CELEX: 62005TJ0432
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Ευρωπαϊκή αγορά τσιμέντου
Απόφαση περί απορρίψεως καταγγελίας
Εναρμονισμένο πρότυπο για το τσιμέντο
Δεσμευτικός χαρακτήρας
Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας

περιορίστηκε στην εξέταση του δεσμευτικού χαρακτήρα του προτύπου.
Πρώτον, τα προϊόντα που καλύπτονται από το πρότυπο δεσπόζουν στη σχετική αγορά του προϊόντος, το πρότυπο κυριαρχεί στην αγορά,
η δε διαρθρωτική σύνθεση της αγοράς του προϊόντος είναι τέτοια ώστε η αγορά στηρίζεται στο πρότυπο. Ο σεβασμός του προτύπου
συνιστά δηλαδή προϋπόθεση της πωλήσεως τσιμέντου σε σημαντικές ποσότητες. Αντίθετα με τον ισχυρισμό που διατυπώνεται στο σημείο
89 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το γεγονός ότι το τσιμέντο Portland υπερισχύει στην Ευρώπη δεν μπορεί να απηχεί απλώς στις
προτιμήσεις των καταναλωτών.
Δεύτερον, η Επιτροπή αγνόησε την επίδραση του προτύπου επί των κανόνων που διέπουν τις συμβάσεις δημοσίων προμηθειών και έργων
(σημείο 88 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Συγκεκριμένα, τα προϊόντα ενός παραγωγού, τα οποία ακόμη και αν φέρουν το σήμα «ΕΚ»,
μετά τη διαδικασία ευρωπαϊκής τεχνικής εγκρίσεως, δεν ανταποκρίνονται στο πρότυπο, ενδέχεται να αποκλειστούν από τις συμβάσεις
δημοσίων προμηθειών ή έργων με μόνο τον λόγο ότι δεν ανταποκρίνονται στο πρότυπο. Η προσφεύγουσα επικαλείται επίσης την ύπαρξη
εθνικών νομοθεσιών και στηρίζεται, συναφώς, στους κανόνες περί συνάψεως συμβάσεων δημοσίων προμηθειών που εφαρμόζει η αρχή
των σουηδικών αυτοκινητοδρόμων, που συνιστούν αντανάκλαση του προτύπου, και σ’ έναν οδηγό, που δημοσιεύθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο,
σχετικά με την επιλογή των τσιμέντων, που απορρέει από το κοινό ευρωπαϊκό πρότυπο σκυροδέματος EN 206-1 : 2000. Κατόπιν αυτού
και παρά το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/106, διάφορα «συστήματα ελέγχου της οικοδομής» θα έπρεπε να εξετασθούν από
τη σκοπιά του άρθρου 81 ΕΚ. Σε μια έκθεση που συντάχθηκε το 2000 για τη ΓΔ «Επιχείρηση», τα συστήματα αυτά εξετάστηκαν σε
πέντε χώρες προκειμένου να εντοπιστεί πού και πώς λειτουργούν τα εμπόδια στην πράξη. Τα εμπόδια αυτά επισημάνθηκαν τουλάχιστον
εν μέρει πιθανώς τον Μάρτιο του 1996 από το Cembureau στις επιστολές του προς την Επιτροπή. Τα εντοπισθέντα κενά παραμένουν
με μόνη διαφορά ότι τα εθνικά πρότυπα αντικαταστάθηκαν από ένα συνθετικό πρότυπο. Συνεπώς, το πρότυπο είναι κυρίαρχο στην
αγορά και de facto δεσμευτικό κατά τα αποτελέσματα.
Δεύτερον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ύπαρξη άλλων εναλλακτικών διαδικασιών για τη λήψη του σήματος «ΕΚ», βάσει των διατάξεων
της οδηγίας 89/106, δεν αναιρεί τη διαπίστωση αυτή.
Πρώτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η νομική ικανότητά της να θέσει προϊόντα στην αγορά.
Πράγματι, καίτοι είναι αναμφισβήτητο ότι η ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση δίνει τα δυνατότητα λήψεως του σήματος «ΕΚ», τα δε προϊόντα
που φέρουν το σήμα «ΕΚ» έχουν ισοδύναμο δικαίωμα να διατεθούν στην αγορά, κάθε ένα από τα προϊόντα αυτά δεν έχει κατ’ ανάγκη
ίση τάξη, παρά το άρθρο 6 της οδηγίας 89/106. Συνεπώς, το γεγονός ότι η Επιτροπή στηρίζεται, στα σημεία 83 έως 85 της προσβαλλομένης
αποφάσεως, στην ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση για να θεωρήσει ότι το πρότυπο δεν είναι δεσμευτικό συνιστά πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως.
