CELEX: 62008CJ0205
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Artikolu 234 KE
Kunċett ta’ ‘qorti nazzjonali’
Ammissibbiltà
Direttiva 85/337/KEE
Stima tal-effetti fuq l-ambjent
Bini ta’ kejbils tal-elettriku
Tul ta’ iktar minn 15-il km
Bini transkonfinali
Kejbil transkonfinali
Tul totali jeċċedi l-limitu
Kejbil li jinsab prinċipalment fit-territorju tal-Istat Membru ġar
Tul tas-sezzjoni nazzjonali inqas mil-limitu

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1985, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 1, p. 248), kif emendata bid-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropej u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Mejju 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 466, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 85/337”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn l-Umweltanwalt von Kärnten (iktar ’il quddiem l-“Umweltanwalt”) u l-Kärntner Landesregierung dwar deċiżjoni li dan tal-aħħar adotta fil-11 ta’ Ottubru 2007 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) rigward il-kumpannija Alpe Adria Energia SpA (iktar ’il quddiem “Alpe Adria”).
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Skont l-ewwel u s-sitt premessi tagħha, l-għan tad-Direttiva 85/337 huwa l-prevenzjoni tat-tniġġis u ta’ ħsara oħra tal-ambjent billi tissuġġetta ċerti proġetti pubbliċi u privati għal evalwazzjoni minn qabel tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent.
Kif jirriżulta mill-ħames premessa tagħha, għal dan il-għan l-imsemmija direttiva tintroduċi prinċipji ġenerali ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent sabiex jiġu kkompletati u kkoordinati l-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni tal-proġetti pubbliċi u privati li jista’ jkollhom effetti sinjfikattivi fuq l-ambjent.
Skont it-tmien u l-ħdax-il premessi tad-Direttiva 85/337, il-proġetti li jaqgħu taħt ċerti kategoriji għandhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent u, bħala regola ġenerali, għandhom jiġu suġġetti għal evalwazzjoni sistematika sabiex jitqiesu l-preokkupazzjonijiet dwar il-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, il-kontribuzzjoni għall-kwalità tal-ħajja permezz ta’ ambjent aħjar, l-assigurazzjoni li tinżamm id-diversità tal-ispeċi u l-konservazzjoni tal-kapaċità riproduttiva tal-ekosistema bħala riżors bażiku tal-ħajja.
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 85/337 jipprovdi li:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għall-istima ta’ l-effetti ambjentali ta’ dawk il-proġetti pubbliċi u privati li aktarx ikollhom effetti sinifikanti fuq l-ambjent.”
L-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw illi, qabel ma jingħata l-kunsens/approvazzjoni [tingħata l-awtorizzazzjoni], il-proġetti li x’aktarx ikun sejjer ikollhom impatt sinifikanti fuq l-ambjent bis-saħħa, fost ħwejjeġ oħra, tan-natura, id-daqs u l-lokazzjoni tagħhom jiġu magħmula soġġetti għall-ħtieġa li jkun hemm il-kunsens/approvazzjoni [awtorizzazzjoni] għall-iżvilupp u stima rigward l-effetti tagħhom. Dawn il-proġetti huma ddefiniti fl-Artikolu 4.”
L-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva jipprovdi li:
“[…] il-proġetti mniżżla fil-lista fl-Anness I għandhom jiġu soġġetti għall-istima b’mod konformi ma’ l-Artikoli 5 sa 10.”
L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 85/337 jipprovdi li:
“1.   Meta Stat Membru isir ikun jaf illi proġett x’aktarx li jkun sejjer ikollu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta Stat Membru li x’aktarx ikun sejjer jiġi affettwat sinifikatament jitlob hekk, l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-proġett ikun maħsub li jitwettaq għandu jibgħat lill-Istat Membru affettwat malajr kemm jista’ jkun u mhux iktar tard minn meta jgħarraf lill-pubbliku tiegħu, fost ħwejjeġ oħra, bi:
a)
deskrizjoni tal-proġett, flimkien ma’ kull tagħrif disponibbli dwar l-impatt possibbli tiegħu meta dan jaqsam il-fruntieri;
b)
tagħrif dwar in-natura tad-deċiżjoni li tista’ tittieħed,
u għandu jagħti lill-Istat Membru l-ieħor żmien raġjonevoli għalbiex jindika jekk jixtieqx jieħu sehem fil-proċeduri tat-tfassil tad-deċiżjonijiet dwar l-ambjent riferiti fl-Artikolu 2(2), u jista’ jinkludi t-tagħrif riferit fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu.”
