CELEX: 62003CJ0088
Rikors għal annullament
Għajnuna mill-Istat
Deċiżjoni 2003/442/KE
Miżuri fiskali adottati minn awtorità reġjonali jew lokali
Tnaqqis tar-rati ta' taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u ġuridiċi li għandhom ir-residenza taxxabbli tagħhom fl-Azores
Kwalifikazzjoni bħala għajnuna mill-Istat
Natura selettiva
Ġustifikazzjoni min-natura u mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali
Obbligu ta' motivazzjoni
Kompatibbiltà mas-suq komuni

1       Bir-rikors tagħha, ir-Repubbika Portugiża titlob l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/442/KE, tal-11 ta' Diċembru
2002, dwar il-parti ta' l-iskema li tadatta s-sistema fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi tar-Reġjun awtonomu
ta' l-Azores li tikkonċerna t-tnaqqis tar-rati ta' taxxa fuq id-dħul [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ĠU L 150, p. 52, iktar
'il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata").

Il-kuntest ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
2       L-Artikolu 87(1) KE jipprovdi:
"Bla ħsara ta' kull deroga kontemplata f’dan it-Trattat, kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew
permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi
ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq komuni."
3       Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, ta' l-10 ta' Diċembru 1998, dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat
għall-miżuri relattivi għat-tassazzjoni diretta ta' l-impriżi [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ĠU C 384, p. 3, iktar 'il quddiem
il-"Komunikazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fil-qasam tat-tassazzjoni diretta"), tispeċifika, fil-punt 2 tagħha, li hija
għandha l-għan li tipprovdi kjarifiki dwar il-kwalifikazzjoni bħala għajnuna taħt l-Artikolu 87(1) KE fil-każ tal-miżuri fiskali.
4       L-Artikolu 87(3) KE jipprovdi li jistgħu jiġu kkunsidrati kompatibbli mas-suq komuni:
"a)      għajnuna maħsuba biex tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjun fejn il-livell ta' l-għajxien huwa baxx b’mod anormali jew
fejn ikun hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impieg;
[…]
ċ)       għajnuna maħsuba biex tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet jew ta’ ċerti reġjuni ekonomiċi, basta dik l-għajnuna
ma tfixkilx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni;
[…]"
5       L-Artikolu 299(2) KE jipprovdi li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat huma applikabbli għad-dipartimenti extra-Ewropej ta' Franza,
l-Azores, il-Madejra u l-Gżejjer Kanarji. Madankollu, il-leġiżlatur Komunitarju jista' jadotta miżuri speċifiċi bl-iskop li,
b'mod partikolari, jistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta' applikazzjoni tat-Trattat għal dawn ir-reġjuni, fid-dawl tal-fatt li
s-sitwazzjoni strutturali ekonomika u soċjali tagħhom hija aggravata minn ċerti fatturi li l-permanenza u l-kumbinazzjoni
tagħhom ifixklu serjament l-iżvilupp tagħhom.
6       Skond il-punt 4.15 tal-Linji ta' gwida tal-Kummissjoni dwar għajnuna nazzjonali reġjonali (ĠU C 74, 1998, p. 9), kif emendati
fid-9 ta' Settembru 2000 (ĠU C 258, p. 5, iktar 'il quddiem il-"linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali"), l-għajnuna
reġjonali li għandha l-iskop li tnaqqas l-ispejjeż kurrenti ta' impriża, jiġifieri l-għajnuna għat-tħaddim, hija pprojbita.
7       Madankollu, skond il-punt 4.16.2 ta' l-imsemmija linji ta' gwida, fir-reġjuni ultra periferiċi li jikkwalifikaw għall-eżenzjoni
taħt l-Artikolu 87(3)(a) u (ċ) KE, l-għajnuna li la hija mnaqqsa progressivament u lanqas limitata biż-żmien tista' tiġi awtorizzata
sakemm hija intiża sabiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż addizzjonali ta' l-eżerċizzju ta' l-attività ekonomika, dovuti għall-fatturi
identifikati fl-Artikolu 299(2) KE, li l-permanenza u l-kumbinazzjoni tagħhom ifixklu serjament l-iżvilupp ta' dawn ir-reġjuni.
Huwa wkoll speċifikat f'dan il-punt li huwa d-dmir ta' l-Istat Membru li jikkalkula l-ammont ta' dawn l-ispejjeż u li jipprova
r-rabta li teżisti ma' l-imsemmija fatturi. Barra minn hekk, l-għajnuna prevista għandha tiġi ġġustifikata fuq il-bażi tal-kontribuzzjoni
tagħha għall-iżvilupp reġjonali, u tan-natura tagħha, peress li l-livell tagħha għandu jkun proporzjonali għall-ispejjeż addizzjonali
li għalihom hija intiża li tagħmel tajjeb.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
8       Il-Kostituzzjoni tar-Repubblika Portugiża, tat-2 ta' April 1976, tipprovdi li "l-arċipelagi ta' l-Azores u ta' Madejra jikkostitwixxu
reġjuni awtonomi li għandhom status politiko-amministrattiv u korpi ta' gvern tagħhom stess". F'dan ir-rigward, hija tipprovdi
numru ta' dispożizzjonijiet li jirregolaw is-setgħat u l-kompetenzi ta' dawn ir-reġjuni kif ukoll il-korpi politiċi u amministrattivi
rispettivi tagħhom.
9       Minn dawn id-dispożizzjonijet jirriżulta li r-reġjuni awtonomi jirċievu d-dħul mit-taxxi tagħhom, kif ukoll parti mid-dħul
mit-taxxi ta' l-Istat, kif stabbilit skond prinċipju li jassigura s-solidarjetà nazzjonali effettiva. Barra minn hekk, l-assembleji
leġiżlattivi ta' dawn ir-reġjuni għandhom il-kompetenza esklużiva, taħt il-kundizzjonijiet previsti minn liġi-qafas adottata
mill-Assemblea tar-Repubblika, li jeżerċitaw setgħa fiskali tagħhom stess kif ukoll li jadattaw it-taxxi ta' l-Istat għall-karatteristiċi
speċifiċi reġjonali.
10     Bil-Liġi Nru 13/98, ta' l-24 ta' Frar 1998, dwar il-finanzi tar-reġjuni awtonomi (lei n° 13/98, de 24 de Fevereiro. Lei de
Finanças das Regiões Autónomas,
Diário da República
I, Serje A, Nru 46, ta' l-24 ta' Frar 1998, p. 746, iktar 'il quddiem il-"Liġi Nru 13/98"), l-Istat Portugiż iddefinixxa
b'mod preċiż il-kundizzjonijiet ta' tali awtonomija finanzjarja. Din il-liġi tistabbilixxi l-prinċipji u l-għanijiet ta' l-awtonomija
finanzjarja reġjonali, tipprovdi għall-koordinazzjoni tal-finanzi tar-reġjuni awtonomi ma' dawk ta' l-Istat, u tistabbilixxi
l-prinċipju ta' solidarjetà nazzjonali u l-obbligu ta' kooperazzjoni bejn l-Istat u r-reġjuni awtonomi.
11     Rigward il-kooperazzjoni bejn l-Istat u r-reġjuni awtonomi, l-Artikolu 5(1) sa (3) tal-Liġi Nru 13/98 jipprovdi, b'mod partikolari:
"1.       Fit-twettiq tad-dmir kostituzzjonali u statutarju ta' solidarjetà, l-Istat, li f'dan ir-rigward għandu jieħu in kunsiderazzjoni
d-disponibbiltà tal-baġit tiegħu u l-ħtieġa li jassigura trattament ugwali lill-partijiet kollha tat-territorju nazzjonali,
jieħu sehem flimkien ma' l-awtoritajiet tar-reġjuni awtonomi fil-kompitu ta' l-iżvilupp ekonomiku, fir-rettifika ta' l-inugwaljanzi
li ġejjin mill-insularità u fl-għaqda ekonomika u soċjali mal-bqija tat-territorju nazzjonali u ma' l-Unjoni Ewropea.
2.      Is-solidarjetà nazzjonali tieħu l-forma, b'mod partikolari, fuq il-livell finanzjarju, tat-trasferimenti tal-baġit previsti
f'dan l-att u għandha tiġi adattata fuq bażi kontinwa għal-livell ta' żvilupp tar-reġjuni awtonomi, u tfittex fuq kollox li
toħloq il-kundizzjonijiet li jippermettu kopertura finanzjarja aħjar bi dħul tar-reġjuni nfushom.
3.      Is-solidarjetà nazzjonali tfittex li tassigura prinċipju fundamentali ta' trattament ugwali taċ-ċittadini Portugiżi kollha
u l-possibbiltà li jibbenefikaw mill-politiki soċjali definiti fil-livell nazzjonali, kif ukoll li tikkontribwixxi għall-għaqda
ekonomika u soċjali mal-bqija tat-territorju nazzjonali u ma' l-Unjoni Ewropea […]; hija tieħu l-forma, b'mod partikolari,
ta' trasferimenti tal-baġit li l-implementazzjoni tagħhom għandha ssir b'mod konformi mad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu."
12     Kif imfakkar fil-punt 7 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Liġi Nru 13/98 tipprovdi, barra minn hekk, li t-taxxa nazzjonali
fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u t-taxxa nazzjonali fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi jikkostitwixxu dħul tar-reġjuni awtonomi
taħt il-kundizzjonijiet li hija tistabbilixxi. Skond l-Artikolu 37 ta' din il-liġi, l-assembleji leġiżlattivi tar-reġjuni
awtonomi huma awtorizzati, b'mod partikolari, li jnaqqsu r-rati tat-taxxi fuq id-dħul li huma applikabbli f'dawn ir-reġjuni,
b'mhux iktar minn 30 % tar-rati previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.

L-iskema partikolari tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores
13     Bid-Digriet Leġiżlattiv Reġjonali Nru 2/99/A, ta' l-20 ta' Jannar 1999, kif emendat bid-Digriet Leġiżlattiv Reġjonali Nru
33/99/A, tat-30 ta' Diċembru 1999 (iktar 'il quddiem id-"Digriet Nru 2/99/A"), il-korp leġiżlattiv tar-Reġjun ta' l-Azores
adotta l-modalitajiet ta' adattament tas-sistema fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi reġjonali bis-saħħa tal-kompetenzi
mogħtija lilu f'dan il-qasam. Dan id-digriet leġiżlattiv huwa effettiv mill-1 ta' Jannar 1999 u jinkludi b'mod partikolari
parti dwar tnaqqis tar-rati tat-taxxi fuq id-dħul.
