CELEX: 62003CJ0283
Κοινή οργάνωση των αγορών
Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα
Κανονισμός (ΕΟΚ) 804/68
Εθνικό καθεστώς βάσει του οποίου τα γαλακτοκομεία παρακρατούν ποσά επί της τιμής που είναι καταβλητέα στους εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων ή καταβάλλουν σε αυτούς πριμοδοτήσεις αναλόγως της ποιότητας του παραδοθέντος γάλακτος
Ασύμβατο

Milk Marque και National Farmers’ Union, σκέψη 85).
47     Πάντως, η καταβολή πριμοδοτήσεων, όπως οι προβλεπόμενες από το επίμαχο στην κύρια δίκη εθνικό καθεστώς, σε όλους τους εκτροφείς
γαλακτοφόρων αγελάδων οι οποίοι παραδίδουν εντός των Κάτω Χωρών γάλα συνηθισμένης ποιότητας είναι ικανή, μεταξύ άλλων, να
θίξει τους στόχους αυτούς δίνοντας ένα πλεονέκτημα στους πιο πάνω εκτροφείς. Άλλωστε, εν προκειμένω πρέπει να υπομνησθεί ότι
η κατά το άρθρο 3 του κανονισμού 804/68 ενδεικτική τιμή καθορίστηκε λαμβανομένου υπόψη ενός τυποποιημένου γάλακτος, το οποίο
γίνεται δεκτό ως στερεότυπο σε ολόκληρη την Κοινότητα (απόφαση της 9ης Ιουλίου 1985, 179/84, Bozzetti, Συλλογή 1985, σ. 2301,
σκέψη 33).
48     Επιπλέον, όπως ορθώς ισχυρίζεται η Επιτροπή, το επίμαχο στην κύρια δίκη εθνικό καθεστώς διαταράσσει τον μηχανισμό των τιμών
καθόσον, όταν πρόκειται για γάλα το οποίο δεν πληροί ορισμένα κριτήρια και ως εκ τούτου ενδέχεται να είναι σε μικρότερο βαθμό
κατάλληλο για μεταγενέστερη επεξεργασία και να αντιπροσωπεύει μικρότερη ωφέλεια για τα γαλακτοκομεία, προβλέπει μείωση της
τιμής από την οποία όμως μείωση δεν ωφελούνται τα γαλακτοκομεία, αλλά οι εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων οι οποίοι παρέδωσαν
γάλα συνηθισμένης ποιότητας, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται τα γαλακτοκομεία με το επιπλέον κόστος που δημιουργεί η χαμηλότερη
ποιότητα του γάλακτος που απέκτησαν.
49     Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι η λειτουργία μιας κοινής οργανώσεως των αγορών και ιδίως η διαμόρφωση των τιμών στο στάδιο
της παραγωγής πρέπει κατ’ αρχήν να διέπονται από τις γενικές κοινοτικές διατάξεις, όπως αυτές περιλαμβάνονται στη γενική ρύθμιση
και προσαρμόζονται ετησίως, έτσι ώστε κάθε ειδική παρέμβαση στη λειτουργία αυτή να περιορίζεται αυστηρώς στις περιπτώσεις
που προβλέπονται ρητώς (απόφαση της 25ης Μαΐου 1977, 77/76, Cucchi, Συλλογή τόμος 1977, σ. 297, σκέψη 31).
50     Εν προκειμένω, όσον αφορά το γεγονός ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 1411/71 ορίζει ότι το γάλα που χρησιμοποιείται
για την παρασκευή γάλακτος καταναλώσεως από επιχειρήσεις επεξεργασίας γάλακτος πρέπει να υπόκειται σε σύστημα πληρωμής διαφοροποιημένης
αναλόγως της ποιότητας, πρέπει να επισημανθεί ότι η εφαρμογή της διατάξεως αυτής εξαρτιόταν, όπως προκύπτει από την παράγραφο
