CELEX: 62002TJ0210
Κρατικές ενισχύσεις
Περιβαλλοντικός φόρος επί των αδρανών υλικών στο Ηνωμένο Βασίλειο
Απόφαση της Επιτροπής περί μη προβολής αντιρρήσεων
Προσφυγή ακυρώσεως
Παραδεκτό
Πρόσωπο το οποίο αφορά ατομικά η απόφαση
Επιλεκτικός χαρακτήρας
Υποχρέωση αιτιολογήσεως
Επιμελής και αμερόληπτη εξέταση

Adria-Wien Pipeline και Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke. Με την απόφασή του εκείνη, το Δικαστήριο είχε κληθεί
να εξετάσει όχι την οριοθέτηση του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής ενός οικολογικού φόρου, όπως εν προκειμένω, αλλά τη μερική απαλλαγή
από την καταβολή ενός παρόμοιου φόρου –ο οποίος θεσπίστηκε στην περίπτωση εκείνη στο πλαίσιο του Strukturanpassungsgesetz
(αυστριακού νόμου περί της προσαρμογής των δομών) του 1996, επί της καταναλώσεως φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενεργείας εκ
μέρους των επιχειρήσεων– η οποία είχε προβλεφθεί μόνον υπέρ των επιχειρήσεων παραγωγής ενσωμάτων αγαθών.
121   Με την ανωτέρω απόφαση, επομένως, η αμφισβητούμενη διαφοροποίηση δεν αναγόταν στον τύπο προϊόντος υποκειμένου στο συγκεκριμένο
οικολογικό φόρο, αλλά στους επαγγελματικούς χρήστες ανάλογα με το αν ασκούσαν τις δραστηριότητές τους ή όχι στον πρωτογενή
και δευτερογενή τομέα της εθνικής οικονομίας. Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι η χορήγηση πλεονεκτημάτων στις επιχειρήσεις, η
κύρια δραστηριότητα των οποίων έγκειται στην παραγωγή ενσωμάτων αγαθών, δεν δικαιολογούνταν από τη φύση ή τη γενική οικονομία
του εγκαθιδρυθέντος δυνάμει του Strukturanpassungsgesetz φορολογικού συστήματος. Το Δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν ότι, στον
βαθμό κατά τον οποίο η κατανάλωση ενεργείας από τον τομέα των παραγουσών ενσώματα αγαθά επιχειρήσεων, καθώς και από τον τομέα
των παρεχουσών υπηρεσίες επιχειρήσεων, ήταν το ίδιο επιζήμια για το περιβάλλον, οι βάσει του Strukturanpassungsgesetz εκτιμήσεις
οικολογικής φύσεως δεν δικαιολογούσαν διαφορετική μεταχείριση των δύο αυτών τομέων. Υπό τη συγκυρία αυτή, το Δικαστήριο απέρριψε
ιδίως το επιχείρημα της Αυστριακής Κυβερνήσεως, εμπνεόμενο από την ιδέα της κατοχυρώσεως της ανταγωνιστικότητας των παραγουσών
ενσώματα αγαθά επιχειρήσεων, σύμφωνα με το οποίο η μερική επιστροφή των επιδίκων περιβαλλοντικών φόρων στις εν λόγω και μόνον
επιχειρήσεις δικαιολογούνταν από το γεγονός ότι θίγονταν αναλογικώς περισσότερο από τις λοιπές λόγω των οικείων φόρων (σκέψεις
44, 49 και 52 της αποφάσεως).
122   Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα υποστηρίζει, προς στήριξη της προσφυγής της, ότι ο καθορισμός των υποκειμένων στον AGL υλικών
δεν ανταποκρίνεται στους προβαλλόμενους περιβαλλοντικούς στόχους, αλλ’ απηχεί στην πραγματικότητα τη βούληση περί απαλλαγής
από των φόρο ορισμένων τομέων και περί προστασίας της ανταγωνιστικότητάς τους.
123   Κατόπιν αυτού, πρέπει να εξεταστούν οι ανακολουθίες στον ορισμό του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής του AGL, όπως ισχυρίζεται η
προσφεύγουσα.
124   Εν προκειμένω, όπως προκύπτει ρητώς από το έγγραφο κοινοποιήσεως και από την προσβαλλόμενη απόφαση (αιτιολογικές σκέψεις 5,
16 και 31), ο AGL στοχεύει κατ’ αρχήν, αφενός, στο να μεγιστοποιηθεί η προσφυγή σε ανακυκλωμένα αδρανή υλικά ή σε άλλα προϊόντα
υποκαταστάσεως σε σχέση με τα παρθένα αδρανή υλικά και στην προώθηση ορθολογικής χρήσεως των παρθένων αδρανών υλικών, ενός
φυσικού και μη ανανεώσιμου πόρου. Αφετέρου, το έγγραφο κοινοποιήσεως και η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρονται επίσης, λιγότερο
άμεσα, στην εσωτερικοποίηση του περιβαλλοντικού κόστους σύμφωνα με την αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει, εξαγγέλλοντας, στο πλαίσιο
του καθορισμού των στόχων του AGL ότι «το κόστος για το περιβάλλον από την εξόρυξη των αδρανών υλικών στα οποία αναφέρεται
ο φόρος περιλαμβάνει τις ηχητικές οχλήσεις, τον κονιορτό, τις προσβολές της βιοποικιλότητας και την οπτική υποβάθμιση». Οι
ανωτέρω στόχοι εκφράζονται ρητώς στο από 19 Φεβρουαρίου 2002 έγγραφο των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Επιτροπή.
125   Με την προσβαλλόμενη απόφαση (αιτιολογική σκέψη 8), τα πρωτογενή αδρανή υλικά ορίζονται ως «αδρανή υλικά προερχόμενα από κοιτάσματα
ορυκτών που αποτελούν αντικείμενο μιας πρώτης εξορύξεως» και συντιθεμένων «από κομμάτια πετρωμάτων, άμμου και χαλίκων και
δυναμένων να χρησιμοποιηθούν χωρίς να έχουν υποστεί κατεργασία ή μετά από μηχανική κατεργασία όπως είναι η θραύση, η έκπλυση
και ο διαχωρισμός κατά μέγεθος».
126   Αμφότεροι οι διάδικοι γνωρίζουν ότι ο όρος «αδρανή υλικά» δεν αφορά ειδική ομάδα υλικών προσδιοριζομένων από τις φυσικοχημικές
και μόνον ιδιότητές τους. Η χρήση ενός υλικού (πέτρωμα, άμμος ή χάλικας) ως αδρανούς υλικού εξαρτάται επίσης από την τιμή
του και από το κόστος μεταφοράς. Είναι επίσης γνωστόν ότι ορισμένα απαλλασσόμενα από την καταβολή του φόρου υλικά, όπως είναι
ο σχίστης και ο σχιστόλιθος κακής ποιότητας, ο άργιλος, το πυριτικό αργίλιο και η καολινική άργιλος, αποτελούν σε ορισμένες
περιπτώσεις αντικείμενο μιας πρώτης χρήσεως, μετά την εξόρυξη, ως αδρανών υλικών.
