CELEX: 62005CJ0048
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Trade mark
Artikolu 5(1)(a) u (2) u Artikolu 6(1)(b) ta' l-Ewwel Direttiva 89/104/KEE
Id-dritt ta' proprjetarju ta' trade mark li jopponi għall-użu minn terz ta' sinjal identiku għal jew li jixbah lit-trade mark
Trade mark irreġistrata għal vetturi bil-mutur u għal ġugarelli
Riproduzzjoni tat-trade mark minn terz fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' din it-trade mark

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 5(1)(a) u 6(1)(b) ta' l-Ewwel Direttiva
tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-
trade marks
(ĠU L 40, 1989, p. 1, iktar 'il-quddiem id-"Direttiva").

Il-kuntest ġuridiku
2       L-Artikolu 5 tad-Direttiva, intitolat "Drittijiet mogħtija minn
trade mark
", jiddisponi:
"1.      It-
trade mark
reġistrata għandha tagħti l-proprjetarju drittijiet esklussivi fuqha. Il-proprjetarju għandu jkun intitolat li jimpedixxi
terzi persuni kollha li ma għandhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw matul il-kummerċ:
a)      kwalunkwe sinjal li hu identiku mat-
trade mark
fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija jew servizzi li huma identiċi għal dawk li t-
trade mark
hi reġistrata;
b)      kwalunkwe sinjal li, minħabba l-identità ma’, jew li jixbaħ it-
trade mark
u l-identità jew xebħ tal-merkanzija jew is-servizzi koperti mit-
trade mark
u s-sinjal, teżisti l-possibbiltà ta’ konfużjoni da parti tal-pubbliku, li tinkludi l-possibbiltà ta’ assoċjazzjoni bejn
is-sinjal u t-
trade mark
.
2.      Kwalunkwe Stat Membru jista’ wkoll jistabbilixxi li l-proprjetarju għandu jkun intitolat li jimpedixxi lil terzi persuni kollha
li ma għandhomx il-kunsens tiegħu li jużaw matul il-kummerċ kwalunkwe sinjal li hu identiku ma’, jew simili għat-
trade mark
fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija jew servizzi li mhux simili għal dawk li għalihom it-
trade mark
hi reġistrata, fejn ta’ l-aħħar għandha reputazzjoni fl-Istat Membru u fejn l-użu ta’ dak is-simbolu [is-sinjal] mingħajr
raġuni valida jieħu vantaġġ mhux onest jew li hu ta’ detriment għall-karattru li jiddifferenza wieħed għall-ieħor jew reputazzjoni
tat-
trade mark
.
3.       Is-segwenti,
inter alia
, jistgħu jkunu projbiti taħt paragrafi 1 u 2:
a)      li jitwaħħal is-simbolu [is-sinjal] ma’ l-merkanzija jew ma’ l-imballaġġ ta’ dan;
b)      li joffru l-merkanzija, jew li jqiegħduhom fuq is-suq jew li jaħżnuhom għal dawn l-iskopijiet taħt dak is-sinjal, jew li joffru
u jfornu servizzi kif jidhru hawn taħt [taħt is-sinjal];
ċ)      jimpurtaw jew jesportaw il-merkanzija taħt is-simbolu [is-sinjal];
d)      juzaw is-sinjal fuq karti tal-kummerċ u fir-reklamar.
[…]
5.      Il-paragrafi 1 sa’ 4 m’għandhomx jaffettwaw id-disposizzjonijiet fi kwalunkwe Stat Membru dwar protezzjoni kontra l-użu tas-sinjal
barra dak għall-iskopijiet li jiddistingwu bejn merkanzija jew servizzi, fejn l-użu ta’ dak is-sinjal mingħajr raġuni valida
jieħu vantaġġ minn, jew hu ta’ detriment għall-karattru distintiv jew ir-reputazzjoni tat-
trade mark
."