14     Dan it-tnaqqis tar-rati japplika awtomatikament għall-operaturi ekonomiċi kollha (persuni fiżiċi u ġuridiċi). Skond l-awtoritajiet
Portugiżi, huwa għandu l-għan, b'mod partikolari, li jippermetti lill-impriżi stabbiliti fl-Azores li jegħlbu d-diffikultajiet
strutturali dovuti għall-fatt li jinsabu f'reġjun insulari u ultra periferiku. Fuq din il-bażi, dawk kollha li huma suġġetti
għat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u għat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi li huma taxxabbli fir-Reġjun ta' l-Azores
jibbenefikaw minn tnaqqis tar-rati ta' dawn it-taxxi ta' 20 % (15 % matul is-sena 1999) għall-ewwel waħda minn dawn it-taxxi
u ta' 30 % għat-tieni taxxa. L-ispiża tal-baġit ta' din il-miżura hija stmata mill-awtoritajiet Portugiżi, fuq il-bażi tat-telf
ta' dħul fiskali li jirriżulta minnha, għal madwar 26.25 miljun EUR fis-sena.

Id-deċiżjoni kkontestata
15     B'ittra tal-5 ta' Jannar 2000, l-awtoritajiet Portugiżi nnotifikaw lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej bi skema li tadatta
s-sistema fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores. Din l-iskema, li ġiet innotifikata
tard, b'risposta għal talba għal informazzjoni magħmula mis-servizzi tal-Kummissjoni fis-7 ta' Diċembru 1999 wara artikli
li dehru fl-istampa, u li daħlet fis-seħħ mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni, iddaħħlet fir-reġistru ta' l-għajnuniet
mhux innotifikati.
16     Wara li eżaminat l-informazzjoni kkomunikata mill-awtoritajiet Portugiżi, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda l-proċedura prevista
fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward tal-parti ta' l-iskema li tikkonċerna t-tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul. Fil-kuntest
ta' din il-proċedura, il-Gvern reġjonali tal-gżejjer Åland (il-Finlandja) bagħat osservazzjonijiet lill-Kummissjoni in sostenn
tal-pożizzjoni ta' l-awtoritajiet Portugiżi.
17     Fit-tmiem ta' din il-proċeda, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.
18     Fil-punt 23 tal-motivi ta' din id-deċiżjoni, filwaqt li tirreferi għall-Komunikazzjoni tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat fil-qasam
tat-tassazzjoni diretta, il-Kummissjoni tfakkar il-kriterji li jiddefinixxu għajnuna mill-Istat, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1)
KE. Il-miżura in kwistjoni għandha tagħti lill-benefiċjarji tagħha vantaġġ li jtaffi l-ispejjeż li normalment huma ta' piż
fuq il-baġit tagħhom. Tali vantaġġ għandu jingħata mill-Istat jew permezz ta' riżorsi ta' l-Istat, taħt kwalunkwe forma li
tkun. Il-miżura in kwistjoni għandha taffettwa l-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Fl-aħħar nett, hija għandha
tkun speċifika jew selettiva, fis-sens li tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti prodotti.
19     Fil-punt 24 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tikkonkludi li kull wieħed minn dawn il-kriterji huwa sodisfatt
fir-rigward tat-tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul in kwistjoni. Hija tqis b'mod partikolari, fir-rigward ta' l-ewwel
tliet kriterji, li:
"-      […] safejn it-tnaqqis tar-rati tat-taxxa in kwistjoni japplika għal impriżi, huwa jagħtihom […] vantaġġ li jtaffi l-ispejjeż
li normalment huma ta' piż fuq il-baġit tagħhom,
-      l-għoti ta' tnaqqis ta' taxxa jimplika telf ta' dħul mit-taxxa li […] 'huwa ekwivalenti għall-konsum ta' riżorsi ta' l-Istat
fil-forma ta' spejjeż fiskali'. Safejn dan il-prinċipju huwa wkoll applikabbli fil-każ ta' għajnuna mogħtija minn entitajiet
reġjonali u lokali ta' l-Istati Membri […], it-tnaqqis tar-rati tat-taxxa in kwistjoni jingħata permezz ta' riżorsi ta' l-Istat,
jiġifieri riżorsi li, fis-sistema tal-finanzi pubbliċi Portugiżi, huma allokati lir-Reġjun awtonomu ta' l-Azores,
-      il-kriterju li skondu l-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri għandhom jiġu affettwati jimplika li l-benefiċjarju
tal-miżura jeżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku tiegħu jew mill-mod kif huwa ffinanzjat. Skond
ġurisprudenza stabbilita, il-kundizzjoni li l-kummerċ għandu jiġi affettwat hija sodisfatta ladarba l-impriżi benefiċjarji
jeżerċitaw attività ekonomika li hija s-suġġett ta' kummerċ bejn l-Istati Membri […] Fid-dawl tal-portata tal-kamp ta' applikazzjoni
settorjali [tagħhom], u inkwantu mill-inqas parti mill-impriżi kkonċernati jeżerċitaw attività li hija s-suġġett ta' kummerċ
bejn l-Istati Membri, dan huwa l-każ fir-rigward tat-tnaqqis tat-taxxa in kwistjoni" [traduzzjoni mhux uffiċjali].
20     Rigward il-kriterju ta' selettività, il-Kummissjoni tikkwota l-punt 17 tal-Komunikazzjoni tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat
fil-qasam tat-tassazzjoni diretta. Dan il-punt jispeċifika li l-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni turi "li huma biss il-miżuri
li l-portata tagħhom tkopri t-territorju kollu ta' l-Istat li huma esklużi mill-kriterju ta' speċifiċità stabbilit mill-Artikolu
87(1) [KE]" li "huwa stess jikkwalifika bħala għajnuna l-miżuri maħsuba sabiex jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku ta' reġjun"
[traduzzjoni mhux uffiċjali]. Il-Kummissjoni tqis li t-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in kwistjoni jikkostitwixxu, għall-impriżi
li jinsabu f'reġjun partikolari tal-Portugall, vantaġġ li ma jistgħux jibbenefikaw minnu l-impriżi li jixtiequ jwettqu operazzjonijiet
ekonomiċi simili f'reġjuni oħra tal-Portugall. Skond il-punt 24 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, huma għalhekk jiffavorixxu,
fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, l-impriżi li huma taxxabbli fir-reġjun ta' l-Azores meta mqabbla ma' l-impriżi Portugiżi
l-oħra kollha.
21     Il-Kummissjoni tibbaża din il-konklużjoni fuq ir-raġunament li ġej, ippreżentat fil-punti 26, 27, 31 u 33 tal-motivi tad-deċiżjoni
kkontestata.
22     L-ewwel nett, safejn l-element ta' selettività fil-kunċett ta' għajnuna huwa bbażat fuq paragun bejn żewġ gruppi ta' impriżi
li jinsabu fl-istess kuntest ta' referenza (dawk li jibbenefikaw mill-vantaġġ u dawk li ma jibbenefikawx minnu), huwa jista'
jiġi stabbilit biss b'relazzjoni għal tassazzjoni definita bħala normali. Skond il-Kummissjoni, "isegwi kemm mill-iskema ġenerali
tat-Trattat, li jirrigwarda l-għajnuna mogħtija mill-Istat jew permezz ta' riżorsi ta' l-Istat, kif ukoll mir-rwol fundamentali
li għandhom l-awtoritajiet ċentrali ta' l-Istati Membri fid-definizzjoni ta' l-ambjent politiku u ekonomiku li fih joperaw
l-impriżi, permezz tal-miżuri li huma jadottaw, permezz tas-servizzi li huma jipprovdu u, jekk ikun il-każ, permezz tat-trasferimenti
finanzjarji li huma jwettqu, li l-kuntest li fih għandu jsir dan il-paragun huwa l-ispazju ekonomiku ta' l-Istat Membru […].
Il-prassi kostanti tal-Kummissjoni […] tikkonsisti […] fil-kwalifikazzjoni bħala għajnuna ta' l-iskemi fiskali li huma applikabbli
f'territorji jew reġjuni partikolari u li huma favorevoli meta mqabbla ma' l-iskema ġenerali ta' Stat Membru […]" [traduzzjoni
mhux uffiċjali].
23     It-tieni nett, mhuwiex kompatibbli mal-kunċett ta' għajnuna, li jkopri l-interventi kollha li jtaffu l-ispejjeż li normalment
huma ta' piż fuq il-baġit ta' impriża waħda jew iktar, indipendentement mill-iskop tagħhom, mill-ġustifikazzjoni tagħhom,
mill-objettiv tagħhom u mill-istatus ta' l-awtorità pubblika li tistabbilihom jew li l-baġit tagħha jbati l-ispiża, li jiġi
sostnut, bħalma jagħmlu l-awtoritajiet Portugiżi, li vantaġġi ta' portata territorjali limitata jsiru miżuri ġenerali fir-reġjun
ikkonċernat għar-raġuni waħdanija li ġew stabbiliti mhux mill-awtorità ċentrali, iżda mill-awtorità reġjonali, u li japplikaw
fit-territorju kollu suġġett għall-ġurisdizzjoni tar-reġjun ikkonċernat. "Distinzjoni bbażata biss fuq l-awtorità li tiddeċiedi
dwar il-miżuri tneħħi kull effikaċja mill-Artikolu 87 [KE], li jfittex li jkopri l-miżuri in kwistjoni esklużivament fuq il-bażi
ta' l-effetti tagħhom fuq il-kompetizzjoni u fuq l-kummerċ Komunitarju […]" [traduzzjoni mhux uffiċjali].
24     Il-Kummissjoni żżid li "din id-deċiżjoni ma tirrigwardax mekkaniżmu li jippermetti lill-awtoritajiet lokali kollha ta' ċertu
livell (reġjuni, komuni jew oħrajn) li jistabbilixxu jew jimponu taxxi lokali li m'għandhom ebda rabta mat-tassazzjoni nazzjonali.
