CELEX: 62006TJ0405
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq Komunitarju tat-travi
Deċiżjoni li tikkonstata ksur fl-Artikolu 65 KEFA, wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA, fuq il-bażi tar-Regolament (KE) Nru 1/2003
Kompetenza tal-Kummissjoni
Imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur
Preskrizzjoni
Drittijiet tad-difiża

Il-kuntest ġuridiku
Dispożizzjonijiet tat-Trattat KEFA
Skont l-Artikolu 65 KEFA:
“1.   Huma pprojbiti l-ftehim kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi u l-prattiki miftehma kollha li, direttament jew indirettament, jista’ jkollhom bħala effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni, u b’mod partikolari dawk li jinvolvu:
a)
l-iffissar tal-prezzijiet;
b)
ir-restrizzjoni jew il-kontroll tal-produzzjoni, tal-iżvilupp tekniku jew tal-investimenti;
ċ)
it-tqassim tas-swieq, tal-prodotti, tal-klijenti jew tal-sorsi ta’ provvista.
[…]
4.   Il-ftehim jew deċiżjonijiet ipprojbiti mill-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu jkunu awtomatikament nulli u ma jistgħux jiġu invokati quddiem ebda qorti tal-Istati Membri.
Il-Kummissjoni għandha kompetenza esklużiva, bla ħsara għad-dritt li tittieħed azzjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, biex tiddeċiedi jekk l-imsemmija ftehim jew deċiżjonijiet humiex konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu.
5.   Fuq l-impriżi li jkunu kkonkludew ftehim li huwa null
ipso jure
, jew li jkunu applikaw jew ippruvaw japplikaw, permezz ta’ arbitraġġ, penali, bojkott jew b’xi mezz ieħor, ftehim jew deċiżjoni li huma null
ipso jure
jew ftehim li l-approvazzjoni tiegħu tkun ġiet irrifjutata jew revokata, jew li jkunu kisbu awtorizzazzjoni permezz ta’ informazzjoni li jkunu jafu li hija falza jew qarrieqa, jew li jwettqu prattiki li jmorru kontra d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1, il-Kummissjoni tista’ timponi multi jew pagamenti ta’ penalità li ma jistgħux jeċċedu d-doppju tad-dħul mill-bejgħ magħmul fuq il-prodotti li kienu s-suġġett tal-ftehim, tad-deċiżjoni jew tal-prattika li jmorru kontra d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu, bla ħsara jekk dan l-għan jikkonsisti fir-restrizzjoni, fil-produzzjoni, l-iżvilupp tekniku jew tal-investimenti, dan il-massimu jista’ jiżdied sa 10% tad-dħul mill-bejgħ annwali tal-impriżi inkwistjoni, fir-rigward tal-multa, u ta’ 20% tad-dħul mill-bejgħ ta’ kuljum, fir-rigward tal-pagamenti ta’ penalità perjodiċi.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont l-Artikolu 97 KEFA, it-Trattat KEFA skada fit-23 ta’ Lulju 2002.
Id-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE
Skont l-Artikolu 305(1) KE:
“Id-disposizzjonijiet ta’ dan it-Trattat m’għandhomx jolqtu l-dawk tat-Trattat li stabilixxa il-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar, b’mod partikolari għal dak li għandu x’jaqsam mad-drittijiet u l-obbligi ta’ l-Istati Membri, is-setgħat ta’ l-istituzzjonijiet ta’ dik il-Komunità, u r-regoli stipulati minn dak it-Trattat għall-funzjonament tas-suq komuni tal-faħam u ta’ l-azzar.”
Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ċerti aspetti tat-trattament tal-każijiet ta’ kompetizzjoni li jirriżultaw mill-iskadenza tat-Trattat KEFA
Fit-18 ta’ Ġunju 2002, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar ċerti aspetti tat-trattament tal-każijiet ta’ kompetizzjoni li jirriżultaw mill-iskadenza tat-Trattat KEFA (
ĠU C 152, p. 5
, iktar ’il quddiem il-“komunikazzjoni tat-”).
Fil-punt 2 tal-komunikazzjoni tat-18 ta’ Ġunju 2002, huwa enfasizzat li l-għan ta’ din tal-aħħar huwa:
“—
li tiġbor fil-qosor, għall-operaturi ekonomiċi u għall-Istati Membri, sa fejn huma kkonċernati bit-Trattat KEFA u d-dritt sekondarju tiegħu, l-aktar tibdiliet importanti fid-dritt sostantiv u proċedurali li jirriżultaw mit-tranżizzjoni lejn is-sistema tat-Trattat KE […],
—
li tispjega kif il-Kummissjoni beħsiebha ssolvi l-problemi speċifiċi li jirriżultaw mit-tranżizzjoni mis-sistema KEFA għas-sistema KE fil-qasam tal-akkordji u tal-abbużi ta’ pożizzjoni dominanti […], tal-kontroll tal-konċentrazzjonijiet […] u tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat […]”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-punt 31 tal-komunikazzjoni tat-18 ta’ Ġunju 2002, li jinsab fit-taqsima relatata għall-problemi speċifiċi li jirriżultaw mit-tranżizzjoni mis-sistema KEFA għas-sistema KE, jipprovdi kif ġej:
“Jekk, meta tapplika r-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni għall-ftehim, il-Kummissjoni tikkonstata ksur f’qasam li jaqa’ taħt it-Trattat KEFA, id-dritt sostantiv applikabbli huwa, indipendentement mid-data ta’ applikazzjoni, dak fis-seħħ fil-mument tal-fatti li jikkostitwixxu l-ksur. F’kull każ, fuq livell proċedurali, id-dritt applikabbli wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA ser ikun id-dritt KE […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Ir-Regolament (KE) Nru 1/2003
Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 Diċembru 2002 fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), “[g]ħal għan li jiġu applikati l-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] tat-Trattat, il-Kummissjoni għandha ikollha s-setgħa prevista min dan ir-Regolament”
Skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003:
“Fejn il-Kummissjoni, taggixxi fuq ilment jew fuq l-inizjattiva proprja tagħha, issib li hemm ksur ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew ta’ l-Artikolu 82 [KE] tat-Trattat, tista’ b’deċiżjoni tirrikjedi l-impriża u l-assoċjazzjoni tal-impriża konċernata li itemm dan il-ksur […] Jekk il-Kummissjoni għandha interessi leġittimi li tagħmel hekk, hija tista issib li kien hemm xi ksur li sar fil-passat.”
Skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni tista’, permezz ta’ deċiżjoni timponi multi fuq l-impriża u l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi meta, jew b’intenzjoni jew b’negliġenza jiksru d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 81 KE jew l-Artikolu 82 KE.
Dispożizzjonijiet dwar il-preskrizzjoni fir-rigward tal-prosekuzzjonijiet
Skont l-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Nru 715/78/KEFA tas-6 ta’ April 1978, dwar il-perijodi ta’ preskrizzjoni fir-rigward tal-prosekuzzjonijiet u tal-infurzar ta’ sanzjonijiet skont it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u tal-Azzar (
ĠU L 94, p. 22
), u tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1/2003, is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni hija suġġetta, bħala prinċipju, għal terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin.
Skont l-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tal-Artikolu 25(2) tar-Regolament Nru 1/2003, it-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri mill-ġurnata li fiha jkun sar il-ksur. Madankollu, fil-każ li l-ksur ikun kontinwu jew ripetut, il-preskrizzjoni tibda tiddekorri mill-ġurnata meta l-ksur ikun intemm.
Skont l-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003, kull att tal-Kummissjoni intiż għall-investigazzjoni jew għall-prosekuzzjoni tal-ksur jinterrompi l-preskrizzjoni. L-interruzzjoni tal-preskrizzjoni tapplika b’effett mid-data li fiha l-att jiġi nnotifikat lil, mill-inqas waħda, mill-impriżi li tkun ipparteċipat fil-ksur. Atti li jinterrompu l-preskrizzjoni jinkludu b’mod partikolari dawn li ġejjin:
—
it-talbiet bil-miktub għal informazzjoni mill-Kummissjoni, kif ukoll id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jeħtieġu l-informazzjoni mitluba;
—
awtorizzazzjoni bil-miktub għal spezzjoni jew stħarriġ maħruġa lill-uffiċjali tal-Kummissjoni kif ukoll id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jordnaw li jisr stħarriġ;
—
il-bidu tal-proċeduri mill-Kummissjoni;
—
notifika tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni.
Skont l-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tal-Artikolu 25(4) tar-Regolament Nru 1/2003, l-interuzzjoni tal-preskrizzjoni tapplika fir-rigward tal-impriżi kollha li pparteċipaw fil-ksur.
Skont l-Artikolu 2(3) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003, il-preskrizzjoni terġa’ tibda tiddekorri mill-ġdid wara kull interruzzjoni. Madankollu, il-perjodu tal-preskrizzjoni jagħlaq mal-aħħar ġurnata li jkun ugwali għad-doppju tal-perijodu tal-preskrizzjoni jkun għadda mingħajr ma l-Kummissjoni ma tkun imponiet xi multa jew pagamenti ta’ pieni perjodiċi. Dak il-perjodu għandu jiġi mtawwal mal-perjodu li fih il-preskrizzjoni tkun sospiża
Skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(6) tar-Regolament Nru 1/2003, il-limitu tal-preskrizzjoni applikabbli għall-prosekuzzjoni ser jiġi sospiż sakemm id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun is-suġġett ta’ proċeduri pendenti quddiem il-qorti Komunitarja.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fi żmien il-fatti li wasslu għal din il-kawża, ARBED SA kienet attiva fil-manifattura ta’ prodotti tal-azzar. Minn dak iż-żmien ’l hawn, ARBED SA bidlet l-isem tal-kumpannija tagħha sabiex imbagħad issir Arcelor Luxembourg SA, sussegwentement ArcelorMittal Luxembourg SA (iktar ’il quddiem “ARBED”).
Fl-istess żmien, TradeARBED SA, ikkostitwita bħala sussidjarja b’100% ta’ ARBED, kellha bħala attività d-distribuzzjoni tal-prodotti tal-azzar immanifatturati minn ARBED. Minn dak iż-żmien ’l hawn, TradeARBED SA bidlet l-isem tal-kumpannija tagħha sabiex suċċessivament saret Arcelor International SA, imbagħad ArcelorMittal International SA (iktar ’il quddiem “TradeARBED”).
ProfilARBED SA ġiet ikkostitwita fis-27 ta’ Novembru 1992, bħala sussidjarja b’100% ta’ ARBED, sabiex minn din id-data twettaq l-attivitajiet ekonomiċi u industrijali ta’ ARBED fis-settur tat-travi. Minn dak iż-żmien ’l hawn, ProfilARBED SA bidlet l-isem tal-kumpannija tagħha sabiex suċċessivament issir Arcelor Profil Luxembourg SA, imbagħad ArcelorMittal Belval & Differdange SA (iktar ’il quddiem “ProfilARBED”).
Fl-1991, il-Kummissjoni, abbażi ta’ deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 47 KEFA, wettqet xi investigazzjonijiet fl-uffiċċji ta’ diversi impriżi, fosthom TradeARBED. Fis-6 ta’ Mejju 1992, hija bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lill-impriżi kkonċernati, fosthom TradeARBED, iżda mhux lil ARBED. TradeARBED ħadet ukoll sehem f’seduta li saret bejn il- u l-.
Permezz tad-Deċiżjoni 94/215/KEFA, tas-16 ta’ Frar 1994, dwar proċedura skont l-Artikolu 65 [KEFA] dwar ftehim u prattiki miftehma li jimplikaw produtturi Ewropej ta’ travi (
ĠU L 116, p. 1
, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni inizjali”), il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni ta’ 17-il impriża Ewropea involuta fl-industrija tal-azzar, fosthom TradeARBED, għal numru ta’ ftehim, ta’ deċiżjonijiet u ta’ prattiki miftehma ta’ ffissar tal-prezzijiet, ta’ tqassim tas-swieq u ta’ skambju ta’ informazzjoni kunfidenzjali dwar is-suq Komunitarju tat-travi, bi ksur tal-Artikolu 65(1) KEFA, u imponiet multi lil 14-il impriża f’dan is-settur, fosthom ARBED (ECU 11200000), għal ksur imwettaq bejn l- u l-.
Skont il-premessa 322 tad-deċiżjoni inizjali:
“TradeARBED biss ħadet sehem fid-diversi ftehim u prattiki, iżda TradeARBED hija kumpannija ta’ bejgħ li tiddistribwixxi b’mod partikolari t-travi b’kummissjoni għall-kumpannija parent tagħha ARBED. TradeARBED tirċievi perċentwali żgħira mill-prezz ta’ bejgħ għas-servizzi tagħha. Sabiex tiżgura li jkun hemm trattament ugwali, din id-deċiżjoni hija indirizzata lil ARBED, il-kumpannija li tipproduċi travi tal-grupp ARBED, u d-dħul mill-bejgħ tal-prodotti inkwistjoni huwa dak ta’ ARBED, u mhux ta’ TradeARBED.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
B’sentenza tal-11 ta’ Marzu 1999, ARBED vs Il-Kummissjoni (
T-137/94, Ġabra p. II-303
), il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet parti kbira mir-rikors għal annullament ippreżentat minn ARBED kontra d-deċiżjoni inizjali, filwaqt li naqqset l-ammont tal-multa mogħtija lilha mill-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni għal EUR 10000000.
B’sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, ARBED vs Il-Kummissjoni (C-176/99 P, Ġabra p. I-10687), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat din is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza kif ukoll id-deċiżjoni inizjali, sa fejn din kienet tikkonċerna lil ARBED. Skont il-punti 21 sa 24 ta’ din is-sentenza:
“21.
Fir-rigward tal-importanza tagħha, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha tippreċiża b’mod ċar liema hija l-persuna ġuridika suġġetta għall-multi u li se tkun indirizzata minnha (ara s-sentenza tas-16 ta’ Marzu 2000, Compagnie maritime belge transports
et
vs Il-Kummissjoni, C-395/96 P u C-396/96 P, Ġabra p. I-1365, punti 143 u 146).
22.
Huwa paċifiku li, f’dan il-każ, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma ppreċiżatx li setgħu jiġu imposti xi multi fuq [ARBED]. Barra minn hekk, kif osservat il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 101 tas-sentenza kkontestata, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma kinitx indirizzata lil [ARBED] u minħabba f’hekk id-dritt tagħha ta’ aċċess għall-proċess ġie miċħud.
23.
Filwaqt li huwa paċifiku li [ARBED] kienet taf dwar id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata lis-sussidjarja tagħha TradeARBED u dwar il-proċedimenti kontra din tal-aħħar, ma jistax jiġi dedott minn dan l-element li d-drittijiet tad-difiża ta’ [ARBED] ma ġewx miksura. Fil-fatt, dubju, li dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġdida indirizzata lil [ARBED] b’mod regolari biss setgħet tneħħi, baqa’ sa tmiem il-proċedura amministrattiva fir-rigward tal-persuna ġuridika li lilha kellhom jingħataw jiġu imposti l-multi.
24.
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li, fil-punt 102 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza b’mod żbaljat ikkonkludiet miċ-ċirkustanzi tal-każ li n-nuqqas ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata lil [ARBED] ma kienx tali li jwassal għall-annullament, sa fejn jikkonċerna lilha, tad-deċiżjoni kontenzjuża minħabba ksur tad-drittijiet tad-difiża.”
Wara dan l-annullament, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda’ proċedura ġdida li tikkonċerna l-aġir antikompetittiv li kien is-suġġett tad-deċiżjoni inizjali. Fit-8 ta’ Marzu 2006, hija indirizzat lil ARBED, lil TradeARBED u lil ProfilARBED (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, ir-“rikorrenti”) dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fejn informathom dwar l-intenzjoni tagħha li tadotta deċiżjoni li tqishom bħala responsabbli
in solidum
għall-ksur inkwistjoni. Ir-rikorrenti wieġbu din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fl-.
Id-deċiżjoni kkontestata
Fit-8 ta’ Novembru 2006, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2006) 5342 finali, dwar proċedura skont l-Artikolu 65 [KEFA] li tikkonċerna ftehim u prattiki miftehma li jimplikaw produtturi Ewropej tat-travi (Każ COMP/F/38.907 — Travi tal-azzar) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li sommarju tagħha huwa ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tat- (
ĠU C 235, p. 4
).
Il-preambolu tad-deċiżjoni kkontestata jgħid kif ġej:
“wara li rat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar, u b’mod partikolari l-Artikolu 65 tiegħu,
wara li rat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
wara li rat ir-Regolament [Nru 1/2003], u b’mod partikolari l-Artikoli 7(1) u 23(2) tiegħu,
[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Fir-rigward tal-konsegwenzi legali tal-iskadenza tat-Trattat KEFA, fit-23 ta’ Lulju 2002, il-Kummissjoni indikat, fil-premessa 292 tad-deċiżjoni kkontestata, li din l-iskadenza ma kinitx tagħti lok għal tmiem il-kompetenza tagħha li tippenalizza l-ksur tar-regoli dwar il-kompetizzjoni fis-setturi kkonċernati minn dan it-Trattat. Fil-premessi 293 sa 295 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ġġustifikat din l-affermazzjoni permezz taċ-ċirkostanza li t-Trattat KEFA u t-Trattat KE kienu jappartjenu għal sistema legali unika, ibbażata fuq it-Trattati li jistabbilixxu l-Unjoni Ewropea u d-diversi Komunitajiet. Hija rreferiet, b’mod partikolari għall-Opinjoni 1/91 tal-Qorti tal-Ġustizzja tal- (Ġabra p. I-6079, punt 21) kif ukoll għall-Artikolu 305(1) KE, liema dispożizzjoni tistabbilixxi “rabta
ta’ lex generalis/lex specialis
” [traduzzjoni mhux uffiċjali] bejn it-Trattati KE u KEFA. Hija osservat ukoll li, minn meta skada t-Trattat KEFA, is-setturi li kienu jaqgħu taħt dan it-Trattat kienu suġġetti għar-regoli tat-Trattat KE.
