CELEX: 62003CJ0228
Σήματα
Οδηγία 89/104/EΟΚ
Άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄
Περιορισμοί της προστασίας που παρέχει το σήμα
Χρήση του σήματος από τρίτον, όταν είναι απαραίτητη για να δηλωθεί ο προορισμός προϊόντος ή υπηρεσίας

Arsenal Football Club, σκέψη 48).
27     Το άρθρο 5 της οδηγίας 89/104 ορίζει τα «[δ]ικαιώματα που παρέχει το σήμα» και το άρθρο 6 της οδηγίας αυτής περιέχει τους
κανόνες περί «[περιορισμού] των αποτελεσμάτων του σήματος».
28     Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, της οδηγίας 89/104,  το καταχωρισμένο σήμα παρέχει στον δικαιούχο αποκλειστικό
δικαίωμα. Κατά το στοιχείο α΄ της ίδιας παραγράφου, ο κάτοχος του εν λόγω αποκλειστικού δικαιώματος δικαιούται να απαγορεύσει
σε κάθε τρίτον τη χρήση στο εμπόριο, χωρίς τη συγκατάθεσή του, σημείου πανομοιότυπου με το σήμα, για προϊόντα ή υπηρεσίες
πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες το σήμα έχει καταχωριστεί. Το άρθρο 5, παράγραφος 3, της εν λόγω οδηγίας απαριθμεί
ενδεικτικώς τους τρόπους χρήσεως του σήματος που μπορεί να απαγορεύσει ο κάτοχος σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού.
29     Επιβάλλεται η επισήμανση ότι, με τον περιορισμό των αποτελεσμάτων των δικαιωμάτων που αντλεί ο κάτοχος σήματος από το άρθρο
5 της οδηγίας 89/104, το άρθρο 6 της οδηγίας αυτής σκοπεί στον συμβιβασμό των θεμελιωδών συμφερόντων της προστασίας των δικαιωμάτων
επί του σήματος και εκείνων της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών εντός της κοινής
αγοράς, τούτο δε κατά τρόπον ώστε να μπορεί το δικαίωμα επί του σήματος να επιτελεί τη λειτουργία του ως ουσιώδες στοιχείο
του συστήματος ανόθευτου ανταγωνισμού που επιδιώκει να καθιερώσει και να διαφυλάξει η Συνθήκη (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις
της 23ης Φεβρουαρίου 1999, C-63/97, BMW, Συλλογή 1999, σ. I-905, σκέψη 62, και της 7ης Ιανουαρίου 2004, C-100/02, Gerolsteiner
Brunnen, Συλλογή 2004, σ. Ι-691, σκέψη 16).
30     Συναφώς, πρώτον, κατά το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104, ο κάτοχος του σήματος δεν μπορεί να απαγορεύσει
σε τρίτον τη χρήση του σήματος στο εμπόριο αν το σήμα αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να δηλωθεί ο προορισμός προϊόντος ή
υπηρεσίας, και ιδίως όταν τα επίμαχα προϊόντα προορίζονται για χρήση ως εξαρτήματα ή ανταλλακτικά.
31     Επιβάλλεται η επισήμανση ότι η διάταξη αυτή δεν προβλέπει κριτήρια  βάσει των οποίων καθορίζεται αν ο συγκεκριμένος προορισμός
ενός προϊόντος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της, αλλά απαιτεί απλώς η χρήση του σήματος να είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο
εν λόγω προορισμός.
32     Εξάλλου, δεδομένου ότι ο προορισμός των προϊόντων για χρήση ως εξαρτήματα ή ανταλλακτικά αναφέρεται μόνον εν είδει παραδείγματος,
εφόσον πρόκειται πράγματι για συνήθεις καταστάσεις στις οποίες είναι αναγκαία η χρήση ενός σήματος για να δηλωθεί ο προορισμός
ενός προϊόντος, η εφαρμογή του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104 δεν περιορίζεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις,
όπως ορθώς επισήμαναν η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με τις παρατηρήσεις τους.
