CELEX: 62008CJ0442
Παράβαση κράτους μέλους
Συμφωνία Συνδέσεως ΕΟΚ-Ουγγαρίας
Έλεγχος εκ των υστέρων
Μη τήρηση των κανόνων περί καταγωγής
Απόφαση των αρχών του κράτους εξαγωγής
Ένδικη προσφυγή
Καθήκον ελέγχου της Επιτροπής
Δασμοί
Είσπραξη εκ των υστέρων
Ίδιοι πόροι
Απόδοση
Τόκοι υπερημερίας

Σφακιανάκης, σκέψη 23).
Συναφώς, οι αρχές του κράτους εισαγωγής οφείλουν αφενός να αναγνωρίσουν το κύρος των πιστοποιητικών EUR.1, που πιστοποιούν
την ουγγρική καταγωγή των προϊόντων (βλ., προπαρατεθείσα απόφαση Σφακιανάκης, σκέψη 37). Αφετέρου, τα πορίσματα στα οποία
καταλήγουν οι ουγγρικές αρχές κατά τον εκ των υστέρων έλεγχο δεσμεύουν τις αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής.
Κατά συνέπεια, στο μέτρο που, κατόπιν του εκ των υστέρων ελέγχου, οι ουγγρικές αρχές δηλώνουν σαφώς, σύμφωνα με το άρθρο 32,
παράγραφος 5, του πρωτοκόλλου 4, ότι τα επίδικα οχήματα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προϊόντα καταγωγής Ουγγαρίας και δίνουν
δηλαδή στις αρχές του κράτους εισαγωγής επαρκείς πληροφορίες ώστε να θεωρήσει ότι τα επίδικα πιστοποιητικά ανακλήθηκαν, οι
τελευταίες αυτές αρχές δεν οφείλουν πλέον να διαφυλάξουν στα οικεία εμπορεύματα το πλεονέκτημα της προτιμησιακής μεταχείρισης
που προβλέπει το άρθρο 16, παράγραφος 1, του πρωτοκόλλου 4.
Επιπλέον, υπό τέτοιες συνθήκες, οι αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής υποχρεούνται να πραγματοποιήσουν, βάσει των κανονισμών
1550/89 και 1150/2000 καθώς και του τελωνειακού κώδικα, την ταχεία και αποτελεσματική απόδοση των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων
και να προβούν αμελλητί στην εκ των υστέρων είσπραξη των δασμών και στη βεβαίωση των αντιστοίχων ιδίων πόρων.
Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να βεβαιώσουν απαίτηση των Κοινοτήτων επί των ιδίων πόρων αφ’ ης στιγμής οι αρχές
τους είναι σε θέση να υπολογίσουν το ποσό των δασμών που προκύπτει από τελωνειακή οφειλή και να προσδιορίσουν τον οφειλέτη
(βλ., κατ’ αυτήν την έννοια, απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2005, C‑392/02, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 2005, σ. Ι-9811, σκέψη
61). Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη οφείλουν να εγγράψουν τους δασμούς στα λογιστικά βιβλία υπό τους όρους του άρθρου 6 του
κανονισμού 1552/89 (βλ. απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 2006, C‑312/04, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 2006, σ. I‑9923, σκέψη
61).
Εν προκειμένω η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας υποστηρίζει, όπως αναφέρεται στη σκέψη 62 της παρούσας απόφασης, ότι
οι ουγγρικές αρχές δεν είχαν διευκρινίσει τη διαπίστωση της μη τηρήσεως των κανόνων περί καταγωγής όσον αφορά τα εισαχθέντα
στη Γερμανία οχήματα και, συνεπώς, όφειλε να διατηρήσει το πλεονέκτημα της προτιμησιακής μεταχείρισης για τα οικεία εμπορεύματα.
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, όπως αναφέρθηκε στη σκέψη 35 της παρούσας απόφασης, οι ουγγρικές αρχές,
αφού ολοκλήρωσαν τον εκ των υστέρων έλεγχο που είχαν ζητήσει ορισμένα κράτη μέλη καθώς και η Επιτροπή, δήλωσαν σαφώς με το
από 26 Μαΐου 1998 έγγραφο ότι τα οχήματα που εισήχθησαν στη Γερμανία και αναφέρονται στα έγγραφα και στους σχετικούς φακέλους
δεν είχαν τηρήσει τους περί καταγωγής κανόνες και, συνεπώς, έδωσαν στις αρχές του κράτους εισαγωγής επαρκείς πληροφορίες ώστε
να θεωρήσει ότι τα επίδικα πιστοποιητικά είχαν ανακληθεί. Κατά το ίδιο έγγραφο, τα συμπεράσματα αυτά ήταν οριστικά.
