CELEX: 61990CJ0269
Κοινό Δασμολόγιο
Ατελής εισαγωγή επιστημονικών συσκευών
Ισοδύναμη επιστημονική αξία

Με Διάταξη της 17ης Ιουλίου 1990, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 6 Σεπτεμβρίου 1990, το Bundesfinanzhof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς το κύρος της αποφάσεως 83/348 της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1983, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η εισαγωγή της συσκευής με την ονομασία « Jeol-Scanning Electron Microscope, model JSM-35 C », δεν δύναται να πραγματοποιηθεί ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου (
ΕΕ L 188, σ.22
).
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Technische Universität München και του Hauptzollamt München-Mitte.
Η διαφορά αφορά τη χορήγηση δασμολογικής ατέλειας για την εισαγωγή στην Κοινότητα επιστημονικής συσκευής, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο β, του κανονισμού ( EOK ) 1798/75 του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 1975, περί της ατελούς εισαγωγής αντικειμένων εκπαιδευτικού, επιστημονικού ή μορφωτικού χαρακτήρα ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/002, σ. 87 ), όπως τροποποιήθηκε από 1ης Ιανουαρίου 1980 με τον κανονισμό 1027/79 του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 1979 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/007, σ. 223 ).
Το Technische Universität έθεσε σε ελεύθερη κυκλοφορία, μεταξύ της 1ης Ιουνίου 1979 και της 23ης Μαρτίου 1981, ηλεκτρονικό μικροσκόπιο ανιχνεύσεως, τύπου'JSM-35 C, κατασκευασθέν από την ιαπωνική εταιρία Elektron Optics Laboratory Ltd του Tokyo. Η συσκευή προοριζόταν για ερευνητικές εργασίες στους τομείς της χημείας, της βιολογίας και των γεωγραφικών επιστημών. Θα εχρησιμοποιείτο στο πλαίσιο της μελέτης ηλεκτροχημικών διαδικασιών, γεωλογικών προβλημάτων, ορυκτολογίας και χημείας τροφίμων καθώς και στις έρευνες των συνθετικών υλών, των φωτοχημικών γαλακτωμάτων και των βιολογικών συστημάτων.
Το Hauptzollamt χορήγησε καταρχάς δασμολογική ατέλεια για τη συσκευή. Ωστόσο, με αποφάσεις της 14ης και 15ης Απριλίου και της 22ας Ιουνίου 1982, ζήτησε στη συνέχεια τελωνειακούς δασμούς ύψους 31 110 γερμανικών μάρκων (DM), πλέον φόρο κύκλου εργασιών κατά την εισαγωγή, ύψους 3 746 DM.
Κατόπιν της διοικητικής ενστάσεως που υπέβαλε το Technische Universität, το Hauptzollamt ζήτησε την επέμβαση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2784/79 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1979, που θεσπίζει τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1789/75 (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/008, σ. 8 ).
Στις 5 Ιουλίου 1983, η Επιτροπή εξέδωσε την προαναφερθείσα απόφαση 83/348, κατά την οποία, το επίμαχο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο δεν μπορούσε να εισαχθεί ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου, διότι συσκευές ισοδύναμης επιστημονικής αξίας, κατάλληλες να χρησιμοποιηθούν για τους ίδιους σκοπούς, κατασκευάζονταν στην Κοινότητα, ειδικότερα δε η συσκευή PSEM 500 Χ που κατασκευάζεται από την εταιρία Philips Nederland BV.
Μετά την απόφαση αυτή της Επιτροπής, το Hauptzollamt απέρριψε την αίτηση δασμολογικής ατέλειας. Το Technische Universität άσκησε τότε ένδικη προσφυγή.
