CELEX: 61999TJ0354
Għajnuniet mogħtija mill-Istat
Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuniet de minimis
Żieda fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil
Għajnuniet mogħtija lill-istazzjonijiet ta' servizz
Kumpanniji taż-żejt
Riskju ta' akkumulazzjoni ta' għajnuniet
Klawżola ta' kumpens (Price Management System
PMS)
Prinċipju ta' amministrazzjoni tajba

Il-fatti li wasslu għall-kawża
1       Mill-1 ta' Lulju 1997, id-dazji tas-sisa miġbura fl-Olanda fuq il-petrol, id-diżil u l-gass likwidu żdiedu rispettivament
bi 0.11 florin Olandiż (NLG), NLG 0.05 u NLG 0.08 fil-litru. Madankollu, konsapevoli tal-fatt li din iż-żieda kien se jkollha
effetti ħżiena għall-operaturi Olandiżi ta' stazzjonijiet ta' servizz li jinsabu, b'mod partikolari, tul il-fruntiera Ġermaniża,
il-leġiżlatur Olandiż ipprovda, fl-Artikolu VII tal-Wet tot wijziging van enkele belastingwetten c.a. (liġi li temenda ċerti
liġijiet fiskali, Stbl. 1996, p. 654) ta' l-20 ta' Diċembru 1996, il-possibbiltà li jiġu adottati miżuri temporanji sabiex
titnaqqas, fiż-żona tal-fruntiera, id-differenza bejn ir-rati tad-dazji tas-sisa li jirriżultaw mill-imsemmija żieda u d-dazji
tas-sisa fuq iż-żjut ħfief li jeżistu fil-Ġermanja.
2       Għaldaqstant, ir-Renju ta' l-Olanda adotta, fil-21 ta' Lulju 1997, it-Tijdelijke regeling subsidie tankstations grensstreek
Duitsland (leġiżlazzjoni temporanja dwar is-sussidji fir-rigward ta' l-istazzjonijiet ta' servizz li jinsabu qrib il-fruntiera
Ġermaniża, Stcrt. 1997, p. 138), emendata permezz ta' Digriet Ministerjali tal-15 ta' Diċembru 1997 (Stcrt. 1997, p. 241,
iktar 'il quddiem il-"leġiżlazzjoni temporanja"). Din il-leġiżlazzjoni, li daħlet fis-seħħ b'mod retroattiv fl-1 ta' Lulju
1997, kienet tipprevedi l-għoti ta' sussidju ta' NLG 0.10 għal kull litru ta' petrol favur l-operaturi li jinsabu sa 10km
mill-fruntiera bejn l-Olanda u l-Ġermanja u ta' NLG 0.05 għal kull litru favur l-operaturi li jinsabu bejn 10 u 20km minn
din il-fruntiera.
3       Sabiex jiġu sodisfatti l-kriterji tal-Komunikazzjoni 96/C 68/06 tal-Kummissjoni dwar l-għajnuniet de minimis (ĠU 1996, C 68,
p. 9; iktar 'il quddiem il-"komunikazzjoni de minimis"), il-leġiżlazzjoni temporanja ffissat limitu ta' sussidju li jikkorrispondi,
fuq perijodu ta' tliet snin (mill-1 ta' Lulju 1997 sat-30 ta' Ġunju 2000 inklużi), għal ECU 100,000, jiġifieri l-limitu stabbilit
fil-komunikazzjoni. Barra minn hekk, l-għajnuna prevista mil-leġiżlazzjoni temporanja kienet għajnuna għal kull applikant,
liema terminu jkopri kull persuna fiżika jew ġuridika li f'isimha u b'riskju għaliha jiġi mmaniġġjat stazzjon ta' servizz
wieħed jew iktar, kif ukoll l-aventi kawża tagħha.
4       Emenda għal-leġiżlazzjoni temporanja, li għandha bħala suġġett l-iffissar tas-sussidju mhux iktar għal kull applikant, iżda
għal kull stazzjon ta' servizz kienet sussegwentement prevista mill-Gvern Olandiż.
5       Billi xtaq jassigura ruħu dwar il-validità, għal dak li jirrigwarda l-komunikazzjoni de minimis, ta' l-abbozz ta' emenda għal-leġiżlazzjoni
temporanja, il-Gvern Olandiż informa lill-Kummissjoni, permezz ta' ittra ta' l-14 ta' Awwissu 1997, b'din l-emenda billi ppreċiża
li "fil-każ li l-Kummissjoni tikkunsidra li l-iskema [proposta] għandha madankollu tiġi nnotifikata, skond l-Artikolu 88(3)
KE, il-Gvern Olandiż jitlob li din l-ittra tiġi kkunsidrata bħala tali notifika".
6       Wara diversi skambji ma' l-awtoritajiet Olandiżi u bil-biża li l-leġiżlazzjoni temporanja u l-abbozz ta' emenda tagħha ma
setgħux jimpedixxu sitwazzjonijiet ta' akkumulazzjoni ta' għajnuniet ipprojbiti mill-komunikazzjoni de minimis, il-Kummissjoni
ddeċidiet, f'Ġunju ta' l-1998, li tiftaħ l-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE (ĠU 1998, C 307, p. 10; iktar 'il quddiem
il-"komunikazzjoni ta' ftuħ tal-proċedura").
7       Fit-tmien ta' din il-proċedura, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 1999/705/KE, ta' l-20 ta' Lulju 1999, dwar l-għajnuna
mogħtija mill-Istat ta' l-Olanda lil 633 stazzjon ta' servizz Olandiż li jinsabu qrib il-fruntiera Ġermaniża (ĠU L 280, p.
87, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata"), li fiha hija ddikjarat li parti mill-għajnuniet in kwistjoni kienet inkompatibbli
mas-suq komuni u li parti oħra kienet taqa' taħt ir-regola de minimis.
8       Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kklassifikat l-istazzjonijiet ta' servizz f'sitt kategoriji:
–       dawk ta' negozjanti li huma proprjetarji ("dealer-owned/dealer operated", iktar 'il quddiem id-"Do/Do"), fejn in-negozjant
huwa l-proprjetarju ta' l-istazzjon ta' servizz li huwa jopera għar-riskji tiegħu stess, u dan billi jkun marbut mal-kumpannija
taż-żejt permezz ta' ftehim ta' xiri esklussiv li ma fihx klawżola PMS;
–       dawk ta' negozjanti li huma kerrejja ("company-owned/dealer operated", iktar 'il quddiem il-"Co/Do"), fejn in-negozjant huwa
l-kerrej ta' l-istazzjon ta' servizz li huwa jopera għar-riskji tiegħu stess, u dan billi jkun marbut, bħala kerrej, mal-kumpannija
taż-żejt permezz ta' ftehim ta' xiri esklussiv li ma fihx klawżola PMS;
–       dawk ta' stazzjonijiet ta' servizz li fir-rigward tagħhom l-awtoritajiet Olandiża ma tawx informazzjoni jew taw biss informazzjoni
parzjali;
–       dawk ta' negozjanti li huma impjegati ("company owned/company operated", iktar 'il quddiem il-"Co/Co"), fejn l-istazzjon ta'
servizz huwa operat minn persuni impjegati jew minn kumpanniji sussidjarji tal-kumpannija taż-żejt, li ma jbagħtux ir-riskji
ta' l-operazzjoni u ma jistgħux jgħażlu liberament il-fornituri tagħhom; il-Kummissjoni qasmet din il-kategorija f'żewġ sub-kategoriji:
dawk ta' stazzjonijiet ta' servizz Co/Co "puri", fejn l-istazzjon ta' servizz huwa l-proprjetà tal-kumpannija taż-żejt u huwa
operat minnha, u dawk ta' stazzjonijiet ta' servizz Co/Co "de facto", fejn l-istess operatur jitlob iktar minn darba li jingħata
għajnuna u jidher, b'dan il-mod, fuq il-lista ta' benefiċjarji diversi drabi;
–       dawk ta' stazzjonijiet ta' servizz Do/Do, marbuta bi klawżola PMS, li tistipola li l-kumpannija taż-żejt tassumi, skond il-każ,
parti mit-tnaqqis fil-prezz mogħti fl-istazzjoni mill-operatur, u, fl-aħħar nett,
–       dawk ta' stazzjonijiet ta' servizz Co/Do, marbuta bi klawżola PMS.
