CELEX: 62005CJ0138
Awtorizzazzjoni ta' tqegħid fis-suq tal-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti u bijoċidi
Direttiva 91/414/KE
Artikolu 8
Direttiva 98/8/KE
Artikolu 16
Setgħa ta' l-Istati Membri matul il-perijodu tranżitorju

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tranżitorji tad-Direttiva tal-Kunsill
91/414/KEE tal-15 ta’ Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-ħarsien tal-pjanti (ĠU L 230, p. 1),
u d-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 98/8/KE tas-16 ta’ Frar 1998, dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidali
[bijoċidi] (ĠU L 123, p. 1).
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie (iktar 'il quddiem "Stichting")
u l-Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (il-Ministru ta’ l-Agrikoltura, tan-Natura u tal-Kwalità ta’ l-Ikel,
iktar ‘il quddiem il-“Ministru”) rigward proċedura prevista mid-dritt Olandiż għall-għoti ta’ l-awtorizzazzjonijiet ta’ tqegħid
fis-suq ta’ prodotti pestiċidi.

Il-Kuntest Ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Id-Direttiva 91/414
3       Skond id-disa’ premessa tad-Direttiva 91/414:
“[...] id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-awtorizzazzjoni jridu jassiguraw livell għoli ta’ ħarsien, li b’mod partikulari,
trid tipprevjeni l-awtorizzazzjoni ta’ prodotti għall-ħarsien tal-pjanti meta t-theddida li dawn jippreżentaw għas-saħħa,
l-ilma ta’ taħt l-art u l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem u ta’ l-annimali tieħu prijorità fuq l-għan li tittejjeb il-produzzjoni
tal-pjanti”.
4       Skond l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 91/414, “prodotti għall-ħarsien tal-pjanti” huma ddefiniti bħala "[is-]sustanzi attivi
u preparazzjonijiet li jkollhom fihom sustanza attiva waħda jew aktar, imħejjija fil-forma li biha jkunu sejrin jiġu forniti
lill-utent" u li huma prinċipalment immirati sabiex jipproteġu l-pjanti jew l-prodotti tal-pjanti kontra kull organiżmu perikluż.
Skond l-Artikolu 2(4) ta' l-imsemmija Direttiva, is-sustanzi attivi huma definiti bħala "is-sustanzi jew mikrorganiżmi inklużi
l-viruses, li għandhom azzjoni ġenerali jew speċifika" fuq l-organiżmi li jagħmlu l-ħsara jew fuq pjanti, partijiet minn pjanti
jew prodotti mill-pjanti.
5       Skond l-Artikolu 4(1)(a) ta' l-imsemmija Direttiva, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li prodott għall-ħarsien tal-pjanti
jiġi awtorizzat biss jekk "is-sustanzi attivi tiegħu [ikunu] elenkati fl-Anness I u jekk [jiġu sodisfatti] kull kundizzjoni
stabbilita hemm", kif ukoll dawk imsemmija fl-istess Artikolu 4(1)(b) sa (f).
6       L-Artikolu 8 ta' l-imsemmija Direttiva jikkonċerna miżuri tranżitorji u derogatorji. Skond il-paragrafu (2) ta’ dan l-Artikolu:
"B'deroga mill-Artikolu 4 u mingħajr preġudizzju [għad-dispożizzjonijiet] tal-paragrafu 3 jew għad-Direttiva 79/117/KEE, Stat
Membru jista', matul perijodu ta' 12-il sena wara [d-data ta]n-notifika ta' din id-Direttiva, jawtorizza t-tqegħid fis-suq
ġewwa t-territorju tiegħu ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanzi attivi li ma jkunux jinsabu fl-Anness
I, li jkunu diġà qegħdin fis-suq sentejn wara n-notifika ta' din id-Direttiva.
[...]”
7       Taħt l-Artikolu 8(3), "[m]eta jkunu qegħdin jeżaminaw [mill-ġdid] prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza
attiva skond il-paragrafu 2, u qabel ma jkun seħħ dan l-eżami, l-Istati Membri għandhom japplikaw ir-rekwiżiti [eżiġenzi]
stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b) (i) sa (v), punti (c) sa (f) skond id-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-informazzjoni li
trid tiġi pprovduta".
8       Skond l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 91/414, "għal sustanzi attivi diġà fis-suq sentejn wara n-notifika ta' din id-Direttiva,
l-Istati Membri jistgħu, filwaqt li josservaw kif dovut id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, ikomplu japplikaw ir-regoli nazzjonali
preċedenti dwar rekwiżiti [eżiġenzi] ta' informazzjoni sakemm tali sustanzi ma jkunux inklużi fl-Anness I".
9       Taħt l-Artikolu 23 ta' l-imsemmija Direttiva, id-dħul fis-seħħ tagħha kellu jkun "fi żmien sentejn wara n-notifika tagħha".