Συνεπώς, υπό τις περιστάσεις της υποθέσεως της κύριας δίκης, δεν είναι αναγκαίο να καθοριστεί αν ένα προϊόν πρέπει να θεωρηθεί
ως εξάρτημα ή ανταλλακτικό.
33     Δεύτερον, επιβάλλεται η επισήμανση, αφενός, ότι το Δικαστήριο έκρινε ότι η χρήση ενός σήματος που σκοπό έχει να ενημερώσει
το κοινό ότι ο διαφημιζόμενος ειδικεύεται (ή είναι ειδικός) στις πωλήσεις, ή ότι εκτελεί εργασίες συντηρήσεως και επισκευής
των προϊόντων που φέρουν το εν λόγω σήμα και διατίθενται στο εμπόριο με το σήμα αυτό από τον κάτοχό του ή με τη συναίνεσή
του, αποτελεί χρήση δηλώνουσα τον προορισμό ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, υπό την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο
γ΄, της οδηγίας 89/104 (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση BMW, σκέψεις 54 και 58 έως 63). Αυτή η ενημέρωση είναι αναγκαία για τη
διαφύλαξη ενός συστήματος  ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά του εν λόγω προϊόντος ή της εν λόγω υπηρεσίας.
34     Το ίδιο συμβαίνει στην υπόθεση της κύριας δίκης, καθόσον τα σήματα που κατέχει η Gillette Company χρησιμοποιούνται από τρίτον
προκειμένου να παρασχεθεί στο κοινό άμεση και πλήρης ενημέρωση σχετικά με τον προορισμό του προϊόντος που εμπορεύεται ο τρίτος
και συγκεκριμένα σχετικά με τη συμβατότητα του προϊόντος αυτού με το προϊόν που φέρει τα εν λόγω σήματα.
35     Αφετέρου, αρκεί η επισήμανση ότι αυτή η χρήση του σήματος είναι αναγκαία στις περιπτώσεις στις οποίες η εν λόγω ενημέρωση
δεν μπορεί, στην πράξη, να παρασχεθεί στο κοινό από τρίτον, χωρίς να γίνει χρήση του σήματος του οποίου ο εν λόγω τρίτος δεν
είναι κάτοχος (βλ., υπό την έννοια αυτή, προπαρατεθείσα απόφαση BMW, σκέψη 60). Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με τα
σημεία 64 και 71 των προτάσεών του, η χρήση αυτή πρέπει, στην πράξη, να αποτελεί το μοναδικό μέσο παροχής της εν λόγω ενημερώσεως.
36     Συναφώς, για να εξακριβωθεί αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα μέσα προκειμένου να παρασχεθεί η εν λόγω ενημέρωση, είναι αναγκαίο
να ληφθεί υπόψη, για παράδειγμα, η ενδεχόμενη ύπαρξη τεχνικών  προτύπων ή προδιαγραφών που έχουν γενική εφαρμογή στο είδος
προϊόντων που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο και είναι γνωστές στο κοινό στο οποίο απευθύνεται το εν λόγω είδος προϊόντων.
Οι εν λόγω προδιαγραφές, ή άλλα χαρακτηριστικά, πρέπει να μπορούν να παρέχουν στο κοινό άμεση και πλήρη ενημέρωση σχετικά
με τον προορισμό του προϊόντος που διαθέτει ο εν λόγω τρίτος στο εμπόριο, προκειμένου να διαφυλαχθεί το σύστημα ανόθευτου
ανταγωνισμού στην αγορά του εν λόγω προϊόντος.
37     Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξακριβώσει αν, υπό τις περιστάσεις της υποθέσεως της κύριας δίκης, η χρήση του σήματος
είναι αναγκαία, λαμβανομένων υπόψη των επιταγών για τις οποίες γίνεται λόγος στις σκέψεις 33 έως 36 της παρούσας αποφάσεως,
καθώς και των γνωρισμάτων του κοινού στο οποίο απευθύνεται το προϊόν που διαθέτει στο εμπόριο η LA‑Laboratories.