Fir-rigward tal-kompetenza tagħha, sabiex tapplika r-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat KEFA wara l-iskadenza tiegħu, għal ksur imwettaq qabel din id-data, b’mod partikolari fiċ-ċirkostanzi tal-każ, il-Kummissjoni rreferiet, fil-Premessi 297 u 298 tad-deċiżjoni kkontestata, għall-punt 31 tal-komunikazzjoni tat-18 ta’ Ġunju 2002, sabiex tenfasizza li kellha ssir distinzjoni, f’dan ir-rigward, bejn ir-regoli proċedurali u r-regoli sostantivi. Hija kompliet, fil-Premessi 299 sa 301 tad-deċiżjoni kkontestata:
“299.
Qabel kollox, fir-rigward tal-kwistjonijiet ta’ proċedura, jirriżulta minn prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju hekk kif ikkunsidrat mill-komunikazzjoni [tat-18 ta’ Ġunju 2002] u rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-[sentenzi tat-, Salumi
et
, 212/80 sa 217/80, Ġabra p. 2735, punt 9, u tas-, CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni,
C-121/91 u C-122/91, Ġabra p. I-3873
, punt 22], li r-regoli proċedurali applikabbli huma dawk fis-seħħ meta l-miżura inkwistjoni ġiet adottata. Barra minn hekk, dan il-prinċipju jirrikjedi li r-regoli proċedurali tat-Trattat KE attwalment fis-seħħ għandhom japplikaw wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA. Id-[deċiżjoni kkontestata] għaldaqstant ġiet adottata skont ir-regoli proċedurali tat-Trattat KE, b’mod partikolari r-Regolament [Nru 1/2003]. L-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi […] li l-Kummissjoni hija kompetenti għall-konstatazzjoni ta’ ksur min-naħa tal-impriżi tar-regoli tal-kompetizzjoni. L-Artikolu 23(2) ta’ dan ir-regolament jippermettilha li timponi sanzjonijiet meta tikkonstata dan il-ksur.
300.
Fir-rigward tal-kompetenza tal-Kummissjoni li tadotta din id-deċiżjoni, din il-kompetenza tirriżulta mis-suċċessjoni, ġewwa s-sistema legali unika, tal-Artikolu 81 KE, bħala
lex generalis
, għall-Artikolu 65 [KEFA], bħala
lex specialis
, meta dan l-aħħar Trattat ikun skada. Fid-dawl tal-ekwivalenza sostanzjali ta’ dawn ir-regoli materjali ġewwa l-limitu ġudizzjarju stabbilit mill-kriterju tal-effett fuq il-kummerċ bejn Stati Membri previst fl-Artikolu 81 KE u tal-identità tal-korp, jiġifieri l-Kummissjoni, kompetenti għall-applikazzjoni ta’ dawn iż-żewġ regoli fl-ambitu taż-żewġ Trattati rispettivi […], is-suċċessjoni tad-dispożizzjonijiet timplika li l-Kummissjoni hija wkoll kompetenti, skont l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament [Nru 1/2003], biex tibda’ proċedura skont l-Artikolu 65 [KEFA], sabiex tikkonstata ksur ta’ dan l-artikolu, biex ittemm il-ksur hekk ikkonstatat u biex timponi multa sabiex tippenalizza dan il-ksur.
301.
Sussegwentement, fir-rigward tar-regoli sostantivi, huwa prinċipju ġenerali tad-dritt, hekk kif ikkunsidrat mill-komunikazzjoni [tat-18 ta’ Ġunju 2002] u rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja [is-sentenzi Salumi
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 9, u CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22], li d-dritt sostantiv applikabbli jibqa’ dak fis-seħħ meta seħħ il-ksur, tkun liema tkun id-data ta’ applikazzjoni, fil-limitu tal-prinċipju
lex mitior
rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-[sentenza tat-, Berlusconi
et
,
C-387/02, C-391/02 u C-403/02, Ġabra p. I-3565
, punt 69], fl-ipoteżi fejn dan huwa applikabbli għall-proċeduri ta’ impożizzjoni ta’ multi amministrattivi għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Fil-premessi 302 sa 304 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni esponiet ir-raġunijiet li għalihom hija kienet ikkunsidrat, f’dan il-każ, li l-applikazzjoni tal-Artikolu 65 KEFA kienet konformi mal-prinċipju
lex mitior
.
Fl-aħħar nett, fil-premessi 305 u 306 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti mressqa mir-rikorrenti, fit-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, sabiex jikkontestaw il-kompetenza tagħha biex tadotta din id-deċiżjoni.
Fir-rigward tad-determinazzjoni tat-tliet persuni ġuridiċi li huma d-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, hekk kif identifikati fil-premessi 1 u 455, il-Kummissjoni esponiet dan li ġej, fil-premessa 2:
“Fost il-kumpanniji msemmija fil-premessa 1, [TradeARBED] ipparteċipat, bi ksur tal-Artikolu 65(1) [KEFA], f’numru ta’ ftehim u ta’ prattiki miftehma […] filwaqt li fir-rigward ta’ [ARBED] u [ProfilARBED] dawn jitqiesu li huma responsabbli
in solidum
ma’ [TradeARBED] għal dan il-ksur, sa fejn dawn il-kumpanniji jappartjenu kollha kemm huma għall-impriża li inizjalment kienet immexxija minn [ARBED] imbagħad minn Arcelor SA.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Barra minn hekk il-Kummissjoni fakkret, fil-premessa 453 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija kienet indirizzat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet “mhux biss lill-entità legali li kienet direttament ipparteċipat fil-ksur, jiġifieri [TradeARBED], iżda wkoll lil żewġ entitajiet legali li kienu jappartjenu għall-istess unità ekonomika, jiġifieri [ARBED] u [ProfilARBED] u li lilhom [seta’] jiġi attribwit l-aġir ta’ [TradeARBED]”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
B’mod iktar partikolari fir-rigward ta’ ARBED, il-Kummissjoni ġġustifikat l-imputabbiltà tal-ksur kif ġej, fil-premessi 458 u 460 sa 468 tad-deċiżjoni kkontestata:
“458.
Qabel kollox, għandu jiġi osservat li, minn meta seħħet il-konċentrazzjoni bejn [ARBED], Usinor u Aceralia fi ħdan il-grupp Arcelor fl-2001 […], il-grupp immexxi minn [ARBED] illum m’għadux jeżisti taħt il-forma li kellha meta seħħew il-fatti li qed jiġu allegati.
[…]
460.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja [sentenza tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni (C-286/98 P, Ġabra p. I-9925, punt 29)], meta kumpannija parent żżomm il-kapital kollu tas-sussidjarja tagħha, il-Kummissjoni għandha d-dritt li tqis li l-kumpannija parent effettivament eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha.
461.
Fir-rigward tal-kundizzjonijiet sostantivi li jiġġustifikaw din l-imputazzjoni ta’ responsabbiltà, għandu jiġi osservat qabel kollox li fid-dawl tal-projbizzjoni tal-Artikolu 81(1) [KE], dik tal-Artikolu 65(1) [KEFA] hija indirizzata b’mod partikolari lil ‘impriżi’. Għandu jingħad ukoll li jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza [ara s-sentenza tal-10 ta’ Marzu 1992, Shell vs Il-Kummissjoni, T-11/89, Ġabra p. II-757] li l-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 81 [KE] għandu jinfthiem bħala li jindika entità ekonomika li tikkonsisti f’organizzazzjoni unitarja ta’ elementi personali, materjali u immaterjali li fit-tul ikollha skop ekonomiku partikolari, liema organizzazzjoni tista’ tipparteċipa fit-twettiq ta’ ksur li jaqa’ taħt din id-dispożizzjoni (ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-, Hydrotherm, 170/83, Ġabra p. 2999, punt 11, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-, Viho vs Il-Kummissjoni, T-102/92, Ġabra p. II-17, punt 50, ikkonfermata mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-, Viho vs Il-Kummissjoni, C-73/95 P, Ġabra p. I-5457, punti 15 sa 18).
462.
F’dan il-każ, [TradeARBED] hija sussidjarja b’100% ta’ [ARBED]. Waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-137/94, l-avukat tar-rikorrenti ppreċiża li [TradeARBED] hija kumpannija ta’ bejgħ li tiddistribwixxi l-prodotti tal-industrija tal-azzar, u b’mod partikolari t-travi, prodotti minn [ARBED] […] Barra minn hekk, is-sede ta’ [ARBED] kien jinsab fl-istess indirizz bħal dak ta’ [TradeARBED], u ż-żewġ kumpanniji kellhom l-istess ċentrali telefonika u l-istess numru ta’ faks. L-avukat ta’ [TradeARBED] ippreżenta ruħu mingħajr distinzjoni bħala r-rappreżentant legali ta’ [ARBED] u ta’ [TradeARBED]. Żewġ rappreżentanti ta’ [ARBED] għenu lil [TradeARBED] fis-seduta amministrattiva li seħħet bejn il-11 u l-14 ta’ Jannar 1993 [sentenza tal- ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 96 u 97]. L-aġir ta’ [TradeARBED] fis-suq tat-travi kien għaldaqstant jiddependi fuq il-kumpannija parent tagħha, [ARBED]. Meta twettaq il-ksur, l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni ta’ travi tal-azzar, li huma l-prodott inkwistjoni f’din il-kawża, kienu jappartjenu lil [ARBED]. Għaldaqstant ma hemm l-ebda dubju li [ARBED] kienet teżerċita influwenza determinanti fuq [TradeARBED].
463.
Fit-tweġibiet rispettivi tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2006, il-persuni ġuridiċi li kienu d-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni jsostnu li l-Kummissjoni ma tippreżentax il-prova tal-parteċipazzjoni ta’ [ARBED], li tiġġustifika li din tal-aħħar tiġi ppenalizzata. Barra minn hekk, huma jikkunsidraw li l-penalizzazzjoni ta’ [TradeARBED] u ta’ [ARBED] f’din id-deċiżjoni twassal għall-formulazzjoni ta’ konklużjonijiet ‘totalment opposti u irrikonċiljabbli’ ma’ dawk li waslet għalihom il-Kummissjoni fid-[deċiżjoni inizjali].
464.
F’dan ir-rigward, jeħtieġ biss li jiġi mfakkar li s-sempliċi fatt li [TradeARBED] ipparteċipat b’mod dirett u konkret fil-ksur ma jeskludix ir-responsabbiltà tal-kumpannija parent tagħha li kienet teżerċita influwenza determinanti fuqha. Sussegwentement, għandu jiġi enfasizzat li l-Kummissjoni tikkonkludi f’din id-deċiżjoni li jekk [TradeARBED] biss ipparteċipat direttament f’dan il-ksur, xorta jibqa’ l-fatt li, bħal ma ġie diġà konkluż fid-[deċiżjoni inizjali], l-aġir ta’ [TradeARBED] jista’ jiġi attribwit lil [ARBED] minħabba l-influwenza determinanti li [ARBED] eżerċitat fuqha. Barra minn hekk, il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni f’din id-deċiżjoni bl-ebda mod ma huma opposti jew irrikonċiljabbli ma’ dawk tad-[deċiżjoni inizjali].
465.
Il-persuni ġuridiċi destinatarji ta’ din id-deċiżjoni jikkunsidraw barra minn hekk li l-Kummissjoni tikser il-prinċipju ta’ trattament ugwali jekk, sabiex tiddetermina r-responsabbiltà għall-ksur f’din id-deċiżjoni, hija kellha tissostiwixxi l-kriterju tal-parteċipazzjoni fil-ksur li hija użat fir-rigward tal-impriżi membri fl-akkordju ppenalizzat fid-[deċiżjoni inizjali] ma’ dak tal-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti mill-kumpannija parent.
466.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar qabel kollox li l-Kummissjoni ddikjarat, fil-Premessa 322 tad-[deċiżjoni inizjali] tagħha, li: ‘TradeARBED biss ħadet sehem fid-diversi ftehim u prattiki, iżda TradeARBED hija kumpannija ta’ bejgħ li tiddistribwixxi b’mod partikolari t-travi b’kummissjoni għall-kumpannija parent tagħha [ARBED]. TradeARBED tiġbor perċentwali żgħira mill-prezz tal-bejgħ għas-servizzi tagħha. Biex jiġi żgurat trattament ugwali, din id-deċiżjoni hija indirizzata lil [ARBED], il-kumpannija li tipproduċi t-travi li tappartjeni lill-grupp ARBED, u d-dħul mill-bejgħ tal-prodotti inkwistjoni huwa dak ta’ ARBED, u mhux ta’ TradeARBED’. Fir-rigward tal-impriżi l-oħra ppenalizzati fid-[deċiżjoni inizjali], il-Kummissjoni attribwiet ir-responsabbiltà skont il-kriterju li ġej: ‘fil-każ fejn iktar minn kumpannija waħda ta’ grupp tkun ħadet sehem fil-ksur deskritt iktar ’il fuq, huma l-impriżi ta’ produzzjoni li huma d-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni peress li huma dawn li għandhom l-iktar x’jibbenefikaw minn informazzjoni bil-quddiem/ fuq il-prezzijiet u l-volumi’ [deċiżjoni inizjali, Premessa 319].
467.
Skont ġurisprudenza stabbilita sew [sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1993, Ahlström Osakeyhtiö
et
vs Il-Kummissjoni (C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 u C-125/85 sa C-129/85, Ġabra p. I-1307), u tat-, Karlsson
et
(
C-292/97, Ġabra p. I-2737
, punt 39); is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni (
T-228/99 u T-233/99, Ġabra p. II-435
, punt 272), u tal-, Deutsche Bahn vs Il-Kummissjoni (
T-351/02, Ġabra p. II-1047
)], ‘il-prinċipju ta’ trattament ugwali jipprojbixxi li sitwazzjonijiet paragunabbli jiġu ttrattati b’mod differenti, b’mod li jwassal għal żvantaġġ għal ċerti operaturi meta mqabbla ma’ oħrajn, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat’.
468.
F’dan il-każ, ma hemm ebda dubju li huwa b’konformità mal-prinċipju ta’ trattament ugwali li l-Kummissjoni tapplika kriterju oġġettiv, jiġifieri l-kriterju ta’ produzzjoni mill-kumpanniji ta’ travi tal-azzar, sabiex jiġu ddeterminati l-impriżi li huma responsabbli għall-ksur. B’hekk jista’ jiġi enfasizzat
a contrario
li, jekk il-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tagħti l-multa biss skont il-kriterju tal-parteċipazzjoni diretta u għaldaqstant tikkalkola l-multa skont id-dħul mill-bejgħ ta’ [TradeARBED], li tiġbor biss perċentwali żgħira mill-prezz tal-bejgħ għas-servizzi tagħha bil-kontra tal-impriżi l-oħra ppenalizzati fid-[deċiżjoni inizjali] tagħha, hija għalhekk toħloq diskriminazzjoni kontra dawn tal-aħħar. L-impriżi destinatarji ta’ din id-deċiżjoni ma jistgħux għaldaqstant validament isostnu ksur ta’ trattament ugwali tal-impriżi ppenalizzati.”
B’mod iktar partikolari, fir-rigward ta’ ProfilARBED, il-Kummissjoni ġġustifikat ir-responsabbiltà għall-ksur kif ġej, fil-Premessi 470 sa 472 tad-deċiżjoni kkontestata:
“470.
[ProfilARBED] inħolqot f’Novembru 1992, bħala sussidjarja b’100% ta’ [ARBED], u l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni ta’ prodotti tawwalin tal-azzar bil-faħam, inklużi t-travi […] ġew ittrasferiti minn [ARBED] lil [ProfilARBED]. Konsegwentement, [ProfilARBED] kompliet l-attivitajiet industrijali u ekonomiċi ta’ [ARBED], li waqfet milli tipproduċi l-azzar bil-faħam wara dan it-trasferiment […]
471.
Sa fejn [ProfilARBED] hija s-suċċessur ekonomiku ta’ [ARBED] fir-rigward tal-attivitajiet industrijali u kummerċjali tagħha fil-qasam tat-travi, fi ħdan il-grupp immexxi minn [ARBED] (li sussegwentement sar il-grupp Arcelor), il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tibda proċeduri kontra [ProfilARBED] għar-responsabbiltà tagħha għall-ksur inwksitjoni f’din id-deċiżjoni.
472.
Fil-fatt, fil-kawża ‘Ciment’ [sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni (C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punti 354 sa 361)], il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet b’mod korrett qieset lil kumpannija bħala responsabbli mill-attivitajiet illegali ta’ kumpannija oħra, li kienet tappartjeni lill-istess grupp u li l-attivitajiet ekonomiċi tagħha fis-settur tas-siment kienu ġew ittrasferiti lill-ewwel kumpannija. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li t-tieni kumpannija baqgħet teżisti bħala persuna ġuridika wara t-trasferiment ma kienx jinvalida fix-xejn din il-konklużjoni. Skont is-sentenza mogħtija fil-kawża ‘Ciment‘, peress li [ProfilARBED] kienet il-kumpannija suċċessiva ta’ [ARBED] fl-attivitajiet industrijali u ekonomiċi ta’ din tal-aħħar fis-settur tal-produzzjoni ta’ travi, ir-responsabbiltà tal-ksur inkwistjoni f’din il-kawża tista’ tiġi attribwita lilha. Il-fatt li [ARBED] għadha teżisti bħala persuna ġuridika ma jinvalidax din il-konklużjoni. Barra minn hekk, kull konklużjoni oħra twassal sabiex tippermetti li jiġu evitati r-regoli tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, peress li impriżi jkunu b’hekk jistgħu jevitaw li jieħdu r-responsabbiltà għal ksur li huma jkunu wettqu billi jittrasferixxu l-attivitajiet kontenzjużi tagħhom lil kumpannija oħra tal-istess grupp. Huwa minħabba f’hekk li din id-deċiżjoni hija indirizzata wkoll lil [ProfilARBED].”
Fir-rigward tal-preskrizzjoni eventwali tas-setgħa tagħha li tiddeċiedi dwar il-multi, il-Kummissjoni tosserva dan li ġej, fil-Premessi 446 sa 452 tad-deċiżjoni kkontestata:
“446.
Sabiex jiġu ddeterminati r-regoli ta’ preskrizzjoni applikabbli għal din il-kawża fil-qasam tal-impożizzjoni ta’ multi, mhuwiex neċessarju li jiġi stabbilit jekk ir-regoli ta’ preskrizzjoni humiex proċedurali, f’liema każ ikunu applikabbli d-dispożizzjonijiet fil-qasam tar-Regolament [Nru 1/2003], jew jekk ir-regoli ta’ preskrizzjoni humiex sostantivi, f’liema każ id-dispożizzjonijiet tad-[Deċiżjoni Nru 715/78] ikunu applikabbli, sa fejn dawn ikunu essenzjalment identiċi […]
447.
