CELEX: 62002CJ0386
Moviment liberu ta' persuni
Kumpens għal ex-priġunieri tal-gwerra
Kundizzjoni li jkollhom nazzjonalità ta' l-Istat Membru kkonċernat meta tiġi ppreżentata t-talba għal kumpens

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 39(2) KE.
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' rikors imressaq minn Josef Baldinger, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, kontra
r-rifjut tal-Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter, il-konvenuta fil-kawża prinċipali, li tagħtih benefiċċju ta' kull
xahar li l-leġiżlazzjoni Awstrijaka tipprovdi favur ex-priġunieri tal-gwerra.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt Komunitarju
3       Skond l-Artikolu 4(4) tiegħu, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, ta' l-14 ta' Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta'
l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom
li jiċċaqilqu fil-Komunità, kif emendat u aġġornat mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta' Diċembru 1996 (ĠU
1997, L 28, p.1, aktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 1408/71), ma japplikax "għall-iskemi tal-benefiċċji għall-vittmi tal-gwerra
jew tal-konsegwenzi tagħha".
4       L-Artikolu 7(1) u (2) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1612/68, tal-15 ta' Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment
għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità (ĠU L 257, p.2), jipprovdi li:
"1. Ħaddiem ċittadin ta' xi Stat Membru ma jistax, fit-territorju ta' Stat Membru ieħor, ikun trattat b'mod differenti minn
ħaddiema ċittadini ta' dak l-Istat Membru minħabba ċ-ċittadinanza tiegħu fir-rigward ta' kwalunkwe k[u]ndizzjoni ta' l-impjieg
u tax-xogħol, partikolarment fir-rigward ta' rimunerazzjoni, tkeċċija u jekk hu jisfa' mingħajr xogħol, ingaġġ mill-ġdid jew
impjieg mill-ġdid.
2. Huwa għandu jgawdi l-istess vantaġġi soċjali u ta' taxxa bħaċ-ċittadini ta' dak l-Istat Membru."

Il-leġiżlazzjoni Awstrijaka
5       Skond l-Artikolu 1 tal-Kriegsgefangenenentschädigungsgesetz (Liġi dwar il-kumpens tal-priġunieri tal-gwerra, fil-verżjoni
ppubblikata fil-BGB1. I, Nru 40/2002, aktar 'il quddiem il-"KGEG"):
"Ċittadin Awstrijak li:
1.      matul l-Ewwel jew it-Tieni Gwerra Dinjija, ittieħed priġunier tal-gwerra, jew
2.      matul it-Tieni Gwerra Dinjija jew matul l-okkupazzjoni ta' l-Awstrija mill-Forzi Alleati kien arrestat u miżmum taħt arrest
minn forza barranija minħabba raġunijiet politiċi jew militari, jew
3.      kien jinstab barra mit-territorju Awstrijak minħabba raġunijiet ta' persekuzzjoni politika jew theddid ta' persekuzzjoni politika
fis-sens ta' l-Opferfürsorgegesetz, BGB1 Nru 183/1947, u kien arrestat minn forza barranija minħabba r-raġunijiet imsemmija
fil-punt 2 u kien miżmum taħt arrest wara l-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija,
għandu dritt għal benefiċċju skond il-kriterji ta' din il-Liġi Federali."
6       L-Artikolu 4 tal-KGEG jipprovdi li:
"(1)      Il-persuni li jibbenefikaw minn din il-Liġi Federali għandhom, tnax-il darba fis-sena, jirċievu benefiċċju finanzjarju ta'
kull xahar li jammonta għal:
EUR 14.53, meta l-priġunerija fis-sens ta' l-Artikolu 1 kienet damet ta' l-anqas tliet xhur,
EUR 21.8, meta l-priġunerija fis-sens ta' l-Artikolu 1 kienet damet ta' l-anqas sentejn,
EUR 29.07, meta l-priġunerija fis-sens ta' l-Artikolu 1 kienet damet ta' l-anqas erba' snin,
EUR 36.34, meta l-priġunerija fis-sens ta' l-Artikolu 1 kienet damet ta' l-anqas sitt snin.