Id-Direttiva 98/8
10     Id-Direttiva 98/8 tirrigwarda prodotti, magħrufa preċedentement taħt l-isem ta’ pestiċidi għal użu mhux agrikolu, li huma
użati sabiex jiġġieldu kontra l-organiżmi ta’ ħsara għas-saħħa tal-bniedem jew ta’ l-annimali u sabiex jiġġieldu kontra l-organiżmi
li jikkawżaw ħsara lill-prodotti naturali jew iffabbrikati.
11     L-Artikolu 5(1) ta' l-istess Direttiva jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jawtorizzaw prodott bijoċida biss jekk "is-sustanz[i]
attiv[i] inkluż[i] fih ikunu elenkati fl-Annessi I jew IA u titwettaq kull ħtieġa stabbilita f'dawn l-Annessi" u jekk ċertu
numru ta' kundizzjonijiet oħra jkunu sodisafatti.
12     L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 dwar miżuri tranżitorji, jipprovdi li "Stat Membru jista', għal perijodu taż-żmien ta'
10 snin […], jissokta [jkompli] japplika s-sistema jew il-prattika korrenti tiegħu li jqiegħed fis-suq il-prodotti bijoċidali.
Jista', b'mod partikolari, skond r-regoli nazzjonali tiegħu, jawtorizza t-tqegħid fis-suq fit-territorju tiegħu prodott bijoċida
li jkun fih sustanzi attivi mhux elenkati fl-Annessi I jew IA […]". Madankollu, dawn is-sustanzi attivi għandhom ikunu jinsabu
fis-suq mhux aktar tard minn 24 xahar minn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva, bħala sustanzi attivi ta' prodott bijoċida
għal skopijiet differenti minn dawk ta' riċerka u żvilupp xjentifiku jew ta' riċerka u żvilupp tal-produzzjoni.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
13     L-Artikolu 2(1) tal-liġi fuq il-pestiċidi ta' l-1962 (Bestrijdingsmiddelenwet) (Stb. 1962, Nru 288), kif emendata mil-liġi
tas-6 ta’ Frar 2003 (Stb. 2003, Nru 62, iktar 'il quddiem il-"Bmw"), jipprovdi:
"Huwa pprojbit li jiġi pprovdut, li jinżamm jew li jinħażen, li jiġi introdott jew li jintuża fl-Olanda kull pestiċida li
ma jirriżultax li jkun kien ġie awtorizzat skond din il-liġi jew, fil-każ ta' prodott bijoċida li jippreżenta riskju baxx,
li kien ġie rreġistrat".
14     L-Artikolu 3(1) tal-Bmw huwa intiż biex, prinċipalment, jittrasponi d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva
91/414. B'mod partikolari, il-punti 1 sa 10 ta' l-imsemmi Artikolu 3(1)(a) jistabbilixxu, minn naħa, kundizzjonijiet li essenzjalment
jikkorrispondu għal dawk ta' l-Artikolu 4(1)(b)(i) sa (v) ta’ din id-Direttiva u, min-naħa l-oħra, taħt l-Artikolu 3(1)(b)
sa (d), il-kundizzjonijiet li jikkorrispondu għal dawk previsti fl-Artikolu 4(1)(c) sa (e) ta’ l-imsemmija Direttiva. L-Artikolu
3(2)(a) tal-Bmw huwa intiż li jittrasponi d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(1)(a) ta’ l-istess Direttiva.
15     L-Artikolu 16aa tal-Bmw, li daħal fis-seħħ fit-8 ta’ Frar 2003, huwa fformulat kif ġej:
“1.      Meta l-interessi ta’ l-agrikoltura jeżiġu hekk b’mod urġenti, [il]-Ministru kkonċernat jista’ jagħti eżenzjoni jew eżonerazzjoni
għal dak li jikkonċerna d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 2(1) u ta’ l-Artikolu 10(1) u (2) favur prodott għall-ħarsien tal-pjanti
li fih sustanza attiva:
a.      li tkun ġiet ipprovduta qabel is-26 ta’ Lulju 1993;
b.      la ma kinitx indikata minn miżura Komunitarja msemmija fl-Artikolu 3(2)(a); u
c.      li fir-rigward tagħha l-eżami msemmi fl-Artikolu 8(2) tad-Direttiva [91/414] kien inbeda jew ġie segwit wara s-26 ta’ Lulju
2003.
