CELEX: 62005CJ0263
Παράβαση κράτους μέλους
Περιßάλλον
Οδηγίες 75/442/ΕΟΚ και 91/156/ΕΟΚ
Έννοια του όρου "αποβλήτα"
Ουσίες ή αντικείμενα προοριζόμενα για τις εργασίες διαθέσεως ή ανακτήσεως
Υπολείμματα παραγωγής δυνάμενα να επαναχρησιμοποιηθούν

Niselli, προαναφερθείσα, σκέψεις 36 και 37).
45     Αφετέρου, η ερμηνεία που εκτέθηκε στη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως συνεπάγεται ότι μια ουσία ή ένα αντικείμενο τα οποία
απορρίπτει ο κάτοχος κατά τρόπο διαφορετικό από αυτούς που μνημονεύονται στα παραρτήματα II A και II B της οδηγίας δεν συνιστούν
απόβλητα, οπότε η εν λόγω ερμηνεία περιορίζει επίσης την έννοια του αποβλήτου όπως αυτή προκύπτει από το άρθρο 1, στοιχείο
α΄, της εν λόγω οδηγίας. Έτσι, σύμφωνα με την ερμηνεία αυτή, μια ουσία ή ένα αντικείμενο μη υποκείμενα σε υποχρέωση διαθέσεως
ή αξιοποιήσεως, τα οποία ο κάτοχός τους απορρίπτει δι’ απλής εγκαταλείψεως χωρίς να τα υποβάλει σε μια τέτοια διαδικασία,
δεν θα χαρακτηρίζονταν ως απόβλητα, μολονότι συνιστούν απόβλητα κατά την έννοια της οδηγίας (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση
Niselli, προαναφερθείσα, σκέψη 38).
46     Συναφώς, το εκτιθέμενο στη σκέψη 24 της παρούσας αποφάσεως επιχείρημα της Ιταλικής Δημοκρατίας ότι η εγκατάλειψη μιας ουσίας
ή ενός αντικειμένου καλύπτεται στην πραγματικότητα από την παράγραφο 1, στοιχείο a, της επίδικης διατάξεως δεν μπορεί να γίνει
δεκτό. Συγκεκριμένα, ακόμη και αν η ερμηνεία αυτή του εν λόγω στοιχείου a επικρατεί στο εθνικό δίκαιο, η επίδικη διάταξη,
λόγω του ότι της λείπουν συναφώς η σαφήνεια και η ακρίβεια, δεν μπορεί να εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας.
47     Ομοίως δεν αμφισβητείται ότι, σύμφωνα με τη διευκρίνιση που περιέχεται στην παράγραφο 2 της επίδικης διατάξεως, αρκεί, προκειμένου
ένα υπόλειμμα παραγωγής ή καταναλώσεως να μη χαρακτηρισθεί ως απόβλητο, να επαναχρησιμοποιείται ή να μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί
σε κάθε κύκλο παραγωγής ή καταναλώσεως, είτε χωρίς καμία προηγούμενη επεξεργασία και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον, είτε
αφού υποστεί προηγούμενη επεξεργασία όταν πρόκειται για μία από τις εργασίες αξιοποιήσεως που απαριθμούνται στο παράρτημα
C του νομοθετικού διατάγματος 22/97, που αντιστοιχεί αυτολεξεί στο παράρτημα II B της οδηγίας.
48     Τα προβλεπόμενα στην ως άνω παράγραφος 2 όμως δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις της νομολογίας που υπενθυμίστηκε στις σκέψεις
33 έως 39 της παρούσας αποφάσεως. Συγκεκριμένα, η παράγραφος αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μην χαρακτηρίζονται ως απόβλητα υπολείμματα
παραγωγής ή καταναλώσεως που ανταποκρίνονται ωστόσο στον ορισμό της εννοίας του «αποβλήτου» που περιέχεται στο άρθρο 1, στοιχείο
α΄, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 75/442.
49     Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 34 έως 36 της παρούσας αποφάσεως, το γεγονός ότι μια ουσία αποτελεί υπόλειμμα παραγωγής
ή καταναλώσεως συνιστά ένδειξη περί του ότι πρόκειται για απόβλητο και το γεγονός και μόνον ότι μια ουσία προορίζεται να επαναχρησιμοποιηθεί
ή μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί δεν μπορεί να είναι καθοριστικό για τον χαρακτηρισμό της ή όχι ως αποβλήτου.