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί επιπλέον την αποδεικτική αξία του ισχυρισμού ότι έχουν χορηγηθεί εκατοντάδες ευρωπαϊκές τεχνικές
εγκρίσεις.
Δεύτερον, η διαδικασία λήψεως της ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης είναι χρονοβόρα, βραδεία, δαπανηρή και αβέβαιης έκβασης, με
συνέπεια ότι αυτός ο τρόπος πρόσβασης στην αγορά είναι ασύμφορος. Η προσφεύγουσα επικαλείται συναφώς ένα έγγραφο διαβούλευσης
για την αναθεώρηση της οδηγίας 89/106, που προσαρτά στο υπόμνημα απαντήσεως. Επιπλέον, είναι κοινώς δεκτό ότι η ευρωπαϊκή
τεχνική έγκριση είναι ένας συμπληρωματικός μηχανισμός μάλλον παρά η κύρια οδός για την απόκτηση του σήματος ΕΚ δυνάμει του
άρθρου 8 της οδηγίας 89/106. Συνεπώς η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη παραλείποντας να εξετάσει το κατά πόσο συμφέρουν οι εναλλακτικοί
έναντι του προτύπου τρόποι για την απόκτηση του σήματος «ΕΚ».
Τρίτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει με το υπόμνημα απαντήσεως ότι δεν υπάρχει εγγύηση ότι τα προϊόντα της θα λάβουν ευρωπαϊκή
τεχνική έγκριση ακόμη και αν ανταποκρίνονται στις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας 89/106. Πράγματι, δεν υπάρχει κανένας οδηγός
για τα προϊόντα του τσιμέντου και συνεπώς η ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση δεν μπορεί να δοθεί παρά μόνο με συμφωνία όλων των εμπλεκομένων
οργανισμών ευρωπαϊκής έγκρισης και της Επιτροπής. Επιπλέον, για να χορηγηθεί το σήμα «ΕΚ» θα πρέπει το προϊόν να λάβει βεβαίωση
καταλληλότητας. Όμως το σύστημα βεβαιώσεως καταλληλότητας δεν έχει διευκρινιστεί από την Επιτροπή για προϊόντα που δεν καλύπτονται
από τα πρότυπα. Πάντως η προσφεύγουσα δηλώνει ότι δεν αμφισβητεί ότι τα προϊόντα της μπορούν να λάβουν ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση.
Η Επιτροπή αμφισβητεί τα επιχειρήματα που αναπτύσσει η προσφεύγουσα.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Διαπιστώνεται πρώτον ότι δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ότι το πρότυπο δεν έχει de jure υποχρεωτικό χαρακτήρα.
–       Ως προς την εξέταση των αποτελεσμάτων του προτύπου και του χαρακτήρα του ως de facto δεσμευτικού
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί την προσβαλλομένη απόφαση υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή δεν εξέτασε τα αποτελέσματα του προτύπου
το οποίο, λόγω της θέσεώς του στην αγορά, έχει καταστεί de facto δεσμευτικό και συνιστά εμπόδιο στην πρόσβαση στην αγορά.
Όμως, η προσφεύγουσα προσάπτει μεν στην Επιτροπή ότι δεν εξέτασε τα αποτελέσματα του προτύπου πλην όμως διαπιστώνεται ότι
επαναλαμβάνει βασικά τα επιχειρήματα που ανέπτυξε με την καταγγελία της σχετικά με τον ισχυρισμό περί de facto δεσμευτικού
χαρακτήρα του προτύπου και απλώς αμφισβητεί τις απαντήσεις που έδωσε σ’ αυτά η προσβαλλομένη απόφαση, στα σημεία 87 έως 89.
Επιπλέον πρέπει να θεωρηθεί ότι η προσφεύγουσα δεν προβάλλει κανένα κρίσιμο νέο στοιχείο για να αντικρούσει τον συλλογισμό
και τα συμπεράσματα της Επιτροπής.