[…] [I]l-Kummissjoni wettqet investigazzjonijiet fis-settur tat-travi tal-azzar fis-16, is-, u t-, data li fiha hija tqis li l-ksur intemm. Fis-, il-Kummissjoni indirizzat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil [TradeARBED]. Ittri li kienu jitolbu informazzjoni intbagħtu lil [TradeARBED] u lill-uffiċċju legali ta’ [ARBED] speċifikament fis- fejn [ARBED] intalbet sabiex tikkomunikalha l-ammonti ta’ bejgħ li għamlet [ARBED] fi ħdan il-KEFA minn Jannar sa Settembru 1993. Fis-, il-Kummissjoni adottat id-[deċiżjoni inizjali] billi imponiet multa lil [ARBED] minħabba l-parteċipazzjoni ta’ [TradeARBED] fil-ksur tal-Artikolu 65 tat-Trattat KEFA. Fit-, [ARBED] ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. Fil-, il-Qorti tal-Prim’Istanza tat is-sentenza tagħha fil-Kawża T-137/94, ARBED vs Il-Kummissjoni. Fil-, [ARBED] ippreżentat appell kontra din is-sentenza quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fl-, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza T-137/94. Fit-, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiftaħ proċeduri ġodda kontra l-aġir antikompetittiv li kien is-suġġett tad-[deċiżjoni inizjali] billi indirizzat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġdida lil [ARBED, lil TradeARBED u lil ProfilARBED] li wasslu għall-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni.
448.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-Kummissjoni tikkonstata li [ARBED] ma tistax tibbaża ruħha fuq il-preskrizzjoni sa fejn l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni ma saritx barra mit-terminu li fih il-Kummissjoni tista’ timponi multa skont id-dispożizzjonijiet imfakkra fil-Premessa 446. Fil-fatt, mingħajr ma jitqiesu l- investigazzjonijiet jew proċeduri indirizzati lil impriżi oħra, kemm l-ittri li kienu jitolbu informazzjoni mibgħuta lil [ARBED] fis-26 ta’ Novembru 1993 kif ukoll id-[deċiżjoni inizjali] jikkostitwixxu atti li jinterrompu l-preskrizzjoni fejn it-terminu ta’ preskrizzjoni jerġa’ jibda jiddekorri fir-rigward tal-kumpanniji kollha li jifformaw l-unità ekonomika mmexxija minn [ARBED]. Sussegwentement, it-terminu ta’ preskrizzjoni ġie sospiż, skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni [Nru 715/78], l-ewwel darba permezz tal-preżentata, fil-, ta’ rikors minn [ARBED] kontra d-[deċiżjoni inizjali] quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li tat is-sentenza tagħha fil-, imbagħad, it-tieni darba, permezz tal-preżentanta, fil-, ta’ appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li tat is-sentenza tagħha fl-. Wara din is-sospensjoni, il-preskrizzjoni ta’ ħames snin reġgħet ġiet interrotta meta l-Kummissjoni adottat id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fit-. Sussegwentement, għandu jiġi kkonstatat li din id-deċiżjoni ġiet adottata fit-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin li jiddekorri minn meta ntemm il-ksur fl-1990, liema terminu ġie sospiż matul l-għaxar snin ta’ proċeduri suċċessivament mibdija minn [ARBED] quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja. B’hekk, u bil-kontra ta’ dak li l-partijiet isostnu fit-tweġibiet rispettivi tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tat-, m’hemmx dubju li [ARBED] ma tistax tibbaża fuq il-preskrizzjoni fil-qasam tal-impożizzjoni ta’ multi.
449.
Barra minn hekk, ir-regoli fil-qasam tal-preskrizzjoni lanqas ma jostakolaw l-impożizzjoni ta’ multa lil [TradeARBED] sa fejn ir-rikorsi ppreżentati minn [ARBED] quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja kontra d-[deċiżjoni inizjali] issospendew ukoll it-terminu ta’ preskrizzjoni fir-rigward ta’ [TradeARBED]. F’dan il-każ l-aħħar att li jinterrompi l-preskrizzjoni fil-konfront ta’ [TradeARBED] huwa d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata fit-8 ta’ Marzu 2006, wara li t-terminu ta’ preskrizzjoni kien ġie sospiż matul il-proċeduri kollha mibdija minn [ARBED] quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja.
450.
Fil-fatt, hekk kif jipprovdu l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni [Nru 715/78] u l-Artikolu 25 tar-Regolament [Nru 1/2003], il-preskrizzjoni fil-qasam tal-proċeduri hija sospiża sakemm id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tkun is-suġġett ta’ proċedura pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
451.
Il-Kummissjoni tqis għaldaqstant li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni li tirriżulta mill-fatt li impriża tibda proċeduri quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja tapplika kemm lill-entità ġuridika li hija parti fil-kawża kif ukoll għall-entitajiet ġuridiċi l-oħra li jagħmlu parti mill-istess unità ekonomika, tkun liema tkun l-entità ġuridika li tkun tat bidu għal dawn il-proċeduri. F’dan ir-rigward, qabel kollox għandu jiġi osservat li l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni [Nru 715/78] ma jmurx kontra din l-interpretazzjoni. Sussegwentement, għandu jiġi enfasizzat li, li kieku kien mod ieħor, il-Kummissjoni ma tkunx f’pożizzjoni li tikkoreġi l-iżbalji proċedurali li hija tista’ twettaq minkejja d-dritt li tadotta deċiżjoni ġdida li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet espliċitament lilha fil-kawża PVC II. Fil-fatt, peress li d-[deċiżjoni inizjali] kienet is-suġġett ta’ rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, imbagħad quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni, skont il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, li tadotta deċiżjoni ġdida sabiex tippenalizza lil [TradeARBED] waqt li l-proċeduri mibdija minn [ARBED] kienu pendenti. Dan huwa tant evidenti li matul il-proċeduri [ARBED] ma kinitx kuntenta li tqajjem biss motivi proċedurali iżda qajmet ukoll motivi dwar il-mertu fir-rigward tal-parteċipazzjoni ta’ [TradeARBED] fil-ksur ilmentat. Għaldaqstant, ma hemmx dubju li [TradeARBED] ma tistax, għall-istess raġunijiet bħal [ARBED], tibbenefika mill-preskrizzjoni fil-qasam tal-impożizzjoni ta’ multi.
452.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li l-argumenti esposti fil-Premessi 449
et seq
li jikkonċernaw [ARBED] japplikaw bilfors għal [ProfilARBED], li hija s-suċċessur ekonomiku ta’ [ARBED].” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata:
“L-impriża komposta minn [ARBED, minn TradeARBED u minn ProfilARBED] ipparteċipat, bi ksur tal-Artikolu 65(1) [KEFA] f’serje ta’ ftehim u ta’ prattiki miftehma li kellhom bħala għan u bħala effett l-iffissar tal-prezzijiet, li jassenjaw kwoti u l-iskambju, fuq skala kbira, ta’ informazzjoni fis-suq Komunitarju tat-travi. Il-parteċipazzjoni tal-impriża hekk komposta f’dan il-ksur ġiet stabbilita mill-1 ta’ Lulju 1988 għas-.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Skont l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, “[m]ulta ta’ EUR 10 miljun għandha tiġi imposta fuq [ARBED, fuq TradeARBED u fuq ProfilARBED]
in solidum
għall-ksur imsemmi fl-Artikolu 1”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fis-27 ta’ Diċembru 2006, ir-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors fuq il-bażi, minn naħa, tal-Artikoli 33 KEFA u 36 KEFA u, min-naħa l-oħra, tal-Artikoli 229 KE u 230 KE.
Peress li kien hemm bidla fil-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti tal-Prim’Istanza, l-Imħallef Relatur ġie assenjat is-Seba’ Awla, li ġiet adita b’din il-kawża.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (Is-Seba’ Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza nstemgħu fis-seduta tal-5 ta’ Novembru 2008.
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
—
minn tal-inqas, tannulla l-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni, sa fejn timponi fuqhom sanzjoni pekunjarja fil-konfront tagħhom, jew tnaqqasha b’mod drastiku;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
Insostenn tat-talbiet tagħhom, ir-rikorrenti jinvokaw, essenzjalment, erba’ motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata u fuq abbuż ta’ setgħa. It-tieni motiv huwa bbażat fuq il-ksur tar-regoli dwar l-imputabbiltà tal-ksur, sa fejn id-deċiżjoni kkontestata tattribwixxi lil tliet kumpanniji msieħba r-responsabbiltà għall-aġir ta’ waħda minnhom, mingħajr ma ż-żewġ kumpanniji l-oħra jkunu pparteċipaw. It-tielet motiv huwa bbażat fuq il-ksur tar-regoli fil-qasam tal-preskrizzjoni. Ir-raba’ motiv, imqajjem sussidjarjament, huwa bbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża, sa fejn id-deċiżjoni kkontestata ġiet deċiża f’terminu eċċessiv.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata u ta’ abbuż ta’ poter
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jaqsmu l-motiv tagħhom f’żewġ partijiet.
Fil-kuntest tal-ewwel parti tal-motiv, huma jsostnu li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 97 KEFA u wettqet abbuż ta’ poter billi applikat l-Artikolu 65 KEFA wara d-data ta’ skadenza tat-Trattat KEFA. Fil-fehma tagħhom, fil-fatt, l-iskadenza ta’ dan it-Trattat, fit-23 ta’ Lulju 2002, neċessarjament wasslet għat-tmiem tal-kompetenza tal-Kummissjoni li tapplika din id-dispożizzjoni, bil-kontra ta’ dak li huwa sostnut fil-Premessa 292 tad-deċiżjoni kkontestata.
Iċ-ċirkustanza, invokata fil-Premessa 293 tad-deċiżjoni kkontestata, li t-Trattati KE u KEFA jagħmlu parti minn sistema legali unika, ibbażata fuq it-Trattati li jistabbilixxu l-Unjoni Ewropea u d-diversi Komunitajiet, hija mingħajr rilevanza f’dan ir-rigward. L-istituzzjonijiet għandhom, ċertament, l-obbligu li jiżviluppaw interpretazzjoni koerenti tad-diversi Trattati. Madankollu, dan ma jiġġustifika bl-ebda mod li l-Kummissjoni tiżgura “soppravvivenza” tat-Trattat KEFA ’l barra mit-terminu tiegħu, peress illi d-dispożizzjonijiet tat-Trattat ma jipprovdux dan. Ir-rikorrenti jinvokaw, b’mod partikolari, f’dan is-sens, l-Opinjoni 1/91 tal-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29.
Fil-kuntest tat-tieni parti tal-motiv, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret ir-Regolament Nru 1/2003 u wettqet abbuż ta’ poter billi bbażat il-kompetenza tagħha biex tagħti deċiżjoni tal-applikazzjoni tal-Artikolu 65 KEFA fuq regolament li jagħtiha biss setgħat għall-implementazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE.
Fir-rigward tar-regoli proċedurali applikabbli f’dan il-każ, ir-rikorrenti jikkritikaw, b’mod partikolari, l-affermazzjoni msemmija fil-Premessa 299 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jagħtu setgħat lill-Kummissjoni biex tikkonstata u tippenalizza “ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Bil-kontra, jirriżulta mill-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament li s-setgħat li dan jagħti lill-Kummissjoni jingħataw lilha biss sabiex hija tkun tista’ tikkonstata l-ksur fl-Artikoli 81 KE u 82 KE.
Ir-rikorrenti josservaw ukoll li r-Regolament Nru 1/2003 ġie adottat wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA. Billi dan ir-regolament ma jestendix il-kompetenzi tal-Kummissjoni għall-implementazzjoni tal-Artikolu 65 KEFA, il-Kunsill probabbilment ikkonkluda, ġustament fil-fehma tagħhom, li huwa ma kienx kompetenti sabiex itawwal it-terminu ta’ dan it-Trattat, peress li din il-prerogattiva tappartjeni esklużivament lill-awturi ta’ dan it-Trattat u mhux lill-istituzzjonijiet li nħolqu permezz tiegħu.
Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni ibbażat fuq il-komunikazzjoni tat-18 ta’ Ġunju 2002, ir-rikorrenti jenfasizzaw li mhuwiex biżżejjed li wieħed jirrepeti pożizzjoni ta’ prinċipju biex jiġġustifikaha.
Fir-replika tagħhom, ir-rikorrenti jżidu li, li kieku kellu jitqies li r-Regolament Nru 1/2003 jista’ jiġi interpretat li jinkludi wkoll il-proċeduri skont l-Artikolu 65 KEFA, dan ma jistax jagħti lok għal tibdil fil-portata tat-Trattat KEFA u, b’mod iktar partikolari, tal-Artikolu 97 tiegħu. Jirriżulta, fil-fatt, mill-ġerarkija tal-liġi li regolament tal-Kunsill ma jistax jemenda trattat. Barra minn hekk ukoll, l-Artikolu 95 KEFA ipprovda proċedura speċifika li għandha tiġi osservata fil-każ fejn emenda fit-Trattat KEFA titqies li hija neċessarja sabiex tkopri każijiet mhux previsti minnu.
Fir-rigward tar-regoli sostantivi, ir-rikorrenti jqisu li mhuwiex applikabbli, f’dan il-każ, il-prinċipju ġenerali ta’ dritt invokat fil-Premessa 301 tad-deċiżjoni kkontestata, li jgħid li d-dritt sostantiv applikabbli jibqa’ dak fis-seħħ fil-mument meta seħħ il-ksur, tkun liema tkun id-data tal-applikazzjoni tiegħu. Fil-fatt, f’dan il-każ dan ma jirrigwardax emenda ta’ test leġiżlattiv mill-awtur tiegħu, iżda inizjattiva meħuda mill-istituzzjoni inkarigata milli timplementa regola ta’ dritt u intiża sabiex ittawwal l-eżistenza ta’ din ir-regola lil hinn mid-data ta’ skadenza espressament stabilita mill-awtur tagħha. F’dan il-każ, it-Trattat KEFA skada fit-23 ta’ Lulju 2002, skont l-Artikolu 97 tiegħu, mingħajr ma l-awturi tiegħu ħadu miżuri intiżi sabiex uħud mid-dispożizzjonijiet tiegħu jinżammu fis-seħħ. Ikun liema jkun id-dispjaċir li din is-sitwazzjoni tista’ tikkawża lill-Kummissjoni, hija mhijiex awtorizzata li tissostitwixxi ruħha ma’ dawn l-awturi billi żżomm l-Artikolu 65 KEFA fis-seħħ.
Ir-rikorrenti jżidu, fir-replika tagħhom, li, jekk l-aġir li jippreċedi t-23 ta’ Lulju 2002 jibqa’ rregolat mit-Trattat KEFA, dan ifisser li huwa rregolat mid-dispożizzjonijiet kollha ta’ dan it-Trattat, u dan jinkludi l-Artikolu 97 tiegħu li jipprekludi kull applikazzjoni tiegħu wara din id-data.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti billi tiżviluppa argument analogu għal dak li jinsab fid-deċiżjoni kkontestata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Jeħtieġ li ż-żewġ partijiet tal-motiv jiġu eżaminati flimkien.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li t-Trattati Komunitarji waqqfu sistema legali unika (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni 1/91 tal-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Ġunju 1991, Stahlwerke Peine-Salzgitter vs Il-Kummissjoni, T-120/89, Ġabra p. II-279, punt 78), fil-kuntest ta’ liema, kif inhu indikat fl-Artikolu 305(1) KE, it-Trattat KEFA kien jikkostitwixxi sistema legali speċifika li tidderoga mir-regoli ta’ natura ġenerali stabbiliti mit-Trattat KE.
Skont l-Artikolu 97 tiegħu, it-Trattat KEFA skada fit-23 ta’ Lulju 2002. Konsegwentement, fl-, il-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema ġenerali li tirriżulta mit-Trattat KE ġie estiż għas-setturi li inizjalment kienu rregolati mit-Trattat KEFA.
Jekk is-suċċessjoni tal-kuntest ġuridiku tat-Trattat KE għal dik tat-Trattat KEFA wasslet, b’effett mill-24 ta’ Lulju 2002, għal tibdil tal-bażijiet legali, tal-proċeduri u tar-regoli sostantivi applikabbli għas-sitwazzjonijiet li qabel kienu rregolati mit-Trattat KEFA, din tidħol fil-kuntest tal-unità u tal-kontinwità tas-sistema legali Komunitarja u tal-għanijiet tagħha (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-, González y Díez vs Il-Kummissjoni, T-25/04, Ġabra p. II-3121, punt 55).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-introduzzjoni u ż-żamma ta’ sistema ta’ kompetizzjoni libera, li fi ħdanha l-kundizzjonijiet normali tal-kompetizzjoni huma żgurati, u li ġeneralment tagħti lok għar-regoli fil-qasam ta’ akkordji bejn l-impriżi, jikkostitwixxu wieħed mill-għanijiet essenzjali kemm tat-Trattat KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ġunju 2006, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, C-308/04 P, Ġabra p. I-5977, punt 31) kif ukoll tat-Trattat KEFA (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni 1/61 tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-, Ġabra p. 505, 519, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, T-141/94, Ġabra p. II-347, punti 265, 299 sa 304).
F’dan il-kuntest, minkejja li r-regoli tat-Trattati KEFA u KE li jirregolaw il-qasam tal-akkordji bejn l-impriżi għandhom sa ċertu punt ċerti differenzi, għandu jiġi enfasizzat li l-kunċetti tal-ftehim u tal-prattiki miftehma fis-sens tal-Artikolu 65(1) KEFA huma l-istess bħal dawk ta’ akkordji u ta’ prattiki miftehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE u li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet ġew interpretati bl-istess mod mill-qorti Komunitarja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 262 sa 272 u 277). B’hekk, it-tfittxija tal-għan ta’ kompetizzjoni mhux distorta fis-setturi li jaqgħu inizjalment taħt is-suq komuni tal-faħam u tal-azzar mhijiex interrotta minħabba l-iskadenza tat-Trattat KEFA, peress li dan l-għan huwa wkoll segwit fil-kuntest tat-Trattat KE, permezz tal-istess istituzzjoni, jiġifieri l-Kummissjoni, awtorità amministrattiva inkarigata mill-implementazzjoni u l-iżvilupp tal-politika dwar il-kompetizzjoni fl-interess ġenerali tal-Komunità (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza González y Díez vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 55).