Κατά συνέπεια, όπως παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στο σημείο 64 των προτάσεών της, πρέπει να θεωρηθεί ότι εν προκειμένω οι
διατάξεις του πρωτοκόλλου 4 δεν εμπόδιζαν πλέον τις γερμανικές αρχές να αρνηθούν το ευεργέτημα της προτιμησιακής μεταχείρισης
για τα επίδικα προϊόντα.
Επιπλέον διαπιστώνεται ότι βάσει των στοιχείων που έδωσαν οι ουγγρικές αρχές, οι γερμανικές αρχές ήταν σε θέση να προσδιορίσουν
τους οφειλέτες και να υπολογίσουν το ποσόν της τελωνειακής οφειλής.
Κατόπιν των προεκτεθέντων διαπιστώνεται ότι, μετά την παραλαβή του από 18 Αυγούστου 1998 εγγράφου της Επιτροπής που περιείχε
τη μετάφραση στα γερμανικά της επιστολής των ουγγρικών αρχών της 26ης Μαΐου 1998 καθώς και τα σχετικά έγγραφα και τους ηλεκτρονικούς
φακέλους, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας όφειλε να προβεί, εντός της τρίμηνης προθεσμίας που έταξε η Επιτροπή, στην
εκ των υστέρων βεβαίωση και στην ανακοίνωση στον οφειλέτη των νομίμως οφειλομένων εισαγωγικών δασμών.
Όπως επισήμανε η γενική εισαγγελέας στο σημείο 66 των προτάσεών της, το στοιχείο ότι τον έλεγχο που διενήργησαν οι ουγγρικές
αρχές είχε ζητήσει η Επιτροπή και όχι οι γερμανικές αρχές ουδόλως επηρεάζει την υποχρέωση των αρχών του κράτους εισαγωγής
να δεσμευθεί από το τελικό αποτέλεσμα του εν λόγω ελέγχου. Όπως έκρινε το Δικαστήριο στη σκέψη 31 της προπαρατεθείσας απόφασης
Σφακιανάκης, ο έλεγχος αυτός μπορεί να διενεργηθεί όχι μόνον κατόπιν αιτήματος των αρχών του κράτους εισαγωγής αλλά και των
υπηρεσιών της Επιτροπής η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 211 ΕΚ, οφείλει να μεριμνά για την ορθή εφαρμογή της Συμφωνίας Συνδέσεως
ΕΟΚ-Ουγγαρίας και των πρωτοκόλλων της.
Επιπλέον, αντίθετα προς όσα υποστηρίζει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η καθυστέρηση στην απόδοση των επιδίκων δασμών
δεν δικαιολογείται, υπό τις περιστάσεις της υποθέσεως, από την αναμονή συμπληρωματικών πληροφοριών εκ μέρους των ουγγρικών
αρχών ή της εκδόσεως αμετάκλητης απόφασης στη δίκη που κίνησε στην Ουγγαρία η Magyar Suzuki, και ακόμη λιγότερο από την αναμονή
της τελικής έκθεσης στο πλαίσιο της έρευνας που διενεργούσε παράλληλα η UCLAF.
Συγκεκριμένα, πρώτον, όπως παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στο σημείο 67 των προτάσεών της, οι ουγγρικές αρχές δήλωσαν μεν
με την από 26 Μαΐου 1998 επιστολή ότι θα απηύθυναν ατομικές απαντήσεις στα κράτη μέλη που είχαν ζητήσει εκ των υστέρων έλεγχο
των πιστοποιητικών EUR.1 βάσει του πρωτοκόλλου 4, πλην όμως οι γερμανικές αρχές δεν είχαν ζητήσει τη διενέργεια τέτοιου ελέγχου
και, συνεπώς, δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι ανέμεναν την απάντηση.
