CELEX: 61977CJ0084
Πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 1408/71 ως προς τα πρόσωπα
Σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως που εφαρμόζεται σε όλους τους διαμένοντες

(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
Με απόφαση της 3ης Ιουνίου 1977, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 5 Ιουλίου 1977, το Cour de Cassation της Γαλλίας, τμήμα εργατικών και κοινωνικοασφαλιστικών διαφορών, υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα όσον αφορά τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και στις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος (EE ειδ. έκδ. 05/001, σ. 73), σχετικά με το γαλλικό σύστημα υγειονομικής ασφαλίσεως, προσώπου το οποίο έχει υπαχθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως που καλύπτει όλους τους διαμένοντες.
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η δεσποινίς Recq (κυρία Tessier, το γένος Recq, κατόπιν του γάμου τον οποίο τέλεσε μετά τα επίδικα πραγματικά περιστατικά), αναιρεσίβλητη στην κύρια δίκη, μετά το τέλος των σπουδών της στη Γαλλία, διέμεινε επί ορισμένο χρονικό διάστημα στη Μεγάλη Βρετανία, όπου εργαζόταν ως «au pair», ενώ παρακολουθούσε, συγχρόνως, βραδινά μαθήματα.
Κατά την περίοδο αυτή, η Recq είχε υπαχθεί στο ευεργετικό σύστημα του National Health Service, το οποίο εφαρμόζεται σε όλους όσους έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς, εξάλλου, να μπορεί να διαπιστωθεί από τη δικογραφία, αν υποχρεώθηκε να καταβάλλει εισφορές δυνάμει της βρετανικής νομοθεσίας περί κοινωνικής ασφαλίσεως.
Μετά την επιστροφή της στη Γαλλία, η Recq ενεγράφη στο ταμείο ανεργίας, ζήτησε δε, για θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε στο κράτος αυτό, παροχές του γαλλικού συστήματος ασφαλίσεως υγείας από το Caisse primaire d'assurance maladie του Eure-et-Loir, στο οποίο υπαγόταν προηγουμένως ως δικαιοδόχος του πατέρα της, ο οποίος ήταν ασφαλισμένος σ' αυτό.
Ο ασφαλιστικός αυτός φορέας όμως αρνήθηκε να χορηγήσει τις αιτηθείσες παροχές, με την αιτιολογία ότι η Recq, όταν τελείωσε τις σπουδές της, απώλεσε την ιδιότητα του δικαιοδόχου του πατέρα της, χωρίς παράλληλα να αποκτήσει ίδιο δικαίωμα δυνάμει της εφαρμοστέας κοινωνικής νομοθεσίας, δεδομένου ότι δεν μπορούσε να δικαιολογήσει τον απαιτούμενο αριθμό ωρών μισθωτής ή εξομοιούμενης προς μισθωτή εργασίας κατά την περίοδο αναφοράς που καθορίζεται βάσει του άρθρου L 249 του Code de Sécurité Sociale (Κώδικα Κοινωνικής Ασφαλίσεως), ούτε μπορούσε να θεωρηθεί ως διακινούμενος εργαζόμενος υπό την έννοια του κανονισμού 1408/71.
Η ενδιαφερομένη προσέφυγε κατά της αρνήσεως στην Commission de première instance du Contentieux de la sécurité sociale της Chartres, η οποία, με απόφαση της 12ης Μαρτίου 1975, καταδίκασε το caisse να αναλάβει τα έξοδα ασθενείας της Recq, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων κοινωνικής ασφαλίσεως που είχε αποκτήσει η ενδιαφερομένη δυνάμει της βρετανικής νομοθεσίας.
Το Caisse primaire d'assurance maladie άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής, το δε Cour de cassation έκρινε ότι, ακόμα και αν η Recq δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιοδόχος του πατέρα της προκειμένου να δικαιούται, μετά την επιστροφή της στη Γαλλία, παροχών κοινωνικής ασφαλίσεως, τίθεται το ερώτημα μήπως έχει ενδεχομένως ίδιο δικαίωμα να απαιτήσει τις παροχές αυτές δυνάμει του κανονισμού 1408/71, λόγω του ότι, βάσει του κανονισμού αυτού, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ασφαλισμένη κατά τη διάρκεια της παραμονής της στη Μεγάλη Βρετανία, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους αυτού, και επομένως η περίοδος αυτή ασφαλίσεως θα πρέπει να εξομοιωθεί προς την περίοδο αναφοράς που προβλέπει η γαλλική νομοθεσία.
Το Cour de cassation προκειμένου να επιλύσει το νομικό αυτό ζήτημα ερωτά:
«1)
Ο υπήκοος κράτους μέλους, ο οποίος, λόγω του ότι διαμένει στο έδαφος άλλου κράτους μέλους και εργάζεται στο κράτος αυτό ως au pair παρακολουθώντας συγχρόνως σπουδές με μειωμένες ώρες διδασκαλίας, δικαιούται, στο κράτος αυτό, παροχών κοινωνικής ασφαλίσεως σε είδος, είναι διακινούμενος εργαζόμενος υπό την έννοια του άρθρου 1 του κανονισμού 1408/71, και
2)
Τα δικαιώματα που έχει αποκτήσει ο υπήκοος αυτός κατά την παραμονή του στο κράτος αυτό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από κάθε άλλο κράτος μέλος, σαν να επρόκειτο για περιόδους που απαιτούνται για τη γένεση του δικαιώματος κατά τη νομοθεσία που εφαρμόζει το κράτος αυτό;»
Κατά το άρθρο 2 του κανονισμού 1408/71, ο κανονισμός αυτός ισχύει, ιδίως, για εργαζομένους που υπάγονται ή υπήχθησαν στη νομοθεσία ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών και είναι υπήκοοι ενός από τα κράτη μέλη.
Κατά το άρθρο 1, εδάφιο α, στοιχείο u του κανονισμού, ως «εργαζόμενος» νοείται, μεταξύ άλλων, κάθε πρόσωπο «το οποίο είναι ασφαλισμένο υποχρεωτικά κατά ενός ή περισσοτέρων κινδύνων που αντιστοιχούν στους κλάδους, στους οποίους εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός, στο πλαίσιο συστήματος κοινωνικής ασφαλίσεως που καλύπτει όλους τους κατοίκους ή το σύνολο του ενεργού πληθυσμού:
—
όταν οι τρόποι διαχειρίσεως ή χρηματοδοτήσεως του συστήματος αυτού επιτρέπουν το χαρακτηρισμό του ως μισθωτού ή
—
ελλείψει τέτοιων κριτηρίων, όταν το πρόσωπο είναι ασφαλισμένο δυνάμει υποχρεωτικής ή προαιρετικής συνεχίσεως ασφαλίσεως κατά άλλου κινδύνου καθοριζόμενου στο παράρτημα V, στο πλαίσιο συστήματος δημιουργηθέντος προς όφελος των μισθωτών».
Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, το παράρτημα V του κανονισμού συμπληρώθηκε, δυνάμει της πράξεως προσχωρήσεως, με την εξής διάταξη: «1. Ως εργαζόμενος, υπό την έννοια του άρθρου 1, εδάφιο α, στοιχείο ιι του κανονισμού, θεωρείται το πρόσωπο που υποχρεούται να καταβάλλει εισφορές ως μισθωτός.»
Από το σύνολο των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι, οποιαδήποτε και αν είναι η επαγγελματική κατάσταση υπηκόου κράτους μέλους, ο οποίος διέμεινε στη Μεγάλη Βρετανία υπό συνθήκες τέτοιες ώστε να υπαχθεί σε σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως που ισχύει για όλους τους διαμένοντες, η εφαρμογή, ως προς αυτόν, του κανονισμού 1408/71 εξαρτάται από τη δυνατότητα «χαρακτηρισμού» του ως μισθωτού.
Ελλείψει κριτηρίων τα οποία να βασίζονται ενδεχομένως στους τρόπους διαχειρίσεως ή χρηματοδοτήσεως του εν λόγω συστήματος, κατά το άρθρο 1, εδάφιο α, στοιχείο ιι, πρώτη περίπτωση, ο χαρακτηρισμός αυτός, όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, εξαρτάται, δυνάμει της δεύτερης περιπτώσεως και του παραρτήματος V, από το αν ο ενδιαφερόμενος ήταν υποχρεωμένος να καταβάλλει εισφορές κοινωνικής ασφαλίσεως υπό την ιδιότητα του μισθωτού.
Εναπόκειται στις αρμόδιες εθνικές αρχές να διαπιστώσουν αν πληρούται η προϋπόθεση αυτή σε κάθε περίπτωση.
Ο χαρακτηρισμός ενός προσώπου κατά τον τρόπο αυτό, ως «εργαζομένου» υπό την έννοια του κανονισμού 1408/71 συνεπάγεται, σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 1 του κανονισμού, ότι ο φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποία εξαρτά την κτήση, τη διατήρηση ή την ανάκτηση του δικαιώματος παροχών από τη συμπλήρωση περιόδων ασφαλίσεως, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη, κατά το μέτρο που απαιτείται, τις περιόδους ασφαλίσεως που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία κάθε άλλου κράτους μέλους, σαν να επρόκειτο για περιόδους που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός.
Επομένως, στα ερωτήματα που υπέβαλε το Cour de cassation πρέπει να δοθούν απαντήσεις με το ανωτέρω περιεχόμενο.
(παραλείπεται)

