CELEX: 62005TJ0445
Għajnuna mill-Istat
Skema ta’għajnuna stabbilita mill-awtoritajiet Taljani favur ċerti impriżi ta’investiment kollettiv f’titoli trasferibbli speċjalizzati fiż-żamma ta’ ishma ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju
Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna inkompatibbli mas-suq komuni
Rikors għal annullament
Interess dirett u individwali
Ammissibbiltà
Obbligu ta’ motivazzjoni
Natura selettiva tal-miżura
Obbligu ta’ rkupru

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Il-miżura inkwistjoni
Il-miżura inkwistjoni ġiet stabbilita permezz tal-Artikolu 12 tad-Digriet-Liġi Taljan (Decreto Legge) Nru 269, tat-30 ta’ Settembru 2003, dwar “miżuri relattivi għall-iżvilupp tal-ekonomija u għall-korrezzjoni tal-kontijiet pubbliċi” (iktar ’il quddiem id-“DL 269/2003”), mibdul fil-Liġi Nru 326, tal-. Din daħlet fis-seħħ fit-, data tal-pubblikazzjoni tad-DL 269/2003 fil-Ġurnal Uffiċjali Taljan, mingħajr ma kienet ġiet innotifikata lill-Kummissjoni.
L-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 jemenda t-trattament fiskali ta’ ċerti impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli speċjalizzati fiż-żamma ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju kkwotati f’suq irregolatat tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“mezzi ta’ investiment speċjalizzati”)
B’mod partikolari dan l-artikolu jipprovdi li, mis-sena finanzjarja li matulha ċerti rekwiżiti speċifiċi huma sodisfatti, id-dħul mill-kapital magħmul mill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati huwa suġġett għal taxxa sostituttiva għat-taxxa fuq il-kumpanniji bir-rata ta’ 5%, minflok ir-rata normali ta’ 12.5%.
Sabiex jiggarantixxi l-istess livell ta’ tassazzjoni effettiva tal-mezzi ta’ investiment barranin u Taljani, l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 jipprovdi li taxxa sostituttiva ta’ rata nomimali mnaqqsa għal 5% hija applikata għad-dħul mill-kapital magħmul mill-mezzi ta’ investiment Taljani mhux speċjalizzati li jinvestu f’mezzi ta’ investiment Taljani speċjalizzati, f’dak li jirrigwarda l-parti tad-dħul tagħhom li ġejja minn dawn il-mezzi speċjalizzati, filwaqt li d-dħul mill-kapital magħmul mill-mezzi ta’ investiment Taljani li joriġina minn mezzi ta’ investiment barranin huwa 60% eżenti.
Bl-għan li jestendi l-inċentiv għal mezzi oħrajn ta’ investiment, l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 jipprovdi li l-fondi tal-pensjoni huma wkoll suġġetti għat-taxxa effettiva ta’ 5% fuq il-parti tad-dħul tagħhom li ġejja minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati barranin u li d-dħul li ġej minn mezzi ta’ investiment Taljani jibbenefika minn kreditu ta’ taxxa ta’ 6% li jikkorrispondi għat-taxxa sostituttiva ta’ 5% imposta fuq id-dħul mill-kapital magħmul mill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li fihom dawn il-fondi tal-pensjoni għandhom sehem.
It-tipi ta’ investiment Taljani kollha u l-mezzi ta’ investiment irregolati mid-Direttiva tal-Kunsill 85/611/KEE, tal-20 ta’ Diċembru 1985, dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għal impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS) (
ĠU L 375, p. 3
), jistgħu jibbenefikaw mit-taxxa mnaqqsa għal 5%, bil-kundizzjoni li jkunu speċjalizzati fl-investiment f’azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li jistgħu jinnegozjaw f’suq Ewropew irregolat (iktar ’il quddiem il-“kumpanniji b’kapital żgħir jew medju”). Skont l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003, dawn il-kumpanniji huma dawk li l-kapital tagħhom ma jeċċedix EUR 800 miljuni, stabbilit fuq il-bażi tal-prezz tas-suq medju tal-azzjonijiet tal-kumpannija fl-aħħar ġurnata ta’ trattazzjoni ta’ kull tliet xhur.
Bis-saħħa tal-Artikolu 12 tad-DL 269/2003, il-mezzi ta’ investiment huma speċjalizzati jekk ikollhom azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju għal ammont li jikkorrispondi għal mill-inqas żewġ terzi tal-valur tal-attiv tagħhom miżmum matul is-sena kalendarja, matul mill-inqas 1/6 minn numru totali tal-ġranet ta’ operazzjoni tal-fondi, kif indikat fil-prospetti finanzjarji perijodiċi ta’ dawn il-mezzi. L-iskema hija applikabbli biss mis-sena finanzjarja li matulha mezz ta’ investiment jinvesti mill-inqas iż-żewġ terzi tal-attiv totali tiegħu f’azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, jew minn meta l-istatuti tal-mezz ta’ investiment jipprovdu li dan tal-aħħar għandu jinvesti prinċipalment f’azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju.
Barra l-mezzi ta’ investiment Taljani, il-fondi l-oħrajn kollha Taljani ta’ tip miftuħ u ta’ tip magħluq (il-“fondi Lussemburgiżi storiċi”), il-kumpanniji ta’ investiment b’kapital varjabbli (iktar ’il quddiem is-“SICAVs”) u l-mezzi ta’ investiment barranin jistgħu jibbenefikaw mill-applikazzjoni tar-rata ta’ tassazzjoni mnaqqsa għal 5%, bil-kundizzjoni li jkunu rreġistrati bħala mezzi ta’ investiment speċjalizzati, jew għal dawk li jirrigwarda l-parti mid-dħul tagħhom investita f’mezzi ta’ investiment speċjalizzati rreġistrati.
Il-proċedura amministrattiva
Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Ottubru 2003, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Taljani jagħtuha informazzjoni dwar il-miżuri adottati fid-DL 269/2003 u d-dħul fis-seħħ tagħhom, sabiex tevalwa l-eventwali natura ta’ għajnuna tagħhom fis-sens tal-Artikolu 87 KE, filwaqt li fakkret lir-Repubblika Taljana bl-obbligu tagħha ta’ notifika skont l-Artikolu 88(3) KE.
Permezz ta’ ittri tal-11 u tas-, l-awtoritajiet Taljan għaddew l-informazzjoni mitluba. Fid-, il-Kummissjoni għal darb’oħra ġibditilhom l-attenzjoni fuq l-obbligi tagħhom taħt l-Artikolu 88(3) KE u talbithom jinformaw lill-eventwali benefiċjarji bil-konsegwenzi previsti fit-Trattat u fl-Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (
ĠU L 83, p. 1
), fil-każ li kien stabbilit li l-miżura inkwistjoni tirrappreżenta għajnuna implementata illegalment.
Permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Mejju 2004, il-Kummissjoni informat lir-Repubblika Taljana li hija kienet iddeċidiet, fis-, li tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE dwar l-għajnuna fiskali mogħtija skont l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003.
Permezz ta’ ittra tal-14 ta’ Lulju 2004, l-awtoritajiet Taljani ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom lill-Kummissjoni.
Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ proċedura formali ta’ investigazzjoni ġiet ippubblikata fid-9 ta’ Settembru 2004 fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
(
ĠU C 225, p. 8
).
L’Associazione italiana del risparmio gestito (iktar ’il quddiem l-“Assogestioni”) ippreżentat osservazzjonijiet permezz ta’ ittri tas-7 ta’ Ottubru 2004 u tat-.
Id-deċiżjoni kkontestata
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/638/KE, tas-6 ta’ Settembru 2005, dwar l-iskema ta’ għajnuna li l-Italja għandha l-intenzjoni timplementa favur ċerti impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli speċjalizzati fiż-żamma ta’ azzjonijiet ta’ kumpannija b’kapital żgħir jew medju kkwotati fi swieq regolati (
ĠU 2006, L 268, p. 1
) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni kkontestata”), l-ewwel nett tiddeskrivi l-proċedura li ppreċediet l-adozzjoni tagħha (Taqsima I), u sussegwentement il-miżura inkwistjoni (Taqsima II).
Fir-rigward ta’ din tal-aħħar, il-Kummissjoni tibda billi tidentifika l-kuntest ġenerali li jifforma parti minnu l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003. F’dan il-kuntest, hija tiddefinixxi l-mezzi ta’ investiment bħala impriżi li jagħmlu investimenti kollettivi f’titoli trasferibbli (jew UCITS) fl-interess kollettiv ta’ diversi investituri u żżid li tali mezzi jistgħu jieħdu l-forma jew ta’ fond ta’ investiment kuntrattwali mingħajr personalità ġuridika, amministrat minn kumpannija ta’ amministrazzjoni ta’ investiment distinta mil-lat tal-assi (iktar ’il quddiem l-“SGRs”), jew ta’ fond ta’ investiment stabbilit b’kumpannija (pereżempju, is-SICAVs), jew ta’ fond tal-pensjoni. Sussegwentement hija tispeċifika liema huma l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati fis-sens tal-Artikolu 12 tad-DL 269/2003, qabel ma tispjega fil-fond is-sistema fiskali applikabbli għad-dħul tal-mezzi differenti ta’ investiment.
Sussegwentement id-deċiżjoni kkontestata tagħti r-raġunijiet li mmotivaw il-ftuħ tal-proċedura (Taqsima III) u l-opinjoni tal-awtoritajiet Taljani kif ukoll tat-terzi persuni interessati (Taqsima IV).
L-evalwazzjoni tal-Kummissjoni (Taqsima V) tinkludi seba’ sotto-taqsimiet. Preliminarjament il-Kummissjoni tispjega li l-miżura inkwistjoni tissodisfa b’mod kumulattiv il-kriterji previsti fl-Artikolu 87(1) KE. Hija turi l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv favur, l-ewwel nett, mezzi ta’ investiment speċjalizzati u, sussegwentement, kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma mill-imsemmija mezzi ta’ investiment speċjalizzati.
Mir-raba’ sotto-taqsima tat-Taqsima V tad-deċiżjoni kkontestata, bit-titolu “Riżorsi tal-Istat”, jirriżulta li l-vantaġġi mogħtija joriġinaw mill-Istat taħt forma ta’ rinunċja għal dħul mit-taxxa normalment miġbur mit-Teżor Taljan. Is-sotto-taqsima segwenti tirrigwarda l-effetti tal-miżura fuq il-kompetizzjoni. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tosserva li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jikkompetu ma’ impriżi finanzjarji oħrajn u joperaw f’suq miftuħ ikkaratterizzat minn kummerċ Komunitarju sinjifikanti. Barra minn hekk din tindika li ċerti kumpanniji b’ kapital imnaqqas li jibbenefikaw mill-miżura inkwistjoni huma, minn naħa tagħhom, attivi f’setturi li fihom hemm kummerċ bejn l-Istati Membri.
Il-Kummissjoni tenfasizza, fis-sitt sotto-Taqsima bit-titolu “Legalità tal-miżura”, li l-awtoritajiet Taljani implementaw il-miżura inkwistjoni mingħajr notifika minn qabel, b’tali mod li din tikkostitwixxi għajnuna illegali.
Is-seba’ sotto-Taqsima tal-evalwazzjoni tal-Kummisjsoin hija ddedikata għall-investigazzjoni tal-kompatibbiltà tal-iskema mas-suq komuni.
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jgħid is-segwenti:
“Artikolu 1
L-iskema ta’ għajnuna mill-Istat, mogħtija taħt forma ta’ inċentivi fiskali favur [mezzi ta’ investiment speċjalizzati], imsemmija fl-Artikolu 12 tad-[DL] 269/2003, li r-[Repubblika Taljana] implementat bi ksur tal-Artikolu 88(3) [KE], hija inkompatibbli mas-suq komuni.
Artikolu 2
Ir-[Repubblika Taljana] għandha tikkanċella l-iskema ta’ għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 b’effett minn xahrejn mid-data ta’ notifika ta’ din id-deċiżjoni.
Artikolu 3
1.   Fi żmien xahrejn wara d-data ta’ notifika ta’ din id-deċiżjoni, ir-[Repubblika Taljana] għandha tinforma lill-intermedjarji finanzjarji kollha, inklużi l-[mezzi ta’ investiment speċjalizzati] u lill-persuni l-oħrajn kollha kkonċernati mill-applikazzjoni tal-iskema ta’ għajnuna mill-Istat imsemmija fl-Artikolu 1, tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni sabiex iqisu l-imsemmija skema bħala inkompatibbli mas-suq komuni.
2.   Ir-Repubblika Taljana għandha tieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex tirkupra l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 u mqiegħda illegalment għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji mingħand il-mezzi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ kumpannija jew, skont il-każ, mingħand l-impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment li għandhom forma kuntrattwali, bla ħsara għal rikorsi eventwali previsti fid-dritt nazzjonali.
Fi żmien xahrejn mid-data ta’ notifika ta’ din id-deċiżjoni, ir-Repubblika Taljan għandha tinforma lill-Kummissjoni bl-identità tal-benefiċjarji, bl-ammont tal-għajnuna mogħtija individwalment u bil-metodi li bihom dawn l-ammonti ġew stabbiliti.
3.   L-irkupru għandu jsir mingħajr dewmien u skont il-proċeduri stipulati fid-dritt nazzjonali sabiex jippermetti l-implementazzjoni immedjata u effettiva ta’ din id-deċiżjoni.
4.   L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata tinkludi interessi li jiddekorru mid-data li fiha din tqegħdet għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji sa dik tal-irkupru effettiv tagħha
L-interessi għandhom jiġu kkalkolati skont id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu V tar-Regolament (KE) Nru 794/2004.
Artikolu 4
Ir-[Repubblika Taljana] għandha tinforma lill-Kummissjoni, fi żmien xahrejn mid-data ta’ notifika ta’ din id-deċiżjoni, bil-miżuri adottati u previsti sabiex tikkonforma ruħha magħhom. Hija għandha tgħaddi din l-informazzjoni billi tuża l-kwestjonarju mehmuż fl-anness ta’ din id-deċiżjoni. Hija għandha tippreżenta fl-istess termini d-dokumenti kollha li juru li nbdiet il-proċedura ta’ rkupru tal-għajnuna illegali mingħand il-benefiċjarji.
Artikolu 5
Ir-Repubblika Taljana hija d-destinatarja ta’ din id-deċiżjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ talba ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fid-19 ta’ Diċembru 2005, Assogestioni u Fineco Asset Management SpA (iktar ’il quddiem, għal din tal-aħħar, “Fineco” u, flimkien, ir-“rikorrenti”) ippreżentaw rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata.
Assogestioni hija assoċjazzjoni stabbilita sabiex tippromwovi l-interessi kollettivi tal-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tat-tfaddil (SGRs) u tal-kumpanniji li jipprovdu servizzi ta’ amministrazzjoni. Fost il-membri ta’ Assogestioni hemm kumpanniji ta’ amministrazzjoni tat-tfaddil li jamministraw UCITS speċjalizzati, li jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 tad-DL 269/2003, b’mod partikolari Fineco.
Fineco hija kumpannija ta’ amministrazzjoni tat-tfaddil stabbilita fil-forma ta’ kumpannija pubblika. Din tamministra tnejn mit-tliet fondi komuni speċjalizzati f’kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li bbenefikaw mill-miżura fiskali inkluża fl-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 u li topera fl-Italja.
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tannulla fl-intier tagħha d-deċiżjoni kkontestata,
—
sussidjarjament, tannulla parzjalment id-deċiżjoni kkontestata safejn din tordna l-irkupru tal-għajnuna ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni,
—
tikkundanna lill-konvenuta għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Fuq l-ammissibbiltà
L-argumenti tal-partijiet
Mingħajr ma tqajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà permezz ta’ att separat, skont l-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kummissjoni, fir-risposta tagħha, tiddedika partijiet twal intiżi sabiex juru li r-rikors ippreżentat mir-rikorrenti għandu jiġi meqjus bħala inammissibbli.
Essenzjalment il-Kummissjoni tqis li Fineco m’għandhiex
locus standi
, għaliex din ma urietx il-
locus standi
individwali fir-rigward tal-benefiċjarji tal-iskema ta’ għajnuna investigata fid-deċiżjoni, li fosthom din tinstab. Ir-rikors ippreżentat minn Assogestioni, bħala assoċjazzjoni li tirrappreżenta l-interessi ta’ dawn il-benefiċjarji, huwa wkoll inammissibbli.
Il-Kummissjoni tibda billi tikkonstata li d-deċiżjoni kkontestata hija indirizzata lil Stat Membru u mhux lir-rikorrenti. Għaldaqstant għandu jiġi identifikat jekk dawn tal-aħħar humiex direttament u individwalment ikkonċernati mid-deċiżjoni kkontestata. Issa, Fineco u, għaldaqstant, mhumiex individwalment ikkonċernati mid-deċiżjoni kkontestata.