3       L-Artikolu 6 tad-Direttiva, intitolat "Limitazzjoni ta’ l-effetti ta’
trade mark
", jipprovdi, fl-ewwel paragrafu tiegħu:
"It-
trade mark
m’għandhiex tagħti d-dritt lill-proprjetarju li jipprojbixxi terza persuna milli tuża matul il-kummerċ,
a)      l-isem jew l-indirizz tiegħu;
b)      indikazzjonijiet li għandhom x’jaqsmu mat-tip, kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, iż-żmien tal-produzzjoni
ta’ l-merkanzija jew l-għoti tas-servizz, jew karatteristika oħra ta’ merkanzija jew servizzi;
ċ)      t-
trade mark
fejn hi neċessarja biex tindika l-iskop intiż ta’ prodott jew servizz, b’mod partikolari bħala aċċessorji jew spare parts;
sakemm jużahom skond prattiċi onesti f’materji industrijali jew kummerċjali."

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
4       Adam Opel AG (iktar 'il quddiem "Adam Opel"), manifattriċi tal-vetturi bil-mutur, hija proprjetarja tat-
trade mark
nazzjonali figurattiva riprodotta hawn taħt, irreġistrata fil-Ġermanja fl-10 ta' April 1990, b'mod partikolari, għall-vetturi
bil-mutur u għall-ġugarelli (iktar 'il quddiem il-"logo Opel"):
5       Autec AG (iktar 'il quddiem "Autec") timmanifattura, fost affarijiet oħra, mudelli mċekkna ta' karozzi kkontrollati mill-bogħod,
li tiddistribwixxi taħt it-
trade mark
cartronic.
6       Fil-bidu tas-sena 2004, Adam Opel ikkonstatat li fil-Ġermanja kien qed jiġi kkummerċjalizzat mudell imċekken bi skala ta'
1:24 u kkontrollat mill-bogħod ta' l-Opel Astra V8 coupé li fuq ix-xibka tar-radjatur kellu mwaħħal, bħal fil-każ tal-vettura
oriġinali, il-logo Opel. Dan il-ġugarell huwa mmanifatturat minn Autec.
7       It-
trade mark
cartronic, flimkien mas-simbolu ®, jidhru b'mod ċar fuq il-paġna ta' quddiem ta' l-istruzzjonijiet għall-użu li jinsabu ma'
kull mudell imċekken, kif ukoll fuq in-naħa ta' quddiem tat-trasmettitur tal-kontroll mill-bogħod. Barra minn hekk, l-indikazzjonijiet
"AUTEC® AG" u "AUTEC® AG D 90441 Nürnberg" jidhru fuq in-naħa ta' wara ta' l-istruzzjonijiet għall-użu, u t-tieni waħda tidher
fuq stiker imwaħħal taħt it-trasmettitur tal-kontroll mill-bogħod.
8       Permezz ta' rikors imressaq quddiem il-Landgericht Nürnberg-Fürth, Adam Opel talbet li Autec tiġi ordnata, b'mod partikolari,
li tieqaf, fil-kummerċ, milli twaħħal il-logo Opel fuq mudelli mċekkna ta' vetturi u milli toffri għall-bejgħ, milli tikkummerċjalizza
jew milli taħżen għal dawn l-iskopijiet, milli timporta jew tesporta mudelli mċekkna ta' vetturi li għandhom din it-
trade mark
, taħt piena ta' multa fl-ammont ta' EUR 250 000 għal kull ksur jew, sussidjarjament, taħt piena ta' priġunerija għal massimu
ta' sitt xhur.
9       Adam Opel tikkunsidra li l-użu tal-logo Opel fuq ġugarelli li jikkonsistu f'mudelli mċekkna ta' vetturi li hija stess timmanifattura
u tiddistribwixxi jikkostitwixxi vjolazzjoni ta' din it-
trade mark
. Hija tallega li l-imsemmija
trade mark
hija użata għal prodotti identiċi għal dawk li għalihom hija rreġistrata, jiġifieri ġugarelli. Dan jikkostitwixxi użu bħala
trade mark
skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, għaliex il-pubbliku jassumi li l-manifattur ta' mudelli mċekkna ta' vetturi
ta'
trade mark
partikolari jimmanifatturahom u jiddistribwihom taħt liċenzja mogħtija mill-proprjetarju tat-
trade mark
.