9       Għal dak li jirrigwarda l-ewwel żewġ kategoriji, il-Kummissjoni kkunsidrat li ma kienx hemm riskju ta’ akkumulazzjoni u kkunsidrat
li r-regola de minimis kienet applikabbli (Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkonestata).
10     Għal dak li jikkonċerna t-tielet kategorija, il-Kummissjoni qiset li akkumulazzjoni ta’ għajnuniet pprojbiti ma setgħetx tiġi
eskluża. Għaldaqstant, skond hi, l-għajnuna mogħtija lill-istazzjonijiet ta’ servizz in kwistjoni kienet inkompatibbli mas-suq
komuni u mal-funzjonament tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), safejn din setgħet teċċedi EUR 100 000 għal kull
benefiċjarju fuq perijodu ta’ tliet snin [l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 2(a) tad-deċiżjoni kkontestata].
11     Għal dak li jirrigwarda r-raba’ kategorija, il-Kummissjoni qiset li lanqas ma kien eskluż li kien hemm għajnuniet li mhumiex
kompatibbli mas-suq komuni u mal-funzjonament tal-Ftehim (ŻEE) favur kumpanniji li għandhom u li joperaw diversi stazzjonijiet
ta’ servizz, safejn, b'kunsiderazzjoni għall-akkumulazzjoni, l-għajnuniet setgħu jeċċedu EUR 100 000 għal kull benefiċjarju
fuq perijodu ta’ tliet snin [l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 2(b) tad-deċiżjoni kkontestata].
12     Fl-aħħar nett, għal dak li jirrigwarda l-aħħar żewġ kategoriji, il-Kummissjoni qiset li kien jeżisti ukoll, għall-istess raġunijiet,
riskju ta’ akkumulazzjoni ta’ għajnuniet lill-kumpanniji taż-żejt ikkonċernati. Skond hi, il-fornitur ibbenefika mit-totalità
jew minn parti ta’ l-għajnuna mogħtija lill-operaturi, peress illi dawn ta’ l-aħħar ma setgħux jinvokaw il-klawżola PMS jew
setgħu jagħmlu dan biss b’mod limitat ħafna [l-ewwel subparagrafu, paragrafi (c) u (d), u t-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu
2 tad-deċiżjoni kkontestata].
13     Il-Kummissjoni kkunsidrat li l-miżuri li ma jaqgħux taħt ir-regola de minimis, meħuda mill-Gvern Olandiż, jikkostitwixxu għajnuniet
skond l-Artikolu 87(1) KE (premessi 88 sa 93 tad-deċiżjoni kkontestata) u li dawn l-għajnuniet ma kinux iġġustifikati minn
waħda mid-derogi previsti fl-Artikoli 87(2) u (3) KE (premessi 94 sa 102 tad-deċiżjoni kkontestata). Għaldaqstant, hija ddikjarat
dawn l-għajnuniet bħala inkompatibbli mas-suq komuni (Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata) u ordnat li dawn jiġu rkuprati
(Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata).
14     Fl-anness mad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni stabbiliet lista ta’ 769 applikant għal sussidju b’applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni
temporanja u niżżlet, fir-rigward ta’ kull wieħed minnhom, skond il-każ, l-isem ta’ kumpannija taż-żejt taħt it-titolu "Kumpannija
taż-żejt/Kuntratt ta' esklużjoni" u l-isem ta’ kumpannija taż-żejt taħt it-titolu "Kumpannija taż-żejt/Grupp". L-isem tar-rikorrenti
jidher taħt iż-żewġ titoli fir-rigward ta’ 16-il stazzjon ta’ servizz.
15     Permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Ottubru 1999, il-Ministeru tal-Finanzi Olandiż ikkomunika lir-rikorrenti lista ta’ tlettax-il
stazzjon ta’ servizz, fost is-sittax-il stazzjon ta’ servizz li fir-rigward tagħhom tidher ir-referenza doppja "Q8" fl-anness
mad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll l-ammont ta' sussidji li kull wieħed mit-tlettax-il stazzjon irċieva taħt il-leġiżlazzjoni
provviżorja, billi ppreċiża li din "l-informazzjoni [kienet] suffiċjenti sabiex tagħti [lir-rikorrenti] idea ġenerali ta’
l-effetti tad-deċiżjoni [kkontestata] li tikkonċernaha". Fid-deċiżjoni kkontestata, tnejn minn dawn l-istazzjonijiet ta’ servizz,
identifikati bin-numri 333 u 347, huma kklassifikati fil-fatt fil-kategorija Co/Co
de facto
[it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 2(b)], erba’ stazzjonijiet ta’ servizz, identifikati bin-numri 419, 454, 459 u 483,
huma kklassifikati fil-kategorija Do/Do bi klawżola PMS [Artikolu 2(c)] u seba’ stazzjonijiet ta’ servizz, identifikati bin-numri
127, 211, 230, 271, 387, 494 u 519, huma kklassifikati fil-kategorija Co/Do bi klawżola PMS [Artikolu 2(d)].

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
16     Bejn l-20 ta’ Settembru 1999 u d-19 ta’ Jannar 2000, ġew ippreżentati 74 rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’ Istanza kontra
d-deċiżjoni kkontestata.
17     Fid-9 ta’ Ottubru 1999, ir-Renju ta’ l-Olanda ressaq rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kontra d-deċiżjoni kkontestata,
irreġistrat bin-numru C-382/99.
18     Permezz ta’ talba ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’ Istanza fl-10 ta’ Diċembru 1999, ir-rikorrenti ressqet dan
ir-rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata, li hija kienet taf kompletament biha biss fis-6 ta’ Ottubru 1999.
19     Permezz ta’ digriet tad-9 ta’ Marzu 2000, il-President ta’ l-Ewwel Awla Estiża tal-Qorti tal-Prim’ Istanza, wara li nstemgħu
l-partijiet, issospenda l-proċedimenti fil-kawża preżenti, skond l-Artikolu 77(a) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’
Istanza, sakemm tingħata d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-382/99.
20     Fit-13 ta’ Ġunju 2002, il-Qorti tal-Ġustizzja tat is-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni fil-kawża C-382/99 (Ġabra p. I-5163),
li biha hija ċaħdet ir-rikors. Għaldaqstant, il-proċedimenti f' din il-kawża tkomplew.
21     Fuq stedina tal-Qorti tal-Prim’ Istanza, ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fuq il-konklużjonijiet li wieħed
għandu jasal għalihom mis-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar 'il fuq, f' din il-kawża.
22     Billi l-kompożizzjoni ta' l-awli tal-Qorti tal-Prim’ Istanza nbidlet mis-sena ġudizzjarja l-ġdida, l-Imħallef Relatur ġie
assenjat lit-Tieni Awla Estiża, li lilha, għaldaqstant, din il-kawża ġiet assenjata.
23     Permezz ta' digriet tal-25 ta' Settembru 2003, wara li nstemgħu l-partijiet, il-President tat-Tieni Awla Estiża tal-Qorti
tal-Prim’ Istanza laqa' t-talba tar-Renju ta' l-Olanda sabiex jintervjeni b'sostenn għar-rikorrenti.
24     Permezz ta' ittra ta' l-20 ta' Frar 2003, il-Kummissjoni infurmat lill-Qorti tal-Prim’ Istanza dwar is-sitwazzjoni li tirrigwarda
l-irkupru ta' l-għajnuna in kwistjoni. Jirriżulta minn din l-ittra li, għal dak li jirrigwarda l-kumpanniji taż-żejt, l-awtoritajiet
Olandiżi, bi ftehim mal-Kummissjoni, stabbilixxew metodu ta' kalkolu ġenerali sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta' sussidji
li għandu jiġi rkuprat. Dawn il-kumpanniji kellhom jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dan il-metodu ta' kalkolu.
25     Fuq stedina tal-Qorti tal-Prim’ Istanza, ir-rikorrenti ppreżentat, permezz ta' ittra tas-27 ta' Awwissu 2003, l-osservazzjonijiet
tagħha fir-rigward ta' l-ittra tal-Kummissjoni ta' l-20 ta' Frar 2003.
26     Fuq rapport ta' l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’ Istanza (it-Tieni Awla Estiża) iddecidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
27     Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi magħmula mill-Qorti tal-Prim’ Istanza instemgħu
waqt is-seduta tat-22 ta' Novembru 2005.
28     Ir-Renju ta' l-Olanda rrinunzja milli jippreżenta sottomissjonijiet ta' l-intervent u milli jintervjeni waqt is-seduta.