Το Bundesfinanzhof που επελήφθη της διαφοράς σε τελευταίο βαθμό εκτιμά ότι στην παρούσα υπόθεση τίθεται ζήτημα κύρους της προαναφερθείσας αποφάσεως 83/348 της Επιτροπής. Κατά την άποψη του, μέχρι τώρα, το Δικαστήριο έκρινε πάντοτε ότι διέ-θέτε περιορισμένη εξουσία ελέγχου στο πλαίσιο των διαφορών των σχετικών με τα ζητήματα που αφορούν την εισαγωγή επιστημονικών συσκευών με δασμολογική ατέλεια. Κατά τη νομολογία αυτή, το Δικαστήριο δεν μπορεί, ενόψει του τεχνικού χαρακτήρα των ζητημάτων που ανακύπτουν εν προκειμένω, να κηρύξει ανίσχυρη απόφαση της Επιτροπής, παρά μόνο στις περιπτώσεις πρόδηλης πλάνης περί την εκτίμηση ή καταχρήσεως εξουσίας. Το αιτούν δικαστήριο εκφράζει αμφιβολίες ως προς το αν η νομολογία αυτή μπορεί να εφαρμοσθεί και εν προκειμένω.
Το Bundesfinanzhof φρονεί ότι η διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών καθώς και η εφαρμογή των νομικών κριτηρίων που διέπουν τη χορήγηση της δασμολογικής ατέλειας δεν μπορούν να διαφύγουν του δικαστικού ελέγχου. Το γεγονός ότι η συγκριτική εξέταση που αφορά την ισοδυναμία επιστημονικών συσκευών και η οποία διενεργήθηκε από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές παρουσιάζει σαφώς τεχνικό χαρακτήρα ουδόλως μεταβάλλει αυτή την απαίτηση περί νομικής προστασίας.
Το Bundesfinanzhof ζητεί επομένως από το Δικαστήριο να κρίνει αν η προαναφερθείσα απόφαση 83/348 της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1983, είναι ισχυρή.
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά και το κανονιστικό πλαίσιο της υποθέσεως της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι γραπτές και προφορικές παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Πρέπει να επισημανθεί ότι, προκειμένου περί διοικητικής διαδικασίας που αφορά περίπλοκες τεχνικές αξιολογήσεις, η Επιτροπή πρέπει να διαθέτει εξουσία εκτιμήσεως για να είναι σε θέση να εκπληρώνει τα καθήκοντα της.
Όμως, στις περιπτώσεις που τα κοινοτικά όργανα διαθέτουν τέτοια εξουσία εκτιμήσεως, ο σεβασμός των εγγυήσεων που απονέμει η κοινοτική έννομη τάξη στις διοικητικές διαδικασίες έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Μεταξύ των εγγυήσεων περιλαμβάνονται, κυρίως, η υποχρέωση για το αρμόδιο όργανο να εξετάσει με επιμέλεια και αμεροληψία όλα τα κρίσιμα στοιχεία της οικείας υποθέσεως, το δικαίωμα του ενδιαφερομένου να γνωστοποιήσει την άποψη του καθώς και το δικαίωμα να δει την απόφαση επαρκώς αιτιολογημένη. Μόνο κατ' αυτό τον τρόπο μπορεί το Δικαστήριο να επαληθεύσει αν συνέτρεχαν τα πραγματικά και νομικά στοιχεία από τα οποία εξαρτάται η άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως.
Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί αν η επίμαχη απόφαση εκδόθηκε κατόπιν τηρήσεως των αρχών που προαναφέρθηκαν.
Ως προς το πρώτο σημείο, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο προαναφερθείς κανονισμός 1798/75 έθεσε σε εφαρμογή στην Κοινότητα τη συμφωνία της Φλωρεντίας της 22ας Νοεμβρίου 1950 (βλ. ΕΕ ειδ. έκδ. 02/002, σ. 87), κατά την οποία τα συμβαλλόμενα κράτη δεσμεύονται να μην επιβάλλουν τελωνειακούς δασμούς ή άλλες επιβαρύνσεις κατά την εισαγωγή επιστημονικών συσκευών που προορίζονται για τη διδασκαλία ή την έρευνα, υπό την επιφύλαξη ότι συσκευές ισοδύναμης επιστημονικής αξίας δεν κατασκευάζονται στη χώρα εισαγωγής.
Κατά την πρώτη αιτιολογική σκέψη του προαναφερθέντος κανονισμού, πρέπει, κατά το δυνατόν, να εισάγονται ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου τα αντικείμενα εκπαιδευτικού, επιστημονικού ή μορφωτικού χαρακτήρα για να διευκολύνεται τόσο η ελεύθερη ανταλλαγή των ιδεών όσο και η άσκηση μορφωτικών δραστηριοτήτων και η επιστημονική έρευνα εντός της Κοινότητας.
Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, για τα επιστημονικά όργανα και συσκευές που εισάγονται αποκλειστικά για μη εμπορικούς σκοπούς χορηγείται ατέλεια ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου όταν όργανα ή συσκευές ισοδύναμης επιστημονικής αξίας δεν κατασκευάζονται επί του παρόντος στην Κοινότητα.
Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να μη χορηγηθεί δασμολογική ατέλεια για επιστημονική συσκευή που εισάγεται στην Κοινότητα για τον λόγο ότι υπάρχει κοινοτική συσκευή ισοδύναμης επιστημονικής αξίας, παρά μόνο αν από την έρευνα των επιφορτισμένων με την εφαρμογή του κανονισμού ( ΕΟΚ) 1798/75 αρχών βεβαιώθηκε κάτι τέτοιο.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπει ο προαναφερόμενος κανονισμός 2784/79, η Επιτροπή διαβουλεύεται με τα κράτη μέλη και, ενδεχομένως, με ομάδα εμπειρογνωμόνων. Αν από την εξέταση στην οποία προβαίνει αυτή η ομάδα προκύπτει ότι ισοδύναμη συσκευή κατασκευάζεται στην Κοινότητα, η Επιτροπή εκδίδει απόφαση με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για να εισαχθεί ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου η οικεία συσκευή.
Η Επιτροπή δέχθηκε ότι ακολούθησε πάντοτε τις γνώμες της ομάδας εμπειρογνωμόνων, δεδομένου ότι δεν διαθέτει άλλες πηγές πληροφορήσεως για τις οικείες συσκευές.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η ομάδα εμπειρογνωμόνων μπορεί να εκπληρώσει την αποστολή της μόνον αν αποτελείται από πρόσωπα που κατέχουν τις απαιτούμενες τεχνικές γνώσεις στους διαφόρους τομείς χρήσεως των επίμαχων επιστημονικών συσκευών ή αν τα μέλη αυτής της ομάδας συμβουλεύουν εμπειρογνώμονες που έχουν αυτές τις γνώσεις. Όμως, ούτε τα πρακτικά της συνεδριάσεως της ομάδας των εμπειρογνωμόνων ούτε η ενώπιον του Δικαστηρίου συζήτηση έδειξαν ότι τα μέλη αυτής της ομάδας είχαν τα ίδια τις αναγκαίες γνώσεις στους τομείς της χημείας, της βιολογίας και των γεωγραφικών επιστημών ή ότι στράφηκαν σε εμπειρογνώμονες για γνωμοδότηση στα θέματα αυτά για να μπορέσουν να εκφέρουν κρίση επί των τεχνικών προβλημάτων που ανέκυψαν κατά την εξέταση της ισοδυναμίας των επίμαχων επιστημονικών συσκευών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή παρέβη την υποχρέωση να εξετάσει, με επιμέλεια και αμεροληψία, όλα τα κρίσιμα στοιχεία της υπό κρίση περιπτώσεως.
Δεύτερον, διαπιστώνεται ότι ο προαναφερόμενος κανονισμός 2784/79 δεν προβλέπει τη δυνατότητα για τον ενδιαφερόμενο, εισαγωγέα επιστημονικής συσκευής, να δώσει εξηγήσεις ενώπιον της ομάδας εμπειρογνωμόνων ούτε να εκφράσει την άποψη του ως προς τα πληροφοριακά στοιχεία που βρίσκονται στη διάθεση της ομάδας ούτε να λάβει θέση επί της γνώμης που εξέδωσε η τελευταία.
Εντούτοις, το εισάγον ίδρυμα γνωρίζει καλύτερα τα τεχνικά χαρακτηριστικά που πρέπει να πληροί η επιστημονική συσκευή, λαμβανομένων υπόψη των εργασιών για τις οποίες προορίζεται. Η σύγκριση μεταξύ της εισαγομένης συσκευής και των οργάνων κοινοτικής προελεύσεως πρέπει, κατά συνέπεια, να γίνεται βάσει των ενδείξεων που δίνει ο ενδιαφερόμενος ως προς τα σκοπούμενα ερευνητικά προγράμματα και ως προς τη χρήση για την οποία προορίζεται η συσκευή.