10     Fuq il-bażi tad-deċiżjonijiet mogħtija minn diversi qrati Ġermaniżi, Autec, sostnuta mid-Deutscher Verband der Spielwaren-Industrie
eV (Federazzjoni Ġermaniża ta' l-industrija tal-ġugarelli), twieġeb li t-twaħħil ta'
trade mark
protetta fuq mudelli mċekkna li huma r-replika fidila ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
ma jikkostitwixxix użu tat-
trade mark
bħala
trade mark
. F'dan il-każ, il-funzjoni oriġinali tal-logo Opel mhijiex affettwata, għaliex, minħabba l-użu tat-
trade marks
cartronic u AUTEC, jidher b'mod ċar, f'għajnejn il-pubbliku, li l-mudell imċekken ma joriġinax mill-manifattur tal-vettura
li tagħha huwa r-replika. Barra minn hekk, il-pubbliku huwa mdorri għall-fatt li, sa minn iktar minn mitt sena ilu, l-industrija
tal-ġugarelli timita fedelment, jiġifieri sat-twaħħil tat-
trade mark
li tidher fuqhom, prodotti li realment jeżistu.
11     Fid-dawl tas-sentenza tat-23 ta' Frar 1999, BMW (C‑63/97, Ġab. p. I‑905), il-Landgericht Nürnberg-Fürth iqis li l-użu tal-logo
Opel minn Autec jistax jiġi pprojbit biss, taħt l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva, jekk l-użu in kwistjoni jkun użu bħala
trade mark
.
12     Il-Landgericht Nürnberg-Fürth huwa inklinat li jaħseb li Autec qed tagħmel użu ta' dan il-logo bħala
trade mark
, għaliex l-imsemmi logo jirreferi għall-manifattur tal-mudell oriġinali. Barra minn hekk, huwa jistaqsi jekk tali użu, li
huwa jidhirlu li fl-istess ħin jikkostitwixxi użu deskrittiv fis-sens ta' l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva, jistax ikun awtorizzat
skond din id-dispożizzjoni minkejja li l-imsemmija
trade mark
kienet irreġistrata għall-ġugarelli wkoll.
13     Billi kkunsidra li s-soluzzjoni tal-kawża quddiemu kienet teħtieġ l-interpretazzjoni tad-Direttiva, il-Landgericht Nürnberg-Fürth
iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u jagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
""1)      L-użu ta'
trade mark
protetta, li tinkludi l-protezzjoni għal 'ġugarelli', jikkostitwixxi użu bħala
trade mark
fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva […] meta l-manifattur ta' mudell imċekken ta' karozza tal-logħob jirripproduċi
fi skala mċekkna mudell ta' vettura li teżisti realment, inkluża t-
trade mark
imwaħħla fuq il-mudell tal-proprjetarju tat-
trade mark
, u jikkummerċjalizza dan il-mudell imċekken?
2)      F'każ ta' risposta affermattiva għall-ewwel domanda:
Il-mod ta' użu tat-
trade mark
deskritt fl-ewwel domanda jikkostitwixxi indikazzjoni li għandha x'taqsam mat-tip jew mal-kwalità tal-vettura mċekkna skond
l-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva […]?
3)      F'każ ta' risposta affermattiva għat-tieni domanda:
Liema huma, fil-każijiet ta' dan it-tip, il-kriterji determinanti li jippermettu li jiġi evalwat meta l-użu tat-
trade mark
jikkorrispondi għal prattiċi onesti fil-qasam kummerċjali jew industrijali?
B'mod partikolari, teżisti korrispondenza għall-imsemmija prattiċi meta l-manifattur tal-mudell imċekken ta' vettura jwaħħal
fuq l-imballaġġ u fuq aċċessorju neċessarju għall-użu tal-mudell imċekken, sinjal rikonoxxibbli għall-pubbliku bħala t-
trade mark
tiegħu stess kif ukoll isem il-kumpannija tiegħu flimkien ma' l-indikazzjoni ta' l-uffiċċju reġistrat ta' l-impriża?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
Fuq l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva
14     Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, meta
trade mark
tkun irreġistrata kemm għal vetturi bil-mutur kif ukoll għal ġugarelli, it-twaħħil minn terza persuna, mingħajr l-awtorizzazzjoni
tal-proprjetarju tat-
trade mark
, ta' sinjal identiku għal din it-
trade mark
fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, u l-kummerċjalizzazzjoni ta' l-imsemmija mudelli mċekkna jikkostitwixxux,
fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva, użu li l-proprjetarju tat-
trade mark
għandu d-dritt li jimpedixxi.
