CELEX: 62006CJ0229
Κοινό Δασμολόγιο
Δασμολογική κατάταξη
Συνδυασμένη Ονοματολογία
Σπόροι κολοκύθας χωρίς βλαστική ικανότητα

87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (EE L 198, σ. 1). Η ΣΟ επαναλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες
διακρίσεις του ΕΣ, ενώ σχηματίζει τις δικές της υποδιαιρέσεις μόνο με το έβδομο και το όγδοο ψηφίο.
Το δεύτερο μέρος της ΣΟ περιέχει το τμήμα II, που επιγράφεται «Προϊόντα του φυτικού βασιλείου» και περιλαμβάνει διάφορα κεφάλαια,
μεταξύ δε αυτών και το κεφάλαιο 12, που επιγράφεται «Σπέρματα και καρποί ελαιώδεις. Σπέρματα, σπόροι και διάφοροι καρποί.
Βιομηχανικά και φαρμακευτικά φυτά. Άχυρα και χορτονομές».
Η κλάση 1209, υπό την επικεφαλίδα «Σπέρματα, καρποί και σπόροι για σπορά», περιλαμβάνει τη διάκριση 1209 91, η οποία τιτλοφορείται
«Σπέρματα λαχανικών» και περιλαμβάνει με τη σειρά της τη διάκριση 1209 91 90, η οποία καλείται «Άλλα».
Η κλάση 1212, που επιγράφεται «[…] Κουκούτσια και αμύγδαλα καρπών και άλλα φυτικά προϊόντα […] που χρησιμεύουν κυρίως για
διατροφή του ανθρώπου και που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού», περιλαμβάνει τη διάκριση 1212 99, η οποία επιγράφεται
«Άλλα» και περιέχει με τη σειρά της τη διάκριση 1212 99 80, που καλείται «Άλλα».
Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιέχονται στο πρώτο μέρος, τίτλος Ι, Α, αυτής, ορίζουν, μεταξύ άλλων,
τα ακόλουθα:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη συνδυασμένη ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.      Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι
η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα
με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]»
Οι δημοσιευθείσες από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87 επεξηγηματικές
σημειώσεις της ΣΟ, όπως είχαν κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών (ΕΕ 2002, C 256, σ. 1), παρέχουν τις ακόλουθες διευκρινίσεις:
«[…] 1209 Σπέρματα, καρποί και σπόροι για σπορά
[…]
1209 91 90 Άλλα
Υπάγονται στην εν λόγω διάκριση τα σπέρματα κολοκύθας‑λαχανικού που χρησιμοποιούνται είτε για τη σπορά, είτε π.χ. στις σαλάτες,
είτε για τη βιομηχανία επισιτιστικών ειδών (π.χ. στην αρτοποιία), είτε ακόμα για ιατρικούς λόγους.
[…]
1212      […] Κουκούτσια και αμύγδαλα καρπών και άλλα φυτικά προϊόντα […] που χρησιμεύουν κυρίως για διατροφή του ανθρώπου και που δεν
κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού
[…]
1212 99 80 Άλλα
Εκτός από τα προϊόντα που αναφέρονται […], στην παρούσα διάκριση υπάγονται κυρίως:
[…]
Δεν υπάγονται στην παρούσα διάκριση τα σπέρματα κολοκύθας (κλάσεις 1207 ή 1209) [...]»

Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
Αντικείμενο της Sunshine είναι η εμπορία τροφίμων. Μεταξύ άλλων, εισάγει από την Κίνα αποφλοιωμένους σπόρους κολοκύθας που
έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα και προορίζονται για να υποβληθούν σε επεξεργασία στην αρτοποιία προκειμένου να
ενσωματωθούν στο ψωμί.
Στις 4 Μαρτίου 2004 η Sunshine προέβη σε τελωνειακή διασάφηση ενώπιον του τελωνείου του Mölln (Γερμανία) και ζήτησε τη θέση
σε ελεύθερη κυκλοφορία μιας παρτίδας αποφλοιωμένων σπόρων κολοκύθας, υποδεικνύοντας τη διάκριση 1209 91 90 της ΣΟ για την
οποία προβλέπεται συμβατικός δασμός 3 %. Το εν λόγω τελωνείο δέχθηκε τη διασάφηση και με απόφαση της 10ης Μαρτίου 2004 καθόρισε
τους δασμούς στα 825,95 ευρώ, ποσό το οποίο μειώθηκε τελικά στα 782,09 ευρώ.