127   Ο AGL συνιστά υπό την έννοια αυτή οικολογικό φόρο πλήττοντα κατ’ αρχήν την εμπορία των πρωτογενών αδρανών υλικών –ήτοι των
κοκκωδών υλικών πρώτης εξορύξεως που χρησιμοποιούνται στον κατασκευαστικό κλάδο και στα δημόσια έργα– εξαιρουμένων ορισμένων
ειδικώς κατονομαζομένων στο νόμο υλικών. Επιβάλλεται η εξέταση της ακολουθίας του συγκεκριμένου πεδίου εφαρμογής έναντι των
επιδιωκομένων περιβαλλοντικών στόχων (βλ. ανωτέρω σκέψη 124).
128   Πρώτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα υλικά που διατίθενται στο εμπόριο προς χρήση άλλη εκείνης των αδρανών υλικών δεν εμπίπτουν
στον τομέα τον οποίο πλήττει ο AGL. Σε αντίθεση προς την άποψη της προσφεύγουσας, η απαλλαγή τους, επομένως, δεν έχει οποιονδήποτε
κατά παρέκκλιση χαρακτήρα έναντι του συστήματος του οικείου οικολογικού φόρου. Ειδικότερα, η απόφαση επιβολής ενός οικολογικού
φόρου αποκλειστικά και μόνον στον τομέα των αδρανών υλικών –και όχι εν γένει στο σύνολο των τομέων εκμεταλλεύσεως των λατομείων
και των ορυχείων που έχουν τον ίδιο αντίκτυπο επί του περιβάλλοντος με την εξόρυξη των αδρανών υλικών– ανήκει στην αρμοδιότητα
του οικείου κράτους μέλους να προσδιορίζει τις αρμοδιότητές του σε θέματα οικονομικής, φορολογικής και περιβαλλοντικής πολιτικής.
Παρόμοια επιλογή, ακόμη και αν αιτιολογείται από τη μέριμνα κατοχυρώσεως της διεθνούς ανταγωνιστικότητας ορισμένων τομέων,
δεν παρέχει επομένως την ευχέρεια αμφισβητήσεως της ακολουθίας του AGL σε σχέση με τους επιδιωκόμενους περιβαλλοντικούς στόχους
(βλ. ανωτέρω σκέψη 115).
129   Στο πλαίσιο αυτό, τα αφορώντα την απαλλαγή υλικών, όπως ιδίως ο σχιστόλιθος και ο σχίστης ανώτερης ποιότητας, η καολινική
άργιλος, το πυριτικό αργίλιο, ο άνθρακας και ο λιγνίτης, επιχειρήματα της προσφεύγουσας δεν ασκούν επιρροή εν προκειμένω κατ’
αρχήν ως μη ενδεικνυόμενα λόγω των φυσικών ιδιοτήτων τους και της τιμής τους προς χρήση τους ως αδρανών υλικών.
130   Δεύτερον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το οικείο κράτος μέλος είχε την ευχέρεια, στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής
του, να καθορίσει ελευθέρως τα υλικά προς χρήση τους ως αδρανών υλικών που έκρινε σκόπιμο να φορολογήσει και να αποκλείσει,
ενόψει των επιδιωκομένων περιβαλλοντικών στόχων, από το πεδίο εφαρμογής του AGL ορισμένα υλικά –ιδίως τον σχίστη και τον σχιστόλιθο
κακής ποιότητας, τον άργιλο και τα απόβλητα πυριτικού αργιλίου και καολινικού αργίλου– ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται ως
αδρανή υλικά μετά την εξόρυξή τους. Επ’ αυτού, η δοθείσα από το παρεμβαίνον και από την Επιτροπή εξήγηση ότι η απαλλαγή των
οικείων υλικών –τα οποία χρησιμοποιούνται έως σήμερα ελάχιστα ως αδρανή υλικά λόγω του υψηλού κόστους μεταφοράς του– επιτρέπει
τη χρήση τους ως υποκαταστάτων των πρωτογενών αδρανών υλικών που αποτελούν αντικείμενο του οικολογικού φόρου και δύναται με
τον τρόπο αυτό να συμβάλει στον εξορθολογισμό της εξορύξεως και της χρήσεώς τους είναι θεμιτή υπό το φως των επιδιωκομένων
περιβαλλοντικών στόχων.
131   Πράγματι, όπως προκύπτει από το πεδίο εφαρμογής του AGL, καθώς και από το από 19 Φεβρουαρίου 2002 έγγραφο των αρχών του Ηνωμένου
Βασιλείου προς την Επιτροπή, η θέσπιση του AGL στόχευε ακριβώς στη μείωση και στον εξορθολογισμό της εξορύξεως των υλικών
που χρησιμοποιούνται συνήθως ως αδρανή υλικά και αντιπροσωπεύουν το 70 % του συνολικού όγκου των εξορυσσομένων στο Ηνωμένο
Βασίλειο ορυκτών, ευνοώντας ιδίως την υποκατάστασή τους από ανακυκλωμένα προϊόντα ή από άλλα απαλλασσόμενα πρωτογενή υλικά,
όπως είναι τα απορρίμματα ανορύξεως ή τα απόβλητα σχιστολίθου, σχίστη, αργίλου, πυριτικού αργιλίου ή καολινικής αργίλου.
132   Επιπλέον, η Επιτροπή διευκρίνισε, χωρίς να αντικρουστεί από την προσφεύγουσα, ότι υφίσταντο σημαντικά και συχνά παλαιά αποθέματα
απορριμμάτων ανορύξεως σχιστολίθου (ή σχιστολίθου κατώτερης ποιότητας) εντός χώρων αποθέσεων σκωρίας στην Ουαλία και πυριτικού
αργιλίου και καολινικής αργίλου στο Devon και στην Κορνουάλη. Τα αποθέματα αυτά θεωρούνται σήμερα ως απόβλητα και υποβαθμίζουν
το τοπίο. Ορισμένες φορές κείνται, σύμφωνα με πληροφοριακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο από 19 Φεβρουαρίου 2002 έγγραφο
των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου, σε εθνικά πάρκα. Η απαλλαγή της εμπορίας των ανωτέρω υλικών ενόψει χρήσεώς τους ως αδρανών
υλικών τα καθιστά ανταγωνιστικά έναντι των λοιπών πρωτογενών αδρανών υλικών και υπό την έννοια αυτή παρέχει τη δυνατότητα
απορροφήσεως των αποθεμάτων. Επιπλέον, η Επιτροπή διευκρίνισε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι ο ασβεστόλιθος μπορούσε
να εξορυχθεί χωρίς τη δημιουργία πολλών αποβλήτων, σε αντίθεση με τον σχιστόλιθο, η εξόρυξη του οποίου, ως εκ του ότι είναι
εύθραυστος, παράγει αναπόφευκτα απόβλητα σε σημαντικές ποσότητες.