Barra minn hekk, skont il-prinċipju komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri, li l-oriġini tagħhom imorru lura sad-dritt Ruman, hemm lok, fil-każ ta’ bidla fil-leġiżlazzjoni, li tiġi żgurata, ħlief fil-każ li jiġi espress mod ieħor mil-leġiżlatur, il-kontinwità tal-istrutturi legali (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Frar 1969, Klomp, 23/68, Ġabra p. 43, punt 13). Il-Qorti tal-Prim’Istanza tosserva li, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja applikat dan il-prinċipju meta kien hemm inkwistjoni bidla fid-dritt Komunitarju primarju, minħabba t-Trattat li jgħaqqad.
Il-kontinwità tas-sistema legali Komunitarja u tal-għanijiet tagħha li jmexxu t-tħaddim tagħha teżiġi għaldaqstant li, bħala suċċessur tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u tal-Azzar, u fil-kuntest proċedurali tagħha, il-Komunità Ewropea tiżgura, fir-rigward tas-sitwazzjonijiet li nħolqu taħt it-Trattat KEFA, ir-rispett tad-drittijiet u tal-obbligi li japplikaw
eo tempore
kemm fuq l-Istati Membri kif ukoll fuq l-individwi skont it-Trattat KEFA u r-regoli adottati għall-applikazzjoni tiegħu. Din il-ħtieġa hija neċessarja iktar u iktar sa fejn id-distorsjoni tal-kompetizzjoni, li tirriżulta min-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli fil-qasam tal-akkordji bejn impriżi x’aktarx testendi l-effetti tagħha
ratione temporis
wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA, taħt it-Trattat KE (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Lulju 2007, Lucchini, C-119/05, Ġabra p. I-6199, punt 41, u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza González y Díez vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56).
Jirriżulta minn dak li jippreċedi li, bil-kontra ta’ dak li ssostni r-rikorrenti, ir-Regolament Nru 1/2003 u, b’mod iktar partikolari, l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 23(2) tiegħu għandhom jiġu interpretati fis-sens li jippremettu lill-Kummissjoni tikkonstata u tippenalizza, wara t-23 ta’ Lulju 2002, l-akkordji bejn impriżi magħmula fis-setturi li jaqgħu
ratione materiae
u
ratione temporis
taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat KEFA (ara, b’analoġija, is-sentenza González y Díez vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 57), u dan minkejja li d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament iċċitati iktar ’il fuq ma jsemmux espressament l-Artikolu 65 KEFA.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-applikazzjoni tar-regoli tat-Trattat KE f’qasam inizjalment irregolat mit-Trattat KEFA għandha sseħħ fl-osservanza tal-prinċipji li jirregolaw l-applikazzjoni tal-liġi fiż-żmien stipulat. F’dan ir-rigward, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li għalkemm ir-regoli proċedurali huma ġeneralment ikkunsidrati li japplikaw għall-kawżi pendenti kollha meta dawn jidħlu fis-seħħ, dan ma japplikax għar-regoli sostantivi. Fil-fatt, dawn tal-aħħar għandhom jiġu interpretati, sabiex tiġi ggarantita l-osservanza tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, bħala li jirrigwardaw sitwazzjonijiet li nħolqu qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom biss sa fejn mill-kliem, mill-għanijiet jew mill-istruttura tagħhom jirriżulta b’mod ċar li t-tali effett għandu jiġi attribwit lilhom (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Salumi
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 9, u tal-10 ta’ Frar 1982, Bout, 21/81, Ġabra p. 381, punt 13; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-, Eyckeler & Malt vs Il-Kummissjoni, T-42/96, Ġabra p. II-401, punt 55).
Minn din il-perspettiva, fir-rigward tal-kwistjoni tad-dispożizzjonijiet materjali applikabbli għal sitwazzjoni legali li definittivament inkisbet qabel l-iskadenza tat-Trattat KEFA, il-kontinwità tas-sistema legali Komunitarja u l-ħtiġijiet li jikkonċernaw il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jimponu l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet materjali, adottati skont it-Trattat KEFA, għall-fatti li,
ratione materiae
u
ratione temporis
, jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom. Iċ-ċirkustanza li, minħabba l-fatt li t-Trattat KEFA skada, il-kuntest leġiżlattiv inkwistjoni ma jkunx iktar fis-seħħ meta ssir l-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni fattwali bl-ebda mod ma taffettwa din il-kunsiderazzjoni, peress illi din l-evalwazzjoni tirrigwarda sitwazzjoni legali definittivament miksuba fi żmien meta kienu applikabbli d-dispożizzjonijiet materjali adottati skont it-Trattat KEFA (sentenza González y Díez vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 59).
F’dan il-każ, id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata abbażi tal-Artikolu 7(1) u tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, wara proċedura li saret skont dan ir-regolament. Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw il-bażi legali u l-proċedura segwita sa ma ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata jaqgħu taħt ir-regoli proċedurali skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 65 iktar ’il fuq. Peress li d-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata wara l-iskadenza tat-Trattat KEFA, il-Kummissjoni ġustament applikat id-dispożizzjonijiet li kienu jinsabu fir-Regolament Nru 1/2003 (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza González y Díez vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60, u,
a contrario
, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-25 ta’ Ottubru 2007, SP
et
vs Il-Kummissjoni,
T-27/03, T-46/03, T-58/03, T-79/03, T-80/03, T-97/03 u T-98/03, Ġabra p. II-4331
).
Fir-rigward tar-regoli sostantivi, għandu jiġi osservat li d-deċiżjoni kkontestata tikkonċerna sitwazzjoni legali definittivament miksuba qabel l-iskadenza tat-Trattat KEFA, fejn il-perijodu tal-ksur kien mill-1 ta’ Lulju 1988 sas- (ara l-punt 140 iktar ’il quddiem). Fin-nuqqas ta’ kull effett retroattiv tad-dritt materjali tal-kompetizzjoni applikabbli mill-, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 65(1) KEFA jikkostitwixxi r-regola sostantiva applikabbli u effettivament applikata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, fejn għandu jitfakkar li preċiżament min-natura ta’
lex generalis
tat-Trattat KE fir-rigward tat-Trattat KEFA, imsemmija fl-Artikolu 305 KE, jirriżulta li s-sistema speċifika li toħroġ mit-Trattat KEFA u mir-regoli adottati għall-applikazzjoni tiegħu hija, abbażi tal-prinċipju
lex specialis derogat legi generali
, applikabbli biss għas-sitwazzjonijiet li seħħew qabel l-.
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet kollha li jippreċedu li ż-żewġ partijiet tal-ewwel motiv għandhom jiġu miċħuda.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tar-regoli dwar l-imputabbiltà tal-ksur
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jikkontestaw li r-responsabbiltà għall-ksur ikkonstatat fid-deċiżjoni kkontestata tista’ tiġi attribwita lil ARBED u lil ProfilARBED.
Fir-rigward ta’ ARBED, u bi tweġiba għall-Premessa 460 tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti jsostnu, b’referenza għall-punt 28 tas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li l-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma kkonfermat li kontroll ta’ 100% kien biżżejjed sabiex kumpannija parent tiġi kkunsidrata bħala responsabbli mill-aġir tas-sussidjarja tagħha. Hija ddeċidiet li, f’sitwazzjoni fejn il-kumpannija parent kienet aċċettat li tassumi r-responsabbiltà tal-aġir tas-sussidjarja tagħha matul il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni kellha d-dritt li tippreżumi li hija kienet responsabbli. Dan mhuwiex il-każ hawnhekk, peress li wara kollox il-Kummissjoni qatt ma informat lil ARBED, matul l-ewwel proċedura amministrattiva, dwar l-intenzjoni tagħha li tattribwilha r-responsabbiltà għall-aġir ta’ TradeARBED.
Ir-rikorrenti jżidu li, fil-kawża li tat lok għas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, il-Kummissjoni kienet adottat approċċ intiż sabiex id-deċiżjoni inkwistjoni tkun indirizzata lill-kumpannija parent meta kienu jeżistu provi preċiżi li jimplikawha fil-parteċipazzjoni tas-sussidjarja tagħha fl-akkordju [ara l-premessa 143 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 94/601/KE tat-13 ta’ Lulju 1994, dwar proċedura skont l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/C/33.833 — Kartunċin) (
ĠU L 243, p. 1
)]. Dan mhuwiex il-każ hawnhekk.
Peress li l-kundizzjonijiet partikolari identifikati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, ma ġewx sodisfatti f’dan il-każ, ir-rikorrenti jsostnu li l-prinċipji ġenerali ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tal-oneru tal-prova jirrikjedu li l-Kummissjoni turi li oġġezzjonijiet speċifiċi jistgħu jiġu indirizzati lil kull waħda mill-impriżi destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Huma jinvokaw, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-4 ta’ Lulju 2006, Hoek Loos vs Il-Kummissjoni (
T-304/02, Ġabra p. II-1887
, punt 118, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, f’dan il-każ, il-Kummissjoni kkonstatat, kemm fid-deċiżjoni kkontestata (Premessi 444 u 464) kif ukoll fid-deċiżjoni inizjali (Premessa 322), li TradeARBED biss kienet ħadet sehem fid-diversi ftehim u prattiki inkwistjoni.
Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-imputabbiltà tal-ksur imwettaq minn TradeARBED lil ARBED, minħabba s-sempliċi raġuni li din kienet kienet iżżomm 100% tal-kapital tas-sussidjarja tagħha, twassal f’dan il-każ għal diskriminazzjoni meta pparagunata ma’ impriżi oħra kkonċernati. Fil-fatt, bil-kontra ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni fil-Premessa 468 tad-deċiżjoni kkontestata, id-deċiżjoni inizjali kkunsidrat, fir-rigward ta’ dawn l-impriżi, test ta’ imputabbiltà bbażat mhux fuq il-produzzjoni tat-travi, iżda fuq il-parteċipazzjoni effettiva fil-ksur inkwistjoni. Huwa biss meta żewġ kumpanniji tal-istess grupp kienu pparteċipaw fl-akkordju li l-Kummissjoni adottat deċiżjoni biss kontra l-kumpannija ta’ produzzjoni (ara l-Premessi 320 u 321 tad-deċiżjoni inizjali). Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ma tistax teskludi ruħha f’dan il-każ minn dan it-test ta’ imputabbiltà mingħajr ma tkun ħatja ta’ diskriminazzjoni li tmur kontra l-prinċipju ta’ trattament ugwali.
Fir-replika tagħhom, ir-rikorrenti jżidu li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni għażlet li ma tibbażax ruħha fuq il-preżunzjoni konfutabbli tas-sehem min-naħa tal-kumpanniji parent ta’ 100% tal-kapital azzjonarju tal-kumpanniji sussidjarji tagħhom, iżda li teżamina pjuttost, abbażi tal-fatti u tal-informazzjoni miġbura minnha, jekk dawn il-kumpanniji kinux effettivament ipparteċipaw fil-ksur. Għandu jingħad ukoll li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni kkonkludiet mill-eżami tagħha tal-fatti, fid-deċiżjoni inizjali, li, għal dak li jikkonċerna l-grupp ARBED, TradeARBED biss kienet ipparteċipat fil-ksur. Dan jagħti lok għal żewġ konsegwenzi.
Minn naħa, peress li l-Kummissjoni kienet iddeċidiet, fil-kuntest tal-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-deċiżjoni inizjali, li ma tibbażax ruħha fuq il-preżunzjoni konfutabbli inkwistjoni, ir-rikorrenti jqisu li hija ma tistax tikkunsidra approċċ differenti, fil-kuntest tal-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ trattament ugwali.
Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni ta’ din il-preżunzjoni saret impossibbli, f’dan il-każ, minħabba r-
res judicata
li huwa marbut, skont ir-rikorrenti, mad-deċiżjoni inizjali li fiha l-Kummissjoni kkonkludiet li TradeARBED biss kienet ipparteċipat fil-ksur. Fil-fatt, dan l-aspett tad-deċiżjoni inizjali qatt ma ġie kkontestat u lanqas ma ġie
a fortiori
annullat permezz ta’ deċiżjoni ġudizzjarja.
Fir-rigward ta’ ProfilARBED, ir-rikorrenti jsostnu li, jekk jitqies li l-Kummissjoni tista’ tattribwixxi lill-kumpannija ta’ produzzjoni tal-grupp ARBED ir-responsabbiltà għal-ksur imwettaq minn TradeARBED, jeħtieġ li tagħżel li tibda proċeduri jew kontra ARBED, bħala kumpannija ta’ produzzjoni attiva fi żmien il-fatti inkwistjoni, jew kontra ProfilARBED, bħala suċċessur ekonomiku ta’ ARBED fil-qasam tal-produzzjoni tat-travi.
Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ma tistax, mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni, tattribwixxi l-istess ksur kemm lill-impriża li pparteċipat fil-ksur kif ukoll lill-impriża li sussegwentement eżerċitat l-attività relatata mal-ksur. L-approċ difiż mill-Kummissjoni jwassal fil-fatt għall-prosekuzzjoni u għall-kundanna ta’ żewġ impriżi għall-istess fatti.
F’kull każ, sa fejn ProfilARBED titqies li hija responsabbli għall-aġir ta’ ARBED bħala suċċessur tagħha għal dak li għandu x’jaqsam mal-attività ta’ produzzjoni tat-travi, hija għandha l-intenzjoni li tinvoka,
mutatis mutandis
, l-argumenti żviluppati fil-punti 71 sa 78 iktar ’il fuq.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti billi tiżviluppa argument analogu għal dak li jinsab fid-deċiżjoni kkontestata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni partikolari ta’ kull waħda mit-tliet rikorrenti.
— TradeARBED
Bla ħsara għall-argument tagħhom żviluppat fil-kuntest tal-ewwel u t-tielet motivi, ir-rikorrenti ma jikkontestawx il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata setgħet ġiet indirizzata lil TradeARBED, bħala kumpannija identifikata, fid-deċiżjoni inizjali, bħala l-unika kumpannija tal-grupp ARBED li “pparteċipat fid-diversi ftehim u prattiki”.
Għaldaqstant għandu jiġi kkonstatat li t-tieni motiv mhuwiex invokat minn TradeARBED insostenn tat-talbiet tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
— ARBED
L-argument żviluppat mir-rikorrenti, fil-kuntest ta’ dan il-motiv, ma jippermettix li jiġi stabbilit li l-imputabbiltà tar-responsabbiltà lil ARBED għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ TradeARBED u l-għoti ta’ multa lil dawn iż-żewġ kumpanniji, bħala responsabbli
in solidum
, huma vvizzjati bi żball ta’ liġi.
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jiġi mfakkar li l-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE jinkludi entitajiet ekonomiċi li kull waħda minnhom tikkostitwixxi organizzazzjoni unitarja ta’ elementi personali, materjali u immaterjali li fit-tul ikollhom għan ekonomiku partikolari, liema organizzazzjoni tista’ tikkontribwixxi għat-twettiq ta’ ksur previst minn din id-dispożizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Diċembru 2007, Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, T-112/05, Ġabra p. II-5049, li attwalment tinsab fi stadju ta’ appell, punt 57; ara, ukoll, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, HFB
et
vs Il-Kummissjoni, T-9/99, Ġabra p. II-1487, punt 54, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għalhekk mhijiex relazzjoni ta’ istigazzjoni, fir-rigward tal-ksur, bejn il-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha u iktar ukoll mhijex implikazzjoni tal-kumpannija parent fil-imsemmi ksur, iżda l-fatt li dawn kienu jikkostitwixxu impriża unika fis-sens imsemmi iktar ’il fuq, li jawtorizza lill-Kummissjoni tindirizza deċiżjoni li timponi multi fuq il-kumpannija parent ta’ grupp ta’ kumpanniji. Fil-fatt, id-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni jirrikonoxxi l-fatt li diversi kumpanniji li jifformaw parti mill-istess grupp jikkostitwixxu entità ekonomika, u għaldaqstant impriża fis-sens tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, jekk il-kumpanniji kkonċernati ma jiddeterminawx b’mod awtonomu l-aġir tagħhom fis-suq (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 58; ara, ukoll, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Settembru 2003, Michelin vs Il-Kummissjoni, T-203/01, Ġabra p. II-4071, punt 290).
Fil-każ partikolari fejn kumpannija parent tikkontrolla 100% tal-kapital tas-sussidjarja tagħha li tkun responsabbli għal aġir li jikkostitwixxi ksur, teżisti prezunzjoni konfutabbli li l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Ottubru 1983, AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punt 50, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Limburgse Vinyl Maatschappij
et
vs Il-Kummissjoni, msejħa “PVC II”, T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u T-335/94, Ġabra p. II-931, punti 961 u 984) u li għaldaqstant dawn jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, T-71/03, T-74/03, T-87/03 u T-91/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 59). Għaldaqstant hija l-kumpannija parent li, quddiem il-qorti Komunitarja, tikkontesta deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi fuqha multa minħabba l-aġir tas-sussidjarja tagħha, li għandha ddawwar din il-preżunzjoni billi tipproduċi provi li jistgħu juru l-awtonomija tas-sussidjarja (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-, Avebe vs Il-Kummissjoni, T-314/01, Ġabra p. II-3085, punt 136; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29).