Όταν η Sunshine πληροφορήθηκε ότι το Gerechtshof te Amsterdam (Κάτω Χώρες) είχε κρίνει με απόφαση της 23ης Μαΐου 2004 ότι
οι αποφλοιωμένοι σπόροι κολοκύθας οι οποίοι προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου έπρεπε να καταταγούν στη διάκριση 1212 99 80
της ΣΟ και ως εκ τούτου απαλλάσσονταν από δασμούς, ζήτησε την επιστροφή των δασμών που είχε καταβάλει κατόπιν της αποφάσεως
του τελωνείου του Mölln.
To Hauptzollamt του Κίελου απέρριψε την αίτηση επιστροφής με απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2005, επιβεβαιώνοντας ότι τα εμπορεύματα
έπρεπε να καταταγούν στη διάκριση 1209 91 90. Μετά την απόρριψη της διοικητικής προσφυγής της κατά της αποφάσεως αυτής, η
Sunshine προσέφυγε ενώπιον του Finanzgericht Hamburg.
Ενώπιον του δικαστηρίου αυτού η Sunshine ζήτησε να της επιστραφούν οι δασμοί, υποστηρίζοντας ότι τα εμπορεύματα έπρεπε να
καταταγούν στη διάκριση 1212 99 80 της ΣΟ. Προς τούτο στηρίχθηκε στην από 23 Μαΐου 2004 απόφαση του Gerechtshof te Amsterdam
και στην από 24 Φεβρουαρίου 2005 δεσμευτική δασμολογική πληροφορία των ολλανδικών τελωνειακών αρχών, σύμφωνα με την οποία
οι αποφλοιωμένοι σπόροι κολοκύθας πρέπει να καταταγούν στη διάκριση αυτή.
Το Finanzgericht Hamburg διευκρινίζει, με την απόφασή του περί παραπομπής, ότι με απόφαση της 21ης Ιουλίου 2005 έκρινε, στηριζόμενο
στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, ότι οι αποφλοιωμένοι σπόροι κολοκύθας οι οποίοι δεν προορίζονται για σπορά αλλά για
χρήση στην αρτοποιία πρέπει να κατατάσσονται στη διάκριση 1209 91 90 της ΣΟ. Ωστόσο, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι η θέση
του ολλανδικού δικαστηρίου και των ολλανδικών τελωνειακών αρχών είναι υποστηρίξιμη καθόσον, κατά τα φαινόμενα, η κλάση 1209
της ΣΟ αναφέρεται, σύμφωνα με τη διατύπωσή της, σε σπέρματα, καρπούς και σπόρους που προορίζονται για σπορά και η διατύπωση
αυτή δεν αντικρούεται από εκείνη των διακρίσεων. Κατά συνέπεια, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται μήπως οι επεξηγηματικές σημειώσεις
της ΣΟ σχετικά με την κλάση 1209 είναι αντίθετες προς το κείμενο της εν λόγω κλάσεως και δεν θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη. Σε
σχέση με το σημείο αυτό, υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι καταρτισθείσες από την Επιτροπή επεξηγηματικές
σημειώσεις της ΣΟ, έστω και αν συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων, δεν
έχουν πάντως δεσμευτική νομική ισχύ (απόφαση της 9ης Δεκεμβρίου 1997, C‑143/96, Knubben Speditions, Συλλογή 1997, σ. I‑7039,
σκέψη 14).
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Finanzgericht Hamburg αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο
προδικαστικό ερώτημα:
«Κατατάσσονται οι αποφλοιωμένοι σπόροι κολοκύθας-λαχανικού που έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα και προορίζονται
για τη βιομηχανία αρτοποιίας στη διάκριση 1209 91 90 της ΣΟ ή στη διάκριση 1212 99 80 αυτής;»

Επί του προδικαστικού ερωτήματος

Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο
Η Sunshine εκθέτει ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, το αποφασιστικό κριτήριο για την κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει
να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως καθορίζονται στο κείμενο
της κλάσεως της ΣΟ. Επικαλείται τη σκέψη 14 της αποφάσεως της 28ης Μαρτίου 2000, C‑309/98, Holz Geenen (Συλλογή 2000, σ. I‑1975),
με την οποία το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ συμβάλλουν στην ερμηνεία της χωρίς να έχουν
νομική ισχύ.
Η Sunshine υπενθυμίζει επίσης ότι, όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελεί αντικειμενικό
κριτήριο κατατάξεως εφόσον είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν (απόφαση της 1ης Ιουνίου 1995, C‑459/93, Thyssen Haniel Logistic,
Συλλογή 1995, σ. I‑1381, σκέψη 13), ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας εκτιμάται με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και
τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος αυτού (προμνησθείσα απόφαση Holz Geenen, σκέψη 15).
