CELEX: 61986CJ0223
Visserij
Scheepsbemanningen

Bij beschikking van 28 mei 1986, ingekomen ten Hove op 18 augustus daaraanvolgend, heeft de High Court van Ierland krachtens artikel 177 EEG-Verdrag twee prejudiciële vragen gesteld over de uitlegging van artikel 7 EEG-Verdrag, de artikelen 100 en 102 van de Akte inzake de toetreding van het Koninkrijk Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland tot de Europese Gemeenschappen (hierna: Toetredingsakte), van de artikelen 1 en 2, lid 1, van verordening nr. 101/76 van de Raad van 19 januari 1976 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijk structuurbeleid in de visserijsector (
PB 1976, L 20, blz. 19
) en van artikel 6 van verordening nr. 170/83 van de Raad van 25 januari 1983 tot instelling van een communautaire regeling voor de instandhouding en het beheer van de visbestanden (
PB 1983, L 24, blz. 1
).
Deze vragen zijn gerezen in een geschil tussen het Ierse Ministerie van Visserij en bosbouw en de Attorney general enerzijds, en een Iers visserijbedrijf, Pesca Valentia Ltd (hierna: verzoekster in het hoofdgeding), anderzijds.
In 1983 stelde Ierland de Fisheries (Amendment) Act vast, waarbij onder meer de wettelijke regeling ter zake (Fisheries Consolidation Act 1959) werd gewijzigd door invoeging van een section 222 B, krachtens hetwelk het gebruik van in Ierland geregistreerde vissersvaartuigen binnen en buiten de exclusieve yisserijzones van dit land slechts is toegestaan indien daarvoor een vergunning is afgegeven door de minister, die daaraan de voorwaarde mag verbinden, dat ten minste 75% van de bemanning uit EEG-onderdanen bestaat; voor bepaalde categorieën vissersvaartuigen dient het vergunningsvereiste evenwel niet te worden opgelegd en op grond van die bepaling heeft de minister de vaartuigen van minder dan 65 voet vrijgesteld.
Verzoekster in het hoofdgeding kreeg een vergunning voor de periode 17 augustus 1984 — 17 augustus 1985, waaraan genoemde voorwaarde betreffende de nationaliteit van de bemanning was verbonden. Daar zij bij gebrek aan Ierse werknemers niet aan die voorwaarde kon voldoen en werkte met bemanningen die hoofdzakelijk uit Spaanse vissers bestonden, werd tegen haar een strafvervolging ingesteld, in het kader waarvan zij stelde, dat de Ierse wettelijke regeling in strijd was met genoemde bepalingen van de Toetredingsakte en met de aangehaalde gemeenschapsverordeningen.
Van oordeel dat een uitlegging van de betrokken bepalingen van gemeenschapsrecht vereist was, heeft de High Court van Ierland de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen :
„1)
Verbieden de artikelen 100 en 102 van de Toetredingsakte van 1972, de artikelen 1 en 2, lid 1, van verordening (EEG) nr. 101/76 en artikel 6 van verordening (EEG) nr. 170/83 een Lid-Staat een wettelijke regeling vast te stellen die verlangt dat de bemanning van de vaartuigen die de visserij beoefenen binnen de exclusieve visserijzones van die Lid-Staat, voor ten minste een bepaald gedeelte uit EEG-onderdanen bestaat ?
2)
Is een dergelijke wettelijke regeling in strijd met artikel 7 EEG-Verdrag omdat zij een discriminatie op grond van nationaliteit oplevert ?”
Voor een nadere uiteenzetting van de antecedenten van het hoofdgeding en de bij het Hof ingediende schriftelijke opmerkingen wordt verwezen naar het rapport ter terechtzitting. Deze elementen van het dossier worden hierna slechts weergegeven voor zover dit noodzakelijk is voor de redenering van het Hof.