F’dan ir-rigward, huwa minnu li, kif isostnu r-rikorrenti, fil-punti 28 u 29 tas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, minbarra l-pussess ta’ 100% tal-kapital tas-sussidjarja, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ċirkustanzi oħra bħan-nuqqas ta’ kontestazzjoni, mill-kumpannija parent, tal-influwenza li din eżerċitat fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha u r-rappreżentazzjoni komuni taż-żewġ kumpanniji matul il-proċedura amministrattiva. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja semmiet l-imsemmija ċirkustanzi biss sabiex tesponi l-elementi kollha li fuqhom il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet ibbażat ir-raġunament tagħha sabiex tikkonkludi li dan ma kienx ibbażat biss fuq il-fatt li l-kumpannija parent kellha l-pussess tal-kapital kollu tas-sussidjarja. Għaldaqstant, il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza f’din il-kawża ma jistax iwassal sabiex jinbidel il-prinċipju stabbilit fil-punt 50 tas-sentenza AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (sentenza Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni turi li l-kapital kollu ta’ sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija parent tagħha sabiex tiġi stabbilita l-preżunzjoni li din tal-aħħar teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja fis-suq. Sussegwentement, il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni li tikkunsidra lill-kumpannija parent responsabbli
in solidum
għall-ħlas tal-multi imposti fuq is-sussidjarja tagħha, anki jekk jiġi kkonstatat li din il-kumpannija parent ma tkunx ipparteċipat direttament fil-ftehim, ħlief jekk din il-kumpannija tipproduċi prova li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-18 ta’ Diċembru 2008, General Química
et
vs Il-Kummissjoni, T-85/06, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 62).
Fir-rigward tar-regolarità tal-imputabbiltà tar-responsabbiltà li ssir f’dan il-każ mill-Kummissjoni, għandu qabel kollox jiġi osservat li, fid-dawl tal-projbizzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, dik tal-Artikolu 65(1) KEFA hija indirizzata, b’mod partikolari, lil “impriżi”. Diġà ġie deċiż, barra minn hekk, li l-kunċett ta’ impriża għandu l-istess sens f’dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Marzu 1999, Unimétal vs Il-Kummissjoni, T-145/94, Ġabra p. II-585, punt 600). Konsegwentement, ir-regoli dwar l-imputabbiltà tar-responsabbiltà għall-ksur tal-Artikolu 81(1) KE huma validi wkoll fir-rigward tal-ksur tal-Artikolu 65(1) KEFA (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-, Aristrain vs Il-Kummissjoni, C-196/99 P, Ġabra p. I-11005, punt 96).
F’dan il-każ, huwa paċifiku li ARBED żżomm 100% tal-kapital tas-sussidjarja tagħha TradeARBED.
B’hekk, il-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat, kif għamlet fil-Premessa 460 tad-deċiżjoni kkontestata, li ARBED kienet eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ TradeARBED, ġaladarba ma kienx ġie pprovat, u lanqas biss allegat, li din is-sussidjarja kienet tiddetermina l-politika kummerċjali tagħha b’mod awtonomu b’mod li ma tikkostitwixxix, flimkien magħha, entità ekonomika unika u, għaldaqstant, impriża waħda skont l-Artikolu 65 KEFA.
L-argument żviluppat f’dan ir-rigward mir-rikorrenti, fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, fuq il-bażi tal-punt 28 tas-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, huwa dovut għal interpretazzjoni żbaljata ta’ din is-sentenza u għandu jiġi miċħud minħabba r-raġunijiet indikati fil-punt 90 iktar ’il fuq.
F’kull każ, il-Kummissjoni ġustament tosserva li, fil-premessa 462 tad-deċiżjoni kkontestata, hija pprovdiet provi addizzjonali, li, lil hinn mill-preżunzjoni bbażata fuq iż-żamma min-naħa tal-kumpannija parent tal-kapital kollu tas-sussidjarja tagħha, waslu sabiex ikkonfermaw mhux il-parteċipazzjoni materjali effettiva ta’ ARBED fil-ksur inkwistjoni, iżda l-influwenza determinanti tagħha fuq l-aġir ta’ TradeARBED u l-użu effettiv ta’ din is-setgħa.
Fil-punt 92 tas-sentenza tagħha ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li ma ġietx ikkontestata fil-kuntest tal-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Prim’Istanza wara kollox diġà kkonstatat, abbażi tal-ispjegazzjonijiet magħmula mill-avukat ta’ ARBED matul is-seduta, li TradeARBED kienet kumpannija ta’ bejgħ li kienet tiddistribwixxi l-prodotti tal-industrija tal-azzar, u b’mod partikolari t-travi, immanifatturati minn ARBED, billi tintervjeni kemm bħala aġent, f’liema każ il-bejgħ kien iffatturat direttament minn ARBED lill-klijent, kif ukoll bħala aġent bil-kummissjoni, f’liema każ il-bejgħ kien jiġi ffatturat lill-klijent minn TradeARBED, f’isem ARBED, fejn imbagħad TradeARBED fiż-żewġ każijiet tirċievi kummissjoni fuq il-prodott tal-bejgħ. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li ġie stabbilit il-fatt li TradeARBED ma kinitx tiddetermina b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq Komunitarju tat-travi, iżda kienet tapplika, għal dak li hu essenzjali, l-istruzzjonijiet li kienu jingħataw lilha minn ARBED.
Jirriżulta wkoll mill-punti 96 u 97 tas-sentenza ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li ma ġietx ikkontestata fil-kuntest ta’ appell, li: a) tul il-proċedura amministrattiva li tat lok għad-deċiżjoni inizjali, ARBED jew TradeARBED, skont il-każ, kienu wieġbu mingħajr distinzjoni għat-talbiet għal informazzjoni indirizzati mill-Kummissjoni lil TradeARBED; b) ARBED kienet tikkunsidra lil TradeARBED sempliċement bħala “korp” jew “organizzazzjoni” ta’ bejgħ; u ċ) ARBED kienet saħansitra kkunsidrat lilha nnifisha minnufih bħala destinatarja tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet formalment innotifikata lil TradeARBED, u kienet inkarigat avukat sabiex jiddefendi l-interessi tagħha.
Jirriżulta minn dak li jippreċedi li ARBED u s-sussidjarja tagħha TradeARBED għandhom jiġu kkunsidrati li jikkostitwixxu l-istess impriża fis-sens tal-Artikolu 65(1) KEFA u li l-Kummissjoni kellha d-dritt li tattribwixxi lil tal-ewwel ir-responsabbiltà għall-aġir tat-tieni.
Għall-bqija, l-argument tar-rikorrenti jagħmel konfużjoni bejn l-imputabbiltà diretta lil kumpannija parent tal-ksur imwettaq minnha bi ftehim mas-sussidjarja tagħha, minħabba l-parteċipazzjoni effettiva tagħha f’dan il-ksur, u l-imputabbiltà lil din il-kumpannija parent tar-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mill-unika sussidjarja tagħha, minħabba l-influwenza determinanti tal-ewwel waħda fuq l-aġir tat-tieni waħda.
Bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, hija fuq din l-aħħar regola ta’ imputabbiltà li l-Kummissjoni bbażat ruħha sabiex tindirizza kemm id-deċiżjoni inizjali (ara l-Premessa 322 tagħha) kif ukoll id-deċiżjoni kkontestata (ara, b’mod partikolari, il-Premessa 462 tagħha) lil ARBED.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-allegata awtorità tar-
res judicata
li torbot mal-konstatazzjoni, magħmula fid-deċiżjoni inizjali, tal-parteċipazzjoni ta’ TradeARBED biss fil-ksur inkwistjoni, għandu jiġi miċħud bħala mhux applikabbli.
Fir-rigward tal-argument li r-rikorrenti jallegaw li għandhom minħabba hekk imsejħa diskriminazzjoni li tagħha huma kienu vittmi, meta pparagunati mal-impriżi l-oħra destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, dan huwa kollu kemm hu infondat. Kif jirriżulta mill-Premessi 466 sa 468 tad-deċiżjoni kkontestata (u, diġà, mill-Premessa 322 tad-deċiżjoni inizjali), huwa preċiżament sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni partikolari tal-impriża kkostitwita minn ARBED u minn TradeARBED, li, bħala kumpannija ta’ bejgħ li tiddistribwixxi t-travi ta’ ARBED, kienet tirċievi biss perċentwali żgħira mill-prezz ta’ bejgħ għas-servizzi tagħha, u sabiex tiżgura t-trattament ugwali bejn l-impriżi kollha li jipproduċu t-travi involuti fil-ksur inwkistjoni, li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tattribwixxi lil ARBED ir-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha TradeARBED. Mhux talli din ma tagħtix lok għal diskriminazzjoni kontra ARBED, din l-imputabbiltà ta’ responsabbiltà hija kollha kemm hi konformi mal-prinċipju ġenerali ta’ trattament ugwali, li, skont ġurisprudenza stabbilita, jirrikjedi li sitwazzjonijiet simili ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali sakemm trattament bħal dan ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld, C-303/05, Ġabra p. I-3633, punt 56, u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Deutsche Bahn vs Il-Kummissjoni, T-351/02, Ġabra p. II-1047, punt 137, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li, skont il-kunċett ta’ “impriża”, ARBED u TradeARBED setgħu jiġu kkunsidrati bħala responsabbli
in solidum
għall-aġir li jistgħu jiġu akkużati bih, fejn l-atti mwettqa minn waħda jistgħu jiġu attribwiti lill-oħra u, għalhekk, meqjusa li ġew imwettqa minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi HFB
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 524 u 525; Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 62, u Akzo Nobel
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 62; ara wkoll, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ Marzu 1974, Istituto Chemioterapico Italiano u Commercial Solvents vs Il-Kummissjoni, 6/73 u 7/73, Ġabra p. 223, punt 41, u tas-, Metsä-Serla
et
vs Il-Kummissjoni, C-294/98 P, Ġabra p. I-10065, punti 26 sa 28).
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li t-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat sa fejn dan huwa invokat minn ARBED.
— ProfilARBED
L-argument żviluppat f’dan il-każ mir-rikorrenti, fil-kuntest ta’ dan il-motiv, ukoll ma jippermettix li jiġi stabbilit li l-imputabbiltà tar-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ ARBED/TradeARBED lil ProfilARBED u l-impożizzjoni ta’ multa lil dawn it-tliet kumpanniji,
in solidum
, hija vvizzjata bi żball ta’ liġi.
Qabel kollox, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-Kummissjoni kellha raġun meta attribwiet lil ProfilARBED, bħala suċċessur ekonomiku ta’ ARBED fil-qasam tal-produzzjoni tat-travi fi ħdan il-grupp ARBED, ir-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ ARBED u b’hekk, b’konsegwenza, ir-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ TradeARBED.
Din l-imputabbiltà ta’ responsabbiltà tidher fil-fatt iġġustifikata fid-dawl tal-kriterju tal-kontinwità ekonomika żviluppat mill-ġurisprudenza, b’mod partikolari fil-każijiet ta’ ristrutturazzjonijiet jew tibdiliet oħra fi ħdan grupp ta’ impriżi (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Diċembru 2007, ETI
et
, C-280/06, Ġabra p. I-10893, punti 40 sa 49, u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott għal din is-sentenza, Ġabra p. I-10896, punti 65 sa 84).
Skont din il-ġurisprudenza, fil-każ ta’ trasferiment tal-attivitajiet ekonomiċi, kemm parti minnhom kif ukoll kollha, minn entità ġuridika lejn oħra, ir-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mill-operatur oriġinali, fil-kuntest tal-attivitajiet inkwistjoni, tista’ tiġi attribwita lill-operatur il-ġdid jekk flimkien ma’ din l-entità jikkostitwixxi l-istess entità ekonomika għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni, u dan anki jekk l-operatur oriġinali jkun għadu jeżisti bħala entità ġuridika (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni, C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punti 354 sa 359, u ETI
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 48; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-, Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, T-43/02, Ġabra p. II-3435, punti 131 sa 133).
Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li tali implementazzjoni tal-penali hija b’mod partikolari ammissibbli ladarba dawn l-entitajiet kienu taħt il-kontroll tal-istess persuna u li, fir-rigward tar-rabtiet stretti li jgħaqqduhom fuq livell ekonomiku u organizzattiv, fil-parti l-kbira, applikaw l-istess direttivi kummerċjali (sentenza ETI
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 49). Dan jikkonċerna b’mod iktar partikolari l-każijiet ta’ ristrutturazzjoni fi ħdan grupp ta’ impriżi, meta l-operatur oriġinali ma jiqafx neċessarjament milli jkollu eżistenza ġuridika, iżda ma jwettaqx iżjed attività ekonomika sinjifikattiva fis-suq ikkonċernat. Fil-fatt, jekk, bejn l-operatur oriġinali u l-operatur il-ġdid tal-impriża involuta fl-akkordju, teżisti rabta strutturali, il-persuni interessati jistgħu jaħarbu — kemm jekk din tkun l-intenzjoni tagħhom jew le — mir-responsabbiltà tagħhom fir-rigward tad-dritt tal-akkordji billi jieħdu vantaġġ mill-possibiltajiet strutturali legali disponibbli għalihom. Għalhekk, pereżempju, ristrutturazzjoni interna ta’ grupp jista’ jkollha l-effett li l-operatur oriġinali tal-impriża jinbidel f’“qoxra vojta” (sentenza ETI
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41, u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġeneral Kokott għal din is-sentenza, iċċitati iktar ’il fuq, punt 79).
F’dan il-każ, il-kostituzzjoni ta’ ProfilARBED, fl-1992, bħala sussidjarja b’100% ta’ ARBED, biex twettaq l-attivitajiet ekonomiċi u industrijali ta’ ARBED fis-settur tat-travi, tikkostitwixxi każ speċifiku analogu għal dawk li taw lok għas-sentenzi Aalborg Portland
et
vs Il-Kummissjoni u Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, iċċitati iktar ’il fuq.
Il-possibbiltà li r-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ ARBED/TradeARBED tiġi attribwita lil ProfilARBED mhijiex wara kollox serjament ikkontestata mir-rikorrenti. Fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom huma essenzjalment isostnu, fil-fatt, li jekk jitqies li t-tali imputabbiltà ta’ responsabbiltà tkun possibbli, liema kwistjoni huma ma jadottawx pożizzjoni speċifika dwarha, iktar u iktar il-Kummissjoni jmissha għażlet li tfittex kemm lil ARBED, bħala kumpannija li tipproduċi t-travi u li kienet attiva fi żmien il-ksur, jew lil ProfilARBED, bħala suċċessur ekonomiku ta’ ARBED f’dan is-settur.
Madankollu dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat, fid-dawl tal-kunċett fundamentali ta’ unità ekonomika li għalih tirreferi l-ġurisprudenza Komunitarja kollha dwar l-imputabbiltà tar-responsabbiltà tal-ksur lill-entitajiet ġuridiċi li jikkostitwixxu l-istess impriża.
Fil-fatt, jirriżulta minn din il-ġurisprudenza li d-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni jinkludi l-attivitajiet tal-impriżi (ara s-sentenza ETI
et
, iċċitata iktar ’il fuq, punt 38, u l-ġurisprudenza ċċitata). Billi jipprojbixxu lil dawn l-impriżi, b’mod partikolari, milli jikkonkludu ftehim u milli jipparteċipaw fi prattiki miftehma li jkunu ta’ restrizzjoni għall-kompetizzjoni, l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 65(1) KEFA huma indirizzati lil entitajiet ekonomiċi kkostitwiti minn numru ta’ elementi materjali u umani li jistgħu jingħaqdu għat-twettiq ta’ ksur li jaqa’ taħt dawn id-dispożizzjonijet. Impriża fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tista’ għaldaqstant tinkludi bosta suġġetti tad-dritt (ara s-sentenza Tokai Carbon
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 54, u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’mod iktar speċifiku, wara li osservat li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament tal-Kunsill, Nru 17 tas-6 ta’ Frar 1962, L-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat (
ĠU 13, p. 204
), ma jippreċiżax b’mod speċifiku jekk kumpannija li mhijiex direttament u formalment meqjusa bħala responsabbli għall-aġir li jikkostitwixxi ksur ikkonstatat mill-Kummissjoni tista’ tiġi ddikjarata responsabbli
in solidum
ma’ kumpannija oħra, awtriċi tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ikkonstatat u penalizzat, f’dan ir-rigward, bil-ħlas ta’ multa imposta fuq din tal-aħħar, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li kumpannija tista’ tiġi ddikjarata responsabbli
in solidum
ma’ kumpannija oħra għall-ħlas ta’ multa imposta fuq din il-kumpannija, sew jekk hija tkun wettqet il-ksur intenzjonalment, sew jekk b’negliġenza, bil-kundizzjoni li l-Kummissjoni turi, fl-istess att, li dan il-ksur seta’ ġie wkoll ikkonstatat fi ħdan il-kumpannija li hija responsabbli
in solidum
għall-multa (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Metsä-Serla
et