15     L-Artikolu 5 tad-Direttiva jiddefinixxi d-"[d]rittijiet mogħtija minn
trade mark
", filwaqt li l-Artikolu 6 jiġbor fih ir-regoli għal-"[l]imitazzjoni ta’ l-effetti ta’
trade mark
".
16     Skond l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva, it-
trade mark
reġistrata għandha tagħti lill-proprjetarju dritt esklużiv fuqha. Skond l-Artikolu 5(1)(a), dan id-dritt esklużiv jintitola
lill-proprjetarju li jimpedixxi terzi persuni kollha li m'għandhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw matul il-kummerċ kwalunkwe
sinjal li hu identiku għat-
trade mark
f'dak li għandu x’jaqsam ma' merkanzija jew servizzi li huma identiċi għal dawk li għalihom it-
trade mark
hi reġistrata. L-Artikolu 5(3) tad-Direttiva jelenka b'mod mhux eżawrjenti t-tipi ta' użu li l-proprjetarju jista jimpedixxi
skond il-paragrafu (1) ta' dan l-Artikolu. Dispożizzjonijiet oħra tad-Direttiva, bħall-Artikolu 6, jiddefinixxu ċerti limitazzjonijiet
ta’ l-effetti ta’
trade mark
(sentenza tat-12 ta' Novembru 2002, Arsenal Football Club, C‑206/01, Ġab. p. I‑10273, punt 38).
17     Sabiex jiġi evitat li l-protezzjoni mogħtija lill-proprjetarju tat-
trade mark
tvarja minn Stat għall-ieħor, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti interpretazzjoni uniformi ta' l-Artikolu 5(1)
tad-Direttiva, b'mod partikolari tal-kunċett ta' "użu" li jissemma fih (sentenza Arsenal Football Club, iċċitata iktar 'il
fuq, punt 45).
18     Fil-kawża prinċipali, huwa paċifiku li l-użu tas-sinjal identiku għat-
trade mark
in kwistjoni effettivament iseħħ fil-kummerċ, peress li jseħħ fil-kuntest ta' attività kummerċjali intiża sabiex tikseb vantaġġ
ekonomiku u mhux fil-kuntest privat (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Arsenal Football Club, iċċitata iktar 'il fuq, punt 40).
19     Huwa wkoll paċifiku li dan l-użu sar mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju tat-
trade mark
in kwistjoni.
20     Barra minn hekk, safejn il-logo Opel ġie rreġistrat għal ġugarelli, japplika l-każ previst fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva,
jiġifieri dak ta' sinjal identiku għat-
trade mark
in kwistjoni f'dak li għandu x'jaqsam ma' prodotti – ġugarelli – identiċi għal dawk li għalih hija ġiet irreġistrata. F'dan
ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat b'mod partikolari li l-użu in kwistjoni fil-kawża prinċipali jsir "fejn għandhom x'jaqsmu
[f'dak li għandu x'jaqsam ma'] merkanzija" fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva peress li jirrigwarda t-twaħħil ta'
sinjal identiku għat-
trade mark
fuq prodotti kif ukoll l-offerta, it-tqegħid fis-suq jew il-ħażna għal dawn l-iskopijiet ta' dawn il-prodotti, fis-sens ta'
l-Artikolu 5(3)(a) u (b) tad-Direttiva (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Arsenal Football Club, iċċitata iktar 'il fuq, punti
40 u 41).
21     Madankollu għandu jiġi mfakkar li, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li d-dritt esklużiv previst fl-Artikolu
5(1) tad-Direttiva ngħata sabiex jippermetti lill-proprjetarju tat-
trade mark
jipproteġi l-interessi speċifiċi tiegħu bħala proprjetarju ta' din it-
trade mark
, jiġifieri sabiex jassigura li din it-
trade mark
tkun tista' taqdi l-funzjonijiet tagħha u li, għaldaqstant, l-eżerċizzju ta' dan id-dritt għandu jkun riżervat għall-każijiet
li fihom l-użu tas-sinjal minn terza persuna jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
u, b'mod partikolari, lill-funzjoni essenzjali tagħha li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini tal-prodott (sentenzi Arsenal
Football Club, iċċitata iktar 'il fuq, punt 51, u tas-16 ta' Novembru 2004, Anheuser-Busch, C‑245/02, Ġabra p. I‑10989, punt
59).
