejszym odwołaniu. Tymczasem, w tym przypadku:
–       albo Trybunał skieruje sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd; jeżeli Trybunał stwierdzi, że końcowa decyzja w niniejszej
sprawie zależna jest od decyzji Sądu w tej pierwszej sprawie, nie będzie mógł orzec nie znając końcowej decyzji Sądu w pierwszej
sprawie; Trybunał będzie musiał zatem także skierować niniejszą sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd;
–       albo też Trybunał wyda orzeczenie co do istoty sprawy w pierwszej sprawie; Tetra uważa jednakże, że w takim przypadku niniejsza
sprawa winna być skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd. Wobec tego wysunęła ona przed Sądem szereg zarzutów, wnosząc
o stwierdzenie nieważności decyzji o rozdzieleniu, choć Sąd ma orzec w oparciu o tylko jeden z nich.
18     W swej replice Komisja utrzymuje, że domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku, nie opiera się ona na argumentach podniesionych
w jej odwołaniu od wyroku w sprawie T‑5/02, ale na fakcie, iż uchylenie tego wyroku unieważni prawne założenie, które stanowi
fundament zaskarżonego wyroku. Wobec tego wyrok ten, jako oparty na akcie oczywiście nieważnym, narusza prawo w odniesieniu
do ważności i zastosowania tego aktu, niezależnie od motywów tej nieważności, która może zostać stwierdzona w ramach odrębnej
procedury. Jako że zarzut taki został wyraźnie sformułowany w niniejszym odwołaniu, jest ono dopuszczalne.
19     W odpowiedzi na argument, stosownie do którego decyzja o rozdzieleniu nie jest już wykonalna, Komisja podnosi, że ewentualna
konieczność modyfikacji aktu, narzucającego w szczególności określone terminy i którego stosowanie zostało opóźnione wskutek
postępowania spornego, nie powinny być powodem wycofania czy odrzucenia argumentów, które są uzasadnione i mogą doprowadzić
w ramach procedury odwołania do uchylenia wyroku stwierdzającego nieważność takiego aktu. Ważność wyżej wspomnianej decyzji
winna być oceniona według warunków panujących w momencie jej wydania przez Komisję, a ta ostatnia przedsięwzięła wszelkie
konieczne kroki, by zapewnić jej stosowanie zgodne z prawem, przy założeniu, że wcześniej wspomniane organy sądowe uznają
ostatecznie, że została ona wydana zgodnie z prawem.
20     Jeżeli chodzi o związek między niniejszym odwołaniem a odwołaniem wniesionym od wyroku w sprawie T‑5/02, Komisja podnosi,
że uchylenie tego wyroku wystarczy, by zaskarżony wyrok został uchylony. Uchylenie spowodować ma taki skutek nawet wtedy,
gdyby niniejsza sprawa została skierowana do Sądu do ponownego rozpoznania.
Ocena Trybunału
21     Z argumentów przedstawionych przez Komisję w jej skardze wynika, że niniejsze odwołanie ma podstawę tylko o tyle, o ile wyrok
w sprawie T‑5/02, zakwestionowany przez Komisję w jej odwołaniu w sprawie, w której wydano w tym dniu wyrok Tetra Laval przeciwko
Komisji (C‑12/03 P, Rec. str. I‑0000) byłby uchylony przez Trybunał.
22     Tymczasem w tym ostatnim wyroku Trybunał oddalił wniesione przez Komisję odwołanie od wyroku Sądu stwierdzającego nieważność
decyzji o niezgodności.
23     Wynika stąd, że bez konieczności badania argumentów Tetra Laval, dotyczących niedopuszczalności niniejszego odwołania, należy
stwierdzić, że jest ono bezprzedmiotowe.

W przedmiocie kosztów
24     Zgodnie z art. 69 § 6 regulaminu mającego zastosowanie w postępowaniu odwoławczym na mocy art. 118 regulaminu, jeżeli sprawa
nie kończy się wydaniem wyroku, rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów leży w granicach swobodnego uznania Trybunału. Jako
że brak przedmiotu niniejszego odwołania wynika z oddalenia odwołania Komisji w sprawie C‑12/03 P wyrokiem z tego dnia, który
obciąża tę ostatnią kosztami postępowania, należy obciążyć ją również kosztami niniejszego odwołania.
Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
1)
Postępowanie w przedmiocie odwołania zostaje umorzone.
2)
Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
*
Język postępowania: angielski.