Il-punt 20 tal-Anness I ta’ din id-direttiva jsemmi l-“[b]ini ta’ kejblijiet [kejbils] ta’ l-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 15-il km”.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
L-Artikolu 11(7) tal-Liġi Kostituzzjonali Federali (Bundesverfassungsgesetz, iktar ’il quddiem il-“BVG”) jipprovdi li huwa l-Umweltsenat li jieħdu d-deċiżjoni dwar l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent għall-proġetti li jista’ jkollhom riperkussjonijiet sinjifikattivi fuq l-ambjent ladarba tkun ġiet eżawrita l-proċedura tar-rikorsi amministrattivi fil-Land.
Skont l-imsemmi artikolu, l-Umweltsenat hija organu indipendenti kkostitwit minn President, minn Imħallfin u minn membri ġuristi oħrajn esperti fil-qasam u għandha tiġi stabbilita fil-Ministeru Federali kompetenti. L-istituzzjoni, il-funzjonijiet, u l-proċedura tal-Umweltsenat huma rregolati permezz tal-liġi federali. Id-deċiżjonijiet tagħha ma jistgħux jiġu annullati jew emendati permezz ta’ proċeduri amministrattivi; id-deċiżjonijiet tagħha jistgħu jiġu kkontestati permezz ta’ rikors quddiem il-Verwaltungsgerichtshof (Qorti Amministrattiva Suprema).
L-Artikolu 20(2) tal-BVG huwa fformulat kif ġej:
“Fil-każ li, b’Liġi Federali jew Liġi ta’ Land, jitwaqqaf organu kolleġġjali sabiex jiddeċiedi kwistjonijiet fl-aħħar istanza, li d-deċiżjonijiet tiegħu ma humiex suġġetti għal annullament jew għal emendi b’mod amministrattiv u li jkun hemm fih tal-anqas Imħallef wieħed, lanqas il-membri l-oħra ta’ dan l-organu kolleġġjali ma għandhom ikunu suġġetti għal istruzzjonijiet fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom.”
L-Artikolu 133(4) tal-BVG jipprovdi deroga għar-regola li tagħti kompetenza lill-Verwaltungsgerichtshof sabiex tisma’ b’mod ġenerali appelli kontra d-deċiżjonijiet tal-amministrazzjoni pubbliċi differenti, li tinkludi l-każ fejn, f’qasam partikolari, din il-kompetenza kienet ġiet mogħtija lil awtorità indipendenti. L-Umweltsenat hija waħda minn dawn l-awtoritajiet.
L-Artikolu 1 tal-Liġi Federali dwar l-Umweltsenat (Umweltsenatsgesetz, iktar’il quddiem l-“USG 2000”) jipprovdi li:
“(1)   Għandu jiġi stabbilit Umweltsenat fil-Ministeru Federali tal-Agrikoltura, tal-Foresti, tal-Ambjent u tar-Riżorsi tal-Ilma.
(2)   L-Umweltsenat għandu jkun kompost minn għaxar maġistrati u minn 32 ġurista ieħor
[…]”
L-Artikolu 2 tal-USG 2000 jipprovdi li l-President Federali jaħtar il-membri fuq proposta tal-Gvern Federali għal perijodu ta’ sitt snin, li jista’ jinħatar mill-ġdid. Barra minn hekk, il-Gvern Federali huwa marbut b’ċerti proposti ta’ ħatra.
Skont l-Artikolu 4 tal-USG 2000:
“Il-membri tal-Umweltsenat iwettqu dmirijiethom b’mod indipendenti u ma humiex marbuta b’istruzzjonijiet.”