(2)      Il-benefiċċju msemmi fil-paragrafu 1 m'għandux jitqies bħala dħul għall-finijiet tad-determinazzjoni ta' ħlasijiet ta' kumpens
(Ausgleichszulagen) taħt is-sigurtà soċjali statutorja. […]"
7       L-Artikolu 11(1) tal-KGEG jipprovdi li:
"Il-kwistjonijiet imqajma minn din il-Liġi Federali jaqgħu taħt il-kompetenza ta':
1.      fir-rigward tal-persuni li jirċievu pensjoni jew renta […],
–       l-uffiċċju ta' sigurtà soċjali li huwa kompetenti sabiex jagħti l-pensjoni jew ir-renta, bl-eċċezzjoni ta' l-Uffiċċju Ġenerali
ta' Assigurazzjoni kontra Inċidenti (Allgemeine Unfallversicherungsanstalt);
2.       fir-rigward tal-persuni li jirċievu pensjoni ta' uffiċjali federali (Ruhegenuss) jew pensjoni ta' superstiti (Versorgungsgenuss),
benefiċċju transizzjonali (Übergangsbeitrag), benfiċċju ta' għajnuna (Versorgungsgeld), benefiċċju ta' manteniment (Unterhaltsbeitrag)
jew benefiċċju mogħti fil-każ ta' liċenzjar onorevoli (Emeritierungsbezug) […],
–       l-Uffiċċju Federali tal-Pensjonijiet (Bundespensionsamt);
[...]
7.      fir-rigward tal-persuni li jirċievu renta, benefiċċji addizzjonali jew kumpens taħt il-Kriegsopferversorgungsgesetz […], taħt
il-Heeresversorgungsgesetz […], u fir-rigward tal-persuni li jirċievu benefiċċju ta' għajnuna (Hilfeleistung) taħt il-Verbrechensopfergesetz
[…],
–       l-Uffiċċju Federali ta' l-Affarijiet Soċjali u tal-persuni b'diżabbiltà (Bundesamt für Soziales und Behindertenwesen);
8.      fil-każijiet l-oħra kollha, l-Uffiċċju Federali ta' l-Affarijiet Soċjali u persuni b'diżabbiltà."

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
8       Mid-digriet tar-rinviju jirriżulta li Josef Baldinger twieled fl-Awstrija fid-19 ta' April 1927 u li huwa kien akkwista n-nazzjonalità
ta' dan l-Istat. Minn Jannar 1945 sa Mejju 1945 huwa ħa sehem fit-Tieni Gwerra Dinjija bħala suldat mad-Deutsche Wehrmacht
(Forzi Armati Ġermaniżi). Mit-8 ta' Mejju 1945 sas-27 ta' Diċembru 1947, huwa nżamm bħala priġunier tal-gwerra fl-Unjoni tar-Repubbliki
Soċjalisti Sovjetiċi.
9       Sussegwentament, Josef Baldinger ħadem fl-Awstrija u mbagħad, fl-1954, huwa telaq minn dan il-pajjiż sabiex ifittex xogħol
fl-Iżvezja fejn eżerċita attività professjonali sal-1964 qabel ma beda jaħdem mill-ġdid fl-Awstrija mill-1964 sal-1965. F'April
1965 huwa emigra lejn l-Iżvezja, bl-intenzjoni li jibqa' hemm u hemm eżerċita attività professjonali u, fl-1967, huwa ħa n-nazzjonalità
Żvediża filwaqt li rrinunzja n-nazzjonalità Awstrijaka.
10     Mill-1 ta' Mejju 1986, Josef Baldinger irċieva pensjoni ta' l-invalidità u ta' l-età mingħand il-konvenuta fil-kawża prinċipali.
It-talba mressqa minn Josef Baldinger quddiem il-konvenuta sabiex jikseb il-benefiċċju previst fil-KGEG ġiet miċħuda permezz
ta' deċiżjoni ta' l-1 ta' Marzu, liema deċiżjoni kienet is-suġġet ta' rikors għal annullament quddiem il-qorti tar-rinviju.