Πρώτον, η προσφεύγουσα αμφισβητεί την εξήγηση που διατυπώνεται στο σημείο 89 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι δηλαδή το γεγονός
ότι το τσιμέντο Portland είναι το περισσότερο πωλούμενο στην Ευρώπη απηχεί απλώς τις προτιμήσεις των αγοραστών τσιμέντου.
Όμως, όπως ορθά παρατηρεί η Επιτροπή, η προσφεύγουσα δεν προσκομίζει κανένα στοιχείο για να αποδείξει ότι η κατάσταση στην
αγορά μεταβλήθηκε λόγω της θεσπίσεως του προτύπου.
Εξάλλου, η προσφεύγουσα απλώς επαναλαμβάνει το επιχείρημα που διατύπωσε με την καταγγελία της, και που στηρίζεται στο γεγονός
ότι το μεγαλύτερο μέρος των τσιμέντων που διατίθενται στην αγορά ανταποκρίνονται στο πρότυπο, για να αποδείξει ότι το πρότυπο
είναι de facto δεσμευτικό. Συναφώς διαπιστώνεται, αφενός, ότι η προσφεύγουσα δεν διευκρινίζει πως είναι δυνατόν, από το γεγονός
ότι τα προϊόντα που ανταποκρίνονται στο πρότυπο αντιπροσωπεύουν πολύ μεγάλο μέρος των τσιμέντων που πωλούνται στην Ευρώπη,
να συνάγει το συμπέρασμα ότι το πρότυπο κυριαρχεί στην αγορά η οποία στηρίζεται η ίδια στο πρότυπο. Αφετέρου, η προσφεύγουσα
δεν προσκομίζει κανένα στοιχείο που να στηρίζει τον ισχυρισμό της σχετικά με τη δομή της αγοράς του συγκεκριμένου προϊόντος.
Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι το σημείο 89 της προσβαλλομένης αποφάσεως ενέχει πρόδηλη
πλάνη εκτιμήσεως.
Δεύτερον, η προσφεύγουσα επικρίνει το σημείο 88 της προσβαλλομένης αποφάσεως, στην οποία η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, αν ορισμένοι
κανόνες περί συμβάσεων δημοσίων προμηθειών και έργων αποκλείουν ορισμένα προϊόντα τσιμέντου που φέρουν το σήμα «ΕΚ», μπορούν
να αξιολογηθούν από τη σκοπιά της οδηγίας 89/106 μάλλον και όχι από τη σκοπιά των περί ανταγωνισμού κανόνων.
Ωστόσο, η προσφεύγουσα επαναλαμβάνει μεν το επιχείρημα που ανέπτυξε με την καταγγελία της, ότι δηλαδή ένα προϊόν, ακόμη και
αν φέρει το σήμα «ΕΚ» μετά τη διαδικασία ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης, μπορεί να αποκλειστεί από συμβάσεις δημοσίων προμηθειών
και έργων με μόνη την αιτιολογία ότι δεν ανταποκρίνεται στο πρότυπο, πλην όμως διαπιστώνεται ότι δεν διευκρινίζει κατά τι
είναι εσφαλμένη εξήγηση της Επιτροπής και για ποιο λόγο ο φερόμενος αποκλεισμός από την αγορά ενός προϊόντος υπό τις συνθήκες
αυτές δεν εμπίπτει στο άρθρο 6 της οδηγίας 89/106. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 6 της οδηγίας 89/106, σε συνδυασμό
με το άρθρο 4, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας, προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εγκρίνουν τη διάθεση στην αγορά
προϊόντων που φέρουν το σήμα «ΕΚ», στα οποία περιλαμβάνονται και αυτά που έχουν λάβει ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση. Επιπλέον
η προσφεύγουσα αναγνωρίζει ότι το άρθρο 6 της οδηγίας 89/106 εμποδίζει τα κράτη μέλη να παρεμβάλλουν εμπόδια στην ελεύθερη
κυκλοφορία των εμπορευμάτων που ανταποκρίνονται στις διατάξεις της οδηγίας.
Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι το σημείο 88 της προσβαλλομένης αποφάσεως ενέχει πρόδηλη πλάνη
εκτιμήσεως.
Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι ορισμένες εθνικές ρυθμίσεις αποκλείουν προϊόντα
όπως το προϊόν της προσφεύγουσας, χρησιμοποιώντας προδιαγραφές όπως αυτές που περιέχει το πρότυπο. Συναφώς, τα στοιχεία που
προσκομίζει η προσφεύγουσα δεν αρκούν για να στηρίξουν το επιχείρημά της. Συγκεκριμένα, στηρίζεται σε διατάξεις που υποστηρίζει
ότι εφαρμόζει η σουηδική αρχή των αυτοκινητοδρόμων, χωρίς να διευκρινίζει τη φύση των κανόνων αυτών ούτε τις διατάξεις που
στηρίζουν το επιχείρημά της. Εξάλλου, επικαλείται έναν οδηγό για την επιλογή τύπων σκυροδέματος που δημοσιεύει μια εμπορική
ένωση στο Ηνωμένο Βασίλειο και όχι δημόσια αρχή, χωρίς να διευκρινίζει πώς η ύπαρξη και το περιεχόμενο του οδηγού αυτού αποδεικνύουν
ότι το πρότυπο είναι de facto δεσμευτικό. Εν πάση περιπτώσει, το επιχείρημα αυτό της προσφεύγουσας είναι αλυσιτελές. Ακόμη
και αν υπάρχουν εθνικές ρυθμίσεις που αποκλείουν προϊόντα όπως το προϊόν της προσφεύγουσας, χρησιμοποιώντας προδιαγραφές όπως
αυτές που περιέχει το πρότυπο, αυτό δεν είναι δεσμευτικό ως εκ της θεσπίσεώς του από τη CEN. Το γεγονός ότι υπάρχουν κράτη
μέλη που δεν εφαρμόζουν τους κανόνες της οδηγίας 89/106 εμπίπτει ενδεχομένως στις διατάξεις της οδηγίας αυτής, όπως διαπιστώνεται
στη σκέψη 120 ανωτέρω, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το πρότυπο εμπίπτει στο άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ.
Εκτός των κανόνων στους οποίους αναφέρεται η σκέψη 122 ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν προσκομίζει κανένα συγκεκριμένο παράδειγμα
εθνικής ρύθμισης σχετικά με το πρότυπο. Όσον αφορά την έκθεση που φέρεται ότι καταρτίσθηκε το 2000 για τη ΓΔ «Επιχείρηση»,
διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα προσκόμισε μόνον ένα απόσπασμα δύο σελίδων ενός εγγράφου του οποίου ούτε ο τίτλος ούτε ο
αποδέκτης ούτε η ημερομηνία είναι γνωστά και το οποίο δεν αναφέρεται στο πρότυπο. Εξάλλου, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι
οι «φραγμοί» που εντοπίζονται στην έκθεση αυτή επισημάνθηκαν, τουλάχιστον εν μέρει και πιθανώς τον Μάρτιο του 1996, με έγγραφο
που απηύθυνε το Cembureau στην Επιτροπή. Όμως η προσφεύγουσα δεν διευκρινίζει κατά τι τα έγγραφα αυτά είναι λυσιτελή για να
αποδείξει τον χαρακτήρα του προτύπου ως de facto δεσμευτικού.
–       Όσον αφορά την ύπαρξη άλλων λύσεων προσβάσεως στην αγορά
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι το πρότυπο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα διότι υπάρχουν άλλοι οδοί
προσβάσεων στην αγορά, και ειδικότερα η διαδικασία της ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης. Δεν αποδεικνύει όμως ότι τα σημεία 83
έως 86 της προσβαλλομένης αποφάσεως ενέχουν πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως εκ μέρους της Επιτροπής.
Διαπιστώνεται πρώτον ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί το σημείο 82 της προσβαλλομένης αποφάσεως, κατά το οποίο υπάρχουν και
άλλοι μηχανισμοί εκτός της συμφωνίας προς το πρότυπο, όπως η ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση για την απόκτηση του σήματος «ΕΚ» και
την πρόσβαση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 89/106.
Η προσφεύγουσα όμως ισχυρίζεται ότι, ναι μεν όλα τα προϊόντα που φέρουν το σήμα «ΕΚ» έχουν ισοδύναμο δικαίωμα να διατεθούν
στην κοινοτική αγορά, πλην όμως καθένα από τα προϊόντα αυτά δεν έχει οπωσδήποτε την ίδια τάξη. Η προσφεύγουσα όμως δεν διευκρινίζει
ποιες είναι οι διαφορές τάξεως των διαφόρων κατηγοριών προϊόντων που θέλουν το σήμα «ΕΚ». Συνεπώς η αιτίαση πρέπει να απορριφθεί
ως απαράδεκτη σύμφωνα με τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 43 ανωτέρω. Αν υποτεθεί ότι το επιχείρημα αυτό πρέπει να νοηθεί
ως συνδεόμενο με τον ισχυρισμό ότι το πρότυπο κυριαρχεί στην αγορά, έχει απορριφθεί ήδη στις σκέψεις 117 και 118 ανωτέρω.