133   Υπό τις περιστάσεις αυτές, το επιχείρημα της προσφεύγουσα ως προς τον αντίκτυπο εκ της εξορύξεως σχιστολίθου, σχίστη, αργίλου,
πυριτικού αργιλίου και καολινικής αργίλου επί του περιβάλλοντος δεν αρκεί για να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η απαλλαγή των
ανωτέρω υλικών αντίκειται προς τους επιδιωκόμενους περιβαλλοντικούς στόχους και προσδίδει υπό την έννοια αυτή επιλεκτικό πλεονέκτημα
στους συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας. Συναφώς, η προσφεύγουσα δεν προβάλλει κανένα πειστικό στοιχείο ικανό να θέσει
υπό αμφισβήτηση τον θεμιτό χαρακτήρα, υπό το πρίσμα των προβαλλομένων στόχων, της επιλογής του εθνικού νομοθέτη να υπαγάγει
στον AGL μόνον την εμπορία των αδρανών υλικών, η εξόρυξη των οποίων θεωρείται ως η κύρια πηγή υποβαθμίσεως του περιβάλλοντος,
όπως προκύπτει από το προαναφερθέν έγγραφο της 19ης Φεβρουαρίου 2002.
134   Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται να θεωρηθεί ότι η απαλλαγή ορισμένων πρωτογενών υλικών που χρησιμοποιούνται ως αδρανή
υλικά, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τον τροποποιηθέντα νόμο, δεν αντίκειται στους προβαλλόμενους περιβαλλοντικούς στόχους
και μπορεί να δικαιολογείται ευλόγως από τη φύση και την οικονομία του AGL.
135   Τρίτον, επιβάλλεται η εξέταση των επιχειρημάτων της προσφεύγουσας σχετικά με τον ανακόλουθο χαρακτήρα της υπαγωγής στον AGL,
ιδίως των αδρανών υλικών υψηλών τεχνικών προδιαγραφών (υλικών που χρησιμοποιούνται για την επικάλυψη της επιφανείας των οδοστρωμάτων,
γρανίτη που χρησιμοποιείται για το σκύρο έρματος, αδρανών υλικών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή σκυροδέματος χαμηλής
συρρικνώσεως ή υψηλής αντοχής) και των ερυθρών ψηφίδων (που χρησιμοποιούνται για την επικάλυψη των επιφανειών των πεζοδρόμων
ή των ποδηλατοδρόμων) που δεν μπορούν να αντικατασταθούν από προϊόντα υποκαταστάσεως. Ασφαλώς, όπως ισχυρίζεται η προσφεύγουσα,
η φορολόγηση των οικείων υλικών –τα οποία δεν χρησιμοποιούνται ως επιχώσεις λόγω της υψηλότερης τιμής τους– δεν μπορεί κατ’
αρχήν να έχει ως αποτέλεσμα τη μετατόπιση της ζητήσεως προς προϊόντα υποκαταστάσεως όπως τα ανακυκλωμένα αδρανή υλικά κατά
τρόπον ώστε να μειώνεται η εξόρυξη πρωτογενών αδρανών υλικών. Πάντως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η οικεία φορολόγηση μπορούσε
ευλόγως να ανταποκρίνεται σε έναν από τους στόχους του AGL, σκοπός του οποίου είναι η εσωτερικοποίηση του συνδεόμενου με την
παραγωγή των πρωτογενών αδρανών υλικών περιβαλλοντικού κόστους.
136   Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι εν προκειμένω το ύψος του φόρου, ίσο προς 1,60 GBP ανά τόνο φορολογουμένων αδρανών υλικών,
αντιστοιχεί κατά προσέγγιση στο μέσο περιβαλλοντικό κόστος που συνδέεται με την εξόρυξη των αδρανών υλικών στο Ηνωμένο Βασίλειο,
το οποίο εκτιμάται σε 1,80 GBP ανά τόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχονται στην έκθεση του μηνός Απριλίου 2001 που συνέταξε
η Ecotec Research & Consulting, «Study on the Economic and Environmental Implications of the use of Environmental Taxes and
Charges in the European Union and its Member States» (μελέτη σχετικά με τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από
την εφαρμογή περιβαλλοντικών φόρων και εισφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη της), την οποία προσκόμισε η προσφεύγουσα.
Εξάλλου, η έκθεση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία ενός ικανού ποσού του φόρου. Έτσι, τα ανωτέρω στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η
φορολόγηση των οικείων υλικών μπορεί να θεωρηθεί ως θεμιτή ενόψει των επιταγών της αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει.
137   Επίσης, η αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει καθιστούσε δυνατή την αιτιολόγηση της φορολογήσεως των προϊόντων που προέρχονται από την
εξόρυξη μη δυναμένων να αντικατασταθούν από προϊόντα υποκαταστάσεως υλικών, ειδικότερα τη φορολόγηση των αδρανών υλικών κατώτερης
ποιότητας στην οποία εμπίπτουν τα παράγωγα προϊόντα της εξορύξεως του προοριζόμενου για την παραγωγή τσιμέντου και ασβέστου
ασβεστολίθου, των λαξευμένων λίθων και της πυριτικής άμμου που χρησιμοποιείται για την κατασκευή της υάλου, όπως προκύπτει
από το από 19 Φεβρουαρίου 2002 έγγραφο των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου. Επιπλέον, η φορολόγηση των οικείων προϊόντων μπορεί
επίσης να δικαιολογείται εκ του στόχου –τον οποίο επίσης επικαλέστηκε το παρεμβαίνον με το προαναφερθέν έγγραφο– ο οποίος
έγκειται στην προώθηση περισσότερο ορθολογιστικής εξορύξεως και επεξεργασίας των αδρανών υλικών, κατά τρόπον ώστε να μειώνεται
το ποσοστό αδρανών υλικών κατώτερης ποιότητας. Πράγματι, το ποσοστό αυτό, το οποίο ποικίλει ανά λατομείο, όπως υπογραμμίζει
και η προσφεύγουσα, επιδέχεται πάντως μεταβολή για το ίδιο και το αυτό λατομείο. Η Επιτροπή υπογράμμισε συναφώς, ιδίως με
το υπόμνημά της αντικρούσεως, χωρίς να αντικρουστεί από την προσφεύγουσα, τη σχετικά αμελητέα διαφορά τιμής μεταξύ των αδρανών
υλικών κατώτερης ποιότητας και των μη δυναμένων να αντικατασταθούν υλικών τα οποία είναι υποπροϊόντα των πρώτων.
