CELEX: 62004CJ0513
Taxxa fuq id-dħul
Dividendi
Piż fiskali fuq id-dividendi ta' ishma fil-kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru ieħor
Nuqqas ta' ħlas fl-Istat ta' residenza tat-taxxa fuq id-dħul miġbura f'ras il-għajn fi Stat Membru ieħor

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 73B(1) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu
56(1) KE).
2       Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn M. Kerckhaert u B. Morres (iktar ‘il quddiem il-"konjuġi Kerckhaert-Morres")
u l-Gewestelijke Directie Antwerpen I (iktar ‘il quddiem l-"amministrazzjoni fiskali Belġjana") dwar ir-rifjut ta’ din ta’
l-aħħar li tattribwilhom il-ħlas tar-rata fissa ta’ taxxa barranija ta’ 15% prevista mit-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu
19A(1) tal-ftehim ta’ l-10 ta’ Marzu 1964, bejn il-Belġju u Franza, ta’ ħelsien mit-taxxa doppja, li jistabbilixxi regoli
ta’ assistenza amministrattiva u ġuridika reċiproka dwar taxxi fuq id-dħul, kif emendat mill-ftehim addizzjonali ffirmat fil-15
ta’ Frar 1971 (iktar ‘il quddiem il-"ftehim Franko-Belġjan").

Il-leġiżlazzjoni fiskali Belġjana

Il-kodiċi tat-taxxa fuq id-dħul
3       Skond l-Artikolu 171(3) tal-kodiċi tat-taxxa fuq id-dħul (iktar ‘il quddiem il-"kodiċi tat-taxxa"), id-dividenti jiġu intaxxati
bir-rata ta’ 25%.
4       L-Artikolu 187 tal-kodiċi tat-taxxa inizjalment kien jipprovdi li, f’dak li jirrigwarda d-dħul minn azzjonijiet jew ishma
u kapital investit li kienu suġġetti barra mill-pajjiż għal taxxa fuq id-dħul, taxxa fuq il-kumpanniji jew taxxa fuq persuni
mhux residenti, it-taxxa kienet titnaqqas minn qabel bi kwota fissa ta’ din it-taxxa barranija.
5       Wara emendi leġiżlativi, il-persuni fiżiċi ma jistgħux iktar jippretendu l-benefiċċju ta’ dan il-kreditu fiskali meta jirċievu
dividendi ta’ impriżi, stabbiliti fi Stat ieħor, li ġejjin mid-dħul li diġà ġie intaxxat f’dan l-Istat bħala taxxa fuq id-dħul,
b’mod li dan id-dħul ikun suġġett għat-taxxa f’ras il-għajn f’dan l-Istat pjuttost milli għat-taxxa bir-rata ta’ 25% skond
l-Artikolu 171(3) tal-kodiċi tat-taxxa.

Il-ftehim Franko-Belġjan
6       Il-ftehim Franko-Belġjan, b’mod partikolari, jevita s-sitwazzjonijiet ta’ taxxa doppja li jikkonċernaw ħlasijiet bħala taxxa
fuq id-dħul sostnuti mill-istess unika persuna fi Franza u fil-Belġju.
7       Fl-Artikolu 15(3) tiegħu jipprovdi li:
"Id-dividendi mħallsa minn kumpannija residenti fi Franza li jagħtu dritt għal kreditu fiskali jekk ikunu rċevuti minn residenti
ta’ Franza, jagħtu dritt, meta jitħallsu lil persuna fiżika residenti fil-Belġju, għal ħlas ta’ kreditu fiskali wara t-tnaqqis
tat-taxxa f’ras il-għajn ikkalkulata bir-rata ta’ 15% fuq id-dividendi globali kkostitwiti mid-dividendi mqassma biż-żieda
tal-kreditu fiskali."
8       Skond lSkond l-Artikolu 19A(1) ta’ dan l-istess ftehim, huwa previst li, meta dividendi jitħallsu minn kumpannija residenti ta’ Franza
lil resident tal-Belġju li mhux kumpannija suġġetta għat-taxxa fuq il-kumpanniji u li dawn id-dividendi effettivament sostnew
fi Franza t-taxxa f’ras il-għajn, it-taxxa dovuta fil-Belġju fuq l-ammont nett tagħhom, wara l-ħlas tat-taxxa Franċiża, titnaqqas,
minn naħa, mit-tnaqqis tat-taxxa f’ras il-għajn bir-rata normali u, min-naħa l-oħra, bir-rata fissa ta’ taxxa barranija mnaqqsa
fil-kundizzjonijiet stabbiliti mil-leġiżlazzjoni Belġjana, mingħajr ma din ir-rata tista’ tkun inqas għal 15% ta’ dan l-ammont
nett.

