CELEX: 62009CJ0031
Direttiva 2004/83/KE
Kundizzjonijiet minimi li persuni minn pajjiżi terzi jew persuni mingħajr Stat għandhom jissodisfaw sabiex ikunu jistgħu jitolbu l-istatus ta’ refuġjat
Persuna mingħajr Stat ta’ oriġini Palestinjana li ma talbitx il-protezzjoni jew l-għajnuna tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Assistenza u x-Xogħol għar-Refuġjati Palestinjani tal-Lvant Qarib (UNRWA)
Applikazzjoni għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat
Ċaħda minħabba li l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 1(A) tal-konvenzjoni dwar l-istatus ta’ refuġjati, iffirmata f’Genève fit-28 ta’ Lulju 1951 mhumiex sodisfatti
Dritt ta’ din il-persuna mingħajr Stat għar-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat abbażi tat-tieni sentenza tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva 2004/83/KE

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE,
tad-29 ta’ April 2004, dwar livelli stabbiliti minimi għall-kwalifika u l-istat [status] ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi
terzi jew persuni mingħajr stat bħala refuġjati jew bħala persuni li nkella jeħtieġu protezzjoni internazzjonali u l-kontenut
tal-protezzjoni mogħtija (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 7, p. 96, u – rettifika – ĠU 2005, L 204, p. 24,
iktar ’il quddiem id-“Direttiva”)
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn N. Bolbol, persuna mingħajr Stat ta’ oriġini Palestinjana, u l-Bevándorlási
és Állampolgársági Hivatal (Uffiċċju tal-Immigrazzjoni u ċ-Ċittadinanza; iktar ’il quddiem il-“BAH”) fir-rigward taċ-ċaħda
ta’ dan tal-aħħar tal-applikazzjoni għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat imressqa minn N. Bolbol.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni dwar l-istatus ta’ refuġjati
Il-Konvenzjoni dwar l-istatus ta’ refuġjati, iffirmata f’Genève fit-28 ta’ Lulju 1951 [Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet
Uniti, Vol. 189, p. 150, Nru 2545 (1954)], daħlet fis-seħħ fit-22 ta’ April 1954. Din ġiet ikkompletata bil-Protokoll dwar
l-istatus ta’ refuġjati, tal-31 ta’ Jannar 1967, li daħal fis-seħħ fl-4 ta’ Ottubru 1967 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni
ta’ Genève”).
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(A)(2) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, it-kelma “refuġjat” tapplika għal kull persuna
li “minħabba f’biża’ msejsa fuq ir-realtà li jista’ jiġi ppersegwitat għal raġunijiet ta’ razza, reliġjon, nazzjonalità, sħubija
f’xi grupp soċjali jew fehma politika partikolari, ikun jinsab barra mill-pajjiż tan-nazzjonalità tiegħu u ma jkunx kapaċi
jew, minħabba f’dik il-biża’, ma jkunx irid, jinqeda bil-protezzjoni ta’ dak il-pajjiż; jew li, mingħajr ma jkollu nazzjonalità
u filwaqt li jkun barra mill-pajjiż fejn soltu kien joqgħod, minħabba f’dawn l-avvenimenti, ma jkunx kapaċi jew, minħabba
f’dik il-biża’, ma jkunx irid jerġa’ lura fih”.
L-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève jipprovdi:
“Din il-Konvenzjoni ma għandhiex tapplika għal persuni li attwalment qegħdin jirċievu protezzjoni jew għajnuna minn korp jew
istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Protezzjoni u l-Għajnuna
tar-Refuġjati
Meta din il-protezzjoni jew għajnuna tieqaf għal xi raġuni, mingħajr ma l-pożizzjoni ta’ dawn il-persuni tkun ġiet deċiża
definittivament skont ir-riżoluzzjonijiet rilevanti adottati mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, dawn il-persuni
għandhom ipso facto  jiġu ntitolati għall-benefiċċji ta’ din il-Konvenzjoni.”
Il-Kummissjoni tal-Konċiljazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Palestina
Il-Kummissjoni tal-Konċiljazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Palestina (UNCCP) ġiet stabbilita permezz tar-Riżoluzzjoni
Nru 194 (III) tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-11 ta’ Diċembru 1948. Skont il-paragrafu 11 ta’ din ir-riżoluzjoni,
l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti:
“
Tiddeċiedi
li hemm lok li tippermetti li r-refuġjati li jkunu jixtiequ dan, jerġgħu lura fi djarhom mill-iktar fis possibbli u jgħixu
fil-paċi mal-ġara tagħhom, u li għandhom jitħallsu indennizzi bħala kumpens għal beni ta’ dawk li jiddeċiedu li ma jerġgħux
lura fi djarhom u għall kull beni li ntilef jew sofra dannu meta, skont il-prinċipji tad-dritt internazzjonali jew ta’ ekwità,
dan it-telf jew dan id-dannu għandhom jagħmlu tajjeb għalihom il-gvernijiet jew l-awtoritajiet responsabbli;
Tagħti istruzzjonijiet
lill-[UNCCP] sabiex tiffaċilita r-ripatrijazzjoni, l-installazzjoni mill-ġdid u r-riabilitazzjoni ekonomika u soċjali tar-refuġjati,
kif ukoll il-ħlas tal-indennizzi, u sabiex iżżomm relazzjonijiet mill-qrib mad-Direttur tan-Nazzjonijiet Uniti għall-għajnuna
lir-refuġjati Palestinjani, u, permezz tiegħu, mal-korpi u mal-istituzzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti.”