138   Όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, σαφώς στερείται παντελώς βάσεως το σύνολο της επιχειρηματολογίας της προσφεύγουσας, σχετικά
με τις υποτιθέμενες ανακολουθίες στον ορισμό του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής του AGL, ενόψει των επιδιωκομένων περιβαλλοντικών
στόχων.
139   Εξ αυτού έπεται ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως καθόσον αυτή διαπιστώνει
ότι ο ορισμός του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής του AGL δεν εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενισχύσεως.
140   Στο στάδιο αυτό επιβάλλεται να εξεταστεί ο αντλούμενος από την έλλειψη αιτιολογήσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγος σχετικά
με την εκτίμηση του καθ’ ύλην πεδίου εφαρμογής του AGL. Η προσφεύγουσα προσάπτει συναφώς στην Επιτροπή ότι παρέλειψε να αιτιολογήσει
τις μόλις εξετασθείσες διαφορετικές μεταχειρίσεις σε σχέση με την επιβολή του AGL.
141   Κατά πάγια νομολογία, η απαιτούμενη βάσει του άρθρου 253 ΕΚ αιτιολόγηση πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας
πράξεως και πρέπει να αφήνει να διαφαίνεται κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική της κοινοτικής αρχής που εκδίδει
την προσβαλλόμενη πράξη ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη
λήψη του μέτρου και στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του. Η υποχρέωση της αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται
αναλόγως των περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως, ιδίως βάσει του περιεχομένου της πράξεως, της φύσεως των προβαλλομένων
λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως στην παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία αφορά άμεσα
και ατομικά η πράξη. Δεν απαιτείται η αιτιολόγηση να διασαφηνίζει όλα τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το
ζήτημα αν η αιτιολόγηση μιας πράξεως ικανοποιεί τις επιταγές του άρθρου 253 ΕΚ πρέπει να εκτιμάται όχι μόνον βάσει του γράμματός
του αλλά και του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται καθώς και του συνόλου των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα (προπαρατεθείσες
αποφάσεις Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, σκέψη 63, και Thermenhotel Stoiser Franz κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη
94).
142   Επομένως, η απαιτούμενη αιτιολόγηση μας αποφάσεως ληφθείσας επί θέματος κρατικών ενισχύσεων δεν μπορεί να καθορίζεται με γνώμονα
το συμφέρον προς πληροφόρηση μόνον του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η απόφαση αυτή (απόφαση του Πρωτοδικείου της
25ης Ιουνίου 1998, T-371/94 και T-394/94, British Airways κ.λπ. και British Midland Airways κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998,
σ. II-2405, σκέψη 92). Ειδικότερα, απόκειται στην Επιτροπή, οσάκις εγκρίνει μέτρο μετά την προβλεπόμενη στο άρθρο 88, παράγραφος
3, ΕΚ προκαταρκτική φάση εξετάσεως, να εκθέσει συνοπτικά τους κύριους λόγους της εγκριτικής αυτής αποφάσεως ώστε να παράσχει
στους τρίτους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να λάβουν γνώση της αιτιολογήσεώς της και να εκτιμήσουν τη σκοπιμότητα ασκήσεως
προσφυγής κατά της εν λόγω αποφάσεως προκειμένου να διεκδικήσουν τα δικονομικά δικαιώματα που τους αναγνωρίζει το άρθρο 88,
παράγραφος 2, ΕΚ.
143   Όσον αφορά ειδικότερα απόφαση της Επιτροπής περατώνουσα την προκαταρκτική διαδικασία εξετάσεως και καταλήγουσα στο συμπέρασμα
ότι δεν υφίσταται η προσαπτόμενη από καταγγέλλοντα κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή οφείλει εν πάση περιπτώσει να εκθέσει επαρκώς
στον καταγγέλλοντα τους λόγους για τους οποίους τα προβληθέντα με την καταγγελία πραγματικά και νομικά στοιχεία δεν υπήρξαν
επαρκή προς απόδειξη της υπάρξεως κρατικής ενισχύσεως. Πάντως, η Επιτροπή δεν υποχρεούται να λάβει θέση επί στοιχείων τα οποία
είναι προδήλως άσχετα, ασήμαντα ή σαφώς δευτερεύοντα (προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, σκέψη
64).
144   Εν προκειμένω, όπως προκύπτει ιδίως από τις αιτιολογικές σκέψεις 31, 32 και 34 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή κατέληξε
στο συμπέρασμα ότι το πεδίο εφαρμογής του AGL δικαιολογούνταν από τη λογική και τη φύση του συγκεκριμένου φορολογικού συστήματος
με το αιτιολογικό ότι ο AGL συνιστούσε ειδικό οικολογικό φόρο, το πολύ περιορισμένο πεδίο εφαρμογής του οποίου είχε οριστεί
από το οικείο κράτος μέλος, ελεύθερο να καθορίσει το εθνικό φορολογικό σύστημά του, με γνώμονα τα προσιδιάζοντα στον οικείο
τομέα δραστηριότητας χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Η Επιτροπή υπογράμμισε κατ’ ουσίαν ότι η παρατηρούμενη μεταξύ των φορολογουμένων
τομέων και εκείνων που απαλλάσσονται διαφοροποίηση δικαιολογείται από τη μέριμνα, αφενός, να μειωθεί η εξόρυξη αδρανών υλικών
που επάγονται ανεπιθύμητες συνέπειες για το περιβάλλον και να προωθηθεί η ορθολογική χρήση των εν λόγω αδρανών στοιχείων και,
αφετέρου, να ευνοηθεί η χρήση ανακυκλωμένων αδρανών υλικών ή άλλων υλικών υποκαταστάσεως κατά τρόπον ώστε να μειωθούν η χρήση
των μη ανανεώσιμων πηγών και οι επιβλαβείς συνέπειές τους στο περιβάλλον.
145   Έτσι, η Επιτροπή εξέθεσε σφαιρικά αλλά με σαφήνεια τους λόγους για τους οποίους απέρριψε τις αιτιάσεις –η ουσία των οποίων
επαναλαμβάνεται πολύ συνοπτικά στις αιτιολογικές σκέψεις 14 και 15 της προσβαλλόμενης αποφάσεως– που προέβαλε η προσφεύγουσα
με την καταγγελία της. Πράγματι, η προσφεύγουσα είχε επικρίνει τη διαφοροποίηση μεταξύ, αφενός, των υποκειμένων στον AGL υλικών,
όπως ορισμένα παράγωγα προϊόντα κατώτερης ποιότητας (όπως τα παράγωγα προϊόντα του ασβεστολίθου ο οποίος εξάγεται για την
παραγωγή ασβέστη ή τσιμέντου) ή ο ψαμίτης, ο οποίος, κατά την προσφεύγουσα, φορολογείται παρόλον ότι δεν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί
ως αδρανές υλικό και, αφετέρου, ορισμένων απαλλασσομένων παραγώγων προϊόντων (όπως τα απόβλητα σχιστολίθου και πυριτικού αργιλίου
που χρησιμοποιούνται ως αδρανή υλικά και μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 11 της προσβαλλόμενης αποφάσεως). Η προσφεύγουσα
είχε υποστηρίξει ότι παρόμοια διαφοροποίηση ήταν ικανή να νοθεύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών υλικών και
δεν δικαιολογούνταν από τη φύση ή τη λογική του συστήματος.