vs Il-Kummissjoni, T-339/94 sa T-342/94, Ġabra p. II-1727, punti 42 u 43).
L-interpretazzjoni hekk magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 ġiet espressament ikkonfermata fl-appell mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Metsä-Serla
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punti 27 u 28). Il-Qorti tal-Ġustizzja osservat b’mod partikolari li din l-interpretazzjoni ma kinitx tmur kontra l-prinċipju ta’ legalità, peress illi r-rikorrenti, li kienu ġew ikkunsidrati bħala responsabbli għall-aġir antikompetittiv ta’ suġġett ġuridiku ieħor, kienu ġew ikkundannati, taħt dan l-artikolu, għal multa minħabba ksur li ġew meqjusa li wettqu huma stess permezz ta’ din l-imputabbiltà.
Ir-responsabbiltà
in solidum
tidher għaldaqstant bħala konsegwenza normali tal-imputabbiltà ta’ responsabbiltà tal-aġir ta’ kumpannija lejn oħra, b’mod partikolari meta dawn iż-żewġ kumpanniji jikkostitwixxu l-istess impriża.
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti bbażat fuq allegat ksur tal-prinċipju tal-individwalità tal-pieni, dan huwa adegwatament ikkonfutat miċ-ċirkustanza, rrilevata mill-Kummissjoni, li f’dan il-każ it-tliet rikorrenti, li flimkien jikkostitwixxu l-istess impriża fis-sens tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, ġew ikkundannati għal multa waħda li għandhom iħallsu
in solidum
, u mhux tliet multi individwali.
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li t-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat sa fejn huwa invokat minn ProfilARBED.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq il-ksur tar-regoli fil-qasam tal-preskrizzjoni tal-prosekuzzjonijiet
L-argumenti tal-partijiet
Fir-rigward tal-interuzzjoni tal-preskrizzjoni, fis-sens tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tal-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003, ir-rikorrenti jsostnu li l-unika waħda minn fosthom li tista’ tissodisfa d-definizzjoni ta’ impriża li pparteċipat fil-ksur hija TradeARBED. F’kull każ, din id-definizzjoni ma tistax, fil-fehma tagħhom, tapplika għal impriżi li fil-konfront tagħhom il-Kummissjoni ma indirizzatx dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Fir-replika tagħhom, ir-rikorrenti jżidu li l-impriżi li pparteċipaw fil-ksur, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, huma biss dawk li ġew iddefiniti bħala tali, matul il-proċedura li fil-kuntest tagħha l-att li jinterrompi l-preskrizzoni jagħmel parti.
Fir-rigward tas-sospensjoni tal-preskrizzjoni, fis-sens tal-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(6) tar-Regolament Nru 1/2003, ir-rikorrenti jsostnu barra minn hekk li rikors ippreżentat quddiem il-qorti Komunitarja minn wieħed mid-destinatarji ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni huwa mingħajr effett legali fir-rigward tad-destinatarji oħra li mhumiex parti fil-proċedura. Huma jinvokaw, f’dan is-sens, il-prinċipju ġenerali li jgħid li l-qorti Komunitarja ma tistax tiddeċiedi
ultra petita
, l-effett
inter partes
tal-proċedimenti ġudizzjarji u l-konsegwenzi marbutin ma’ dawn il-prinċipji permezz tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Settembru 1999, Il-Kummissjoni vs AssiDomän Kraft Products
et
(C-310/97 P, Ġabra p. I-5363, punti 52 u 53). Dan ir-rikors ikun,
a fortiori
, mingħajr effett fir-rigward tal-persuni li, bħal TradeARBED u ProfilARBED f’dan il-każ, mhumiex id-destinatarji tad-deċiżjoni inkwistjoni u ma jistgħux, għal din ir-raġuni, jikkontestawha quddiem il-qrati.
Fir-rigward ta’ eventwali “applikazzjoni trażversali” tat-termini ta’ sospensjoni tal-preskrizzjoni, kif imsemmi mill-Kummissjoni fil-Premessa 451 tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti jżidu li, jekk, formalment, id-deċiżjonijiet dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 65 KEFA ġeneralment jieħdu l-forma ta’ dokument wieħed indirizzat lil numru ta’ impriżi, dawn xorta jikkostitwixxu, skont il-liġi, numru ta’ deċiżjonijiet individwali. F’dan il-kuntest, kull rikors ippreżentat minn wieħed mid-destinatarji huwa bħala prinċipju mingħajr effett fuq is-sitwazzjoni legali tad-destinatarji l-oħra u,
a fortiori
, fuq dik tal-impriżi li mhumiex destinatarji tad-deċiżjoni inkwistjoni.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti josservaw ukoll li, bil-kontra ta’ dak li huwa espressament previst għall-interruzzjoni tal-preskrizzjoni fl-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u fl-Artikolu 25(4) tar-Regolament Nru 1/2003, l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(6) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jipprovdux li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni fir-rigward ta’ impriża għandha l-istess validità fir-rigward tal-impriżi l-oħra kollha li pparteċipaw fil-ksur. Dawn id-dispożizzjonijiet għalhekk jirreferu għal sospensjoni applikabbli biss għall-partijiet fil-kawża.
Fir-replika tagħhom, ir-rikorrenti jsostnu li din l-interpretazzjoni stretta hija sostnuta mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ April 2007, Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni (C-282/05 P, Ġabra p. I-2941).
Billi japplikaw dawn il-prinċipji għaċ-ċirkustanzi tal-każ, ir-rikorrenti jsostnu, fir-rigward ta’ TradeARBED, li l-aħħar att li jinterrompi l-preskrizzjoni huwa s-seduta li seħħet mill-11 sal-14 ta’ Jannar 1993 jew, jekk ikun il-każ, l-adozzjoni stess tad-deċiżjoni inizjali, fis-. L-ebda att li jinterrompi l-preskrizzjoni ma seta’, bħala ipoteżi, jittieħed wara din l-aħħar data u, fil-fatt, l-ebda istruttorja ma kienet ġie indirizzat lilha sa ma ntbagħtet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, fit-. Is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi fuqha multa ilha għaldaqstant preskritta minn Jannar 1998 jew, jekk skont il-każ, minn Frar 1999. F’kull każ, il-ksur li qed jiġi allegat fil-konfront tagħha ilu preskritt minn Jannar 2001, jiġifieri għaxar snin mill-jum li fih intemm il-ksur.
Għal dak li jikkonċerna ARBED, ir-rikorrenti josservaw li hija ma rċeviet l-ebda talba għal informazzjoni, li hija ma kinitx destinatarja tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tas-6 ta’ Mejju 1992 u li għal din ir-raġuni, hija ġiet miċħuda milli jkollha aċċess għall-proċess (sentenza tat-, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22). L-uniċi talbiet għal informazzjoni li ġew indirizzati lilha, f’Settembru u f’Novembru 1993, ma sarulhiex bħala impriża li pparteċipat fil-ksur, kif tikkonferma d-deċiżjoni inizjali. Ir-rikorrenti jiddeduċu minn dan li ARBED ma ġietx ikkunsidrata mill-Kummissjoni bħala impriża li pparteċipat fil-ksur, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tal-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003, fil-kuntest tal-proċeduri li wasslu għall-adozzjoni tad-deċiżjoni inizjali. B’hekk, huma jqisu li l-preskrizzjoni ma setgħetx tiġi interrotta fir-rigward tagħha.
Rigward id-deċiżjoni inizjali nnifisha, ir-rikorrenti jsostnu li din ma hi fl-ebda mod “istruttorja”, fis-sens tad-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq, u li għaldaqstant mhijiex tali li tinterrompi l-preskrizzjoni. F’kull każ, din id-deċiżjoni ġiet annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja u għaldaqstant ma tistax tipproduċi xi tip ta’ effett.
Ir-rikors għall-annullament tad-deċiżjoni inizjali kien ġie ppreżentat fit-8 ta’ April 1994, jiġifieri madwar tliet snin u tliet xhur mill-jum li fih intemm il-ksur allegat. Il-preskrizzjoni ġiet sospiża sa meta ngħatat is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-. Minn din id-data, lill-Kummissjoni kien fadlilha sena u ftit inqas minn disa’ xhur sabiex tadotta att li jinterrompi l-preskrizzjoni fir-rigward ta’ ARBED. Madankollu, l-ewwel att li jinterrompi l-preskrizzjoni, jiġifieri d-deċiżjoni li jingħata bidu għall-proċeduri u t-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, permezz tal-posta fit-, ġie adottat sentejn u ħames xhur minn din id-data.
Ir-rikorrenti jammettu li, mill-bidu tas-sena 2004, il-Kummissjoni indirizzat diversi talbiet għal informazzjoni lil Arcelor SA, li dak iż-żmien kienet il-kumpannija parent aħħarija tal-grupp. Madankollu, huma josservaw li din il-kumpannija kienet entità legali separata minn ARBED u li hija qatt ma ġiet identifikata bħala parteċipi fil-ksur, u lanqas bħala kumpannija li lilha seta’ jiġi attribwit dan il-ksur. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikorrenti jqisu li t-talbiet għal informazzjoni inkwistjoni ma setgħux jinterrompu l-preskrizzjoni fir-rigward ta kwalunkwe impriża.
Fl-aħħar nett, għal dak li jikkonċerna ProfilARBED, ir-rikorrenti jsostnu li l-ewwel att li jinterrompi l-preskrizzjoni, jiġifieri d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2006, ġiet indirizzata lilha iktar minn ħmistax-il sena wara li ntemm il-ksur. Fir-rigward tal-atti li jinterrompu l-preskrizzjoni indirizzati lil parteċipanti oħra fil-ksur, kollha kemm huma jippreċedu d-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni inizjali, is-, jiġifieri iktar minn tnax-il sena qabel ma ntbagħtet din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
Il-Kummissjoni tqis li l-argument żviluppat mir-rikorrenti abbażi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs AssiDomän Kraft Products
et
, iċċitata iktar ’il fuq (ara l-punti 122 sa 124 iktar ’il fuq), ma jistax jintuża għall-każ tas-sospensjoni tal-preskrizzjoni. Fil-fatt, din il-ġurisprudenza tikkonċerna, bħala ipoteżi, biss impriżi li lilhom diġà ġiet indirizzata deċiżjoni li saret definittiva, u li fir-rigward tagħhom ma nħolqotx il-kwistjoni tas-sospensjoni tal-preskrizzjoni. Għaldaqstant hija ma tiddedikax l-effett dwar is-sospensjoni tal-preskrizzjoni fir-rigward tal-parti nnifisha fil-proċedura ġudizzjarja.
F’kull każ, dan l-argument imur kontra l-kliem u l-istruttura tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tar-Regolament Nru 1/2003. Jirriżulta fil-fatt minn dawn id-dispożizzjonijiet li l-preskrizzjoni tikkonċerna l-possibbiltà għall-Kummissjoni tibda proċeduri kontra ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, u mhux il-possibbiltà li għandha li tressaq kawża kontra impriża partikolari.
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tal-Artikolu 25(4) tar-Regolament Nru 1/2003, jirriżulta li l-preskrizzjoni hija interrotta mhux biss fir-rigward tal-impriżi li kienu s-suġġett ta’ att proċedurali, iżda wkoll fir-rigward ta’ dawk li, minkejja li pparteċipaw fil-ksur, għadhom mhumiex magħrufa mill-Kummissjoni u, għaldaqstant, ma kienu suġġetti għal ebda miżura istruttorja jew mhumiex destinatarji ta’ xi att proċedurali. Bl-istess mod, l-Artikolu 2(3) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003 jikkonċernaw l-impriżi kollha li jkunu pparteċipaw fil-ksur.
Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, ikun illoġiku u inkoerenti li l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(6) tar-Regolament Nru 1/2003 jiġu interpretati li jfissru li l-preskrizzjoni tiddekorri fir-rigward tal-impriżi kollha, ħlief għal dawk li huma partijiet f’proċedimenti ġudizzjarji. Hija tqis li, li kieku l-leġiżlatur xtaq dan ir-riżultat, kien jippreċiża li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni jkollha effett biss fir-rigward tal-impriża li tkun parti fil-proċedura ġudizzjarja. B’hekk, il-preżentata ta’ rikors kontra deċiżjoni li tikkonstata ksur, indipendentement minn liema destinatarju jkun, ikollha bħala effett li tissospendi l-preskrizzjoni fir-rigward tal-impriżi l-oħra kollha li jkunu pparteċipaw fil-ksur, sew jekk kienu u sew jekk ma kinux id-destinatarji ta’ deċiżjoni identika.
Fil-kontroreplika tagħha, il-Kummissjoni żżid li l-espressjoni “li pparteċipat fil-ksur” timplika fatt oġġettiv, jiġifieri l-parteċipazzjoni fil-ksur, li hija nettament distinta minn element suġġettiv u partikolari bħal ma hija l-identifikazzjoni ta’ impriża bħala waħda li pparteċipat fil-ksur. B’hekk, jista’ jkun li impriża tkun ipparteċipat fil-ksur mingħajr ma l-Kummissjoni kienet taf dwar dan meta hija tadotta att li jinterrompi l-preskrizzjoni.
Il-Kummissjoni tqis, barra minn hekk, li s-sentenza Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, mhijiex rilevanti f’dan il-każ, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħtx deċiżjoni dwar il-kwistjoni jekk att li jinterrompi jew jissospendi l-preskrizzjoni jistax jipproduċi ċerti effetti.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tfakkar li, fil-premessa 451 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ssostni li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni li tirriżulta mill-parteċipazzjoni ta’ kumpannija fi proċedura ġudizzjarja tapplika neċessarjament għall-entitajiet legali l-oħra kollha li jagħmlu parti mill-istess unità ekonomika u, għaldaqstant, mill-istess “impriża” skont id-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Għandu jiġi eżaminat, minn naħa, jekk it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin ġiex osservat billi tittieħed inkunsiderazzjoni kull interruzzjoni eventwali tal-preskrizzjoni, u, min-naħa l-oħra, jekk il-Kummissjoni osservatx ukoll it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin, billi għamlet distinzjoni bejn is-sitwazzjoni partikolari ta’ kull waħda mit-tliet rikorrenti.
— ARBED
Għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-parteċipazzjoni tal-impriża komposta minn ARBED, minn TradeARBED u minn ProfilARBED għall-ksur inkwistjoni ġiet stabbilita mill-1 ta’ Lulju 1988 sas-. Ir-rikorrenti ma jikkontestawx din il-konstatazzjoni dwar il-perijodu ta’ ksur. Fir-rigward ta’ ksur kontinwu, għandu għaldaqstant jiġi kkunsidrat li t-terminu ta’ preskrizzjoni beda jiddekorri mhux qabel is-.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin, jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata (Premessi 447 u 448) li dan ġiet interrott, b’mod partikolari, permezz tal-investigazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni għand l-impriżi kkonċernati fis-16, is- u t-, mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata fis- lil TradeARBED, mit-talbiet għal informazzjoni mibgħuta lil TradeARBED u lill-uffiċċju legali ta’ ARBED fis-, li talbu lil ARBED sabiex tikkomunika lill-Kummissjoni l-figuri tal-bejgħ magħmul minn ARBED fil-KEFA bejn Jannar u Settembru 1993, u mill-adozzjoni tad-deċiżjoni inizjali, fis-. Wara s-sospensjoni tal-preskrizzjoni tul il-proċedura pendenti kollha quddiem il-qrati Komunitarji, il-preskrizzjoni reġgħet ġiet interrotta mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata lil ARBED fit-.
ARBED ma tikkontesatax din id-data iżda ssostni li l-preskrizzjoni ma setgħetx tiġi interrotta fir-rigward tagħha ġaladarba hija mhijiex “impriża li pparteċipat fil-ksur” fis-sens tal-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u tad-dispożizzjoni ekwivalenti tar-Regolament Nru 1/2003. L-ewwel nett, hija tinvoka t-tieni premessa tad-deċiżjoni kkontestata, li minnha jirriżulta li TradeARBED biss tissodisfa din id-definizzjoni. It-tieni nett, din id-definizzjoni ma tistax, fil-fehma tagħha, tapplika għal impriża li lilha ma ġietx indirizzata dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mill-Kummissjoni. It-tielet nett, din id-definizzjoni tapplika biss lill-impriżi li ġew identifikati bħala tali, matul il-proċedura amministrattiva li tikkonċerna l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni.
L-ebda wieħed minn dawn l-argumenti ma jista’ jiġi aċċettat. B’“impriża li pparteċipat fil-ksur”, għandu fil-fatt jinftiehem, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, kull impriża identifikata bħala tali f’deċiżjoni tal-Kummissjoni li tippenalizza ksur. F’dan ir-rigward, iċ-ċirkustanza li impriża ma ġietx identifikata bħala waħda “li pparteċipat fi ksur”, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet inizjali jew, b’mod iktar ġenerali, matul il-proċedura amministrattiva li tikkonċerna l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni, mhijiex rilevanti jekk din l-impriża tiġi ulterjorment identifikata bħala tali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-1 ta’ Lulju 2008, Compagnie maritime belge vs Il-Kummissjoni, T-276/04, Ġabra p. II-1277, punt 31, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, skont l-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(3) tar-Regolament Nru 1/2003, il-preskrizzjoni hija interrotta minn kull att tal-Kummissjoni intiż għall-investigazzjoni jew proċeduri fir-rigward tal-ksur, innotifikat lil tal-inqas impriża waħda li tkun ipparteċipat fil-ksur, u, skont l-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u l-Artikolu 25(4) tar-Regolament Nru 1/2003, l-interruzzjoni tal-preskrizzjoni ser tapplika għall-impriżi kollha li pparteċipaw fil-ksur.