De eerste vraag
Uit de verwijzingsbeschikking blijkt, dat de eerste vraag betrekking heeft op de wettelijke regeling van een Lid-Staat betreffende in die Lid-Staat geregistreerde vissersvaartuigen.
Artikel 100 van de Toetredingsakte bepaalt: „In afwijking van het bepaalde in artikel 2 van verordening (EEG) nr. 2141/70 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijk structuurbeleid in de visserijsector, zijn de Lid-Staten van de Gemeenschap tot en met 31 december 1982 gemachtigd de uitoefening van de visserij in het gedeelte der zee dat onder hun soevereiniteit of hun jurisdictie valt, en binnen een grens van zes zeemijlen, berekend vanaf de laagwaterlijn van de aan de kust gelegen Lid-Staat, ligt, te beperken tot de schepen waarvan de visserijactiviteit van oudsher in dat gedeelte der zee en vanuit de havens in het geografische kustgebied wordt uitgeoefend.” Bij artikel 6 van genoemde verordening nr. 170/83 is de grens van zes op twaalf zeemijl gebracht en is de overgangsperiode verlengd tot en met 31 december 1992.
Opgemerkt zij, dat deze bepalingen slechts tot doel hebben, een Lid-Staat toe te staan gedurende de periode en in de zones die aldaar worden genoemd, af te wijken van het beginsel van gelijke toegang voor alle vissers van de Gemeenschap en niet betrekking hebben op de voorwaarden betreffende de samenstelling van de bemanning van de vissersvaartuigen die in die zones de visserij beoefenen. Bijgevolg verbieden zij de Lid-Staten niet maatregelen te treffen als die waarin de voor de verwijzende rechter aan de orde zijnde Ierse wettelijke regeling voorziet.
Artikel 102 van de Toetredingsakte bepaalt: „Uiterlijk vanaf het zesde jaar na de toetreding stelt de Raad, op voorstel van de Commissie, de voorwaarden vast voor de uitoefening van de visserij, ten einde de bescherming van de visbanken en het behoud van de biologische rijkdommen van de zee te waarborgen.” Uit deze bepaling blijkt duidelijk, dat de bevoegdheid om maatregelen tot instandhouding van de visbestanden te treffen sedert 1 januari 1979„volledig en onherroepelijk” aan de Gemeenschap toekomt, gelijk het Hof in zijn arrest van 5 mei 1981 (zaak
804/79, Commissie/Verenigd Koninkrijk, Jurispr. 1981, blz. 1045
) en in verschillende latere arresten (zie laatstelijk het arrest van 14. februari 1984, zaak
24/83, Gewiese, Jurispr. 1984, blz. 817
) heeft geoordeeld. Het is juist op grond van die bevoegdheid dat genoemde verordening nr. 170/83 en verordening nr. 171/83 van de Raad van 25 januari 1983 houdende bepaalde technische maatregelen voor het behoud van de visbestanden (
PB 1983, L 24, blz. 14
) zijn vastgesteld.
Een nationale wettelijke regeling die verlangt dat de bemanning van de vissersvaartuigen van de betrokken Lid-Staat voor ten minste een bepaald gedeelte uit EEG-onderdanen bestaat, is evenwel noch naar haar inhoud noch naar haar doel een maatregel tot instandhouding van de visbestanden, daar de toepassing ervan, op zichzelf beschouwd, geen gevolgen kan hebben voor die visbestanden. Derhalve kan uit artikel 102 van de Toetredingsakte niet worden afgeleid, dat het de Lid-Staten verboden is, een maatregel vast te stellen als die welke in de in het hoofdgeding aan de orde zijnde Ierse wettelijke regeling is vervat.
Voorts verwijst de nationale rechter naar de artikelen 1 en 2, lid 1, van verordening nr. 101/76 van de Raad van 14 januari 1976 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijk structuurbeleid in de visserijsector, die in de plaats is gekomen van genoemde verordening nr. 2141/70 van de Raad van 20 oktober 1970.