L-Artikolu 5 tal-USG 2000 jipprovdi li:
“L-Umweltsenat tiddeċiedi dwar appelli li jirrigwardaw kwistjonijiet imsemmija fl-ewwel u fit-tieni parti tal-Liġi [2000] dwar l-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent [(Umweltverträglichkeitsprüfungsgesetz 2000), (BGBl. 697/1993, emendata l-aħħar bil-BGBl. I, 149/2006, iktar ’il quddiem il-‘UVP-G 2000’)] […]”
L-Artikolu 6 tal-USG 2000 jipprovdi li:
“Id-deċiżjonijiet tal-Umweltsenat ma jistgħux jiġu annullati jew emendati permezz ta’ proċeduri amministrattivi. Huma jistgħu jiġu kkontestati quddiem il-Verwaltungsgerichtshof.”
Skont l-Artikolu 2(2) tal-UVP-G 2000, liġi li ttrasponiet id-Direttiva 85/337 fid-dritt Awstrijak, “proġett” huwa ddefinit bħala:
“il-bini ta’ installazzjonijiet jew kull intervent ieħor fil-madwar jew pajsaġġ naturali, inklużi l-miżuri kollha li għandhom konnessjoni ġeografika jew fattwali ma’ tali intervent.”
L-Artikolu 3(1) tal-UVP-G 2000 jipprovdi li:
“Il-proġetti msemmija fl-Anness I […] għandhom ikunu suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin. Għall-proġetti msemmija fil-kolonni 2 u 3 tal-Anness I għandha tiġi applikata l-proċedura ssemplifikata […]”.
L-Artikolu 3(7) tal-UVP-G 2000 jipprovdi li:
“L-awtorità għandha tikkonstata, fuq talba tal-kandidat/kandidata għall-proġett, ta’ awtorità kooperanti jew tal-Ombudsman għall-ambjent [l-Umweltanwalt], jekk għandhiex issir evalwazzjoni tal-effetti fuq proġett partikolari skont din il-Liġi Federali u liema għan tal-Anness 1 jew tal-Artikolu 3a(1) sa (3) huwa miksub mill-proġett. Din il-konstatazzjoni tista’ ssir ukoll
ex officio
. Id-deċiżjoni għandha tiġi adottata permezz ta’ notifika f’terminu ta’ sitt xhur, kemm fl-ewwel kif ukoll fit-tieni istanza. Il-kandidat/kandidata għall-proġett, l-awtorità li qed tikkoopera magħha, l-Ombudsman għall-ambjent [l-Umweltanwalt] u l-komun ikkonċernat huma kkunsidrati bħala partijiet. L-organu tal-ippjanar tal-ilma għandu jinstema’ qabel tiġi adottata d-deċiżjoni. Il-kontenut essenzjali tad-deċiżjonijiet kif ukoll il-motivi essenzjali għandhom jiġu ppubblikati mill-awtorità b’mod xieraq jew aċċessibbli għall-konsultazzjoni mill-pubbliku. Il-komun ikkonċernat jista’ jippreżenta appell kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Verwaltungsgerichtshof. L-Ombudsman għall-ambjent [l-Umweltanwalt] u l-awtorità kooperanti ma għandhomx l-obbligu li jirrimborsaw l-ispejjeż.”
L-Anness I tal-UVP-G 2000 jinkludi l-proġetti li għandhom jiġu suġġetti obbligatorjament għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent skont l-Artikolu 3 tiegħu. Dawn huma maqsuma fi tliet gruppi (kolonni). Il-proġetti tal-ewwel żewġ gruppi (kolonni) għandhom f’kull każ jiġu suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, meta l-limiti ffissati jintlaħqu u l-kriterji stabbiliti jiġu sodisfatti. Il-proġetti fit-tielet grupp (kolonna) għandhom jiġu eżaminat b’każ b’każ, meta l-limitu minimu ddikjarat jintlaħaq.
Il-punt 16(a) tal-Anness I tal-UVP-G 2000 jirreferi, fil-kolonna 1, għall-“kejbils tal-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 15-il km”.
