CELEX: 62003CJ0029
Arbitrageclausule
Niet-uitvoering van contract
Terugvordering van voorschotten
Verstekprocedure

Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 17 januari 2003, heeft de Commissie van de Europese Gemeenschappen
krachtens een arbitrageclausule volgens artikel 238 EG beroep ingesteld tegen de particuliere onderzoeksinstelling Instituto
Tecnológico para a Europa Comunitária (ITEC) (hierna:
ITEC), betreffende de terugvordering van het voorschot van 62 236,65 euro dat de Commissie ingevolge contract nr. IN 10278I 20364/0
(hierna:
contract) heeft betaald, vermeerderd met 6 853,19 euro moratoire interesten, tegen een rentevoet van 6,28 % en verschuldigd op 31 december
2002, in totaal 69 089,84 euro, te vermeerderen met 10,71 euro rente per dag, tegen dezelfde rentevoet, vanaf 31 december
2002 totdat de schuld volledig is voldaan.
Feiten en toepasselijke bepalingen
Op 18 december 1996 sloot de Europese Gemeenschap, vertegenwoordigd door de Commissie, een contract met ITEC, als coördinator
van de Associação Nacional de Formação Electrónica Industrial ─ ANFEI, Novageo, L.da, OCT-ON Campus Technology SA, Sodit SA
en TMN-Telecomunicação Móveis Nacionais, SA.
Het contract voorzag in de uitvoering van een onderzoeksproject, genaamd
TRIO, met financiële steun van de Gemeenschap in het kader van beschikking 94/917/EG van de Raad van 15 december 1994 houdende
aanneming van een specifiek programma voor de verspreiding en exploitatie van de resultaten van de activiteiten inzake onderzoek
en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie (1994-1998) (PB L 361, blz. 101).
Overeenkomstig artikel 2, lid 1, van het contract liep het project gedurende 27 maanden te rekenen vanaf 1 januari 1997.
Blijkens artikel 3, lid 1, van het contract verbond de Commissie zich ertoe financieel bij te dragen aan het project, waarvan
de totale in aanmerking komende kosten op 1 338 740 euro waren geschat; volgens lid 2 van dat artikel kon deze bijdrage tot
50 % van de totale in aanmerking komende kosten bedragen, of, in voorkomend geval, 100 % van de kosten voorzover de grens
van 669 370 ECU niet werd overschreden.
Overeenkomstig artikel 4 van het contract moest de Commissie haar bijdrage als volgt betalen:
─
een eerste voorschot van 200 819 ECU, binnen twee maanden na de ondertekening door de laatste contractpartij;
─
periodieke betalingen, binnen twee maanden na de goedkeuring van de tussentijdse verslagen en desbetreffende kostenopgaven,
met dien verstande dat het totaal van het voorschot en de periodieke betalingen niet meer dan 90 % van het maximumbedrag van
de financiële steun van de Commissie voor het project mocht bedragen;
─
het saldo van 10 % binnen twee maanden na de goedkeuring van het laatste verslag, de documenten of andere resultaten die voor
het project moesten worden ingediend, en van de kostenopgave voor de laatste periode.
Artikel 9, lid 2.3, van het contract bepaalde dat alle betalingen door de Commissie werden verricht via de coördinator van
het project, die overigens de verplichting had om het bedrag van elke betaling onverwijld door te storten aan de contractant
voor wie het bedoeld was.
Overeenkomstig artikel 2, lid 1, sub a, van bijlage II bij het contract was ITEC, als coördinator, de enige gesprekspartner
van de Commissie voor het toezenden van alle documenten in verband met het contract, en verbond het zich er eveneens toe om
jaarlijks periodieke verslagen in te dienen binnen een maand na de in de verslagen beschreven periode, alsmede een eindverslag
binnen twee maanden na de afloop van het contract.
Volgens artikel 23, lid 3, van bijlage II van het contract verbonden de contractanten zich ertoe om, wanneer de totale financiële
bijdrage aan het project lager zou zijn dan het totaal van de verrichte betalingen, het verschil onmiddellijk aan de Commissie
terug te betalen.
Blijkens artikel 7 van bijlage II bij het contract kwamen de partijen overeen om aan het Gerecht van eerste aanleg van de
Europese Gemeenschappen alle geschillen voor te leggen over de geldigheid, de uitvoering en de uitlegging van het contract,
dat ingevolge artikel 10 ervan onder het Portugese recht valt.