2.      Dawn l-eżenzjonijiet jew eżonerazzjonijiet jistgħu jiġu suġġetti għal ċerti kundizzjonijiet. Huma jistgħu jingħataw f’ċerti
limiti u jitneħħew f’kull mument”.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16     Fil-21 ta’ April 2004, il-Ministru adotta, fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 16aa tal-Bmw, id-deċiżjoni fuq l-eżonerazzjonijiet li
jikkonċernaw il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti għas-sena 2004 (besluit “Vrijstellingen gewasbeschermingsmiddeln 2004”,
Stcrt. 2004, Nru 77, iktar ‘il quddiem id-“deċiżjoni tal-21 ta’ April 2004”), li permezz tiegħu huwa eżenta mill-projbizzjonijiet
imsemmija fl-Artikoli 2(1) u 10(1) tal-Bmw l-utenti msemmija f’din is-sentenza għall-uċuh tar-raba li huma deskritti fih,
sakemm ir-regoli ta’ użu stabbilti fil-Kapitolu 1 ta’ l-Anness ta’ l-imsemmija deċiżjoni jiġu rrispettati, għal dak lil jikkonċerna
l-provvista, iż-żamma, il-ħażna, l-importazzjoni jew l-użu fl-Olanda tal-prodotti għall-ħarsien għall-pjanti elenkati f’dan
l-istess Kapitolu I. Id-deċiżjoni ta’ l-20 ta’ April 2004 skada fl-1 ta’ Jannar 2005.
17     Permezz tad-deċiżjoni tat-28 ta’ April 2004, li jemenda dak tal-21 ta’ April 2004 (belsuit “Wijziging Besluit vrijstellingen
gewasbeschermingsmiddeln 2004”, Stcrt. 2004, Nru 82, iktar ‘il quddiem id-“deċiżjoni tat-28 ta’ April 2004”), il-Ministru
żied tlettax is-sezzjoni għall-Anness I tad-deċiżjoni tal-21 ta’ April 2004. Dawn is-sezzjonijiet kienu jikkonċernaw applikazzjonijiet
speċifiċi ta’ ċerti prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li kienu ngħataw derogi għalihom għall-projbizzjonijiet imsemmija iktar
‘il fuq.
18     Is-Stichting u s-Stichting Natuur en Milieu (iktar ‘il quddiem, flimkien, il-“fondazzjonijiet”), permezz ta’ ittra tad-9 ta’
Ġunju 2004, ippreżentaw oġġezzjoni kontra d-deċiżjoni tat-28 ta’ April 2004.
19     Permezz ta’ deċiżjoni tal-Ministru tat-18 ta’ Ottubru 2004, l-ilmenti tal-fondazzjonijiet ġew iddikkjarati parti minnhom inammissibbli
u parti minnhom mhux fondati.
20     Fit-28 ta’ Ottubru 2004, is-Stichting ressqet appell kontra din l-aħħar deċiżjoni quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven
li, fis-sustanza, peress li tressqet quddiemha problema dwar il-kompatibbiltà ta’ l-Artikolu 16aa tal-Bmw mad-dritt Komunitarju,
iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
"1) L-Artikolu 8 tad-Direttiva [91/414] huwa applikabbli applikat mill-qorti nazzjonali wara li jiskadi t-terminu previst
fl-Artikolu 23 ta' din id-Direttiva?
2)      L-Artikolu 16 tad-Direttiva [98/8] għandu jiġi interpretat b'mod li jkollu l-istess sinjifikat ta' l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva
[91/414]?
3)      L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva [91/414] għandu jiġi interpretat b’mod li joħloq obbligu ta’ "
standstil"l
, jiġifieri li Stat Membru ma jistax ibiddel is-sistema eżistenti tiegħu jew il-prattika li huwa jsegwi normalment ħlief fil-każ
fejn din il-bidla tqiegħed fis-seħħ evalwazzjoni preliminari għall-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-ħarsien tal-pjanti skond
din id-Direttiva?
4)      Fil-każ ta’ risposta negattiva għat-tielet domanda:
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva [91/414] joħloq restrizzjonijiet għall-emendi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-tqegħid fis-suq
ta’ prodotti bijoċidi u, jekk dan huwa l-każ, liema?
5)      Fil-każ ta’ risposta negattiva għar-raba' domanda:
Permezz ta’ liema kriterji għandu wieħed jevalwa jekk hemmx il-preżenza ta’ miżuri li jikkompromettu b’mod serju t-twettiq
tar-riżultat stipulat mid-Direttiva [91/414]?
6)      Fil-każ ta’ risposta negattiva għat-tieni domanda:
a)     L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva [91/414] għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq,
fuq it-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I u li kienu
ilhom diġà sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din id-Direttiva, huwa għandu josserva d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu
4 ta' l-imsemmija Direttiva?
b)     L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva [91/414] għandu jiġi wkoll interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq,
fuq it-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I u li kienu
ilhom diġà sentejn fis-suq wara d-data ta’ notifika ta' din id-Direttiva, huwa għandu josserva d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu
8(3) ta' l-imsemmija Direttiva?
7)      L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva [91/414] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ eżami mill-ġdid li jinsab fih jinkludi
wkoll evalwazzjoni ta’ applikazzjoni ġdida ta’ prodott għall-ħarsien tal-pjanti li diġà jinsab fis-suq, evalwazzjoni li fil-kuntest
tagħha għandu jiġi ddeterminat jekk hemmx il-preżenza ta’ riskji mhux aċċettabbli għall-utenti jew għall-ħaddiem, għas-saħħa
pubblika u l-ambjent, fil-kuntest ta’ miżura temporanja skond l-Artikolu 16aa tal-liġi dwar il-pestiċidi?