Għall-kuntrarju, dan il-każ jirrigwarda tnaqqis, applikabbli biss fl-Azores, tar-rata ta' taxxa stabbilita mil-leġiżlazzjoni
nazzjonali u applikata għall-parti kontinentali tal-Portugall. F'dawn iċ-ċirkustanzi, huwa ċar li l-miżura adottata mill-awtoritajiet
reġjonali tikkostitwixxi deroga mis-sistema fiskali nazzjonali". [traduzzjoni mhux uffiċjali]
25     It-tielet nett, it-tnaqqis tar-rati ta' taxxa msemmi iktar 'il fuq ma jistax jiġi ġġustifikat min-natura jew mill-iskema ġenerali
tas-sistema fiskali Portugiża. Il-Kummissjoni tqis li, b'mod partikolari "u ladarba dan it-tnaqqis ma jirriżultax mill-applikazzjoni
ta' prinċipji bħalma huma l-proporzjonalità jew it-tassazzjoni progressiva, iżda jiffavorixxi impriżi li jinsabu f'reġjun
partikolari, indipendentement mis-sitwazzjoni finanzjarja tagħhom, l-objettivi ta' żvilupp reġjonali li huma attribwiti lilhom
ma jistgħux jitqiesu bħala inerenti għall-imsemmija sistema fiskali Portugiża" [traduzzjoni mhux uffiċjali].
26     Wara li, fil-punt 34 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkwalifikat il-miżuri in kwistjoni bħala għajnuna
mill-Istat, hija tqis, fil-punt 35 ta' l-imsemmija motivi, li, safejn din l-għajnuna hija intiża sabiex tegħleb id-diffikultajiet
strutturali permanenti li jirriżultaw min-natura insulari tar-Reġjun ta' l-Azores u mill-fatt li huwa mbiegħed miċ-ċentri
ekonomiċi kontinentali billi tnaqqas l-ispejjeż kurrenti ta' l-impriżi, hija tikkostitwixxi għajnuna għat-tħaddim. Hija żżid
li għajnuna bħal din tista' tiġi awtorizzata jekk hija intiża sabiex tnaqqas l-ispejjeż addizzjonali ta' l-eżerċizzju ta'
l-attività ekonomika li huma dovuti għad-diffikultajiet identifikati fl-Artikolu 299(2) KE, f'konformità mal-kundizzjonijiet
stabbiliti fil-punt 4.16.2 tal-Linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali, jiġifieri li tkun iġġustifikata fuq il-bażi
tal-kontribuzzjoni tagħha għall-iżvilupp reġjonali, u tan-natura tagħha, u li tkun ta' livell proporzjonali għall-ispejjeż
addizzjonali li għalihom hija tfittex li tagħmel tajjeb.
27     F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni, fil-punt 38 tad-deċiżjoni kkontestata, li, inkwantu t-tnaqqis tar-rati tat-taxxa
fuq id-dħul in kwistjoni japplika għall-"impriżi attivi barra mis-settur finanzjarju" [traduzzjoni mhux uffiċjali], hija tista'
tqisu bħala għajnuna kompatibbli mas-suq komuni skond id-deroga ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE.
28     Min-naħa l-oħra, skond il-Kummissjoni, inkwantu huwa japplika għall-impriżi attivi fis-settur finanzjarju, it-tnaqqis tar-rati
tat-taxxa fuq id-dħul mhuwiex iġġustifikat mill-kontribuzzjoni tiegħu għall-iżvilupp reġjonali u l-livell tiegħu mhuwiex proporzjonali
għad-diffikultajiet li huwa jfittex li jtaffi. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tqis dan it-tnaqqis bħala għajnuna kompatibbli
mas-suq komuni fis-sens ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE, iktar u iktar sakemm jibqgħu nieqsa l-elementi kkwantifikati li jippermettu
li jiġu stmati oġġettivament l-ispejjeż addizzjonali li jkollhom jiffaċċjaw l-impriżi ta' l-Azores attivi fis-settur finanzjarju.
Din l-għajnuna lanqas ma tista' taqa' taħt derogi oħra previsti mit-Trattat.
29     Għandu jiġi speċifikat li, fil-punt 18 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet osservat, rigward l-istudju
pprovdut mill-awtoritajiet Portugiżi, l-assenza ta' impriżi attivi fis-settur finanzjarju fost dawk adottati fil-kampjun bażi.
Hija kienet osservat li l-awtoritajiet Portugiżi kienu limitaw ruħhom li jiġġustifikaw tali assenza b'nuqqas ta' data statistika
dwar l-imsemmija attivitajiet, filwaqt li ammettiet li, għal attivitajiet bħal dawn, ma kienx possibli għalihom li jippruvaw
b'mod rigoruż li t-tnaqqis tar-rati ta' taxxa in kwistjoni huwa, minħabba n-natura u l-livell tiegħu, adattat sabiex itaffi
l-problemi speċifiċi tar-reġjun ta' l-Azores.
30     Barra minn hekk, il-Kummissjoni żżid, fil-punt 42 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li, għal raġunijiet ta' trasparenza
u ta' ċertezza legali, għandhom jiġu esklużi wkoll mill-benefiċċju ta' deċiżjoni ta' kompatibbiltà mas-suq komuni "l-attivitajiet
tat-tip 'servizzi intragrupp' (attivitajiet li l-bażi ekonomika tagħhom hija li jipprovdu servizzi lil impriżi li huma fl-istess
grupp, bħal ċentri ta' koordinazzjoni, ta' finanzjament, jew ta' distribuzzjoni)". Hija tqis, fil-fatt, "li attivitajiet bħal
dawn ma jikkontribwixxux biżżejjed għall-iżvilupp reġjonali sabiex ikunu jistgħu jiġu ddikjarati kompatibbli skond l-Artikolu
87(3)(a) jew taħt derogi oħra previsti mit-Trattat, għar-raġunijiet diġà indikati fir-rigward tas-settur finanzjarju". [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
31     Għaldaqstant, fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tiddikjara kompatibbli mas-suq komuni l-parti ta' l-iskema
li tadatta s-sistema fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores li tikkonċerna t-tnaqqis
tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 2, li jgħidu li l-parti ta' l-iskema ta' għajnuna
msemmija fl-Artikolu 1 hija inkompatibbli mas-suq komuni safejn hija tapplika għall-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet finanzjarji,
kif ukoll għall-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet tat-tip "servizzi intragrupp". Fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata,
il-Kummissjoni tordna lill-Portugall jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiġbor lura mingħand l-impriżi li jeżerċitaw l-attivitajiet
imsemmija fl-Artikolu 2, l-għajnuna mogħtija taħt il-parti ta' l-iskema ta' għajnuna msemmija fl-Artikolu 1.

It-talbiet tal-partijiet
32     Permezz ta' digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Settembru 2003, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda
ta' Fuq ġie awtorizzat jintervjeni sabiex isostni t-talbiet tar-Repubblika Portugiża.
33     Permezz ta' digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta' Ġunju 2005, ir-Renju ta' Spanja ġie awtorizzat jintervjeni
sabiex isostni t-talbiet tar-Repubblika Portugiża.
34     Ir-Repubblika Portugiża titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
-      tiddikjara dan ir-rikors ammissibbli;
-      tiddikjara dan ir-rikors fondat u, konsegwentement, tannulla d-deċiżjoni kkontestata, safejn din id-deċiżjoni tikkwalifika
bħala għajnuna mill-Istat it-tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u ġuridiċi li għandhom ir-residenza
fiskali tagħhom fl-Azores;
-      sussidjarjament, u bla ħsara għal dak li ntqal qabel, tiddikjara dan ir-rikors fondat u tannulla parzjalment id-deċiżjoni
kkontestata safejn din tiddikjara inkompatibbli mas-suq komuni t-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni applikabbli għall-impriżi
li joperaw fis-settur finanzjarju, kif ukoll għall-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet tat-tip "servizzi intragrupp", u safejn,
fl-Artikolu 3 tagħha, hija tordna lir-Repubblika Portugiża tiġbor lura l-ammont tiegħu;
-      tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż kollha, inklużi dawk sostnuti mir-Repubblika Portugiża.
35     Il-Kummissjoni titlob:
-      li r-rikors jiġi miċħud bħala infondat;
-      li r-Repubblika Portugiża tiġi ordnata tbati l-ispejjeż.
36     Ir-Renju Unit, li intervjena in sostenn tat-talbiet tal-Portugall, jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara r-rikors fondat
u, konsegwentement, tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn hija tikkwalifika bħala għajnuna mill-Istat it-tnaqqis tar-rati
tat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u tat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi li għandhom ir-residenza fiskali tagħhom
fl-Azores.

Fuq ir-rikors
37     Il-Gvern Portugiż jinvoka tliet motivi in sostenn tar-rikors tiegħu. L-ewwel nett, id-deċiżjoni kkontestata hija, minn żewġ
aspetti, ivvizzjata bi żball ta' dritt fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(1) KE. It-tieni nett, din id-deċiżjoni mhix immotivata
biżżejjed, fatt li jikkostitwixxi ksur ta' l-Artikolu 253 KE. It-tielet nett, hija vvizzjata bi żball manifest ta' evalwazzjoni
tal-fatti li jikkundizzjonaw l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq żball ta' dritt fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(1) KE
L-argumenti tal-partijiet
38     Bl-ewwel motiv tiegħu, il-Gvern Portugiż isostni li t-tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul previst, mid-Digriet Nru 2/99/A,
favur persuni fiżiċi u ġuridiċi stabbiliti fl-Azores, ma jikkostitwixxix miżuri selettivi iżda miżuri ta' natura ġenerali,
u li, f'kull każ, id-divrenzjar fil-qasam ta' spejjeż li joħloq dan it-tnaqqis huwa ġġustifikat min-natura jew mill-iskema
ġenerali tas-sistema fiskali Portugiża.
39     Rigward l-evalwazzjoni tan-natura selettiva ta' dawn il-miżuri, il-Gvern Portugiż isostni l-ewwel nett li l-Kummissjoni żbaljat
meta ħadet bħala kuntest ta' referenza t-territorju Portugiż kollu. Sabiex tiġi evalwata s-selettività ta' miżura, l-imsemmija
miżura mhux bilfors għandha titqiegħed f'kuntest ta' referenza nazzjonali. Għalhekk, meta vantaġġi fiskali, li l-portata tagħhom
hija limitata għal parti mit-territorju, jingħataw minn awtorità infrastatali għall-parti mit-territorju li taqa' taħt il-kompetenza
tagħha, il-kuntest ta' referenza għandu jkun ir-reġjun ikkonċernat. Meta l-vantaġġi fiskali mogħtija f'ċirkustanzi bħal dawn
huma applikabbli għall-impriżi kollha li huma suġġetti għat-taxxa f'dan ir-reġjun, dawn huma miżuri ġenerali u mhux miżuri
selettivi.