Εν συνεχεία, όσον αφορά το επιχείρημα που αντλεί η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας από την προπαρατεθείσα απόφαση Σφακιανάκης,
ότι δηλαδή δεν είχε το δικαίωμα να εισπράξει τους δασμούς πριν γνωρίσει την έκβαση των εκκρεμών στην Ουγγαρία δικών, διαπιστώνεται
ότι η απόφαση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη αφορούσε την εκ των υστέρων είσπραξη από τις ελληνικές αρχές δασμών
επί εισαγωγών οχημάτων μάρκας Suzuki που πραγματοποιήθηκαν το 1995 από την Ουγγαρία. Η επιστροφή αυτή στηρίχθηκε στα πορίσματα
του εκ των υστέρων ελέγχου των πιστοποιητικών EUR.1 που διενήργησαν οι ουγγρικές αρχές βάσει του πρωτοκόλλου 4, πορίσματα
που αναθεωρήθηκαν κατόπιν της εκδόσεως των αποφάσεων ουγγρικών δικαστηρίων.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, το Δικαστήριο διαπίστωσε στη σκέψη 43 της προπαρατεθείσας αποφάσεως Σφακιανάκης, ότι η πρακτική αποτελεσματικότητα
της καταργήσεως των δασμών την οποία προβλέπει η Συμφωνία Συνδέσεως ΕΟΚ-Ουγγαρίας εμποδίζει την έκδοση διοικητικών αποφάσεων
που επιβάλλουν την καταβολή δασμών, τις οποίες λαμβάνουν οι τελωνειακές αρχές του κράτους εισαγωγής πριν τους γνωστοποιηθεί
η τελική έκβαση της δίκης επί των προσφυγών που έχουν ασκηθεί κατά των αποτελεσμάτων του εκ των υστέρων ελέγχου και ενώ οι
αποφάσεις του κράτους εξαγωγής με τις οποίες χορηγήθηκαν αρχικώς τα πιστοποιητικά EUR.1 δεν έχουν ανακληθεί ή ακυρωθεί.
Ωστόσο, όπως επισήμανε η γενική εισαγγελέας στα σημεία 56 και 57 των προτάσεών της, η διαπίστωση αυτή έλαβε υπόψη το γεγονός
ότι, στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Σφακιανάκης, οι ελληνικές αρχές δεν διέθεταν επαρκείς πληροφορίες
για να θεωρήσουν ότι τα επίδικα πιστοποιητικά EUR.1 είχαν ανακληθεί. Πράγματι, από τη σκέψη 41 της απόφασης εκείνης προκύπτει
ότι οι ουγγρικές αρχές είχαν ρητά επισημάνει στις ελληνικές αρχές ότι τα πιστοποιητικά EUR.1 για τα οχήματα των οποίων η αλλοδαπή
καταγωγή είχε αναγνωριστεί επισήμως από τον κατασκευαστή είχαν ανακληθεί. Δεν είχαν όμως παρατηρήσει το ίδιο και για τα πιστοποιητικά
που αποτελούσαν το αντικείμενο της διαφοράς και όπως προκύπτει από τη σκέψη 11 της απόφασης αυτής είχαν μάλιστα ζητήσει από
τις αρμόδιες ελληνικές αρχές να μη σπεύσουν να προβούν στην είσπραξη των δασμών.
Διαπιστώνεται ότι η υπό κρίση υπόθεση είναι διαφορετική. Συγκεκριμένα, οι ουγγρικές αρχές επισήμαναν σαφώς με την από 26 Μαΐου
1998 επιστολή ότι τα οικεία οχήματα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προϊόντα καταγωγής Ουγγαρίας και είχαν δώσει συνεπώς στις
αρχές του κράτους εισαγωγής επαρκείς πληροφορίες ώστε να θεωρήσουν ότι τα επίδικα πιστοποιητικά είχαν ανακληθεί. Όπως όμως
διαπιστώθηκε στη σκέψη 73 της παρούσας απόφασης, τα πορίσματα των εκ των υστέρων ελέγχων που πραγματοποίησαν οι αρχές του
κράτους εξαγωγής δεσμεύουν τις αρχές του κράτους εισαγωγής. Κατά συνέπεια, και αντίθετα με όσα υποστηρίζει η Ομοσπονδιακή
Δημοκρατία της Γερμανίας, το γεγονός ότι οι ουγγρικές αρχές επισήμαναν επίσης ότι εκκρεμούσε προσφυγή κατά των πορισμάτων
του εκ των υστέρων ελέγχου δεν επηρεάζουν την υποχρέωση των γερμανικών αρχών να βεβαιώσουν και να κοινοποιήσουν την επίδικη
τελωνειακή οφειλή καθώς και να βεβαιώσουν τους αντίστοιχους ίδιους πόρους.