11     Din il-qorti tosserva li l-benefiċċju kontenzjuż, introdott fil-leġiżlazzjoni Awstrijaka fl-2000, mhuwiex marbut mal-kwalità
tal-benefiċċjarju bħala ħaddiem u lanqas ma' l-akkwist, bħala tali, ta' drittijiet kweżiti, b'mod partikolari ta' drittijiet
għal pensjoni. Ir-Regolament Nru 1408/71 ma japplikax għal skemi ta' benefiċċji stabbiliti favur vittmi tal-gwerra u tal-konsegwenzi
tagħha. Fi skemi bħal dawn, il-benefiċċju jingħata bħala kumpens lil vittma abbażi ta' l-interessi partikolari ta' l-Istat
li jagħtih.
12     Josef Baldinger jissodisfa l-kundizzjonijiet materjali meħtieġa sabiex jingħata l-benefiċċju in kwistjoni. Madankollu, huwa
ġie miċħud dan il-benefiċċju minħabba li, wara li kien priġunier tal-gwerra, huwa aċċetta impjieg fi Stat Membru ieħor ta'
l-Unjoni Ewropea u minħabba li, finalment, huwa kiseb in-nazzjonalià ta' dan l-Istat. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk din
il-konsegwenza ġuridika li, fl-effetti tagħha, tista' titqies bħala diskriminazzjoni indiretta minħabba n-nazzjonalità u l-eżerċizzju
tad-dritt għall-moviment liberu tal-ħaddiema, hijiex kompatibbli mad-dritt Komunitarju, partikolarment minħabba li hija bbażata
fuq liġi li kienet adottata ħafna wara li r-Repubblika ta' l-Awstrija u r-Renju ta' l-Iżvezja saru Membri ta' l-Unjoni Ewropea.
13     F'dawn iċ-ċirkustanzi, l-Arbeits- und Sozialgericht Wien iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti quddiemha u li tagħmel id-domanda
preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"L-Artikolu 48(2) tat-Trattat KE [li, wara l-emendi, sar l-Artikolu 39(2) KE], dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema, għandu
jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li d-dritt għal kumpens finanzjarju, introdott
leġiżlattivament għall-ewwel darba fl-2000, favur persuni li:
1.      matul l-Ewwel jew it-Tieni Gwerra Dinjija, ittieħdu priġunieri tal-gwerra, jew
2.      matul it-Tieni Gwerra Dinjija jew matul l-okkupazzjoni ta' l-Awstrija mill-Forzi Alleati kienu arrestati u miżmuma taħt arrest
minn forza barranija minħabba raġunijiet politiċi jew militari, jew
3.      kien jinstabu barra mit-territorju Awstrijak minħabba raġunijiet ta' persekuzzjoni politika jew theddid ta' persekuzzjoni
politika u kienu arrestati minn forza barranija minħabba raġunijiet politiċi jew militari u kienu miżmuma taħt arrest wara
l-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija,
ikun marbut mal-pussess tan-nazzjonalità Awstrijaka meta tiġi ppreżentata t-talba?"

Fuq id-domanda preliminari
14     Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li mhijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet
nazzjonali u li hija għandha, fil-prinċipju, tieħu in kunsiderazzjoni, fil-kuntest tad-diviżjoni ta' kompetenzi bejn il-qrati
Komunitarji u dawk nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv, kif deskritt mid-deċiżjoni tar-rinviju, li fih tkun tqajmet
id-domanda preliminari (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tad-29 ta' April 2004, Pusa, C-224/02, għadha ma ġietx ippubblikata
fil-Ġabra, punt 37).
15     Skond il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 1 tal-KGEG, safejn jindirizza ruħu liċ-"ċittadin Awstrijak", għandu jiġi interpretat
fis-sens li d-dritt ta' ex-priġunieri tal-gwerra li jirċievu benefiċċju, previst f'dan l-Artikolu, huwa suġġett għall-kundizzjoni
li l-imsemmi ċittadin ikollu n-nazzjonalità Awstrijaka meta ssir it-talba għall-għoti ta' l-imsemmi benefiċċju. Il-qorti tar-rinviju
qiegħda tistaqsi jekk kundizzjoni bħal din hijiex kompatibbli mad-dispożizzjonijiet Komunitarji fil-qasam tal-moviment liberu
tal-ħaddiema.