L-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Assistenza u x-Xogħol għar-Refuġjati Palestinjani tal-Lvant Qarib
Ir-Riżoluzzjoni Nru 302 (IV) tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tat-8 ta’ Diċembru 1949, stabbilixxiet l-Uffiċċju
tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Assistenza u x-Xogħol għar-Refuġjati Palestinjani tal-Lvant Qarib (UNRWA). Il-mandat tal-UNRWA
ġġedded regolarment u l-mandat attwali tagħha jiskadi fit-30 ta’ Ġunju 2011. Iż-żona ta’ operazzjoni tal-UNRWA tinkludi l-Libanu,
ir-Repubblika Għarbija Sirjana, il-Ġordan, ix-Xatt tal-Punent (inkluża Ġerusalem tal-Lvant) u l-Istrixxa ta’ Gaża.
Skont il-paragrafu 20 tar-Riżoluzzjoni Nru 302 (IV), l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti:
“
Tagħti istruzzjonijiet
lill-[UNRWA] sabiex jikkonsulta mal-[UNCCP], b’tali mod li t-tnejn li huma jkunu jistgħu jaqdu l-funzjonijiet rispetivi tagħhom
bl-aħjar mod possibbli, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-paragrafu 11 tar-Riżoluzzjoni Nru 194 (III), adottata mill-Assemblea
Ġenerali fil-11 ta’ Diċembru 1948”.
Skont il-paragrafu 6 tar-Riżoluzzjoni Nru 2252 (EA-V) tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-4 ta’ Lulju 1967,
l-Assemblea Ġenerali:
“
Tapprova
[…] l-isforzi tal-Kummissarju Ġenerali tal-[UNRWA] sabiex jipprovdi għajnuna umanitarja, sa fejn huwa prattikabbli, fuq bażi
ta’ emerġenza u bħala miżura temporanja, lill-persuni l-oħra fiż-żona li huma attwalment refuġjati u fi bżonn serju ta’ għajnuna
immedjata b’konsegwenza tal-ostilitajiet reċenti”
Skont il-paragrafi 1 sa 3 tar-Riżoluzzjoni Nru 63/91 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-5 ta’ Diċembru 2008,
l-Assemblea Ġenerali:
“1.
B’dispjaċir tinnota
li għadu ma kienx hemm la r-ripatrijazzjoni u lanqas l-ikkumpensar tar-refuġjati previst fil-paragrafu 11 tar-Riżoluzzjoni
Nru 194 (III) tagħha, u li, minħabba f’dan, is-sitwazzjoni tar-refuġjati Palestinjani għadha s-suġġett ta’ tħassib serju u
dawn għad għandhom bżonn l-għajnuna sabiex jiġu sodisfatti l-bżonnijiet essenzjali tagħhom fir-rigward tas-saħħa, tal-edukazzjoni
u ta’ sussistenza;
2.
Ukoll b’dispjaċir tinnota
li l-[UNCCP] ma rnexxiliex issib il-mezz sabiex jinkiseb progress fl-applikazzjoni tal-paragrafu 11 tar-Reżoluzzjoni Nru 194 (III),
u ttenni t-talba tagħha lill-[UNCCP] sabiex tkompli bl-isforzi tagħha f’dan ir-rigward u tibgħatilha rapport meta possibbli,
iżda mhux iktar tard mill-1 ta’ Settembru 2009;
3.
Tiddikjara
n-neċessità li x-xogħol tal-[UNRWA] jitkompla kif ukoll l-importanza tal-operazzjonijiet tiegħu, li għandhom jitwettqu mingħajr
ostakoli, u tas-servizzi tiegħu għal benesseri u l-iżvilupp uman tar-refuġjati Palestinjani u l-istabbiltà tar-reġjun, fl-istennija
ta’ soluzzjoni ekwa għall-kwistjoni tar-refuġjati Palestinjani”.
Il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati
L-Artikolu 7(c) tal-Anness għar-Reżoluzzjoni Nru 428 (v) tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-14 ta’ Diċembru 1950,
fuq l-Istatut tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati (UNHCR), il-mandat tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet
Uniti għar-Refuġjati, kif definit fl-imsemmi statut, “[ma jestendix għal] persuna […] li tibqa’ tirċievi protezzjoni jew għajnuna
minn korpi jew istituzzjonijiet oħra tan-Nazzjonijiet Uniti”.