Fil-fatt, peress li d-deċiżjoni kkontestata tiddikjara inkompatibbli mas-suq komuni skema ta’ għajnuna mill-Istat applikabbli għal numru indeterminat ta’ impriżi, din tikkostitwixxi att ta’ portata ġenerali. L-interess individwali ta’ persuni privati fir-rigward ta’ att ta’ portata ġenerali huwa s-suġġett ta’ evalwazzjoni stretta fil-ġurisprudenza.
F’dan il-każ, l-impriżi benefiċjarji ma jistgħux isostnu kwalitajiet personali għalihom jew ċirkustanzi partikolari li jikkaratterizzawhom meta mqabbla ma’ impriża oħra kompletament differenti. Din l-analiżi hija kkonfermata mill-ġurisprudenza. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tiċċita sentenzi differenti, fosthom is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-23 ta’ Frar 2006, Atzeni
et
(
C-346/03 u C-529/03, Ġabra p. I-1875
, punti 32 sa 34).
Il-Kummissjoni teżamina sentenzi differenti li jiddikjaraw l-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament, b’mod partikolari dawk invokati mir-rikorrenti, u turi d-differenzi li jisseparaw il-kawża inkwistjoni minn dan il-każ.
B’mod partikolari, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Ottubru 2006, L-Italja u Sardegna Lines vs Il-Kummissjoni (
C-15/98 u C-105/99, Ġabra p. I-8855
, iktar ’il quddiem is-“sentenza Sardegna Lines”), tispjega ruħha permezz taċ-ċirkustanzi fattwali tal-każ, jiġifieri l-fatt li r-rikorrenti Sardegna Lines kienet il-benefiċjarja prinċipali tal-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni, fatt li l-Kummissjoni kienet taf bih meta ddeċidiet fuq l-iskema ta’ għajnuna.
Il-Kummissjoni ssostni li f’kull każ huwa neċessarju li tiġi eliminata l-impressjoni, li tista’ tirriżulta minn ċerti sentenzi, li l-eżistenza ta’ ordni ta’ rkupru għandha importanza deċiżiva għall-finijiet tal-eżami tal-ammissibbiltà tar-rikorsi. Fil-fatt, tali approċċ ikollu l-konsegwenza li jpoġġi lill-benefiċjarji effettivi ta’ skema ta’ għajnuna mhux innotifikata f’sitwazzjoni iktar favorevoli, fir-rigward tal-ammissibbiltà tar-rikorsi tagħhom, minn dik tal-benefiċjarji potenzjali ta’ skema ta’ għajnuna notifikata, fatt li jinkoraġġixxi lill-Istati Membri ma jinnotifikawx l-għajnuna, li jikkomprometti l-mekkaniżmu ta’ kontroll previst fit-Trattat. Barra minn hekk, l-eżistenza effettiva ta’ obbligu li tiġi rkuprata l-għajnuna mingħand l-impriżi tista’ tiġi stabbilita biss wara verifiki li n-natura tagħhom tista’ tvarja skont iċ-ċirkustanzi. Min-naħa l-oħra, li tiġi ammessa l-ammissibbiltà ta’ rikorsi ppreżentati mill-benenfiċjarji effettivi ta’ għajnuna mogħtija fil-kuntest ta’ skema mhux innotifikata tesponi lil dawn l-impriżi għar-riskju li titnaqqas iktar kull protezzjoni ġudizzjarja quddiem il-qorti nazzjonali, skont il-ġurisprudenza li tirriżulta mill-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Marzu 1994, TWD Textilwerke Deggendorf (
C-188/92, Ġabra p. I-833
). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza għall-effetti prattiċi mhux mixtieqa li l-ammissibbiltà tal-imsemmija rikorsi jista’ jkollha, b’mod partikolari l-multipliċità tar-rikorsi, meta deċiżjoni tirrigwarda skema fiskali favorevoli jew kull ħelsien ieħor minn piżijiet li jibbenefika lil numru kbir ta’ impriżi.
Barra minn hekk, fir-rigward ta’ Assogestioni, il-Kummissjoni tirreleva li din hija organizzazzjoni stabbilita sabiex tippromwovi l-interessi kollettivi tal-membri tagħha. Issa dawn tal-aħħar, bħal Fineco, ma jistgħux isostnu li huma individwalment ikkonċernati mid-deċiżjoni kkontestata, b’tali mod li r-rikors ippreżentat minn Assogestioni għandu wkoll jiġi miċħud bħala inammissibbli.
Kuntrarjament Fineco tqis li r-rikors għandu jiġi ddikjarat ammissibbli, peress li d-deċiżjoni kkontestata tirrigwardha mhux biss direttament iżda wkoll individwalment. Fineco hija individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata bħala benefiċjarja effettiva tal-iskema ta’ għajnuna li hija s-suġġett tal-imsemmija deċiżjoni. Barra minn hekk, id-deċiżjoni kkontestata kienet ġiet direttament innotifikata lilha mir-Repubblika Tajlana. Fineco tqis ukoll li hija tiddistingwi ruħha minn destinatarji potenzjali oħrajn tad-deċiżjoni kkontestata għaliex, fid-data tal-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni, tnejn mill-fondi komuni ta’ investiment li hija kienet tamministra kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenifika mill-miżura fiskali inkwistjoni. Skont Fineco, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet aċċettat li l-fatt li tkun ibbenefikat minn miżura ta’ għajnuna jippermetti lil impriża tikkontesta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara din l-għajnuna inkompatibbli mas-suq komuni, minkejja l-fatt li d-deċiżjoni kienet indirizzata lill-Istat Membru. L-istess japplika għal dak li jikkonċerna d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jiddikjaraw skema ta’ għajnuna illegali, kif jirriżulta minn sentenzi differenti.
Fineco ssostni li l-ġurisprudenza invokata mill-Kummissjoni insostenn tal-inammissibbiltà tar-rikors mhijiex applikabbli għal dan il-każ.
Barra minn hekk Fineco tqis li l-Kummissjoni tippretendi li tista’ tissuġġetta l-ammissibbiltà ta’ dawn ir-rikorsi għal kundizzjoni addizzjonali li l-ġurisprudenza ma tafx biha, jiġifieri l-eżistenza ta’ att amministrattiv individwali tal-awtoritajiet nazzjonali.
Fineco tqis li hija individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata għal raġuni oħra, jiġifieri l-eżistenza ta’ ordni ta’ rkupru li jikkonċernaha direttament bħala benefiċjarja effettiva ta’ ħelsien mit-taxxa.
Minn naħa tagħha, Assogestioni ssostni li hija ma tiddefendix l-interessi tagħha biss, iżda wkoll dawk ta’ BNL Gestioni u ta’ Fineco. Peress li dawn il-kumpanniji huma direttament u individwalment ikkonċernati mid-deċiżjoni kkontestata, Assogestioni tqis li hija tista’ tressaq proċeduri f’isimhom. Assogestione tenfasizza li, barra minn hekk, hija kienet ħadet parti fil-proċedura ta’ qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE kull persuna fiżika jew ġuridika tista’ tippreżenta rikors kontra d-deċiżjonijiet indirizzati lilha jew kontra d-deċiżjonijiet li għalkemm, meħuda fil-forma ta’ regolament jew deċiżjoni indirizzata lil xi persuna oħra, direttament u individwalment jirrigwardaw lil dik il-persuna.
F’din il-kawża, huwa paċifiku li d-deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Taljana u mhux lir-rikorrenti. Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk d-deċiżjoni kkontestata tikkonċernax direttament u individwalment lir-rikorrenti.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li għandu jiġi eżaminat qabel kollox jekk Fineco hijiex direttament u individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-persuni li mhumiex id-destinatarji ta’ deċiżjoni jistgħu jippretendu li huma individwalment kkonċernati biss jekk din id-deċiżjoni tolqothom minħabba ċerti kwalitajiet personali jew minħabba ċirkustanzi ta’ fatt li jidentifikawhom mill-persuni l-oħrajn kollha u, minħabba dan, tindividwalizzawhom b’mod simili għal dak tad-destinatarju (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il-Kummissjoni, 25/62, Ġabra p. 197, 223, u Sardegna Lines, punt 34 iktar ’il fuq, punt 32).
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, bħala regola ġenerali, impriża ma tistax tikkontesta deċiżjoni tal-Kummissjoni li tipprojbixxi skema ta’ għajnuna settorjali jekk hija kkonċernata biss minn din id-deċiżjoni minħabba l-appartenenza tagħha għas-settur inkwistjoni u minħabba l-kwalità tagħha ta’ benefiċjarja potenzjali tal-imsemmija skema. Fil-fatt, fir-rigward tal-impriża rikorrenti, deċiżjoni bħal din hija miżura ta’ portata ġenerali li tapplika għal sitwazzjonijiet determinati oġġettivament u li tinvolvi effetti legali fil-konfront ta’ kategorija ta’ persuni kkunsidrati b’mod ġenerali u astratt (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2004, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-298/00 P, Ġabra p. I-4087, punt 37, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni ma tidentifikax l-impriża jew l-impriżi li bbenefikat jew li bbenefikaw mill-għajnuna inkwistjoni. L-Artikolu 1(1) tagħha jiddikjara inkompatibbli mas-suq komuni l-iskema ta’ għajnuna mill-Istat li r-Repubblika Taljana implementat fil-forma ta’ inċentivi fiskali favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati. Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata tapplika għal sitwazzjonijiet determinati oġġettivament u tinvolvi effetti legali fir-rigward ta’ kategorija ta’ persuni kkunsidrati b’mod ġenerali u astratt, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata.
Madankollu, għandu jiġi mfakkar li, fil-punti 34 u 35 tas-sentenza Sardegna Lines, punt 34 iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, peress li l-impriża Sardegna Lines ma kinitx ikkonċernata mid-deċiżjoni inkwistjoni f’din il-kawża biss fil-kwalità tagħha ta’ impriża fis-settur tan-navigazzjoni f’Sardegna, benefiċjarja potenzjali tal-iskema ta’ għajnuna lill-proprjetatrji ta’ bastimenti Sardi, imma wkoll minħabba l-kwalità tagħha ta’ benefiċjarja effettiva ta’ għajnuna individwali mogħtija taħt din l-iskema u li l-Kummissjoni kienet ordnat l-irkupru tagħha, hija kienet individwalment ikkonċernata mill-imsemmija deċiżjoni u r-rikors tagħha kontra din tal-aħħar kien ammissibbli (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-20 ta’ Settembru 2007, Salvat père & fils
et
vs Il-Kummissjoni, T-136/05, Ġabra p. II-4063, punt 69).
Għaldaqstant għandu jiġi vverifikat jekk Fineco għandhiex il-kwalità ta’ benefiċjarja effettiva ta’ għajnuna indivdwali mogħtija taħt l-iskema ta’ għajnuna settorjali u li l-Kummissjoni ordnat l-irkupru tagħha.
Huwa stabbilit li Fineco hija kumpannija ta’ amministrazzjoni tat-tfaddil u li, għalhekk, hija tamministra żewġ fondi komuni speċjalizzati fl-azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, jiġifieri “Fineco AM Small Cap Italy” u “Fineco Small Cap Europe”, li taqa’ taħt l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003. Bħala amministrattriċi ta’ dawn il-fondi, hija għandha tħallas it-taxxa sostituttiva prevista f’din id-dispożizzjoni, b’tali mod li hija tibbenefika mill-miżura inkwistjoni li r-restituzzjoni tagħha hija meħtieġa. Barra minn hekk, fis-seduta l-Kummissjoni rrikonoxxiet li Fineco diġà applikat il-miżura inkwistjoni u hija bħala regola ġenerali destinatarja tal-ordni ta’ rkupru.
Għalhekk Fineco hija l-benefiċjarja effettiva ta’ għajnuna individwali li r-restituzzjoni tagħha hija mitluba. Għaldaqstant hija invidwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata.
Fir-rigward tal-interess dirett ta’ Fineco, sa fejn l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata jobbliga lir-Repubblika Taljana tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tirkupra l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 tal-istess deċiżjoni, Fineco għandha tkun ikkunsidrata bħala direttament ikkonċernata minn din id-deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Sardegna Lines, punt 34 iktar ’il fuq, punt 36, u Salvat père & fils
et
vs Il-Kummissjoni, punt 48 iktar ’il fuq, punt 75).
Fil-fatt, f’din il-każ, iż-żewġ kriterji tal-interess dirett li jirriżultaw mill-ġurisprudenza jiġifieri, il-fatt li l-att inkwistjoni għandu jipproduċi effetti diretti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tal-persuna u, it-tieni nett, il-fatt li l-imsemmi att m’għandu jħalli ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji tiegħu responsabbli li jimplementawh, huma sodisfatti.(sentenza Salvat père & fils
et
vs Il-Kummissjoni, punt 48 iktar ’il fuq, punt 76).
Għalhekk ir-rikors ta’ Fineco għandu jiġi ddikjarat ammissibli.
Skont ġurisprudenza stabbilita, assoċjazzjoni inkarigata li tiddefendi l-interessi kollettivi ta’ impriżi, bħala regola ġenerali, tista’ tippreżenta rikors għal annullament kontra deċiżjoni finali tal-Kummissjoni dwar għajnuna mill-Istat biss fil-każ li l-impriżi inkwistjoni jistgħu jagħmlu dan ukoll individwalment jew jekk din tista’ ssostni interess proprju fit-tkomplija tal-kawża, b’mod partikolari għaliex il-pożizzjoni tagħha ta’ negozjatriċi tkun ġiet affettwata permezz tal-att li qiegħed jintalab l-annullament tiegħu (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Settembru 2000, CETM vs Il-Kummissjoni, T-55/99, Ġabra p. II-3207, punt 23, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont din il-ġurisprudenza, peress li Assogestione hija inkarigata tiddefendi l-interessi kollettivi tal-membri tagħha u għall-inqas wieħed minnhom, jiġifieri Fineco, jista’ jikkontesta d-deċiżjoni, ir-rikors ta’ Assogestione huwa wkoll ammissibbli.
Fuq il-mertu
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet maqgħuda tal-Artikoli 253(KE) u 88(KE) minħabba n-natura kontradittorja jew insuffiċjenti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata
L-argumenti tal-partijiet
Fl-ewwel parti ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti jinvokaw essenzjalment in-natura kontradittorja jew insuffiċjenti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata tikkontradixxi l-argumenti li jinsabu fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ ftuħ”). Fil-fatt, f’din tal-aħħar, il-Kummissjoni għamlet referenza għal vantaġġ dirett għall-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, permezz ta’ tnaqqis ta’ taxxa. Issa, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, wara li kkonfermat il-pożizzjoni inizjali tagħha, introduċiet arġument ġdid li abbażi tiegħu l-miżura inkwistjoni tinvolvi vantaġġ indirett għall-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li jikkonsisti f’likwidità u kummissjonijiet iktar għoljin.
Fit-tieni lok, wara li affermat, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ u fil-Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-miżura inkwistjoni tinvolvi vantaġġ indirett għall-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, il-Kummissjoni tikkontradixxi lilha nnifisha immedjatament wara fil-Premessa 37 tad-deċiżjoni kkontestata, peress li l-benefiċjarji tal-għajnuna ma kinux għadhom iktar il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati iżda s-SICAVs u l-SGRs. Għalhekk, f’dan il-każ, ma jkun tal-ebda rilevanza li jiġi stabbilit jekk is-SICAVs u l-mezzi ta’ investiment għandhomx il-forma ta’ kumpanniji li jikkostitwixxu impriżi. Madankollu, b’mod totalment inkoerenti, fil-Premessa 38 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tfakkar mill-ġdid li anki l-mezzi ta’ investiment m’għandhomx il-forma ta’ kumpanniji li jikkostitwixxu impriżi. Fil-Premessa 45 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tafferma wkoll li dawn jikkompetu ma’ impriżi finanzjarji oħra. B’hekk, il-Kummissjoni introduċiet konfużjoni bejn mezzi ta’ investiment kollettiv u kumpanniji ta’ amministrazzjoni tat-tfaddil.
Din il-konfużjoni tinstab ukoll fir-risposta, fejn, fil-punt 149, il-Kummissjoni tikklassifika bħala impriżi l-mezzi ta’ investiment purament kuntrattwali, wara li fil-punt 30 tal-istess risposta sostniet li hija qatt ma kklassifikat il-fondi li m’għandhomx personalità ġuridika bħala impriżi.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti jallegaw li l-Kummissjoni ma timmotivax biżżejjed kif meħtieġ mil-liġi l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku għall-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, anki meta, fil-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata, hija tiddeskrivi dan l-ipotetiku vantaġġ bħala li jikkonsisti f’“żieda fit-talba għal azzjonijiet tagħhom u żieda fil-likwidità tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Skont ir-rikorrenti, dawn il-kunsiderazzjonijiet irendu d-deċiżjoni kkontestata kontradittorja u ma jippermettux lill-persuni interessati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti tal-Prim’Istanza.