Εν συνεχεία, η προσφεύγουσα αβασίμως υποστηρίζει ότι η Επιτροπή παρέλειψε εσφαλμένα να εξετάσει αν η διαδικασία ευρωπαϊκής
τεχνικής έγκρισης αποτελεί συμφέρουσα εναλλακτική οδό. Διαπιστώνεται ότι η Επιτροπή, στο σημείο 86 της προσβαλλομένης αποφάσεως,
απαντά στο επιχείρημα αυτό κρίνοντας ότι η διαδικασία ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης λειτουργεί κατά τον δέοντα τρόπο και συνιστά
συνεπώς έναν πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο προσβάσεως στις ευρωπαϊκές αγορές και ότι η προσφεύγουσα δεν έδωσε την παραμικρή
λεπτομέρεια ή παράδειγμα όσον αφορά τις δυσχέρειες που προβάλλει. Το επιχείρημα όμως της προσφεύγουσας ότι η διαδικασία είναι
ασύμφορη δεν στηρίζεται επαρκώς για να αντικρούσει το συμπέρασμα αυτό. Η προσφεύγουσα στηρίζεται σ’ ένα έγγραφο διαβούλευσης
ενόψει αναθεώρησης της οδηγίας 89/106. Όμως, το έγγραφο αυτό, που επιπλέον κοινοποιήθηκε στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως,
είναι ένα γενικό ερωτηματολόγιο στο οποίο οι τρίτοι ενδιαφερόμενοι καλούνται να διατυπώσουν σχόλια. Συνεπώς, δεν αποδεικνύει
τον ασύμφορο χαρακτήρα της διαδικασίας της ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης, και μάλιστα ειδικά στον κλάδο των τσιμέντων.
Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει με το υπόμνημα απαντήσεως ότι η διαδικασία της ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης παρουσιάζει
δυσκολίες ιδίως λόγω της απουσίας οδηγού και συστήματος βεβαιώσεως καταλληλότητας. Αν υποτεθεί ότι η προσφεύγουσα επιδιώκει
να αμφισβητήσει την ίδια την ύπαρξη αυτής της διαδικασίας για τα προϊόντα τσιμέντου, η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως
απαράδεκτη κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 48, παράγραφος 2 του Κανονισμού Διαδικασίας, καθόσον προβάλλεται για πρώτη φορά στο στάδιο
του υπομνήματος απαντήσεως και δεν προκύπτει από νομικά ή πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία ούτε συνιστά
ανάπτυξη αιτίασης που διατυπώθηκε με το δικόγραφο της προσφυγής. Αν η προσφεύγουσα επιδιώκει να υποστηρίξει ότι η διαδικασία
ευρωπαϊκής τεχνικής έγκρισης είναι επαχθής, τα επιχειρήματά της δεν στηρίζονται επαρκώς για να αποδείξουν ότι αυτή η άλλη
οδός πρόσβασης στην αγορά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Εν πάση περιπτώσει, διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα δηλώνει με το
υπόμνημα απαντήσεως ότι τα προϊόντα της θα μπορούσαν να λάβουν ευρωπαϊκή τεχνική έγκριση.
Βάσει των προεκτεθέντων, διαπιστώνεται ότι η Επιτροπή εξέτασε τα στοιχεία που προσκόμισε η προσφεύγουσα για να αποδείξει ότι
το πρότυπο είναι de facto δεσμευτικό. Συνεπώς, η προσφεύγουσα αγνοεί την ανάλυση αυτή προσάπτοντας στην Επιτροπή ότι δεν εξέτασε
τα φερόμενα αποτελέσματα του προτύπου. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι τα σημεία 80 έως 90 της
προσβαλλομένης αποφάσεως ενέχουν πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως καθότι η Επιτροπή κρίνει ότι το πρότυπο δεν εμφανίζει δεσμευτικό
χαρακτήρα.
Κατά συνέπεια, η δεύτερη αιτίαση πρέπει να απορριφθεί.
3.