Het is juist, dat de bij deze verordening ingevoerde regeling betrekking heeft op de coördinatie van het structuurbeleid van de Lid-Staten en op de inachtneming van het beginsel van non-discriminatie van onderdanen van andere Lid-Staten, evenals van het beginsel van gelijke voorwaarden ten aanzien van de toegang tot en de bevissing van de visgronden; ter verwezenlijking van haar doelstellingen voorziet de verordening tevens in de verplichting voor de Lid-Staten om de Commissie inlichtingen te verstrekken (artikelen 5 en 10), in de mogelijkheid om communautaire maatregelen betreffende de uitoefening van de visserij vast te stellen (artikel 4), en in een procedure (artikel 6) voor de vaststelling van communautaire maatregelen betreffende de coördinatie van het structuurbeleid inzake de visserij (artikel 7). Uit de verordening blijkt evenwel, dat de Lid-Staten, zolang dergelijke communautaire maatregelen niet in werking zijn getreden, hun eigen regeling voor de uitoefening van de visserij in het gedeelte der zee dat onder hun soevereiniteit of hun jurisdictie valt (artikel 2) mogen toepassen en eigen structuurbeleid voor deze sector mogen vaststellen (artikel 1). Voorts zij opgemerkt, dat de verordening het heeft over vissersvaartuigen „die onder de vlag” van een Lid-Staat varen of op diens grondgebied staan „ingeschreven”, doch het omschrijven van die begrippen aan de nationale wetgever overlaat.
Derhalve zijn de Lid-Staten bij de huidige stand van het gemeenschapsrecht bevoegd om, in het kader van de gemeenschappelijke regeling waarin deze verordening voorziet of met toepassing van de bepalingen ervan, de uitoefening van zeevisserij door onder hun vlag varende vaartuigen in het onder hun jurisdictie vallende gedeelte der zee te regelen. Bijgevolg staat artikel 1, noch artikel 2, lid 1, van de verordening eraan in de weg, dat een Lid-Staat — gelijk in casu het geval is — een maatregel vaststelt betreffende de samenstelling van de bemanning van onder zijn vlag varende vissersvaartuigen die de visserij beoefenen in het onder zijn jurisdictie vallende gedeelte der zee.
Mitsdien moet op de eerste vraag worden geantwoord, dat de artikelen 100 en 102 van de Toetredingsakte van 1972, de artikelen 1 en 2, lid 1, van verordening nr. 101/76 en artikel 6 van verordening nr. 170/83 een Lid-Staat niet verbieden, een wettelijke regeling vast te stellen die verlangt dat de bemanning van de in zijn registers ingeschreven vaartuigen die de visserij beoefenen binnen de exclusieve visserijzones van die Lid-Staat, voor ten minste een bepaald gedeelte uit onderdanen van de Gemeenschap bestaat.
De tweede vraag
Met zijn tweede vraag wenst de nationale rechter te vernemen of de wettelijke regeling van een Lid-Staat, die verlangt dat de bemanning van de in zijn registers ingeschreven vaartuigen die de visserij beoefenen binnen de exclusieve visserijzones van die Lid-Staat, voor ten minste een bepaald gedeelte uit onderdanen van de Gemeenschap bestaat, in strijd is met artkel 7 EEG-Verdrag, dat elke discriminatie op grond van nationaliteit verbiedt.
Volgens verzoekster in het hoofdgeding is een nationale wettelijke regeling waarin een dergelijke voorwaarde wordt gesteld, in strijd met het verbod van discriminatie op grond van nationaliteit, neergelegd in artikel 7 juncto artikel 58 EEG-Verdrag en artikel 2 van verordening nr. 101/76. Zij betoogt, dat zijzelf en andere Ierse ondernemingen door die voorwaarde worden benadeeld ten opzichte van hun concurrenten in andere Lid-Staten, waar geen voorwaarden betreffende de nationaliteit van de bemanning van vissersvaartuigen worden gesteld.