40     It-tieni nett, dan il-gvern jenfasizza li t-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in kwistjoni ġej direttament mill-prinċipji bażiċi
tas-sistema fiskali Portugiża, b'mod partikolari l-prinċipji ta' ridistribuzzjoni u ta' solidarjetà nazzjonali, kif ukoll
mil-livell ta' awtonomija tar-reġjun ikkonċernat. Dan it-tnaqqis huwa r-riżultat ta' l-eżerċizzju tas-sovranità kostituzzjonali
u huwa mmotivat mill-fatturi definiti fl-Artikolu 299(2) KE, jiġifieri l-insularità, il-klima diffiċli u d-dipendenza ekonomika
ta' l-Azores fir-rigward ta' numru żgħir ta' prodotti.
41     F'kull każ, skond il-Gvern Portugiż, id-deċiżjoni kkontestata tinjora l-fatt li t-tnaqqis fiskali in kwistjoni huwa ġġustifikat
min-natura u mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali Portugiża. Huwa jsostni, f'dan ir-rigward, li dawn il-miżuri jikkontribwixxu
għat-twettiq ta' l-objettivi strutturali tas-sistema fiskali Portugiża, jiġifieri l-qsim ta' l-ispiża fiskali, b'konformità
mal-kapaċità ta' kontribuzzjoni, bil-għan ta' ridistribuzzjoni. Huwa jfakkar, barra minn hekk, li hemm differenzi oġġettivi
bejn il-persuni taxxabbli li huma stabbiliti fit-territorju kontinentali Portugiż u dawk li huma stabbiliti fl-Azores. Barra
minn hekk, dawn iż-żewġ elementi joriġinaw direttament mit-testi kostituzzjonali u legali li jistabbilixxu l-prinċipji bażiċi
tas-sistema fiskali Portugiża kif ukoll l-awtonomija tar-reġjuni ultra periferiċi.
42     Skond il-Kummissjoni, mis-sistema tat-Trattat jirriżulta li s-selettività ta' miżura għandha tiġi evalwata fil-kuntest nazzjonali.
It-teħid tar-reġjun li jadotta l-miżura bħala kuntest ta' referenza jmur kontra l-funzjoni u r-
raison d'être
tar-regoli tat-Trattat fuq l-għajnuna mill-Istat. Anki fin-nuqqas ta' selettività materjali, vantaġġi riżervati għall-impriżi
attivi f'ċerti reġjuni ta' Stat Membru għandhom natura selettiva u għaldaqstant jistgħu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.
F'dan il-każ, it-tnaqqis fiskali in kwistjoni jiffavorixxi l-impriżi li huma suġġetti għat-taxxa fir-reġjun ta' l-Azores meta
mqabbla ma' l-impriżi Portugiżi l-oħra kollha għaliex, fir-reġjuni kontinentali tal-Portugall, it-taxxi nazzjonali in kwistjoni
ma jistgħux jiġu mnaqqsa mill-awtoritajiet lokali u għaldaqstant japplikaw bir-rata sħiħa, fatt li huwa suffiċjenti sabiex
jiġi konkluż li l-miżura in kwistjoni hija selettiva fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE. Il-fatt li t-tnaqqis fiskali in kwistjoni
ġie deċiż minn entità differenti mill-Istat ċentrali mhux rilevanti: huma biss l-effetti tal-miżura, u mhux il-forma tagħha,
li jistgħu jittieħdu in kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kwalifikazzjoni ta' din il-miżura.
43     Il-Kummissjoni tqis, barra minn hekk, li l-livell ta' awtonomija tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores huwa fil-fatt limitat. L-Istat
ċentrali Portugiż ikompli jkollu rwol fundamentali fid-definizzjoni tal-kuntest ekonomiku li fih joperaw l-impriżi. Per eżempju,
impriżi attivi fl-Azores jistgħu jibbenefikaw minn infrastrutturi ffinanzjati mill-Istat ċentrali jew minn sistema ta' sigurtà
soċjali li l-ekwilibriju finanzjarju tagħha huwa assigurat mill-istess Stat ċentrali. Barra minn hekk, it-tnaqqis tad-dħul
fiskali li jirriżulta, għar-reġjun ikkonċernat, mit-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in kwistjoni huwa indirettament ikkompensat,
fuq il-livell ta' baġit, bi trasferimenti mill-Istat ċentrali, fuq il-bażi tal-prinċipju ta' solidarjetà finanzjarja.
44     Rigward il-ġustifikazzjoni tal-vantaġġi fiskali in kwistjoni min-natura u mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali Portugiża,
il-Kummissjoni ssostni li din tista' tiġi ammessa biss jekk dawn il-vantaġġi jirriżultaw minn differenzi oġġettivi bejn il-persuni
taxxabbli. Issa, dan mhuwiex il-każ tat-tnaqqis in kwistjoni għaliex dan japplika għall-impriżi kollha stabbiliti fl-Azores,
tkun xi tkun is-sitwazzjoni finanzjarja tagħhom, u jirriżuta mill-karatteristiċi ekonomiċi tar-reġjun, li huma elementi li
m'għandhomx x'jaqsmu mas-sistema fiskali. Il-Kummissjoni tispeċifika li l-kunċett ta' natura jew ta' skema ġenerali tas-sistema
jirreferi għal-loġika interna tas-sistema ta' taxxi obbligatorji u għal divrenzjar tekniku neċessarju u proporzjonat li huwa
intiż biex jipprovdi għal sitwazzjonijiet oġġettivament differenti li għalihom tapplika s-sistema ta' taxxi u li jindirizza
l-eżiġenza li tali sistema titħaddem bl-aħjar mod fil-każijiet kollha li jaqgħu taħtha.
45     Il-Gvern tar-Renju Unit, li intervjena in sostenn tar-Repubblika Portugiża, ikkonċentra l-argumentazzjoni tiegħu fuq l-evalwazzjoni
tal-kriterju ta' selettività. Filwaqt li jeskludi l-argument tal-Kummissjoni li l-miżuri li l-portata tagħhom ma testendix
għat-territorju kollu ta' Stat Membru jissodisfaw il-kriterju ta' speċifiċità stabbilit fl-Artikolu 87(1) KE, huwa jsostni
li xi drabi dan il-kriterju jista' ma jkunx sodisfatt mill-miżuri fiskali li huma adottati mir-reġjuni deċentralizzati jew
awtonomi, li japplikaw għat-territorju kollu li jaqa' taħt il-kompetenza tagħhom u li m'għandhomx speċifiċità settorjali.
46     Skond il-Gvern tar-Renju Unit, meta, bħal f'dan il-każ, il-leġiżlatur ta' reġjun awtonomu jiddetermina rati ta' tassazzjoni
li japplikaw b'mod uniformi għar-reġjun kollu kkonċernat, iżda li huma inqas minn dawk applikati, skond deċiżjoni tal-leġiżlatur
nazzjonali, għall-partijiet l-oħra ta' l-Istat Membru, is-selettività tal-miżura ma tistax tiġi dedotta mill-fatt waħdieni
li r-reġjuni l-oħra huma suġġetti għal livell ta' tassazzjoni differenti. Skond iċ-ċirkustanzi, din is-selettività għandha
tiġi evalwata fil-kuntest tar-reġjun innifsu u mhux fil-kuntest ta' l-Istat Membru fit-totalità tiegħu. Dan huwa l-każ meta
teżisti sistema kostituzzjonali li tirrikonoxxi awtonomija fiskali suffiċjenti sabiex tnaqqis fiskali mogħti minn awtorità
lokali jista' jitqies li ġie deċiż minn reġjun awtonomu jew deċentralizzat li għandu mhux biss is-setgħa li jieħu din id-deċiżjoni,
iżda li għandu, saħansitra, ibati l-konsegwenzi finanzjarji u politiċi tagħha.
47     Għaldaqstant, qabel ma kkwalifikat bħala għajnuna mill-Istat ir-rati ta' tassazzjoni reġjonali mnaqqsa meta mqabbla mar-rati
ta' tassazzjoni nazzjonali, il-Kummissjoni kien imissha ħadet in kunsiderazzjoni, skond l-imsemmi Gvern, il-livell ta' awtonomija
ta' l-awtorità infrastatali li stabbiliet dawn ir-rati mnaqqsa fid-dawl ta' diversi fatturi, bħalma huma l-fatt li l-kompetenza
fil-qasam fiskali hija parti mill-kuntest ta' sistema kostituzzjonali li tagħti lir-reġjun livell sinjifikattiv ta' awtonomija
politika, il-fatt li d-deċiżjoni li tnaqqas ir-rati ta' impożizzjoni ttieħdet minn korp elett mill-popolazzjoni tar-reġjun
jew li huwa responsabbli quddiemha, u l-fatt li l-konsegwenzi finanzjarji ta' l-imsemmija deċiżjoni jbatihom ir-reġjun u ebda
għajnuna jew sussidju mir-reġjuni l-oħra jew mill-gvern ċentrali ma jagħmel tajjeb għalihom.
48     Skond il-Gvern tar-Renju Unit, l-evalwazzjoni tan-natura ta' sistema fiskali reġjonali mill-aspett ta' l-għajnuna mill-Istat
tqajjem problemi ikbar rigward l-awtonomija reġjonali, li għandhom importanza kbira ħafna fuq il-livell kostituzzjonali. B'mod
partikolari, is-sistema kostituzzjonali ta' deċentralizzazzjoni "asimmetrika" tar-Renju Unit tista' tiġi kkontestata, fid-dawl
tas-sitwazzjoni ta' l-Iskozja u ta' l-Irlanda ta' Fuq.
49     Ir-Renju ta' Spanja, li wkoll intervjena in sostenn tar-Repubblika Portugiża, jenfasizza li, meta teżisti, id-deċentralizzazzjoni
hija parti mill-qafas kostituzzjonali ta' l-Istati Membri. Għaldaqstant, li jintlaqgħu l-argumenti tal-Kummissjoni jfisser
li tiġi injorata din l-istruttura kostituzzjonali, b'mod partikolari billi l-politika fil-qasam tat-tassazzjoni diretta taqa'
taħt il-kompetenza esklużiva ta' l-Istati Membri.