Il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni
Il-premessi 2 u 3 tad-Direttiva jipprovdu:
“(2)      Il-Kunsill Ewropew fil-laqgħa speċjali tiegħu f’Tampere fil-15 u s-16 ta’ Ottubru 1999 ftiehem li jaħdem sabiex jistabbilixxi
Sistema ta' Kenn (Asylum) Komuni Ewropea, ibbażata fuq l-applikazzjoni sħiħa u inklussiva tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra […]
b’hekk tafferma l-prinċipju ta’ non-refoulement u tiżgura li ħadd ma jintbagħat lura għal persekuzzjoni.
(3)      Il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra […] [tipprovdi] l-cornerstone tar-reġim legali internazzjonali għall-protezzjoni ta’ refuġjati.”
Skont il-premessa 6 tad-Direttiva:
“L-għan ewlieni ta’ din id-Direttiva huwa, mill-banda waħda, li jiżgura li Stati Membri japplikaw kriterji komuni għall-identifikazzjoni
ta’ persuni ġenwinament fil-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, u, mill-banda l-oħra biex jiżgura li livell minimu ta’
benefiċċju huwa disponibbli għal dawn il-persuni fl-Istati Membri kollha.”
Il-premessa 10 tad-Direttiva tipprovdi:
“Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fondamentali u tosserva l-prinċipji magħrufa partikolarment mill-Kapitolu ta’ [Karta
tad-]Drittijiet Fondamentali ta’ l-Unjoni Ewropea. Partikolarment, din id-Direttiva tfittex li tiżgura rispett sħiħ għad-dinjita
tal-bniedem u d-dritt għal kenn (asylum) għal applikanti għal kenn (asylum) u l-membri tal-familja li jakkompanjawhom.”
Il-premessi 16 u 17 tad-Direttiva jipprovdu:
“(16) Livelli stabbiliti minimi għad-definizzjoni u l-kontenut ta’ stat [status] ta’ refuġjat għandhom jiġu preskritti sabiex jiggwidaw
il-korpi nazzjonali kompetenti ta’ l-Istati Membri fl-applikazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra.
(17)      Huwa meħtieġ li jiddaħħlu kriterji komuni għall-għarfien ta’ applikanti għal kenn (asylum) bħala refuġjati fit-tifsira ta’
l-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra.”
Skont l-Artikolu 2(ċ) sa (e) tad-Direttiva:
“ċ)      ‛refuġjat’ ifisser ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz li, minħabba f’biża’ bir-raġun li jiġi persegwitat għar-raġunijiet
ta’ razziżmu, reliġjon, nazzjonalita, opinjoni politika jew sħubija ta’ grupp soċjali partikolari, huwa barra mill-pajjiż
ta’ nazzjonalita u ma jistax, jew minħabba f’din il-biża, ma jixtieqx japprofitta ruħu jew ruħha mill-protezzjoni ta’ dak
il-pajjiż, jew persuna mingħajr stat, li, minħabba li qiegħed barra mill-pajjiż tar-residenza abitwali ta’ qabel għall-istess
raġunijiet kif imsemmija hawn fuq, ma jistax jew, minħabba f’din il-biża, ma jixtieqx jirritorna lejha, u li l-Artikolu 12
ma japplikax għalih;
d)      ‛stat [status] ta’ refuġjat’ ifisser l-għarfien minn Stat Membru ta’ ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr
stat bħala refuġjat;
e)      ‛persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja’ tfisser ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat li
ma tikkwalifikax bħala refuġjat imma rigward min intwerew raġunijiet sostanzjali sabiex jitwemmen li l-persuna interessata,
jekk tirritorna lejn il-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew tagħha, jew fil-każ ta’ persuna mingħajr stat, lejn il-pajjiż ta’ residenza
abitwali ta’ qabel tiegħu jew tagħha, jiffaċċja riskju veru li jsofri periklu serju kif definit fl-Artikolu 15, u li għalihom
l-Artikolu 17(1) u (2) ma japplikawx, u ma jistax, jew, minħabba f’dan ir-riskju, ma jixtieqx japprofitta ruħu jew ruħha mill-protezzjoni
ta’ dak il-pajjiż”.
L-Artikoli 13 u 18 tad-Direttiva jipprovdu li l-Istati Membri għandhom jagħtu l-istatus ta’ refuġjat jew l-istatus ta’ protezzjoni
sussidjarja lil ċittadin ta’ pajjiżi terzi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti, rispettivament, fil-Kapitoli II u III
jew fil-Kapitoli II u V ta’ din id-direttiva.