Τέλος, εφόσον η οριστική επιβεβαίωση από τις ουγγρικές αρχές της μη τηρήσεως των κανόνων περί καταγωγής αποτελούσε επαρκή
βάση για να κινήσουν οι γερμανικές αρχές τις διαδικασίες εισπράξεως των επιδίκων τελωνειακών οφειλών, οι αρχές αυτές δεν μπορούν
να επικαλεστούν το γεγονός ότι η UCLAF δεν έλαβε θέση και ιδίως την έλλειψη τελικής έκθεσης έρευνας στο πλαίσιο αποστολής
ελέγχου στην Ουγγαρία που είχε διενεργήσει η ίδια η UCLAF για τις ίδιες εισαγωγές και σε άμεση σχέση με τον εκ των υστέρων
έλεγχο που διενήργησαν οι ουγγρικές αρχές, για να δικαιολογήσουν την καθυστέρηση στην είσπραξη και την απόδοση των αντιστοίχων
ιδίων πόρων.
Εξάλλου, τα επιχειρήματα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ότι, με την ανακοίνωση αμοιβαίας συνδρομής της 27ης Οκτωβρίου
1999, η OLAF κάλεσε η ίδια τα κράτη μέλη να στηρίξουν τις ενέργειές τους στην έκθεση έρευνας της UCLAF, δεν μπορούν να γίνουν
δεκτά. Όπως παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στα σημεία 90 και 91 των προτάσεών της, το εν λόγω κράτος μέλος, αναπτύσσοντας
τα επιχειρήματά του στηρίχθηκε σε περιοριστική ερμηνεία της ανακοίνωσης αυτής χωρίς να λάβει υπόψη το πλαίσιο στο οποίο αυτή
εντασσόταν.
Συγκεκριμένα, υπενθυμίζεται ότι, μετά την έκδοση των δικαστικών αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων, οι ουγγρικές αρχές αναθεώρησαν
την άποψή τους σχετικά με τη μη τήρηση των κανόνων περί καταγωγής των εξαχθέντων οχημάτων. Στο πλαίσιο αυτό η OLAF, με ανακοίνωση
αμοιβαίας συνδρομής της 27ης Οκτωβρίου 1999, διατύπωσε τη διαφωνία της με την άποψη των εν λόγω αρχών και κάλεσε τα ενδιαφερόμενα
κράτη μέλη να συνεχίσουν την είσπραξη των επιδίκων δασμών. Η OLAF αναφέρθηκε στα πορίσματα του ελέγχου που είχε διενεργήσει
η UCLAF απλώς για να ενισχύσει τη θέση της.
Εξάλλου, διαπιστώνεται ότι η είσπραξη των επιδίκων δασμών από τις γερμανικές αρχές μετά τη λήψη των συμπερασμάτων των ουγγρικών
αρχών που διαπίστωσαν τη μη τήρηση των κανόνων περί καταγωγής δεν ήταν ικανή να θίξει ανεπανόρθωτα τα συμφέροντα των οφειλετών.
Πράγματι, αφενός, οι τελωνειακές αρχές είχαν το δικαίωμα, βάσει των άρθρων 224 έως 230 του τελωνειακού κώδικα, να χορηγήσουν
στους οφειλέτες ευκολίες πληρωμής. Αφετέρου, στο μέτρο που αποδείχθηκε στη συνέχεια ότι το ποσό των δασμών δεν οφειλόταν κατά
νόμο, οι τελωνειακές αρχές υποχρεούνται βάσει του άρθρου 236 του τελωνειακού κώδικα να προβούν στην επιστροφή. Συναφώς, διευκρινίζεται
ότι, στην υπό κρίση υπόθεση, οι γερμανικές αρχές, που προέβησαν στην είσπραξη πριν την κοινοποίηση των αποφάσεων των ουγγρικών
δικαστηρίων και της νέας θέσεως των αρχών του κράτους εξαγωγής, επέστρεψαν τους δασμούς που δεν οφείλοντο κατά νόμο.