Il-punt 16(b) tal-UVP-G 2000 jirreferi, fil-kolonna 3, għall-“kejbils tal-elettriku fil-għoli f’reġjuni protetti li jaqgħu taħt il-kategoriji A [zona speċjali ta’ konservazzjoni] jew B [reġjun alpin] b’voltaġġ ta’ 110 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 20 km.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li Alpe Adria hija impriża Taljana li tixtieq tibni kejbil tal-elettriku ta’ 220 KV u b’voltaġġ nominali ta’ 300 MVA sabiex tgħaqqad in-netwerk tal-impiża Taljana Rete Elettrica Nazionale SpA ma’ dak tal-impriża Awtrijaka VERBUND-Austrian Power Grid AG.
Għal dan il-għan, permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Lulju 2007, Alpe Adria talbet lill-Kärntner Landesregierung sabiex jieħu, abbażi tal-Artikolu 3(7) tal-UVP-G 2000, deċiżjoni li tikkonstata l-bini u l-eżekuzzjoni ta’ dan il-proġett. Fit-territorju Awstrijak, il-proġett jinkludi kejbil tal-elettriku fil-għoli b’tul ta’ madwar 7.4 km bi stazzjoni tal-bdil tal-kurrent li għandha tinbena f’Weidenburg sal-fruntiera billi tgħaddi mill-wied ta’ Kronhof u ta’ Kronhofer Törl. Fit-territorju Taljan, it-tul tal-kejbil proġettat huwa ta’ madwar 41 km.
Il-Kärntner Landesregierung stabbilixxa, fid-deċiżjoni kkontestata, li ma kienx hemm lok li titwettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent tal-imsemmi proġett, inkwantu dan il-proġett ma kienx laħaq, fil-parti Awstrijaka tiegħu, il-limitu ta’ 15-il km stabbilit mill-UVP-G 2000.
Huwa ssostna li jekk proġett seta’ jkollu effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent ta’ Stat Membru, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 85/337 jeħtieġ lill-Istati Membri li jinkludu lil dan l-Istat Membru l-ieħor fil-proċedura tal-evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent. Madanakollu, dan l-artikolu kien japplika biss għall-proġetti li jinsabu kompletament fit-territorju ta’ Stat Membru u mhux għall-proġetti transkonfinali.
Għaldaqstant, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċifika li tirrigwarda l-proġetti transkonfinali fid-Direttiva 85/337, kull Stat Membru kellu jevalwa, billi jirreferi unikament għal-liġi nazzjonali tiegħu, jekk proġett jaqax taħt l-Anness I ta’ din id-direttiva.
Sussegwentement il-Kärntner Landesregierung iddikjara li l-UVP-G 2000 ma tinkludi, min-naħa tagħha, l-ebda dispożizzjoni li tipprovdi, f’każ ta’ kejbils tal-elettriku transkonfinali jew ta’ kwalunkwe proġett li jirrigwarda kejbils, li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni l-installazzjoni kollha.
Fit-18 ta’ Diċembru 2007, l-Umweltanwalt ippreżentat rikors għall-annullament kontra d-deċiżjoni kkontestata quddiem l-Umweltsenat.
Huwa f’dan il-kuntest li l-Umweltsenat iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Id-Direttiva 85/337/KEE […] għandha tiġi interpretata fis-sens li, Stat Membru huwa marbut jipprovdi għal obbligu li ssir evalwazzjoni tat-tipi ta’ proġetti elenkati fl-Anness I ta’ [l-imsemmija] direttiva, b’mod partikolari fil-punt 20 (‘Bini ta’ kejbils tal-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ aktar minn 15-il kilometru’), anki għal dak li jikkonċerna l-installazzjoni proġettata fit-territorju ta’ żewġ Stati Membri jew iktar meta l-limitu li jagħti lok għall-obbligu li ssir evalwazzjoni (f’dan il-każ it-tul ta’ aktar minn 15-il kilometru) ċertament ma huwiex milħuq mill-parti tal-installazzjoni li tinsab fit-territorju tiegħu iżda, min-naħa l-oħra, jintlaħaq, saħansitra jinqabeż, jekk tiġi inkluża l-parti tal-installazzjoni proġettata li tinsab fit-territorju tal-Istat Membru ġar jew ta’ Stati Membri ġirien?”