8)      L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva [91/414] għandu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi biss dispożizzjonijiet dwar il-provvista
ta' informazzjoni qabel eżami mill-ġdid, jew għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjonijiet li huwa jsemmi huma wkoll
importanti għall-mod kif eżami mill-ġdid għandu jiġi organizzat u effettwat?"

Fuq it-talba ta’ ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali
21     Permezz ta’ ittra tat-18 ta’ Mejju 2006, il-Gvern Olandiż talab lill-Qorti tal-Ġustizzja tordna il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura
orali, skond l-Artikolu 61 tar-Regoli tal-Proċedura, għar-raġuni li l-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali dwar il-ħames
domanda jistrieħu fuq interpretazzjoni mhux korretta tal-leġiżlazzjonijiet Olandiżi u Komunitarji.
22     Il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali jiksru, fl-ewwel lok, l-obbligu li huwa impost skond id-dritt Olandiż fuq l-applikanti
ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodott għall-ħarsien tal-pjanti, li jippreżentaw lill-Ministru kompetenti dokumentazzjoni
ddettaljata. Fit-tieni lok il-Gvern Olandiż isostni li, kuntrarjament għal dak li indikat l-Avukat Ġenerali, l-erbatax-il
premessa tad-Direttiva 91/414 tikkonċerna biss il-possibbiltà li tawtorizza provviżorjament prodotti għall-ħarsien tal-pjanti
li fihom sustanza attiva li ma tinsabx fl-Anness I ta’ din id-Direttiva u li ma kinitx għadha tinsab fis-suq sentejn wara
n-notifika ta’ l-imsemmija Direttiva.
23     F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’,
ex officio
jew fuq proposta ta’ l-Avukat Ġenerali, jew ukoll fuq talba tal-partijiet, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, skond
l-Artikolu 61 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, jekk hija tqis li mhijiex edotta biżżejjed jew li l-kawża għandha tiġi deċiża
fuq il-bażi ta’ argument li ma kienx ġie ttrattat bejn il-partijiet (ara d-digriet ta’ l-4 ta’ Frar 2000, Emesa Sugar, C-17/98,
Ġabra p. I-665, punt 18, u s-sentenza ta’ l-14 ta’ Diċembru 2004, Swedish Match, C-210/03, Ġabra p. I-11893, punt 25).
24     Madankollu, dan mhuwiex il-każ hawnhekk. Fil-fatt, minn naħa, il-Gvern Olandiż, fis-sustanza, jillimita ruħu li jikkummenta
l-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali mingħajr ma jinvoka elementi ta’ fatt jew dispożizzjonijiet legali li fuqhom din ta’
l-aħħar kienet ibbażat ruħha u li ma kienux ġew ittrattati bejn il-partijiet. Min-naħa l-oħra, għandu jiġi kkonstatat li,
fir-rigward ta’ l-elementi għad-dispożizzjoni tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja hija edotta biżżejjed biex tirrispondi għad-domandi
kollha magħmula.
25     Konsegwentement, it-talba għal ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali għandha tiġi miċħuda.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ammissibbiltà
26     Fl-osservazzjonijiet tiegħu sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Franċiż esprima, fl-ewwel lok, dubji fuq l-ammissibbiltà
ta’ ċerti domandi magħmula.
27     Fl-ewwel lok, huwa jinnota li l-qorti ta’ rinviju tirreferi, fl-ewwel domanda tagħha, għall-Artikolu 8 kollu tad-Direttiva
91/414, mingħajr ma tippreċiża liema mill-paragrafi ta' dan l-Artikolu, li jirrigwardaw sitwazzjonijiet ferm differenti, qed
jissejħu in kwistjoni. Wara, huwa jqis li l-Artikolu 23 ta' din id-Direttiva jikkonċerna biss l-applikazzjoni tat-tieni subinċiż
ta' l-ewwel inċiż ta' l-Artikolu 10(1) tagħha riġward il-proċeduri ta' rikonoxximent reċiproku fir-rigward ta' ċertu eżiġenzi
ta' l-Artikolu 4 ta’ l-imsemmija Direttiva. B’hekk din il-kwistjoni hija inammissibbli peress li r-risposta mhijiex neċessarja
għad-deċiżjoni tal-kawża prinċipali.
28     Fl-aħħar nett, dan il-Gvern isostni li t-tieni domanda hija inammissibbli għar-raġuni li l-kawża prinċipali tirrigwarda biss
il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti u mhux il-prodotti bijoċidi.