29     Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti tal-Prim’ Istanza:
–       tannulla d-deċiżjoni;
–       tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
30     Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim’ Istanza:
–       tiċħad ir-rikors bħala parzjalment inammissibbli;
–       tiċħad il-bqija tar-rikors bħala infondat;
–       tikkundanna lir-rikorrenti tbati l-ispejjeż.

Id-dritt

Fuq l-iskop tar-rikors
Fuq l-istazzjonijiet ta' servizz ikkonċernati
31     Il-Qorti tal-Prim’ Istanza tikkonstata li r-raġunijiet għall-annullament imressqa mir-rikorrenti b'sostenn għat-talbiet tagħha
jirrigwardaw esklussivament it-tlettax-il stazzjoni ta' servizz identifikati fl-ittra ta' l-awtoritajiet Olandiżi tas-6 ta'
Ottubru 1999 (ara punt 15 iktar 'il fuq), jiġifieri l-istazzjonijiet ta' servizz numri 127, 211, 230, 271, 333, 347, 387,
419, 454, 459, 483, 494 u 519. Minn dan jirriżulta li r-rikorrenti titlob l-annullament parzjali tad-deċiżjoni kkontestata
biss safejn din tkkonċerna dawn it-tlettax-il stazzjoni ta' servizz.
32     Madankollu, jidher li ġie stabbilit matul is-seduta li l-awtoritajiet Olandiżi, bi ftehim mal-Kummissjoni, mhumiex qed jitolbu
iktar lir-rikorrenti tħallas lura, skond id-deċiżjoni kkontestata, is-sussidji li ngħataw għal seba' stazzjonijiet ta' servizz,
jiġifieri l-istazzjonijiet numri 230, 333, 347, 419, 454, 459 u 519.
33     Skond ġurisprudenza kostanti, rikors għal annullament imressaq minn persuna fisika jew ġuridika huwa ammissibbli biss safejn
ir-rikorrent għandu interess li jara li l-att ikkontestat jiġi annullat (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’ Istanza ta' l-14 ta'
Settembru 1995, Antillean Rice Mills
et
vs Il-Kummissjoni, T-480/93 u T-483/93, Ġabra p. II-2305, punt 59, u ta' l-14 ta' April 2005, Sniace vs Il-Kummissjoni, T-141/03,
li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 25). Sabiex rikorrent ikun jista' jagħmel rikors intiż għall-annullament ta'
deċiżjoni, huwa għandu jkollu interess personali fl-annullament tad-deċiżjoni kkontestata (ara d-digriet tal-Qorti tal-Prim’
Istanza tas-17 ta' Ottubru 2005, First Data
et
vs Il-Kummissjoni, T-28/02, punti 36 u 37, u l-ġurisprudenza ċċitata).
34     Fil-kawża preżenti, safejn il-Gvern Olandiż mhuwiex qed jitlob iktar li r-rikorrenti tħallas lura s-sussidji mogħtija għal
dawn is-seba' stazzjonijiet ta' servizz, ir-rikorrenti m'għadhiex suġġetta għal xi obbligu ġuridiku li jirriżulta mid-deċiżjoni
kkontestata – moqrija fid-dawl tal-ftehim bejn il-Gvern Olandiż u l-Kummissjoni wara l-kooperazzjoni bejniethom sabiex tinsab
soluzzjoni għad-diffikultajiet ta' eżekuzzjoni ta' din id-deċiżjoni – għal dak li jirrigwarda dawn is-seba' stazzjonijiet.
Billi hija m'għadhiex suġġetta għal obbligu ta' ħlas lura, l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata ma jkunx ta' ebda benefiċċju
għar-rikorrenti. Għaldaqstant, hija m'għandhiex iktar interess li taġixxi għal dak li jikkonċerna l-imsemmija stazzjonijiet.
35     Għaldaqstant, dan ir-rikors għandu jiġi ddikjarat inammissibbli safejn huwa jirrigwarda l-istazzjonijiet ta' servizz numri
230, 333, 347, 419, 454, 459 u 519.
Fuq l-iskop tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
36     Il-Kummissjoni, filwaqt li toqgħod fuq l-għarfien tal-Qorti tal-Prim’ Istanza, tqis inammissibbli r-raġunijiet u l-argumenti
tar-rikorrenti li diġà ġew imressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-382/99 u ġew miċħuda fis-sentenza L-Olanda
vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar 'il fuq.
37     Dan l-argument għandu jiġi miċħud għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, is-sospensjoni tal-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Prim’
Istanza, skond it-tielet subparagrafu ta' l-Artikolu 54 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, sakemm tingħata deċiżjoni dwar
kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li tikkontesta, bħal f'din il-kawża, il-validità ta' l-istess att, ma tneħħix bl-ebda
mod il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Prim’ Istanza fil-kawża sospiża quddiemha u hija tibqa' totalment u esklussivament kompetenti
sabiex tkompli, mill-gdid, is-smigħ tal-kawża fid-data tal-fatt li jtemm is-sospenzjoni. It-tieni nett, l-osservanza tad-drittijiet
tad-difiża tipprojbixxi li raġunijiet u argumenti li jinsabu f'rikors imressaq b'mod validu quddiem qorti jiġu miċħuda minn
qorti oħra li quddiemha l-persuna li ppreżentat dan ir-rikors ma setgħetx tidher u lanqas targumenta.
38     Għalkemm il-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, li l-partijiet jikkontribwixxu għar-realizzazzjoni tiegħu
permezz ta' l-imġieba tagħhom, jista' jwassal lil dawn ta' l-aħħar jillimitaw ir-rikors tagħhom u d-difiża tagħhom għal kwistjonijiet
li jippreżentaw differenzi veri meta mqabbla ma' dawk deċiżi mill-Qorti tal-Ġustizzja, mhuwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Prim’
Istanza li tagħmel
ex ufficio
din il-limitazzjoni minflok dawn il-partijiet billi tiċħad bħala inammissibbli ċerti raġunijiet li kienu diġà ġew ippreżentati
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa l-oħra, l-attitudni mhux kostruttiva ta' parti tista' twassal għal spejjeż li mhumiex
neċessarji għas-soluzzjoni tal-kwistjoni u tista' tittieħed in kunsiderazzjoni meta jinqasmu l-ispejjeż.
39     Madankollu, għalkemm il-Qorti tal-Prim’ Istanza ddeċidiet li sospensjoni kienet neċessarja minħabba l-fatt li l-validità ta'
att simili kienet tqegħdet in kwistjoni, kemm quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u kemm quddiemha, u għalkemm huwa evidenti li
r-risposta mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja f'dan il-kuntest għandha tiġi rrispettata, hija madankollu l-Qorti tal-Prim’
Istanza, li tiddeċiedi fuq il-mertu, li għandha tivverifika jekk is-soluzzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tistax tiġi
trasposta għall-kawża preżenti b'rigward għal differenzi eventwali ta' fatt u ta' dritt (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti
tal-Prim’ Istanza tas-6 ta' Diċembru 2001, Emesa Sugar vs Il-Kunsill, T-43/98, Ġabra p. II-3519, punt 73). F'każ li jkun hemm
differenzi, hija għandha tiddeċiedi fuq jekk dawn id-differenzi jirrikjedux soluzzjoni differenti minn dik mgħażula mill-Qorti
tal-Ġustizzja. Fin-nuqqas ta' tali differenzi u f'każ li parti tinsisti li tibbaża ruħha fuq raġunijiet identiċi għal dawk
li diġà ġew miċħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Prim’ Istanza jista' jkollha tiċħad dawn ir-raġunijiet, permezz
ta' digriet motivat, bħala manifestament infondati.

Fuq il-mertu
40     Ir-rikorrenti ppreżentat inizjalment erba' raġunijiet, ibbażati, l-ewwel nett, fuq l-eżistenza ta' żbalji ta' fatt, it-tieni
nett, fuq il-ksur tal-kunċett ta' għajnuna mogħtija mill-Istat, it-tielet nett, fuq l-applikazzjoni inkorretta tar-regola
de minimis u, ir-raba' nett, fuq il-ksur tal-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba.
41     Il-Qorti tal-Prim’ Istanza tieħu att tal-fatt li r-rikorrenti, fl-osservazzjonijiet tagħha ppreżentati wara s-sentenza L-Olanda
vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar 'il fuq, irrinunzjat għar-raġuni tagħha dwar l-applikazzjoni inkorretta tar-regola de minimis.