146   Υπό τις περιστάσεις αυτές, ενόψει, αφενός, της ελευθερίας των κρατών μελών –την οποία υπογραμμίζει η προσβαλλόμενη απόφαση
(αιτιολογικές σκέψεις 31 και 32)– να καθορίζουν τη φορολογική πολιτική τους προσφεύγοντας όπως εν προκειμένω στη θέσπιση τομεακού
οικολογικού φόρου (βλ. ανωτέρω σκέψεις 115, 116, 128 και 130) και, αφετέρου, το γεγονός ότι η προσφεύγουσα είναι ένωση ενημερωμένων
επιχειρηματιών, η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία εκθέτει συνοπτικώς βασικές σκέψεις στις οποίες στηρίχθηκε, δεν μπορεί να
θεωρηθεί ως πάσχουσα έλλειψη αιτιολογήσεως.
–       Απαλλαγή των εξαγωγών
147   Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η απαλλαγή των εξαγωγών αδρανών υλικών έρχεται επίσης σε αντίθεση προς τους υποτιθέμενους περιβαλλοντικούς
στόχους που επιδιώκονται με τον AGL. Η συγκεκριμένη απαλλαγή στοχεύει αποκλειστικά στην κατοχύρωση της ανταγωνιστικότητας
των Βρετανών παραγωγών στις εξαγωγικές αγορές.
148   Προκαταρκτικώς, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι ο AGL εισπράττεται για τη χρήση ή την εμπορία των πρωτογενών αδρανών υλικών στο
Ηνωμένο Βασίλειο. Η εισαγωγή πρωτογενών αδρανών υλικών φορολογείται και η εξαγωγή παρόμοιων υλικών απαλλάσσεται προκειμένου,
κατά τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου, «να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση μεταξύ των παραγομένων στο Ηνωμένο Βασίλειο πρωτογενών
αδρανών υλικών και εκείνων που παράγονται σε άλλα κράτη μέλη» (αιτιολογική σκέψη 22 της προσβαλλόμενης αποφάσεως). Με την
προσβαλλόμενη απόφαση (αιτιολογική σκέψη 33), η Επιτροπή δικαιολογεί την οικεία απαλλαγή εκ του γεγονότος ότι οι αρχές του
Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορούν να ασκούν έλεγχο επί της χρήσεως των υλικών ως αδρανών υλικών εκτός της επικρατείας τους.
149   Ενώπιον του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή και το παρεμβαίνον αποσαφήνισαν την αιτιολόγηση αυτή. Η Επιτροπή υπογράμμισε ιδίως ότι
ο AGL συνιστά έμμεσο φόρο καταναλώσεως, ο οποίος τυγχάνει κατ’ αρχήν εφαρμογής εντός των κρατών μελών όπου λαμβάνει χώρα η
κατανάλωση ώστε να αποφεύγεται ενδεχόμενη διπλή φορολόγηση των εξαγομένων προϊόντων. Εξάλλου, το παρεμβαίνον υπογράμμισε ότι
το άρθρο 91 ΕΚ επιτρέπει την απαλλαγή από εσωτερικό φόρο σε περίπτωση εξαγωγής υπό τον όρο ότι το απαλλασσόμενο ποσόν δεν
υπερβαίνει το ύψος του καταβαλλόμενου φόρου.
150   Η σχετική αιτιολόγηση, η οποία θεμελιώνεται στη φύση του AGL ως έμμεσου φόρου, πρέπει να ληφθεί υπόψη στον βαθμό που, σε αντίθεση
προς την άποψη της προσφεύγουσας, ανάγεται στους λόγους που εξέθεσε η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση και ως εκ τούτου
δεν μπορεί να εκληφθεί ως συμπληρωματική αιτιολόγηση που προβλήθηκε μετά την έκδοση της εν λόγω αποφάσεως. Πράγματι, η έμφαση
ως προς τον έλεγχο της χρησιμοποιήσεως των οικείων υλικών ως αδρανών υλικών είναι ενδεικτική του ότι η Επιτροπή αναφέρθηκε
με την προσβαλλόμενη απόφαση στο γεγονός ότι το εξεταζόμενο μέτρο συνιστούσε έμμεσο φόρο πλήττοντα τα ίδια τα προϊόντα και
όχι τις επιχειρήσεις.
151   Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο AGL, ο οποίος εφαρμόζεται, σε αντίθεση προς την ανάλυση της προσφεύγουσας, στην
εμπορία των αδρανών υλικών και πλήττει με τον τρόπο αυτόν τα προϊόντα και όχι τα εισοδήματα των παραγωγών, συνιστά σαφώς έμμεσο
φόρο, διεπόμενο από την αρχή της φορολογήσεως στη χώρα προορισμού, σύμφωνα με το άρθρο 91 ΕΚ.
152   Κατά τη νομολογία, ειδικό φορολογικό μέτρο δικαιολογούμενο από την εσωτερική λογική του φορολογικού συστήματος εκφεύγει της
εφαρμογής του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ (προπαρατεθείσες αποφάσεις Diputación Foral de Álava κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη
164, και Diputación Foral de Guipúzcoa κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 61).
153   Κατόπιν αυτού, η απαλλαγή των εξαγωγών δεν μπορεί να θεωρηθεί εν προκειμένω ως παρέχουσα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ των εξαγωγών
στο μέτρο που δικαιολογείται από τη φύση του AGL ως έμμεσου φόρου. Πράγματι, ήταν θεμιτό το οικείο κράτος μέλος να διάκειται
ευμενώς έναντι των συνδεομένων με τη δομή του οικείου φορολογικού συστήματος παραμέτρων σε σχέση με τους επιδιωκόμενους περιβαλλοντικούς
στόχους. Το προβαλλόμενο από την προσφεύγουσα γεγονός ότι άλλα κράτη μέλη προβαίνουν σε διαφορετικές επιλογές στερείται λυσιτελείας.
154   Εξ αυτού έπεται ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως διαπιστώνοντας με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι η απαλλαγή
των εξαγωγών δεν αποτελούσε συστατικό στοιχείο κρατικής ενισχύσεως.
155   Εξάλλου, όσον αφορά την αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή, στηριζόμενη στη δομή του AGL, δικαιολόγησε επαρκώς
κατά νόμο την απόρριψη των αιτιάσεων που προέβαλε η προσφεύγουσα με την καταγγελία της όσον αφορά το επιλεκτικό πλεονέκτημα
που φέρεται να επάγεται υπέρ των εξαγωγέων το γεγονός της απαλλαγής των εξαγωγών.