29     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja
u l-qrati nazzjonali, stabbilita mill-Artikolu 234 KE, hija kompetenza biss tal-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq il-kawża,
li għandha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġuridika sabiex tintevjeni, li tevalwa, fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari
fil-kawża, kemm in-neċessità ta' deċiżjoni preliminari sabiex tkun fil-pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza
tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi preliminari magħmula jirrigwardaw
l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja, bħala prinċipju, għandha l-obbligu li tagħti deċiżjoni (ara,
b'mod partikolari, is-sentenzi tal-15 ta' Diċembru 1995, Bosman, C-415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 59, u tad-19 ta' Frar 2002,
Arduino, C-35/99, Ġabra p. I‑1529, punt 24, u ta’ l-10 ta’ Novembru 2005, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, C-316/04,
Ġabra p. I-9759, punt 29).
30     Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat ukoll li, f'ipoteżijiet eċċezzjonali, hija għandha kompetenza teżamina l-kundizzjonijiet
li fihom hija għandha tieħu konjizzjoni mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-kompetenza tagħha stess (ara, f'dan is-sens,
is-sentenza tas-16 ta' Diċembru 1981, Foglia, 244/80, Ġabra p. 3045, punt 21). Ir-rifjut li tiddeċiedi fuq domanda preliminari
magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jidher b'mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju
mitluba m'għandha l-ebda relazzjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta' natura ipotetika
jew meta l-Qorti ta’ Ġustizzja ma jkollhiex elementi ta' fatt u ta' dritt neċessarji sabiex tirrispondi b'mod utli għad-domandi
magħmulha lilha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar 'il fuq, Bosman, punt 61, u Arduino, punt 25, u Stichting
Zuid-Hollandse Milieufederatie, punt 30).
31     F'dan il-każ, ma jidhirx b'mod manifest li d-domandi magħmula mill-qorti ta’ rinviju jaqgħu taħt wieħed mill-imsemmija każijiet.
32     Min-naħa, minkejja li l-College van Beroep voor het bedrijfsleven ma indikatx, fl-ewwel domanda tagħha, il-paragrafi ta' l-Artikolu
8 tad-Direttiva 91/414 li hija kellha l-intenzjoni tirreferi għalihom, din il-ġudikatura xorta pprovdiet lill-Qorti tal-Ġustizzja
l-elementi neċessarji kollha sabiex tkun fil-pożizzjoni li tagħtiha tweġiba utli. Fil-fatt, jirriżulta mingħajr ekwivoku mid-deċiżjoni
ta’ rinviju li l-College van Beroep voor het bedrijfsleven irreferiet għall-Artikolu 8(2) u (3), safejn dawn jirrigwardaw
prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din l-istess Direttiva, u li ilhom
diġà fis-suq sentejn wara d-data ta’ notifika ta’ din id-Direttiva, kif ukoll l-Artikolu 23(1) ta' l-imsemmija Direttiva,
safejn dan jistabbilixxi t-terminu ta' traspożizzjoni fis-sentejn li jibdew mill-imsemmija data ta’ notifika.
33     Min-naħa l-oħra, għalkemm l-Artikolu 16aa tal-Bmw huwa applikabbli biss, skond il-kliem tiegħu stess, għall-prodotti għall-ħarsien
tal-pjanti ("gewasbeschermingsmiddelen"), ma jistax jiġi sostnut li l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 16 tad-Direttiva 98/8
m'għandha manifestament ebda relazzjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, jew li l-problema ppreżentata hija
ta' natura ipotetika. Fil-fatt, filwaqt li rreferiet għall-punt 44 tas-sentenza tat-3 ta’ Mejju 2001, Monsanto (C-306/98,
Ġabra p. I-3279), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-Direttiva 98/8 fiha dispożizzjonijiet dwar it-tqegħid fis-suq
tal-prodotti li għandhom numru tajjeb ta’ aspetti li jixxiebħu ma’ dawk tad-Direttiva 91/414, u filwaqt li, fis-sustanza,
tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8, li jipprovdi li Stat Membru jista’, matul il-perijodu
tranżitorju, jkompli japplika s-sistema jew il-prattiċi tiegħu fis-seħħ għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidi, jinsabu
wkoll fl-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414, il-qorti ta’ rinvju ġġustifikat suffiċjentement il-mertu tat-tieni domanda.
34     Għaldaqstant, id-domandi magħmula kollha huma ammissibbli.

Fuq il-mertu
Fuq it-tieni domanda
35     Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti ta’ rinviju, fis-sustanza, tistaqsi jekk,
minkejja fformular differenti, is-sistemi tranżitorji previsti fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 minn naħa, u l-Artikolu
8(2) tad-Direttiva 91/414 min-naħa l-oħra, għandhomx l-istess sinjifikat.
36     Għandu jiġi mfakkar li, fil-punti 59 sa 63 tas-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq,
il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrispondiet fl-affermattiv għal domanda identika.
