CELEX: 62009CJ0118
Έννοια του όρου "εθνικό δικαστήριο" κατά το άρθρο 234 ΕΚ
Αναγνώριση διπλωμάτων
Οδηγία 89/48/ΕΟΚ
Δικηγόροι
Εγγραφή στο μητρώο επαγγελματικού συλλόγου κράτους μέλους διαφορετικού από αυτό του οποίου το πτυχίο αναγνωρίστηκε ως ισότιμο

Consiglio Nazionale degli Ingegneri, σκέψη 50).
Επιπλέον, σε αντίθεση με το πιστοποιητικό αναγνωρίσεως ισοτιμίας που επικαλείται ο διάδικος στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε
η προαναφερθείσα απόφαση Consiglio Nazionale degli Ingegneri, το οποίο δεν πιστοποιούσε εκπαίδευση στο πλαίσιο του ισπανικού
εκπαιδευτικού συστήματος και δεν στηριζόταν σε εξετάσεις ούτε σε επαγγελματική πείρα αποκτηθείσα στην Ισπανία, ο προβαλλόμενος
από τον R. Koller ισπανικός τίτλος πιστοποιεί την εκ μέρους αυτού απόκτηση συμπληρωματικών επαγγελματικών προσόντων σε σχέση
με όσα απέκτησε στην Αυστρία.
Επομένως, μολονότι αληθεύει ότι δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς «δίπλωμα» υπό την έννοια της τροποποιηθείσας οδηγίας 89/48 τίτλος
που πιστοποιεί επαγγελματικά προσόντα, εάν τα προσόντα αυτά δεν έχουν αποκτηθεί εν όλω ή εν μέρει στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού
συστήματος του κράτους μέλους στο οποίο χορηγήθηκε ο τίτλος (βλ., υπ’ αυτή την έννοια, προπαρατεθείσα απόφαση Consiglio Nazionale
degli Ingegneri, σκέψη 55), τέτοια περίπτωση δεν συντρέχει όσον αφορά τον τίτλο που προσκομίζει ο R. Koller στο πλαίσιο της
κύριας δίκης.
Επιπλέον, το γεγονός ότι με τον εν λόγω ισπανικό τίτλο δεν πιστοποιείται τριετής επαγγελματική εκπαίδευση στην Ισπανία είναι
άνευ σημασίας ως προς το ζήτημα αυτό. Ειδικότερα, το άρθρο 1, στοιχείο α΄, πρώτο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας δεν απαιτεί ο
κύκλος μεταδευτεροβάθμιων σπουδών ελάχιστης διάρκειας τριών ετών ή αντίστοιχης διάρκειας με ελαστική παρακολούθηση να περατώνεται
σε κράτος μέλος διαφορετικό του κράτους μέλους υποδοχής.
Συνεπώς, πρόσωπο όπως ο R. Koller είναι αναντιρρήτως κάτοχος «διπλώματος» υπό την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο α΄, της τροποποιηθείσας
οδηγίας 89/48.
Ως εκ τούτου, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στο νομοθετικώς κατοχυρωμένο
επάγγελμα του δικηγόρου στο κράτος μέλος υποδοχής, αφού προηγουμένως υποβληθεί με επιτυχία σε δοκιμασία επάρκειας, ο κάτοχος
ακαδημαϊκού τίτλου χορηγηθέντος σε αυτό το κράτος μέλος, με τον οποίο πιστοποιείται η περάτωση κύκλου μεταδευτεροβάθμιων σπουδών
διάρκειας μεγαλύτερης των τριών ετών, καθώς και ισοδύναμου ακαδημαϊκού τίτλου χορηγηθέντος σε άλλο κράτος μέλος κατόπιν συμπληρωματικής
εκπαιδεύσεως διάρκειας μικρότερης των τριών ετών, ο οποίος του παρέχει τη δυνατότητα να ασκήσει σε αυτό το κράτος μέλος το
νομοθετικώς κατοχυρωμένο επάγγελμα του δικηγόρου, το οποίο και πράγματι ασκούσε κατά τον χρόνο της υποβολής αιτήσεως συμμετοχής
στην προαναφερθείσα δοκιμασία επάρκειας, δύναται να επικαλεστεί τις διατάξεις της τροποποιηθείσας οδηγίας 89/48.

Επί του δευτέρου ερωτήματος
Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί εάν η τροποποιηθείσα οδηγία 89/48 έχει
την έννοια ότι δεν επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους υποδοχής να αρνηθούν να κάνουν δεκτό σε δοκιμασία επάρκειας
για την άσκηση του επαγγέλματος του δικηγόρου πρόσωπο ευρισκόμενο σε κατάσταση όπως αυτή του προσφεύγοντος στην κύρια δίκη,
επειδή δεν αποδεικνύεται η πραγματοποίηση της επιβαλλόμενης από τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους πρακτικής ασκήσεως.