De Commissie betaalde overeenkomstig de contractuele bepalingen de volgende bedragen aan ITEC:
─
200 819 ECU in januari 1997, als eerste voorschot;
─
48 849,12 ECU in september 1997, na de indiening op 31 juli 1997 van de kostenopgave voor de periode van 1 januari 1997 tot
en met 30 juni 1997;
─
152 592,58 ECU in april 1998, na de indiening op 31 december 1997 van de kostenopgave voor de periode van 1 juli 1997 tot
en met 31 december 1997;
─
58 527,42 ECU in maart 1999, na de indiening op 31 juli 1998 van de kostenopgave voor de periode van 1 januari 1998 tot en
met 30 juni 1998.
Ter rechtvaardiging van het eerste voorschot van de Commissie diende ITEC de volgende documenten in:
─
op 31 januari 1999: het vierde periodieke verslag, over de periode van 1 juli 1998 tot en met 31 december 1998, waarvoor de
door de Commissie vastgestelde bijdrage 33 339,59 ECU bedroeg;
─
op 31 juli 1999: het vijfde verslag, over de periode van 1 januari 1999 tot en met 30 juni 1999, waarvoor de door de Commissie
vastgelegde bijdrage 68 988,13 ECU bedroeg;
─
op 30 september 1999: het eindverslag inclusief een opgave van de uitgaven in de periode van 1 juli 1999 tot en met 30 september
1999, waarvoor de door de Commissie vastgelegde bijdrage 36 254,63 ECU bedroeg.
Op 17 maart 2000 zond de Commissie ITEC een brief waarin zij de terugbetaling vroeg van 62 236,65 ECU, wat overeenkwam met
het verschil tussen het daadwerkelijk betaalde bedrag van 460 788,12 ECU en het bedrag van 398 551,47 ECU dat op basis van
de ingediende kostenopgaven de totale bijdrage van de Commissie had moeten zijn.
Op 13 februari 2001 deed de Commissie ITEC debetnota nr. 3240210406 toekomen voor een bedrag van 62 236,65 euro, uiterlijk
op 31 maart 2001 te betalen. Onder de rubriek
Betalingsmodaliteiten meldde de Commissie dat na deze datum moratoire interesten verschuldigd zouden zijn tegen de door de Europese Centrale Bank
toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties in euro in maart 2001, vermeerderd met 1,5 procentpunten. Op
14 mei en 29 juni 2001 zond zij twee nieuwe aanmaningen.
Bij fax van 14 december 2001 liet ITEC de Commissie weten dat het er prijs op zou stellen dat voor dit probleem een oplossing
zou worden gevonden. In haar antwoord van 14 januari 2002 bracht de Commissie de in het kader van dit project betaalde bedragen
in herinnering en de reden waarom zij om de terugbetaling verzocht van hetgeen te veel ontvangen was.
Aangezien ITEC aan dit verzoek geen gevolg gaf, stelde de Commissie het onderhavige beroep in.
Procesverloop voor het Hof
Overeenkomstig artikel 238 EG en besluit 88/591/EGKS, EEG en Euratom van de Raad van 24 oktober 1988 tot instelling van een
Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen (PB L 319, blz. 1) is het Hof bij uitsluiting bevoegd om krachtens
een arbitragebeding uitspraak te doen op beroepen van instellingen.
Het verzoekschrift van de Commissie is regelmatig aan ITEC betekend. Van mening dat ITEC niet binnen de gestelde termijnen
een verweerschrift had ingediend, heeft de Commissie toewijzing van haar conclusies door het Hof gevorderd overeenkomstig
artikel 94, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof.
ITEC is regelmatig in het geding geroepen, maar heeft niet binnen de gestelde termijnen een verweerschrift in de zin van artikel 40,
lid 1, van het Reglement voor de procesvoering ingediend. Het Hof moet dus uitspraak doen bij verstek. Aangezien de ontvankelijkheid
van het beroep geen twijfel lijdt, moet het Hof overeenkomstig artikel 94, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering
onderzoeken, of verzoeksters conclusies gegrond voorkomen.
De Commissie concludeert dat het den Hove behage ITEC:
─
te veroordelen tot betaling aan verzoekster van 69 089,84 euro, zijnde een hoofdbedrag van 62 236,65 euro en 6 853,19 euro
interesten per 31 december 2002, tegen een rentevoet van 6,28 %;
─
te veroordelen tot betaling van 10,71 euro rente per dag, tegen dezelfde rentevoet, vanaf 31 december 2002 tot de volledige
voldoening;
─
te verwijzen in de kosten van het geding.