37     B’hekk it-tieni domanda għandha tiġi risposta li l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 għandu l-istess sinjifikat bħall-Artikolu
8(2) tad-Direttiva 91/414,
Fuq it-tielet sal-ħames domandi
38     Permezz tat-tielet sal-ħames domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti ta’ rinviju, fis-sustanza, titlob
jekk l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandux jiġi interpretat bħala li jikkostitwixxi obbligu ta' "
standstill
" jew jekk dan l-Artikolu fihx restrizzjonijiet oħra għad-drittijiet ta' l-Istati Membri li jemendaw, matul il-perijodu tranżitorju,
is-sistemi ta’ awtorizzazzjoni eżistenti tagħhom. B’mod aktar partikolari, hija tistaqsi jekk l-imsemmi Artikolu jipprekludix
l-adozzjoni ta’ tali leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tipprovdix l-obbligu, għall-applikant ta’ awtorizzazzjoni ta’ tqegħid
fis-suq ta’ prodott għall-ħarsien tal-pjanti matul dan il-perijodu, li jiddepożita dokumentazzjoni u li ma jimponix lill-awtorità
kompetenti li teżamina jekk il-prodott għall-ħarsien tal-pjanti in kwistjoni kif ukoll is-sustanzi attivi tiegħu ma jikkawżawx
dannu għall-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem u ta’ l-annimali u ta’ l-ambjent, peress li l-unika kundizzjoni legali ta’ awtorizzazzjoni
hija l-eżistenza ta’ neċessità urġenti fl-interess ta’ l-agrikolutura.
39     L-ewwel nett għandu jiġi nnutat li l-eżistenza eventwali ta' obbligu ta' "
standstill
" ma tistax tiġi dedotta mill-kliem stess ta’ l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414, li ma fih l-ebda formulazzjoni espliċita
f'dan is-sens (ara, b’analoġija, is-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 37).
40     Minn dan isegwi li mhemmx lok li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 jiġi interpretat li jikkostitwixxi obbligu ta’ “
standstill
”.
41     Madankollu, id-dritt ta' l-Istati Membri li jemendaw is-sistemi ta' awtorizzazzjoni tagħhom tal-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti
matul il-perijodu tranżitorju stabbilit mill-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 ma jistax jiġi kkunsidrat mingħajr limitu
(ara b’analoġija, is-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 41).
42     Fil-fatt, għandu jiġi mfakkar li, jekk l-Istati Membri m’għandhomx l-obbligu li jadottaw il-miżuri ta' traspożizzjoni ta'
Direttiva qabel l-iskadenza tat-terminu previst għal dan il-għan, jirriżulta mill-applikazzjoni flimkien tat-tieni subparagrafu
ta' l-Artikolu 10 KE u tat-tielet subparagrafu ta' l-Artikolu 249 KE, kif ukoll tad-Direttiva stess li, matul dan it-terminu,
huma m'għandhomx jieħdu dispożizzjonijiet ta' natura li jikkompromettu b'mod serju r-riżultat stipulat minn din id-Direttiva
(sentenza tat-18 ta' Diċembru 1997, Inter‑Environnement Wallonie, C‑129/96, Ġabra p. I-7411, punt 45). Dan huwa l-istess għal
dak li jirrigwarda perijodu tranżitorju bħal dak previst fl-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 (ara, b’analoġija, is-sentenza
Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 42).
43     F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 91/414 mhux biss għandha bħala għan it-titjib tal-produzzjoni tal-pjanti
u l-eliminazzjoni ta’ l-ostakli għall-iskambji intrakomunitarji ta’ prodotti tal-pjanti, imma wkoll il-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem
u ta’ l-annimali kif ukoll ta’ l-ambjent (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Zuid-Hollandse Milieufederatie
u Natuur en Milieu, C-174/05 Ġabra p. I-2443 punt 30).
44     F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istati Membri ma jisgħux, mingħajr ma jikkompromettu serjalment ir-riżultat preskritt mill-imsemmija
Direttiva, jemendaw, matul il-perijodu tranżitorju previst fl-Artikolu 8(2) tagħha, il-leġiżlazzjoni applikabbli b’tali mod
li jsir possibbli għalihom li jawtorizzaw prodott għall-ħarsien tal-pjanti li jidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni,
mingħajr ma jieħdu debitamment in kunsiderazzjoni l-effetti li l-imsemmi prodott jista’ jkollu fuq is-saħħa tal-bniedem u
ta’ l-annimali kif ukoll fuq l-ambjent.
45     Minbarra dan, tali kunsiderazzjoni ta’ l-imsemmija effetti mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru jirrikjedi li deċiżjoni dwar
awtorizzazzjoni tittieħed biss fuq il-bażi ta’ dokumentazzjoni li tinkludi l-elementi neċessarji sabiex l-imsemmija effetti
jkunu jistgħu jiġu effettivament evalwati.