42     Il-Qorti tal-Prim’ Istanza tikkonstata li l-ewwel raġuni tar-rikorrenti tikkonċerna esklussivament l-istazzjonijiet ta' servizz
numri 230, 333, 347, 419, 454, 459 u 519. Billi dak ir-rikors ġie ddikjarat bħala inammissibbli għal dak li jirrigwarda dawn
l-istazzjonijiet (ara punt 35 iktar 'il fuq), din l-inammissibbiltà tapplika wkoll għal din ir-raġuni.
43     Għaldaqstant, għandhom jiġu eżaminati biss iż-żewġ raġunijiet li jifdlu, ibbażati, l-ewwel nett, fuq il-ksur tal-kunċett ta'
għajnuna mogħtija mill-Istat u, it-tieni nett, fuq il-ksur tal-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba.
Fuq il-ksur tal-kunċett ta' għajnuna mogħtija mill-Istat
–       L-argumenti tal-partijiet
44     Ir-rikorrenti tallega li l-Kummissjoni kisret il-kunċett ta' għajnuna mogħtija mill-Istat billi kkunsidrat bħala stabbiliti,
l-eżistenza ta' vantaġġ favur tagħha, l-użu ta' riżorsi Statali u distorsjoni tal-kompetizzjoni.
45     Hija tirrikonoxxi li l-operaturi ta' ħames stazzjonijiet ta' servizz numri 127, 211, 371, 387 u 494 li jappartjenu lilha,
u l-proprjetarju ta' l-istazzjoni ta' servizz Nru 483 kkonkludew magħha kuntratt għal provvista esklussiva bi klawżola PMS.
46     Permezz ta' l-ewwel parti tar-raġuni tagħha, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni interpretat ħażin il-klawżola tagħha PMS.
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-intervent tal-kumpanniji taż-żejt minħabba klawżoli PMS kien obbligatorju.
Ir-rikorrenti ssostni li, għal dak li jikkonċernaha, hija tiddeċiedi liberament jekk tintervjenix jew le favur l-operatur.
Għaldaqstant, l-Artikolu 6 tal-"Price management system" (sistema ta' iffissar ta' prezzijiet) tagħha jipprevedi l-kundizzjonijiet
li fihom ir-rikorrenti għandha "il-possibbiltà" li ssostni parti mit-tnaqqis fil-prezz mogħti fl-istazzjoni. Barra minn hekk,
l-aħħar subparagrafu ta’ dan l-artikolu jipprevedi li r-rikorrenti tista’, f’kull mument, temenda "unilateralment" il-klawżola
tagħha. Hija ssostni li hija tuża liberament din il-klawżola meta hija tqis li dan huwa utli sabiex tipproteġi l-interessi
kummerċjali tagħha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tassumi b’mod żbaljat li r-rikorrenti kellha l-obbligu li tapplika din is-sistema.
47     Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti tal-Prim’ Istanza ma tieħux in kunsiderazzjoni l-kunsiderazzjonijiet ġenerali tal-Qorti tal-Ġustizzja
li jikkonċernaw il-klawżoli PMS u tikkonċentra fuq il-klawżola speċifika tar-rikorrenti. Barra minn hekk, fis-sentenza L-Olanda
vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar ‘il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat biss li l-Kummissjoni assumiet li jeżistu għajnuniet
indiretta fir-rigward ta’ kumpanniji taż-żejt mis-sempliċi fatt li jeżistu klawżoli simili. Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti
tal-Prim’ Istanza tordna lill-Kummissjoni tippreżenta t-test tal-klawżoli PMS li fuqhom hija bbażat ruħha.
48     Permezz tat-tieni parti tar-raġuni tagħha, ir-rikorrenti ssostni li li hija ma kinitx ivvantaġġjata bl-għajnuna. Hija tat
volontarjament diversi kumpensi lis-sitt stazzjonijiet ta’ servizz ikkonċernati abbażi tal-klawżola PMS, għal ammont totali
ta’ NLG 1 083 058, kif juru d-dokumenti annessi mar-rikors tagħha. Minflok jiġi ddikjarat li r-rikorrenti li l-għajnuna in
kwistjoni tat xi vantaġġ lir-rikorrenti, għandu jiġi kkonstatat li l-istazzjonijiet ta’ servizz in kwistjoni ngħataw f’daqqa
l-għajnuna u l-kumpens previst fil-klawżola applikata mir-rikorrenti. Anki jekk l-irraġunar tal-Kummissjoni kien korrett,
quod non
, l-awtoritajiet Olandiżi jistgħu jiġu obbligati biss, f’każ ta’ kumpens parzjali, li jirkupraw parti mill-kumpens "de facto".
49     Ir-rikorrenti tiċħad l-argument tal-Kummissjoni li l-argumenti fattwali huma inammissibbli peress illi ma kienux ippreżentati
matul il-proċedura amministrattiva. Hija tfakkar li din il-proċedura sseħħ primarjament bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru
kkonċernat. Il-partijiet l-oħra kkonċernati jiġu kkunsidrati biss jekk huma kienu s-suġġett ta’ informazzjoni partikolari,
li dan mhuwiex il-każ tagħha.
50     Permezz tat-tielet parti tar-raġuni, ir-rikorrenti ssostni li, billi l-għajnuna in kwistjoni ma kellha ebda effett fil-konfront
tagħha, fil-każ tagħha ma teżisti ebda riżorsa Statali. Barra minn hekk, ma jistax ikun hemm distorsjoni ta’ kompetizzjoni,
għaliex, anki jekk jiġi preżunt li l-irraġunar tal-Kummissjoni huwa korrett, il-fornituri kollha jkunu vantaġġati bl-istess
mod, kemm ġewwa l-Olanda u kemm għal dak li jirrigwarda l-kumpanniji sussidjarji tagħhom li joperaw fil-Ġermanja. Fl-aħħar
nett, minħabba r-regola de minimis, il-kummerċ bejn l-Istati Membri ma ġiex effettwat.
51     Il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq il-fondatezza ta’ l-analiżi żviluppata fid-deċiżjoni kkontestata, kif ikkonfermata mis-sentenza
L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar ‘il fuq.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’ Istanza
52     Permezz ta’ l-ewwel parti tar-raġuni tagħha, ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-klawżola tagħha PMS mhijiex ta' natura
obbligatorja u għaldaqstant ma tikkorrispondix għall-klawżola deskritta fid-deċiżjoni kkontestata.
53     Qabel kollox, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ċertament kienet taf bil-klawżola PMS tar-rikorrenti sabiex tiġi adotta
d-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kellha għad-dispożizzjoni tagħha 574 ftehim ta’ xiri esklussiv li jorbtu
l-istazzjonijiet ta’ servizz ikkonċernati mal-kumpanniji taż-żejt (premessa 7 tad-deċiżjoni kkontestata), li jinkludu ġeneralment
klawżola PMS. Barra minn hekk, fil-każ tar-rikorrenti, il-klawżola ta’ din ta’ l-aħħar issemiet b'mod partikolari fid-deċiżjoni
kkontestata (premessi 28, 31, 49 u 50). Il-Kummissjoni pprovdiet ukoll fl-anness mar-risposta tad-difiża tagħha erba’ kuntratti
ta’ xiri esklussivi konklużi bejn ir-rikorrenti u xi wħud mis-sitt stazzjonijiet ta’ servizz li magħhom ir-rikorrenti tammetti
li kkonkludiet klawżola PMS (stazzjonijiet ta’ servizz numri 127, 211, 371 u 387). Għaldaqstant, mhemmx lok li tiġi milqugħa
t-talba tar-rikorrenti intiża sabiex il-Kummissjoni tippreżenta t-test tal-klawżoli dwar l-iffissar ta’ prezzijiet li fuqu
hija bbażat ruħha.
54     Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeskriviet il-klawżoli PMS kif ġej:
"[i]l-klawżola PMS tistipola normalment li l-kumpannija taż-żejt tkopri parti mill-ispejjeż tat-tnaqqis fil-prezz mogħti fl-istazzjoni
mill-operatur, safejn il-kundizzjonijiet tas-suq intern u/jew internazzjonali jrendu mixtieq jew neċessarju aġġustament provviżorju
jew permanenti ta’ dan it-tnaqqis. Konsultazzjoni bejn il-partijiet huwa ħafna drabi neċessarju qabel ma jsir tali tnaqqis
fil-prezzijiet" (premessa 82 tad-deċiżjoni kkontestata).