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με απόφαση της 3ης Ιουνίου 1977, το Cour de cassation της Γαλλίας, αποφαίνεται:

1)
Ο υπήκοος κράτους μέλους, ο οποίος, σε άλλο κράτος μέλος, υπήχθη σε σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως που καλύπτει όλους τους διαμένοντες, δεν μπορεί να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του κανονισμού 1408/71, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, παρά μόνο αν χαρακτηριστεί ως μισθωτός υπό την έννοια του άρθρου 1, εδάφιο α, στοιχείο ιι του κανονισμού αυτού. 'Οσον αφορά, ειδικότερα, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο χαρακτηρισμός αυτός, ελλείψει κάθε άλλου κριτηρίου, εξαρτάται, σύμφωνα με το παράρτημα V του ίδιου κανονισμού, από το αν ο εν λόγω υπήκοος ήταν υποχρεωμένος να καταβάλλει εισφορές κοινωνικής ασφαλίσεως υπό την ιδιότητα του μισθωτού.

2)
Τα δικαιώματα που έχει αποκτήσει, κατά την παραμονή του σε κράτος μέλος, πρόσωπο το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ως εργαζόμενος κατά την έννοια του άρθρου 1, εδάφιο α, στοιχείο ιι του κανονισμού 1408/71, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από κάθε άλλο κράτος μέλος, σαν να επρόκειτο για περιόδους που απαιτούνται για τη γένεση του δικαιώματος κατά τη νομοθεσία που εφαρμόζει το κράτος αυτό.

Kutscher
Sørensen
Bosco
Donner
Pescatore
Mackenzie Stuart
O' Keeffe
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 19 Ιανουαρίου 1978.
Ο Γραμματέας
Α. Van Houtte
Ο Πρόεδρος
Η. Kutscher
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.