Fit-tieni parti ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti jippruvaw juru li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata hija wkoll ivvizzjata b’kontradizzjonijiet u li din hija insuffiċjenti fir-rigward tal-eżistenza ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ta’ natura li taffettwa l-kummerċ inter-Komunitarju.
Skont ir-rikorrenti, il-fatt imsemmi li l-kumpanniji benefiċjarji jistgħu joperaw fi swieq internazzjonali u jeżerċitaw attivitajiet kummerċjali kif ukoll attivitajiet ekonomiċi oħrajn fi swieq ikkaratterizzati b’kompetizzjoni intensa jikkostitwixxi sempliċi apparenza ta’ motivazzjoni. Il-Kummissjoni naqset milli tispjega għaliex il-vantaġġ ekonomiku indirett mogħti lill-kumpanniji benefiċjarji jista’ jikkawża distorsjoni tal-kompetizzjoni, meta huma inkwistjoni ammonti żgħar ħafna li jibbenefikaw minnhom numru kbir ta’ kumpanniji.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Preliminarjament, ta’ min ifakkar li skont il-ġurisprudenza, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 253 KE huwa differenti minn dak ibbażat fuq l-iżball manifest ta’ evalwazzjoni. Fil-fatt, filwaqt li l-ewwel wieħed, li jirriferi għal nuqqas ta’ motivazzjoni jew għal motivazzjoni insuffiċjenti, jaqa’ taħt il-ksur tal-forom proċedurali, fis-sens tal-Artikolu 230 KE, u jikkostitwixxi motiv ta’ ordni pubbliku li għandu jitqajjem mill-qorti Komunitarja, it-tieni, li jirrigwarda l-legalità fil-mertu ta’ deċiżjoni, jaqa’ taħt il-ksur ta’ regola tad-dritt relatata mal-applikazzjoni tat-Trattat, fis-sens tal-istess Artikoli 230 KE, u jista’ jiġi eżaminat mill-qorti Komunitarja biss jekk ikun invokat mir-rikorrent. Għaldaqstant, l-obbligu ta’ motivazzjoni huwa kwistjoni distinta minn dik tal-fondatezza tal-motivazzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, C-367/95 P, Ġabra p. I-1719, punt 67; tat-, Franza vs Il-Kummissjoni, C-17/99, Ġabra p. I-2481, punt 35, u tad-, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, C-159/01, Ġabra p. I-4461, punt 65; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-, Thermenhotel Stoiser Franz
et
vs Il-Kummissjoni, T-158/99, Ġabra p. II-1, punt 97).
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att ikkonċernat u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’mod li tippermetti lill-partijiet interessati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ. Mhuwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha ta’ fatt u ta’ dritt rilevanti, inkwantu l-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss fir-rigward tal-kliem tiegħu, iżda wkoll tal-kuntest tiegħu kif ukoll tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw is-suġġett ikkonċernat. B’mod partikolari, il-Kummissjoni mhijiex marbuta tieħu pożizzjoni fuq l-argumenti kollha invokati quddiemha mill-persuni interessati, iżda huwa suffiċjenti li tesponi l-fatti u l-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi ta’ importanza essenzjali fl-iskema ġenerali tad-deċiżjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, Technische Glaswerke Ilmenau vs Il-Kummissjoni, T-198/01, Ġabra p. II-2717, punti 59 u 60, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, fil-każ ta’ skema ta’ għajnuna, il-Kummissjoni tista’ sempliċement teżamina l-karatteristiċi ġenerali tal-iskema inkwistjoni, mingħajr ma hija meħtieġa teżamina kull każ partikolari li hija tapplika fih (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Sardegna Lines, punt 34 iktar ’il fuq, punt 51, u tad-29 ta’ April 2004, Il-Ġreċja vs Il-Kummissjoni, C-278/00, Ġabra p. I-3997, punt 24), sabiex tivverifika jekk din l-iskema tinvolvix elementi ta’ għajnuna.
Fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji għandu jiġi eżaminat jekk id-deċiżjoni kkontestata hijiex suffiċjentement immotivata taħt l-aspetti differenti invokati.
— Fuq l-ewwel parti tal-motiv dwar il-motivazzjoni tal-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv
Kif jirriżulta mill-preżentazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fil-punti 15 sa 22 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni tesponi, fid-deskrizzjoni tal-miżura inkwistjoni, li l-mezzi ta’ investiment jistgħu jkollhom jew il-forma ta’ fond ta’ investiment kuntrattwali mingħajr personalità ġuridika, amministrat minn SGR, jew ta’ fond ta’ investiment stabbilit b’kumpannija (pereżempju, SICAV), jew inkella ta’ fond tal-pensjoni (Premessa 13).
Meta tmur lura għar-raġunijiet li mmotivaw il-bidu tal-proċedura, il-Kummissjoni tispeċifika, fil-Premessa 29 tad-deċiżjoni kkontestata, li, billi tqajjem dubji dwar l-eżistenza possibbli ta’ għajnuna favur il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, hija qieset li dawn tal-aħħar jikkostitwixxu “impriżi” skont l-Artikolu 87(1) KE fis-sens li dawn jew għandhom il-forma ta’ kumpannija u jikkostitwixxu fihom infushom impriżi, jew jikkostitwixxu assi separati amministrati minn impriżi li jikkompetu fis-swieq ta’ investiment.
Fil-Premessa 35 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tagħmel l-evalwazzjoni tagħha tal-għajnuna billi tiddikjara li t-tnaqqis ta’ taxxa favur investituri jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur kemm mezzi ta’ investiment speċjalizzati, kif ukoll kumpanniji b’kapital żgħar jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn dawn l-impriżi.
Skont din id-distinzjoni, hija sussegwentement taqsam l-eżami tagħha billi tiddedika l-Premessi 36 sa 41 tad-deċiżjoni kkontestata għall-vantaġġ selettiv favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati u l-Premessi 42 u 42 għall-vantaġġ selettiv favur kumpanniji b’kapital żgħir jew medju inkwistjoni.
Fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, il-Kummissjoni tfakkar, fil-Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, li, f’ċerti każijiet, il-mezzi ta’ investiment huma impriżi fis-sens tal-Artikolu 87 KE u jistgħu konsegwentement jibbenefikaw mit-tnaqqis ta’ taxxa previst fl-Artikolu 12 tad-DL 269/2003. Il-Kummissjoni tispeċifika li, minkejja li l-mezzi ta’ investiment ma jibbenefikawx direttament mit-tnaqqis ta’ taxxa mogħti lill-investituri tagħhom, dawn xorta waħda jiksbu benefiċċju ekonomiku indirett, peress li l-miżura inkwistjoni tħeġġeġ lill-investituri jakkwistaw l-ishma ta’ dawn il-mezzi speċjalizzati, billi tagħti lil dawn tal-aħħar likwidità u dħul addizzjonali taħt il-forma ta’ kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzzjoni.
Fil-Premessa 37 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tieħu inkunsiderazzjoni l-osservazzjoni tal-awtoritajiet Taljani li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li japplikaw it-taxxa mnaqqsa skont l-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 huma sempliċement masses ta’ assi u għaldaqstant bħala regola ġenerali ma jistgħux jiġu meqjusa bħala impriżi fis-sens tal-Artikolu 87 KE. Madankollu, hija tinnota li, f’ċerti każijiet, dawn il-mezzi ta’ investiment jieħdu l-forma ta’ kumpanniji u li dawn jistgħu jibbenefikaw minn vantaġġi individwali. Il-Kummissjoni tenfasizza wkoll li mezzi ta’ investiment, li m’għandhomx personalità ġuridika, huma amministrati minn impriżi li jikkompetu ma’ operaturi oħrajn li jamministraw it-tfaddil u li, konsegwentement, dawn l-impriżi jistgħu jibbenefikaw minn vantaġġi.
Il-Kummissjoni tkompli billi tafferma, fil-Premessa 38 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija tqis li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, li jistgħu jkollhom jew le l-forma ta’ impriża, jeżerċitaw attività ekonomika u jikkostitwixxu għaldaqstant impriżi fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE. Hija tqis li dan huwa kkonfermat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”), li minnha jirriżulta li l-operazzjonijiet ta’ SICAV li jikkonsistu fl-investiment kollettiv f’titoli trasferibbli jirrappreżentaw attività ekonomika eżerċitata minn persuni taxxabbli fis-sens tad-direttivi dwar il-VAT.
Fil-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tiddeduċi minn dan li ntqal preċedentement li vantaġġ fiskali mogħti lill-investituri li jinvestu fil-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jiffavorixxi lil dawn il-mezzi stess bħala impriżi meta dawn ikollhom il-forma ta’ kumpannija, jew lill-impriżi li jamministraw tali mezzi meta dawn ikollhom forma kuntrattwali.
Fil-Premessa 40 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tispjega li l-kundizzjoni ta’ selettività hija sodisfatta għaliex il-miżura inkwistjoni tipprevedi tnaqqis ta’ taxxa eċċezzjonali u limitat għall-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u għall-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tagħhom. Hija żżid li, skont il-ġurisprudenza, il-fatt li l-vantaġġ huwa biss indirett ma jistax jeskludi l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tikkonkludi, fil-Premessa 41 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-miżura inkwistjoni toffri l-vantaġġ speċifiku indirett imsemmi lill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u lill-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tagħhom għad-dannu ta’ impriżi oħra li joffru forom alternattivi ta’ investiment.
Minn dan li ntqal preċedentement jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata tinkludi motivazzjoni dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ indirett selettiv mogħti lill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati. Din tispjega kif, anki jekk dan skont modalitajiet differenti abbażi tal-forma ġuridika tagħhom, il-mezzi ta’ investiment differenti msemmija jistgħu jiġu meqjusa li jeżerċitaw attività ekonomika u għaldaqstant jiġu kklassifikati bħala impriżi fis-sens tal-Artikolu 87 KE. L-impriża li tibbenefika mill-vantaġġ hija jew il-mezz ta’ investiment innifsu meta dan ikollu l-forma ta’ kumpannija, jew l-impriża li tammistrah meta l-mezz ta’ investiment jkollu forma kuntrattwali.
Madankollu r-rikorrenti jsostnu li hemm diversi kontradizzjonijiet fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li kontradizzjoni fil-motivazzjoni ta’ deċiżjoni kkontestata tikkostitwixxi ksur tal-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 252 KE, tali li jaffettwa l-validità tal-att inkwistjoni jekk ikun stabbilit li, minħabba din il-kontradizzjoni, id-destinatarju tal-att mhuwiex f’pożizzjoni li jifhem, kompletament jew parzjalment, il-motivi veri tad-deċiżjoni u li, minħabba dan, id-dispożittiv tal-att huwa, kompletament jew parzjalment, nieqes minn kull sostenn ġuridiku (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Marzu 2000, Kish Glass vs Il-Kummissjoni, T-65/96, Ġabra p. II-1885, punt 85).
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-allegata kontradizzjoni bejn il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u dik tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, għandu jiġi kkonstatat li diverġenza bejn iż-żewġ deċiżjonijiet, anki jekk wieħed jassumi li teżisti, ma tistax tfisser li r-rikorrenti mhumiex f’pożizzjoni li jifhmu l-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, li jirriżultaw minnha.
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, id-deċiżjoni ta’ ftuħ għandha tiġbor fil-qosor l-kwistjonijiet relevanti tal-fatti u ta’ dritt, għandha tinkludi evalwazzjoni preliminari tal-Kummissjoni u għandha tagħti r-raġunijiet li jwassluha tqiegħed f’dubju l-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq komuni. Il-proċedura formali ta’ investigazzjoni tippermetti, min-naħa tagħha, li jiġu eżaminati fil-fond u jkunu ċċarati l-kwistjonijiet imqajma fid-deċiżjoni ta’ ftuħ. Mill-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 659/1999 jirriżulta li, fit-tmien ta’ din il-proċedura, l-analiżi tal-Kummissjoni tista’ tkun inbidlet, peress li din tista’ tiddeċiedi finalment li l-miżura inkwistjoni ma tikkostitwixxix għajnuna jew li d-dubji fuq l-inkompatibbiltà tagħha ġew eliminati. Minn dan isegwi li d-deċiżjoni finali jista’ jkollha xi diverġenzi mid-deċiżjoni ta’ ftuħ, mingħajr ma’ tali diverġenzi ma neċessarjament jivvizzjaw id-deċiżjoni finali.
F’kull każ, ebda kontradizzjoni ma tista’ tiġi osservata bejn id-deċiżjoni ta’ ftuħ u d-deċiżjoni kkontestata, la fir-rigward tal-vantaġġ imsemmi u lanqas fir-rigward tal-mezzi kkonċernati.
Fil-fatt, fir-rigward tal-vantaġġ indirett mogħti lill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati mill-miżura inkwistjoni, il-Kummissjoni kienet qieset, sa mid-deċiżjoni ta’ ftuħ, li dan seta’ jinstab fil-fatt li, billi żżid id-dħul tagħhom wara t-taxxa, din tiffavorixxi t-talba mill-investituri ta’ azzjonijiet ta’ dawn il-mezzi. Din l-evalwazzjoni ma tistax tiġi kkunsidrata li hija kontradittorja ma’ dik li tinstab fil-Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, li abbażi tagħha l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jiksbu vantaġġ indirett mill-miżura inkwistjoni “peress li t-tnaqqis ta’ taxxa fuq l-investimenti fil-mezzi speċjalizzati jħeġġeġ lill-investituri jakkwistaw l-ishma ta’ dawn il-mezzi, speċjalizzati, u b’hekk jagħti lil dawn tal-aħħar likwidità u dħul addizzjonali taħt il-forma ta’ kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Barra minn hekk, il-fatt li l-Kummissjoni,fid-deċiżjoni kkontestata, ma reġgħetx irreferiet għall-ilment li jirrigwarda l-għoti ta’ vantaġġ dirett lill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, ikkostitwit permezz tat-tnaqqis ta’ taxxa, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala kontradizzjoni.
Fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment imsemmija, huwa wkoll żbaljat li r-rikorrenti jsostnu li l-benefiċjarji msemmija mhumiex iktar il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, iżda l-impriżi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ kumpanniji u, meta dawn l-impriżi għandhom il-forma ta’ fond komuni, il-kumpanniji li jamministrawhom.
Fil-fatt, minn naħa, il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jibqgħu meqjusa, skont id-deċiżjoni kkontestata, bħala l-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni, anki jekk din tispeċifika li dawn huma tali huma stess bħala impriżi, meta jkollhom il-forma ta’ kumpannija, jew permezz tal-kumpanniji li jamministrawhom, meta jkollhom forma kuntrattwali (Premessa 39).
Min-naħa l-oħra, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Kummissjoni kienet diġà rrilevat li t-tnaqqis ta’ taxxa applikat għall-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jista’ wkoll jiffavorixxi lill-kumpanniji li jamministraw tali fondi, li huma wkoll impriżi fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jisħqu li hemm impreċiżjonijiet u kontradizzjonijiet differenti fil-motivazzjoni stess tad-deċiżjoni kkontestata.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni u l-kwalità tagħhom ta’ impriżi fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, mill-Premessa 35 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta b’mod ċar li l-miżura inkwistjoni tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati u kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn dawn l-impriżi.
Fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, mill-Premessi 13 u 37 jirriżulta li dawn għandhom diversi forom, jiġifieri, sostanzjalment, għal dak li jikkonċernana f’dan il-każ, il-forma ta’ fond ta’ investiment kuntrattwali mingħajr personalità ġuridika amministrat minn SGR jew dik ta’ fond ta’ investiment stabbilit b’kumpannija, bħal pereżempju s-SICAVs.