Fuq l-ammissibbiltà tad-domanda preliminari
Fuq il-kapaċità tal-Umweltsenat bħala qorti
Preliminarjament, għandu jiġi vverifikat jekk l-Umweltsenat hijiex qorti fis-sens tal-Artikolu 234 KE u, għaldaqstant, jekk din id-domanda hijiex ammissibbli.
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jiġi evalwat jekk il-korp li qed jagħmel ir-rinviju għandux karatteristiċi ta’ qorti fis-sens tal-Artikolu 234 KE, kwistjoni li hija rregolata biss bid-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tqis numru ta’ fatturi, bħall-kwistjoni jekk il-korp huwiex stabbilit mil-liġi, il-permanenza tiegħu, in-natura obbligatorja tal-ġurisdizzjoni tiegħu, in-natura kontradittorja tal-proċedura, l-applikazzjoni, mill-korp, tar-regoli ta’ dritt, kif ukoll l-indipendenza tiegħu (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-30 ta’ Ġunju 1966, Vaassen-Göbbels, 61/65, Ġabra p. 377, 395, u tat-18 ta’ Ottubru 2007, Österreichischer Rundfunk, C-195/06, Ġabra p. I-8817, punt 19 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 11(7), 20 u 113(4) tal-BVG u d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 1, 2, 4 u 5 tal-USG 2000, juru, b’mod li ma jistax jiġi kkontestat, li l-Umweltsenat tissodisfa l-kriterji relattivi għall-fatt li jkun korp stabbilit mil-liġi, għan-natura obbligatorja u permanenti tal-korp, għan-natura kontradittorja tal-proċedura u għall-applikazzjoni tar-regoli ta’ dritt u għall-indipendenza ta’ dan il-korp.
Għandu jiġi enfasizzat ukoll, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 58 u 59 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-proċedura quddiem l-Umweltsenat tiggarantixxi li dawk kollha li pparteċipaw fil-proċess amministrattiv kif ukoll l-istituzzjonijiet imsemmija fl-UVP-G 2000 jistgħu jippreżentaw appelli. Seduta tista’ ssir
ex officio
jew fuq talba tal-partijiet u kull persuna kkonċernata tista’ tiġi rrappreżentata minn avukat. Minkejja li d-deċiżjonijiet tal-Umwelsenat għandhom l-awtorità ta’
res judicata
, għandhom ikunu mmotivati u għandhom jingħataw waqt seduta pubblika.
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi kkonstatat li d-dispożizzjonijiet tal-USG 2000 u tal-UVP-G 2000, moqrija flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 113(4) tal-BVG jiggarantixxu n-natura kontradittorja tal-proċedura quddiem l-Umweltsenat li tiddeċiedi billi tapplika r-regoli ġenerali tal-liġi dwar il-proċedura amministrattiva (Verwaltungsverfahrensgesetz).
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Umweltsenat għandha tiġi kkunsidrata bħala qorti fis-sens tal-Artikolu 234 KE, b’tali mod li d-domanda tagħha hija ammissibbli.
Fuq is-suġġett tad-domanda preliminari
Alpe Adria ssostni li l-mistoqsijiet ta’ dritt Komunitarju mqajma huma biss, fil-prattika, ipotetiċi f’din il-kawża. Fil-fatt, humiex oġġettivament neċessarji sabiex tinstab soluzzjoni għall-kawża prinċipali u ma għandhom ebda relazzjoni mad-domandi li għandha tiddeċiedi l-qorti tar-rinviju.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha tressqet il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li tintervjeni, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (ara, is-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, Apis-Hristovich, C-545/07, Ġabra p. I-1627, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Konsegwentement, sa fejn id-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Apis-Hristovich, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet mitluba tipprovdi lill-qorti tar-rinviju bi kriterja għal interpretazzjoni tad-Direttiva 85/337 sabiex din tkun tista’ tevalwa jekk, skont id-dritt Komunitarju, il-proġett inkwistjoni huwiex suġġett għal obbligi proċedurali stabbiliti minn din id-direttiva, minkejja l-fatt li d-dritt nazzjonali ma jistabbilixxix tali obbligi proċedurali għal dan l-istess proġett.