46     F’dan ir-rigward, l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 91/414, li jipprovdi li, permezz ta’ deroga għal-paragrafu 1 ta’ dan l-istess
Artikolu, l-Istati Membri jkunu jistgħu, matul il-perijodu tranżitorju, ikomplu, fir-rispett tat-Trattat KE, japplikaw ir-regoli
nazzjonali preċedenti li jikkonċernaw l-eżiġenzi fil-qasam ta’ informazzjoni, ma jistax jiġi interpretat li jippermetti lill-Istati
Membri li jeżentaw totalment il-persuni li jitolbu awtorizzazzjoni għal prodott għall-ħarsien tal-pjanti mill-obbligu li jipprovdu
dokumentazzjoni.
47     Hija kompetenza tal-qorti ta’ rinviju li tevalwa jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-kawża prinċipali tirrispettax il-kundizzjonijiet
indikati fil-punti 44 u 45 ta’ din is-sentenza.
48     It-tielet sal-ħames domandi għandhom jiġu mwieġba li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 ma jikkostitwixxix obbligu ta’ "
standstill
". Madankollu, it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 10 u t-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 249, kif ukoll id-Direttiva
91/414, jimponu li matul il-perijodu tranżitorju previst fl-Artikolu 8(2) ta’ din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jastjenu
milli jieħdu miżuri ta’ natura li jikkompromettu serjament it-twettiq tar-riżultat stipulat mill-imsemmija Direttiva. B’mod
aktar partikolari, l-Istati Membri ma jistgħux jemendaw, matul l-imsemmi perijodu tranżitorju, il-leġiżlazzjoni applikabbli
b’mod li jsir possibbli għalihom jawtorizzaw prodott għall-ħarsien tal-pjanti li jidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din
id-dispożizzjoni, mingħajr ma jieħdu debitament in kunsiderazzjoni l-effetti li l-imsemmi prodott jista’ jkollu fuq is-saħħa
tal-bniedem u ta’ l-annimali kif ukoll fuq l-ambjent. Bl-istess mod, deċiżjoni dwar awtorizzazzjoni ma tistax tittieħed ħlief
fuq il-bażi ta’ dokumentazzjoni li tinkludi l-elementi neċessarji sabiex l-imsemmija effetti jkunu jistgħu jiġu effettivament
evalwati.
Fuq is-sitt domanda
49     Permezz tas-sitt domanda tagħha, li hija maqsuma f’żewġ partijiet, il-qorti ta’ rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva
91/414 għandux jiġi interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq, fuq it-territorju tiegħu, ta’
prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I ta’ din l-istess Direttiva u li kienu
diġà fuq is-suq sentejn wara d-data ta’ notifika tagħha, huwa għandux jirrispetta d-dispożizzjonjiet ta’ l-Artikolu 4 jew
8(3) ta’ l-imsemmija Direttiva.
50     F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tirrispondi għal domanda identika
fis-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq. Jirriżulta mill-punti 46 sa 57 ta’ l-imsemmija
sentenza li l-Qorti tal-Ġustizzja rrispondiet għal din id-domanda fin-negattiv.
51     B’hekk is-sitt domanda għandha tiġi mwieġba li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk
Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq, fit-territorju tiegħu, ta’ prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi
mhux imsemmija fl-Anness I ta’ din id-Direttiva u li kienu diġà fis-suq sentejn wara d-data ta’ notifika ta’ l-imsemmija Direttiva,
huwa m’għandux l-obbligu li josserva d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 4 jew 8(3) ta’ din l-istess Direttiva.
Fuq is-seba’ domanda
52     Permezz tas-seba’ domanda tagħha, il-College van Beroep voor het bedrijfsleven tistaqsi, fis-sustanza, jekk, b’eżami "mill-ġdid"
skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414, għandux jinftiehem ukoll evalwazzjoni bħal dik implementata fl-okkażjoni ta’ l-adozzjoni
tas-sentenzi fil-kawża prinċipali skond l-Artikolu 16aa tal-Bmw, intiża sabiex tiddetermina jekk applikazzjoni ġdida ta’ prodott
għall-ħarsien tal-pjanti li jinsab diġà fis-suq twassalx għal riskji mhux aċċettabbli għall-utenti, il-ħaddiema, is-saħħa
pubblika u l-ambjent.
53     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi mfakkar li eżami mill-ġdid skond id-Direttiva 91/414 jippreżupponi li l-prodott għall-ħarsien
tal-pjanti in kwistjoni diġà kien is-suġġett ta' awtorizzazzjoni u li din ta' l-aħħar hija valida fil-mument ta’ l-eżami mill-ġdid
(sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 67).
54     Barra minn hekk, jirriżulta mill-qari flimkien ta' l-Artikoli 4(5) u 8(3) tad-Direttiva 91/414 li l-iskop ta' dan l-eżami
mill-ġdid mhuwiex evalwazzjoni mill-ġdid ta' sustanza attiva iżolata, iżda eżami mill-ġdid tal-prodott għall-ħarsien tal-pjanti
finali, u li hija fuq inizjattiva ta' l-awtoritajiet nazzjonali u mhux fuq dik ta’ l-individwi interessati li sar tali eżami
mill-ġdid (sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, punt 68).