22     Għaldaqstant, it-twaħħil minn terza persuna ta' sinjal identiku għal
trade mark
reġistrata għal ġugarelli fuq mudelli mċekkna ta' vetturi tista' tiġi impedita biss, skond l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva,
jekk dan jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet ta' din it-
trade mark
.
23     Fil-kawża prinċipali, li hija kkaratterizzata mill-fatt li t-
trade mark
in kwistjoni hija rreġistrata kemm għal vetturi bil-mutur kif ukoll għal ġugarelli, il-qorti tar-rinviju spjegat li, fil-Ġermanja,
il-konsumatur medju tal-prodotti ta' l-industrija tal-ġugarelli, li huwa informat normalment u raġonevolment attent u prudenti,
huwa mdorri li l-mudelli mċekkna jkunu bbażati fuq eżempji reali u jagħti saħansitra ħafna importanza lill-fedeltà assoluta
għall-oriġinal, b'mod li l-imsemmi konsumatur jifhem il-logo Opel li jidher fuq il-prodotti ta' Autec bħala li juri li din
hija riproduzzjoni fi skala mċekkna ta' vettura tal-marka Opel.
24     Jekk, permezz ta' dawn l-ispjegazzjonijiet, il-qorti tar-rinviju riedet tenfasizza li l-pubbliku rilevanti ma jipperċepixxix
is-sinjal identiku għall-logo Opel li jidher fuq il-mudelli mċekkna kkumerċjalizzati minn Autec bħala indikazzjoni li dawn
il-prodotti ġejjin minn Adam Opel jew minn impriża marbuta ekonomikament ma' din ta' l-aħħar, hija jkollha tikkonstata li
l-użu in kwistjoni fil-kawża prinċipali ma jagħmilx ħsara lill-funzjoni essenzjali tal-logo Opel bħala
trade mark
irreġistrata għal ġugarelli.
25     Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina, b'referenza għall-konsumatur medju tal-ġugarelli fil-Ġermanja, jekk l-użu
in kwistjoni fil-kawża prinċipali jagħmilx ħsara lill-funzjonijiet tal-logo Opel bħala
trade mark
irreġistrata għal ġugarelli. Minbarra dan, ma jidhirx li Adam Opel allegat li dan l-użu jagħmel ħsara lil funzjonijiet oħra
ta' din it-
trade mark
ħlief il-funzjoni essenzjali tagħha.
26     Barra minn hekk, filwaqt li tirreferi għas-sentenza BMW, iċċitata iktar 'il fuq, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk hemmx
użu min-naħa ta' Autec tal-logo Opel bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur.
27     F'dan ir-rigward, huwa minnu li l-kawża BMW, iċċitata iktar 'il fuq, kienet tirrigwarda l-użu ta' sinjal identiku għat-
trade mark
għal servizzi li ma kinux identiċi għal dawk li għalihom din it-
trade mark
kienet irreġistrata, peress li t-
trade mark
BMW, in kwistjoni fil-kawża prinċipali, kienet irreġistrata għal vetturi iżda mhux għal servizzi ta' tiswija ta' vetturi.
Madankollu, il-karozzi kkummerċjalizzati taħt it-
trade mark
BMW mill-proprjetarju ta' din it-
trade mark
kienu jiffurmaw is-suġġett stess tas-servizzi – it-tiswija ta' vetturi – ipprovduti mit-terza persuna, b'mod li kien indispensabbli
li tiġi identifikata l-provenjenza tal-vetturi tal-marka BMW. Hu fid-dawl ta' din ir-rabta speċifika u inseparabbli bejn il-prodotti
li jġibu t-
trade mark
u s-servizzi pprovduti mit-terza persuna li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża BMW,
iċċitati iktar 'il fuq, l-użu mit-terza persuna tas-sinjal identiku għat-
trade mark
għal prodotti kkummerċjalizzati mhux mit-terza persuna, iżda mill-proprjetarju tat-
trade mark
, kien jaqa' fl-ambitu ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva.
