CELEX: 62002CJ0276
Κρατικές ενισχύσεις
Έννοια
Μη καταβολή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως εκ μέρους μιας επιχειρήσεως
Συμπεριφορά των εθνικών αρχών κατόπιν δηλώσεως παύσεως πληρωμών

, ιδίως τις παραγράφους 44 και 47 των αιτιολογικών της σκέψεων, το πλεονέκτημα που αντλείται από τη συστηματική μη
καταβολή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως τουλάχιστον μεταξύ Ιανουαρίου 1997 και Ιανουαρίου 2001, δηλαδή για χρονική
περίοδο συγχρόνως προγενέστερη και μεταγενέστερη της κηρύξεως παύσεως πληρωμών και της συνάψεως των συμφωνιών, συνιστά κρατική
ενίσχυση. Το πλεονέκτημα αυτό προέρχεται από το γεγονός ότι οι αρμόδιες αρχές δεν κίνησαν χωριστές εκτελεστικές διαδικασίες
μέσω των οποίων θα είχε αποφευχθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων των δύο επιχειρήσεων, ιδίως μετά τη σύναψη των συμφωνιών,
χωρίς να τηρούν τις φορολογικές υποχρεώσεις τους και τις υποχρεώσεις καταβολής εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως, συγκεκριμένα
χωρίς να καταβάλουν τα μεταγενέστερα της παύσεως πληρωμών χρέη τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στη διαγραφή χρέους και στο χρονοδιάγραμμα
που προβλεπόταν με τις συμφωνίες. Στην παράγραφο 53 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως, διευκρινίζεται
ότι, με τη συμπεριφορά αυτή, οι δημόσιοι πιστωτές δεν ενήργησαν ως ιδιώτες επενδυτές που επιδιώκουν να ανακτήσουν τουλάχιστον
μικρό μέρος των οφειλομένων φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως.
Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως της Ισπανικής Κυβερνήσεως, ο οποίος στηρίζεται σε εσφαλμένη κατανόηση της προσβαλλομένης
αποφάσεως, πρέπει να απορριφθεί.

Επί του λόγου που αντλείται από πλάνη περί τα πράγματα
Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Ισπανική Κυβέρνηση ισχυρίζεται κατ’ ουσίαν ότι η προσβαλλομένη απόφαση πάσχει από πλάνη περί τα πράγματα, εφόσον η Επιτροπή
θεώρησε ότι οι ισπανικές αρχές παρέμειναν αδρανείς μετά την παύση πληρωμών της GEA και της Vanosa, η οποία κηρύχθηκε τον Νοέμβριο
1997.
Αντίθετα προς ό,τι γίνεται δεκτό στην προσβαλλομένη απόφαση, τόσο η κοινωνική ασφάλιση όσο και οι φορολογικές αρχές χρησιμοποίησαν
όλα τα μέσα που διέθεταν, συγκεκριμένα χωριστές εκτελεστικές διαδικασίες, για να διασφαλίσουν την ανάκτηση των οφειλών που
δημιουργήθηκαν μετά τη σύναψη των συμφωνιών διαγραφής χρέους και αναδιατάξεως. Η Ισπανική Κυβέρνηση παραπέμπει στις πράξεις
που μνημονεύονται στη σκέψη 10 της παρούσας αποφάσεως.
Αντιθέτως, σύμφωνα με την Επιτροπή, οι ισπανικές αρχές δεν απέδειξαν επαρκή επιμέλεια όσον αφορά τη μη τήρηση των φορολογικών
υποχρεώσεών τους και των υποχρεώσεών τους καταβολής εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως εκ μέρους των εν λόγω επιχειρήσεων. Πράγματι,
η κοινωνική ασφάλιση και οι φορολογικές αρχές παρέμειναν αδρανείς μετά τη σύναψη των συμφωνιών διαγραφής και αναδιατάξεως
του 1998, πράγμα το οποίο είχε ως συνέπεια να αυξηθεί σημαντικώς το μεταγενέστερο χρέος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Η νομιμότητα αποφάσεως στον τομέα των ενισχύσεων πρέπει να εκτιμάται βάσει των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της η Επιτροπή
όταν έλαβε τη σχετική απόφαση (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 10ης Ιουλίου 1986, 234/84, Βέλγιο κατά Επιτροπής, Συλλογή
1986, σ. 2263, σκέψη 16, και της 26ης Σεπτεμβρίου 1996, C‑241/94, Γαλλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. Ι‑4551, σκέψη 33).