156   Με βάση τις προηγηθείσες σκέψεις στο σύνολό τους, είναι απορριπτέοι οι λόγοι που αντλούνται από την παράβαση του άρθρο 87,
παράγραφος 1, ΕΚ και από την έλλειψη αιτιολογήσεως.

Επί του λόγου που αντλείται από την αθέτηση της υποχρεώσεως περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
157   Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι κατ’ αυτήν ανακολουθίες ως προς την οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του AGL οδηγούν αναπόφευκτα
στο συμπέρασμα ότι ο νομικός χαρακτηρισμός του AGL προσέκρουε σε σοβαρές δυσχέρειες. Οι δυσχέρειες αυτές επιτείνονταν και
από τα σημαντικά χωρία που αφιέρωσε επί του θέματος το High Court of Justice, με την προπαρατεθείσα απόφασή του της 19ης Απριλίου
2002 καθώς και από τις δηλώσεις των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου ότι το πεδίο εφαρμογής του AGL προσδιορίστηκε κατά τρόπον
ώστε να προστατεύεται η διεθνής ανταγωνιστικότητα των απαλλασσομένων τομέων. Επιπλέον, η απαλλαγή του σχίστη και του σχιστολίθου,
καθώς και των εξαγωγών, αντέκειτο προς την αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει. Εξάλλου, η ίδια η Επιτροπή απεδέχθη, με το υπόμνημά της
αντικρούσεως, ότι ο νομικός χαρακτηρισμός του AGL υπό το φως του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ ήγειρε μεγάλο αριθμό σύνθετων
προβλημάτων, ιδίως όσον αφορά την οριοθέτηση της σχετικής αγοράς.
158   Επιπροσθέτως, το δημοσιευθέν στις 9 Δεκεμβρίου 2002 έγγραφο διαβουλεύσεων των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου καταδεικνύει ότι
οι τελευταίες αντιμετώπιζαν δυσχέρειες όσον αφορά τη συνέπεια του πεδίου εφαρμογής του AGL προς τους επιδιωκόμενους περιβαλλοντικούς
στόχους.
159   Εξάλλου, η επίκληση, με το υπόμνημα αντικρούσεως, του συμφέροντος του οικείου κράτους μέλους προς την ταχεία έκδοση αποφάσεως,
καθώς και του κινδύνου δυσλειτουργίας του συστήματος ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, καταδείκνυε ότι η Επιτροπή στηρίχθηκε
σε άλλα κριτήρια και όχι στο αφορών τις «σοβαρές δυσχέρειες».
160   Υπό τις περιστάσεις αυτές, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν πάσχει πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, γεγονός
που αμφισβητεί η προσφεύγουσα, θα έπασχε εν πάση περιπτώσει λόγω παραβάσεως του άρθρου 88, παράγραφος 3, ΕΚ, το οποίο επιβάλλει
στην Επιτροπή την υποχρέωση κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως.
161   Η Επιτροπή αντιτάσσει ότι είναι σαφές ότι ο AGL συνιστά εξαιρετική φορολογική επιβάρυνση μη εμπίπτουσα στους αφορώντες τις
κρατικές ενισχύσεις κανόνες, ότι ο αποκλεισμός των υποκαταστάτων από την κατηγορία των πρωτογενών αδρανών υλικών δικαιολογούνταν
από τη φύση ή τη γενική οικονομία του συστήματος και ότι ο συνήθης μηχανισμός που τυγχάνει εφαρμογής επί των εμμέσων φόρων
καταναλώσεως δεν εμπίπτει στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων.
162   Το παρεμβαίνον διευκρινίζει ότι η διαβούλευση επί των προερχομένων από τα απόβλητα αδρανών υλικών, με χρονικό σημείο αφετηρίας
την 9η Δεκεμβρίου 2002, στόχευε στη συλλογή πληροφοριακών στοιχείων αφορώντων τα αδρανή υλικά προκειμένου να εξεταστεί αν
συνέτρεχε λόγος απαλλαγής τους και αν η απαλλαγή αυτή ήταν επωφελής για τη βιομηχανία και μπορούσε να λάβει χώρα χωρίς υπερβολική
επιβάρυνση των επιχειρήσεων ούτε κίνδυνο καταχρήσεως. Το επικληθέν από την προσφεύγουσα έγγραφο διαβουλεύσεων δεν υπαινισσόταν
ότι η επεξεργασία των απoβλήτων είναι ασυμβίβαστη με τους στόχους του φόρου.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
163   Επιβάλλεται κατ’ αρχάς η εξέταση το επιχειρήματος της Επιτροπής ότι, σε αντίθεση με την άποψη της προσφεύγουσας, η οποία στηρίζεται
στην προγενέστερη της ενάρξεως ισχύος του κανονισμού 659/1999, τον Απρίλιο του 1999 νομολογία, το ότι υφίστανται σοβαρές δυσχέρειες
εκτιμήσεως ενός μέτρου ενισχύσεως δεν της επιβάλλει πλέον την υποχρέωση κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως. Ειδικότερα,
η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι, στην περίπτωση μη κοινοποιηθείσας ενισχύσεως, νομιμοποιείται, χωρίς να κινήσει την προβλεπόμενη
στο άρθρο 88, παράγραφος 2, ΕΚ διαδικασία, να λάβει εκ των προτέρων τις αναγκαίες πληροφορίες από το οικείο κράτος μέλος δυνάμει
του άρθρου 10, παράγραφος 2, του κανονισμού 659/1999.
164   Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο υπογραμμίζει ότι το επίδικο κρατικό μέτρο είχε κοινοποιηθεί απλώς κατά το ότι προέβλεπε εξαίρεση
υπέρ της Βόρειας Ιρλανδίας, και όχι σε σχέση με τον ορισμό του πεδίου εφαρμογής του AGL, μόνου επίδικου σημείου στην υπό κρίση
υπόθεση.
165   Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η υποχρέωση της Επιτροπής να εξετάσει εκ προοιμίου τυχόν παράνομη ενίσχυση με το οικείο
κράτος μέλος, αιτούμενη ενδεχομένως την παροχή πληροφοριών (απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Μαΐου 2005, C-400/99, Ιταλία
κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. I-3657, σκέψεις 29 και 30), δεν απαλλάσσει το εν λόγω θεσμικό όργανο από την υποχρέωσή του
να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξετάσεως, ιδίως αν, υπό το φως των ληφθεισών πληροφοριών, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει
σοβαρές δυσχέρειες εκτιμήσεως του εξεταζόμενου μέτρου. Πράγματι, παρόμοια υποχρέωση είναι ευθεία απόρροια του άρθρου 88, παράγραφος
3, ΕΚ, όπως αυτό ερμηνεύτηκε από τη νομολογία, και επιβεβαιώνεται άλλωστε ρητώς από τις διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος
4, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 659/1999, οσάκις η Επιτροπή διαπιστώνει, μετά από
προκαταρκτική εξέταση, ότι το παράνομο μέτρο εγείρει αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητά του (απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής
Απριλίου 2002, T-195/01 και T-207/01, Government of Gibraltar κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-2309, σκέψεις 69 και 72).