Επί των τόκων υπερημερίας
Κατά πάγια νομολογία υπάρχει άρρηκτος σύνδεσμος μεταξύ της υποχρεώσεως βεβαιώσεως των κοινοτικών ιδίων πόρων, της λογιστικής
καταχώρισής τους στον λογαριασμό της Επιτροπής εντός της ταχθείσας προθεσμίας και, τέλος, της υποχρεώσεως καταβολής τόκων
υπερημερίας οι οποίοι είναι απαιτητοί ανεξαρτήτως του λόγου της καθυστερήσεως με την οποία οι πόροι αυτοί καταχωρίστηκαν στον
λογαριασμό της Επιτροπής (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, 68/88, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 1989,
σ. 2965, σκέψη 17· της 12ης Ιουνίου 2003, C‑363/00, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2003, σ. I‑5767, σκέψεις 43 και 44, καθώς
και της 22ας Ιανουαρίου 2009, C‑150/07, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας, σκέψη 62).
Δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού 1552/89, κάθε εκπρόθεσμη εγγραφή στον λογαριασμό που τηρείται κατά το άρθρο 9, παράγραφος
1, του ίδιου κανονισμού δημιουργεί, για το συγκεκριμένο κράτος μέλος, υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας για όλη την περίοδο
της καθυστερήσεως (βλ., αποφάσεις της 14ης Απριλίου 2005, C-460/01, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 2005, σ. Ι-2613, σκέψη
91, και της 19ης Μαρτίου 2009, C‑275/07, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2009, σ. I‑2005, σκέψη 66).
Επιπλέον, από το άρθρο 11 προκύπτει ότι η καθυστέρηση στην απόδοση των ιδίων πόρων δεν εξαρτάται από την προθεσμία που τάσσει
η Επιτροπή, όπως η προθεσμία που μνημονεύεται στη σκέψη 67 της παρούσας απόφασης.
Απορριπτέο είναι επίσης το επιχείρημα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ότι το κράτος αυτό είχε βάσιμους λόγους
να προσδοκά ότι δεν θα καταβάλει τόκους υπερημερίας.
Συγκεκριμένα, όπως παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στα σημεία 112 έως 114 των προτάσεών της, λαμβανομένων υπόψη των σαφών και
ακριβών διατάξεων των άρθρων 10 και 11 του κανονισμού 1552/89, του ασαφούς περιεχομένου των πρακτικών της συνεδριάσεως της
12ης Ιουνίου 2003, του σημαντικού ύψους των οφειλομένων τόκων καθώς και του ιστορικού της υποθέσεως, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία
της Γερμανίας δεν μπορούσε να θεωρήσει ότι έλαβε διαβεβαιώσεις σαφείς, απαλλαγμένες αιρέσεων και συγκλίνουσες, ικανές να δημιουργήσουν
δικαιολογημένη προσδοκία.
Απ’ όλα τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας αφήνοντας να παραγραφούν τελωνειακές οφειλές
παρά το ότι έλαβε ανακοίνωση αμοιβαίας συνδρομής, καταβάλλοντας εκπροθέσμως τους οφειλομένους συναφώς ιδίους πόρους και αρνούμενη
να καταβάλει τους αναλογούντες τόκους υπερημερίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 2, 6 και 9 έως 11 του κανονισμού
1552/89 καθώς και τα ίδια άρθρα του κανονισμού 1150/2000.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας,
η οποία και ηττήθηκε, το εν λόγω κράτος μέλος πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, αφήνοντας να παραγραφούν τελωνειακές οφειλές παρά το ότι έλαβε ανακοίνωση αμοιβαίας
συνδρομής, καταβάλλοντας εκπροθέσμως τους οφειλομένους συναφώς ιδίους πόρους και αρνούμενη να καταβάλει τους αναλογούντες
τόκους υπερημερίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 2, 6 και 9 έως 11 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1552/89
του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 1989, για την εφαρμογή της απόφασης 88/376/ΕΟΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των
Κοινοτήτων, καθώς και τα ίδια άρθρα του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1150/2000 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2000, για την εφαρμογή
της απόφασης 94/728/ΕΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων.
2)
Καταδικάζει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.