Għaldaqstant huwa loġiku li l-Kummissjoni tafferma, fil-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-miżura inkwistjoni tiffavorixxi l-mezzi ta’ investiment infushom bħala impriżi, meta dawn ikollhom il-forma ta’ kumpannija, jew l-impriżi li jamministraw tali mezzi, meta dawn tal-aħħar ikollhom forma kuntrattwali. B’mod koerenti, hija tikkonkludi l-eżami tagħha tal-mezzi ta’ investiment bil-forom differenti tagħhom billi tirrepeti, fil-Premessa 41 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-vantaġġ inkwistjoni huwa offrut kemm lill-mezzi ta’ investiment kif ukoll lill-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tagħhom.
Ir-rikorrenti, fil-kwalità tagħhom, għal waħda minnhom, ta’ kumpannija ta’ amministrazzjoni ta’ żewġ fondi kkonċernati mill-miżura inkwistjoni u, għall-oħra, ta’ assoċjazzjoni li tirrappreżenta tali kumpanniji ta’ amministrazzjoni, kienu għaldaqstant f’pożizzjoni li jkunu jafu l-motivi tad-deċiżjoni kkontestata u li jifhmu kif din kienet tirrigwardahom.
Din il-konklużjoni mhijiex imqegħda f’dubju permezz tal-allegata kontradizzjoni li tinsab fil-Premessa 38 tad-deċiżjoni kkontestata.
Fil-fatt, permezz tar-referenza li tagħmel għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar it-trattament fiskali tas-SICAVs, din il-premessa bla dubju ta’ xejn tifforma parti mid-dimostrazzjoni tal-kwalità ta’ kumpanniji ta’ dawn tal-aħħar. Issa, anki jekk din id-dimostrazzjoni tista’ tidher f’ċerti aspetti kontestabbli jew ekwivoka, minn naħa din ma tirrigwardax ir-rikorrenti inkwantu din tikkonċerna s-SICAVs u, min-naħa l-oħra u fuq kollox, din il-premessa għandha tkun marbuta mal-kuntest tagħha u moqrija fid-dawl tad-deċiżjoni kkontestata kollha u tad-dispożittiv tagħha, li fir-rigward tagħha din, waħedha, ma tikkostitwixxix, bażi essenzjali. Għaldaqstant din il-premessa ma tistax tiġi meqjusa bħala li tqiegħed f’dubju dak li r-rikorrenti setgħu jifhmu, fir-rigward tagħhom, mill-motivi tad-deċiżjoni kkontestata, kif jirriżultaw b’mod partikolari mill-Premessi 13, 29, 36, 37, 39 u 41 tagħha.
It-tieni nett, fir-rigward tan-nuqqas ta’ motivazzjoni tal-vantaġġ selettiv mogħti lill-impriżi b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni tiddedika għalih il-Premessi 42 u 43 tad-deċiżjoni kkontestata.
Fil-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tispejga li l-vantaġġ għal dawn il-kumpanniji jirriżulta minn żieda fit-talba għal azzjonijiet tagħhom u minn żieda fil-likwidità tagħhom. Il-Kummissjoni tiċħad l-argument li huma ma jiksbu ebda vantaġġ peress li l-fondi u l-investituri jippruvaw qabel kollox iżidu l-profitti tagħhom. Fil-fatt il-Kummissjoni tqis li trattament fiskali iktar favorevoli jagħmel l-investiment iktar attraenti, u b’hekk jipprovdi iktar likwidità lill-imsemmija kumpanniji, anki fin-nuqqas ta’ mġiba attiva minn naħa ta’ dawn il-kumpanniji intiża sabiex jibbenefikaw minn tali vantaġġ.
Fil-Premessa 43 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tiċħad sussegwentement l-argument li l-miżura inkwistjoni tikkostitwixxi miżura ta’ politika fiskali ġenerali intiża sabiex tiffavorixxi l-kapital tal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju u ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli fuq l-għajnuna mill-Istat.
Għaldaqstant, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni mmotivat b’mod ċar l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv favur kumpanniji b’kapital żgħar jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati. Wara kollox, f’dan ir-rigward, ir-rikorrenti iktar jikkontestaw il-fondatezza tal-motivazzjoni pprovduta, li ma tistax tiġi invokata fil-kuntest ta’ dan il-motiv ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 66 iktar ’il fuq.
Għaldaqstant l-ewwel parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda.
— Fuq it-tieni parti ta’ dan il-motiv ibbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tal-eżistenza ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni li tista’ taffettwa l-kummerċ inter-Komunitarju
Hemm lok li jiġi mfakkar li, għalkemm il-Kummissjoni, fil-motivi tad-deċiżjoni tagħha, hija obbligata tirreferi, minn tal-inqas għaċ-ċirkustanzi li fihom ingħatat għajnuna, meta dawn jippermettulha turi li l-għajnuna hija ta’ natura li taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, hija mhijiex obbligata turi l-effett reali ta’ għajnuna li diġà ngħatat. Fil-fatt, kieku dan kien il-każ dan ir-rekwiżit iwassal sabiex ikunu ffavoriti l-Istati Membri li jagħtu għajnuna illegali għad-detriment ta’ dawk li jinnotifikaw l-għajnuna meta tkun fl-istadju ta’ proposta (sentenza Technische Glaswerke Ilmenau vs Il-Kummissjoni, punt 67 iktar ’il fuq, punt 215).
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, ma jidhirx li f’dan il-każ il-Kummissjoni naqset mill-obbligu tagħha li timmotiva suffiċjentement id-deċiżjoni kkontestata.
Fil-fatt, hija tiddedika tliet premessi tad-deċiżjoni kkontestata għall-eżami tal-effett tal-miżura inkwistjoni fuq il-kompetizzjoni, minn naħa, billi tispjega kif, fl-opinjoni tagħha, il-miżura inkwistjoni toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u taffettwa l-kummerċ inter-Komunitarju u, min-naħa l-oħra, billi tirrispondi għal ċerti kritiki magħmula waqt il-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
Fil-Premessa 45 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni għaldaqstant tiddikjara li l-miżura inkwistjoni tista’ toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn l-impriżi u taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri peress li “l-kumpanniji benefiċjarji jistgħu joperaw fis-swieq internazzjonali u jeżerċitaw attivitajiet kummerċjali u attivitajiet ekonomiċi oħrajn fi swieq ikkaratterizzati minn kompetizzjoni intensa” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Hija żżid li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati “jikkompetu ma’ impriżi finanzjarji oħrajn u joperaw f’suq miftuħ ikkaratterizzat minn kummerċ inter-Komunitarju sinjifikanti” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li ċerti kumpanniji b’kapital żgħir jew medju huma attivi f’setturi li fihom hemm kummerċ bejn l-Istati Membri.
Fil-Premessa 46, il-Kummissjoni tiċħad l-argument ibbażat fuq l-ispiża fiskali limitata tal-miżura inkwistjoni u n-numru żgħir ta’ mezzi speċjalizzati operattivi fl-2004, is-sena kkonċernata mill-proċedura miftuħa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-miżura inkwistjoni. Għal dan il-għan, din tfakkar, fl-ewwel lok, il-ġurisprudenza stabbilita li abbażi tagħha anki għajnuna ta’ ammont żgħir jaffettwa l-kompetizzjoni. Fit-tieni lok, hija tenfasizza li r-Repubblika Taljana ma teskludix li l-miżura inkwistjoni jista’ jkollha fil-futur impatt ekonomiku ħafna iktar sinjifikanti. Hija żżid li l-impatt limitat tal-miżura inkwistjoni jista’ wkoll ikun spjegat permezz tal-influwenza tal-azzjoni pronta tagħha fir-rigward tal-imġiba tal-operaturi. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tirrileva li d-data ppreżentata mir-Repubblika Taljana ma tippermettix li jiġi konkluż li l-vantaġġi li l-benefiċjarji invidwali jiksbu mill-miżura inkwistjoni jaqgħu fil-limiti tal-għajnuna
de minimis
.
Minn dan, fil-Premessa 47 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura inkwistjoni “taffettwa (permezz tat-trattament fiskali tal-investituri) il-pożizzjoni kompetittiva ta’ ċerti impriżi li jeżerċitaw attivitajiet kummerċjali u, inkwantu dawn joperaw fi swieq miftuħa għall-kompetizzjoni internazzjonali, toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Għaldaqstant il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata tippermetti lir-rikorrenti u lill-qorti Komunitarja jagħrfu r-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni qieset li l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE dwar l-impatt fuq il-kummerċ bejn Sati Membri u d-distorsjoni tal-kompetizzjoni kienu ġew sodisfatti f’dan il-każ.
Ir-rikorrenti ma jistgħux jikkritikaw lill-Kummissjoni li ma eżaminatx b’mod iktar preċiż l-effetti konkreti tal-għajnuna inkwistjoni fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri u fuq il-kompetizzjoni. Fil-fatt, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tagħmel analiżi ekonomika tas-sitwazzjoni reali tas-suq ikkonċernat, tal-parti tas-suq tal-impriżi benefiċjarji mill-għajnuna, tal-pożizzjoni tal-impriżi li qegħdin jikkompetu ma’ xulxin u tal-flussi tal-kummerċ tas-servizzi inkwistjoni bejn l-Istati Membri, peress li kienet spjegat kif l-għajnuna inkwistjoni kienet toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u kienet taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Fir-rigward ta’ għajnuna li ma kinitx ġiet innotifikata, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata turi l-effett reali ta’ tali għajnuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza CETM vs Il-Kummissjoni, punt 55 iktar ’il fuq, punti 102 u 103).
It-tieni parti tal-ewwel motiv ibbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-impatt tal-miżura inkwistjoni fuq il-kompetizzjoni u fuq il-kummerċ inter-Komunitarju hija għaldaqstant infondata.
Għaldaqstant, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1)KE, inkwantu l-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tal-ewwel parti tat-tieni motiv, ir-rikorrenti jsostnu li l-miżura inkwistjoni ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, iżda miżura fiskali ta’ natura ġenerali, peress li din tibbenefika lill-investituri kollha ta’ ishma ta’ mezzi ta’ investiment.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jsostnu, li t-tnaqqis ta’ taxxa li jirriżulta mill-miżura inkwistjoni jibbenefika direttament lid-detenturi ta’ ishma tal-mezzi ta’ investiment. Fil-fatt, fil-każ ta’ mezzi ta’ investiment barranin, din il-miżura tikkonsisti f’tnaqqis dirett ta’ 12.5% sa 5% fir-rata tat-tnaqqis fuq id-dħul tal-investituri ta’ ishma ta’ dawn il-mezzi ta’ investiment, filwaqt li fil-każ tal-mezzi ta’ investiment Taljani l-istess miżura, li tinkludi tnaqqis tar-rata sostituttiva applikabbli fir-rigward tal-imsemmija mezzi ta’ investiment, tirriżulta b’mod immedjat u dirett f’żieda fl-ammonti li l-investituri jistgħu jiksbu fil-mument tad-distribuzzjonijiet perijodiċi ta’ dħul jew ta’ rimbors jew ta’ xiri mill-ġdid tal-ishma. Barra minn hekk, iż-żieda fil-kapital tal-mezzi ta’ investiment tibbenefika biss lill-investituri tagħhom u mhux lill-kumpanniji ta’ amministrazzjoni. Fil-każ tas-SICAVs, ir-rikorrenti jindikaw li ma jistax ikun hemm żieda fil-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni miġbura, peress li s-SICAVs jinkarigaw lil impriżi oħra bl-amministrazzjoni tal-assi tagħhom. Fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li għandhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom barra mill-Italja, ir-rikorrenti jqisu li l-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni huma proporzjonali mar-riżultat tal-operat gross, mingħajr tnaqqis tat-taxxa sostituttiva, peress li dawn il-mezzi ta’ investiment mhumiex suġġetti għat-taxxa sostituttiva fuq ir-riżultat tal-operat.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti josservaw li l-investituri inkwistjoni huma ġeneralment persuni, u mhux impriżi, b’tali mod li d-deċiżjoni kkontestata ammettiet b’mod żbaljat li l-miżura inkwistjoni tinkludi għajnuna mill-Istat.
Permezz tat-tieni parti tat-tieni motiv tagħhom, ir-rikorrenti jisħqu li ebda vantaġġ ekonomiku selettiv ma jirriżulta mit-tnaqqis ta’ taxxa introdott permezz tal-miżura inkwistjoni għas-SICAVs u għall-SGRs.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jallegaw li t-tnaqqis ta’ taxxa inkwistjoni fih innifsu ma jistax jassigura li l-impriżi li jamministraw l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jiksbu kummissjonijiet addizzjonali. Anki jekk il-miżura inkwistjoni tista’ tinkoraġġixxi s-sottoskrizzjoni ta’ ishma ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati, il-kumpanniji li jamministrawhom mhux neċessarjament jibbenefikaw minnha. Is-sottoskrizzjoni ta’ ishma ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati tista’ fil-fatt tagħti lok għaċ-ċessjoni ta’ ishma ta’ mezzi ta’ investiment mhux speċjalizzati. Meta mezzi ta’ investiment ikunu amministrati mill-istess SGR, iż-żieda fil-kummissjonijiet miġbura għall-amministrazzjoni tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati tkun paċuta mit-tnaqqis ta’ dawk miġbura għall-amministrazzjoni tal-mezzi ta’ investiment mhux speċjalizzati. Qatt ma ġiet murija l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku indirett għall-kumpanniji kkonċernati.
Fuq kollox ir-rikorrenti jsostnu li, fil-prattika tal-Kummissjoni, miżuri favorevoli għall-impriżi ta’ investiment u għall-fondi ma jirriżultawx f’għajnuna mill-Istat lill-impriżi li jamministrawhom. Barra minn hekk, ir-rikorrenti josservaw li l-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni jikkostitwixxu spiża għas-SICAVs — u mhux profitt.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jinvokaw in-nuqqas ta’ selettività tal-ipotetiku vantaġġ mogħti lis-SICAVs u lill-SGRs. Fil-fatt, il-vantaġġ deskritt mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata jkun aċċessibbi għall-SGRs kollha, peress li dawn jistgħu jikkostitwixxu mezzi ta’ investiment li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-miżura inkwistjoni. Bl-istess mod, fondi jew SICAVs eżistenti jistgħu jaġixxu bħala mezzi ta’ investiment speċjalizzati. F’kull każ, is-selettivita tal-vantaġġ inkwistjoni ma tistax tirriżulta mill-impossibbiltà, għall-impriżi li jirrikorru għal tipi oħrajn ta’ strument ta’ investiment għall-ġbir ta’ kapital, li jibbenefikaw mill-miżura inkwistjoni. Skont ir-rikorrenti, din il-perspettiva tagħti portata inaċċettabbli lill-kunċett ta’ selettività u testendi l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat għar-rati ta’ taxxa mnaqqsa li huma applikabbli biss għad-dħul ta’ ċerti tipi ta’ strumenti ta’ investiment.
Permezz tat-tieni parti tat-tieni motiv, ir-rikorrenti jikkontestaw li l-mezzi ta’ investiment jistgħu jiġu kklassifikati bħala impriżi.
Huma jsostnu li l-fondi komuni ta’ investiment jikkostitwixxu biss masses ta’ assi mingħajr personalità ġuridika awtonoma. Iktar u iktar, peress li fid-deċiżjoni ta’ ftuħ il-Kummissjoni aċċettat li l-fondi komuni ma jipproduċux beni u ma jipprovdu ebda servizz, hija ma tistax tqis dawn il-fondi bħala impriżi. Barra minn hekk, id-Direttiva tal-Kunsill 2003/48/KE, tat-3 ta’ Ġunju 2003, dwar tassazzjoni ta’ riżervi fuq id-dħul fil-forma ta’ pagamenti ta’ imgħaxx (
ĠU L 157, p. 38
) tqis bħala imgħaxx, u mhux bħala profitti ta’ impriża, id-dħul li ġej minn pagamenti mqassma minn mezzi ta’ investiment.
Permezz tar-raba’ parti tat-tieni motiv, ir-rikorrenti jikkontestaw li l-miżura inkwistjoni tat lok għall-għoti ta’ vantaġġ ekonomiku selettiv lill-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati.
Huwa diffiċli li wieħed jikkonċepixxi li miżura ta’ ammont żgħar ħafna, ta’ EUR 600000, li tibbenefika lil numru kbir ta’ kumpanniji, evalwat mir-rikorrenti għal 6900, tista’ twassal għal żieda fl-investimenti u żieda korrelattiva fil-likwidità tal-kumpanniji inkwistjoni. Il-Kummissjoni bl-ebda mod ma wriet l-effett allegat fid-deċiżjoni kkontestata.
