CELEX: 62007FJ0065
Υπάλληλοι
Παραδεκτό
Ιση μεταχείριση
Οδηγία 1999/70

Αδενέλερ κ.λπ., σκέψη 63).
Έτσι, η ρήτρα 5, σημείο 1, της συμφωνίας πλαισίου σκοπεί συγκεκριμένα στο «να αποτραπεί η κατάχρηση που προκαλείται από τη
χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων ή εργασιακών σχέσεων ορισμένου χρόνου».
Προς τούτο, η εν λόγω ρήτρα επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να καθιερώσουν στην έννομη τάξη τους ένα ή περισσότερα
από τα μέτρα που απαριθμούνται στο σημείο 1, στοιχεία α΄ έως γ΄, της ρήτρας αυτής, όταν δεν υφίστανται ήδη στο οικείο κράτος
μέλος ισοδύναμες νομικές διατάξεις για την αποτελεσματική πρόληψη της καταχρηστικής χρησιμοποίησης διαδοχικών συμβάσεων εργασίας
ορισμένου χρόνου (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Αδενέλερ κ.λπ., σκέψη 65). Αντιθέτως, η συμφωνία πλαίσιο δεν επιβάλλει στα κράτη
μέλη γενική υποχρέωση να προβλέπουν, μετά από ορισμένο αριθμό ανανεώσεων συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου ή τη συμπλήρωση
ορισμένου χρόνου εργασίας, τη μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου όπως και δεν προβλέπει τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις
υπό τις οποίες μπορεί να γίνεται χρήση των τελευταίων αυτών συμβάσεων (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσες αποφάσεις Αδενέλερ κ.λπ.,
σκέψη 91, καθώς και Marrosu και Sardino, σκέψη 47).
Μεταξύ των μέτρων που απαριθμούνται στη ρήτρα 5, σημείο 1, περιλαμβάνονται υπό στοιχείο α΄, οι «αντικειμενικο[ί] λόγο[ι] που
να δικαιολογούν την ανανέωση τέτοιων συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας».
Τα μέρη που έχουν υπογράψει τη συμφωνία πλαίσιο εκτίμησαν κατ’ ουσίαν ότι η χρησιμοποίηση συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου
βάσει αντικειμενικών λόγων είναι ένας τρόπος για να προληφθεί η κατάχρηση (βλ. σημείο 7 των γενικών παρατηρήσεων της συμφωνίας
πλαισίου).
Πάντως, εν προκειμένω, από το σύνολο των στοιχείων της δικογραφίας προκύπτει ότι, όντως, το Κοινοβούλιο προέβαλε κατ’ ουσίαν
«αντικειμενικούς λόγους» για να αιτιολογήσει την ανανέωση των συμβάσεων επικουρικού υπαλλήλου συνόδου στο πλαίσιο κάθε κοινοβουλευτικής
συνόδου.
Συναφώς, με την προπαρατεθείσα απόφαση Αδενέλερ κ.λπ. (σκέψη 69), το Δικαστήριο έκρινε ότι η έννοια των «αντικειμενικών λόγων»
που περιέχεται στη ρήτρα 5, σημείο 1, στοιχείο α΄, της συμφωνίας πλαισίου πρέπει να νοείται ως αφορώσα σαφείς και συγκεκριμένες
περιστάσεις, οι οποίες χαρακτηρίζουν μια καθορισμένη δραστηριότητα και μπορούν, κατά συνέπεια, να δικαιολογήσουν στο ειδικό
αυτό πλαίσιο τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου. Οι περιστάσεις αυτές μπορούν να προκύπτουν,
μεταξύ άλλων, από την ιδιαίτερη φύση των καθηκόντων για την εκτέλεση των οποίων έχουν συναφθεί οι συμβάσεις αυτές και από
τα συμφυή χαρακτηριστικά των καθηκόντων αυτών ή, ενδεχομένως, από την επιδίωξη ενός θεμιτού σκοπού κοινωνικής πολιτικής εκ
μέρους κράτους μέλους (προπαρατεθείσα απόφαση Αδενέλερ κ.λπ., σκέψη 70).
