CELEX: 61989CJ0334
Παράβαση κράτους
Διατήρηση των αγρίων πτηνών

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 30 Οκτωβρίου 1989, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να θεσπίσει εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη της την οδηγία 85/411/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1985, σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (
ΕΕ L 233, σ. 33
), ή μη έχοντας, τουλάχιστον, ενημερώσει την Επιτροπή για τα μέτρα που έλαβε, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 79/409, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών, επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να θεσπίσουν μέτρα ειδικής διατηρήσεως αναφορικά με τον οικότοπο των ειδών που αναφέρονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας, ώστε να εξασφαλίσουν την επιβίωση και αναπαραγωγή τους στη ζώνη εξαπλώσεως τους. Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της εν λόγω διατάξεως, τα κράτη μέλη οφείλουν να χαρακτηρίσουν κυρίως ως ζώνες ειδικής προστασίας τα πλέον κατάλληλα, σε αριθμό και επιφάνεια, για τη διατήρηση των ειδών αυτών εδάφη.
Η οδηγία 85/411 αντικατέστησε το παράρτημα Ι της οδηγίας 79/409. Το νέο παράρτημα Ι απαριθμεί 144 είδη για τα οποία απαιτείται η λήψη μέτρων ειδικής διατηρήσεως. Το άρθρο 2 της οδηγίας 85/411 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να θέσουν σε εφαρμογή τις εκτελεστικές διατάξεις πριν από τις 31 Ιουλίου 1986 και να ενημερώσουν πάραυτα την Επιτροπή.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κράτη μέλη οφείλουν για κάθε ένα από τα αναφερόμενα στο παράρτημα Ι της οδηγίας είδη να καθορίσουν τις ζώνες ειδικής προστασίας και να θεσπίσουν τα μέτρα ειδικής διατηρήσεως. Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι, αν ένα κράτος μέλος εκτιμά ότι οι επιταγές μιας οδηγίας δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν επειδή δεν πληρούνται ορισμένες πραγματικές συνθήκες, εναπόκειται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να αιτιολογήσει τη μη θέσπιση μέτρων μεταφοράς στην εθνική έννομη τάξη του. Όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι υποχρεώσεις στις οποίες αναφέρεται το παράρτημα Ι της οδηγίας πρέπει να εκπληρώνονται με τον ακριβή προσδιορισμό, για κάθε είδος, των ζωνών ειδικής προστασίας και με την έκδοση μέτρων ειδικής διατηρήσεως.
Η Ιταλική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι το νέο παράρτημα Ι της οδηγίας 85/411 απαριθμεί πάρα πολλά είδη που δεν ανευρίσκονται στο ιταλικό έδαφος. Κατά την Ιταλική Κυβέρνηση, εκείνο που θα αναμενόταν να καθορίσει η Επιτροπή είναι τα είδη που πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μέτρων ειδικής διατηρήσεως στην Ιταλία. Συνεπώς, ελλείψει παρομοίων υποδείξεων, δεν ανέκυπτε υποχρέωση λήψεως και, συνακόλουθα, κοινοποιήσεως των μέτρων εφαρμογής της οδηγίας όσον αφορά τα αναφερόμενα στο παράρτημα Ι είδη.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της διαδικασίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, με βάση το σύστημα ειδικής προστασίας που θεσπίζεται για τα απαριθμούμενα στο παράρτημα Ι της οδηγίας είδη πτηνών, τα κράτη μέλη οφείλουν δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, να λάβουν τα ειδικά μέτρα μέτρα προστασίας και διατηρήσεως που απαιτούνται για τα είδη αυτά. Στη συνέχεια, οφείλουν να ενημερώσουν την Επιτροπή για τον τρόπο με τον οποίο τήρησαν τις σχετικές υποχρεώσεις.
Όπως υπογράμμισε το Δικαστήριο με την απόφαση της 8ης Ιουλίου 1987, Επιτροπή κατά Ιταλίας (
262/85, Συλλογή 1987, σ. 3073
), η ακριβής μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις όπως αυτή της οδηγίας 79/409, όπου η διαχείριση της κοινής κληρονομιάς έχει ανατεθεί στα κράτη μέλη για το αντίστοιχο έδαφος τους.
Από την κατανομή αυτή ευθυνών προκύπτει ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να προσδιορίσουν επακριβώς τα είδη που πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο των ειδικών μέτρων προστασίας και διατηρήσεως, όπως απαιτεί το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας. Αλλωστε, αυτά είναι καλύτερα σε θέση από την Επιτροπή να γνωρίζουν ποια από τα απαριθμούμενα στο παράρτημα Ι της οδηγίας είδη ανευρίσκονται στο έδαφος τους.
Πρέπει να τονιστεί ότι ούτε κατά τη διάρκεια της ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασίας ούτε προηγουμένως η Ιταλική Κυβέρνηση έκανε λόγο για μέτρα ειδικής διατηρήσεως που θέσπισε σε εθνικό επίπεδο για τα απαριθμούμενα στο παράρτημα αυτό είδη. Εξάλλου, η Ιταλική Κυβέρνηση ουδόλως ισχυρίστηκε ότι το ιταλικό έδαφος δεν φιλοξενεί κανένα από τα οικεία είδη. Συνεπώς, για τα ανευρισκόμενα στο ιταλικό έδαφος είδη η Ιταλική Κυβέρνηση όφειλε να προσδιορίσει τις ζώνες ειδικής προστασίας και να θεσπίσει τα μέτρα ειδικής διατηρήσεως.
Συνεπώς, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να θεσπίσει εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θέσει σε εφαρμογή στην εσωτερική έννομη τάξη της την οδηγία 85/411 της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1985, σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 79/409 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η Ιταλική, Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφαίνεται:

1)
Η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να θεσπίσει εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θέσει σε εφαρμογή στην εσωτερική έννομη τάξη της την οδηγία 85/411/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1985, σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.

2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Due
Mancini
O'Higgins
Rodríguez Iglesias
Dίez de Velasco
Slynn
Κακούρης
Joliét
Schockweiler
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 17 Ιανουαρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.