F’kull każ, l-għan tal-miżura inkwistjoni mhuwiex li żżid il-likwidità tal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, iżda li tħeġġeġ lill-investituri jiddiversifikaw il-portafoll ta’ investimenti tagħhom. Assogestioni tikkontesta espliċitament il-proposti magħmula lillha mill-Kummissjoni fil-Premessa 32 tad-deċiżjoni kkontestata, li abbażi tagħhom il-miżura inkwistjoni hija intiża sabiex tippromwovi l-kapital tal-imsemmija kumpanniji. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jenfasizzaw li l-miżura inkwistjoni m’għandhiex bħala effett li tnaqqas l-ispejjeż marbuta ma’ investiment fil-kumpanniji inkwistjoni, b’mod li din ma tistax tagħti lok għal għajnuna għall-investiment favur l-SGRs.
Anki jekk wieħed jassumi li l-miżura inkwistjoni tinkludi vantaġġ ekonomiku indirett għall-kumpannija b’kapital żgħir jew medju, ir-rikorrenti jikkontestaw is-selettività ta’ tali vantaġġ, inkwantu s-sitwazzjoni ta’ dawn il-kumpanniji ma tistax tiġi mqabbla ma’ dik ta’ kumpanniji oħrajn ikkwotati. Il-vantaġġ ipotetiku mogħti lill-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju kkwotati huwa għaldaqstant iġġustifikat mill-għan imfittex mill-miżura inkwistjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fit-tieni motiv tagħhom, ir-rikorrenti jikkritikaw fil-fond id-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni (l-ewwel parti), l-għoti ta’ vantaġġ selettiv għall-kategoriji differenti tal-allegati benefiċjari (it-tieni u r-raba’ partijiet) u l-klassifikazzjoni tad-differenti mezzi ta’ investiment bħala kumpanniji (it-tielet parti). L-ewwel u t-tielet parti ta’ dan il-motiv għandhom jiġu ttrattati flimkien.
— Fuq l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni u l-klassifikazzjoni tagħhom bħala impriżi
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 87 KE jipprojbixxi kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, mingħajr ma jagħmel distinzjoni skont jekk il-vantaġġi relattivi għall-għajnuna humiex mogħtija b’mod dirett jew indirett. Għaldaqstant, il-ġurisprudenza aċċettat li vantaġġ mogħti direttament lil ċerti persuni fiżiċi jew ġuridiċi li mhumiex neċessarjament impriżi jista’ jikkostitwixxi vantaġġ indirett u, għalhekk, għajnuna mill-Istat għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi oħrajn li huma impriżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Settembru 2000, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-156/98, Ġabra p. I-6857, punti 22 sa 35, u tat-, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, C-382/99, Ġabra p. I-5163, punti 38 u 60 sa 66).
Skont il-Premessa 35 tad-deċiżjoni kkontestata, “it-tnaqqis ta’ taxxa favur investituri jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur […] impriżi speċjalizzati fl-investimenti f’azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju”[traduzzjoni mhux uffiċjali]. Fil-Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tesponi li “minkejja li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati ma jibbenefikawx direttament mit-tnaqqis ta’ taxxa mogħti lis-sottoskritti tagħhom, dawn xorta waħda jiksbu benefiċċju ekonomiku indirett minnu”. Fil-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata, hija tirrepeti li hija tqis li vantaġġ fiskali mogħti lill-investituri li jinvestu fil-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jiffavorixxi lil dawn il-mezzi stess.
Barra minn hekk, mill-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni tqis li l-miżura inkwistjoni tagħti vantaġġ selettiv indirett lill-kumpanniji b’kapital żgħar jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma mill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, taħt il-forma ta’ żieda fit-talba għal azzjonijiet tagħhom u żieda fil-likwidità tagħhom.
Għalhekk, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, mingħajr ma tikkontesta li s-sottoskritti huma l-benefiċjarji diretti tal-miżura inkwistjoni, il-Kummissjoni kklassifikat tali miżura bħala għajnuna mill-Istat fir-rigward tal-benefiċjarji indiretti tagħha li huma, fl-opinjoni tagħha, l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u l-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju.
Issa, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 127 iktar ’il fuq, il-fatt li, kif jaffermaw ir-rikorrenti, il-miżura inkwistjoni ma tistax tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur sottoskritti ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati ma timpedixxix tali klassifikazzjoni fil-konfront ta’ impriżi li huma biss il-benefiċjarji indiretti tagħha. Sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ intervent favur impriża permezz ta’ riżorsi tal-Istat, mhux meħtieġ li din tkun il-benefiċjarja diretta ta’ tali intervent (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-18 ta’ Jannar 2005, Confédération nationale du Crédit mutuel vs Il-Kummissjoni, T-93/02, Ġabra p. II-143, punt 95).
Għaldaqstant il-Kummissjoni ma għamlitx żball ta’ liġi billi evalwat il-miżura inkwistjoni fil-konfront tal-benefiċjarji indiretti tagħha.
Minn dan isegwi li l-argument tar-rikorrenti intiż sabiex juri n-nuqqas ta’ għajnuna mill-Istat fil-livell tal-benefiċjarji diretti tal-miżura inkwistjoni huwa infondat. Fil-fatt mhuwiex fir-rigward tagħhom li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 87(1) KE għandhom jiġu sodisfatti iżda f’dak tal-benefiċjarji indiretti.
F’dan il-kuntest, qabel tiġi eżaminata l-eżistenza ta’ vantaġġ favur tagħhom, għandu jiġi vverifikat, kif jistiednuna nagħmlu r-rikorrenti fit-tielet parti ta’ dan il-motiv, jekk il-Kummissjoni ddikjaratx ġustament li d-differenti benefiċjarji indretti kkonċernati kienu jikkostitwixxu impriżi.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata tiddistingwi żewġ każijiet (ara l-Premessi 13, 29, 37 u 39 u l-punti 75, 77, 92 u 93 ikar ’il fuq). F’ċerti każijiet, dawn il-mezzi ta’ investiment ikollhom il-forma ta’ kumpannija u jistgħu jibbenefikaw huma stess, bħala impriżi, mill-vantaġġ inkwistjoni. F’każijiet oħra, l-imsemmija mezzi ma għandhomx personalità ġuridika, iżda huma amministrati minn impriżi li huma ffavorizzati fis-sens tal-Artikolu 87(1). Għalhekk, anki meta l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati msemmija fl-Artikolu 12 tad-DL 269/2003 huma, kif jallegaw ir-rikorrenti, biss masses ta’ assi li m’għandhomx personalità ġuridika, huma, skont id-deċiżjoni kkontestata, l-impriżi li jamministrawhom li jgawdu indirettament mill-vantaġġ inkwistjoni. Issa, l-eżistenza u l-klassifikazzjoni bħala impriżi ta’ dawn il-kumpanniji li jamministraw dawn il-fondi ta’ investiment kuntrattwali nieqsin minn personalità ġuridika ma kinux ġew ikkontestati. Minn dan jirriżulta li l-miżura inkwistjoni tassew tiffavorixxi impriżi fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.
F’kull każ, għandu jiġi mfakkar f’dan ir-rigward li, fil-każ ta’ skema ta’ għajnuna, il-Kummissjoni setgħet sempliċement teżamina l-karatteristiċi ġenerali tal-iskema inkwistjoni mingħajr ma tkun obbligata teżamina kull każ ta’ applikazzjoni partikolari (ara l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 68 iktar ’il fuq). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li huwa biżżejjed, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE għal skema ta’ għajnuna, li din tal-aħħar tiffavorixxi lil ċerti impriżi, mingħajr ma din il-konstazzjoni titqiegħed f’dubju mill-fatt li din tagħti vantaġġ ukoll lil benefiċjarji li mhumiex impriżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-66/02, Ġabra p. I-10901, punti 91 u 92). Għaldaqstant il-Kummissjoni setgħet sempliċement turi li f’ċerti każijiet il-mezzi ta’ investiment huma impriżi (Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata).
Għaldaqstant, l-ewwel u t-tielet partijiet ta’ dan it-tieni motiv huma infondati.
— Fuq l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew impriżi li jamministrawhom
Għandu jiġi mfakkar li jitqiesu b’mod partikolari bħala għajnuna l-interventi li, f’diversi forom, inaqqsu l-piżijiet li normalment huma inklużi fil-baġit ta’ impriża u li, b’hekk, mingħajr ma jkunu sussidji fis-sens strett tal-kelma, għandhom l-istess natura u effetti identiċi (ara, fost oħrajn, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Ġunju 1999, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, C-75/97, Ġabra I-3671, punt 23, u tal-, Banco Exterior de España, C-387/92, Ġabra p. I-877, punt 13).
Mill-premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jibbenefikaw minn vantaġġ indirett peress li t-tnaqqis ta’ taxxa fuq l-investimenti fil-mezzi speċjalizzati jħeġġeġ lis-sottoskritti jakkwistaw l-ishma tagħhom, u b’hekk jipprovdi lil dawn tal-aħħar likwidità u dħul addizzjonali fil-forma ta’ kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni. Fil-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tirrepeti li ż-żieda fit-talba għall-ishma tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati twassal għal żieda fil-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni miġbura minn dawn il-mezzi jew mill-impriżi li jamministrawhom.
Madankollu r-rikorrenti jikkontestaw l-eżistenza stess ta’ tali vantaġġ favur il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u l-impriżi li jamministrawhom.
Fir-rigward tal-argument li biss il-ħila tal-impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati tippermettilhom jiksbu kummissjonijiet addizzjonali, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, mill-istqarrija stess tar-rikorrenti, il-miżura inkwistjoni tħeġġeġ lill-investitituri jissottoskrivu ishma ta’ dan it-tip ta’ mezzi ta’ investiment. Issa, peress li mhux ikkontestat li kummissjonijiet huma mħallsa, proporzjonalment mal-volumi kkonċernati, matul is-sottoskrizzjoni tal-ishma u/jew għall-amministrazzjoni tal-fondi, anki jekk il-modalitajiet jistgħu jvarjaw, iż-żieda fl-ishma sottoskritti twassal neċessarjament għal żieda fil-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni miġbura minn dawn il-mezzi jew mill-impriżi li jamministrawhom, kif tafferma l-Kummissjoni fil-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant l-argument tar-rikorrenti huwa infondat.
Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq tpaċija bejn l-eventwali żieda fil-kummissjonijiet miġbura għall-amministrazzjoni tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u t-tnaqqis ta’ dawk miġbura għall-amministrazzjoni tal-mezzi ta’ investiment mhux speċjalizzati, għandu jiġi ossevat, minn naħa, li l-Kummissjoni semmiet, fil-Premessa 36 tad-deċiżjoni kkontestata, kemm il-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni kif ukoll il-kummissjonijiet ta’ sottoskrizzjoni. Issa, l-argument tar-rikorrenti, f’kull każ, jikkonċerna biss il-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni. Min-naħa l-oħra, għalkemm huwa possibbli li f’ċerti każijiet it-tpaċija allegata mir-rikorrenti fil-livell tal-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni tassew issir, xejn ma jindika li din tista’ tkun awtomatika tali li tneħħi fil-każijiet kollha l-vantaġġ mogħti mill-miżura inkwistjoni.
F’kull każ, il-fatt li l-vantaġġ mogħti mill-miżura inkwistjoni jista’ xi drabi jiġi kkanċellat mhuwiex fih innifsu tali li jipprekludi li dan jiġi kklassifikat bħala vantaġġ fir-rigward tal-Artikolu 87(1) KE. Huwa biżżejjed li l-miżura inkwistjoni twassal għal żieda fit-talba għal ishma ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati, u għaldaqstant tal-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni miġbura minn dawn il-mezzi jew mill-impriżi li jamministrawhom, sabiex dawn l-impriżi jkunu ffavoriti fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, irrispettivament mill-kundizzjoni ta’ selettività. F’dan ir-rigward huwa irrilevanti li jkun magħruf jekk in-numru globali tal-kummissjonijiet kollha li dawn l-impriżi ġabru qabel l-adozzjoni tal-miżura inkwistjoni, meta jiġu kkunsidrati l-mezzi kollha u l-operazzjonijiet kollha meħuda flimkien, żdiedx jew le jew jistax jiżdied jew le.
Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li, meta ir-rikorrenti josservaw li l-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni jikkostitwixxu spiża għas-SICAVs peress li dawn huma mħallsa lill-kumpanniji inkarigati mill-amministrazzjoni tagħhom, huma jsostnu l-argument imressaq mill-Kummissjoni li, meta l-mezz ta’ investiment speċjalizzat huwa amministrat minn kumpannija ta’ amministrazzjoni, hija din tal-aħħar li tikseb il-benefiċċju tal-miżura inkwistjoni taħt il-forma ta’ żieda fil-kummissjonijiet ta’ amministrazzjoni u ta’ sottoskrizzjoni (ara l-Premessa 39 tad-deċiżjoni kkontestata).
Fl-aħħar nett, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq il-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni lanqas mhuwa konvinċenti. Fil-fatt, għandu jiġi mfakkar li l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat huwa kunċett oġġettiv li għandu jiġi evalwat fid-data li fiha l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni,
C-182/03 u C-217/03, Ġabra p. I-5479
, punt 137) u li l-kwistjoni li għandha tiġi eżaminata hija biss jekk miżura tal-Istat tikkonferixxix jew le vantaġġ lil impriża jew lil ċerti impriżi (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni,
T-228/99 u T-233/99, Ġabra p. II-435
, punt 180). Il-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward, li l-partijiet xorta waħda ma jaqblux fuqha, ma tistax għaldaqstant tirriżulta deċiżiva.
Għaldaqstant ebda wieħed mill-argumenti mressqa mir-rikorrenti sabiex jikkontestaw l-eżistenza ta’ vantaġġ favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew impriżi li jamministrawhom mhuwa fondat.
Madankollu r-rikorrenti jikkontestaw ukoll is-selettività tal-miżura inkwistjoni fir-rigward tal-imsemmija mezzi jew impriżi.
Kif jirriżulta mit-test tal-Artikolu 87(1) KE, vantaġġ ekonomiku mogħti minn Stat Membru jkollu n-natura ta’ għajnuna biss jekk, billi jkollu ċerta selettività, huwa tali li jiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew ċerti prodotturi”. Għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi stabbilit biss jekk, fil-kuntest ta’ sistema ġuridika partikolari, miżura tal-Istat hijiex tali li tiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew ċerti produtturi” fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE meta mqabbla ma’ impriżi oħrajn li huma f’sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli fir-rigward tal-għan imfittex mill-miżura kkonċernata (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Novembru 2001, Adria-Wien Pipeline u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke, C-143/99, Ġabra p. I-8365, punti 34 u 41, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma tissodisfax din il-kundizzjoni ta’ selettività miżura li, minkejja li tikkostitwixxi vantaġġ għall-benefiċjarju tagħha, hija ġġustifikata minħabba n-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema li minnha din tifforma parti (sentenza Adria-Wien Pipeline u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke, punt 149 iktar ’il fuq, punt 42).
L-ewwel nett, fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li jikkostitwixxu kumpanniji u li jistgħu jibbenefikaw huma stess, bħala impriżi, mill-vantaġġ inkwistjoni (ara l-punt 135 iktar ’il fuq), hekk kif jirriżulta mid-deskrizzjoni fil-Premessi 11 sa 19 tad-deċiżjoni kkontestata u mill-ispjegazzjoni mogħtija fil-Premessa 40 tagħha, il-miżura inkwistjoni tipprevedi tnaqqis ta’ taxxa “limitat għall-[mezzi ta’ investiment speċjalizzati] u l-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Peress li din hija intiża b’mod limitat għal mezzi ta’ investiment stabbiliti tajjeb u li jissodisfaw kundizzjonijiet speċifiċi “għad-detriment ta’ impriżi oħra li joffru forom oħra ta’ investiment” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (Premessa 41 tad-deċiżjoni kkontestata), hija tiffavorixxi ċerti mezzi ta’ investiment meta mqabbla ma’ oħrajn li qegħdin f’sitwazzjoni ġuridika u fattwali komparabbli fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 148 iktar ’il fuq. Għaldaqstant il-miżura inkwistjoni hija ta’ natura selettiva fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.
