CELEX: 61989CJ0210
Παράβαση
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων
Απαγόρευση εμπορίας τυριών που δεν ανταποκρίνονται στην ιταλική νομοθεσία

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6 Ιουλίου 1989, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, εξαρτώντας την εισαγωγή τυριών από την τήρηση των διατάξεων του νόμου 396, της 2ας Φεβρουαρίου 1939, και ειδικότερα των διατάξεων που απαγορεύουν την παραγωγή για εμπορικούς σκοπούς τυριών των οποίων η περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες είναι κατώτερη από την περιεκτικότητα που καθορίζεται από την ιταλική νομοθεσία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ και το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού ( ΕΟΚ) 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 82 ).
Δυνάμει των διατάξεων του ιταλικού νόμου 396, της 2ας Φεβρουαρίου 1939, απαγορεύεται η παραγωγή προς τον σκοπό πωλήσεως και εμπορίας τυριών των οποίων η περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες, σε σχέση με την ξηρά ουσία, είναι κατώτερη από ένα όριο, όπως αυτό καθορίζεται σε πίνακα που αποτελεί παράρτημα του νόμου, το οποίο ποικίλλει ανάλογα με τους διαφόρους τύπους τυριών.
Η Επιτροπή, θεωρώντας ότι οι εν λόγω διατάξεις αποτελούν εμπόδιο στην εισαγωγή στην Ιταλία τυριών με μειωμένη περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες τα οποία νομίμως παρασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο στα άλλα κράτη μέλη και συνιστούν, κατ' αυτόν τον τρόπο, μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών που απαγορεύεται από το άρθρο 30 της Συνθήκης, κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 169 της Συνθήκης.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση εκτίθενται διεξοδικώς τα περιστατικά, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Στο παρόν στάδιο εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου δεν υφίστανται κοινοί ή εναρμονισμένοι κανόνες σχετικοί με την παρασκευή και την εμπορία τυριού. Επομένως, εναπόκειται στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν, καθένα στο έδαφός του, τις προϋποθέσεις παρασκευής και εμπορίας του προϊόντος αυτού.
Πάντως, τα κράτη μπορούν να ασκούν την αρμοδιότητα αυτή μόνο εντός των ορίων που τους επιβάλλονται από τις διατάξεις, ιδίως, της Συνθήκης που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.
Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης, το περιεχόμενο του οποίου επαναλαμβάνεται, εξάλλου, στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του προαναφερθέντος κανονισμού 804/68, της 27ης Ιουνίου 1968, απαγορεύει κάθε ποσοτικό περιορισμό και κάθε μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος στις εισαγωγές μεταξύ των κρατών μελών.
Οι εθνικές νομοθεσίες σχετικά με την εμπορία των προϊόντων μπορούν, λόγω των διαφορών που υφίστανται μεταξύ τους, να αποτελέσουν εμπόδιο στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, όταν εφαρμόζονται, όπως εν προκειμένω, σε προϊόντα που εισάγονται από κράτος μέλος στο οποίο νομίμως παρασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο.
Επομένως, η Επιτροπή βασίμως υποστηρίζει ότι η εν λόγω ιταλική νομοθεσία αποτελεί μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης, καθόσον συνεπάγεται την απαγόρευση της εισαγωγής τυριών με περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες κατώτερη από την περιεκτικότητα που καθορίζεται από τη νομοθεσία αυτή, τα οποία προέρχονται από τα άλλα κράτη μέλη όπου νομίμως παρασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο.
Είναι αληθές ότι η Ιταλική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι η επίδικη νομοθεσία δεν απαγορεύει την εισαγωγή ή την πώληση των προϊόντων αυτών, εφόσον δεν διατίθενται στην κατανάλωση με την ονομασία « τυριά ».
Όμως, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το πεδίο της εφαρμογής είναι κατ' αυτόν τον τρόπο περιορισμένο, η ιταλική νομοθεσία πρέπει εν πάση περιπτώσει να θεωρηθεί ότι συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών, που απαγορεύεται από το άρθρο 30 της Συνθήκης.
Είναι αληθές ότι, όπως ιδίως τόνισε το Δικαστήριο στην απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 1988, Deserbais (
286/86, Συλλογή 1988, σ. 4907
), δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν καταρχήν τη δυνατότητα να θεσπίζουν κανόνες που εξαρτούν τη χρήση, από τους εγχώριους παραγωγούς της γενικής ονομασίας « τυριά », από την τήρηση ορισμένου κατωτάτου ορίου περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες.