Όσον αφορά τη θεμελίωση της προσβαλλομένης αποφάσεως, όπως αναφέρεται στη σκέψη 26 της παρούσας αποφάσεως, η Επιτροπή θεωρεί
ότι η κρατική ενίσχυση προκύπτει από το γεγονός ότι οι ισπανικές αρχές δεν κίνησαν χωριστές εκτελεστικές διαδικασίες και δεν
ενήργησαν ως ιδιώτες επενδυτές που επιδιώκουν να ανακτήσουν τουλάχιστον μικρό μέρος των απαιτήσεών τους.
Πάντως, από την ανταλλαγείσα μεταξύ των διαδίκων κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας αλληλογραφία προκύπτει ότι οι
ισπανικές αρχές επισήμαναν ότι είχαν πραγματοποιηθεί διαβήματα κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου από τον Ιανουάριο 1997
έως τον Ιανουάριο 2001 για να ανακτηθεί μέρος των δημοσίων οφειλών για την GEA και την Vanosa και για να τις προτρέψουν να
τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους. Βεβαίως, οι παρασχεθείσες στην Επιτροπή πληροφορίες στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας
ήταν λιγότερο πλήρεις από τις προβληθείσες από την Ισπανική Κυβέρνηση στην παρούσα προσφυγή και ορισμένες φορές ανακριβείς,
αλλά η Επιτροπή δεν μπορούσε βάσει αυτών να συναγάγει ότι τα προβλεπόμενα στην ισπανική νομοθεσία μέτρα (χωριστές εκτελεστικές
διαδικασίες) προκειμένου να αποφευχθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων χωρίς να τηρούν τις φορολογικές τους
υποχρεώσεις και τις υποχρεώσεις καταβολής εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως ουδόλως είχαν τεθεί σε εφαρμογή και ότι επομένως
οι δημόσιοι πιστωτές δεν είχαν ενεργήσει ως ιδιώτες πιστωτές που επιδιώκουν να ανακτήσουν τουλάχιστον ένα μικρό μέρος των
απαιτήσεών τους.
Οι ισπανικές αρχές, στην απάντησή τους σε αίτηση παροχής πληροφοριών εκ μέρους της Επιτροπής, η οποία περιήλθε στην Επιτροπή
στις 5 Ιουλίου 2001, ανάφεραν βεβαίως μόνον τις κατασχέσεις ακινήτων ανηκόντων στην GEA και στην Vanosa εκ μέρους της κοινωνικής
ασφαλίσεως, χωρίς να διευκρινίζουν την ημερομηνία των κατασχέσεων αυτών και χωρίς να παράσχουν στοιχεία για ενδεχόμενες ενέργειες
των φορολογικών αρχών. Βάσει αυτού, η Επιτροπή, στο έγγραφό της με το οποίο τις πληροφορούσε περί της αποφάσεώς της να κινήσει
την προβλεπόμενη στο άρθρο 88, παράγραφος 2, ΕΚ διαδικασία, διευκρίνισε ότι οι εν λόγω αρχές δεν είχαν αναφέρει ότι έκαναν
χρήση ορισμένων νομικών μέσων του εθνικού τους δικαίου, όπως η θέση σε εφαρμογή της διαδικασίας πτωχεύσεως ή χωριστών εκτελεστικών
διαδικασιών, για να θέσουν τέλος στη μη εκτέλεση εκ μέρους των επιχειρήσεων των υποχρεώσεών τους όσον αφορά την κοινωνική
ασφάλιση και τους φόρους.