F’dan ir-rigward, l-argument tar-rikorrenti li l-vantaġġ li jirriżulta mill-miżura inkwisjtoni huwa aċċessibbli għall-mezzi ta’ investiment kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti, b’tali mod li din tikkostitwixxi miżura ġenerali, mhuwiex konvinċenti.
Fil-fatt, il-fatt biss li l-mezzi kollha ta’ investiment li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti jistgħu jgawdu mill-vantaġġ fih innifsu ma jistabbilixxix in-natura ġenerali tal-miżura inkwistjoni u ma jipprojbixxix li l-miżura inkwistjoni tkun ta’ natura selettiva (ara, f’dan is-sens is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Marzu 2002, Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni,
T-92/00 u T-103/00, Ġabra p. II-1385
, punt 58).
Minn dan jirriżulta li l-miżura inkwistjoni tagħti vantaġġ selettiv lil ċerti mezzi ta’ investiment speċjalizzati u taqa’ taħt l-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE. Din il-konstatazzjoni ma tistax titqiegħed f’dubju mill-fatt li din l-iskema ta’ għajnuna tiffavorixxi wkoll benefiċjarji li mhumiex impriżi (ara l-punt 136 iktar ’il fuq). Għaldaqstant f’kull każ dawn il-kunsiderazzjonijiet huma biżżejjed sabiex jimmotivaw iċ-ċaħda tat-tieni parti tat-tieni motiv.
Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jiġi osservat, għal dak li jirrigwarda, b’mod iktar partikolari, il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li m’għandhomx personalità ġuridika, li l-Kummissjoni tqis li l-miżura inkwistjoni tiffavorixxi lill-kumpanniji ta’ amministrazzjoni li jamministrawhom, li l-kwalità ta’ impriża tagħhom mhijiex ikkontestata, (ara, b’mod partikolari, il-Premessi 37 u 39 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, għandu jiġi kkonstatat li fir-rigward tagħhom il-kundizzjoni ta’ selettività hija wkoll sodisfatta, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 148 iktar ’il fuq.
Fil-fatt, għandu jiġi enfasizzat li għajnuna tista’ tkun selettiva fir-rigward tal-Artikolu 87(1) KE anki meta hija tikkonċerna settur ekonomiku sħiħ (sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, punt 136 iktar ’il fuq, punt 95).
F’dan il-każ, il-miżura inkwistjoni tapplika għas-settur finanzjarju. Fi ħdan tali settur, hija tibbenefika biss lill-impriżi li jwettqu l-operazzjonijiet imsemmija. Peress li ma tapplikax għall-operaturi ekonomiċi kollha, din ma tistax titqies li hija miżura ġenerali ta’ politika fiskali jew ekonomika. Fil-verità, hija tidderoga mill-iskema fiskali tad-dritt komuni. Il-kumpanniji ta’ amministrazzjoni benefiċjarji jibbenefikaw indirettament minn vantaġġi mhux previsti fil-kuntest tal-applikazzjoni normali ta’ din l-iskema u li m’għandhomx dritt għalihom impriżi fis-settur finanzjarju li ma jwettqux operazzjonijiet ta’ amministrazzjoni ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, punt 136 iktar ’il fuq, punti 96, 97, 99 u 100). Għaldaqstant, il-miżura inkwistjoni hija wkoll selettiva fir-rigward tal-kumpanniji ta’ amministrazzjoni ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati.
Din il-konklużjoni mhijiex iddubitata mill-fatt li huwa possibbli li ċerti SGRs jibbenefikaw mill-vantaġġ mogħti mill-miżura inkwistjoni għal xi wħud mill-attivitajiet tagħhom u mhux għal oħrajn. Xorta waħda jibqa’ l-fatt li l-miżura inkwistjoni tagħtihom vantaġġ għal ċerti attivitajiet speċifiċi, filwaqt li SGRs oħra mhux speċjalizzati ma jibbenefikawx minnu.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li t-tieni parti ta’ dan it-tieni motiv għandha tiġi miċħuda.
— Fuq l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv indirett favur kumpanniji kkwotati b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati
Mill-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni tqis li l-miżura inkwistjoni tagħti vantaġġ selettiv indirett lill-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma mill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati, fil-forma ta’ żieda fit-talba għall-azzjonijiet tagħhom u żieda fil-likwidità tagħhom marbuta mal-attraenza ikbar tal-investiment.
Ir-rikorrenti jikkontestaw li l-miżura inkwistjoni tista’ twassal għal tali żidiet. Din l-affermazzjoni mhux biss mhijiex kredibbli, minħabba l-ammont żgħir ħafna applikat mir-Repubblika Taljana lill-miżura inkwistjoni meta mqabbel man-numru ta’ kumpanniji kkonċernati, iżda lanqas hija ppruvata fid-deċiżjoni kkontestata.
Fir-rigward tar-rabta li r-rikorrenti jippruvaw jistabbilixxu bejn l-ammont applikat lill-miżura inkwistjoni mill-awtoritajiet Taljani u n-numru ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, għandu jiġi osservat li din mhijiex tali li tirribatti r-rabta stabbilita fid-deċiżjoni kkontestata (Premessa 42) bejn iż-żieda fl-attrazzjoni tal-investiment f’dawn il-kumpanniji u ż-żieda fil-likwidità ta’ dawn tal-aħħar.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li r-Repubblika Taljan sostniet li l-miżura inkwistjoni hija intiża sabiex tippromwovi l-kapital tas-suq tal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju meta mqabbla ma’ dak tal-kumpanniji l-oħra kkwotati fl-Ewropa (Premessa 32 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni rriproduċiet ukoll, fil-kontroreplika tagħha f’din il-kawża, estratt mir-rikors tal-awtoritajiet Taljani fil-kawża T-424/05 li minnu jirriżulta li l-għoti ta’ tnaqqis fiskali lill-investituri istituzzjonali li għandhom interess fil-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju għandu l-effett li jtaffi l-effetti negattivi tal-kapital fuq il-prospetti ta’ tkabbir tal-impriżi, peress li kapital kbir jiffavorixxi ż-żieda fid-dimensjonijiet tal-kumpanniji. Ċertament, ir-rikorrenti jaffermaw li l-għan tal-miżura inkwistjoni ma kienx li tiżdied il-likwidità ta’ dawn il-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju. Madankollu, huma jallegaw li l-miżura inkwistjoni kienet intiża sabiex tħeġġeġ lill-investituri jiddiversifikaw il-portfolio tagħhom billi jakkwistaw ishma ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati kif ukoll, korrellativament, sabiex tinkoraġġixxi lill-SGRs jestendu l-offerta tagħhom ta’ prodotti. Issa, anki jekk il-miżura inkwistjoni ma kellhiex l-għan allegat mill-awtur tagħha, iżda dak imressaq mir-rikorrenti, xorta jibqa’ l-fatt li, f’għajnejn l-investituri, din saħħet l-attraenza tal-investimenti fl-imsemmija kumpanniji u li, permezz taż-żieda fit-talba għall-azzjonijiet tagħhom, din ipprovdiet lil dawn tal-aħħar b’vantaġġ.
Wara kollox, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li miżura li tippermetti lill-impriżi interessati jżidu l-fondi tagħhom stess b’kundizzjonijiet iktar favorevoli tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, punt 127 iktar ’il fuq, punt 34). Għaldaqstant, is-sempliċi żieda fil-likwidità tista’, kuntrarjament għal dak li jallegaw ir-rikorrenti, tikkostitwixxi vantaġġ fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE
Barrra minn hekk, l-argument tar-rikorrenti li s-SICAVs jew l-SGEs joperaw skont il-loġika tal-profitt massimu u mhux abbażi ta’ eventwali tnaqqis ta’ taxxa mhuwiex konvinċenti. Fil-fatt, minn naħa, mhemmx oppożizzjoni bejn dawn iż-żewġ motivazzjonijiet, peress li eventwali tnaqqis ta’ taxxa, bħala regola ġenerali iżid il-profitt. Min-naħa l-oħra, jekk il-miżura inkwistjoni tilħaq l-għan, espost mir-rikorrenti, li tinkoraġġixxi lill-SGEs jestendu l-offerta ta’ prodotti tagħhom, dan huwa għaliex din għandha, evidentament, influwenza fuq il-politika tagħhom, u b’hekk tipprovoka żieda fit-talba għal azzjonijiet tal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju.
Konsegwentement huwa ġust li l-Kummissjoni tikkonkludi, fil-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata, li, billi tiffavorixxi t-talba, mill-investituri, għal azzjonijiet tal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju, il-miżura inkwistjoni tagħti vantaġġ indiretti lil dawn il-kumpanniji.
Madankollu mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 148 u 149 iktar ’il fuq jirriżulta, minn naħa, li l-verifika tas-selettività ta’ miżura timplika li tiġi mqabbla s-sitwazzjoni tal-impriżi benefiċjarji ma’ dik ta’ impriżi oħrajn li huma f’sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli fir-rigward tal-għan imfittex mill-miżura inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, li miżura li tikkostitwixxi vantaġġ ma tissodisfax il-kundizzjoni ta’ selettività meta din hija ġġustifikata minn n-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema li minnha din tifforma parti.
Issa, ir-rikorrenti jallegaw, minn naħa, li s-sitwazzjoni tal-kumpanniji kkwotati b’kapital żgħar jew medju mhijiex komparabbli ma’ dik ta’ kumpanniji iktar sinjifikanti u, min-naħa l-oħra, li l-limitazzjoni tal-miżura għal dawk ta’ l-ewwel ma tikkostitwixxix kriterju selettiv peress li hija ġġustifikata mill-għan imfittex.
Fir-rigward tal-ewwel argument, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma pprovdew ebda prova tali li tistabbilixxi l-impossibbiltà li s-sitwazzjoni tal-investimenti kollettivi fil-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju titqabbel ma’ dik tal-investimenti kollettivi f’kumpanniji oħrajn, jiġifieri ma’ dik tal-investimenti individwali. B’mod partikolari, il-fatt li l-kumpanniji b’kapital kbir għandhom preċiżament kapital sinjifikanti u huma diġà ppreżenti ħafna fis-swieq u fil-portfolios tal-mezzi ta’ investiment ma jipprekludix, għal dawn il-motivi biss, li dawn jiġu mqabbla mal-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju. Wara kollox, meta r-rikorrenti jsostnu li l-miżura inkwistjoni hija intiża sabiex tħeġġeġ lill-investituri jiddiversifikaw il-portfolio ta’ investimenti tagħhom u sabiex tinkoraġġixxi lill-SGRs jestendu l-offerta ta’ prodotti tagħhom, huma jammettu impliċitament li l-ishma ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju u dawk ta’ kumpanniji oħrajn, pereżempju b’kapital kbir, huma investimenti u prodotti li jistgħu jifformaw parti mill-istess portfolio. Jekk il-miżura inkwistjoni hija tali li tinkoraġġixxi lill-investituri jekwilibraw mill-ġdid il-portfolio tagħhom, dan huwa għaliex, f’għajnejhom, l-investimenti fil-kumpanniji b’kapital żgħir jew medju jistgħu jitqabblu ma’ dawk f’kumpanniji oħrajn u għaldaqstant jistgħu jattirawhom sakemm dawn isibu fihom vantaġġ, bħala dak li tista’ tagħtihom il-miżura inkwistjoni.
Fir-rigward tat-tieni argument, il-Kummissjoni eżaminatu fil-Premessa 43 tad-deċiżjoni kkontestata. Hemmhekk hija tqis li l-vantaġġ fiskali mogħti ma jikkumpensax disparitajiet sinjifikanti ta’ trattament fiskali bejn l-investimenti kollettivi fil-kumpanniji b’kapital żgħar jew medju, minn naħa, u l-investimenti kollettivi f’kumpanniji oħrajn jew l-investimenti individwali f’kumpanniji mhux ikkwotati, min-naħa l-oħra. Il-miżura inkwisjtoni lanqas ma tista’ tiġi ġġustifikata bl-għan speċifiku tagħha, peress li din sempliċement tipprevedi tnaqqis ta’ taxxa fil-każ ta’ investimenti kollettivi speċjalizzati f’azzjonijiet ta’ kumpanniji b’kapital żgħir jew medju u, bħala tali, din la hija selettiva u lanqas proporzjonata meta mqabbla mal-għan li jiġi ffavorit il-kapital ta’ dawn il-kumpanniji, iżda pjuttost hija suġġetta għall-kundizzjoni li l-investimenti jkunu mwettqa permezz ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati.
Issa, ir-rikorrenti ma ġabu ebda prova tali li ssostni l-affermazzjoni tagħhom li l-miżura inkwistjoni hija ġġustifikata fil-konfront tal-għan li din tal-aħħar tfittex, jiġifieri, kif qed jgħidu, li tiggarantixxi li l-investituri jiddiversifikaw il-portfolio tagħhom b’sottoskrizzjoni ta’ ishma ta’ mezzi ta’ investiment speċjalizzati u, skont l-awtoritajiet Taljani, li tiffavorixxi l-kapital ta’ dawn il-kumpanniji. F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li, kieku kellu jiġi kkunsidrat li t-tfittxija ta’ għan ta’ politika ekonomika jew industrijali, bħall-inkoraġġiment għall-investiment, huwa tali li jneħħi miżura selettiva mill-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE, din id-dispożizzjoni titlef kull effett utli. Skont ġurisprudenza stabbilita, għandu għaldaqstant jiġi kkonstatat li l-għan imfittex mill-miżura inkwistjoni ma jistax jippermettilha taħrab mill-klassifikazzjoni bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE (sentenza Diputación Foral de Álava
et
vs Il-Kummissjoni, punt 152 iktar ’il fuq, punt 51).
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li din il-parti, anki jekk hija fondata, waħedha mhijiex biżżejjed sabiex twassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, inkwantu din tal-aħħar tkopri wkoll il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew il-kumpanniji ta’ amministrazzjoni tagħhom.
Għaldaqstant ir-raba’ parti tat-tieni motiv lanqas mhija fondata, b’tali mod li t-tieni motiv kollu kemm hu għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat, sussidjarjament, fuq ksur tal-Artikolu 87(2)(a) KE u tal-Artikolu 88 KE, inkwantu l-Kummissjoni ddeċidiet li l-miżura inkwistjoni hija inkompatibbli mas-suq komuni
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrenti jinvokaw it-tielet motiv b’mod sussidjarju, fil-każ li l-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-miżura inkwistjoni tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Fl-opinjoni tagħhom, il-miżura inkwistjoni tissodisfa ż-żewġ kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 87(2)(a) KE. Fl-ewwel lok, din hija miżura ta’ natura soċjali favur investituri. Fit-tieni lok, din ma tagħmel ebda diskriminazzjoni bejn il-prodotti finanzjarji nazzjonali u Komunitarji. In-natura soċjali tal-miżura eżaminata tirriżulta mill-fatt li din hija intiża sabiex toħloq mezz li jippermetti lill-faddala żgħar jakkwistaw azzjonijiet ta’ kumpanniji li kieku kienu jkunu diffiċilment aċċessibbli għalihom.
F’kull każ, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-14 ta’ Ottubru 2005, Regione autonoma della Sardegna vs Il-Kummissjoni (T-200/04, mhux ippubblikata fil-Ġabra), invokata mill-Kummissjoni, mhijiex rilevanti, peress li, fis-silta ċċitata, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet irrispondiet għal ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ investigazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fir-rigward tad-determinazzjoni, minn naħa, dwar jekk il-benefiċjarju ta’ għajnuna jistax jibbaża ruħu fuq fatti u dokumenti li ma nġibux għall-konjizzjoni tal-Kummissjoni qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha u, min-naħa l-oħra, dwar jekk motivi bbażati fuq tali fatti u dokumenti humiex ammissibbli, hemm lok li jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ippreżentat skont l-Artikolu 230 KE, il-legalità ta’ att Komunitarju għandha tiġi evalwata skont l-elementi ta’ informazzjoni eżistenti fid-data li fiha l-att ġie adottat. B’mod partikolari, l-evalwazzjonijiet kumplessi magħmula mill-Kummissjoni għandhom jiġu eżaminati biss abbażi tal-elementi li hija kellha għad-dispożizzjoni tagħha fil-mument meta għamlet tali evalwazzjonijiet. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma ħaditx inkunsiderazzjoni eventwali elementi ta’ informazzjoni li setgħu ġew ippreżentati lilha waqt il-proċedura amministrattiva, iżda li ma ġewx ippreżentati, billi l-Kummissjoni m’għandhiex l-obbligu li teżamina