Εν προκειμένω, το Κοινοβούλιο ορθώς ισχυρίζεται ότι η ανανέωση των επίμαχων συμβάσεων ορισμένου χρόνου κάλυπτε μια γνήσια
ανάγκη υπό την έννοια ότι ήταν αναγκαία για την εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί. Συγκεκριμένα, η εφαρμογή του
άρθρου 78 του ΚΛΠ, έως την 1η Ιανουαρίου 2007, του παρείχε τη δυνατότητα να καλύψει τις περιοδικές και μαζικές ανάγκες σε
ανθρώπινο δυναμικό μόνον κατά τη διάρκεια των συνόδων του. Δεν αμφισβητείται ότι η σημαντική αύξηση της δραστηριότητας του
Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, για περιορισμένο χρονικό διάστημα τεσσάρων ή πέντε ημερών τον μήνα, είχε ως αποτέλεσμα μια αξιοσημείωτη
αλλαγή όσον αφορά τις ανάγκες του σε ανθρώπινο δυναμικό, επιφορτισμένο με συγκεκριμένα και ποικίλα καθήκοντα όπως του υπαλλήλου
βρεφονηπιακού σταθμού, του παιδοκόμου, του δακτυλογράφου, του τεχνικού, του μάγειρα, του καθηγητή γλωσσών, του μεταφραστή,
του κλητήρα, του μεταφορέα και άλλων. Μολονότι οι ανάγκες αυτές ήταν προβλέψιμες, η πρόσθετη δραστηριότητα δεν είχε διαρκή
και πάγιο χαρακτήρα. Οι περιστάσεις αυτές μπορούσαν βασίμως, υπό το φως της ρήτρας 5, σημείο 1, στοιχείο α΄, της συμφωνίας
πλαισίου, να δικαιολογήσουν τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων επικουρικών υπαλλήλων ορισμένου χρόνου.
Βεβαίως, όπως παρατήρησαν οι προσφεύγοντες, κατά το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ, ο επικουρικός υπάλληλος αρχίζει να αποκτά
δικαίωμα αδείας μετ’ αποδοχών μόνον εφόσον έχει εργαστεί τουλάχιστον δεκαπέντε ημέρες ή μισό μήνα για κάθε μήνα υπηρεσίας,
με αποτέλεσμα οι επικουρικοί υπάλληλοι συνόδου να στερούνται παντελώς το δικαίωμα της άδειας αυτής εκ του λόγου και μόνον
ότι απασχολούνται βάσει συμβάσεων πολύ μικρής και δη κατώτερης της ελάχιστης διάρκειας.
Εντούτοις, οι προσφεύγοντες ουδόλως προέβαλαν την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας κατά του άρθρου 58, πρώτο εδάφιο, του ΚΛΠ
Συνεπώς, το Δικαστήριο ΔΔ δεν χρειάζεται να εξετάσει το ζήτημα αυτό, καθόσον σε διαφορετική περίπτωση υφίσταται κίνδυνος να
εξέλθει των ορίων της ένδικης διαφοράς, όπως αυτή προσδιορίστηκε από τους προσφεύγοντες.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που προέβαλαν οι προσφεύγοντες κατά του άρθρου 78 του ΚΛΠ δεν
μπορεί να γίνει δεκτή, το δε Κοινοβούλιο δεν αγνόησε το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω άρθρου υπό το πρίσμα της οδηγίας 1999/70.
Κατά συνέπεια, το αίτημα ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

Επί του αιτήματος αποζημιώσεως
1.
Επιχειρήματα των διαδίκων
Οι προσφεύγοντες ζητούν να υποχρεωθεί το Κοινοβούλιο να καταβάλει αντισταθμιστική αποζημίωση αντιστοιχούσα στο δικαίωμα αδείας
μετ’ αποδοχών για τις περιόδους που εργάστηκαν καθώς και να καταβάλει σε έκαστο εξ αυτών το ποσό των 2 000 ευρώ για τα μη
δυνάμενα να αναζητηθούν έξοδα διαδικασίας.
Το Κοινοβούλιο αντιτάσσει ότι, κατά το άρθρο 58 του ΚΛΠ, ο επικουρικός υπάλληλος δικαιούται αδείας μετ’ αποδοχών δύο εργασίμων
ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας. Για υπηρεσία που διαρκεί λιγότερο από δεκαπέντε ημέρες ή μισό μήνα δεν παρέχεται δικαίωμα
αδείας. Υπό τις συνθήκες αυτές, οι επικουρικοί υπάλληλοι συνόδου, οι οποίοι εργάζονται έως πέντε ημέρες τον μήνα, δεν δικαιούνται
αδείας μετ’ αποδοχών. Ως εκ τούτου, δεν πρέπει να χορηγηθεί στους προσφεύγοντες αντισταθμιστική αποζημίωση.
Εξάλλου, το Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι, κατά το άρθρο 94 του Κανονισμού Διαδικασίας, η ενώπιόν του διαδικασία χωρεί δωρεάν.
Ο κανονισμός αυτός δεν προβλέπει, κατά τα λοιπά, τη δυνατότητα να καταδικαστεί ο ηττηθείς διάδικος στα μη δυνάμενα να αναζητηθούν
έξοδα διαδικασίας. Επομένως, το αίτημα καταβολής τέτοιου είδους εξόδων πρέπει να κριθεί απαράδεκτο.