Gelijk het Hof overwoog in zijn arrest van 13 februari 1969 (zaak
14/68, Wilhelm, Jurispr. 1969, blz. 1
), heeft artikel 7 geen betrekking op verschillen in behandeling en distorsies, welke voor de aan de rechtsmacht der Gemeenschap onderworpen personen en ondernemingen kunnen voortvloeien uit verschillen tussen de wettelijke regelingen der onderscheiden Lid-Staten, mits deze regelingen op grond van objectieve criteria en ongeacht de nationaliteit der betrokkenen geacht kunnen worden te gelden voor al degenen op wie haar voorschriften van toepassing zijn. Bovendien overwoog het Hof in zijn arrest van 3 juli 1979 (gevoegde zaken
185-204/78, Van Dam, Jurispr. 1979, blz. 2345
), dat het feit dat een Lid-Staat op hetzelfde gebied strengere bepalingen toepast dan andere Lid-Staten, geen schending van het non-discriminatiebeginsel van artikel 7 EEG-Verdrag oplevert, indien de betrokken bepalingen zich verdragen met het gemeenschapsrecht en gelijkelijk worden toegepast op een ieder die onder de rechtsmacht van die staat valt.
Voorts merkt verzoekster in het hoofdgeding op, dat zijzelf en andere Ierse visserijbedrijven die zich in dezelfde situatie bevinden, door de betrokken voorwaarde worden gediscrimineerd ten opzichte van andere in Ierland werkzame visserijbedrijven aan wier visvergunning geen dergelijke voorwaarde is verbonden.
Dienaangaande zij opgemerkt, dat het discriminatieverbod van artikel 7 EEG-Verdrag slechts betrekking heeft op discriminatie op grond van nationaliteit en derhalve niet kan worden ingeroepen in een geval als het onderhavige, waar verzoekster in het hoofdgeding aanvoert, dat de betrokken nationale wettelijke regeling bepaalde Ierse visserijbedrijven discrimineert ten opzichte van andere, eveneens Ierse visserijbedrijven.
Mitsdien moet op de tweede vraag worden geantwoord, dat de wettelijke regeling van een Lid-Staat die verlangt dat de bemanning van de in zijn registers ingeschreven vaartuigen die de visserij beoefenen binnen de exclusieve visserijzones van die Lid-Staat, voor ten minste een bepaald gedeelte uit onderdanen van de Gemeenschap bestaat, niet in strijd is met artikel 7 EEG-Verdrag.
Kosten
De kosten door de Britse regering en de Commissie van de Europese Gemeenschappen -wegens indiening hunner opmerkingen bij het Hof gemaakt, kunnen niet voor vergoeding in aanmerking komen. Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen.

HET HOF VAN JUSTITIE (Zesde kamer),
uitspraak doende op de door de High Court van Ierland bij beschikking van 28 mei 1986 gestelde vragen, verklaart voor recht:

1)
De artikelen 100 en 102 van de Toetredingsakte van 1972, de artikelen 1 en 2, lid 1, van verordening nr. 101/76 en artikel 6 van verordening nr. 170/83 verbieden een Lid-Staat niet, een wettelijke regeling vast te stellen die verlangt dat de bemanning van de in zijn registers ingeschreven vaartuigen die de visserij beoefenen binnen de exclusieve visserijzones van die Lid-Staat, voor ten minste een bepaald gedeelte uit onderdanen van de Gemeenschap bestaat.

2)
Een dergehjke nationale wettelijke regeling is niet in strijd met artikel 7 EEG-Verdrag.

Due
Koopmans
Bahlmann
Kakouris
Ö'Higgins
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 19 januari 1988.
De griffier
P. Heim
De president van de Zesde kamer
O. Due
(
*1
)	Procestaal: Engels.