38     Τρίτον, το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104 δεν διακρίνει μεταξύ των πιθανών προορισμών των προϊόντων,
όταν εκτιμάται αν η χρήση ενός σήματος είναι νόμιμη. Τα κριτήρια εκτιμήσεως του συννόμου της χρήσεως του σήματος, ιδίως όταν
πρόκειται για εξαρτήματα ή ανταλλακτικά, δεν διαφέρουν, επομένως, από εκείνα που ισχύουν για τις άλλες κατηγορίες πιθανών
προορισμών.
39     Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, επιβάλλεται να δοθεί στο πρώτο, δεύτερο και τρίτο ερώτημα η απάντηση ότι το αν η χρήση του σήματος
είναι νόμιμη, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104, εξαρτάται από το αν η χρήση αυτή είναι
αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός ενός προϊόντος.
Η χρήση του σήματος από τρίτον που δεν είναι κάτοχός του είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός ενός προϊόντος που διατίθεται
στο εμπόριο από τον εν λόγω τρίτον, όταν στην πράξη αποτελεί το μοναδικό μέσο παροχής στο κοινό άμεσης και πλήρους ενημερώσεως
σχετικά με τον εν λόγω προορισμό, προκειμένου να διαφυλαχθεί το σύστημα ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά του εν λόγω προϊόντος.
Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξακριβώσει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η χρήση αυτή του σήματος είναι αναγκαία,
λαμβανομένων υπόψη των γνωρισμάτων του κοινού στο οποίο απευθύνεται το προϊόν που διατίθεται στο εμπόριο από τον εν λόγω τρίτον.
Δεδομένου ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104 δεν διακρίνει μεταξύ των πιθανών προορισμών των προϊόντων,
όταν εκτιμάται αν η χρήση ενός σήματος είναι νόμιμη, τα κριτήρια εκτιμήσεως του συννόμου της χρήσεως του σήματος, ιδίως αν
πρόκειται για εξαρτήματα ή ανταλλακτικά, δεν διαφέρουν, επομένως, από εκείνα που ισχύουν για τις άλλες κατηγορίες πιθανών
προορισμών.

Επί του τετάρτου ερωτήματος
40     Με το πρώτο σκέλος του τετάρτου ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά ποιος είναι ο ορθός τρόπος ερμηνείας της επιταγής του
άρθρου 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/104, σύμφωνα με την οποία η χρήση του σήματος από τρίτον, κατά την έννοια της διατάξεως
αυτής, πρέπει να είναι σύμφωνη προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και στο εμπόριο. Με το δεύτερο σκέλος
του ερωτήματος αυτού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν η χρήση του σήματος από τρίτον αποτελεί ένδειξη ότι τα προϊόντα που διατίθενται
από τον εν λόγω τρίτον στο εμπόριο είναι ισοδύναμα, τόσο από πλευράς ποιότητας όσο και από πλευράς τεχνικών και άλλων χαρακτηριστικών,
των προϊόντων που φέρουν το εν λόγω σήμα.
41     Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του ερωτήματος αυτού, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η σχετική
με τα «χρηστά συναλλακτικά ήθη» προϋπόθεση, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/104, αποτελεί, κατ’
ουσίαν, έκφραση της υποχρεώσεως θεμιτών ενεργειών έναντι των νομίμων συμφερόντων του δικαιούχου του σήματος (προπαρατεθείσες
αποφάσεις BMW, σκέψη 61, και Gerolsteiner Brunnen, σκέψη 24). Η υποχρέωση αυτή είναι ανάλογη εκείνης που υπέχει ο μεταπωλητής,
όταν χρησιμοποιεί αλλότριο σήμα για να αναγγείλει στο κοινό τη μεταπώληση προϊόντων φερόντων το εν λόγω σήμα (βλ. απόφαση
της 4ης Νοεμβρίου 1997, C-337/95, Parfums Christian Dior, Συλλογή 1997, σ. I-6013, σκέψη 45, και προπαρατεθείσα απόφαση BMW,
σκέψη 61).
42     Συναφώς, η χρήση του σήματος δεν συνάδει προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη οσάκις, καταρχάς, γίνεται κατά τρόπο δυνάμενο να
δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει εμπορική σχέση μεταξύ του τρίτου και του κατόχου του σήματος (προπαρατεθείσα απόφαση
BMW, σκέψη 51).