166   Πράγματι, κατά πάγια νομολογία, η διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ καθίσταται απαραίτητη αφ’ ης στιγμής η Επιτροπή
αντιμετωπίζει σοβαρές δυσχέρειες προκειμένου να εκτιμήσει αν ενίσχυση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Συνεπώς, η Επιτροπή
δεν μπορεί να αρκεστεί στην προκαταρκτική φάση του άρθρου 88, παράγραφος 3, προκειμένου να λάβει ευνοϊκή απόφαση υπέρ συγκεκριμένου
κρατικού μέτρου παρά μόνον αν είναι σε θέση να διαμορφώσει την πεποίθηση, μετά από μια πρώτη εξέταση, ότι η εν λόγω ενίσχυση
συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Αντιθέτως, αν από την πρώτη αυτή εξέταση η Επιτροπή σχηματίσει αντίθετη γνώμη ή αν δεν μπορέσει
να υπερβεί όλες τις δυσχέρειες που ανέκυψαν κατά την εκτίμηση του συμβιβαστού του εν λόγω μέτρου με την κοινή αγορά, τότε
οφείλει να συγκεντρώσει όλες τις αναγκαίες γνώμες και να κινήσει προς τον σκοπό αυτό τη διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος
2, ΕΚ (προπαρατεθείσες αποφάσεις Matra κατά Επιτροπής, σκέψη 33, και Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, σκέψη 39,
αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 10ης Μαΐου 2000, T-46/97, SIC κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-2125, σκέψη 71, και της 15ης
Μαρτίου 2001, T-73/98, Prayon-Rupel κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-867, σκέψη 42).
167   Η ανωτέρω υποχρέωση κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως επιβάλλεται ειδικότερα οσάκις η Επιτροπή, αφού προέβη, με
βάση πληροφοριακά στοιχεία που της κοινοποίησε το οικείο κράτος μέλος, σε επαρκή εξέταση του επίδικου κρατικού μέτρου, διατηρεί
επιφυλάξεις ως προς τη συνδρομή στοιχείων ενισχύσεως κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ, καθώς και επί του συμβιβαστού
τους με την κοινή αγορά (προπαρατεθείσα απόφαση της 10ης Μαΐου 2005, Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψεις 47 και 48).
168   Εν προκειμένω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, σε αντίθεση προς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας, το γεγονός ότι η Επιτροπή
έλαβε υπόψη το συμφέρον του οικείου κράτους μέλους προς ταχεία έκδοση αποφάσεως δεν παρέχει στην προσφεύγουσα τη δυνατότητα
να εικάζει από μόνη της ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο στηρίχτηκε σε άλλα κριτήρια εκτός των αφορώντων την έλλειψη σοβαρών
δυσχερειών εκτιμήσεως, προκειμένου να αποφασίσει να μη κινήσει την επίσημη διαδικασία εξετάσεως.
169   Ως προς το έγγραφο διαβουλεύσεων της 9ης Δεκεμβρίου 2002, μεταγενέστερο της εκδόσεως της προσβαλλόμενης πράξεως, δεν μπορεί
να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της εκτιμήσεως της νομιμότητας της εν λόγω αποφάσεως. Πράγματι, κατά πάγια νομολογία, στο
πλαίσιο προσφυγής ακυρώσεως, οι σύνθετης φύσεως εκτιμήσεις εκ μέρους της Επιτροπής δεν πρέπει να εξετάζονται παρά μόνον σε
συνάρτηση και μόνον με τα στοιχεία εκείνα που η ίδια διέθετε κατά τον χρόνο κατά τον οποίο προέβη στις εκτιμήσεις αυτές (αποφάσεις
του Πρωτοδικείου της 6ης Οκτωβρίου 1999, T-110/97, Kneissl Dachstein κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-2881, σκέψη 47, και
T-123/97, Salomon κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-2925, σκέψη 48).
170   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι τα μόνα λυσιτελώς προβληθέντα από την προσφεύγουσα, προς στήριξη του παρόντος λόγου ακυρώσεως,
επιχειρήματα που αφορούν τις φερόμενες ανακολουθίες ως προς τον ορισμό του πεδίου εφαρμογής του AGL τέμνουν αυτά που προεβλήθησαν
στο πλαίσιο του αντλούμενου από την παράβαση του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ λόγω ακυρώσεως.
171   Όπως αποφάνθηκε ήδη επ’ αυτού το Πρωτοδικείο, η οριοθέτηση του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής ενός οικολογικού φόρου όπως ο AGL,
εμπίπτει στην αρμοδιότητα του οικείου κράτους μέλους, το οποίο είναι ελεύθερο να καθορίσει τις αρμοδιότητές του σε θέματα
περιβαλλοντικής πολιτικής (βλ. ανωτέρω σκέψεις 115 και 116). Στη συγκεκριμένη αλληλουχία, όπως συνάγεται από τις προηγηθείσες
σκέψεις (βλ. ανωτέρω σκέψεις 138 και 139), η Επιτροπή κατέστη εφικτό να εκτιμήσει, χωρίς να υποπέσει σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως,
ότι ουδεμία αμφιβολία υφίστατο ότι η οριοθέτηση του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής του AGL δεν εμπεριείχε στοιχεία κρατικής ενισχύσεως.
Εξάλλου, η απαλλαγή των εξαγωγών δικαιολογούνταν αναμφισβήτητα από τη φύση του AGL ως έμμεσου φόρου (βλ. ανωτέρω σκέψεις 152
και 153). Υπό τις περιστάσεις αυτές, ούτε η συλλογιστική που περιέχεται στην απόφαση του High Court of Justice της 1ης Απριλίου
2002, ούτε οι δηλώσεις του παρεμβαίνοντος με τις οποίες διευκρινίστηκε η επιλογή του να μην υπαγάγει ορισμένα υλικά στον AGL
μεριμνώντας για την κατοχύρωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των οικείων τομέων, ούτε η προβαλλόμενη περιπλοκότητα της οριοθετήσεως
της σχετικής αγοράς, στοιχεία τα οποία επικαλέστηκε η προσφεύγουσα, ήσαν αποκαλυπτικά της συνδρομής σοβαρών δυσχερειών ως
προς το νομικό χαρακτηρισμό του AGL υπό το φως του κριτηρίου της επιλεξιμότητας.