Πάντως, όπως επίσης τόνισε το Δικαστήριο στην ίδια απόφαση, δεν συμβιβάζεται με το άρθρο 30 της Συνθήκης και τους σκοπούς της κοινής αγοράς η επέκταση της εφαρμογής των κανόνων αυτών στα εισαγόμενα τυριά, όταν αυτά έχουν νομίμως παρασκευαστεί και διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους με την ίδια αυτή ονομασία αλλά με μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες. Το κράτος μέλος εισαγωγής δεν μπορεί να παρεμποδίσει την εισαγωγή και την εμπορία, με τη γενική ονομασία « τυριά », των προϊόντων αυτών, όταν διασφαλίζεται η πληροφόρηση του καταναλωτή.
Η Ιταλική Δημοκρατία επικαλείται περαιτέρω την έλλειψη οποιασδήποτε κοινοτικής ρυθμίσεως στον τομέα της παραγωγής, εμπορίας και ονομασίας των τυριών, καθώς και τις διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών οι οποίες συνίστανται, εν προκειμένω, σε αντιφατικές και ασυνεπείς ονομασίες. Ισχυρίζεται ότι, ενόψει αυτής της καταστάσεως, η εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων που ανταποκρίνονται στους κανόνες του κράτους στο οποίο παρασκευάζονται και όχι του κράτους στο οποίο εισάγονται και διατίθενται στην κατανάλωση θα είχε ως συνέπεια τη δημιουργία σοβαρής συγχύσεως σε βάρος των καταναλωτών σε περιπτώσεις όπως της Ιταλίας όπου η εθνική νομοθεσία προβλέπει την ονομασία μόνο για τυριά που έχουν ελάχιστη περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες.
Η επιχειρηματολογία αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
Βεβαίως, μία ρύθμιση που παρεμποδίζει το ενδοκοινοτικό εμπόριο και η οποία, όπως εν προκειμένω, εφαρμόζεται αδιακρίτως στα εγχώρια και τα εισαγόμενα προϊόντα μπορεί να δικαιολογείται έναντι του άρθρου 30 της Συνθήκης, εφόσον είναι αναγκαία λόγω επιτακτικών απαιτήσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων, την προστασία των καταναλωτών και την εντιμότητα στις εμπορικές συναλλαγές.
Εν προκειμένω, πάντως, δεν μπορεί να γίνει δεκτή μία τέτοια δικαιολογία, εφόσον, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία των καταναλωτών και η εντιμότητα στις εμπορικές συναλλαγές, οι ιταλικές αρχές αρκεί να επιβάλλουν την υποχρέωση κατάλληλης επισημάνσεως που να διασφαλίζει τη σωστή πληροφόρηση ως προς την πραγματική περιεκτικότητα των τυριών σε λιπαρές ουσίες και να καθιστά δυνατό στους καταναλωτές να προβαίνουν με απόλυτη επίγνωση στις επιλογές τους.
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ιταλική Δημοκρατία, εξαρτώντας από την τήρηση ελάχιστης περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες την εισαγωγή και την εμπορία τυριών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη, όπου νομίμως παρασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο, ή, κατά την ερμηνεία που δίνει η Ιταλική Κυβέρνηση στην εθνική της νομοθεσία, απαγορεύοντας την εισαγωγή και την εμπορία με την ονομασία « τυριά » τυριών που δεν ανταποκρίνονται στην ελάχιστη αυτή περιεκτικότητα και που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη όπου νομίμως διατίθενται στο εμπόριο με αυτή την ονομασία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ και το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η Ιταλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ αποφασίζει:

1)
Η Ιταλική Δημοκρατία, εξαρτώντας από την τήρηση ελάχιστης περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες την εισαγωγή και την εμπορία τυριών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη, όπου νομίμως παρασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο, ή, κατά την ερμηνεία που δίνει η Ιταλική Κυβέρνηση στην εθνική της νομοθεσία, απαγορεύοντας την εισαγωγή και την εμπορία με την ονομασία « τυριά » τυριών που δεν ανταποκρίνονται στην ελάχιστη αυτή περιεκτικότητα και που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη όπου νομίμως διατίθενται στο εμπόριο με αυτή την ονομασία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ και το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.

2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Due
Mancini
O'Higgins
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Schockweiler
Grévisse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 11 Οκτωβρίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
O. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.