16     L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1408/71, li jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni materjali ta' dan ir-regolament, jippreċiża,
fil-paragrafu 4 tiegħu, li dan ir-regolament ma japplikax "għall-iskemi tal-benefiċċji għall-vittmi tal-gwerra jew tal-konsegwenzi
tagħha".
17     Benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali, minbarra li mhuwiex marbut mal-kwalità ta' ħaddiem, jingħata lill-ex-priġunieri
tal-gwerra, li jipprovdu prova ta' priġunerija għal perijodu twil, bħala xhieda tal-gratitudni nazzjonali għat-tbatija li
kienu għaddew minnha u għalhekk jingħata bħala korrispettiv għas-servizzi li taw lill-pajjiżhom.
18     Fid-dawl ta' dan l-iskop u ta' dawn il-kundizzjonijiet biex jingħata l-benefiċċju, benefiċċju bħal dan jaqa' taħt l-Artikolu
4(4) tar-Regolament Nru 1408/71, b'tali mod li huwa eskluż mill-kamp ta' applikazzjoni materjali ta' dan ir-regolament (ara,
f'dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta' Lulju 1978, Gillard u Caisse régionale d'assurance maladie du Nord-Est, 9/78, Ġabra p.
1661, punti 13 sa 15, kif ukoll tal-31 ta' Mejju 1979, Even u ONPTS, 207/78, Ġabra p. 2019, punti 12 sa 14).
19     Barra minn hekk, għall-istess raġunijiet, benefiċċju bħal dan lanqas ma jagħmel parti mill-vantaġġi mogħtija lill-ħaddiem
nazzjonali minħabba, prinċipalment, il-kwalità tiegħu ta' ħaddiem jew ta' resident fit-territorju nazzjonali u, għaldaqstant,
ma jissodisfax il-karatteristiċi essenzjali tal-"vantaġġi soċjali" imsemmija fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68 (sentenza
Even u ONPTS, iċċitata aktar 'il fuq, punti 20 sa 24).
20     L-istess konklużjoni għandha ssir fir-rigward ta' l-Artikolu 39(2) KE, li jikkonċerna l-kundizzjonijiet tax-xogħol, tar-rimunerazzjoni
u kundizzjonijiet oħra tax-xogħol, li ma jistgħux ikopru benefiċċji kumpensatorji marbutin mas-servizzi mogħtija miċ-ċittadini
fi żmien ta' gwerra lil pajjiżhom stess bil-għan essenzjali li jagħtu lil dawn iċ-ċittadini vantaġġ minħabba t-tbatija li
jkunu għaddew minnha għal dan il-pajjiż.
21     F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 39(2) KE, l-Artikolu 4(4) tar-Regolament
Nru 1408/71 u l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li leġiżlazzjoni
nazzjonali, f'ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, iċċaħħad persuna mid-dritt li tirċievi benefiċċju mogħti lil ex-priġunieri
tal-gwerra minħabba li din il-persuna ma jkollhiex in-nazzjonalità ta' l-Istat Membru kkonċernat fil-mument ta' l-introduzzjoni
tat-talba iżda jkollha dik ta' Stat Membru ieħor.

Fuq l-ispejjeż
22     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
L-Artikolu 39(2) KE, l-Artikolu 4(4) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, ta' l-14 ta' Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni
ta' l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom
li jiċċaqilqu fil-Komunità, kif emendat u aġġornat mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta' Diċembru 1996, u
l-Artikolu 7(2) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1612/68, tal-15 ta' Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment għall-ħaddiema
fi ħdan il-Komunità, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li leġiżlazzjoni nazzjonali, f'ċirkustanzi bħal
dawk fil-kawża prinċipali, iċċaħħad persuna mid-dritt li tirċievi benefiċċju mogħti lil ex-priġunieri tal-gwerra minħabba
li din il-persuna ma jkollhiex in-nazzjonalità ta' l-Istat Membru kkonċernat fil-mument ta' l-introduzzjoni tat-talba iżda
jkollha dik ta' Stat Membru ieħor.
Firem.
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.