Επί της τρίτης αιτιάσεως που αφορά την παράλειψη εξετάσεως του προτύπου από τη σκοπιά της οδηγίας 89/106 και τον ισχυρισμό
ότι το πρότυπο δεν ανταποκρίνεται στην οδηγία αυτή
Επιχειρήματα των διαδίκων
Πρώτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ανάλυση του προτύπου από τη σκοπιά του άρθρου 81 ΕΚ συνεπάγεται την εξέταση του κατά
πόσο συνάδει, εκτός από τις κατευθυντήριες γραμμές, προς την οδηγία 89/106. Αν το πρότυπο δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις
της οδηγίας αυτής, αυτό μπορεί πράγματι να σημαίνει ότι δεν ανταποκρίνεται ούτε στις «θεμελιώδεις νομικές αρχές» της Συνθήκης
ΕΚ. Τα πρότυπα που ενδεχομένως δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της οδηγίας 89/106 έχουν αρνητική επίπτωση στην αγορά,
παρά τις άλλες διαδικασίες λήψεως του σήματος ΕΚ. Η ανάλυση αυτή είναι περισσότερο αναγκαία οσάκις, όπως εν προκειμένω, το
πρότυπο ωφελεί τους κυρίους παραγωγούς στην αγορά των επιδίκων προϊόντων, εις βάρος των επιχειρήσεων που καινοτομούν. Το Γενικό
Δικαστήριο θα πρέπει να αξιολογήσει το κύρος του προτύπου από τη σκοπιά των «θεμελιωδών νομικών αρχών» της Συνθήκης ΕΚ και
της οδηγίας 89/106 προκειμένου να κρίνει αν η παράλειψη τέτοιας αξιολόγησης εκ μέρους της Επιτροπής συνιστά πρόδηλη πλάνη
εκτιμήσεως. Η προσέγγιση της προσφεύγουσας δεν έρχεται σε αντίθεση με την απόφαση του Πρωτοδικείου της 26ης Ιανουαρίου 2005,
T-193/02, Piau κατά Επιτροπής (Συλλογή 2005, σ. II-209, σκέψεις 78 και 79).
Δεύτερον, το πρότυπο δεν συνάδει προς την οδηγία 89/106, πράγμα που έχει αναγνωρίσει η ΓΔ «Επιχείρηση», διότι έπρεπε να είναι
«πρότυπο επιδόσεων», σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής. Το πρότυπο είναι όμως συγχρόνως «πρότυπο συνθέσεως»
και «πρότυπο επιδόσεων» και η Επιτροπή οφείλει να αποδείξει ότι, εν προκειμένω, μπορούσε να θεσπιστεί μόνον ένα «πρότυπο συνθέσεως».
Τρίτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι τα προϊόντα της μπορούν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις
του προτύπου όσον αφορά τις επιδόσεις. Συνεπώς, αν τα προϊόντα της ικανοποιούν τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας 89/106 δεν
μπορούν να αποκλεισθούν από το πρότυπο για λόγους διαφορετικούς από αυτούς που απηχούν βασικές απαιτήσεις.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι στο πλαίσιο των διαδικασιών που προβλέπει ο κανονισμός 17, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό
1/2003 δεν μπορεί να επιληφθεί παρά μόνον των καταγγελιών για παραβάσεις των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ. Δεδομένου ότι μια παράβαση
του κοινοτικού δικαίου δεν αποτελεί οπωσδήποτε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ, οι εξουσίες που έχει η Επιτροπή στον τομέα του δικαίου
του ανταγωνισμού δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εξετάζεται κάθε εμπόδιο στο εμπόριο. Επιπλέον, στο πλαίσιο της εξετάσεως
προσφυγής ακυρώσεως, το Γενικό Δικαστήριο περιορίζεται να εξετάσει το κύρος της προσβαλλομένης πράξεως. Το Γενικό Δικαστήριο
δεν μπορεί να αξιολογήσει το κύρος του προτύπου από τη σκοπιά της οδηγίας 89/106 δεδομένου ότι ο δικαστικός έλεγχος περιορίζεται
κατ’ ανάγκη στους κανόνες περί ανταγωνισμού. Εν πάση περιπτώσει, τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας ότι το πρότυπο δεν ανταποκρίνεται
στην οδηγία 89/106 είναι αλυσιτελή.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ανάλυση του προτύπου βάσει του άρθρου 81 ΕΚ περιλαμβάνει εξέταση του κατά πόσο συμβιβάζεται
προς την οδηγία 89/106, ότι η Επιτροπή όφειλε να διενεργήσει την ανάλυση αυτή και ότι το Γενικό Δικαστήριο οφείλει να αξιολογήσει
το κύρος του προτύπου από τη σκοπιά των «θεμελιωδών νομικών αρχών» της Συνθήκης ΕΚ και της οδηγίας 89/106.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η υπό κρίση προσφυγή αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της προσβαλλομένης αποφάσεως και όχι του προτύπου.