De terugbetaling van een deel van het voorschot
Volgens artikel 23, lid 3, van bijlage II bij het contract hebben de contractanten zich ertoe verbonden om, wanneer de totale
financiële steun lager zou zijn dan het totaal van alle verrichte betalingen, het verschil onmiddellijk aan de Commissie terug
te betalen.
Uit de door de Commissie verstrekte informatie blijkt enerzijds dat ITEC in totaal 460 788,12 ECU heeft ontvangen, en anderzijds
dat op basis van verschillende kostenopgaven die ITEC heeft ingediend, de totale bijdrage van de Commissie slechts 398 551,47
ECU had moeten bedragen, wat overeenkomt met 50 % van de totale kostprijs van het project.
Bijgevolg moeten de conclusies van de Commissie inzake de terugbetaling van het te veel ontvangen bedrag van 62 236,65 ECU
worden toegewezen.
Interesten
In de debetnota die de Commissie ITEC deed toekomen, heeft de Commissie gepreciseerd dat zij uiterlijk op 31 maart 2001 betaald
moest zijn, en dat na deze datum moratoire interesten verschuldigd zouden zijn tegen de door de Europese Centrale Bank toegepaste
rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties in euro in maart 2001, vermeerderd met 1,5 procentpunten.
Vastgesteld moet evenwel worden, dat artikel 23, lid 3, van bijlage II bij het contract niet bepaalt dat over het bedrag dat
ITEC te veel van de Commissie heeft ontvangen en moet terugbetalen, moratoire interesten moeten worden betaald.
Aangezien er contractueel geen interesten zijn overeengekomen, en het contract onder het Portugese recht valt, moet artikel 806
van het Portugese burgerlijk wetboek worden toegepast, waarvan de leden 1 en 2 respectievelijk bepalen dat
inzake verbintenissen met betrekking tot geldbedragen de schadevergoeding bestaat in interesten te rekenen van de dag van
ingebrekestelling van de schuldenaar, en dat
de verschuldigde interesten de wettelijke interesten zijn, behoudens wanneer [...] de partijen een andere moratoire interest
hebben bedongen.
Aangezien zij ITEC in gebreke heeft gesteld, kan de Commissie vanaf 31 maart 2001 moratoire interesten eisen tegen de Portugese
rentevoet.
Portaria nr. 263/99 van 12 april 1999 (
Diário da República
I, reeks B, nr. 85, van 12 april 1999; hierna:
besluit nr. 263/99) bepaalt dat de wettelijke interest 7 % bedraagt. Deze rentevoet is gewijzigd bij Portaria nr. 291/2003 van 8 april 2003
(
Diário da República
I, reeks B, nr. 83, van 8 april 2003; hierna:
besluit nr. 291/2003), en bedraagt 4 % sedert 1 mei 2003.
Krachtens artikel 2, lid 1, van verordening (EG) nr. 1103/97 van de Raad van 17 juni 1997 over enkele bepalingen betreffende
de invoering van de euro (PB L 162, blz. 1), wordt de verwijzing naar de ecu vervangen door een verwijzing naar de euro, tegen
een koers van één ecu voor één euro.
Dientengevolge moet ITEC worden veroordeeld tot betaling aan de Commissie van 62 236,65 euro, vermeerderd met moratoire interest
tot 30 april 2003 overeenkomstig besluit nr. 263/99 en vanaf 1 mei 2003 overeenkomstig besluit nr. 291/2003, totdat de schuld
volledig is voldaan.
Kosten
Volgens artikel 69, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij verwezen in de
kosten, voorzover dit is gevorderd. Aangezien ITEC in het ongelijk is gesteld, moet het overeenkomstig de vordering van de
Commissie worden verwezen in de kosten.
HET HOF VAN JUSTITIE (Derde kamer),
rechtdoende:
1)
Veroordeelt het Instituto Tecnológico para a Europa Comunitária (ITEC) tot terugbetaling aan de Commissie van de Europese
Gemeenschappen van 62 236,65 euro, vermeerderd met moratoire interesten tegen de Portugese wettelijke rentevoet, tot 30 april
2003 te berekenen overeenkomstig Portaria nr. 263/99 van 12 april 1999 en vanaf 1 mei 2003 overeenkomstig Portaria nr. 291/2003
van 8 april 2003, totdat de schuld volledig is voldaan.
2)
Verwijst het Instituto Tecnológico para a Europa Comunitária (ITEC) in de kosten.
Puissochet
Macken
Cunha Rodrigues
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 16 oktober 2003.
De griffier
De president
R. Grass
V. Skouris
–
Procestaal: Portugees.