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9       Il-konjuġi Kerckhaert-Morres, residenti fil-Belġju, irċevew waqt is-snin 1995 u 1996 dividendi ta’ Eurofers SARL, stabbilita
fi Franza.
10     Parti tas-somom li rċevew jikkorrispondu għall-kreditu fiskali, għal aktar minn 50% tad-dividendi mħallsa, mogħtija mill-awtoritajiet
fiskali Franċiżi skond l-Artikolu 15(3) tal-ftehim Franko-Belġjan bħala kumpens tat-taxxa fuq il-kumpanniji. Skond din id-dispożizzjoni,
dan il-kreditu fiskali jitqies bħala dħul minn dividendi. Id-dividenti globali fi Franza ġew imnaqqsa bi 15% permezz tat-taxxa
f’ras il-għajn taħt it-taxxa fuq id-dħul.
11     Il-konjuġi Kerckhaert-Morres iddikjaraw li rċevew ta’ Eurofers SARL 34566204 BEF (856873.81 EUR) u 7173702 BEF (177831.43
EUR) rispettivament, bħala dħul għas-snin 1995 u 1996. Huma talbu fid-dikjarazzjoni tad-dħul il-benefiċċju tat-tnaqqis fiskali
skond l-Artikolu 19A(1) tal-ftehim Franko-Belġjan, korrispondendi għat-taxxa Franċiża f’ras il-għajn.
12     Fid-dawl tat-tneħħija mil-leġiżlatur Belġjan ta’ dan it-tnaqqis fiskali, it-talba tagħhom ġiet miċħuda.
13     Peress li qiesu li l-fatt li ġew miċħuda l-benefiċċju tat-tnaqqis fiskali fil-kawża prinċipali kellu l-effett li jissuġġetta
d-dividendi ta’ oriġini Franċiża għal pressjoni fiskali iżjed iebsa minn dik fuq id-dividendi tal-kumpanniji stabbiliti fil-Belġju,
il-konjuġi Kerckhaert-Morres fetħu kawża quddiem ir-Rechtbank van eerste aanleg te Gent, sabiex tiġi annullata d-deċiżjoni
ta’ l-amministrazzjoni fiskali Belġjana li tiċħad it-talba tagħhom, filwaqt li invokaw, b’mod partikolari, ksur ta’ l-Artikolu
73 B(1) tat-Trattat.
14     Peress illi l-kawża pendenti quddiemha titlob l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, ir-Rechtbank van eerste aanleg te
Gent iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
"L-Artikolu 56(1) KE (Artikolu 73 B(1) tat-Trattat KE meta seħħew il-fatti kkontestat) għandu jiġi interpretat fis-sens li
jipprekludi restrizzjoni li toħroġ minn dispożizzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru (f’dan il-każ il-Belġju) dwar it-taxxa
fuq id-dħul, li tissuġġetta primarjament l-azzjonist għal rata waħda u uniformi kemm id-dividendi ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji
stabbiliti f’dan l-Istat Membru kif ukoll id-dividendi ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji mhux stabbiliti f’dan l-Istat Membru,
mingħajr madankollu ma tirrikonoxxi, fir-rigward tad-dividendi ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji mhux stabbiliti f’dan l-Istat
Membru, ħlas tat-taxxa f’ras il-għajn applikata f’dan l-Istat Membru l-ieħor?"