172   Υπό τις περιστάσεις αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν υπερέβη τα όρια της εξουσίας της εκτιμήσεως θεωρώντας
ότι ο έλεγχος, υπό το φως του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ, τόσο της οριοθετήσεως του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής του AGL όσο
και της απαλλαγής των εξαγωγών δεν εμφάνιζε καμία σοβαρή δυσχέρεια ώστε να της επιβάλει την υποχρέωση κινήσεως της επίσημης
διαδικασίας εξετάσεως.
173   Εξ αυτού έπεται ότι ο αντλούμενος από την αθέτηση της υποχρεώσεως περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως λόγος ακυρώσεως
είναι απορριπτέος.

Επί των λόγων που αντλούνται από την εκ μέρους της Επιτροπής αθέτηση των υποχρεώσεών της κατά την προκαταρκτική εξέταση
Επιχειρήματα των διαδίκων
174   Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν προέβη σε επιμελή και αμερόληπτη εξέταση της καταγγελίας της. Άλλωστε, με το
υπόμνημά της αντικρούσεως, η Επιτροπή δέχεται ότι εξέδωσε ταχέως την προσβαλλόμενη απόφαση, κατόπιν αιτήματος του παρεμβαίνοντος.
175   Εξάλλου, με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δεν εξέθεσε επαρκώς τους λόγους της απορρίψεως της καταγγελίας της προσφεύγουσας.
Δεν εισήλθε στο ζήτημα των ανακολουθιών στις οποίες αναφέρθηκε με την καταγγελία της η προσφεύγουσα, όπως η φορολόγηση των
δευτερογενών υλικών προερχομένων από την παραγωγή του μη φορολογούμενου ασβεστολίθου και η μη φορολόγηση του σχίστη που εξάγεται
προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως αδρανές υλικό. Εξάλλου, όσον αφορά τις εξαγωγές, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν εξετάζει το
ζήτημα της απαλλαγής των εξαγωγών των υλικών κατώτερης ποιότητας.
176   Η Επιτροπή απορρίπτει την ανωτέρω επιχειρηματολογία. Αντιτάσσει ότι όλα τα εγειρόμενα με την καταγγελία ζητήματα, τα οποία
άλλωστε ήσαν πανομοιότυπα με εκείνα που είχαν αναφερθεί με την πρώτη καταγγελία, εξετάστηκαν στο πλαίσιο προσβαλλόμενης αποφάσεως.
Μόνον το χρονολόγιο εξηγεί την έλλειψη μνείας της καταγγελίας της προσφεύγουσας στην αιτιολογική σκέψη 3 της προσβαλλόμενης
αποφάσεως όπου γίνεται λόγος για την πρώτη καταγγελία.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
177   Κατά τη νομολογία, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι υπέβαλαν στην Επιτροπή καταγγελίες σχετικά με κρατικά μέτρα που δεν αποτέλεσαν
αντικείμενο κοινοποιήσεως σύμφωνα με το άρθρο 88, παράγραφος 3, ΕΚ, το εν λόγω θεσμικό όργανο οφείλει, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης
με την ανωτέρω διάταξη προκαταρκτικής φάσεως, προς το συμφέρον της ορθής εφαρμογής των θεμελιωδών κανόνων της Συνθήκης που
αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις, να προβεί σε επιμελή και αμερόληπτη εξέταση των καταγγελιών αυτών (προπαρατεθείσες αποφάσεις
Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, σκέψη 62, και SIC κατά Επιτροπής, σκέψη 105).
178   Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα δεν προβάλλει κανένα σοβαρό στοιχείο ικανό να οδηγήσει στην υπόθεση ότι η Επιτροπή δεν προέβη
σε επαρκή έρευνα του φακέλου. Αντιθέτως, όπως προκύπτει από τα έγγραφα του φακέλου, το εν λόγω θεσμικό όργανο κάλεσε τις αρχές
του Ηνωμένου Βασιλείου να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί των κυρίων αιτιάσεων που παρατίθενται στην πρώτη καταγγελία
–κατά τα ουσιώδη παρεμφερών προς τις αιτιάσεις της καταγγελίας της προσφεύγουσας– και τους ζήτησε συμπληρωματικά πληροφοριακά
στοιχεία, τα οποία προσκομίστηκαν με το προαναφερθέν έγγραφο της 19ης Φεβρουαρίου 2002. Υπό τις περιστάσεις αυτές, ελλείψει
οποιασδήποτε άλλης ενδείξεως, το γεγονός απλώς και μόνον ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε ταχέως δεν επιτρέπει να συναχθεί
το συμπέρασμα περί ανεπαρκούς έρευνας.
179   Εξάλλου, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η Επιτροπή κοινοποίησε την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία απευθυνόταν στο οικείο κράτος
μέλος, στην προσφεύγουσα, σύμφωνα με την αρχή περί χρηστής διοικήσεως. Η απόφαση αυτή εκθέτει επαρκώς τους λόγους της απορρίψεως
των προβαλλομένων με την καταγγελία της προσφεύγουσας αιτιάσεων, όπως ήδη έχει κριθεί (βλ. ανωτέρω σκέψεις 144, 145 και 155).
180   Από τα προηγηθέντα έπεται ότι είναι απορριπτέος ο λόγος που αντλείται από την εκ μέρους της Επιτροπής αθέτηση των υποχρεώσεών
της κατά την προκαταρκτική εξέταση.
181   Για όλους τους ανωτέρω λόγους, η προσφυγή είναι απορριπτέα στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
182   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Επειδή η προσφεύγουσα ηττήθηκε ως προς τους λόγους της ακυρώσεως, πρέπει να καταδικαστεί
στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με τα αιτήματα της Επιτροπής.
183   Δυνάμει του άρθρου 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη που παρενέβησαν σε διαφορά φέρουν
τα δικαστικά τους έξοδα. Έπεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας φέρει τα δικαστικά
έξοδά του.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η καθής φέρει, πέραν των εξόδων της, τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή.
3)
Το παρεμβαίνον φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
Pirrung
Meij
Forwood
Pelikánová

Παπασάββας
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 131 Σεπτεμβρίου 2006.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon          J. Pirrung
Πίνακας περιεχομένων
Ιστορικό της διαφοράς
Ο Finance Act του 2001
Διοικητική και ένδικη, ενώπιον του εθνικού δικαστή, διαδικασία
Η προσβαλλόμενη απόφαση
Διαδικασία
Αιτήματα των διαδίκων
Επί του παραδεκτού
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί της ουσίας
Επί των αντλουμένων από την παράβαση του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ και από την έλλειψη αιτιολογήσεως λόγων ακυρώσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
– Καθ’ ύλη πεδίο εφαρμογής του AGL
– Απαλλαγή των εξαγωγών
Επί του λόγου που αντλείται από την αθέτηση της υποχρεώσεως περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας εξετάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί των λόγων που αντλούνται από την εκ μέρους της Επιτροπής αθέτηση των υποχρεώσεών της κατά την προκαταρκτική εξέταση
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.