43     Ακολούθως, η εν λόγω χρήση του σήματος δεν πρέπει να θίγει την αξία του σήματος αντλώντας αθέμιτο όφελος από τον διακριτικό
χαρακτήρα ή τη φήμη του (προπαρατεθείσα απόφαση BMW, σκέψη 52).
44     Εξάλλου, όπως ορθώς επισήμαναν η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή με τις παρατηρήσεις τους, η χρήση του σήματος
δεν συνάδει προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104 οσάκις συνεπάγεται τη δυσφήμιση ή την υποτίμηση
του εν λόγω σήματος.
45     Τέλος, στην περίπτωση στην οποία ο τρίτος παρουσιάζει το προϊόν του ως απομίμηση ή αντίγραφο του προϊόντος που φέρει το σήμα
του οποίου δεν είναι κάτοχος, αυτή η χρήση του σήματος δεν συνάδει προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη, κατά την έννοια του εν
λόγω άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄.
46     Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξακριβώσει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η χρήση των σημάτων των οποίων κάτοχος είναι
η Gillette Company έγινε σύμφωνα προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τους όρους για τους οποίους
γίνεται λόγος στις σκέψεις 42 έως 45 της παρούσας αποφάσεως. Συναφώς, πρέπει να ληφθεί υπόψη η συνολική εικόνα του προϊόντος
που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο και ιδίως ο τρόπος με τον οποίο το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος ο τρίτος εντάσσεται
στη συνολική εικόνα, ο τρόπος με τον οποίο διαφοροποιείται το εν λόγω σήμα από το σήμα ή το σημείο του τρίτου, καθώς και η
προσπάθεια του εν λόγω τρίτου να εξασφαλίσει ότι οι καταναλωτές διακρίνουν τα προϊόντα του από εκείνα που φέρουν αλλότριο
ως προς αυτόν σήμα.
47     Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος αυτού, όπως ορθώς υποστήριξε η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου με τις παρατηρήσεις
της, το ότι ένας τρίτος χρησιμοποιεί το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος προκειμένου να δηλώσει τον προορισμό του προϊόντος
του δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι παρουσιάζει το προϊόν αυτό ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ανάλογων χαρακτηριστικών με
εκείνων των προϊόντων που φέρουν το εν λόγω σήμα. Το αν το προϊόν παρουσιάζεται τελικώς κατ’ αυτόν τον τρόπο εξαρτάται από
τα  συγκεκριμένα περιστατικά και στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εκτιμήσει αν όντως συμβαίνει αυτό, λαμβανομένων υπόψη
των περιστάσεων της υποθέσεως της κύριας δίκης.
48     Εξάλλου, το ενδεχόμενο να παρουσιαστεί το προϊόν που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ανάλογων
χαρακτηριστικών με εκείνων του προϊόντος που φέρει το σήμα που χρησιμοποιήθηκε αποτελεί στοιχείο το οποίο πρέπει να λάβει
υπόψη το αιτούν δικαστήριο προκειμένου να εξακριβώσει αν η εν λόγω χρήση έγινε σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν
στη βιομηχανία και στο εμπόριο.
49     Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, επιβάλλεται να δοθεί στο τέταρτο ερώτημα η απάντηση ότι η σχετική με τα «χρηστά συναλλακτικά
ήθη» προϋπόθεση, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 89/104, αποτελεί, κατ’ ουσίαν, έκφραση της υποχρεώσεως
θεμιτών ενεργειών έναντι των νομίμων συμφερόντων του δικαιούχου του σήματος.
Η χρήση του σήματος δεν συνάδει προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και στο εμπόριο ιδίως όταν:
–       γίνεται κατά τρόπο δυνάμενο να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει εμπορική σχέση μεταξύ του τρίτου και του κατόχου του
σήματος,
–       θίγει την αξία του σήματος αντλώντας αθέμιτο όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του,
–       συνεπάγεται τη δυσφήμιση ή την υποτίμηση του εν λόγω σήματος,
–       ή όταν ο τρίτος παρουσιάζει το προϊόν του ως απομίμηση ή αντίγραφο του προϊόντος που φέρει το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος.