50     Fir-risposta tagħha għall-intervent tar-Renju Unit, il-Kummissjoni tikkontesta l-fatt li l-approċċ adottat fid-deċiżjoni kkontestata
jista' jfixkel l-eżerċizzju, mill-Iskozja jew mill-Irlanda ta' Fuq, tas-setgħat li huma rrikonoxxuti lilhom fil-qasam fiskali.
51     Il-Kummissjoni żżid li l-fatt li jiġu ttrattati bl-istess mod, minn naħa, tnaqqis tat-taxxa applikabbli f'reġjun partikolari
u deċiż fuq il-livell ċentrali u, min-naħa l-oħra, tnaqqis analogu deċiż minn awtorità reġjonali, huwa koerenti mal-prinċipju
li jgħid li l-kunċett ta' għajnuna huwa definit skond l-effetti tal-miżura fil-konfront ta' l-impriżi jew tal-produtturi,
mingħajr ma jkun hemm bżonn li jittieħdu in kunsiderazzjoni l-kawżi tagħha jew l-għanijiet tagħha, u lanqas is-sitwazzjoni
tal-korpi ta' distribuzzjoni jew ta' amministrazzjoni ta' l-għajnuna (is-sentenzi tat-2 ta' Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni,
173/73, Ġabra, p. 709, punti 27 u 28, u tat-22 ta' Marzu 1977, Steinike & Weinlig, 78.76, Ġabra p. 595, punt 21). Min-naħa
l-oħra, il-kriterji proposti mir-Renju Unit, li, "skond iċ-ċirkustanzi", is-selettività ta' miżura tiġi analizzata fil-kuntest
tar-reġjun jew fil-kuntest ta' l-Istat Membru fit-totalità tiegħu, ma jaqblux ma' dan il-prinċipju u jwasslu għal inċertezza
legali tali li thedded l-istħarriġ ta' l-għajnuna mill-Istat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
52     L-Artikolu 87(1) KE jipprojbixxi l-għajnuna mill-Istat li "tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi", jiġifieri l-għajnuna
selettiva (ara s-sentenza tal-15 ta' Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-66/02, Ġabra p. I-10901, punt 94). Madankollu,
hija ġurisprudenza stabbilita li l-kunċett ta' għajnuna mill-Istat ma jirreferix għall-miżuri ta' l-Istat li jintroduċu divrenzjar
bejn l-impriżi u, għaldaqstant,
a priori
selettivi, meta dan id-divrenzjar jirriżulta min-natura jew mill-iskema ġenerali tas-sistema ta' spejjeż li jagħmlu parti
minnha (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tat-2 ta' Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, punt 33,
u tal-15 ta' Diċembru 2005, Unicredito Italiano, C-148/04, Ġabra p. I-11137, punt 51).
53     Għaldaqstant għandu jiġi vverifikat, l-ewwel nett, jekk il-miżuri ta' tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in kwistjoni humiex
ta' natura selettiva u, jekk ikun il-każ, għandu jiġi eżaminat jekk, kif isostni l-Gvern Portugiż, dawn il-miżuri humiex iġġustifikati
min-natura u mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali Portugiża.
54     Rigward l-evalwazzjoni tal-kundizzjoni ta' selettività, li tagħmel parti mill-kunċett ta' għajnuna mill-Istat, jirriżulta
minn ġurisprudenza stabbilita li l-Artikolu 87(1) KE jimponi l-obbligu li jiġi stabbilit jekk, fil-kuntest ta' skema ġuridika
partikolari, miżura nazzjonali hijiex tali li tiffavorixxi "ċerti impriżi jew ċerti produtturi" meta mqabbla ma' oħrajn, li
jinsabu, fid-dawl ta' l-għan imfittex mill-imsemmija skema, f'sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli (ara, f'dan is-sens,
is-sentenzi tat-8 ta' Novembru 2001, Adria-Wien Pipeline u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke, C-143/99, Ġabra p. I-8365,
punt 41; tad-29 ta' April 2004, GIL Insurance
et
, C-308/01, Ġabra p. I-4777, punt 68, u tat-3 ta' Marzu 2005, Heiser, C-172/03, Ġabra p. I-1627, punt 40).
55     Tali analiżi għandha ssir ukoll fir-rigward ta' miżura adottata mhux mil-leġiżlatur nazzjonali iżda minn awtorità infrastatali,
għaliex miżura adottata minn awtorità lokali u mhux mill-awtorità ċentrali tista' tikkostitwixxi għajnuna meta jkunu sodisfatti
l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 87(1) KE (ara s-sentenza ta' l-14 ta' Ottubru 1987, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni,
248/84, Ġabra p. 4013, punt 17).
56     Minn dak li ntqal jirriżulta li, sabiex tiġi evalwata s-selettività tal-miżura in kwistjoni, għandu jiġi eżaminat jekk, fil-kuntest
ta' skema ġuridika partikolari, l-imsemmija miżura tikkostitwixxix vantaġġ għal ċerti impriżi meta mqabbla ma' oħrajn li jinsabu
f'sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli. Id-determinazzjoni tal-kuntest ta' referenza għandha importanza ikbar fil-każ
ta' miżuri fiskali għaliex l-eżistenza nfisha ta' vantaġġ tista' tiġi stabbilita biss billi tiġi mqabbla ma' tassazzjoni msejħa
"normali". Ir-rata ta' tassazzjoni normali hija r-rata fis-seħħ fiż-żona ġeografika li tikkostitwixxi l-kuntest ta' referenza.
57     F'dan ir-rigward, il-kuntest ta' referenza m'għandux neċessarjament jiġi definit fil-limiti tat-territorju ta' l-Istat Membru
kkonċernat, b'mod li miżura li tagħti vantaġġ f'parti biss tat-territorju nazzjonali mhijiex, minħabba dan il-fatt biss, selettiva
fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE.
58     Ma jistax jiġi eskluż li entità infrastatali għandha status fid-dritt u fil-fatt li jagħmilha suffiċjentement awtonoma fil-konfront
tal-gvern ċentrali ta' Stat Membru sabiex, permezz tal-miżuri li hija tadotta, tkun din l-entità, u mhux il-gvern ċentrali,
li jkollha rwol fundamentali fid-definizzjoni ta' l-ambjent politiku u ekonomiku li fih joperaw l-impriżi. F'każ bħal dan,
huwa t-territorju li fuqu l-entità infrastatali, awtriċi tal-miżura, teżerċita l-kompetenza tagħha u mhux it-territorju nazzjonali
fit-totalità tiegħu li jikkostitwixxi l-kuntest rilevanti sabiex jiġi vverifikat jekk miżura adottata minn tali entità tiffavorixxix
ċerti impriżi meta mqabbla ma' oħrajn li jinsabu f'sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli, fid-dawl ta' l-għan imfittex
mill-miżura jew mill-iskema ġuridika kkonċernata.
59     L-argumentazzjoni tal-Kummissjoni, li tali analiżi tmur kontra l-ittra tat-Trattat u kontra ġurisprudenza stabbilita sewwa
f'dan il-qasam, ma tistax tintlaqa'.
60     Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-fatt li programm ta' għajnuna jkun ġie adottat minn awtorità lokali
ma jipprekludix l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(1) KE, ladarba l-kundizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu huma sodisfatti
(ara, f'dan is-sens, is-sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, punt 17). Barra minn hekk, kif enfasizzat
il-Kummissjoni fil-punt 26 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, it-test innifsu tat-Trattat, li, fl-Artikolu 87(3)(a) u (ċ)
tiegħu, jikkwalifika bħala għajnuna mill-Istat li tista' tiġi ddikjarata bħala kompatibbli l-miżuri intiżi "biex [j]ippromwov[u]
l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjun", jindika li vantaġġi li huma ta' portata limitata għal parti mit-territorju ta' l-Istat suġġett
għad-dixxiplina ta' l-għajnuna jistgħu jikkostitwixxu vantaġġi selettivi. Madankollu, minn dan ma jistax jiġi konkluż li miżura
hija selettiva, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, għar-raġuni waħdanija li hija tapplika biss f'żona ġeografika limitata ta'
Stat Membru.
61     Lanqas ma jista' jiġi konkluż mis-sentenza tad-19 ta' Settembru 2000, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C-156/98, Ġabra p. I-6857),
li miżura li l-benefiċċju tagħha huwa riżervat għall-impriżi li jinsabu f'ċerti reġjuni hija, minħabba dan il-fatt biss, selettiva.
Fil-punt 23 ta' din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-fatt li tnaqqis fiskali jiffavorixxi ċerti impriżi li
jinsabu fil-Länder il-ġodda u f'Berlin tal-Punent ineħħilu n-natura tiegħu ta' miżura ġenerali ta' politika fiskali jew ekonomika.
Iżda l-miżura ta' tnaqqis fiskali in kwistjoni kienet ġiet adottata mil-leġiżlatur nazzjonali u kienet tapplika għal parti
biss mill-impriżi stabbiliti f'ċerti reġjuni tal-Ġermanja, jiġifieri dawk li jħaddmu mhux iktar minn 250 impjegat u li l-uffiċċju
reġistrat u l-maniġment tagħhom jinsabu fil-Länder il-ġodda jew fil-Berlin tal-Punent, b'deroga mill-iskema nazzjonali li
għall-bqija hija uniformi.
62     Sabiex tiġi evalwata s-selettività ta' miżura adottata minn entità infrastatali u li hija intiża, bħall-miżura in kwistjoni,
sabiex tiffissa, f'parti biss mit-territorju ta' Stat Membru, rata ta' tassazzjoni mnaqqsa meta mqabbla mar-rata fis-seħħ
fil-bqija ta' l-imsemmi Stat Membru, għandu jiġi eżaminat, kif ġie spjegat fil-punt 58 ta' din is-sentenza, jekk l-imsemmija
miżura ġietx adottata minn din l-entità fl-eżerċizzju ta' poteri suffiċjentement awtonomi mis-setgħa ċentrali u, jekk ikun
il-każ, għandu jiġi vverifikat jekk hija tapplikax effettivament għall-impriżi kollha stabbiliti jew għall-prodotti kollha
li huma manifatturati fit-territorju li jaqa' taħt il-kompetenza ta' din l-entità.