Hija kkunsidrat li din il-klawżola "[kienet] tobbliga lill-fornitur jagħti lin-negozjant kumpens li huwa mill-inqas ugwali
għat-telf li huwa [kien] sofra minħabba […] iż-żieda fid-dazji tas-sisa" (premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija kkonkludiet
li, "billi ta għajnuna lill-operaturi sabiex jiġi kkumpensat it-telf mid-dħul ikkawżat miż-żieda fid-dazji tas-sisa fuq iż-żjut
ħfief fl-Olanda, wieħed [seta’] jikkunsidra li l-Gvern Olandiż assuma fil-fatt parti jew it-totalità ta’ l-obbligi tal-fornitur
taħt [din il-klawżola]" (premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata).
55     Għaldaqstant, jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata li l-klawżola PMS tifforma parti mill-obbligi kuntrattwali li jorbtu l-istazzjonijiet
ta’ servizz u l-kumpanniji taż-żejt, mingħajr, madankollu, din il-klawżola ma tkun bil-fors ta' natura imperattiva u/jew awtomatika.
56     Fis-sentenza tagħha L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar 'il fuq, minkejja l-argument tar-rikorrenti li l-klawżoli PMS,
f’ħafna mill-każijiet, ma joħolqux obbligu inkondizzjonat, fuq il-kumpanniji taż-żejt, li jikkontribwixxu għat-tnaqqis fil-prezzijiet
mogħtija fl-istazzjoni (punt 57), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-għajnuna lill-istazzjonijiet ta’ servizz kellha
bħala effett li teżenta lill-kumpanniji taż-żejt mill-obbligu tagħhom li jassumu l-ispejjeż kollha jew parti minnhom tat-tnaqqis
fil-prezz mogħti fl-istazzjoni pprattikat mid-distributur tagħhom, sabiex jiġi evitat telf ta' ismha fis-suq (punt 66). Minn
dan jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-klawżoli PMS eżaminati mill-Kummissjoni kienu ta' natura obbligatorja,
mingħajr ma l-Qorti tal-Ġustizzja ħadet direttament pożizzjoni fuq in-natura inkondizzjonata ta’ dan l-obbligu.
57     Din l-evalwazzjoni tingħaqad ma dik ta’ l-Avukat Ġenerali Léger li uża l-istess formula bħall-Qorti tal-Ġustizzja fil-konklużjonijiet
tiegħu fis-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar ‘il fuq (Ġabra p. I-5167). Huwa wera’ l-fondatezza ta’ din il-formula
billi sostna li, fin-nuqqas ta’ għajnuna, kien jidhirlu "probabbli ħafna" li l-kumpanniji jużaw il-klawżoli PMS fuq talba
tad-distributuri tagħhom sabiex jiġi evitat telf ta’ ishma fis-suq (punt 129 tal-konklużjoniiet).
58     Sussegwentement, għandha tiġi eżaminata l-klawżola tar-rikorrenti. Skond it-test ta' din il-klawżola PMS, imsejħa "SPG", ippreżentat
mir-rikorrenti:
"L-SGP tagħti l-possibbiltà lir-[rikorrenti], f'ċirkustanzi ppreċiżati [iktar 'il quddiem], li tassumi parti mit-tnaqqis fil-prezz
mogħti fl-istazzjoni mill-aġent […]
Il-ċirkustanzi li fihom [ir-rikorrenti] hija disposta tassumi l-parteċipazzjoni msemmija fit-tabelli ta' l-SGP huma li ġejjin:
a.      Probabbiltà reali ta' telf ta'
turnover
.
b.      Għandu jkun hemm konsultazzjoni tajba mar-[rikorrenti], jiġifieri li [ir-rikorrenti] tipparteċipa biss wara li ssir konsultazzjoni
ma' l-ispettur tar-[rikorrenti] li huwa responsabbli għaż-żona ta' l-aġent u jekk dan l-ispettur jaqbel ma' din il-parteċipazzjoni
tar-[rikorrenti].
c.      L-aġent jista' jitlob il-parteċipazzjoni tar-[rikorrenti] biss wara li din ġiet stabbilità bil-miktub, ara l-anness.
[...]
[Ir-rikorrenti] għandha d-dritt f'kull mument matul il-kuntratt li temenda temporanjament, l-SGP unilateralment (kollha jew
parti minnha)."
59     Minn dan jirriżulta li r-rikorrenti tirriżerva d-dritt li ma tużax il-klawżola tagħha PMS. Għaldaqstant, din il-klawżola tagħti
biss il-"possibbiltà" lir-rikorrenti li tikkumpensa għal parti mit-tnaqqis fil-prezzijiet mogħtija fl-istazzjon. Bl-istess
mod, huwa biss f'każ li l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-għoti ta' kumpens għat-tnaqqis fil-prezzijiet mogħtija fl-istazzjon
hija stabbilità bil-miktub li l-operatur jista' "jitlob" li tiġi applikata din il-klawżola. Barra minn hekk, il-fatt li r-rikorrenti
tagħti lilha nnifisha d-dritt li temenda unilateralment l-imsemmija klawżola ssaħħaħ l-impressjoni li r-rikorrenti hija interament
is-sid tagħha. Minn dan jirriżulta, essenzjalment, li din il-klawżola tista' tiġi applikata biss bi ftehim mar-rikorrenti.
60     Madankollu, jirriżulta mid-dokumenti ppreżentati mir-rikorrenti li hija applikat, għall-inqas matul il-perijodu mill-1 ta'
Jannar sal-15 ta' Ottubru 1997, il-klawżola PMS fil-kuntratti kollha li fihom din il-klawżola kienet teżisti. Minn dan jirriżulta
li r-rikorrenti kellha l-intenzjoni li tapplika effettivament il-klawżola tagħha PMS.
61     Għandu jiġi nnutat ukoll li, kif tammetti r-rikorrenti, il-klawżola tagħha tassew tikkorrispondi għad-deskrizzjoni mogħtija
fil-premess 84 tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, il-klawżola tar-rikorrenti tobbliga effettivament lil din ta' l-aħħar
tagħti kumpens li jkun għall-inqas ugwali għat-telf subit mill-parti kontraenti l-oħra minħabba ż-żieda fid-dazji tas-sisa,
kif tosserva l-Kummissjoni fil-premess 85 tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, kif ammettiet ir-rikorrenti waqt is-seduta,
huwa fatt li l-klawżola PMS hija intiża sabiex tapplika f'każ ta' telf ta' ishma fis-suq, dovut b'mod partikolari għaż-żieda
fid-dazji tas-sisa. Dan huwa wkoll muri mill-applikazzjoni ta' din il-klawżola mir-rikorrenti f'din il-kawża. Jirriżulta minn
dak kollu li ntqal li l-klawżola PMS tar-rikorrenti għandha tiġi kkunsidrata bħala obbligatorja fis-sens tad-deċiżjoni kkontestata.
62     Għaldaqstant, il-Kummissjoni kellha raġun tikkonkludi, fid-dawl tal-klawżola tar-rikorrenti, li "billi tagħat għajnuna lill-operaturi
sabiex jingħata kumpens għat-telf fid-dħul ikkawżat miż-żieda fid-dazji tas-sisa fuq iż-żjut ħfief fl-Olanda, wieħed [seta']
jikkunsidra li l-Gvern Olandiż assuma fil-fatt l-obbligi kollha tal-fornitur jew parti minnhom skond [din il-klawżola]" (premessa
85 tad-deċiżjoni kkontestata). Għalhekk, il-Kummissjoni kienet korretta meta inkludiet l-istazzjonijiet ta' servizz numri
127, 211, 371, 387, 483 u 494 fl-Artikolu 2(c) jew fl-Artikolu 2(d) tad-deċiżjoni kkontestata, u b'hekk poġġiet l-obbligu
ta' rkupru ta' l-għajnuna fuq ir-rikorrenti.
63     Għaldaqstant, l-ewwel parti ta' din ir-raġuni għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
64     Permezz tat-tieni parti tar-ruġuni tagħha, ir-rikorrenti tallega, essenzjalment, li hija ma bbenefikatx personalment minn
vantaġġ ikkawżat mill-għoti ta' sussidji lill-istazzjonijiet ta' servizz in kwistjoni, jew biss minn vantaġġ parzjali, għaliex
hija użat volontarjament il-klawżola tagħha PMS.