28     Minbarra dan il-każ speċifiku ta' l-użu ta'
trade mark
minn terza persuna li tipprovdi servizzi li għandhom bħala suġġett il-prodotti li jġibu din it-
trade mark
, l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva għandu jkun interpretat fis-sens li jkopri l-użu ta' sinjal identiku għat-
trade mark
għal prodotti kkummerċjalizzati jew servizzi pprovduti mit-terza persuna li huma identiċi għal dawk li għalihom it-
trade mark
hija rreġistrata.
29     Fil-fatt, minn naħa waħda, l-interpretazzjoni li skondha l-prodotti jew servizzi msemmija fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva
huma dawk ikkummerċjalizzati jew ipprovduti mit-terza persuna, toħroġ mill-kliem stess ta' din id-dispożizzjoni, b'mod partikolari
mill-kliem "jużaw […] fejn għandhom x’jaqsmu [f'dak li għandu x'jaqsam ma'] merkanzija jew servizzi". Min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni
kuntrarja twassal sabiex il-kliem "merkanzija" u "servizzi" użati fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva eventwalment jindikaw
il-merkanzija jew is-servizzi tal-proprjetarju tat-
trade mark
, meta l-kliem "merkanzija" u "servizz" użati fl-Artikolu 6(1)(b) u (ċ) tad-Direttiva jirreferu neċessarjament għal dawk ikkummerċjalizzati
jew ipprovduti mit-terza persuna, ħaġa li għaldaqstant twassal sabiex, kontra l-istruttura tad-Direttiva, l-istess kliem jiġu
interpretati b'mod differenti skond jekk jidhrux fl-Artikolu 5 jew fl-Artikolu 6.
30     Fil-kawża prinċipali, peress li Autec ma tbigħx vetturi, mhemmx l-użu tal-logo Opel minn Autec bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur, fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva.
Fuq l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva
31     Skond ġurisprudenza stabbilita, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tipprovdi lill-qorti tar-rinviju bl-elementi kollha
ta' interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju li jistgħu jkunu utli sabiex tingħata deċiżjoni fil-kawża li hija jkollha quddiemha,
kemm jekk din tkun għamlet referenza għalihom fid-domandi tagħha u kemm jekk le (ara s-sentenzi tas-7 ta' Settembru 2004,
Trojani, C‑456/02, Ġabra p. I‑7573, punt 38, u tal-15 ta' Settembru 2005, Ioannidis, C‑258/04, Ġabra p. I‑8275, punt 20).
32     Fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju għandha tingħata wkoll interpretazzjoni ta' l-Artikolu
5(2) tad-Direttiva.
33     Bla dubju, kuntrarjament għall-Artikolu 5(1) tad-Direttiva, l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva ma jimponix lill-Istati Membri li
jintroduċu fil-liġi nazzjonali tagħhom il-protezzjoni stipulata fih, iżda jillimita ruħu biex jagħtihom il-fakultà li jintroduċu
din il-protezzjoni (sentenza tad-9 ta' Jannar 2003, Davidoff, C‑292/00, Ġabra p. I‑389, punt 18). Madankollu, b'riżerva għal
verifika min-naħa tal-qorti tar-rinviju, jidher li jirriżulta mid-domandi magħmula mill-Bundesgerichtshof (il-Ġermanja) u
eżaminati mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Davidoff, iċċitata iktar 'il fuq, li l-leġiżlatur Ġermaniż implementa d-dispożizzjonijiet
ta' l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva.
34     Fil-kawża prinċipali, l-ewwel nett, il-logo Opel huwa rreġistrat ukoll għal vetturi bil-mutur, it-tieni nett, b'riżerva għal
verifika min-naħa tal-qorti tar-rinviju, dan huwa l-każ ta'
trade mark
li hija magħrufa fil-Ġermanja għal dan it-tip ta' prodotti, u fl-aħħar nett, vettura bil-mutur u mudell imċekken ta' din
il-vettura mhumiex prodotti li jixxiebhu. Għalhekk, l-użu in kwistjoni fil-kawża prinċipali jista' wkoll jiġi impedit, skond
l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva, jekk dan l-użu inġustifikat jikseb vantaġġ indebitu mill-karattru distintiv jew mir-reputazzjoni
ta' l-imsemmija
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur, jew jikkaġunalhom ħsara.