63     L-Avukat Ġenerali identifika, fil-punti 50
et seq.
tal-konklużjonijiet tiegħu, b'mod partikolari tliet sitwazzjonijiet li fihom tista' tqum il-kwistjoni tal-kwalifikazzjoni
bħala għajnuna mill-Istat ta' miżura intiża sabiex tistabbilixxi, għal żona ġeografikament limitata, rati ta' tassazzjoni
mnaqqsa meta mqabbla mar-rati fis-seħħ fuq il-livell nazzjonali.
64     Fis-sitwazzjoni kkunsidrata fl-ewwel lok, il-gvern ċentrali jiddeċiedi unilateralment li japplika f'żona ġeografika partikolari
rata ta' tassazzjoni iktar baxxa mir-rata applikabbli fuq il-livell nazzjonali. It-tieni sitwazzjoni tikkorrispondi għal mudell
ta' tqassim tal-kompetenzi fiskali li fih l-awtoritajiet lokali kollha ta' l-istess livell (reġjuni, komuni jew oħrajn) ikollhom
is-setgħa li jiddeċiedu liberament, fil-limitu tal-kompetenzi li huma mogħtija lilhom, ir-rati tat-taxxa applikabbli fit-territorju
li jaqa' taħt il-kompetenza tagħhom. Il-Kummissjoni ammettiet, bħalma għamlu l-Gvernijiet tal-Portugall u tar-Renju Unit,
li miżura adottata minn awtorità lokali f'din it-tieni sitwazzjoni mhijiex selettiva, għaliex mhux possibbli li jiġi stabbilit
livell ta' tassazzjoni normali, li jista' jikkostitwixxi l-parametru ta' referenza.
65     Fis-sitwazzjoni msemmija fit-tielet lok, awtorità reġjonali jew lokali tadotta, fl-eżerċizzju ta' poteri suffiċjentement awtonomi
mis-setgħa ċentrali, rata ta' tassazzjoni li hija inqas mir-rata nazzjonali u li hija applikabbli biss għall-impriżi preżenti
fit-territorju li jaqa' taħt il-kompetenza tagħha.
66     F'din is-sitwazzjoni ta' l-aħħar, il-kuntest ġuridiku rilevanti sabiex tiġi evalwata s-selettività ta' miżura fiskali jista'
jiġi ristrett għaż-żona ġeografika kkonċernata fil-każ meta l-entità infrastatali, b'mod partikolari minħabba l-istatus tagħha
u s-setgħat tagħha, għandha rwol fundamentali fid-definizzjoni ta' l-ambjent politiku u ekonomiku li fih joperaw l-impriżi
preżenti fit-territorju li jaqa' taħt il-kompetenza tagħha.
67     Sabiex deċiżjoni meħuda f'ċirkustanzi simili tista' titqies bħala waħda li ġiet adottata fl-eżerċizzju ta' poteri suffiċjentement
awtonomi, jeħtieġ l-ewwel nett, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħu, li din id-deċiżjoni
tkun ittieħdet minn awtorità reġjonali jew lokali li għandha, fuq il-livell kostituzzjonali, status politiku u amministrattiv
distint minn dak tal-gvern ċentrali. It-tieni nett, hija għandha tkun ġiet adottata mingħajr ma l-gvern ċentrali seta' jintervjeni
direttament fir-rigward tal-kontenut tagħha. Fl-aħħar nett, il-konsegwenzi finanzjarji ta' tnaqqis tar-rata ta' tassazzjoni
nazzjonali applikabbli għall-impriżi preżenti fir-reġjun m'għandhomx jiġu kkumpensati permezz ta' għajnuna jew sussidji minn
reġjuni oħra jew mill-gvern ċentrali.
68     Minn dak li ntqal jirriżulta li awtonomija politika u fiskali fil-konfront tal-gvern ċentrali li hija suffiċjenti f'dak li
jirrigwarda l-applikazzjoni tar-regoli Komunitarji dwar l-għajnuna mill-Istat tippresupponi, kif sostna l-Gvern tar-Renju
Unit, li l-entità infrastatali jkollha mhux biss il-kompetenza sabiex tadotta, fit-territorju li jaqa' taħt il-kompetenza
tagħha, miżuri ta' tnaqqis tar-rata ta' tassazzjoni indipendentement minn kull kunsiderazzjoni marbuta ma' l-aġir ta' l-Istat
ċentrali, iżda li hija tassumi, barra minn hekk, il-konsegwenzi politiki u finanzjarji ta' tali miżura.
69     Minħabba li l-Gvern Portugiż jikkontesta l-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tas-selettività tal-miżuri ta' tnaqqis fiskali in
kwistjoni, għandu jiġi eżaminat jekk dawn il-miżuri, li huma vantaġġjużi għall-impriżi suġġetti għat-taxxa fir-reġjun ta'
l-Azores, jissodisfawx il-kundizzjonijiet imsemmija fil-punti 67 u 68 ta' din is-sentenza.
70     F'dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, skond il-Kostituzzjoni tar-Repubblika Portugiża, l-Azores jikkostitwixxu reġjun
awtonomu mogħni bi status politiko-amministrattiv u b'korpi ta' gvern tiegħu stess, li għandhom is-setgħa li jeżerċitaw il-kompetenzi
fiskali tagħhom u li jadattaw it-tassazzjoni nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi reġjonali, skond il-Liġi Nru 13/98
u d-Digriet Nru 2/99/A.
71     Rigward l-awtonomija mill-aspett ekonomiku, il-Gvern Portugiż, b'risposta għall-argumentazzjoni tal-Kummissjoni rigward in-nuqqas
ta' awtonomija tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores minħabba l-eżistenza ta' trasferimenti finanzjarji kumpensatorji li ġejjin
mill-Istat ċentrali, limita ruħu li josserva li l-Kummissjoni ma ġabet l-ebda prova tal-fondatezza ta' din l-argumentazzjoni,
mingħajr madankollu ma pprova huwa stess li r-Reġjun awtonomu ta' l-Azores ma jirċievi ebda finanzjament mill-Istat sabiex
jagħmel tajjeb għat-tnaqqis tad-dħul fiskali li jirriżulta eventwalment mit-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni.
72     F'dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, skond l-Artikolu 5(1) tal-Liġi Nru 13/98 u fil-kuntest ta' l-adattament tas-sistema
fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi reġjonali, il-prinċipju kostituzzjonali ta' solidarjetà nazzjonali ġie speċifikat
fis-sens li l-Istat ċentrali jipparteċipa, flimkien ma' l-awtoritajiet tar-reġjuni awtonomi, fil-kompitu ta' żvilupp ekonomiku,
fir-rettifika ta' l-inugwaljanzi li ġejjin mill-insularità u fl-għaqda ekonomika u soċjali mal-bqija tat-territorju nazzjonali.
73     Skond l-Artikolu 32 ta' l-imsemmija liġi, l-applikazzjoni ta' dan il-prinċipju jieħu l-forma ta' dmir, impost kemm fuq l-awtoritajiet
ċentrali kif ukoll fuq dawk reġjonali, li jippromwovu r-rettifika ta' l-inugwaljanzi li ġejjin mill-insularità billi jitnaqqsu
l-pressjonijiet fiskali reġjonali, kif ukoll ta' obbligu li jiġi assigurat livell adegwat ta' servizzi pubbliċi u ta' attivitajiet
privati.
74     Kif jammetti l-Gvern Portugiż, huwa bħala korollarju ta' din l-istruttura kostituzzjonali u leġiżlattiva li d-Digriet Nru
2/99/A wettaq adattament tas-sistema fiskali nazzjonali għall-karatteristiċi speċifiċi reġjonali.
75     Jekk it-tnaqqis tad-dħul fiskali li jirriżulta eventwalment, għar-reġjun ta' l-Azores, mit-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni
in kwistjoni jista' jaffettwa t-twettiq ta' l-għan, rrikonoxxut mill-Gvern Portugiż, li jiġu rettifikati l-inugwaljanzi fil-qasam
ta' żvilupp ekonomiku, dan huwa f'kull każ ikkumpensat permezz ta' mekkaniżmu ta' finanzjament amministrat fuq il-livell ċentrali.
F'dan il-każ, dan il-finanzjament huwa espressament previst fl-Artikolu 5(2) tal-Liġi Nru 13/98 fil-forma ta' trasferimenti
tal-baġit.
76     Minn dan isegwi li ż-żewġ aspetti tal-politika fiskali tal-gvern reġjonali, jiġifieri, minn naħa, id-deċiżjoni li tittaffa
l-pressjoni fiskali reġjonali billi jeżerċita s-setgħa tiegħu ta' tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul, u min-naħa l-oħra,
it-twettiq tal-kompitu tiegħu li jiġu rettifikati l-inugwaljanzi li ġejjin mill-insularità, huma marbuta b'mod inseparabbli
u jiddependu, mill-aspett finanzjarju, mit-trasferimenti tal-baġit amministrati mill-gvern ċentrali.
77     F'dan il-kuntest, għandu jiġi konkluż li d-deċiżjoni tal-Gvern tar-Reġjun awtonomu ta' l-Azores li jeżerċita s-setgħa tiegħu
ta' tnaqqis tar-rati tat-taxxa fuq id-dħul, sabiex l-operaturi ekonomiċi tar-reġjun ikunu jistgħu jegħlbu d-diffikultajiet
strutturali li ġejjin mill-fatt li jinsabu f'reġjun insulari u ultra periferiku, ma ġietx adottata b'osservazzjoni tal-kundizzjonijiet
kollha msemmija fil-punti 67 u 68 ta' din is-sentenza.
78     Konsegwentement, il-kuntest ġuridiku rilevanti sabiex tiġi evalwata s-selettività tal-miżuri fiskali in kwistjoni ma jistax
jiġi definit esklużivament fil-limiti ġeografiċi tar-reġjun ta' l-Azores. Dawn il-miżuri għandhom jiġu evalwati b'referenza
għat-territorju Portugiż kollu, li fil-kuntest tiegħu huma jidhru bħala selettivi.
79     Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni qieset ġustament, fid-deċiżjoni kkontestata, li t-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in
kwistjoni jikkostitwixxi miżuri selettivi u mhux miżuri ta' natura ġenerali.
80     Skond il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 52 ta' din is-sentenza, għandu għaldaqstant jiġi vverifikat jekk il-miżuri fiskali
in kwistjoni jistgħux jiġu ġġustifikati min-natura jew mill-iskema ġenerali fiskali Portugiża, ħaġa li għandha tiġi ppruvata
mill-Istat Membru kkonċernat.