Η κλάση 1209 αναφέρεται στους σπόρους, οι δε διακρίσεις περιλαμβάνουν αποκλειστικά εμπορεύματα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν
ως σπόροι. Ωστόσο, οι επίδικοι στην κύρια δίκη σπόροι κολοκύθας έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα. Μόνον στις επεξηγηματικές
σημειώσεις της ΣΟ προβλέπεται ότι σπόροι κολοκύθας που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν είτε για διατροφή είτε για ιατρικούς
σκοπούς υπάγονται στη διάκριση 1209 91 90. Υφίσταται επομένως αντίφαση μεταξύ του κειμένου της ΣΟ και των επεξηγηματικών σημειώσεών
της.
Επιπλέον, από την εξέταση των επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ καθίσταται φανερό ότι το κριτήριο κατατάξεως των διαφορετικών
τύπων σπόρων κολοκύθας σε διάφορες διακρίσεις είναι ο προορισμός των σπόρων αυτών, εφόσον τους είναι σύμφυτος.
Έτσι, μόνον η κατάταξη στη διάκριση 1212 99 80 είναι δυνατή. Πράγματι, τα επίδικα στην κύρια δίκη εμπορεύματα συνιστούν «άλλα
φυτικά προϊόντα […] που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού» κατά την έννοια της κλάσεως 1212, παρά το γράμμα των
επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ.
Η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών εκτιμά επίσης ότι τα επίδικα στην κύρια δίκη εμπορεύματα πρέπει να καταταγούν στη διάκριση 1212 99 80
της ΣΟ. Ειδικότερα, τα σπέρματα αυτά έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν παρά μόνο
στη διατροφή. Επομένως, είναι κουκούτσια που χρησιμοποιούνται στη διατροφή του ανθρώπου κατά την έννοια της κλάσεως 1212.
Σύμφωνα με την εν λόγω κυβέρνηση, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ προκύπτει ότι οι σπόροι που υπάγονται στη διάκριση
1209 91 90, ακόμη και αν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα, πρέπει να μπορούν επίσης να σπαρθούν. Η ιδιότητα όμως
αυτή απουσιάζει από το επίδικο στην κύρια δίκη εμπόρευμα. Για τον ίδιο λόγο, οι σπόροι κολοκύθας που μπορούν να σπαρθούν αποκλείονται,
σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, από το πεδίο εφαρμογής της διακρίσεως 1212 99 80.
Η Επιτροπή, όπως και η Sunshine και η Κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, εκτιμά ότι το επίδικο στην κύρια δίκη εμπόρευμα πρέπει να
καταταγεί στη διάκριση 1212 99 80 της ΣΟ. Δεδομένης της λακωνικής διατύπωσης των δύο κρίσιμων διακρίσεων, πρέπει να γίνει
αναφορά στις ίδιες τις κλάσεις.
Η κλάση 1209 αφορά μόνον σπόρους, δηλαδή στοιχεία τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα να δημιουργηθεί ένα νέο φυτό. Επιπλέον,
ο σπόρος αυτός πρέπει να μπορεί να σπαρθεί. Εν προκειμένω, οι επίδικοι στην κύρια δίκη σπόροι κολοκύθας έχουν απολέσει τη
βλαστική τους ικανότητα. Η κλάση 1212 είναι υπολειμματική. Επειδή οι επίδικοι στην κύρια δίκη σπόροι κολοκύθας δεν μπορούν
να καταταγούν σε άλλες κλάσεις, υπάγονται στην κλάση αυτή.
Η Επιτροπή προβάλλει ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ για την κλάση 1209 καταρτίστηκαν με βάση την απόδοση της ΣΟ στην
αγγλική γλώσσα, η οποία αφήνει να εννοηθεί ότι οι σπόροι μπορούν να μην προορίζονται αποκλειστικά για σπορά και απαιτείται
μόνο να έχουν ιδιοσυστασία πανομοιότυπη με εκείνη των σπόρων για σπορά. Αντιθέτως, στις λοιπές γλωσσικές αποδόσεις διευκρινίζεται
ότι οι σπόροι πρέπει να μπορούν να σπαρθούν. Λόγω των σημαντικών αυτών διαφορών μεταξύ των γλωσσικών αποδόσεων, η Επιτροπή
προτείνει να μη ληφθούν υπόψη οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ.

