CELEX: 61990CJ0075
Κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς
Κατώτατος βαθμός οινοπνεύματος του κρασιού
Εμπορία κρασιού χωρίς οινόπνευμα

Με απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 1990, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 21 Μαρτίου 1990, το tribunal correctionnel de Carcassone υπέβαλε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ένα προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του σημείου 8 του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΟΚ) 337/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 112), και του σημείου 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού ( ΕΟΚ) 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς (
ΕΕ L 84, σ. 1
).
Κατά το σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79, του οποίου επανάληψη αποτελεί το σημείο 10 του παραρτήματος Ι του προπαρατεθέντος κανονισμού 822/87, οίνος ή κρασί είναι « το προϊόν που παράγεται αποκλειστικά με αλκοολική ζύμωση, ολική ή μερική, νωπών σταφυλιών, σπασμένων ή όχι, ή γλεύκους σταφυλιών ».
Το προδικαστικό ερώτημα ανέκυψε στο πλαίσιο της ποινικής διώξεως που ασκήθηκε κατά του R. Guitard, προέδρου της union des caves coopératives de l'ouest audois et du Razès (στο εξής: Uccoar), ο οποίος διώκεται για απάτη ως προς τη φύση του εμπορεύματος και παραπλανητική διαφήμιση, η τέλεση των οποίων προκύπτει από το γεγονός ότι από το 1988 διαθέτει στο εμπόριο, υπό την ονομασία « κρασί χωρίς το οινόπνευμα », ένα ποτό που έχει ως βάση το κρασί από το οποίο έχει αφαιρεθεί το οινόπνευμα.
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η direction départementale de la concurrence, de la consommation et des fraudes ( Περιφερειακή Διεύθυνση Ανταγωνισμού, Καταναλώσεως και Πατάξεως της Απάτης ), η οποία υπέβαλε τη μήνυση, θεωρεί ότι η αφαίρεση του οινοπνεύματος από το κρασί δεν αποτελεί οινολογική πρακτική που να ορίζεται και να επιτρέπεται από την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, επιπλέον δε για την παραγωγή του εν λόγω προϊόντος προστίθενται συμπυκνωμένα γλεύκη. Προς άμυνα της η Uccoar ισχυρίζεται ότι εμπορεύεται κρασί που ανταποκρίνεται στον ορισμό που προβλέπουν οι κανονισμοί και από το οποίο το οινόπνευμα έχει αφαιρεθεί εκ των υστέρων, σύμφωνα με μια μέθοδο παραγωγής που μπορεί να ελεγχθεί εργαστηριακός και ικανοποιεί τις γευστικές προτιμήσεις των καταναλωτών.
Κατόπιν αυτών, το tribunal correctionnel de Carcassone, κρίνοντας ότι για την έκδοση της αποφάσεως του ήταν αναγκαία η ερμηνεία του προαναφερθέντος ορισμού του κρασιού, ανέστειλε τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί προδικαστικός επί του εξής ερωτήματος:
« Πρέπει, κατά τους κανονισμούς ΕΟΚ, το κρασί που ορίζεται στο σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79 και στο σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87 να έχει, όταν διατίθεται στο εμπόριο, ορισμένο τουλάχιστον βαθμό οινοπνεύματος; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν προκύπτει από απόσταξη του κρασιού εν κενώ σε χαμηλή θερμοκρασία, ενώ τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του διορθώνονται με την προσθήκη συμπυκνωμένων γλευκών.
Η έννοια συνεπώς του υποβληθέντος ερωτήματος είναι αν επιτρέπεται κατά το κοινοτικό δίκαιο να πωλείται με την ονομασία « κρασί χωρίς το οινόπνευμα » ένα προϊόν που παρασκευάζεται με την ανωτέρω μέθοδο.
Οι προαναφερθέντες κανονισμοί 337/79 και 822/87 περιέχουν κανόνες που αφορούν αφενός μεν την παραγωγή και τον έλεγχο της εξελίξεως του αμπελουργικού δυναμικού και τις οινολογικές πρακτικές και επεξεργασίες, αφετέρου δε την κυκλοφορία και τη διάθεση στην κατανάλωση το>ν κρασιών. Τα παραρτήματα II του κανονισμού 337/79 και Ι του κανονισμού 822/87, τα οποία ορίζουν τα προϊόντα που καλύπτει η κοινή οργάνωση αγοράς, περιλαμβάνουν τον προαναφερθέντα ορισμό του κρασιού.
Δυνάμει του άρθρου 45, παράγραφος 1, στοιχείο α, του κανονισμού (ΕΟΚ) 355/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1989, περί των γενικών κανόνων για την περιγραφή και την παρουσίαση οίνων και γλευκών σταφυλής ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 200 ), η ονομασία « οίνος » επιφυλάσσεται μόνο στα προϊόντα που ανταποκρίνονται στον ορισμό που αναφέρεται στο σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79 ( όπ. π. ). Η διάταξη αυτή, η οποία ισχύει για τα περιστατικά της προκειμένης υποθέσεως της κύριας δίκης, περιελήφθη και στο άρθρο 43 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2392/89, της 24ης Ιουλίου 1989 (