65     L-ewwel nett, għandu jiġi mfakkar li skond ġurisprudenza kostanti l-legalità ta' deċiżjoni fil-qasam ta' għajnuna mogħtija
mill-Istat għandha tiġi evalwata fid-dawl ta' l-elementi ta' informazzjoni disponibbli li l-Kummissjoni kellha fil-mument
meta adottatha (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar 'il fuq, punt 49, u ta' l-14 ta'
Settembru 2004, Spanja vs il-Kummissjoni, C-276/02, Ġabra p. I-8091, punt 31).
66     Mhux qiegħed jiġi allegat li l-Kummissjoni kienet taf dwar il-fatt, meta adottat id-deċiżjoni kkontestata, li r-rikorrenti
kienet kompliet tuża l-klawżola tagħha PMS minkejja l-introduzzjoni tal-leġiżlazzjoni proviżorja. Għaldaqstant, anki jekk
dan huwa veru, dan il-fatt mhuwiex tali li jeffettwa l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata.
67     It-tieni nett, għandu jiġi nnutat li l-Kummissjoni, meta ssib ruħha quddiem sistema ta' għajnuna, bħal dik f'din il-kawża,
mhijiex ġeneralment fil-pożizzjoni, u lanqas m'hija obbligata, tidentifika b'mod preċiż l-ammont ta' għajnuna li kull wieħed
mill-benefiċjarji individwali rċieva. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanzi partikolari ta' kull wieħed mill-benefiċjarji ta' sistema
ta' għajnuna jistgħu jiġu evalwati biss fl-istadju ta' l-irkupru ta' l-għajnuna (ara, f'dan is-sens, is-senetnza tal-Qorti
tal-Ġustizzja tas-7 ta' Marzu 2002, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-310/99, Ġabra p. I-2289, punti 89 sa 91, u l-ġurisprudenza
ċċitata). Dan ġie kkonfermat f'din il-kawża mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt
20 iktar 'il fuq, li fiha hija kkunsidrat li "l-obbligu għal Stat Membru li jikkalkula l-ammont preċiż ta' għajnuniet li għandhom
jiġu rkuprati, - partikolarment meta, bħal f'din il-kawża, minħabba n-numru kbir ta' stazzjonijiet ta' servizz huma kkonċernati,
dan il-kalkolu jiddependi minn elementi ta' informazzjoni li ma ġewx ikkomunikati minn dak l-Istat Membru lill-Kummissjoni,
jifforma parti mill-kuntest iktar ġenerali ta' l-obbligu ta' kooperazzjoni leali li torbot kemm il-Kummissjoni u kemm l-Istati
Membri fl-implimentazzjoni tar-regoli tat-Trattat fil-qasam ta' l-għajnuniet mogħtija mill-Istat" (punt 91).
68     Għaldaqstant, anki jekk il-fatti allegati mir-rikorrenti huma eżatti, dawn ma jistgħux jeffettwaw il-validità tad-deċiżjoni
kkontestata, iżda biss il-kundizzjonijiet li taħthom l-għajnuna hija rkuprata. Skond ġurisprudenza kostanti, "fin-nuqqas ta'
dispożizzjonijiet Komunitarji fuq dan il-qasam, l-irkupru ta' għajnuna ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni għandu jiġi
mwettaq skond il-il-kundizzjonijiet previsti fid-dritt nazzjonali" (ara s-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt 20 iktar
'il fuq, punt 90, u l-ġurisprudenza ċċitata). Hija biss il-qorti nazzjonali li għandha tevalwa il-kwistjoni relatata ma' din
l-eżekuzzjoni (ara, f'dan is-sens, id-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-24 ta' Lulju 2003, Sicilcassa
et
, C-297/01, Ġabra p. I-7849, punti 41 u 42, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’ Istanza tat-8 ta' Ġunju 1995, Siemens vs Il-Kummissjoni,
T-459/93, Ġabra p. II-1675, punt 104).
69     Meta, bħal fil-kawża preżenti, l-Istat Membru kkonċernat invoka diffikulatjiet fl-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni
fil-qasam ta' għajnuna u sab soluzzjoni għal dawn id-diffikultajiet fil-kuntest tal-kooperazzjoni leali mal-Kummissjoni, il-miżuri
ta' eżekuzzjoni li finalment jiġu adottati minn dak l-Istat Membru jibqgħu taħt il-kompetenza tal-qorti nazzjonali. Dan huwa
l-każ anki meta l-Kummissjoni tat l-approvazzjoni tagħha għall-eżekuzzjoni proposta mill-Istat Membru kkonċernat. Din l-approvazzjoni
tesprimi biss l-opinjoni tal-Kummissjoni dwar jekk tali eżekuzzjoni hijiex aċċettabbli minn perspettiva Komunitarja, fid-dawl
tad-diffikultajiet ta' eżekuzzjoni li dan l-Istat Membru iltaqa' magħhom, iżda ma teffettwax ir-responsabbiltà ta' l-Istat
Membru għal dak li jikkonċerna l-identifikazzjoni ta' dawn id-diffikultajiet u l-mod kif tinsab soluzzjoni għalihom. Kieku
kellu jkun hemm kontroversja dwar l-irkupru ta' l-għajnuna wara din l-approvazzjoni, b'mod partikolari fir-rigward tal-konstatazzjonijiet
fattwali li jinsabu fid-deċiżjoni kkontestata jew fir-rigward tal-kwantifikazzjoni eżatta tal-vantaġġ li fil-fatt għandu jiġi
rkuprat, tkun il-qorti nazzjonali li jkollha ssib soluzzjoni għad-diffikultajiet ta' eżekuzzjoni li jifdlu permezz tar-regoli
nazzjonali tagħha, fid-dawl tad-deċiżjoni kkontestata u, jekk neċessarju, fid-dawl ta' dawk id-diffikultajiet li jifdlu, billi
tieħu in kunsiderazzjoni l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. F'każ ta' dubju, il-qorti nazzjonali dejjem għandha l-possibbiltà
li ssaqsi lill-Kummissjoni skond il-prinċipju ta' kooperazzjoni leali (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
tal-11 ta' Lulju 1996, SFEI
et
, C-39/94, Ġabra p. I-3547, punti 49 u 50, u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll, b'analoġija, is-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni,
punt 20 iktar 'il fuq, punti 91 u 92) jew li tagħmel domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara s-sentenza Siemens
vs Il-Kummissjoni, punt 68 iktar 'il fuq, punt 104, u l-ġurisprudenza ċċitata).
70     Għaldaqstant, it-tieni parti ta' din ir-raġuni għandha tiġi miċħuda bħala mingħajr effett.
71     Permezz tat-tielet parti tar-raġuni tagħha, ir-rikorrenti tallega li l-għajnuna ma twassalx għal distorsjoni ta' kompetizzjoni
u ma effettwatx il-kummerċ bejn l-Istati Membri, b'mod partikolari minħabba r-regola de minimis.
72     Dawn l-argumenti tressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża li wasslet għas-sentenza L-Olanda vs Il-Kummissjoni, punt
20 iktar 'il fuq (punt 30, in fine). Il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdithom kollha (punti 37 sa 39), billi rreferiet b'mod partikolari,
għal dak li għandu x'jaqsam mal-kumpanniji taż-żejt bħar-rikorrenti, għall-punti 60 sa 66 tas-sentenza tagħha. Għaldaqstant,
il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-għajnuna kienet intiża sabiex jiġi evitat li, minħabba ż-żieda fil-prezz tal-fjuwil
wara ż-żieda tad-dazji tas-sisa fl-Olanda, l-istazzjonijiet ta' servizz li jinsabu qrib il-fruntiera Ġermaniża jkollom tnaqqis
fit-
turnover
tagħhom, minħabba r-rati iktar kompetittivi fil-Ġermanja (punt 63). Hija żidet li l-klawżoli PMS kellhom l-istess objettiv
(punt 64). Hija kkonstatat li l-għajnuniet mogħtija lill-istazzjonijiet ta' servizz marbuta mal-kumpanniji taż-żejt permezz
tal-klawżoli PMS kellhom konsegwenzi ekonomiċi għall-kumpanniji kkonċernati, peress li huma kellhom bħala effett, f'kull każ,
li jeżentaw lil dawn il-kumpanniji mill-obbligu tagħhom li jassumu l-ispejjeż kollha jew parti minnhom għal dak li jirrigwarda
t-tnaqqis fil-prezz pprattikat mid-distributur tagħhom, sabiex jiġi evitat telf ta' ishma fis-suq. Minn dan hija kkonkludiet
li l-leġiżlazzjoni temporanja tikkostitwixxi għalhekk għajnuna lil kumpanniji taż-żejt, għaliex hija kellha bħala effett li
ttaffi l-piżijiet li kienu normalment jeffettwaw il-baġit ta' kumpanniji ansjużi sabiex iżommu l-pożizzjoni kompetittiva tagħhom
fid-dawl ta' l-iżvilupp tas-suq nazzjonali jew internazzjonali (punt 66).