Απάντηση του Δικαστηρίου
Υπενθυμίζεται καταρχάς ότι κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό
κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και
στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται στην οικεία κλάση της ΣΟ και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων
(βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 26ης Σεπτεμβρίου 2000, C‑42/99, Eru Portuguesa, Συλλογή 2000, σ. I‑7691, σκέψη 13, της 15ης
Σεπτεμβρίου 2005, C‑495/03, Intermodal Transports, Συλλογή 2005, σ. I‑8151, σκέψη 47, της 8ης Δεκεμβρίου 2005, C‑445/04, Possehl
Erzkontor, Συλλογή 2005, σ. I‑10721, σκέψη 19, και της 16ης Φεβρουαρίου 2006, C‑500/04, Proxxon, Συλλογή 2006, σ. I‑1545,
σκέψη 21).
Ακολούθως, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ και του ΕΣ συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία
της έννοιας των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων, χωρίς πάντως να έχουν δεσμευτική νομική ισχύ. Το περιεχόμενο των εν λόγω σημειώσεων
πρέπει επομένως να είναι σύμφωνο προς τις διατάξεις της ΣΟ και δεν μπορεί να τις τροποποιεί (προμνησθείσες αποφάσεις Intermodal
Transports, σκέψη 48, Possehl Erzkontor, σκέψη 20, και Proxxon, σκέψη 22).
Υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο
για τη δασμολογική κατάταξή του εφόσον είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί
να εκτιμηθεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (βλ., μεταξύ άλλων,
αποφάσεις της 5ης Απριλίου 2001, C‑201/99, Deutsche Nichimen, Συλλογή 2001, σ. Ι‑2701, σκέψη 20, της 4ης Μαρτίου 2004, C‑130/02,
Krings, Συλλογή 2004, σ. Ι‑2121, σκέψη 30, της 17ης Μαρτίου 2005, C‑467/03, Ikegami, Συλλογή 2005, σ. Ι‑2389, σκέψη 23, και
προμνησθείσα απόφαση Proxxon, σκέψη 31).
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, επειδή το κείμενο των διακρίσεων 1209 91 90 και 1212 99 80 περιέχει μόνον τον όρο «άλλα»,
πρέπει να γίνει αναφορά στις ίδιες τις κλάσεις, ήτοι στην κλάση 1209 και στην κλάση 1212.
Όπως επισήμανε η Επιτροπή, από το γράμμα της κλάσεως 1209, «Σπέρματα, καρποί και σπόροι για σπορά», προκύπτει ότι η εν λόγω
κλάση αφορά αποκλειστικά τα φυτικά στοιχεία τα οποία έχουν τη δυνατότητα να βλαστήσουν και να αναπτυχθούν σε νέο φυτό. Αντιθέτως,
η κλάση 1212 που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα «κουκούτσια και αμύγδαλα καρπών και άλλα φυτικά προϊόντα […], που χρησιμεύουν
κυρίως για διατροφή του ανθρώπου και που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού» συνιστά υπολειμματική κατηγορία η
οποία περιλαμβάνει τους σπόρους φυτών οι οποίοι δεν προορίζονται για σπορά αλλά για κατανάλωση από τον άνθρωπο.
Ως εκ τούτου, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, οι οποίες αποκλείουν τους σπόρους κολοκύθας από το πεδίο εφαρμογής της
διακρίσεως 1212 99 80 και τους υπάγουν ιδίως στη διάκριση 1209, μπορούν να γίνουν αντιληπτές μόνον υπό την έννοια ότι από
το πεδίο εφαρμογής της διακρίσεως αυτής αποκλείουν τους σπόρους κολοκύθας για σπορά και όχι τους σπόρους που έχουν αποφλοιωθεί
και έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα, όπως οι επίδικοι στην κύρια δίκη. Κατά τα λοιπά, δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη
οι εν λόγω επεξηγηματικές σημειώσεις οι οποίες συμπεριλαμβάνουν στη διάκριση 1209 91 90 τους σπόρους κολοκύθας που προορίζονται
για τη διατροφή του ανθρώπου ή τη βιομηχανία τροφίμων.
Κατόπιν των εκτιμήσεων αυτών, στο υποβληθέν ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι η διάκριση 1212 99 80 της ΣΟ πρέπει να ερμηνεύεται
υπό την έννοια ότι οι αποφλοιωμένοι σπόροι κολοκύθας οι οποίοι έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα και προορίζονται
για τη βιομηχανία αρτοποιίας υπάγονται στην εν λόγω διάκριση.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι
υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφαίνεται:
Η διάκριση 1212 99 80 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, που περιέχεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου,
της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως το παράρτημα αυτό τροποποιήθηκε
με τον κανονισμό (ΕΚ) 1789/2003 της Επιτροπής, της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι οι αποφλοιωμένοι
σπόροι κολοκύθας οι οποίοι έχουν απολέσει τη βλαστική τους ικανότητα και προορίζονται για τη βιομηχανία αρτοποιίας υπάγονται
στην εν λόγω διάκριση.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.