35     Adam Opel sostniet, waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li hi għandha interess li l-kwalità tal-mudelli mċekkna
tal-vetturi tal-marka Opel tkun tajba u li dawn il-mudelli jkunu assolutament attwali, għaliex fil-każ kuntrarju, ir-reputazzjoni
ta' din it-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur, tkun affettwata.
36     F'kull każ, din hija evalwazzjoni ta' natura fattwali. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha, jekk ikun hemm bżonn, tiddetermina
jekk l-użu in kwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxix użu inġustifikat li jikseb vantaġġ indebitu mill-karattru distintiv
jew mir-reputazzjoni tat-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata, jew jikkaġunalhom ħsara.
37     Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li, meta
trade mark
tkun irreġistrata kemm għal vetturi bil-mutur – li għalihom hija magħrufa – kif ukoll għal ġugarelli, it-twaħħil minn terza
persuna, mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-proprjetarju tat-
trade mark
, ta' sinjal identiku għal din it-
trade mark
fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, u l-kummerċjalizzazzjoni ta' l-imsemmija mudelli mċekkna:
–       jikkostitwixxu, fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva, użu li l-proprjetarju tat-
trade mark
għandu d-dritt li jimpedixxi jekk dan l-użu jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal ġugarelli;
–       jikkostitwixxu, fis-sens ta' l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva, użu li l-proprjetarju tat-
trade mark
għandu d-dritt li jimpedixxi – meta l-protezzjoni stipulata f'din id-dispożizzjoni ddaħħlet fil-liġi nazzjonali – jekk dan
l-użu inġustifikat jikseb vantaġġ indebitu mill-karattru distintiv jew mir-reputazzjoni tat-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur, jew jikkaġunalhom ħsara.

Fuq it-tieni domanda
38     Għalkemm, permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob formalment l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 6(1)(a)
tad-Direttiva, jirriżulta b'mod ċar mid-deċiżjoni tar-rinviju, li fir-realtà hija qiegħda tfittex li tingħata interpretazzjoni
tal-punt (b) ta' l-istess paragrafu.
39     Preliminarjament, għandu jiġi rilevat li l-użu tal-logo Opel in kwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistax jiġi awtorizzat fuq
il-bażi ta' l-Artikolu 6(1)(ċ) tad-Direttiva. Fil-fatt, it-twaħħil ta' din it-
trade mark
fuq il-mudelli mċekkna ta' Autec mhuwiex intiż sabiex jindika d-destinazzjoni ta' dawn il-ġugarelli.
40     Skond l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva, it-
trade mark
ma tagħtix lill-proprjetarju tagħha li jipprojbixxi lil terza persuna milli tuża, matul il-kummerċ, indikazzjonijiet li għandhom
x'jaqsmu mat-tip, kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, iż-żmien tal-produzzjoni tal-merkanzija jew l-għoti
tas-servizz, jew karatteristiċi oħra tal-merkanzija jew tas-servizzi.
41     Adam Opel u l-Gvern Franċiż isostnu li l-għan ta' din id-dispożizzjoni huwa, b'mod partikolari, li jiġi impedit li l-proprjetarju
ta'
trade mark
ikun jista' jopponi għall-użu minn terza persuna ta' indikazzjoni deskrittiva ta' karatteristika tal-merkanzija jew servizzi
ta' dan ta' l-aħħar. Il-logo Opel bl-ebda mod ma jagħti indikazzjoni tat-tip, tal-kwalità jew ta' karatteristiċi oħra tal-mudelli
mċekkna. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija ta' l-istess opinjoni fir-rigward ta' l-użu in kwistjoni fil-kawża prinċipali,
iżda ma teskludix li, f'ċirkustanzi fattwali oħra, li fihom il-mudelli mċekkna jkunu ddestinati lill-kollezzjonisti, ir-riproduzzjoni
identika ta' kull dettall tal-vettura oriġinali tista' eventwalment tikkostitwixxi karatteristika essenzjali ta' din il-kategorija
ta' prodotti, b'mod li l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva jkun jista' jkopri wkoll il-kopja fidila tat-
trade mark
.