L-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva, intitolat “Esklużjoni” u li jinsab fil-Kapitolu III tagħha, dwar il-kundizjonijiet li persuna
għandha tissodisfa sabiex tiġi kkunsidrata bħala refuġjat, jipprovdi:
“Ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat għandu jiġi eskluż milli jkun refuġjat, jekk:
a)      huwa jew hija jaqgħu fl-iskop ta’ l-Artikolu 1D tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra, li għandha x’taqsam mal-protezzjoni jew l-għajnuna
minn korpi jew aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati. Meta
din il-protezzjoni jew għajnuna tkun waqfet għal xi raġuni, mingħajr ma’ l-pożizzjoni ta’ dawn il-persuni tkun miftiehma definittivament
bi qbil mar-risoluzzjonijiet rilevanti adottati mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, dawn il-persuni għandhom
ipso facto
jiġu ntitolati għall-benefiċċji ta’ din id-Direttiva”.
L-Artikolu 13 tad-Direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jagħtu stat [status] ta’ refuġjat lil ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat,
li jikkwalifika bħala refuġjat bi qbil mal-Kapitoli II u III.”
L-Artikolu 21(1) tad-Direttiva, li jinsab fil-Kapitolu VII tagħha, intitolat “Kontenut ta’ protezzjoni internazzjonali”, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-prinċipju ta’ non-refoulement bi qbil ma’ l-obbligi internazzjonali tagħhom.”
Skont l-Artikoli 38 u 39 tagħha, id-Direttiva daħlet fis-seħħ fl-20 ta’ Ottubru 2004 u kellha tiġi trasposta sa mhux iktar
tard mill-10 ta’ Ottubru 2006.

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
L-Artikolu 3(1) tal-Liġi Nru CXXXIX tal-1997, fuq id-dritt għall-ażil [
Magyar Közlöny
1997/112 (XII.15.), iktar ‘il quddiem il-“liġi dwar id-dritt għall-ażil”] jipprovdi:
“Bla ħsara għall-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 4, l-awtorità inkarigata mir-refuġjati għandha tagħti, wara li ssir applikazzjoni,
l-istatus ta’ refuġjat lill-barrani li jipprova jew juri b’mod konvinċenti li d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Genève
huma applikabbli fil-konfront tiegħu skont l-Artikolu 1(A) u (B)(1)(b) tal-imsemmija konvenzjoni u l-Artikolu 1(2) u (3) tal-protokoll.”
Skont l-Artikolu 38(2) tal-liġi dwar id-dritt għall-ażil, f’deċiżjoni ta’ ċaħda ta’ applikazzjoni għall-ażil, l-awtorità kompetenti
għandha tikkonstata l-eżistenza jew in-nuqqas ta’ eżistenza ta’ projbizzjoni ta’ refoulment u ta’ espulsjoni.
L-Artikolu 51(1) tal-Liġi Nru II tal-2007, dwar id-dħul u s-soġġorn ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi [a harmadik országbeli
állampolgárok beutazásáról és tartózkodásáról szóló 2007, évi II. törvény,
Magyar Közlöny
2007/1 (I.5.)], jipprovdi:
“Iċ-ċittadini ta’ pajjizi terzi ma għandhomx ikunu suġġetti għal refoulment jew espulsjoni lejn territorju ta’ pajjiż li ma
huwiex ikkunsidrat bħala pajjiż tal-oriġini mhux perikoluż jew bħala pajjiż terz mhux perikoluż għall-persuni kkonċernati,
b’mod partikolari jekk hemmhekk huma jkunu esposti għal riskju ta’ persekuzzjoni minħabba l-appartenenza tagħhom għal razza
jew reliġjon, minħabba n-nazzjonalità tagħhom jew minħabba l-appartenenza tagħhom għal-ċertu grupp soċjali, u lanqas lejn
it-territorju jew sal-fruntiera ta’ pajjiż fejn ikun hemm raġunijiet serji li jagħtu l-wieħed x’jifhem li ċ-ċittadini ta’
pajjiż terz espulsi jistgħu jkunu esposti għat-tortura jew għal trattamenti jew kastigi krudili, inumani jew degradanti.”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li N. Bolbol, wara li telqet mill-Istrixxa ta’Gaża flimkien mar-raġel tagħha, daħlet
l-Ungerija, b’viża, fl-10 ta’ Jannar 2007. Fl-Ungerija hija sussegwentement kisbet permess ta’ residenza maħruġ mill-awtorità
inkarigata mill-imigrazzjoni.
Fil-21 ta’ Ġunju 2007, N. Bolbol applikat għall-ażil quddiem il-BAH ħalli tipprevjeni l-każ fejn il-permess ta’ residenza
tagħha ma jiġix estiż. Hija invokat is-sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ sigurtà li kienet teżisti fl-Istrixxa ta’ Gaża minħabba
l-konfronti ta’ kuljum bejn il-Fatah u l-Hamas. N. Bolbol ibbażat l-applikazzjoni tagħha fuq it-tieni sentenza tal-Artikolu
1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, fejn invokat is-sitwazzjoni tagħha ta’ Palestinjana residenti barra miż-żona ta’ operazzjoni
tal-UNRWA. Mill-membri kollha tal-familja tagħha kien biss missierha li baqa’ fl-Istrixxa ta’ Gaża.
Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, N. Bolbol ma għamlitx użu mill-protezzjoni jew mill-għajnuna tal-UNRWA. Madankollu hija ssostni
li setgħet tibbenefika minn din il-protezzjoni u l-għajnuna u tinvoka, insostenn ta’ din id-dikjarazzjoni, l-eżistenza ta’
karta tar-reġistrazzjoni mill-UNRWA stabbilita f’isem il-familja tal-kuġini ta’ missierha. Il-konvenut fil-kawża prinċipali,
fin-nuqqas ta’ kull prova dokumentarja, ma hijiex konvinta dwar ir-rabta familjari invokata minn N. Bolbol. Barra minn hekk,
minkejja l-proċeduri li N. Bolbol bdiet mal-UNRWA, dan tal-aħħar ma kienx f’pożizzjoni li jiċċertifika d-dritt ta’ N. Bolbol
li tiġi rreġistrata miegħu abbażi tar-rabtiet familjari tagħha.
Fid-deċiżjoni tiegħu tal-14 ta’ Settembru 2007, il-konvenut fil-kawża prinċipali, filwaqt li kkonstata li N. Bolbol ma setgħetx
tkun suġġetta għal espulsjoni, ċaħad l-applikazzjoni għall-ażil tagħha.
Iċ-ċaħda tal-applikazzjoni għall-ażil ta’ N. Bolbol hija bbażata fuq l-Artikolu 3(1) tal-liġi dwar id-dritt għall-ażil. Skont
il-motivi tad-deċiżjoni ta’ ċaħda, it-tieni sentenza tal-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève ma jimponix ir-rikonoxximent
mingħajr kundizzjonijiet tal-istatus ta’ refuġjat, iżda jiddefinixxi l-kategorija ta’ persuni li fir-rigward tagħhom japplikaw
id-dipożizzjonijiet ta’ din il-konvenzjoni. Minn dan jirriżulta li l-Palestinjani għandhom jibbenefikaw mill-possibbiltà li
jkunu ammessi għall-proċedura li tippermetti l-ksib tal-istatus ta’ refuġjat u li hemm lok li jiġi vverifikat jekk huma jissodisfawx
il-kunċett ta’ “refuġjati” fis-sens tal-Artikolu 1(A) tal-imsemmija konvenzjoni. Skont l-istess deċiżjoni, l-istatus ta’ refuġjat
ma jistax jiġi rrikonoxxut lil N. Bolbol sa fejn l-Artikolu 1(A) tal-Konvenzjoni ta’ Genève ma japplikax għaliha, peress li
hija ma telqitx mill-pajjiż ta’ oriġini tagħha minħabba persekuzzjoni għal-raġunijiet ta’ appartenenza għal razza jew reliġjon,
ta’ nazzjonalità jew għal raġunijiet politiċi.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li N. Bolbol tibbenefika minn projbizzjoni ta’ espulsjoni bbażata fuq l-Artikolu 38 tal-liġi
dwar id-dritt għall-ażil u l-Artikolu 51(1) tal-liġi Nru II tal-2007 dwar id-dħul u s-soġġorn, minħabba li r-riammissjoni
tal-Palestinjani hija fid-diskrezzjoni tal-awtoritajiet Iżraeljani, u li N. Bolbol tkun esposta għal riskju ta’ tortura jew
trattament inuman u degradanti fl-Istrixxa ta’ Gaża minħabba s-sitwazzjoni hemmhekk.
N. Bolbol titlob lil-qorti tar-rinviju temenda d-deċiżjoni ta’ ċaħda tal-BAH billi tagħtiha l-istatus ta’ refuġjat abbażi
tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, li, fil-fehma tagħha, jikkostitwixxi bażi separata għar-rikonoxximent
tal-istatus ta’ refuġjat. Fil-fatt, ladarba l-kundizzjonijiet previsti minn din id-dispożizzjoni jkunu sodisfatti, hija jkollha
d-dritt li tingħata l-istatus ta’ refuġjat indipendentement mill-kwistjoni ta’ jekk hija għandhiex ukoll tiġi kkunsidrata
bħala refuġjat fis-sens tal-Artikolu 1(A) tal-imsemmija konvenzjoni. Skont N. Bolbol, il-funzjoni tal-imsemmi Artikolu 1(D)
hija li jispeċifika li, jekk persuna rreġistrata jew li tista’ tiġi rreġistrata mal-UNRWA, għal xi raġuni jew oħra, tissoġġorna
barra miż-żona ta’ operazzjoni ta’ dan il-korp u li, għal raġunijiet serji, wieħed ma jistax jippretendi li din terġa’ lura,
l-Istati partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Genève għandhom awtomatikament jirrikonoxxulha l-istatus ta’ refuġjat. Fid-dawl tal-fatt
li, abbażi ta’ relazzjonijiet familjari fuq in-naħa ta’ missiera, hija setgħet tiġi rreġistrata mal-UNRWA, iżda tirrisjedi
fl-Ungerija, u, għaldaqstant, barra miż-żona ta’ operazzjoni ta’ dan il-korp, l-istatus ta’ refuġjat għandu jiġi rrikonoxxut
lilha mingħajr eżamijiet oħra.