Fuq id-domanda preliminari
15     L-ewwel nett, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, jekk it-tassazzjoni diretta taqa’ taħt il-kompetenza ta’
l-Istati Membri, dawn għandhom, madankollu, jeżerċitaw tali kompetenza b’mod li jirrispetta d-dritt Komunitarju (sentenzi
tal-11 ta’ Awwissu 1995, Wielockx, C-80/94, Ġabra p. I-2493, punt 16; tas-6 ta’ Ġunju 2000, Verkooijen, C-35/98, Ġabra p.
I-4071, punt 32; ta’ l-4 ta’ Marzu 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑334/02, Ġabra p. I-2229, punt 21; tal-15 ta’ Lulju 2004,
Lenz, C-315/02, Ġabra p. I-7063, punt 19, u tas-7 ta’ Settembru 2004, Manninen, C-319/02, Ġabra p. I-7477, punt 19).
16     Fis-sentenzi Verkooijen, Lenz u Manninen, iċċitati iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-leġiżlazzjoni ta’ l-Istati
Membri in kawża tistabbilixxi differenza ta’ trattament bejn id-dħul minn dividendi ta’ kumpanniji stabbiliti fl-Istat Membru
ta’ residenza tal-persuna taxxabbli u dak mid-dividendi ta’ kumpanniji li għandhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fi Stat Membru
ieħor, ħaġa li ċaħħdet lill-benefiċjarji ta’ dawn l-aħħar dividendi l-vantaġġi fiskali mogħtija lill-oħrajn. Peress li kkonstatat
li s-sitwazzjoni tal-persuni taxxabbli li jirċievu dividendi ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru ieħor ma kinitx oġġettivament
differenti minn dik tal-persuni taxxabbli li jirċievu dividendi ta’ kumpanniji stabbiliti fl-Istat Membru li fih huma residenti,
il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-leġiżlazzjoni in kawża tikkostitwixxi ostaklu għal-libertajiet mogħtija mit-Trattat.
17     Kuntrarjament għall-argument sostnut mill-konjuġi Kerckhaert-Morres, il-kawża prinċipali hija madankollu differenti minn dik
li wasslet għas-sentenzi ċċitati iktar ‘il fuq, peress li l-leġiżlazzjoni fiskali Belġjana ma tagħmel l-ebda distinzjoni bejn
id-dividendi ta’ kumpanniji stabbiliti fil-Belġju u dawk ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru ieħor, peress li dawn jiġu
intaxxati, skond il-liġi Belġjana, bir-rata identika ta’ 25% bħala taxxa fuq id-dħul.
18     Barra minn dan, ma jistax jiġi aċċettat l-argument li jgħid li, fil-każ preżenti, l-azzjonisti residenti fil-Belġju jinsabu
f’sitwazzjoni differenti skond jekk jirċievux dividendi ta’ kumpannija stabbilita f’dan l-istess Stat Membru jew kumpannija
stabbilita fi Stat Membru ieħor, b’mod li t-trattament identiku tagħhom, jiġifieri l-applikazzjoni ta’ rata waħda ta’ taxxa
fuq id-dħul, tikkostitwixxi diskriminazzjoni.
19     Huwa minnu li diskriminazzjoni tista’ tikkonsisti mhux biss fl-applikazzjoni ta’ regoli differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli,
iżda wkoll fl-applikazzjoni ta’ l-istess regola għal sitwazzjonijiet differenti (ara s-sentenzi ta’ l-14 ta’ Frar 1995, Schumacker,
C-279/93, Ġabra p. I-225, punt 30, u tad-29 ta’ April 1999, Royal Bank of Scotland, C-311/97, Ġabra p. I-2651, punt 26). Madankollu,
fir-rigward tal-leġiżlazzjoni fiskali ta’ l-Istat tiegħu ta’ residenza, il-pożizzjoni ta’ azzjonist li jirċievi dividendi
ma ssirx neċessarjament differenti, fis-sens ta’ din il-ġurisprudenza, biss mill-fatt li jirċievi dawn minn kumpannija stabbilita
fi Stat Membru ieħor li, fl-eżerċizzju tal-kompetenza fiskali tiegħu, jissuġġetta dawn id-dividendi għal taxxa f’ras il-għajn
skond it-taxxa fuq id-dħul.