81     Miżura li tidderoga mill-applikazzjoni tas-sistema fiskali ġenerali tista' tiġi ġġustifikata min-natura u mill-iskema ġenerali
tas-sistema fiskali jekk l-Istat Membru kkonċernat jista' jipprova li din il-miżura tirriżulta direttament mill-prinċipji
bażiċi jew ta' gwida tas-sistema fiskali tiegħu. F'dan ir-rigward, għandha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, l-għanijiet assenjati
għal skema fiskali partikolari u li huma esterni għaliha u, min-naħa l-oħra, il-mekkaniżmi inerenti fis-sistema fiskali nfisha
li huma neċessarji għat-twettiq ta' tali għanijiet.
82     Issa, miżuri bħal dawk in kwistjoni, li japplikaw għall-operaturi ekonomiċi kollha mingħajr distinzjoni skond is-sitwazzjoni
finanzjarja tagħhom, ma jistgħux jitqiesu li josservaw il-kapaċità ta' kontribuzzjoni f'loġika ta' ridistribuzzjoni. Għalkemm
huwa minnu li l-iżvantaġġi marbuta ma' l-insularità ta' l-Azores jistgħu, bħala regola, jiġu mġarrba mill-operaturi ekonomiċi
kollha indipendentement mis-sitwazzjoni finanzjarja tagħhom, is-sempliċi fatt li l-iskema fiskali reġjonali hija maħsuba b'mod
li tassigura r-rettifika ta' tali inugwaljanzi ma jippermettix li l-vantaġġi fiskali kollha mogħtija mill-awtoritajiet tar-Reġjun
awtonomu in kwistjoni jitqiesu ġġustifikati min-natura u mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali nazzjonali. Il-fatt li jittieħdu
passi fuq il-bażi ta' politika ta' żvilupp reġjonali jew ta' koeżjoni soċjali mhux biżżejjed sabiex miżura adottata fil-kuntest
ta' din il-politika titqies ġġustifikata b'dan il-fatt biss.
83     Konsegwentement, il-Gvern Portugiż ma ppruvax li l-adozzjoni tal-miżuri in kwistjoni mir-Reġjun awtonomu ta' l-Azores kienet
neċessarja għat-tħaddim u għall-effikaċja tas-sistema fiskali ġenerali. Huwa limita ruħu għal affermazzjoni ġenerali f'dan
is-sens mingħajr ma ġab provi preċiżi sabiex isostnuha. Għaldaqstant huwa ma ppruvax li l-miżuri in kwistjoni huma ġġustifikati
min-natura jew mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali Portugiża.
84     Konsegwentement, il-Kummissjoni qieset ġustament, fid-deċiżjoni kkontestata, li d-divrenzjar fil-qasam ta' spejjeż li jirriżultaw
mit-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni in kwistjoni mhuwiex iġġustifikat min-natura jew mill-iskema ġenerali tas-sistema fiskali
Portugiża.
85     Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-ewwel motiv tar-rikors għandu jiġi miċħud.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq insuffiċjenza ta' motivazzjoni rigward l-eżistenza ta' preġudizzju għall-kummerċ intrakomunitarju
u ta' restrizzjonijiet sinjifikattivi tal-kompetizzjoni
L-argumenti tal-partijiet
86     Bit-tieni motiv tiegħu, il-Gvern Portugiż isostni, essenzjalment, li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ma tissodisfax
l-eżiġenzi ta' l-Artikolu 253 KE inkwantu l-imsemmija deċiżjoni ma tispeċifikax u ma tiġġustifikax l-impatt fuq il-kummerċ
bejn l-Istati Membri tat-tnaqqis ta' rata ta' tassazzjoni in kwistjoni, u lanqas l-effett sinjifikattiv tad-distorsjoni tal-kompetizzjoni
li jirriżulta minn dawn il-miżuri.
87     Il-Kummissjoni tikkontesta din l-allegazzjoni billi tibbaża ruħha, b'mod partikolari, fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
li tgħid li, fir-rigward ta' skema ta' għajnuna ta' portata ġenerali, huwa biżżejjed li jiġi indikat li, almenu fil-każ ta'
ċerti benefiċjarji, il-miżura taffettwa l-kummerċ, peress li l-Kummissjoni mhijiex obbligata tidħol iktar fid-dettall f'dan
ir-rigward fid-deċiżjonijiet tagħha (is-sentenza tas-7 ta' Marzu 2002, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-310/99, Ġabra p. I-2289).
F'dan il-każ, it-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni japplika għall-operaturi ekonomiċi kollha suġġetti għat-taxxa fir-reġjun
ta' l-Azores. Ladarba almenu xi wħud mill-impriżi kkonċernati jeżerċitaw attività li hija s-suġġett ta' kummerċ bejn l-Istati
Membri u hija suġġetta għall-kompetizzjoni Komunitarja, id-deċiżjoni hija mmotivata suffiċjentement.
Il-kunsiderazzjonijet tal-Qorti tal-Ġustizzja
88     Skond ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adattata għan-natura ta' l-att
in kwistjoni u għandha turi, b'mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament ta' l-istituzzjoni li tkun adottat dan l-att, b'mod li
jippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti Komunitarja tagħmel
l-istħarriġ tagħha. Mhuwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha ta' fatt u ta' dritt rilevanti, peress
li l-kwistjoni jekk il-motivazzjoni ta' att tissodisfax l-eżiġenzi ta' l-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss fir-rigward
tal-kliem tagħha, iżda wkoll fir-rigward tal-kuntest tagħha u tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat
(ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tad-29 ta' Frar 1996, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, C-56/93, Ġabra p. I-723, punt 86,
tal-15 ta' Mejju 1997, Siemens vs Il-Kummissjoni, C-278/95 P, Ġabra p. I-2507, punt 17, u tal-15 ta' Lulju 2004, Spanja vs
Il-Kummissjoni, C-501/00, Ġabra p. I-6717, punt 73).
89     Applikat għall-kwalifikazzjoni ta' miżura bħala għajnuna, dan il-prinċipju jeżiġi li jiġu indikati r-raġunijiet li għalihom
il-Kummissjoni tqis li l-miżura in kwistjoni taqa' taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(1) KE. F'dan ir-rigward,
anki fil-każijet fejn jirriżulta miċ-ċirkustanzi li fihom ingħatat l-għajnuna li hija ta' natura li taffettwa l-kummerċ bejn
l-Istati Membri u li toħloq distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni, il-Kummissjoni għandha almenu ssemmi
dawn iċ-ċirkustanzi fil-motivi tad-deċiżjoni tagħha (is-sentenzi tas-7 ta' Ġunju 1988, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni, 57/86,
Ġabra p. 2855, punt 15, ta' l-24 ta' Ottubru 1996, Il-Ġermanja
et
vs Il-Kummissjoni, C-329/93, C-62/95 u C-63/95, Ġabra p. I-5151, punt 52, u tad-19 ta' Settembru 2000, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar 'il fuq, punt 98).
90     F'dan il-każ, biżżejjed jiġi osservat, f'dan ir-rigward, li d-deċiżjoni kkontestata tindika biċ-ċar u tapplika għall-każ in
kwistjoni l-kriterji li miżura għandha tissodisfa sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
91     Rigward l-evalwazzjoni, mill-Kummissjoni, ta' l-effetti ta' l-għajnuna fuq il-kummerċ intrakomunitarju, għandu jiġi kkonstatat
li d-deċiżjoni kkontestata, fil-punt 24 tal-motivi tagħha, u kif imfakkra fil-punt 19 ta' din is-sentenza, tiddeduċi loġikament
mill-karatteristiċi tas-sistema in kwistjoni kif ukoll mill-portata ġenerali tat-tnaqqis tar-rata ta' tassazzjoni li timplika
din is-sistema, peress li dan it-tnaqqis japplika għas-setturi ekonomiċi kollha ta' l-Azores, li almenu parti mill-impriżi
kkonċernati jeżerċitaw attività ekonomika li hija s-suġġett ta' tali kummerċ u li, għaldaqstant, il-kummerċ bejn l-Istati
Membri jista' jiġi affettwat.
92     Minn dak li ntqal jirriżulta li t-tieni motiv invokat mill-gvern Portugiż, relattiv għal insuffiċjenza ta' motivazzjoni, għandu
jiġi miċħud.

Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq żball manifest ta' evalwazzjoni fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE
L-argumenti tal-partijiet
93     Permezz tat-tielet motiv tiegħu, il-Gvern Portugiż jakkuża lill-Kummissjoni li għamlet żball manifest ta' evalwazzjoni fl-applikazzjoni
ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE billi eskludiet mill-benefiċċju tad-deroga prevista minn din id-dispożizzjoni t-tnaqqis tar-rati
ta' tassazzjoni in kwistjoni inkwantu huwa japplika għall-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet finanzjarji jew attivitajiet
tat-tip "servizzi intragrupp " u billi qieset li huwa inkompatibbli mas-suq komuni fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata.
94     Issa, skond il-Gvern Portugiż, minn naħa, attivitajiet tat-tip "servizzi intragrupp" ma jeżistux fis-sistema legali Portugiża
u, min-naħa l-oħra, l-impriżi li joperaw fis-settur finanzjarju għandhom imnejn ibatu l-istess spejjeż addizzjonali li jirriżultaw
min-natura ultra periferika u mill-insularità tar-reġjun ta' l-Azores, bħal dawk li ġew identifikati, għal setturi oħra ta'
l-ekonomija, minn studju mwettaq mis-Centre for European Policy Studies u ppreżentat fit-3 ta' Novembru 1999 fil-kuntest ta'
proċedura dwar għajnuna mill-Istat rigward ir-Reġjun awtonomu ta' Madejra. Dan l-istudju kellu l-għan li jiddetermina l-implikazzjonijiet
ta' l-Artikolu 299(2) KE f'dak li jirrigwarda r-reġjuni awtonomi ta' Madejra u ta' l-Azores.
95     Il-Kummissjoni tikkontesta l-allegazzjoni li hija għamlet żball manifest ta' evalwazzjoni u tfakkar, fl-ewwel lok, li hija
għandha, f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta' l-għajnuna, setgħa diskrezzjonali wiesgħa li l-eżerċizzju
tagħha jimplika evalwazzjonijiet ta' natura ekonomika u soċjali.