Πρόσωπο όπως ο R. Koller, υπό την ιδιότητά του ως κάτοχος «διπλώματος» υπό την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο α΄, της τροποποιηθείσας
οδηγίας 89/48, δύναται, δυνάμει του άρθρου 3, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της εν λόγω οδηγίας, να ασκήσει το νομοθετικώς κατοχυρωμένο
επάγγελμα του δικηγόρου στο κράτος μέλος υποδοχής.
Εντούτοις, στην περίπτωση επαγγελμάτων, για την άσκηση των οποίων απαιτείται επακριβής γνώση του εθνικού δικαίου, ενώ ουσιώδες
και σταθερό στοιχείο της ασκήσεως των σχετικών δραστηριοτήτων είναι η παροχή συμβουλών ή/και συνδρομής σε θέματα εθνικού δικαίου,
το άρθρο 3 της τροποποιηθείσας οδηγίας 89/48 δεν αποκλείει, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, αυτής,
το κράτος μέλος υποδοχής να απαιτήσει από τον αιτούντα να υποβληθεί σε δοκιμασία επάρκειας, υπό τον όρο ότι έχει προηγουμένως
εξακριβώσει εάν οι γνώσεις που απέκτησε ο αιτών από την επαγγελματική πείρα του είναι ικανές να καλύψουν, πλήρως ή εν μέρει,
την ουσιώδη διαφορά που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της τελευταίας αυτής διατάξεως.
Επομένως, εφόσον ο αιτών υποβάλλεται στο κράτος μέλος υποδοχής σε δοκιμασία επάρκειας η οποία αποσκοπεί ακριβώς στην εκτίμηση
της ικανότητάς του να ασκήσει το αντίστοιχο νομοθετικώς κατοχυρωμένο επάγγελμα σε αυτό το κράτος μέλος, το κράτος αυτό δεν
επιτρέπεται, δυνάμει του άρθρου 4 της τροποποιηθείσας οδηγίας 89/48, να αρνηθεί σε πρόσωπο ευρισκόμενο σε κατάσταση όπως αυτή
του προσφεύγοντος στην κύρια δίκη τη δυνατότητα συμμετοχής του στη δοκιμασία επάρκειας με την αιτιολογία ότι δεν πραγματοποίησε
την επιβαλλόμενη από τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους πρακτική άσκηση.
Ως εκ τούτου, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η τροποποιηθείσα οδηγία 89/48 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει
στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους υποδοχής να αρνηθούν να κάνουν δεκτό σε δοκιμασία επάρκειας για την άσκηση του επαγγέλματος
του δικηγόρου πρόσωπο ευρισκόμενο σε κατάσταση όπως αυτή του προσφεύγοντος στην κύρια δίκη, επειδή δεν αποδεικνύεται η πραγματοποίηση
της επιβαλλόμενης από τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους πρακτικής ασκήσεως.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στο νομοθετικώς κατοχυρωμένο επάγγελμα του δικηγόρου στο κράτος μέλος υποδοχής, αφού προηγουμένως
υποβληθεί με επιτυχία σε δοκιμασία επάρκειας, ο κάτοχος ακαδημαϊκού τίτλου χορηγηθέντος σε αυτό το κράτος μέλος, με τον οποίο
πιστοποιείται η περάτωση κύκλου μεταδευτεροβάθμιων σπουδών διάρκειας μεγαλύτερης των τριών ετών, καθώς και ισοδύναμου ακαδημαϊκού
τίτλου χορηγηθέντος σε άλλο κράτος μέλος κατόπιν συμπληρωματικής εκπαιδεύσεως διάρκειας μικρότερης των τριών ετών, ο οποίος
του παρέχει τη δυνατότητα να ασκήσει σε αυτό το κράτος μέλος το νομοθετικώς κατοχυρωμένο επάγγελμα του δικηγόρου, το οποίο
και πράγματι ασκούσε κατά τον χρόνο της υποβολής αιτήσεως συμμετοχής στην προαναφερθείσα δοκιμασία επάρκειας, δύναται να επικαλεστεί
τις διατάξεις της τροποποιηθείσας οδηγίας 89/48/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, σχετικά με ένα γενικό σύστημα
αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών,
όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2001/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2001.
2)
Η οδηγία 89/48, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2001/19, έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές του κράτους
μέλους υποδοχής να αρνηθούν να κάνουν δεκτό σε δοκιμασία επάρκειας για την άσκηση του επαγγέλματος του δικηγόρου πρόσωπο ευρισκόμενο
σε κατάσταση όπως αυτή του προσφεύγοντος στην κύρια δίκη, επειδή δεν αποδεικνύεται η πραγματοποίηση της επιβαλλόμενης από
τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους πρακτικής ασκήσεως.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.