Il-konvenut fil-kawża prinċipali jitlob li r-rikors jiġi miċħud billi jostni li l-applikazzjoni ta’ N. Bolbol għall-ksib ta’
status ta’ refuġjat hija infondata, peress li l-persuna kkonċernata ma ħallietx pajjiża għal waħda mir-raġunijiet elenkati
fl-Artikolu 1(A) tal-Konvenzjoni ta’ Genève u peress li l-Artikolu 1(D) ma jagħtix id-dritt awtomatiku għar-rikonoxximent
tal-istatus ta’ refuġjat, iżda jikkostitwixxi biss dispożizzjoni dwar il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
ta’ din il-konvenzjoni. Għalhekk, il-Palestinjani jistgħu jiksbu dan l-istatus biss jekk huma jissodisfaw id-definizzjoni
tal-kunċett ta’ “refuġjat” prevista fl-Artikolu 1(A) tal-imsemmija konvenzjoni, ħaġa li għandha tiġi vverifikata każ b’każ.
Il-Qorti tar-rinviju tosserva li l-punt ta’ liġi mqajjem fil-kawża prinċipali għandu jiġi deċiż fid-dawl tal-Artikolu 12(1)(a)
tad-Direttiva. Peress li t-talba fil-kawża prinċipali saret fil-21 ta’ Ġunju 2007, jiġifieri meta l-imsemmi artikolu kien
għadu ma ġiex traspost fis-sistema legali Ungeriża, f’dan il-każ għandhom jiġu applikati direttament id-dispożizzjonijiet
tad-dritt tal-Unjoni.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève jista’ jiġi interpretat f’diversi modi. Ħuwa ċertament
minnu li l-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati ħareġ, f’Ottubru 2002, linji gwida fuq “l-applikabbiltà
tal-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève fir-rigward tar-refuġjati Palestinjani”. Madankollu dawn il-linji gwida ma jipprovdux
indikazzjonijiet ċari u univoki biżżejjed li jiggarantixxu l-applikazzjoni uniformi ta’ din id-dispożizzjoni fir-rigward tal-Palestinjani.
Peress li d-Direttiva tinkludi riferiment għall-imsemmi Artikolu 1(D), il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni tinterpreta
dan l-artikolu.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Fővárosi Bíróság (qorti ta’ Budapest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti
tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“Għall-finijiet tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE:
1)      Għandu jiġi kkunsidrat li persuna tibbenefika mill-protezzjoni u mill-għajnuna ta’ istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti biss
minħabba l-fatt li din il-persuna għandha dritt għal din l-għajnuna jew għal din il-protezzjoni jew huwa neċessarju li din
tkun fil-fatt irrikorriet għal din il-protezzjoni jew għal din l-għajnuna?
2)      Il-waqfien tal-protezzjoni jew tal-għajnuna ta’ istituzzjoni timplika residenza barra miż-żona ta’ operazzjoni tagħha, il-waqfien
tal-attivitajiet tal-istituzzjoni, it-temma tal-possibbiltà li wieħed jibbenefika minn protezzjoni jew għajnuna min-naħa ta’
din l-istituzzjoni jew, possibbilment, minn ostakolu oġġettiv li minħabba fih il-persuna li għandha dritt għall-protezzjoni
jew għall-għajnuna ma tkunx tista’ tirrikorri għaliha?
3)      Il-fatt li wieħed jista’ jipprevali ruħu mid-direttiva jimplika r-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat jew waħda miż-żewġ
forom ta’ protezzjoni inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva (l-istatus ta’ refuġjat u l-għoti tal-protezzjoni sussidjarja)
skont l-għażla tal-Istat Membru, jew, skont il-każ, [jimplika r-rikonoxximent ta’] ebda waħda minnhom b’mod awtomatiku iżda
[jwassal] biss [sabiex jiġi kkunsidrat li l-persuna kkonċernata taqa taħt] il-kamp ta’ applikazzjoni
ratione personae
tad-Direttiva?”

Fuq id-domandi preliminari

Osservazzjonijiet preliminari
Id-Direttiva ġiet adottata abbażi, b’mod partikolari, tal-punt l(ċ) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 63 KE, li jinkariga
lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea jadotta miżuri dwar l-ażil, skont il-Konvenzjoni ta’ Genève u Trattati oħra rilevanti, fil-qasam
tad-dispożizzjonijiet mimimi dwar il-kundizzjonijiet li ċittadinanza ta’ pajjiżi terzi għandhom jissodisfaw sabiex jinvokaw
status ta’ refuġjat.