73     Minn dan jirriżulta b’mod ċar li, għall-Qorti tal-Ġustizzja, għal dak li jirrigwarda b'mod partikolari l-kumpanniji taż-żejt,
l-għajnuna in kwistjoni wasslet għal distorsjoni tal-kompetizzjoni u effettwat il-kummerċ bejn l-Istati Membri.
74     Ir-rikorrenti ma ppreżentat l-ebda prova speċifika, b’mod partikolari fir-rigward tas-sitwazzjoni personali tagħha, li tista'
tinvalida fil-każ tagħha l-evalwazzjonijiet ġenerali tal-Qorti tal-Ġustizzja.
75     Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’ Istanza tikkonstata li d-deċiżjoni kkontestata hija valida safejn hija tikkonstata li teżisti
distorsjoni tal-kompetizzjoni u li l-kummerċ bejn l-Istati Membri ġie effettwat. Konsegwentement, it-tielet parti ta’ din
ir-raġuni għandha tiġi miċħuda bħala manifestament infondata.
76     Billi l-partijiet kollha ta’ din ir-raġuni ġew miċħuda, l-imsemmija raġuni għandha tiġi miċħuda fit-totalità tagħha.
Fuq ir-raġuni bbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba
–       L-argumenti tal-partijiet
77     Permezz ta' din ir-raġuni, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba
billi ma informatx lill-partijiet ikkonċernati dwar il-miżuri li hija kellha l-intenzjoni tieħu kontra tagħhom u billi ma
tathomx il-possibbiltà li jagħtu l-opinjoni tagħhom. Hija ssostni li skond ġurisprudenza kostanti r-rispett tad-drittijiet
tad-difiża f'kull proċedura mibdija kontra persuna u li tista' twassal għal att li jaffettwa lil tali persuna jikkostitwixxi
prinċipju fundamentali ta' dritt komunitarju u għandu jiġi ggarantit, anki fin-nuqqas ta' leġiżlazzjoni li tikkonċerna l-proċedura
in kwistjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’ Istanza tas-6 ta’ Diċembru 1994, Lisrestal
et
vs Il-Kummissjoni, T-450/93, Ġabra p. II-1177, punt 42).
78     Ir-rikorrenti hija ordnata tħallas lura l-għajnuna in kwistjoni lill-Istat Olandiż. Hija ma kinitx ġiet informata minn qabel
b'dan l-obbligu. Minn naħa, hija ma kinitx involuta fil-proċedimenti amministrattivi nazzjonali. Dan juri li l-awtoritajiet
Olandiżi ma kkunsidrawhiex bħala benefiċjarja ta' l-għajnuna. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni qatt ma kkuntatjat il-kumpanniji
taż-żejt matul diawn il-proċedimenti. In-notifika dwar il-ftuħ tal-proċedura – li tippreċiża li "l-Kummissjoni ma tistax teskludi
li l-benefiċjarji diretti ta' l-għajnuna huma l-kumpanniji taż-żejt" – hija vaga wisq sabiex tiġi kkunsidrata bħala stedina
sabiex tagħti l-opinjoni tagħha. Ir-rikorrenti tenfasizza li n-notifika invokat biss il-fatt li l-proprjetà ta' l-istazzjonijiet
ta' servizz ikkonċernati jista' jkollha bħala konsegwenzi li l-kumpannija taż-żejt kkonċernata tkun kkunsidrata bħala "benefiċjarja"
ta' l-għajnuna u jkollha għalhekk tħallasha lura. Jekk tali mekkaniżmu huwa possibbli, id-deċiżjoni kkontestata hija bbażata
fuq fatt totalment ġdid, jiġifieri l-klawżoli PMS. Ir-rikorrenti ma kelliex l-opportunità li tagħti l-opinjoni tagħha f'dan
ir-rigward.
79     Il-Kummissjoni tikkunsidra li huwa biżżejjed li jiġi mfakkar li r-rikorrenti ppreżentat osservazzjonijiet matul il-proċedimenti
amministrattivi, b'mod partikolari billi tinvoka l-fatt li l-istazzjonijiet ta' servizz kienu qed jitolbuha żżid l-marġni
tagħhom, u li r-rikorrenti stess bagħtet lill-Kummissjoni l-kuntratt
standard
tagħha li fih klawżola PMS. Ikun kontradittorju li jitqis illum li l-Kummissjoni ma kelliex tuża dan l-element, għaliex l-ewwel
hija kellha tisma' l-opinjoni tar-rikorrenti dwar dan is-suġġett. Għaldaqstant, ir-rikorrenti kienet taf perfettament il-partikolaritajiet
u d-dettalji kollha tal-kawża. Il-Kummissjoni tenfasizza wkoll il-fatt li hija kellha tikseb inġunzjoni kontra l-awtoritajiet
Olandiżi, fl-20 ta' Jannar 1999, sabiex tikseb informazzjoni supplementari dwar il-klawżoli PMS.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’ Istanza
80     Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li l-proċedimenti amministrattivi fil-qasam ta' għajnuniet mogħtija mill-Istat jinfetħu
biss kontra l-Istat Membru kkonċernat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-24 ta' Settembru 2002, Falck u Acciaierie di
Bolzano vs Il-Kummissjoni, C-74/00 P u C-75/00 P, Ġabra p. I-7869, punt 81). L-impriżi li jibbenefikaw mill-għajnuniet huma
kkunsidrati biss bħala partijiet interessati f'dawn il-proċedimenti (sentenza tal-Qorti tal-Prim’ Istanza tas-6 ta' Marzu
2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, T-228/99 u T-233/99, Ġabra p. II-435,
punt 122). Minn dan jirriżulta li l-partijiet interessati m'għandhomx id-drittijiet tad-difiża rikonoxxuti lill-persuni li
kontrihom infetħet il-proċedura, iżda għandhom biss id-dritt li jiġu involuti fil-proċedimenti amministrattivi safejn xieraq
b'kunsiderazzjoni għaċ-ċirkustanzi ta' każ (sentenza Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq,
punt 83, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’ Istanza tal-25 ta' Ġunju 1998, British Airways
et
u British Midland Airways vs Il-Kummissjoni, T-371/94 u T-394/94, Ġabra p. II-2405, punt 60).
81     Skond l-Artikolu 88(2) KE, il-Kummissjoni għandha ssejjaħ lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom
matul l-istadju ta' l-eżami formali. Għal dak li jirrigwarda dan l-obbligu, skond ġurisprudenza kostanti, il-pubblikazzjoni
ta' avviż fil-Ġurnal Uffiċjali tikkostitwixxi mezz adegwat sabiex il-partijiet interessati kollha jiġu nnotifikati bil-ftuħ
tal-proċedura (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-14 ta' Novembru 1984, Intermills vs Il-Kummissjoni, 323/82, Ġabra p.
3809, punt 17), u "din il-komunikazzjoni hija intiża biss sabiex tikseb, minn naħa tal-partijiet interessati, l-informazzjoni
kollha intiża sabiex tiggwida lill-Kummissjoni fir-rigward ta' l-azzjoni futura tagħha" (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja
tat-12 ta' Lulju 1973, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, 70/72, Ġabra p. 813, punt 19, u tal-Qorti tal-Prim’ Istanza tat-22 ta'
Ottubru 1996, Skibsværftsforeningen
et
vs Il-Kummissjoni, T-266/94, Ġabra p. II-1399, punt 256).
82     Għaldaqstant, ir-rikorrenti ma tistax tinvoka ksur tal-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba f'dak illi l-Kummissjoni ma talbitx
personalment l-osservazzjonijiet tar-rikorrenti fir-rigward tal-proċedura ta' eżami ta' l-għajnuna.