Το ότι ένας τρίτος χρησιμοποιεί το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος προκειμένου να δηλώσει τον προορισμό του προϊόντος του
δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι παρουσιάζει το προϊόν αυτό ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ισοδύναμων χαρακτηριστικών με εκείνων
των προϊόντων που φέρουν το εν λόγω σήμα. Το αν το προϊόν παρουσιάζεται τελικώς κατ’ αυτόν τον τρόπο εξαρτάται από τα  συγκεκριμένα
περιστατικά και στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εκτιμήσει αν όντως συμβαίνει αυτό, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της
υποθέσεως της κύριας δίκης.
Το ενδεχόμενο να παρουσιαστεί το προϊόν που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ανάλογων χαρακτηριστικών
με εκείνα του προϊόντος που φέρει το σήμα που χρησιμοποιήθηκε αποτελεί στοιχείο το οποίο πρέπει να λάβει υπόψη το αιτούν δικαστήριο
προκειμένου να εξακριβώσει αν η εν λόγω χρήση έγινε σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και στο
εμπόριο.

Επί του πέμπτου ερωτήματος
50     Με το πέμπτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν η προβλεπόμενη από το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας
89/104 έλλειψη δυνατότητας του κατόχου του σήματος να απαγορεύσει σε τρίτον τη χρήση του έχει εφαρμογή στην περίπτωση στην
οποία ο εν λόγω τρίτος δεν διαθέτει στο εμπόριο μόνον εξάρτημα ή ανταλλακτικό, αλλά και το ίδιο το προϊόν για το οποίο προορίζεται
το εξάρτημα ή το ανταλλακτικό.
51     Επιβάλλεται η επισήμανση ότι, όπως υποστήριξαν με τις παρατηρήσεις τους τόσο η Φινλανδική Κυβέρνηση όσο και η Κυβέρνηση του
Ηνωμένου Βασιλείου, καμία διάταξη της εν λόγω οδηγίας δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ότι, στην περίπτωση αυτή, ένας τρίτος μπορεί
να επικαλεστεί το εν λόγω άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄. Ωστόσο, η χρήση του σήματος από τον εν λόγω τρίτον πρέπει να
είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός του προϊόντος που διαθέτει στο εμπόριο ο τρίτος και πρέπει να γίνεται σύμφωνα με
τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και το εμπόριο.
52     Το ζήτημα αν η χρήση ενός σήματος από τρίτον υπό τις προαναφερθείσες συνθήκες είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός του
προϊόντος που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο και γίνεται σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και
το εμπόριο αποτελεί ζήτημα ουσίας, το οποίο πρέπει να εξετάζει το εθνικό δικαστήριο λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων περιστάσεων
κάθε υποθέσεως.
53     Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο πέμπτο ερώτημα επιβάλλεται να δοθεί η απάντηση ότι, στην περίπτωση στην οποία ένας τρίτος
που χρησιμοποιεί σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος δεν διαθέτει στο εμπόριο μόνον εξάρτημα ή ανταλλακτικό, αλλά και το ίδιο
το προϊόν για το οποίο προορίζεται το εξάρτημα ή το ανταλλακτικό, η χρήση αυτή του σήματος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του
άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104, εφόσον είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός του προϊόντος που
ο εν λόγω τρίτος διαθέτει στο εμπόριο και εφόσον γίνεται σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία
και το εμπόριο.

Επί των δικαστικών εξόδων
54     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι κατέθεσαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το αν η χρήση του σήματος είναι νόμιμη, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του
Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων, εξαρτάται από το αν
η χρήση αυτή είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός ενός προϊόντος.