42     F'dan ir-rigward, jekk din id-dispożizzjoni għandha l-għan prinċipali li twaqqaf lill-proprjetarju tat-
trade mark
milli jimpedixxi lill-kompetituri milli jagħmlu użu minn terminu deskrittiv wieħed jew iżjed li jiffurmaw parti mit-
trade mark
tiegħu bl-iskop li jindikaw ċerti karatteristiċi tal-prodotti tagħhom (ara, b'mod partikolari, is-sentenza ta' l-4 ta' Mejju
1999, Windsurfing Chiemsee, C‑108/97 u C‑109/97, Ġabra p. I‑2779, punt 28), il-kliem tagħha bl-ebda mod mhuwa speċifiku għal
tali sitwazzjoni.
43     Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż,
a priori
, li l-imsemmija dispożizzjoni tawtorizza lil terza persuna li tagħmel użu minn
trade mark
jekk dan l-użu jikkonsisti fl-għoti ta' indikazzjoni fir-rigward tat-tip, tal-kwalità jew ta' karatteristiċi oħra tal-prodotti
kkummerċjalizzati minn din it-terza persuna, bil-kundizzjoni li l-imsemmi użu jsir b'mod konformi ma' prattiċi onesti fl-oqsma
industrijali u kummerċjali.
44     Madankollu, it-twaħħil ta' sinjal identiku għal
trade mark
irreġistrata b'mod partikolari għal vetturi bil-mutur fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' din it-
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, mhuwiex intiż sabiex jagħti indikazzjoni fir-rigward ta' karatteristika
ta' l-imsemmija mudelli mċekkna, iżda huwa biss element tar-riproduzzjoni fidila tal-vetturi oriġinali.
45     Konsegwentement, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li, meta
trade mark
tkun irreġistrata b'mod partikolari għal vetturi bil-mutur, it-twaħħil minn terza persuna, mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-proprjetarju
tat-
trade mark
, ta' sinjal identiku għal din it-
trade mark
fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, u l-kummerċjalizzazzjoni ta' l-imsemmija mudelli mċekkna ma jikkostitwixxux
użu ta' indikazzjoni fir-rigward ta' karatteristika ta' dawn il-mudelli mċekkna, fis-sens ta' l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva.

Fuq it-tielet domanda
46     Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni domanda, m'hemmx lok li tingħata risposta għat-tielet domanda preliminari.

Fuq l-ispejjeż
47     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
1)
Meta
trade mark
tkun irreġistrata kemm għal vetturi bil-mutur – li għalihom hija magħrufa – kif ukoll għal ġugarelli, it-twaħħil minn terza
persuna, mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-proprjetarju tat-
trade mark
, ta' sinjal identiku għal din it-
trade mark
fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, u l-kummerċjalizzazzjoni ta' l-imsemmija mudelli mċekkna:
–
jikkostitwixxu, fis-sens ta' l-Artikolu 5(1)(a) ta' l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta' Diċembru 1988, biex
jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-
trade marks
, użu li l-proprjetarju tat-
trade mark
għandu d-dritt li jimpedixxi jekk dan l-użu jagħmel ħsara jew jista' jagħmel ħsara lill-funzjonijiet tat-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal ġugarelli;
–
jikkostitwixxu, fis-sens ta' l-Artikolu 5(2) ta' l-istess Direttiva, użu li l-proprjetarju tat-
trade mark
għandu d-dritt li jimpedixxi – meta l-protezzjoni stipulata f'din id-dispożizzjoni ddaħħlet fil-liġi nazzjonali – jekk dan
l-użu inġustifikat jikseb vantaġġ indebitu mill-karattru distintiv jew mir-reputazzjoni tat-
trade mark
, bħala
trade mark
irreġistrata għal vetturi bil-mutur, jew jikkaġunalhom ħsara.
2)
Meta
trade mark
tkun irreġistrata b'mod partikolari għal vetturi bil-mutur, it-twaħħil minn terza persuna, mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-proprjetarju
tat-
trade mark
, ta' sinjal identiku għal din it-
trade mark
fuq mudelli mċekkna ta' vetturi ta' l-imsemmija
trade mark
, bl-iskop li dawn il-vetturi jiġu riprodotti fedelment, u l-kummerċjalizzazzjoni ta' l-imsemmija mudelli mċekkna ma jikkostitwixxux
użu ta' indikazzjoni fir-rigward ta' karatteristika ta' dawn il-mudelli mċekkna, fis-sens ta' l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva
89/104.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.