Mill-premessi 3, 16 u 17 tad-Direttiva jirriżulta li l-Konvenzjoni ta’ Genève tikkostitwixxi l-bażi tas-sistema legali internazzjonali
ta’ protezzjoni tar-refuġjati u li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-kundizzjonijiet ta’ għoti tal-istatus ta’ refuġjat
kif ukoll dwar il-kontenut tagħha ġew adottati biex jgħinu lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri japplikaw din il-konvenzjoni
billi tibbaża ruħha fuq kunċetti u kriterji komuni (ara s-sentenza tat-2 ta’ Marzu 2010, Salahadin Abdulla
et
, C‑175/08, C‑176/08, C‑178/08 u C‑179/08, Ġabra p. I-1493, punt 52).
L-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għandha, għaldaqstant, issir fid-dawl tal-istruttura ġenerali u tal-għan
tagħha, billi jiġu osservati l-Konvenzjoni ta’ Genève u t-Tratti l-oħra rilevanti msemmija fil-punt 1 tal-ewwel subparagrafu
tal-Artikolu 63 KE. Din l-interpretazzjoni għandha ssir ukoll, kif jirriżulta mill-premessa 10 tad-Direttiva, billi jiġu rrispettati
d-drittijiet fundamentali u osservati l-prinċipji rrikonoxxuti, b’mod partikolari, mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali
tal-Unjoni Ewropea (sentenza Salahadin Abdulla
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punti 53 u 54).

Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, għal-finijiet tal-applikazzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1)(a)
tad-Direttiva, persuna tibbenefikax mill-protezzjoni jew mill-għajnuna ta’ istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr
l-UNHCR biss minħabba l-fatt waħdieni li din il-persuna għandha dritt għal din il-protezzjoni jew għal din l-għajnuna, jew
inkella jekk huwiex neċessarju li din il-protezzjoni jew din l-għajnuna tkun effettivament intużat.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, hija l-qorti nazzjonali li għandha
tistabbilixxi l-fatti.
Kif ġie indikat fil-punt 27 ta’ din is-sentenza, N. Bolbol ma użatx il-protezzjoni u l-għajnuna tal-UNRWA.
Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva, li jinsab fil-Kapitolu III tagħha, dwar il-kundizjonijiet li persuna
għandha tissodisfa sabiex tiġi kkunsidrata bħala refuġjat, kull ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat huwa eskluż
mill-istatus ta’ refuġjat jekk “huwa jew hija jaqgħu fl-iskop ta’ l-Artikolu 1 D tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra, li għandha x’taqsam
mal-protezzjoni jew l-għajnuna minn korpi jew aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr il-[UNHCR]”
L-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève jipprovdi li din il-konvenzjoni ma hijiex applikabbli għall-“persuni li attwalment
qegħdin jirċievu protezzjoni jew għajnuna” min-naħa ta’ xi korp jew istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti.
Huwa paċifiku li l-UNRWA jikkostitwixxi wieħed mill-korpi jew istituzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr l-UNHCR imsemmija
fl-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva u fl-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, peress li dan tal-aħħar inħoloq speċifikament
fid-dawl tas-sitwazzjoni partikolari tar-refuġjati Palestinjani li jibbenefikaw minn għajnuna jew minn protezzjoni min-naħa
tal-UNRWA, kif jirriżulta, b’mod partikolari, minn proposta għal Direttiva tal-Kunsill ippreżentata mill-Kummissjoni fit-12 ta’
Settembru 2010 [COM(2001) 510 final].
Kif l-Avukat Ġenerali osservat fil-punti 12 u 13 tal-konklużjonijiet tagħha, mill-Istruzzjonijiet Konsolidati ta’ Eliġibbiltà
u Reġistrazzjoni (“Consolidated Eligibility and Registration Instructions”, iktar ’il quddiem iċ-“CERI”) maħruġa mill-UNRWA,
li l-verżjoni attwalment applikabbli tagħhom ġiet adottata matul l-2009, jirriżulta li għalkemm il-kliem “persuni li jissodisfaw
il-kriterji ta’ refuġjat Palestinjan” japplika, f’dak li jirrigwarda l-UNRWA, għal “persuni [kollha] li l-post ta’ residenza
normali tagħhom kien il-Palestina matul il-perijodu ta’ bejn l-1 ta’ Ġunju 1946 u l-15 ta’ Mejju 1948 u li tilfu kemm djarhom
kif ukoll il-mezz tal-għajxien tagħhom minħabba l-kunflitt tal-1948” (punt III.A.1 taċ-CERI), madankollu persuni oħra xorta
waħda jistgħu jinvokaw il-benefiċċju tal-għajnuna u l-protezzjoni tal-UNRWA. Fost dawn tal-aħħar hemm il-“persuni mhux irreġistrati
li ġew spostati b’konsegwenza tal-ostilitajiet tal-1967 u dawk sussegwenti” [punt III.B tac-CERI; ara wkoll, b’mod partikolari,
il-paragrafu 6 tar-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti Nru 2252 (ES‑V), tal-4 ta’ Lulju 1967].