Η χρήση του σήματος από τρίτον που δεν είναι κάτοχός του είναι αναγκαία για να δηλωθεί ο προορισμός ενός προϊόντος που διατίθεται
στο εμπόριο από τον εν λόγω τρίτον, όταν στην πράξη αποτελεί το μοναδικό μέσο παροχής στο κοινό άμεσης και πλήρους ενημερώσεως
σχετικά με τον εν λόγω προορισμό, προκειμένου να διαφυλαχθεί το σύστημα ανόθευτου ανταγωνισμού στην αγορά του εν λόγω προϊόντος.
Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξακριβώσει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η χρήση αυτή του σήματος είναι αναγκαία,
λαμβανομένων υπόψη των γνωρισμάτων του κοινού στο οποίο απευθύνεται το προϊόν που διατίθεται στο εμπόριο από τον εν λόγω τρίτον.
Δεδομένου ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της  οδηγίας 89/104 δεν διακρίνει μεταξύ των πιθανών προορισμών των προϊόντων,
όταν εκτιμάται αν η χρήση ενός σήματος είναι νόμιμη, τα κριτήρια εκτιμήσεως του συννόμου της χρήσεως του σήματος, ιδίως αν
πρόκειται για εξαρτήματα ή ανταλλακτικά, δεν διαφέρουν, επομένως, από εκείνα που ισχύουν για τις άλλες κατηγορίες πιθανών
προορισμών.
2)
Η σχετική με τα «χρηστά συναλλακτικά ήθη» προϋπόθεση, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας
89/104, αποτελεί, κατ’ ουσίαν, έκφραση της υποχρεώσεως θεμιτών ενεργειών έναντι των νομίμων συμφερόντων του δικαιούχου του
σήματος.
Η χρήση του σήματος δεν συνάδει προς τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και στο εμπόριο ιδίως όταν:
–
γίνεται κατά τρόπο δυνάμενο να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει εμπορική σχέση μεταξύ του τρίτου και του κατόχου του
σήματος,
–
θίγει την αξία του σήματος αντλώντας αθέμιτο όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του,
–
συνεπάγεται τη δυσφήμιση ή την υποτίμηση του εν λόγω σήματος,
–
ή όταν ο τρίτος παρουσιάζει το προϊόν του ως απομίμηση ή αντίγραφο του προϊόντος που φέρει το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος.
Το ότι ένας τρίτος χρησιμοποιεί το σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος, προκειμένου να δηλώσει τον προορισμό του προϊόντος του
δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι παρουσιάζει το προϊόν αυτό ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ισοδύναμων χαρακτηριστικών με εκείνων
των προϊόντων που φέρουν το εν λόγω σήμα. Το αν το προϊόν παρουσιάζεται τελικώς κατ’ αυτόν τον τρόπο εξαρτάται από τα συγκεκριμένα
περιστατικά και στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εκτιμήσει αν όντως συμβαίνει αυτό, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της
υποθέσεως της κύριας δίκης.
Το ενδεχόμενο να παρουσιαστεί το προϊόν που διαθέτει ο τρίτος στο εμπόριο ως προϊόν αντίστοιχης ποιότητας ή ανάλογων χαρακτηριστικών
με εκείνων του προϊόντος που φέρει το σήμα που χρησιμοποιήθηκε αποτελεί στοιχείο το οποίο πρέπει να λάβει υπόψη το αιτούν
δικαστήριο προκειμένου να εξακριβώσει αν η εν λόγω χρήση έγινε σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία
και στο εμπόριο.
3)
Στην περίπτωση στην οποία ένας τρίτος που χρησιμοποιεί σήμα του οποίου δεν είναι κάτοχος δεν διαθέτει στο εμπόριο μόνον εξάρτημα
ή ανταλλακτικό, αλλά και το ίδιο το προϊόν για το οποίο προορίζεται το εξάρτημα ή το ανταλλακτικό, η χρήση αυτή του σήματος
εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 89/104, εφόσον είναι αναγκαία για να δηλωθεί
ο προορισμός του προϊόντος που ο εν λόγω τρίτος διαθέτει στο εμπόριο και εφόσον γίνεται σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά
ήθη που ισχύουν στη βιομηχανία και το εμπόριο.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η φινλανδική.