ΕΕ L 232, σ. 13
), ο οποίος κατήργησε τον ανωτέρω κανονισμό 355/79, και παραπέμπει πλέον όχι στο σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79, αλλά στο σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87 ( όπ. π. ).
Από τον ορισμό που περιέχεται στο σημείο 8 προκύπτει σαφέστατα ότι, για να μπορεί ένα προϊόν να χαρακτηριστεί ως οίνος ή κρασί, είναι αναγκαίο να υπάρχει ολική ή μερική αλκοολική ζύμωση. Επιπλέον, η αλκοολική αυτή ζύμωση πρέπει να είναι η μόνη μέθοδος παραγωγής του κρασιού. Τα προϊόντα που λαμβάνονται από τα σταφύλια με οποιαδήποτε άλλη μέθοδο εκτός από την αλκοολική ζύμωση δεν είναι κρασιά. Από τον ορισμό αυτό προκύπτει προφανώς ότι, για να μπορεί το προϊόν της ζυμώσεως να χαρακτηρίζεται νομίμως ως « οίνος » ή « κρασί », πρέπει να περιέχει οινόπνευμα.
Μολονότι ο ορισμός αυτός του κρασιού δεν επιβάλλει ρητώς την ύπαρξη ορισμένου τουλάχιστον βαθμού οινοπνεύματος και μολονότι, δυνάμει των κοινοτικών κανονισμών, η ύπαρξη τέτοιου τίτλου είναι αναγκαία μόνο για ορισμένα είδη οίνων, όπως οι επιτραπέζιοι οίνοι ή οι οίνοι ποιότητας [σημείο 13 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87, άρθρο 7 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών,
ΕΕ L 84, σ. 59
], επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το βασικό χαρακτηριστικό οποιουδήποτε οίνου έγκειται στο γεγονός ότι έχει ορισμένο βαθμό οινοπνεύματος.
Εν προκειμένω προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι το ίδιο το προϊόν από το οποίο παρασκευάζεται το « κρασί χωρίς το οινόπνευμα » είναι κρασί. Το γεγονός αυτό όμως δεν ασκεί καμία επιρροή επί της υποχρεώσεως που επιβάλλει η κοινοτική ρύθμιση, κατά την οποία το τελικό προϊόν με την ονομασία αυτή πρέπει να περιέχει οινόπνευμα, προκειμένου να μπορεί νομίμως να χαρακτηρίζεται ως οίνος ή κρασί. Η ορθότητα της ερμηνείας αυτής επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι η μέθοδος αφαιρέσεως του οινοπνεύματος από το κρασί δεν αποτελεί επιτρεπόμενη οινολογική πρακτική, κατά την έννοια του τίτλου II του κανονισμού 822/87.
Πρέπει πάντως να τονιστεί ότι το άρθρο 45, παράγραφος 2, του προαναφερθέντος κανονισμού 355/79, το οποίο περιελήφθη στο άρθρο 43 του προαναφερθέντος κανονισμού 2392/89 του Συμβουλίου, και το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΟΚ) 997/81 της Επιτροπής, της 26ης Μαρτίου 1981, περί των λεπτομερειών εφαρμογής για τον χαρακτηρισμό και την παρουσίαση των οίνων και γλευκών σταφυλής (
ΕΕ L 106, σ. 1
), παρέχουν στα κράτη μέλη την ευχέρεια να επιτρέπουν τη χρήση της λέξεως « οίνος » ή « κρασί », όταν η λέξη αυτή συνοδεύεται από όνομα φρούτου και υπό την προϋπόθεση ότι το ποτό αυτό έχει ληφθεί από την αλκοολική ζύμωση του φρούτου αυτού, ή τη χρήση άλλων σύνθετων ονομασιών στις οποίες περιλαμβάνεται η λέξη « οίνος » ή « κρασί ».
Κατά συνέπεια, στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει αν η έκφραση « κρασί χωρίς το οινόπνευμα » αποτελεί σύνθετη ονομασία που επιτρέπεται κατά την οικεία εθνική νομοθεσία για τον χαρακτηρισμό ενός προϊόντος διαφορετικού από το κρασί, κατά την έννοια της κοινοτικής νομοθεσίας.
Κατά συνέπεια, στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι κατά το σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79, του οποίου επανάληψη αποτελεί το σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87, το κρασί πρέπει, όταν διατίθεται στο εμπόριο, να έχει ορισμένο τουλάχιστον βαθμό οινοπνεύματος.
Εκί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται ν'αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα ),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 1990 το tribunal correctionnel de Carcassone, αποφαίνεται:

Κατά το σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979, του οποίου επανάληψη αποτελεί το σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς, το κρασί πρέπει, όταν διατίθεται στο εμπόριο, να έχει ορισμένο τουλάχιστον βαθμό οινοπνεύματος.

Rodríguez Iglesias
Slynn
Joliét
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουλίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του πρώτου τμήματος
G. C Rodríguez Iglesias
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.