55     B’hekk is-seba’ domanda għandha tiġi mwieġba li hija kompetenza tal-qorti ta’ rinviju li tikkunsidra jekk l-evalwazzjoni implementata
fl-okkażjoni ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 16aa tal-Bmw tikkorrispondix għall-karatteristiċi kollha ta’ eżami mill-ġdid
skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 u, b’mod partikolari, għal dawk li huma ppreċiżati fil-punti 53 u 54 ta’ din is-sentenza.
Fuq it-tmien domanda
56     Permezz tat-tmien domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju, fis-sustanza, tistaqsi jekk l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 jikkonċernax
biss il-komunikazzjoni ta' informazzjoni preliminari għal eżami mill-ġdid jew jekk għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjonijiet
li huwa jindika wkoll għandhom effett fuq il-mod kif eżami mill-ġdid għandu jiġi organizzat u effettwat.
57     Għandu jiġi mfakkar li domanda identika diġà kienet is-suġġett ta’ eżami mill-Qorti tal-Ġustizzja. Din iddeċidiet fil-punti
71 sa 74 tas-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitata iktar ‘il fuq, li l-imsemmi Artikolu għandu jiġi
interpretat fis-sens li fih biss dispożizzonijiet dwar il-provvista ta’ informazzjoni qabel eżami mill-ġdid.
58     B’hekk it-tmien domanda għandha tiġi mwieġba li l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li m'għandhiex
ħlief dispożizzjonijiet dwar il-provvista ta’ informazzjoni qabel eżami mill-ġdid.
Fuq l-ewwel domanda
59     Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, il-qorti ta’ rinviju fis-sustanza tistaqsi jekk l-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 91/414
jipproduċix effett dirett wara l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni ta' l-imsemmija Direttiva fid-dritt intern.
60     Fid-dawl tat-tweġibiet mogħtija għad-domandi l-oħra, m'hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda.

Fuq l-ispejjeż
61     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
ta’ rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjonijiet ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 98/8/KE tas-16 ta’ Frar 1998 dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti
bijoċidi għandu l-istess sinjifikat bħall-Artikolu 8(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE tal-15 ta’ Lulju 1991, li tikkonċerna
t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.
2)
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 ma jikkostitwixxix obbligu ta’ "
standstill
". Madankollu, it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 10 u t-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 249, kif ukoll id-Direttiva
91/414, jimponu li, matul il-perijodu tranżitorju previst fl-Artikolu 8(2) ta’ din id-Direttiva, l-Istati Membri jastjenu
milli jieħdu miżuri ta’ natura li jikkompromettu serjament it-twettiq tar-riżultat stipulat mill-imsemmija Direttiva. B’mod
aktar partikolari, l-Istati Membri ma jistgħux jemendaw, matul l-imsemmi perijodu tranżitorju, il-leġiżlazzjoni applikabbli
b’mod li jsir possibbli għalihom li jawtorizzaw prodott għall-ħarsien tal-pjanti li jidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’
din id-dispożizzjoni, mingħajr ma jieħdu debitament in kunsiderazzjoni l-effetti li l-imsemmi prodott jista’ jkollu fuq is-saħħa
tal-bniedem u ta’ l-annimali kif ukoll fuq l-ambjent. Bl-istess mod, deċiżjoni dwar awtorizzazzjoni ma tistax tittieħed ħlief
fuq il-bażi ta’ dokumentazzjoni li tinkludi l-elementi neċessarji sabiex l-imsemmija effetti jkunu jistgħu jiġu effettivament
evalwati.
3)
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq, fuq
it-territorju tiegħu, ta’ prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I ta’ din id-Direttiva,
u li kienu diġà fis-suq sentejn wara d-data ta’ notifika ta’ l-imsemmija Direttiva, huwa m’għandux l-obbligu li josserva d-dispożizzjonijiet
ta’ l-Artikolu 4 jew 8(3) ta’ din l-istess Direttiva.
4)
Hija kompetenza tal-qorti ta’ rinviju li teżamina jekk l-evalwazzjoni implementata fl-okkażjoni ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu
16aa tal-liġi dwar il-pestiċidi (Bestrijdingsmiddelenwet) ta’ l-1962, kif emendata mil-liġi tas-6 ta’ Frar 2003, tikkorrispondix
għall-karatteristiċi kollha ta’ eżami mill-ġdid skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 u, b’mod partikolari, għal dawk
li huma ppreċiżati fil-punti 53 u 54 ta’ din is-sentenza.
5)
L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li jikkonċerna biss dispożizzjonijiet relatati mal-provvista
ta’ informazzjoni qabel eżami mill-ġdid.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.