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax
a priori jiġi
eskluż li persuna bħal N. Bolbol, li ma hijiex irreġistrata mal-UNRWA, tista’ minkejja dan tifforma parti mill-persuni li
jaqgħu taħt l-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève u, għaldaqstant, taħt l-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva.
Fil-konfront tal-inklużjoni, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, tal-persuni li ġew spostati
wara l-ostilitajiet tal-1967, ma jistax jiġi sostnut, bil-kontra tal-argument invokat mill-Gvern tar-Renju Unit, li huma biss
dawk il-Palestinjani li saru refuġjati minħabba l-kunflitt tal-1948, li bbenefikaw mill-għajnuna u l-protezzjoni tal-UNRWA
meta ġiet konkluża l-verżjoni oriġinali tal-Konvenzjoni ta’ Genève fl-1951, li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1(D)
ta’ din il-konvenzjoni, u għalhekk, taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva.
Fil-fatt, il-verżjoni oriġinali tal-Konvenzjoni ta’ Genève tal-1951 ġiet emendata mill-Protokol dwar l-istatus ta’ refuġjati
tal-31 ta’ Jannar 1967 speċifikament sabiex ikun possibbli li jkun hemm interpretazzjoni evoluttiva tal-imsemmija konvenzjoni
u t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ kategoriji ġodda ta’ refuġjati, għajr dawk li saru refuġjati minħabba “avvenimenti li seħħew
qabel l-1 ta’ Jannar 1951”.
Għalhekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni ta’ jekk persuna bħal N. Bolbol taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-ewwel sentenza
tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva, għandu jiġi vverifikat, kif titlob il-qorti tar-rinviju, jekk huwiex biżżejjed li jiġi
kkonstatat li tali persuna tista’ tibbenefika mill-għajnuna pprovduta mill-UNRWA jew inkella jekk għandux jiġi stabbilit li
hija effettivament użat l-imsemmija għajnuna.
L-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, li għalih jagħmel riferiment l-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva, sempliċement jeskludi
mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija konvenzjoni l-persuni li “attwalment qegħdin jirċievu” protezzjoni jew għajnuna
minn korp jew istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr l-UNHCR.
Mill-kliem ċar tal-Artikolu 1(D) tal-Konvenzjoni ta’ Genève jirriżulta li huma biss il-persuni li effettivament użaw l-għajnuna
pprovduta mill-UNRWA li jaqgħu taħt il-klawżola ta’ esklużjoni tal-istatus ta’ refuġjat prevista fiha, li għandha, bħala tali,
tiġi interpretata strettament, u ma tistax għalhekk tkopri wkoll persuni li huma jew li kienu biss eliġibbli li jibbenefikaw
minn protezzjoni jew minn għajnuna pprovduta mill-UNRWA.
Għalkemm ir-reġistrazzjoni mal-UNRWA hija prova suffiċjenti tal-fatt li persuna effettivament tibbenefika minn għajnuna mingħand
dan tal-aħħar, madankollu, fil-punt 45 ta’ din is-sentenza ġie espost li tali għajnuna tista’ tiġi pprovduta anki fin-nuqqas
ta’ din ir-reġistrazzjoni, u f’dan il-każ il-benefiċjarju għandu jingħata l-permess li jipproduċi l-prova permezz ta’ mezzi
oħra.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall ewwel domanda magħmula għandha tkun li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-ewwel
sentenza tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva 2004/83, persuna tibbenefika mill-protezzjoni u mill-għajnuna ta’ istituzzjoni
tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr il-UNHCR meta hija effettivament tuża din il-protezzjoni jew din l-għajnuna.
Għandu jingħad ukoll li l-persuni li effettivament ma użawx il-protezzjoni u l-għajnuna tal-UNRWA, qabel l-applikazzjoni tagħhom
għar-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat, jistgħu, f’kull każ, jitolbu li din l-applikazzjoni tiġi eżaminata abbażi tal-Artikolu 2(c)
tad-Direttiva.

Fuq it-tieni u t-tielet domanda
Kif ġie osservat fil-punt 41 ta’ din is-sentenza, N. Bolbol ma użatx il-protezzjoni u l-għajnuna tal-UNRWA.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tar-risposta mogħtija għal ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għad-domandi l-oħra
magħmula.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE, tad-29 ta’
April 2004, dwar livelli stabbiliti minimi għall-kwalifika u l-istat [status] ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew
persuni mingħajr stat bħala refuġjati jew bħala persuni li nkella jeħtieġu protezzjoni internazzjonali u l-kontenut tal-protezzjoni
mogħtija, persuna tibbenefika mill-protezzjoni u mill-għajnuna ta’ istituzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti oħra għajr l-UNHCR
meta hija effettivament tuża din il-protezzjoni jew din l-għajnuna.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.