Όμως, το δικαίωμα ακροάσεως σε μια τέτοια διοικητική διαδικασία απαιτεί να είναι σε θέση ο ενδιαφερόμενος, και δη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας που εξελίσσεται ενώπιον της Επιτροπής, να λάβει θέση και να κάνει γνωστή λυσιτελώς την άποψη του ως προς την κρισιμότητα των πραγματικών περιστατικών καθώς και, ενδεχομένως, ως προς τα έγγραφα που έγιναν δεκτά από το κοινοτικό ίδρυμα. Ο όρος αυτός δεν τηρήθηκε κατά την έκδοση της επίμαχης αποφάσεως.
Τρίτον και τελευταίον, όσον αφορά την αιτιολογία που επιβάλλει το άρθρο 190 της Συνθήκης, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ( βλ. κυρίως απόφαση της 26ης Ιουνίου 1986,
205/85, Nicolet Instrument, Συλλογή 1986, σ. 2049
) προκύπτει ότι από την αιτιολογία αυτή πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο σαφή και μη αμφιλεγόμενο ο συλλογισμός της κοινοτικής αρχής, η οποία εξέδωσε την προσβαλλομένη πράξη, έτσι ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στο μεν ενδιαφερόμενο να γνωρίζει τη δικαιολογητική βάση του ληφθέντος μέτρου για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα του στο δε Δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχο του.
Στην παρούσα περίπτωση, διαπιστώνεται ότι η απόφαση της Επιτροπής δεν παραθέτει επαρκώς τους επιστημονικούς λόγους που μπορούν να δικαιολογήσουν το συμπέρασμα ότι η συσκευή που κατασκευάζεται στην Κοινότητα είναι ισοδύναμη με την εισαγομένη συσκευή. Πράγματι, η επίδικη απόφαση περιορίζεται στην επανάληψη της διατυπώσεως^χιας από τις προγενέστερες αποφάσεις της Επιτροπής, και συγκεκριμένα της αποφάσεως 82/86/ΕΟΚ της 23ης Δεκεμβρίου 1981 (
ΕΕ 1982, L 41, σ. 33
). Ο ενδιαφερόμενος αδυνατεί κατά συνέπεια να επαληθεύσει αν η απόφαση πάσχει από πλάνη εκτιμήσεως. Ως εκ τούτου, η απόφαση δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις που θέτει το άρθρο 190 της Συνθήκης.
Από το σύνολο των σκέψεων που προηγήθηκαν προκύπτει ότι η επίδικη απόφαση εκδόθηκε κατόπιν διοικητικής διαδικασίας στην οποία παραβιάστηκαν η υποχρέωση που υπέχει το αρμόδιο όργανο να εξετάσει, με επιμέλεια και αμεροληψία, όλα τα κρίσιμα στοιχεία της παρούσας περιπτώσεως, το δικαίωμα ακροάσεως καθώς και η υποχρέωση επαρκούς αιτιολογήσεως της ληφθείσας αποφάσεως.
Επομένως, στο εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι η απόφαση 83/348 της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1983, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η εισαγωγή της συσκευής με την ονομασία « Jeol-Scanning Electron Microscope, model JSM-35 C », δεν δύναται να πραγματοποιηθεί ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου, είναι ανίσχυρη.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Bundesfinanzhof, με Διάταξη της 17ης Ιουλίου 1990, αποφαίνεται:

Η απόφαση 83/348 της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1983, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η εισαγωγή της συσκευής με την ονομασία « Jeol-Scanning Electron Microscope, model JSM-35 C », δεν δύναται να πραγματοποιηθεί ατελώς ως προς τους δασμούς του Κοινού Δασμολογίου, είναι ανίσχυρη.

Due
Slynn
Joliét
Schockweiler
Grévisse
Mancini
Κακούρης
Moitinho de Almeida
Rodriguez Iglesias
Diez de Velasco
Zuleeg
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 21 Νοεμβρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.