Bħal ma tenfasizza ġustament il-Kummissjoni, minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-preskrizzjoni hija interrotta mhux biss fir-rigward tal-impriżi li kienu s-suġġett ta’ investigazzjoni jew proċeduri, iżda wkoll fir-rigward ta’ dawk li, minkejja li pparteċipaw fil-ksur, għadhom mhumiex magħrufa lill-Kummissjoni u, għaldaqstant, ma kienu suġġetti għal ebda investigazzjoni jew li mhumiex destinatarji ta’ att proċedurali. Hekk kif tosserva wkoll ġustament il-Kummissjoni, l-espressjoni “li pparteċipat fil-ksur” timplika fatt oġġettiv, jiġifieri l-parteċipazzjoni fil-ksur, li huwa distint minn element suġġettiv u partikolari bħall-identifikazzjoni ta’ tali impriża matul il-proċedura amministrattiva. B’hekk, jista’ jkun li impriża pparteċipat fil-ksur mingħajr ma l-Kummissjoni tkun taf dwar dan meta hija tadotta l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni.
F’kull każ, għandu jiġi deċiż li, f’dan il-każ, ARBED “ipparteċipat fil-ksur”, peress illi, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 116 iktar ’il fuq, l-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ TradeARBED jista’ jiġi attribwit lilha, b’mod li titqies li wettqet hija stess dan il-ksur.
Fir-rigward tal-atti li jinterrompu l-preskrizzjoni adottati f’dan il-każ, huwa paċifiku li dawn l-atti jikkostitwixxu tali investigazzjonijiet tas-16, tas- u tat-, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tas- u d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tat-. L-istess jgħodd għat-talbiet għal informazzjoni mibgħuta lil TradeARBED u lill-uffiċċju legali ta’ ARBED fis-. F’dan ir-rigward, diġà ġie deċiż li talba għal informazzjoni intiża sabiex tinkiseb id-data relatata mad-dħul mill-bejgħ tal-impriżi suġġetti għal proċedura skont ir-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni tista’ tikkostitwixxi att neċessarju għall-proċeduri fir-rigward tal-ksur, peress li din tippermetti lill-Kummissjoni sabiex tivverifika li l-multi li hija għandha l-intenzjoni li timponi lil dawn l-impriżi ma jaqbżux l-ammont massimu tal-multi awtorizzat mir-regolamenti ċċitati iktar ’il fuq f’każ ta’ ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-, CMA CGM
et
vs Il-Kummissjoni, T-213/00, Ġabra p. II-913, punt 490).
Fir-rigward tal-kalkolu tat-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin, u mingħajr ma jkun meħtieġ li tingħata deċiżjoni fuq il-punt dwar jekk id-deċiżjoni inizjali tistax titqies li interrompiet il-preskrizzjoni fir-rigward ta’ ARBED meta din ġiet annullata permezz tas-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, dan it-terminu ddekorra mingħajr interruzzjoni, l-iktar, mis- sat-, jiġifieri madwar erba’ xhur u nofs, imbagħad, wara s-sospensjoni minħabba l-kawża mressqa quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza imbagħad quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, mill- sat-, jiġifieri madwar sentejn u erba’ xhur u nofs. B’hekk id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata fit-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin. L-istess konstatazzjoni tirriżulta li kieku kellu jittieħed inkunsiderazzjoni l-perijodu ta’ xahrejn minn meta ngħatat is-sentenza tal-, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, sa meta ġie ppreżentat l-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, liema punt ir-rikorrenti ma qajmux u li m’għandhux għalfejn tittieħed deċiżjoni dwaru.
Fit-tieni lok, fir-rigward tat-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin, dan iddekorra, mhux aktar tard mis-17 ta’ Jannar 1991 sat-, jiġifieri madwar tliet snin u tliet xhur, imbagħad, wara s-sospensjoni, mill- sat , jiġifieri madwar tliet snin u xhar. B’hekk id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata fit-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin. L-istess konstatazzjoni tirriżulta li kieku kellu jittieħed inkunsiderazzjoni l-perijodu ta’ xahrejn minn meta ngħatat is-sentenza tal-, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, sa meta ġie ppreżentat l-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, liema punt ir-rikorrenti ma qajmux u li m’għandhux għalfejn tittieħed deċiżjoni dwaru.
Jirriżulta minn dawn il-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li t-tielet motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat sa fejn dan huwa invokat minn ARBED.
— TradeARBED
Fir-rigward ta’ TradeARBED, il-kwistjoni deċiżiva hija dik dwar jekk il-preżentata ta’ rikors quddiem il-qorti Komunitarja għandhiex effett fuq il-partijiet biss, f’liema każ is-sospensjoni tal-preskrizzjoni tul il-proċeduri kollha hija valida biss fir-rigward tal-impriża rikorrenti, jew
erga omnes
, f’liema każ is-sospensjoni tal-preskrizzjoni matul il-proċeduri hija valida fir-rigward tal-impriżi kollha li pparteċipaw fil-ksur, kemm jekk ippreżentaw rikors jew le.
Fl-ewwel każ, it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin għandu jiġi kkunsidrat li nqabeż kunsiderevolment f’dan il-każ fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, peress li beda jiddekorri fis-17 ta’ Jannar 1991. Fit-tieni każ, TradeARBED tinsab f’sitwazzjoni identika għal dik ta’ ARBED, eżaminata iktar ’il fuq, u hija ma tistax tibbaża la fuq il-preskrizzjoni ta’ għaxar snin u dik ta’ ħames snin.
B’differenza minn dak li hu espressament previst fir-rigward tal-interruzzjoni tal-preskrizzjoni fl-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Nru 715/78 u fl-Artikolu 25(4) tar-Regolament Nru 1/2003 (effett
erga omnes
), din il-kwistjoni mhijiex, fir-rigward tas-sospensjoni, deċiża minn dawn l-atti. Ir-rikorrenti jibbażaw ruħhom fuq dan is-skiet tal-liġi, billi jsostnu li, jekk il-leġiżlatur Komunitarju kellu l-intenzjoni li jagħti effett
erga omnes
lis-sospensjoni tal-preskrizzjoni, huwa kien jipprovdi espressament għal dan. Skont il-Kummissjoni, bil-kontra, ikun illoġiku u inkoerenti li dan is-silenzju jiġi interpretat li jfisser li l-preskrizzjoni tiddekorri fir-rigward tal-impriżi kollha, ħlief għal dawk li huma partijiet fi proċedura ġudizzjarja. Hija tqis li, li kieku l-leġiżlatur xtaq dan ir-riżultat, huwa kien jippreċiża li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni jkollha effett biss fir-rigward tal-impriża li tkun parti fil-proċedura ġudizzjarja. Barra minn hekk jirriżulta mill-istruttura tar-regoli inkwistjoni li l-preskrizzjoni tikkonċerna l-possibbiltà għall-Kummissjoni li tibda proċeduri għal ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, u mhux il-possibbiltà għaliha li tressaq kawża kontra impriża partikolari.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li, bħal fil-każ tal-interruzzjoni tal-preskrizzjoni [sentenza CMA CGM
et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 484; ara, ukoll, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta’ Ġunju 2004, Handlbauer, C-278/02, Ġabra p. I-6171, punt 40, u, fir-rigward tal-preskrizzjoni tal-proċeduri għal danni tal-Komunità, is-sentenza Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36], is-sospensjoni tal-preskrizzjoni, li tikkostitwixxi eċċezzjoni għall-prinċipju tal-preskrizzjoni ta’ ħames snin, għandha tiġi interpretata b’mod restrittiv.
Dan il-prinċipju jipprekludi li s-skiet tal-leġiżlatur jista’ jiġi interpretat fis-sens propost mill-Kummissjoni.
Dan huwa iktar validu meta, b’differenza għall-interruzzjoni tal-preskrizzjoni, li hija intiża sabiex tippermetti lill-Kummissjoni tibda proċeduri u li tippenalizza b’mod effettiv il-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, is-sospensjoni tal-preskrizzjoni tikkonċerna, b’definizzjoni, ipoteżi li fiha l-Kummissjoni diġà tkun adottat deċiżjoni. Normalment, ma jkunx iktar neċessarju, f’dan l-istadju, li jiġi inkluż effett
erga omnes
fuq l-introduzzjoni, minn waħda mill-impriżi penalizzati, ta’ proċeduri quddiem il-qorti Komunitarja. F’din l-ipoteżi, bil-kontra, l-effett
inter partes
tal-proċeduri ġudizzjarji u l-konsegwenzi marbuta ma’ dan l-effett mill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari fis-sentenza Il-Kummissjoni vs AssiDomän Kraft Products
et
, iċċitata iktar ’il fuq (punti 49
et seq
), bħala prinċipju jipprekludu li l-preżentata ta’ rikors minn impriża destinatarja tad-deċiżjoni kkontestata jkollha xi tip ta’ impatt fuq is-sitwazzjoni ta’ destinatarji oħra.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni madankollu żviluppat ukoll argument iktar speċifiku, li hija reġgħet semmiet fil-fażi tal-kontroreplika. Fil-Premessa 451 ta’ din id-deċiżjoni, hija għaldaqstant sostniet li s-sospensjoni tal-preskrizzjoni li tirriżulta mill-fatt li impriża tressaq kawżi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja tapplika kemm fir-rigward tal-entità ġuridika li tkun parti fil-proċeduri kif ukoll fir-rigward tal-entitajiet ġuridiċi l-oħra li jagħmlu parti mill-istess unità ekonomika, tkun liema tkun l-entità ġuridika li tkun ressqet dawn il-kawżi.
Dan l-argument, ibbażat fuq il-kunċett ta’ “impriża” bħala unità ekonomika, għandu madakollu jiġi miċħud ukoll. Jekk huwa minnu li r-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat huma indirizzati lejn impriżi, xorta jibqa’ l-fatt li, għall-finijiet tal-applikazzjoni u tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni f’dan il-qasam, huwa meħtieġ li tiġi identifikata, bħala destinatarja, entità li jkollha personalità ġuridika (ara, f’dan is-sens, is-sentenza PVC II, iċċitata iktar ’il fuq, punt 978). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fis-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 21), li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha tippreċiża inekwivokabbilment il-persuna ġuridika li fuqha jistgħu jiġu imposti l-multi u li lilha tiġi indirizzata din id-dikjarazzjoni. Din il-persuna ġuridika hija l-unika li tista’ tippreżenta rikors kontra d-deċiżjoni adottata fi tmiem il-proċedura amministrattiva u, għalhekk, huwa biss fil-konfront tagħha li tista’ tiġi prekluża s-sospensjoni tal-preskrizzjoni.
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li t-tielet motiv huwa fondat sa fejn qed jiġi invokat minn TradeARBED. Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata sa fejn din tikkonċerna lilha.
— ProfilARBED
Il-kunsiderazzjonijiet espressi iktar ’il fuq fir-rigward ta’ TradeARBED huma validi wkoll,
mutatis mutandis
, fir-rigward ta’ ProfilARBED.
It-tielet motiv huwa għaldaqstant fondat sa fejn qed jiġi invokat minn ProfilARBED, u għandu jwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċerna lilha.
Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża
L-argumenti tal-partijiet
Sussidjarjament, ir-rikorrenti jsostnu li d-dewmien partikolarment twil tal-proċeduri jagħti lok għal ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħhom daqstant fundamentali li għandu jwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jew, minn tal-inqas, tal-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni, sa fejn din timponi fil-konfront tagħhom sanzjoni finanzjarja, jew tnaqqis drastiku tagħha. Huma jinvokaw, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 2006, Technische Unie vs Il-Kummissjoni (C-113/04 P, Ġabra p. I-8831, punt 55).
F’dan il-każ, tiġi ostakolata l-possibbiltà għall-impriżi kkonċernati li jikkonfutaw il-preżunzjoni ta’ responsabbiltà bbażata fuq l-eżistenza ta’ rabtiet ta’ natura kapitali bejn il-kumpannija li pparteċipat waħedha fil-ksur u ż-żewġ rikorrenti l-oħra, liema preżunzjoni ġiet invokata għall-ewwel darba wara sittax-il sena ta’ proċeduri. Skont ir-rikorrenti, il-provi li setgħu kienu għad-dispożizzjoni tagħhom fl-1990 spiċċaw fix-xejn wara dan iż-żmien kollu.
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Dan il-motiv, invokat sussidjarjament mir-rikorrenti, se jiġi eżaminat biss sa fejn qed jiġi invokat minn ARBED, peress li t-tielet motiv diġà ġie milqugħ sa fejn ġie invokat minn TradeARBED u minn ProfilARBED.
Fir-rigward tal-prinċipju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 55 tas-sentenza Technische Unie vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, invokata mir-rikorrenti, li r-rispett tad-drittijiet tad-difiża, li huwa prinċipju li n-natura fundamentali tiegħu ġiet enfasizzata diversi drabi mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa ta’ importanza kapitali fil-proċeduri bħal dik f’dan il-każ, u għalhekk għandu jiġi evitat li dawn id-drittijiet jistgħu jiġu kompromessi b’mod irrimedjabbli minħabba d-dewmien eċċessiv tal-fażi ta’ investigazzjoni u li dan id-dewmien jista’ jkun ta’ ostakolu biex jiġu prodotti provi intiżi sabiex jikkonfutaw l-eżistenza ta’ aġir li jista’ jwassal biex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tal-impriżi kkonċernati. Għal din ir-raġuni, l-eżami ta’ ostakolu eventwali għall-eżerċizzju tad-drittijiet tad-difiża ma għandux ikun limitat għall-fażi stess li fiha dawn id-drittijiet ikollhom l-effett sħiħ tagħhom, jiġifieri t-tieni fażi tal-proċedura amministrattiva. L-evalwazzjoni tas-sors tat-tnaqqis eventwali tal-effettività tad-drittijiet tad-difiża għandha tiġi estiża għal din il-proċedura kollha billi tirreferi għat-tul ta’ żmien totali tagħha.
Barra minn hekk, l-oneru tal-prova ta’ ksur eventwali tad-drittijiet tad-difiża, li jirriżulta mill-fatt li impriża tkun sabet diffikultajiet biex tiddefendi ruħha kontra l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni, b’konsegwenza tad-dewmien eċċessiv tal-proċedura amministrattiva, jaqa’ fuq il-persuna interessata (sentenza Technische Unie vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 61).
Madankollu, f’dan il-każ, ARBED baqgħet ma stabbilietx kif it-tul ta’ żmien tal-proċedura amministrattiva, partikolarment twil huwa veru, jekk tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-proċedura ġudizzjarja għall-annullament tad-deċiżjoni inizjali, seta’ ppreġudika l-eżistenza tad-drittijiet tad-difiża tagħha u, b’mod iktar partikolari, il-possibbiltà tagħha li “tikkonfuta l-preżunzjoni ta’ responsabbiltà bbażata fuq l-eżistenza ta’ rabtiet kapitali bejn il-kumpannija li pparteċipat waħedha fil-ksur [hija stess], invokata għall-ewwel darba wara sittax-il sena ta’ proċeduri”. F’dan ir-rigward, ARBED ħadet l-inizjattiva biss sabiex tallega li “l-elementi ta’ prova li setgħu kienu għad-dispożizzjoni [tagħha] fl-1990 ma baqgħux jeżistu wara li għadda dan iż-żmien kollu”.
Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li ssostni ARBED, il-preżunzjoni ta’ responsabbiltà inkwistjoni ma ġietx invokata “għall-ewwel darba wara sittax-il sena ta’ proċeduri” [traduzzjoni mhux uffiċjali], iżda fl-istadju tad-deċiżjoni inizjali, adottata fi Frar 1994 (ara l-Premessa 322 tagħha u l-punt 101 iktar ’il fuq).
Minkejja dan, ARBED ma tagħtx prova, u lanqas ma allegat, matul l-ewwel kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li s-sussidjarja tagħha TradeARBED kienet iddeterminat il-politika kummerċjali tagħha b’mod awtonomu b’mod li ma tikkostitwixxix, magħha, entità ekonomika u, għaldaqstant, impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 65 KEFA (ara l-punt 94 iktar ’il fuq).
Fl-aħħar nett, din il-preżunzjoni sempliċi ta’ responsabbiltà, li l-prinċipju tagħha ilu jissemma sa mill-1983 mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, ġiet kunsiderevolment sostnuta, f’dan il-każ, mill-provi addizjonali li diġà ġew invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni inizjali (ara l-punt 96 iktar ’il fuq) u milqugħa mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tal-11 ta’ Marzu 1999, ARBED vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (ara l-punti 97 u 98 iktar ’il fuq).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-raba’ motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat sa fejn qed jiġi invokat minn ARBED.
Jirriżulta minn dak kollu li jippreċedi li r-rikors għandu jiġi miċħud bħala infondat sa fejn jikkonċerna ARBED, iżda għandu jiġi milqugħ sa fejn jikkonċerna TradeARBED u ProfilARBED.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba.
Fir-rigward tat-talbiet tal-partijiet, għandu jiġi għaldaqstant deċiż li, sa fejn f’din il-kawża jiġi deċiż kontriha, il-Kummissjoni għandha tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, l-ispejjeż sostnuti minn TradeARBED u minn ProfilARBED. Min-naħa l-oħra, sa fejn f’din il-kawża jiġi deċiż kontriha, ARBED għandha tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, l-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni.