Οι ισπανικές αρχές, απαντώντας με παρατηρήσεις, οι οποίες περιήλθαν στην Επιτροπή στις 4 Δεκεμβρίου 2001, ανέφεραν ότι εφόσον
η GEA και η Vanosa δεν είχαν τηρήσει τις συμφωνίες της 14ης Απριλίου 1998, οι φορολογικές αρχές κατήγγειλαν τις συμφωνίες
αυτές στις 7 Φεβρουαρίου 2001 και είχαν κινηθεί ορισμένα εκτελεστικά μέτρα. Οι ισπανικές αρχές απαρίθμησαν συναφώς κατασχέσεις
απαιτήσεων πελατών, κοινοτικών σημάτων, μετοχών θυγατρικών εταιριών και ακινήτων. Οι ισπανικές αρχές γνωστοποίησαν επίσης
την εγγραφή πρώτης υποθήκης επί ακινήτου. Τα στοιχεία αυτά νοούνται υπό την έννοια ότι οι αναφερθείσες εκτελεστικές διαδικασίες
κινήθηκαν μόνο μετά την περίοδο που σκοπεί η προσβαλλομένη απόφαση η οποία έληξε τον Ιανουάριο του 2001. Οι ισπανικές αρχές
αναφέρθηκαν όμως επίσης σε έκθεση και τεκμηρίωση της κοινωνικής ασφαλίσεως που επισυνάπτονται στην απάντησή τους, όπου περιλαμβάνονται
μεταξύ άλλων διάφορες κατασχέσεις ακινήτων, τραπεζικών λογαριασμών και απαιτήσεων των δύο επιχειρήσεων επί άλλων επιχειρήσεων
ή επί του Δημοσίου. Από την εξέταση της καταστάσεως αυτής προκύπτει ότι διάφορες κατασχέσεις ακινήτων που είχαν αρχίσει μεταξύ
1993 και 1996 κινήθηκαν εκ νέου μεταξύ Οκτωβρίου 1997 και Νοεμβρίου 1998, ότι την 1η Φεβρουαρίου 2001 η κατάσχεση τραπεζικού
λογαριασμού της GEA κοινοποιήθηκε στην εν λόγω τράπεζα, πράγμα το οποίο προϋποθέτει προετοιμασία του μέτρου αυτού κατά τη
διάρκεια των προηγούμενων εβδομάδων και ότι στις 9 Απριλίου 2001 κατασχέθηκε επίσης απαίτηση επί του Δημοσίου.
Λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες αυτές, η Επιτροπή δεν μπορούσε να εκτιμήσει γενικώς ότι «το Βασίλειο της Ισπανίας δεν έλαβε
τα προβλεπόμενα από την ισπανική νομοθεσία μέτρα (χωριστές εκτελεστικές διαδικασίες) για να αποφευχθεί η συνέχιση των δραστηριοτήτων
των επιχειρήσεων χωρίς την τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεών τους και των υποχρεώσεών τους καταβολής εισφορών κοινωνικής
ασφαλίσεως», και να συμπεράνει εξ αυτού ότι «η συμπεριφορά του κράτους ουδόλως επιτρέπει να συναχθεί ότι ενήργησε ως ιδιώτης
πιστωτής που επιδιώκει να ανακτήσει τουλάχιστον μικρό μέρος των οφειλομένων φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως».
Χωρίς να προδικάζεται η ύπαρξη ή η μη ύπαρξη κρατικών ενισχύσεων στην παρούσα υπόθεση, διαπιστώνεται συνεπώς ότι το συμπέρασμα
της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι η «συνεχής μη καταβολή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως από [GEA και Vanosa] αφού
κηρύχθηκαν σε παύση πληρωμών τον Νοέμβριο 1997 και μέχρι τον Ιανουάριο 2001 [συνιστά κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή
αγορά]» στηρίζεται σε εσφαλμένες περί τα πράγματα προϋποθέσεις. Επομένως, χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οι άλλοι λόγοι
ή επιχειρήματα που προέβαλε η Ισπανική Κυβέρνηση, πρέπει να ακυρωθεί η προσβαλλομένη απόφαση.

Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε συναφές αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η Ισπανική Κυβέρνηση ζήτησε την καταδίκη της Επιτροπής και η Επιτροπή
ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση 2002/935/ΕΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαΐου 2002, σχετικά με κρατική ενίσχυση υπέρ του Grupo de Empresas
Álvarez.
2)
Καταδικάζει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.