96     Il-Kummissjoni ssostni, fit-tieni lok, li l-istudju tas-Centre for European Policy Studies, li fuqu jistrieħ il-Gvern Portugiż,
mhux rilevanti sabiex tiġi evalwata l-kompatibbiltà tat-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni applikabbli għall-impriżi li joperaw
fis-settur finanzjarju. Dan l-istudju jelenka l-ispejjeż marbuta mas-sitwazzjoni ultraperiferika tar-reġjun ikkonċernat, mingħajr
ma jikkwantifika l-impatt ta' l-ispejjeż addizzjonali fuq id-diversi setturi ekonomiċi. Madankollu, għalkemm jista' jiġi raġonevolment
ammess li l-impriżi kollha li jinsabu fir-reġjun ta' l-Azores jiltaqgħu ma' l-istess diffikultajiet strutturali permanenti,
li jirriżultaw min-natura insulari ta' l-arċipelagu ta' l-Azores u mid-distanza tiegħu miċ-ċentri ekonomiċi kontinentali,
minn dan ma jirriżultax li l-impatt ta' tali diffikultajiet fuq l-ispejjeż addizzjonali ta' l-eżerċizzju ta' l-attività ekonomika
huwa identiku fis-setturi kollha.
97     Skond il-Kummissjoni, fid-dawl tal-mobbiltà kbira tas-servizzi offruti, is-servizz finanzjarju jinsab f'sitwazzjoni differenti
mis-setturi ekonomiċi l-oħra ta' l-Azores. Għal din ir-raġuni, sa mill-bidu tal-proċedura, il-Kummissjoni stiednet ripetutament
lill-awtoritajiet Portugiżi sabiex jipprovdulha l-provi li juru li l-vantaġġi mogħtija lis-settur finanzjarju kienu ġġustifikati.
Il-Kummissjoni ssostni li, fin-nuqqas ta' tali provi partikolari, hija ma setgħetx, fuq il-bażi tad-dokumentazzjoni pprovduta
mill-awtoritajiet Portugiżi, tqis it-tnaqqis fiskali applikabbli għall-impriżi attivi f'dan is-settur bħala għajnuna kompatibbli
mas-suq komuni skond id-deroga ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE.
98     Il-Kummissjoni tfakkar ukoll li, jekk Stat Membru ma jipprovdilhiex l-informazzjoni mitluba jew jipprovdilha biss informazzjoni
parzjali, il-legalità tad-deċiżjoni tagħha għandha tiġi evalwata skond l-elementi ta' informazzjoni li hija kellha għad-dispożizzjoni
tagħha fil-mument meta hija ħadet din id-deċiżjoni (is-sentenza tat-13 ta' Ġunju 2002, L-Olanda vs Il-Kummissjoni, C-382/99,
Ġabra p. I-5163, punt 49). Dan il-prinċipju għandu jiġi applikat b'mod aktar rigoruż f'dan il-każ billi l-awtoritajiet Portugiżi
ġew mitluba diversi drabi u billi l-oneru tal-prova li l-vantaġġi mogħtija kienu ġġustifikati huwa fuq l-Istat Membru skond
il-punt 4.16.2 tal-linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
99     Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li, għall-finijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 87(3) KE, il-Kummissjoni għandha
setgħa diskrezzjonali wiesgħa, li l-eżerċizzju tagħha jinvolvi evalwazzjonijiet ta' natura ekonomika u soċjali li għandhom
isiru fil-kuntest Komunitarju. Meta l-Qorti tal-Ġustizzja tistħarreġ il-legalità ta' l-eżerċizzju ta' din il-libertà, hija
ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta' l-awtur tad-deċiżjoni, iżda għandha tillimita ruħha li teżamina
jekk din l-evalwazzjoni ta' l-aħħar hijiex vvizzjata minn żball manifest jew minn abbuż ta' poter (ara, b'mod partikolari,
is-sentenzi tas-7 ta' Marzu 2002, L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, punti 45 u 46; tat-12 ta' Diċembru 2002,
Franza vs il-Kummissjoni, C-456/00, Ġabra p. I-11949, punt 41 u tal-15 ta' Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata
iktar 'il fuq, punt 135).
100   Il-linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali jipprojbixxu l-għajnuna reġjonali li għandha l-iskop li tnaqqas l-ispejjeż
kurrenti ta' impriża, jiġifieri l-għajnuna għat-tħaddim. Madankollu, skond il-punt 4.16.2 ta' dawn il-linji ta' gwida, fir-reġjuni
ultra periferiċi li jibbenefikaw mid-derogi ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE, għajnuna għat-tħaddim tista' tiġi awtorizzata sakemm
hija intiża sabiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż addizzjonali ta' l-eżerċizzju ta' l-attività ekonomika dovuti għall-fatturi
identifikati fl-Artikolu 299(2) KE li l-permanenza u l-kumbinazzjoni tagħhom ifixklu serjament l-iżvilupp ta' dawn ir-reġjuni.
101   Dan il-punt jispeċifika li huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu jikkalkola l-ammont ta' dawn l-ispejjeż addizzjonali u
li għandu jipprova r-rabta li teżisti ma' l-imsemmija fatturi. Għajuna bħal din għandha tkun iġġustifikata skond il-kontribuzzjoni
tagħha għall-iżvilupp reġjonali u skond in-natura tagħha, u l-livell tagħha għandu jkun proporzjonali għall-ispejjeż addizzjonali
li hija tfittex li tikkumpensa.
102   Għandu jiġi osservat li, meta jsostni li l-miżuri in kwistjoni jissodisfaw il-kriterji previsti mill-imsemmija linji ta' gwida
mhux biss f'dak li jikkonċerna s-setturi ta' attività ekonomika differenti mis-settur tas-servizzi finanzjarji, kif tammetti
l-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, iżda wkoll rigward l-imsemmi settur, il-Gvern Portugiż ma jikkontestax it-termini
tal-linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali. Dan il-Gvern jikkontesta biss il-mod li bih il-Kummissjoni applikat
dawn ta' l-aħħar għas-settur finanzjarju tar-reġjun ta' l-Azores. Huwa jqis, fil-fatt, li huwa wera li l-impriżi li jeżerċitaw
attivitajiet finanzjarji jkollhom jiffaċċjaw l-istess spejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-ispeċifiċità ġeografika tar-reġjun
in kwistjoni bħal kull impriża oħra li hija stabbilita hemmhekk.
103   Kif ġie mfakkar fil-punt 101 ta' din is-sentenza, skond il-linji ta' gwida dwar għajnuna nazzjonali reġjonali, huwa l-Istat
Membru li jkun ta għajnuna li għandu jikkalkula l-ammont tagħha u jipprova li din hija ġġustifikata skond il-kontribuzzjoni
tagħha għall-iżvilupp reġjonali u li l-livell tal-vantaġġi hekk mogħtija huwa proporzjonali għall-ispejjeż addizzjonali li
huma jfittxu li jikkumpensaw. Issa, jirriżulta mill-proċess u mill-punt 18 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata li l-awtoritajiet
Portugiżi ma kinux f'pożizzjoni li jipprovdu tali provi rigward is-settur finanzjarju.
104   Minkejja li huwa minnu li d-deċiżjoni kkontestata ma tispeċifikax ir-raġuni li għaliha l-Kummissjoni kienet qieset neċessarju
li jkollha elementi ta' prova kkwantifikati f'dak li jirrigwarda s-settur finanzjarju, minn dan ma jistax jiġi dedott li din
l-istituzzjoni marret lil hinn mil-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħha.
105   Għaldaqstant, meta ddikjarat inkompatibbli mas-suq komuni l-parti ta' l-iskema ta' għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni
kkontestata safejn hija tapplika għall-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet finanzjarji, il-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest
ta' evalwazzjoni.
106   Barra minn hekk, hemm lok li jingħad, rigward l-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet tat-tip "servizzi intragrupp", li b'risposta
għall-argument ta' l-awtortajiet Portugiżi li tali attivitajiet attwalment ma jeżistux fis-sistema legali Portugiża, il-Kummissjoni
kkonstatat, fil-punt 42 tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li, għal raġunijiet ta' trasparenza u ta' ċertezza legali, fil-każ
meta dawn l-attivitajiet fil-prattika jkunu jistgħu jiġu eżerċitati fil-kuntest tas-servizzi pprovduti prinċipalment lill-impriżi
ta' grupp, it-tnaqqis tar-rati ta' tassazzjoni applikabbli għall-impriżi li jeżerċitaw tali attivitajiet għandu, bħalma huwa
l-każ f'dak li jikkonċerna l-impriżi attivi fis-settur finanzjarju, ikun
de jure
eskluż mill-benefiċċju tad-deroga taħt l-Artikolu 87(3)(a) KE. Il-Kummissjoni tqis fil-fatt li, billi l-effetti tagħhom fuq
id-deċiżjoni dwar fejn jiġu stabbiliti l-impriżi ta' grupp kif ukoll l-effetti esterni tagħhom fuq l-ekonomija lokali huma
dgħajfa, tali attivitajiet ma jikkontribwixxux biżżejjed għall-iżvilupp reġjonali sabiex il-miżuri in kwistjoni, safejn japplikaw
għal dawn l-attivitajiet, ikunu jistgħu jiġu ddikjarati kompatibbli mas-suq komuni skond l-Artikolu 87(3)(a) KE jew skond
derogi oħra previsti mit-Trattat, għar-raġunijiet diġà indikati rigward is-settur finanzjarju u indipendentement mill-kwistjoni
jekk tali attivitajiet jeżistux f'mument partikolari fis-sistema legali Portugiża. Fin-nuqqas ta' argumentazzjoni żviluppata
mill-Gvern Portugiż kontra dawn l-affermazzjonijiet, ma ġiex ippruvat li ġie mwettaq żball manifest ta' evalwazzjoni f'dak
li jirrigwarda tali impriżi.
107   Għaldaqstant, it-tielet motiv tar-rikors, ibbażat fuq ksur ta' l-Artikolu 87(3)(a) KE, għandu jiġi miċħud.
108   Peress illi ebda wieħed mill-motivi mqajma mir-Repubblika Portugiża ma jista' jiġi milqugħ, ir-rikors għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
109   Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress li r-Repubblika Portugiża tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 69(4) ta' l-istess Regoli, l-Istati Membri intervenjenti fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż
rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta' u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Ir-Repubblika Portugiża hija ordnata tbati l-ispejjeż.
3)
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq u r-Renju ta' Spanja għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.