Κατά συνέπεια η αιτίαση της προσφεύγουσας, που βασικά επιδιώκει αξιολόγηση από το Γενικό Δικαστήριο του κύρους του προτύπου
από τη σκοπιά των «θεμελιωδών νομικών αρχών» της Συνθήκης ΕΚ και της οδηγίας 89/106, πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.
Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η προσβαλλομένη απόφαση εκδόθηκε από την Επιτροπή κατόπιν διαδικασίας η οποία κινήθηκε βάσει καταγγελίας
υποβληθείσας σύμφωνα με τον κανονισμό 17. Επομένως, ο δικαστικός έλεγχος της αποφάσεως αυτής πρέπει κατ’ ανάγκη να περιοριστεί
στους κανόνες ανταγωνισμού όπως αυτοί προκύπτουν από τα άρθρα 81 ΕΚ και 82 ΕΚ και δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να επεκταθεί
στην τήρηση των άλλων διατάξεων της Συνθήκης ή της οδηγίας 89/106 (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, διάταξη του Δικαστηρίου της 23ης
Φεβρουαρίου 2006, C‑171/05 P, Piau κατά Επιτροπής, δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 58, και απόφαση του Δικαστηρίου
της 18ης Ιουλίου 2006, C-519/04 P, Meca-Medina και Majcen κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. I‑6991, σκέψη 58).
Απ’ όλα τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η τρίτη αιτίαση πρέπει να απορριφθεί και, κατά συνέπεια, να απορριφθεί και η προσφυγή
στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα
της Επιτροπής, σύμφωνα με το αίτημα της τελευταίας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η EMC Development AB φέρει τα δικαστικά της έξοδα καθώς και τα δικαστικά έξοδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Βηλαράς
Prek
Ciucă
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 12 Μαΐου 2010.
(υπογραφές)
Πίνακας περιεχομένων
Το νομικό πλαίσιο
A – Η οδηγία 89/106/ΕΟΚ
Β – Οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ στις συμφωνίες οριζόντιας συμμετοχής
Ιστορικό της διαφοράς
A – Παράγοντες της αγοράς τσιμέντου
B – Ευρωπαϊκό πρότυπο τσιμέντου EN 197-1
Γ – Προϊόντα
Δ – Διοικητική διαδικασία
E – Αιτιάσεις της προσφεύγουσας
Προσβαλλομένη απόφαση
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
A – Επί του παραδεκτού
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Β – Επί της ουσίας
1.  Προκαταρκτικές παρατηρήσεις ως προς την έκταση των υποχρεώσεων που υπέχει η Επιτροπή κατά την εξέταση καταγγελίας περί
παραβάσεως του άρθρου 81 ΕΚ
2.  Επί της πρώτης και της δεύτερης αιτιάσεως που αφορούν περιπτώσεις πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως ως προς τη διαδικασία θεσπίσεως
του προτύπου και ως προς τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα του, αντιστοίχως
α) Όσον αφορά τη διαδικασία θεσπίσεως του προτύπου
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
–  Επί του αμερόληπτου χαρακτήρα της διαδικασίας
–  Ως προς τη διαφάνεια της διαδικασίας
–  Ως προς τον ανοικτό χαρακτήρα της διαδικασίας
β) Επί του ισχυρισμού περί δεσμευτικού χαρακτήρα του προτύπου
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
–  Ως προς την εξέταση των αποτελεσμάτων του προτύπου και του χαρακτήρα του ως de facto δεσμευτικού
–  Όσον αφορά την ύπαρξη άλλων λύσεων προσβάσεως στην αγορά
3.  Επί της τρίτης αιτιάσεως που αφορά την παράλειψη εξετάσεως του προτύπου από τη σκοπιά της οδηγίας 89/106 και τον ισχυρισμό
ότι το πρότυπο δεν ανταποκρίνεται στην οδηγία αυτή
α) Επιχειρήματα των διαδίκων
β) Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.