83     Min-naħa l-oħra, huwa veru li l-Kummissjoni għandha l-obbligu li tpoġġi l-partijiet interessati f'sitwazzjoni fejn huma jistgħu
jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fil-kuntest ta' proċedura formali ta' eżami fil-qasam ta' għajnuna mogħtija mill-Istat
(sentenza Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni, punt 80 iktar 'il fuq, punt 170, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’
Istanza ta' l-14 ta' Jannar 2004, Fleuren Compost vs Il-Kummissjoni, T-109/01, Ġabra p. II-127, punti 45 u 46).
84     Ir-rikorrenti tallega, f'dan ir-rigward, li n-notifika ta' ftuħ tal-proċedura kienet vaga wisq sabiex hija tkun tista' tikkunsidra
lilha nnifisha bħala parti interessata bħala kumpannija taż-żejt.
85     Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni għandha tiftaħ proċedura formali ta' eżami, li tinforma l-partijiet interessati,
meta, wara eżami preliminari, hija għandha dubji serji dwar il-kompatibbiltà tal-miżura finanzjarja in kwistjoni mas-suq komuni.
Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni ma tistax tiġi obbligata tippreżenta analiżi kompluta fir-rigward ta' l-għajnuna in kwistjoni
fin-notifika tagħha dwar il-ftuħ ta' din il-proċedura. Min-naħa l-oħra, huwa neċessarju li l-Kummissjoni tiddefinixxi b'mod
suffiċjenti l-kuntest ta' l-eżami tagħha sabiex ma tirrendix mingħajr skop id-dritt tal-partijiet interessati li jippreżentaw
l-osservazzjonijiet tagħhom.
86     Fil-kawża preżenti, fid-deċiżjoni tagħha ta' ftuħ tal-proċedura formali ta' eżami li tistieden b'mod partikolari lill-partijiet
interessati jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom, il-Kummissjoni ddikjarat li ma kienx eskluż, għal dak li jirrigwarda
l-kumpanniji taż-żejt, li dawn il-kumpanniji jiġu kkunsidrati bħala benefiċjarji ta' l-għajnuna u li eventwalment jkollhom
iħallsu lura dik l-istess għajnuna. Il-Kummissjoni bbażat din il-possibbiltà fuq il-fatt li l-libertà ta' operaturi indipendenti
setgħet tiġi f'dan il-punt ristretta mill-ftehim ta' xiri esklussiv jew ta' kiri (kontroll
de facto
) li għandhom jiġu kkunsidrati,
de facto
, bħala li jaqgħu fil-kategorija ta' negozjanti impjegati mill-kumpannija taż-żejt, jiġifieri dwak li ma jbagħtux ir-riskji
involuti fl-operazzjoni ta' stazzjon ta' servizz (is-seba' u t-tmien premessa tan-notifika).
87     Għandu jingħad li l-Kummissjoni abbandunat, fid-deċiżjoni kkontestata, it-teorija tagħha tal-kontroll
de facto
tal-kumpanniji taż-żejt fuq l-istazzjonijiet ta' servizz permezz ta' ftehim ta' xiri esklussiv, li fuqhom tibbaża d-dubji
tagħha fid-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura (premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata). Bl-istess mod, f'din id-deċiżjoni ta'
ftuħ, hija ma qalitx li s-sempliċi eżistenza ta' klawżola PMS hija biżżejjed sabiex il-kumpanniji taż-żejt jiġu kkunsidrati
bħala benefiċjarji
de facto
ta' l-għajnuna. Għaldaqstant, kien diffiċli għar-rikorrenti li tieħu pożizzjoni dwar dan il-punt preċiż. Madankollu, jirriżulta
mill-imsemmija deċiżjoni ta' ftuħ li l-Kummissjoni ma kinitx għadha, f'dan l-istadju ta' riflessjoni tagħha u fid-dawl tal-ftit
provi li kellha, identifikat dan il-mekkaniżmu partikolari tat-trasferiment tal-benefiċju ta' l-għajnuna.
88     Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni, diġà fl-istadju tan-notifika, spjegat effettivament id-domandi li kellha fir-rigward tal-benefiċjarju
veru ta' l-għajnuna, b'mod partikolari fir-rigward tal-kontroll li l-kumpanniji taż-żejt jeżerċitaw permezz tal-kuntratti
ta' provvista esklussiva. Għalkemm dawn id-domandi, f'dan l-istadju tal-bidu tar-riflessjoni tal-Kummissjoni, kienu essenzjalment
iċċentrati fuq l-indipendenza ta' l-istazzjonijiet ta' servizz fid-dawl tal-klassifikazzjoni tagħhom fil-kategorija ta' l-istazzjonijiet
ta' servizz Co/Co, jibqa' l-fatt li l-kunċett fundamentali, skond liema l-kumpanniji taż-żejt setgħu jkunu l-benefiċjarji
veri ta' l-għajnuna fir-rigward tal-kutnratti ta' provvista esklussiva, kien preżenti fin-notifika.
89     Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti fehmet tajjeb biżżejjed dan il-kunċett sabiex, minn naħa, tipprovdi
lill-Kummissjoni bil-kuntratt
standard
tagħha kif ukoll bil-klawżola PMS u, min-naħa l-oħra, tinfurmaha li hija kienet tikkunsidra li l-għajnuna kienet neċessarja
għaliex l-istazzjonijiet ta' servizz kienu qegħdin jitolbuha żżid il-marġni tagħhom. Paradossalment, in-natura ta' l-intervent
tar-rikorrenti, li pprovdiet il-klawżola tagħha PMS, turi li hija setgħet tifhem liema fatti essenzjali setgħu jkunu rilevanti
fid-dawl ta' l-adozzjoni tad-deċiżjoni finali. Il-fatt li l-Kummissjoni użat, b'mod partikolari, il-provi ppreżentati mir-rikorrenti
sabiex issostni raġunament li wassal sabiex ġie konkluż li r-rikorrenti għandha tħallas lura l-għajnuna, huwa konformi ma'
l-għan tal-proċedura formali ta' eżami, li tattribwixxi lill-partijiet interessati r-rwol ta' sors ta' informazzjoni tal-Kummissjoni.
90     F'dan ir-rigward, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti mqajjem fis-seduta, li l-intervent tagħha quddiem il-Kummissjoni
ma jikkorrispondix f'ebda każ għal parteċipazzjoni fil-proċedura formali ta' eżami ta' l-għajnuna. Biżżejjed jiġi kkonstatat
li, wara l-pubblikazzjoni tan-notifika dwar il-ftuħ tal-proċedura formali ta' eżami, ir-rikorrenti pprovdiet lill-Kummissjoni
osservazzjonijiet li kellhom x'jaqsmu direttament ma' l-għajnuna in eżami u li kienu partikolarment rilevanti. Dan l-intervent
tar-rikorrenti għandu għalhekk jiġi kkunsidrat,
de facto sinon de jure
, bħala parteċipazzjoni fil-proċedura formali ta' eżami bħala parti interessata.
91     Għaldaqstant, mhux biss il-Kummissjoni ma kisritx il-prinċipju ta' amministrazzjoni tajba, iżda wettqet b'mod korrett, fil-limiti
tal-mezzi tagħha, il-kompitu tagħha li tqiegħed lill-partijiet interessati f'pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet
tagħhom matul il-proċedura formali ta' eżami ta' l-għajnuna.
92     Fid-dawl ta' dak kollu li ntqal, din ir-raġuni hija miċħuda bħala infondata.

Fuq l-ispejjeż
93     Skond l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress illi r-rikorrenti tilfet, hemm lok li tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż, skond it-talbiet tal-Kummissjoni
f'dan is-sens.
94     Skond l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 87(4) ta' l-istess regoli, l-Istati Membri intervenjenti fil-kawża għandhom ibatu
l-ispejjeż rispettivi tagħhom. Ir-Renju ta' l-Olanda għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM' ISTANZA (It-Tieni Awla Estiża)
taqta' u tiddeciedi li:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Ir-rikorrenti għandha tbati l-ispejjeż tagħha kif ukoll dawk tal-Kummissjoni.
3)
Ir-Renju ta' l-Olanda għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Pirrung
Meij
Forwood
Pelikánová

Papasavvas
Mogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil-31 ta' Mejju 2006.
E. Coulon

J. Pirrung
Reġistratur

President
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.