ex officio
u abbażi ta’ suppożizzjonijiet liema huma l-elementi li setgħu ġew ippreżentati lilha (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-23 ta’ Ottubru 2006, Ter Lembeek vs Il-Kummissjoni, T-217/02, Ġabra p. II-4483, punti 82 u 83, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li meta jkun ipparteċipa fil-proċedura formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE, rikorrent ma jistax jibbaża ruħu fuq argumenti fattwali mhux magħrufa mill-Kummissjoni u li huwa ma jkunx indikalha matul il-proċedura formali ta’ investigazzjoni. Min-naħa l-oħra, xejn ma jżomm lill-persuna kkonċernata milli tiżviluppa fir-rigward tad-deċiżjoni finali motiv ġuridiku li ma jkunx tqajjem fl-istadju tal-proċedura amministrattiva (sentenza Ter Lembeek vs Il-Kummissjoni, punt 176 iktar ’il fuq, punt 84).
Għaldaqstant, ċertament ir-rikorrenti ma jistgħux jibbażaw ruħhom, f’dan l-istadju, fuq elementi fattwali li mhumiex magħrufa mill-Kummissjoni matul l-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħhom u li huma ma indikwalhiex matul il-proċedura ta’ investigazzjoni. Madankollu, xejn ma jimpedixxihom milli jinvokaw, fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, il-ksur tal-Artikolu 87(2)(c) KE, anki jekk huma ma kinux espliċitament ikkontestaw l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni dwar in-nuqqas ta’ applikazzjoni tad-derogi previsti fl-Artikolu 87(2) u (3) KE.
Fil-kuntest tal-eżami tal-mertu ta’ dan il-motiv, għandu jiġi mfakkar preliminarjament li, fir-rigward ta’ deroga mill-prinċipju ġenerali ta’ inkompatibbiltà ta’ għajnuna mill-Istat mas-suq komuni, imsemmija fl-Artikolu 87(1) KE, l-Artikolu 87(2)(c) KE għandu jkun suġġett għal interpretazzjoni stretta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, punt 127 iktar ’il fuq, punt 49).
Id-deċiżjoni kkontestata teskludi espressament, fil-Premessa 52, l-applikazzjoni tad-deroga invokata mir-rikorrenti.
Mill-kliem tal-Artikolu 87(2)(a) KE jirriżulta li l-applikazzjoni ta’ din id-deroga hija suġġetta għan-natura soċjali tal-għajnuna, għall-għoti tagħha lill-konsumaturi individwali u għan-nuqqas, f’dan il-kuntest, ta’ diskriminazzjoni konnessa mal-oriġini tal-prodotti.
Issa, jekk mhux ikkontestat li l-għajnuna hija mogħtija mingħajr diskriminazzjoni konnessa mal-oriġini tal-mezzi ta’ investiment ikkonċernati, din hija indirizzata lill-investituri, irrispettivament ta’ liema kategorija, li fir-rigward tagħhom din tnaqqas it-taxxi jew il-piżijiet. Għaldaqstant il-miżura inkwistjoni m’għandha ebda natura soċjali. Konsegwentement, kien b’mod ġust li l-Kummissjoni eskludiet l-applikazzjoni tad-deroga prevista fl-Artikolu 87(2)(a) KE.
Għaldaqstant, it-tielet motiv għandu jiġi miċħud.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat, iktar sussidjarjament, fuq ksur tal-Artikolu 88 KE u tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999 inkwantu l-Kummissjoni ordnat l-irkupru tal-għajnuna msemmija mingħand mezzi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ kumpanniji u mingħand impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment b’forma kuntrattwali
L-argumenti tal-partijiet
Permezz ta’ dan il-motiv, invokat iktar sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma tannullax id-deċiżjoni kkontestata fl-intier tagħha, ir-rikorrenti jitolbu l-annullament tal-ordni ta’ rkupru, safejn dan jirrigwarda l-mezzi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ impriżi u l-impriżi li jammistraw il-mezzi ta’ investiment li għandhom forma kuntrattwali.
Skont ir-rikorrenti, l-illegalità tal-ordni ta’ rkupru tirriżulta, fl-ewwel lok, minn nuqqas ta’ identità bejn il-benefiċjarji effettivi tal-miżura inkwistjoni u l-persuni msemmija fl-ordni ta’ rkupru inkwistjoni, jiġifieri s-SICAVs Taljani speċjalizzati u l-SGRs Taljani li jamministraw fondi komuni speċjalizzati. Fil-fatt, mill-Artikolu 88 KE u l-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999 jirriżulta li l-ordni ta’ rkupru jista’ jikkonċerna biss il-benefiċjarji diretti u effettivi tal-għajnuna. Il-Kummissjoni rrikonoxxiet, b’mod partikolari fil-Premessa 42 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-investituri biss huma l-benefiċjarji effettivi tal-miżura eżaminata, filwaqt li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jibbenefikaw minnha biss b’mod indirett.
Ir-rikorrenti jqisu li huwa sproporzjonat li jiġi impost fuq is-SICAVs u l-SGRs ikkonċernati l-ħlas tal-ammont tal-ħelsien mit-taxxa sostituttiva applikat għar-riżultat tal-operat meta l-vantaġġ li huma bbenefikaw minnu jikkonsisti f’żieda fil-kummissjonijiet miġbura. Il-Kummissjoni ma tistax timponi r-rifużjoni ta’ ammont li ma jikkorrispondix ma’ dak tal-vantaġġ li minnu l-impriżi effettivament ibbenefikaw. Billi timponi r-rifużjoni ta’ ammont sproporzjonat, il-Kummissjoni tikser l-Artikolu 14(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li skontu “il-Kummissjoni m’għandhiex teħtieġ ir-rkupru [l-irkupru] ta’ l-għajnuna jekk dan ikun kuntrarju għal prinċipju ġenerali tal-liġi tal-Komunità”. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jenfasizzaw li huma ma jsostnux li l-ordni ta’ rkupru huwa, fih innifsu, sproporzjonat.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jallegaw li l-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ rkupru tqiegħed lis-SICAVs speċjalizzati Taljani u l-SGRs Taljani li jamministraw fondi komuni speċjalizzati f’sitwazzjoni iktar sfavorevoli minn dik li kieku kienu jinsabu fiha fin-nuqqas tal-miżura inkwistjoni, peress li l-ħlas tal-ekwivalent tal-ħelsien mit-taxxa jikkostitwixxi piż li kieku huma ma kellhomx isostnu. Barra minn hekk, ma jkunx possibbli li jgħaddu dan il-piż lill-investituri. L-impożizzjoni ta’ tali piż addizzjonali hija għaldaqstant kuntrarja għall-ġurisprudenza li timponi r-ritorn għas-
statu quo ante
permezz tal-irkupru tal-għajnuna illegalment imħallsa.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti josservaw li l-awtoritajiet Taljani mhumiex f’pożizzjoni li jwettqu l-irkupru ordnat fir-rigward tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati li l-uffiċċju rreġistrat tagħhom jinsab fi Stat Membru ieħor, kemm fil-każ ta’ SICAVs kif ukoll ta’ SGRs li jamministraw fondi komuni, b’mod li l-ordni ta’ rkupru inkwistjoni huwa mhux biss illegali, iżda wkoll inapplikabbli, fatt li jagħti lok għal diskrminazzjoni skont il-post tal-uffiċċju rreġistrat tal-mezzi ta’ investiment speċjalizzati.
Il-Kummissjoni tikkonstesta l-argumenti tar-rikorrenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
L-Artikolu 14(1) tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi li, fil-każ ta’ deċiżjoni negattiva dwar għajnuna illegali, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi li l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra l-għajnuna mingħand il-benefiċjarju tagħha. Il-Kummissjoni ma għandhiex teżiġi l-irkupru tal-għajnuna jekk dan imur kontra prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju.
Ta’ min ifakkar li l-kanċellazzjoni ta’ għajnuna illegali permezz ta’ rkupru hija l-konsegwenza loġika tal-konstatazzjoni tal-illegalità tagħha u hija intiża li terġa’ tistabbilixxi s-sitwazzjoni preċedenti (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2004, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-227/00, Ġabra p. I-3925, punt 75, u sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-, Freistaat Thüringen vs Il-Kummissjoni, T-318/00, Ġabra p. II-4179, punt 308).
L-għan prinċipali tar-rimbors ta’ għajnuna mill-Istat imħallsa illegalment huwa li jelimina d-distorsjoni tal-kompetizzjoni kkawżata mill-vantaġġ kompetittiv mogħti mill-għajnuna illegali (sentenza tad-29 ta’ April 2004, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, punt 191 iktar ’il fuq, punt 76, sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-, Saxonia Edelmetalle
et
vs Il-Kummissjoni,
T-111/01 u T-133/01, Ġabra p. II-1579
, punt 114, u Freistaat Thüringen vs Il-Kummissjoni, punt 191 iktar ’il fuq, punt 310).
Dan l-irkupru bil-għan li terġa’ tiġi stabbilita s-sitwazzjoni preċedenti ma jistax, fil-prinċipju, jitqies li huwa miżura sproporzjonata fid-dawl tal-għanijiet tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar għajnuna mill-Istat. Permezz tar-rifużjoni, il-benefiċjarju jitlef il-vantaġġ li kien ibbenefika minnu fis-suq meta mqabbel mal-kompetituri tiegħu u s-sitwazzjoni preċedenti għall-għoti tal-għajnuna tiġi stabbilita mill-ġdid (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2004, L-Italja vs Il-Kummissjoni, Ġabra p. I-3679, punti 103 u 104, u tal-, Unicredito Italiano, C-148/04, Ġabra p. I-11137, punt 113).
Fir-rigward ta’ għajnuna ta’ natura fiskali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-istabbiliment mill-ġdid tas-sitwazzjoni preċedenti tfisser ir-ritorn, sakemm hu possibbli, għas-sitwazzjoni li kienet tirriżulta jekk l-operazzjonijiet inkwistjoni kienu twettqu mingħajr l-għoti tat-tnaqqis ta’ taxxa. Dan l-istabbiliment mill-ġdid ma jfissirx bini mill-ġdid differenti tal-passat abbażi ta’ elementi ipotetiċi bħall-għażliet, ta’ spiss diversi, li setgħu jsiru mill-operaturi interessati, peress li l-għażliet li effettivament saru bil-benefiċju tal-għajnuna jistgħu jkunu irriversibbli (sentenza Unicredito Italiano, punt 193 iktar ’il fuq, punt 117 u 118).
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandu jiġi eżaminat ir-raba’ motiv.
L-Artikolu 3(2) tad-deċiżjoni kkontestata, fil-verżjoni Taljana awtentika, jimponi lir-Repubblika Taljana tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tirkupra l-għajnuna mqegħda illegalment għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji mingħand il-mezzi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ kumpannija jew, skont il-każ, mingħand l-impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment li għandhom forma kuntrattwali, bla ħsara għal rikorsi eventwali previsti fid-dritt nazzjonali.
Il-Premessa 60 tad-deċiżjoni kkontestata tippreċiża li l-Repubblika Taljana għandha tirkupra l-għajnuna mingħand il-mezzi ta’ investiment jew l-impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment, li huma fl-istess ħin l-ewwel benefiċjarji tal-għajnuna u l-persuni li għandhom obbligu fiskali li jħallsu t-taxxa sostituttiva fuq d-dħul ta’ operat lill-Istat. L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata tikkorrispondi għad-differenza bejn it-taxxa sostituttiva ordinarja u t-taxxa mnaqqsa li tirriżulta mill-inċentivi fiskali inkwistjoni. Skont il-Premessa 60, il-Kummissjoni ma teskludix il-possibbiltà li l-mezzi ta’ investiment jew l-impriżi li jamministrawhom jeżiġu ammont li jikkorrispondi għas-sottoskritti tagħhom, jekk din il-possibbiltà hija prevista fid-dritt nazzjonali. Il-Kummissjoni tenfasizza wkoll li huwa possibbli li jew l-għajnuna kollha jew inkella parti mill-għajnuna mogħtija lil benefiċjarji individwali taqa’ taħt id-dispożizzjonijiet applikabbli għall-għajnuna
de minimis
.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li l-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew l-SGRs li jamministrawhom huma tassew il-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni, kif jirriżulta mill-punti 127 sa 132 u 138 sa 146 iktar ’il fuq, b’tali mod li r-rikorrenti jiżbaljaw meta jeċepixxu ksur tal-Artikolu 88 KE u tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999 inkwantu d-deċiżjoni kkontestata timponi fuq ir-Repubblika Taljana l-irkupru tal-għajnuna mingħand individwi għajr dawk li huma l-benefiċjarji tagħha skont id-deċiżjoni kkontestata. F’dan ir-rigward għandu jiġi enfasizzat li la t-Trattat u lanqas ir-Regolament Nru 659/1999 ma jagħmlu distinzjoni, għall-finijiet tal-irkupru li għandu jsir mill-Istat Membru kkonċernat, abbażi tal-kwalità ta’ benefiċjarju dirett jew indirett tal-għajnuna illegali inkwistjoni.
Madankollu, ir-rikorrenti jsostnu li d-deċiżjoni kkontestata timponi lill-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew lill-SGRs li jamministrawhom jagħtu lura vantaġġ kompletament differenti minn dak li huma bbenefikaw minnu skont il-Kummissjoni. Fil-fatt, huma għandhom jirrimborsaw l-ammont tal-ħelsien mit-taxxa li fir-rigward tiegħu huma mhumiex benefiċjarji diretti, filwaqt li l-vantaġġ tagħhom jikkonsisti, skont il-Kummissjoni, f’żieda fil-kummissjonijiet tagħhom ta’ sottoskrizzjoni u ta’ amministrazzjoni. Il-prinċipju ta’ proporzjonalità huwa għalhekk miksur.
F’dan ir-rigward, mill-Premessa 60 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-irkupru għandu jsir mingħand mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew l-SGRs li jamministrawhom, kemm bħala benefiċjarji indiretti tal-għajnuna u kif ukoll bħala persuni obbligati fiskalment iħallsu t-taxxa sostituttiva.
Il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew l-SGRs li jamministrawhom, fil-kwalità tagħhom ta’ persuni taxxabbli, huma l-uniċi interlokuturi possibbli tar-Repubblika Taljana sabiex tipproċedi għall-irkupru tal-għajnuna illegali. L-istabbiliment mill-ġdid tas-sitwazzjoni preċedenti, li kien jipprevali li kieku l-operazzjonijiet inkwistjoni kienu twettqu mingħajr l-għoti tat-tnaqqis ta’ taxxa, jeħtieġ għaldaqstant l-irkupru mingħandhom tad-differenza bejn it-taxxa normali u t-taxxa mnaqqsa li tirriżulta mill-miżura inkwistjoni, bil-possibbiltà li dawn ikunu jistgħu eventwalment wara jirrivolġu għas-sottoskritti tagħhom jew għall-Istat, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-kwalità tagħhom ta’ benefiċjarji tal-għajnuna illegali inkwistjoni, l-irkupru ta’ din tal-aħħar mingħand il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew l-SGRs li jamministrawhom ma jistax jiġi kkunsidrat bħala sproporzjonat abbażi tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 192 sa 194 iktar ’il fuq. Fil-fatt, huwa l-ħelsien mit-taxxa inkwistjoni, u li l-irkupru tiegħu huwa mitlub, li jikkawża distorsjoni tal-kompetizzjoni favur il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew l-impriżi li jamministrawhom meta mqabbla mal-mezzi l-oħra ta’ investiment.
L-argument li, fit-tmien tal-irkupru ordnat, il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati u l-SGEs li jamministrawhom isibu ruħhom f’sitwazzjoni iktar sfavorevoli minn dik li kieku huma ma kinux ibbenefikaw mill-miżura inkwistjoni għandu wkoll jiġi miċħud. Fil-fatt, l-ammonti li għandhom jingħataw lura ma jistgħux jiġu ddeterminati billi jitqiesu operazzjonijiet differenti li setgħu jiġu implementati mill-impriżi li kieku dawn ma kinux għażlu l-forma ta’ operazzjoni li għandha l-għajnuna (sentenza Unicredito Italiano, punt 193 iktar ’il fuq, punt 114).
Fit-tieni lok, f’kull każ, għandu jiġi osservat li d-diffikultajiet prattiċi invokati mir-rikorrenti, anki jekk jiġu pprovati, mhumiex biżżejjed sabiex titqiegħed f’dubju l-validità tal-ordni ta’ rkupru, li jikkonċerna, mingħajr diskriminazzjoni, il-mezzi ta’ investiment speċjalizzati kollha jew il-kumpanniji li jamministrawhom.
Għaldaqstant dan il-motiv ma jistax jiġi milqugħ, b’tali mod li għandu jiġi miċħud ir-rikors fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-rikorrenti tilfu, hemm lok li huma jiġu kkundannati jbatu l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Il-Ħames Awla)
Taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Ir-rikorrenti huma kkundannati għall-ispejjeż.