20     F’ċirkustanzi bħal dawk f’din il-kawża, il-konsegwenzi sfavorevoli li tista’ twassal għalihom l-applikazzjoni ta’ sistema
ta’ tassazzjoni tad-dħul bħal dik tas-sistema Belġjana fil-kawża prinċipali jirriżultaw mill-eżerċizzju parallel minn żewġ
Stati Membri tal-kompetenza fiskali tagħhom.
21     F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li ftehim ta’ ħelsien mit-taxxa doppja bħal dak li jipprovdi l-Artikolu 293 KE jservi
biex jneħħi jew inaqqas l-effetti negattivi għat-tħaddim tas-suq intern li jirriżulta mill-koeżistenza tas-sistemi fiskali
nazzjonali msemmija fil-punt preċedenti.
22     Id-dritt Komunitarju, fl-istat tiegħu bħalissa u fis-sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, ma jistipolax kriterji ġenerali
għat-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Istati Membri fir-rigward ta’ l-eliminazzjoni tat-taxxa doppja fi ħdan il-Komunità. Fil-fatt,
minbarra d-Direttiva tal-Kunsill 90/435/KEE tat-23 ta’ Lulju 1990, dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni applikabbli fil-każ
tal-kumpanniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti (ĠU L 225, p. 6), il-ftehim tat-23 ta’ Lulju 1990 dwar
l-eliminazzjoni tat-taxxa doppja fil-każ ta’ korrezzjoni tal-profitti ta’ impriżi assoċjati (ĠU L 225, 1990, p. 10), u d-Direttiva
tal-Kunsill 2003/48/KE tat-3 ta’ Ġunju 2003 dwar tassazzjoni ta’ riżervi fuq id-dħul fil-forma ta’ pagamenti ta’ imgħax (ĠU
L 157, p. 38), l-ebda miżura ta’ unifikazzjoni jew ta’ armonizzazzjoni intiża li telimina t-taxxa doppja, ma ġiet adottata,
sal-lum, fil-kuntest tad-dritt Komunitarju.
23     Konsegwentement, huma l-Istati Membri li għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jipprevjenu s-sitwazzjonijiet bħal dik
fil-kawża prinċipali, billi, b’mod partikolari, jagħmlu użu mill-kriterji ta’ tqassim segwiti fil-prattika internazzjonali.
Fis-sustanza, l-għan tal-ftehim Franko-Belġjan huwa li jipproċedi għal tqassim tal-kompetenza fiskali bejn ir-Repubblika Franċiża
u r-Renju tal-Belġju f’dawn is-sitwazzjonijiet. Madankollu, din il-konvenzjoni mhijiex is-suġġett ta’ din id-domanda preliminari.
24     Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, ir-risposta għad-domandi mressqa għandha tkun li l-Artikolu 73 B(1) tat-trattat
ma jipprekludix li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal liġi fiskali Belġjana, li, fil-kuntest tat-taxxa fuq id-dħul, tissuġġetta
għall-istess rata uniformi ta’ taxxa d-dividendi ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji stabbiliti f’dan l-Istat u d-dividendi ta’
azzjonijiet ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma tipprevedi l-possibbiltà ta’ ħlas tat-taxxa mnaqqsa
bħala taxxa f’ras il-għajn f’dan l-Istat Membru l-ieħor.

Fuq l-ispejjeż
25     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi li:
L-Artikolu 73 B(1) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 56(1) KE) ma jipprekludix li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal liġi
fiskali Belġjana, li, fil-kuntest tat-taxxa fuq id-dħul, tissuġġetta għall-istess rata uniformi ta’ taxxa d-dividendi ta’
azzjonijiet ta’ kumpanniji stabbiliti f’dan l-Istat u d-dividendi ta’ azzjonijiet ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru
ieħor, mingħajr ma tipprevedi l-possibbiltà ta’ ħlas tat-taxxa mnaqqsa bħala taxxa f’ras il-għajn f’dan l-Istat Membru l-ieħor.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.