50     Περαιτέρω, η επιχειρηματολογία της Ιταλικής Δημοκρατίας που εκτέθηκε στη σκέψη 25 της παρούσας αποφάσεως δεν μπορεί να γίνει
δεκτή. Συγκεκριμένα, λαμβανομένων υπόψη, αφενός, της υπομνησθείσας στη σκέψη 33 της παρούσας αποφάσεως υποχρεώσεως ευρείας
ερμηνείας της εννοίας του αποβλήτου και, αφετέρου, των απαιτήσεων της μνημονευθείσας στις σκέψεις 34 έως 39 της παρούσας αποφάσεως
νομολογίας του Δικαστηρίου, ένα αγαθό, ένα υλικό ή μια πρώτη ύλη που προκύπτουν από διαδικασία παραγωγής η οποία δεν προορίζεται
να τα παραγάγει δεν μπορούν να θεωρηθούν υποπροϊόντα τα οποία ο κάτοχος δεν επιθυμεί να απορρίψει, παρά μόνον αν η επαναχρησιμοποίησή
τους, ακόμη και για τις ανάγκες επιχειρηματιών διαφορετικών από αυτόν που τα παρήγαγε, είναι όχι μόνον ενδεχόμενη, αλλά βεβαία,
δεν απαιτεί προηγούμενη επεξεργασία και αποτελεί τμήμα συνεχούς διαδικασίας παραγωγής ή χρησιμοποιήσεως.
51     Τέλος, όσον αφορά τις παρατηρήσεις που διατύπωσε η Ιταλική Δημοκρατία κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σχετικά με το γεγονός
ότι πρόσωπα που παρουσιάζονται ως ενεργούντα «στα όρια της νομιμότητας» δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαχειρίσεως των
αποβλήτων, αρκεί να τονιστεί ότι η περίσταση αυτή, ακόμη και αν υποτεθεί αποδεδειγμένη, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την εκ
μέρους του κράτους μέλους αυτού μη εκπλήρωση των υποχρεώσεών του που απορρέουν από την οδηγία.
52     Κατόπιν των προεκτεθέντων, η προσφυγή της Επιτροπής πρέπει να γίνει δεκτή.
53     Επομένως πρέπει να αναγνωρισθεί ότι, έχοντας θεσπίσει και διατηρήσει σε ισχύ το άρθρο 14 του νομοθετικού διατάγματος 138,
της 8ης Ιουλίου 2002, το οποίο κατέστη, κατόπιν τροποποιήσεως, ο νόμος 178, της 8ης Αυγούστου 2002, που εξαιρεί από το πεδίο
εφαρμογής του νομοθετικού διατάγματος 22/97, αφενός, τις ουσίες, τα υλικά ή τα αγαθά που προορίζονται για τις εργασίες διαθέσεως
ή αξιοποιήσεως που δεν μνημονεύονται ρητώς στα παραρτήματα B και C του εν λόγω διατάγματος και, αφετέρου, τις ουσίες ή τα
υλικά που αποτελούν υπολείμματα παραγωγής και τα οποία ο κάτοχος έχει την πρόθεση ή την υποχρέωση να απορρίψει όταν μπορούν
να επαναχρησιμοποιηθούν και επαναχρησιμοποιούνται σε ένα κύκλο παραγωγής ή κατανάλωσης, χωρίς να υποστούν προηγούμενη επεξεργασία
και χωρίς να βλάπτουν το περιβάλλον ή αφού έχουν υποστεί προηγούμενη επεξεργασία όταν δεν πρόκειται για μία από τις εργασίες
αξιοποιήσεως που απαριθμούνται στο παράρτημα C του ίδιου αυτού διατάγματος, η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που
υπέχει από το άρθρο 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας.

Επί των δικαστικών εξόδων
54     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Η Ιταλική Δημοκρατία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, δεδομένου ότι ηττήθηκε
και η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Έχοντας θεσπίσει και διατηρήσει σε ισχύ το άρθρο 14 του νομοθετικού διατάγματος 138 περί επειγόντων μέτρων στον τομέα της
φορολογίας, της ιδιωτικοποιήσεως και της συγκρατήσεως των φαρμακευτικών δαπανών, καθώς και της οικονομικής στηρίξεως στις
υποβαθμισμένες περιοχές, της 8ης Ιουλίου 2002, το οποίο κατέστη, κατόπιν τροποποιήσεως, ο νόμος 178, της 8ης Αυγούστου 2002,
που εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής του νομοθετικού διατάγματος 22 περί εφαρμογής των οδηγιών 91/156/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων,
91/689/ΕΟΚ περί των επικινδύνων αποβλήτων και 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, της 5ης Φεβρουαρίου
1997, αφενός, τις ουσίες, τα υλικά ή τα αγαθά που προορίζονται για τις εργασίες διαθέσεως ή αξιοποιήσεως που δεν μνημονεύονται
ρητώς στα παραρτήματα B και C του εν λόγω διατάγματος και, αφετέρου, τις ουσίες ή τα υλικά που αποτελούν υπολείμματα παραγωγής
και τα οποία ο κάτοχος έχει την πρόθεση ή την υποχρέωση να απορρίψει όταν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν και επαναχρησιμοποιούνται
σε ένα κύκλο παραγωγής ή κατανάλωσης, χωρίς να υποστούν προηγούμενη επεξεργασία και χωρίς να βλάπτουν το περιβάλλον ή αφού
έχουν υποστεί προηγούμενη επεξεργασία όταν δεν πρόκειται για μία από τις εργασίες αξιοποιήσεως που απαριθμούνται στο παράρτημα
C του ίδιου αυτού διατάγματος, η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1, στοιχείο α΄, της οδηγίας
75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ
του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1991 και με την απόφαση 96/350/ΕΚ της Επιτροπής, της 24ης Μαΐου 1996.
2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.