3 του πιο πάνω άρθρου, από τη μεταγενέστερη θέσπιση από το Συμβούλιο γενικών κανόνων εφαρμογής σχετικά με την πιο πάνω παράγραφο
1. Πάντως, όπως ορθώς σημείωσε η Επιτροπή, ουδέποτε θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο τέτοιοι κανόνες.
51     Ασφαλώς, από το άρθρο 5 του κανονισμού 1411/71 μπορεί να συναχθεί η πρόθεση του κοινοτικού νομοθέτη να εφαρμοστεί ένα τέτοιο
σύστημα τιμών όσον αφορά το γάλα που χρησιμοποιείται για την παρασκευή γάλακτος καταναλώσεως το οποίο, όπως προκύπτει από
την τρίτη αιτιολογική σκέψη του ίδιου κανονισμού, έχει μεγάλη σημασία ως βασικό είδος διατροφής ολόκληρου του πληθυσμού και
για το οποίο ισχύουν ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά την ποιότητά του.
52     Ωστόσο, προκύπτει ότι, εφόσον δεν θεσπίστηκαν τα κοινοτικά εκτελεστικά μέτρα που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 3, του πιο
πάνω κανονισμού, δεν μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή ένα τέτοιο σύστημα το οποίο, αντιθέτως προς το επίμαχο στην κύρια δίκη
εθνικό καθεστώς, επιπλέον θα αφορούσε μόνον το γάλα που προορίζεται για την παρασκευή γάλακτος καταναλώσεως και όχι άλλων
γαλακτοκομικών προϊόντων.
53     Απ’ όλα τα πιο πάνω προκύπτει, όπως ορθώς υποστήριξαν η Επιτροπή και ο A. H. Kuipers, ότι στο πρώτο σκέλος του πρώτου ερωτήματος
πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το κοινό καθεστώς τιμών στο οποίο στηρίζεται η κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα του γάλακτος
και των γαλακτοκομικών προϊόντων την οποία καθιέρωσε ο κανονισμός 804/68 αντιτίθεται στο να θεσπίσουν μονομερώς τα κράτη μέλη
διατάξεις οι οποίες επεμβαίνουν στον μηχανισμό διαμορφώσεως των τιμών ο οποίος διέπεται, στο ίδιο στάδιο παραγωγής, από την
κοινή οργάνωση των αγορών. Τούτο συμβαίνει με ένα καθεστώς όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη το οποίο, όποιος και αν είναι ο
φερόμενος ή αποδεδειγμένος σκοπός του, δημιουργεί έναν μηχανισμό βάσει του οποίου:
–       αφενός, τα γαλακτοκομεία οφείλουν να παρακρατούν ποσά επί της τιμής του παραδιδομένου σε αυτά γάλακτος όταν το γάλα αυτό δεν
πληροί ορισμένα ποιοτικά κριτήρια και,
–       αφετέρου, το ποσό που κατά τα πιο πάνω παρακρατήθηκε από το σύνολο των γαλακτοκομείων κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου
αθροίζεται πριν αναδιανεμηθεί, μετά από ενδεχόμενες χρηματικές ροές μεταξύ των γαλακτοκομείων, υπό μορφή ισόποσων πριμοδοτήσεων
που καταβάλλονται από κάθε γαλακτοκομείο, ανά 100 χιλιόγραμμα γάλακτος που του παραδόθηκε κατά την περίοδο αυτή, μόνο στους
εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων οι οποίοι παρέδωσαν γάλα που πληροί τα πιο πάνω ποιοτικά κριτήρια.

Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου ερωτήματος
54     Εφόσον από την απάντηση στο πρώτο σκέλος του πρώτου ερωτήματος προκύπτει ότι το σύστημα τιμών που καθιέρωσε ο κανονισμός 804/68
αντιτίθεται στην καθιέρωση εθνικού καθεστώτος όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη, δεν είναι αναγκαίο να εξεταστεί επιπλέον το
ζήτημα αν και το άρθρο 24, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού αντιτίθεται σε ένα τέτοιο καθεστώς ούτε επομένως να δοθεί απάντηση
στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματος αυτού.

Επί του δευτέρου ερωτήματος
55     Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν το άρθρο 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68, το οποίο
απαγορεύει τις ενισχύσεις των οποίων το ποσό καθορίζεται αναλόγως της τιμής ή της ποσότητας των προϊόντων που αφορά το άρθρο
1 του κανονισμού αυτού, αντιτίθεται στην καθιέρωση εθνικού καθεστώτος όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη το οποίο προβλέπει την
καταβολή πριμοδοτήσεων σε ορισμένους εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων.
56     Από την απάντηση στο πρώτο σκέλος του πρώτου ερωτήματος προκύπτει ότι το σύστημα τιμών που καθιέρωσε ο εν λόγω κανονισμός
αντιτίθεται στην καθιέρωση ενός τέτοιου εθνικού καθεστώτος. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν είναι αναγκαίο να δοθεί απάντηση ούτε
στο δεύτερο ερώτημα.

Επί του τρίτου ερωτήματος
57     Με το τρίτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν τα άρθρα 92 και 93, παράγραφος 3, της Συνθήκης πρέπει να
ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι πριμοδοτήσεις που καταβλήθηκαν στους εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων υπό τις συνθήκες που προβλέπει
το επίμαχο στην κύρια δίκη εθνικό καθεστώς αποτελούν κατά την πρώτη από τις διατάξεις αυτές κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες
επομένως πρέπει να ανακοινωθούν στην Επιτροπή σύμφωνα με τη δεύτερη από τις εν λόγω διατάξεις.
58     Λαμβανομένων υπόψη όσων υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 31 έως 35 της παρούσας αποφάσεως και της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο
σκέλος του πρώτου ερωτήματος, είναι αρκετό να υπομνησθεί ότι η επίκληση των διατάξεων των άρθρων 92 έως 94 της Συνθήκης δεν
δύναται να μεταβάλει τις απαιτήσεις που απορρέουν για τα κράτη μέλη από την τήρηση των κανόνων σχετικά με την κοινή οργάνωση
των αγορών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, οπότε δεν είναι αναγκαίο να δοθεί απάντηση στο τρίτο
ερώτημα.

Επί των δικαστικών εξόδων
59     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σε αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το κοινό καθεστώς τιμών στο οποίο στηρίζεται η κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων
την οποία καθιέρωσε ο κανονισμός (ΕΟΚ) 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα
του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1538/95 του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου
1995, αντιτίθεται στο να θεσπίσουν μονομερώς τα κράτη μέλη διατάξεις οι οποίες επεμβαίνουν στον μηχανισμό διαμορφώσεως των
τιμών ο οποίος διέπεται, στο ίδιο στάδιο παραγωγής, από την κοινή οργάνωση των αγορών. Τούτο συμβαίνει με ένα καθεστώς όπως
το επίμαχο στην κύρια δίκη το οποίο, όποιος και αν είναι ο φερόμενος ή αποδεδειγμένος σκοπός του, δημιουργεί έναν μηχανισμό
βάσει του οποίου:
–
αφενός, τα γαλακτοκομεία οφείλουν να παρακρατούν ποσά επί της τιμής του παραδιδομένου σε αυτά γάλακτος όταν το γάλα αυτό δεν
πληροί ορισμένα ποιοτικά κριτήρια και,
–
αφετέρου, το ποσό που κατά τα πιο πάνω παρακρατήθηκε από το σύνολο των γαλακτοκομείων κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου
αθροίζεται πριν αναδιανεμηθεί, μετά από ενδεχόμενες χρηματικές ροές μεταξύ των γαλακτοκομείων, υπό μορφή ισόποσων πριμοδοτήσεων
που καταβάλλονται από κάθε γαλακτοκομείο, ανά 100 χιλιόγραμμα γάλακτος που του παραδόθηκε κατά την περίοδο αυτή, μόνο στους
εκτροφείς γαλακτοφόρων αγελάδων οι οποίοι παρέδωσαν γάλα που πληροί τα πιο πάνω ποιοτικά κριτήρια.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.