2.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης
Κατά πάγια νομολογία, η ευθύνη της Κοινότητας προϋποθέτει τη σύμπτωση ενός συνόλου προϋποθέσεων όσον αφορά την παράνομη συμπεριφορά
που προσάπτεται στα κοινοτικά όργανα, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς και
της επικαλούμενης ζημίας (απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 1987, 111/86, Delauche κατά Επιτροπής, Συλλογή 1987,
σ. 5345, σκέψη 30· απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Νοεμβρίου 2003, T‑331/00 και T‑115/01, Bories κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή
Υπ.Υπ. 2003, σ. I‑A‑309 και II‑1479, σκέψη 192· απόφαση του Δικαστηρίου ΔΔ της 10ης Οκτωβρίου 2007, F‑107/06, Berrisford κατά
Επιτροπής, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 109). Εφόσον δεν πληρούται μια από τις προϋποθέσεις αυτές, το αίτημα
αποζημιώσεως απορρίπτεται στο σύνολό του, χωρίς να είναι αναγκαία η εξέταση των λοιπών προϋποθέσεων.
Όσον αφορά την παράνομη συμπεριφορά η οποία προσάπτεται στο Κοινοβούλιο, οι προσφεύγοντες δεν ανέπτυξαν στο δικόγραφο της
προσφυγής τους κανένα επιχείρημα πλην της επιχειρηματολογίας προς στήριξη της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας που προέβαλαν
κατά του άρθρου 78 του ΚΛΠ στο πλαίσιο του αιτήματος ακυρώσεως. Όπως προκύπτει από τη σκέψη 96 της παρούσας αποφάσεως, η ένσταση
αυτή στηρίζεται, κατ’ ουσία, σε τρεις αιτιάσεις, ήτοι παράβαση του άρθρου 283 ΕΚ, προσβολή της αρχής της απαγορεύσεως των
διακρίσεων και προσβολή της εργασιακής σταθερότητας. Πάντως, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας απορρίφθηκε διότι δεν έγινε δεκτή
καμία αιτίαση προβληθείσα προς στήριξή της.
Ως εκ τούτου, το αίτημα αποζημιώσεως πρέπει να απορριφθεί διότι οι προσφεύγοντες δεν απέδειξαν επαρκώς κατά νόμο τον παράνομο
χαρακτήρα της συμπεριφοράς που προσάπτεται στο Κοινοβούλιο.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δυνάμει του άρθρου 122 του Κανονισμού Διαδικασίας, οι διατάξεις του ογδόου κεφαλαίου του δευτέρου τίτλου του εν λόγω κανονισμού
σχετικά με τα έξοδα και τις δικαστικές δαπάνες εφαρμόζονται μόνον επί των εισαγομένων ενώπιον του Δικαστηρίου ΔΔ υποθέσεων
και τούτο από την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του εν λόγω Κανονισμού Διαδικασίας, ήτοι από την 1η Νοεμβρίου 2007. Επί των εκκρεμών
ενώπιον του Δικαστηρίου ΔΔ πριν από την ανωτέρω ημερομηνία υποθέσεων εξακολουθούν να εφαρμόζονται mutatis mutandis οι συναφείς
επί του θέματος διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου.
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Ωστόσο, δυνάμει του άρθρου 88 του ιδίου κανονισμού, στις διαφορές
μεταξύ των Κοινοτήτων και των υπαλλήλων τους, τα όργανα φέρουν τα έξοδά τους. Δεδομένου ότι οι προσφεύγοντες ηττήθηκαν, πρέπει
να κριθεί ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Kanninen
Boruta
Van Raepenbusch
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 30 Απριλίου 2009.
Η Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
W. Hakenberg

H. Kanninen
Τα κείμενα της παρούσας αποφάσεως καθώς και των παρατιθέμενων σ’ αυτήν αποφάσεων των κοινοτικών δικαστηρίων που δεν έχουν
δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή διατίθενται στην ιστοσελίδα του Δικαστηρίου www.curia.europa.eu.
Πίνακας περιεχομένων
Το νομικό πλαίσιο
1.  Το Καθεστώς που εφαρμόζεται στο Λοιπό Προσωπικό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
2.  Η συμφωνία πλαίσιο για την εργασία ορισμένου χρόνου
Ιστορικό της διαφοράς
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Επί του παραδεκτού της προσφυγής
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης
Επί του αιτήματος ακυρώσεως
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης
Επί του παραδεκτού της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας
Επί της βασιμότητας της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας
Επί της φερόμενης παραβάσεως του άρθρου 283 ΕΚ
Επί της φερόμενης προσβολής της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων
Επί της εργασιακής σταθερότητας
–  Δυνατότητα επικλήσεως της οδηγίας 1999/70 από μόνιμο ή έκτακτο υπάλληλο κατά κοινοτικού οργάνου
–  Επί του περιεχομένου της συμφωνίας πλαισίου
Επί του αιτήματος αποζημιώσεως
1.  Επιχειρήματα των διαδίκων
2.  Εκτίμηση του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης
Επί των δικαστικών εξόδων
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Λόγω του μεγάλου αριθμού των προσφευγόντων-εναγόντων στην παρούσα υπόθεση, τα ονόματά τους δεν περιλαμβάνονται στο παρόν παράρτημα.
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.