Għal dawn ir-raġunijiet,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Is-Seba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2006) 5342 finali tat-8 ta’ Novembru 2006, dwar proċedura skont l-Artikolu 65 [KEFA] dwar ftehim u prattiki miftehma li jimplikaw lil produtturi Ewropej tat-travi (Każ COMP/F/38.907 — Travi tal-azzar), hija annullata sa fejn din tikkonċerna ArcelorMittal Belval & Differdange SA u ArcelorMittal International SA.

2)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud bħala infondat.

3)
Sa fejn f’din il-kawża jiġi deċiż kontriha, il-Kummissjoni hija kkundannata, minbarra għall-ispejjeż tagħha, għall-ispejjeż sostnuti minn ArcelorMittal Belval & Differdange u ArcelorMittal International.

4)
Sa fejn f’din il-kawża ġie deċiż kontriha, ArcelorMittal Luxembourg SA hija kkundannata, minbarra għall-ispejjeż tagħha, għall-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni.

Forwood
Šváby
Truchot
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil-31 ta’ Marzu 2009.
Firem
Werrej

Il-kuntest ġuridiku

Dispożizzjonijiet tat-Trattat KEFA

Id-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE

Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ċerti aspetti tat-trattament tal-każijiet ta’ kompetizzjoni li jirriżultaw mill-iskadenza tat-Trattat KEFA

Ir-Regolament (KE) Nru 1/2003

Dispożizzjonijiet dwar il-preskrizzjoni fir-rigward tal-prosekuzzjonijiet

Il-fatti li wasslu għall-kawża

Id-deċiżjoni kkontestata

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

Id-dritt

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata u ta’ abbuż ta’ poter

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tar-regoli dwar l-imputabbiltà tal-ksur

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— TradeARBED

— ARBED

— ProfilARBED

Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq il-ksur tar-regoli fil-qasam tal-preskrizzjoni tal-prosekuzzjonijiet

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— ARBED

— TradeARBED

— ProfilARBED

Fuq ir-raba’ motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.