Vilaras
Dehousse
Šváby
Mogħtija f’Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl-4 ta’ Marzu 2009.
Firem
Werrej

Il-fatti li wasslu għall-kawża

Il-miżura inkwistjoni

Il-proċedura amministrattiva

Id-deċiżjoni kkontestata

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

Fuq l-ammissibbiltà

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq il-mertu

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet maqgħuda tal-Artikoli 253(KE) u 88(KE) minħabba n-natura kontradittorja jew insuffiċjenti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— Fuq l-ewwel parti tal-motiv dwar il-motivazzjoni tal-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv

— Fuq it-tieni parti ta’ dan il-motiv ibbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tal-eżistenza ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni li tista’ taffettwa l-kummerċ inter-Komunitarju

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1)KE, inkwantu l-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— Fuq l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-miżura inkwistjoni u l-klassifikazzjoni tagħhom bħala impriżi

— Fuq l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv favur mezzi ta’ investiment speċjalizzati jew impriżi li jamministrawhom

— Fuq l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv indirett favur kumpanniji kkwotati b’kapital żgħir jew medju li l-azzjonijiet tagħhom huma miżmuma minn mezzi ta’ investiment speċjalizzati

Fuq it-tielet motiv, ibbażat, sussidjarjament, fuq ksur tal-Artikolu 87(2)(a) KE u tal-Artikolu 88 KE, inkwantu l-Kummissjoni ddeċidiet li l-miżura inkwistjoni hija inkompatibbli mas-suq komuni

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat, iktar sussidjarjament, fuq ksur tal-Artikolu 88 KE u tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999 inkwantu l-Kummissjoni ordnat l-irkupru tal-għajnuna msemmija mingħand mezzi ta’ investiment li għandhom il-forma ta’ kumpanniji u mingħand impriżi li jamministraw il-mezzi ta’ investiment b’forma kuntrattwali

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.