F’dawn il-kundizzjonijiet, għandu jitqies li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 2(1) u 4(1) tad-Direttiva 85/337 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li proġett imsemmi fil-punt 20 tal-Anness I ta’ din id-direttiva, bħall-bini ta’ kejbils tal-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 15-il km, għandux jiġi suġġett mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru għall-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent għalkemm dan il-proġett huwa transkonfinali u li inqas minn 15-il km mit-tul tiegħu biss jinsab fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li proġett li jirrigwarda l-bini ta’ kejbil tal-elettriku ta’ 220 kV, b’voltaġġ nominali ta’ 300 MVA u ta’ tul ta’ 48.4 km, huwa proġett fost dawk imsemmija fil-punt 20 tal-Anness I tad-Direttiva 85/337 u li għandhom, konsegwentement, jiġu obbligatorjament suġġetti għal evalwazzjoni tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent, skont l-Artikoli 2(1) u 4(1) ta’ din id-direttiva.
Sussegwentement għandu jiġi vverifikat, sabiex tingħata risposta għad-domanda tal-qorti tar-rinviju, jekk l-imsemmija direttiva għandhiex tiġi interpretata fis-sens li dan l-obbligu japplikax ukoll fil-każ ta’ proġett transkonfinali bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Skont ġurisprudenza stabbilita, għandu jitfakkar li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju li ma jinkludu ebda referenza espliċita għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġi stabbilit is-sens u l-portata tagħha għandhom normalment jingħataw, fil-Komunità Ewropea kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi stabbilita fid-dawl tal-kuntest tad-dispożizzjoni u tal-għan tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-19 ta’ Settembru 2000, Linster, C-287/98, Ġabra p. I-6917, punt 43, u tal-4 ta’ Mejju 2006, Barker, C-290/03, Ġabra p. I-3949, punt 40).
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 85/337 jipprovdu obbligu għall-Istati Membri li jissuġġettaw għall-evalwazzjoni l-proġetti li, partikolarment, minħabba n-natura tagħhom, id-daqs tagħhom jew il-lok tagħhom, jista’ jkollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li, fir-rigward tal-obbligu ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent, id-Direttiva 85/336 għandha kamp ta’ applikazzjoni estiż u għan wiesa’ (ara s-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 1996, Kraaijeveld
et
, C-72/95, Ġabra p. I-5403, punti 31 u 39).
Għandu jiġi enfasizzat ukoll li d-Direttiva 85/337 tiffoka fuq evalwazzjoni globali tal-effetti tal-proġetti fuq l-ambjent (sentenza tal-25 ta’ Lulju 2008, Ecologistas en Acción-CODA, C-142/07, Ġabra p. I-6097, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata) irrispettivament mill-fatt li jirrigwarda, eventwalment, proġett transkonfinali.
Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jimplementaw id-Direttiva 85/337 b’mod li jissodisfa kompletament ir-rekwiżiti tagħha fid-dawl tal-għan essenzjali tagħha, li huwa, kif ukoll jirriżulta mill-Artikolu 2(1) tagħha, li qabel tingħata l-awtorizzazzjoni, il-proġetti li jistgħu jkollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent, b’mod partikolari minħabba n-natura, id-daqs jew il-lok tagħhom, jiġu suġġetti għal evalwazzjoni fir-rigward l-effetti tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ecologistas en Acción-CODA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għan tad-Direttiva 85/337 ma jistax jiġi evitat permezz tal-qsim ta’ proġett u li n-nuqqas li jittieħed inkunsiderazzjoni l-effett kumulattiv ta’ diversi proġetti ma għandux ikollu r-riżultat prattiku li dawn jaħarbu fit-totalità tagħhom mill-obbligu ta’ evalwazzjoni meta, meħudin flimkien, dawn jista’ jkollhom “impatt sinifikanti fuq l-ambjent” fis-sens tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 85/337 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ecologistas en Acción-CODA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 44).
Minn dan isegwi li proġetti msemmija fl-Anness I tad-Direttiva 85/337 li jestendu fit-territorju ta’ diversi Stati Membri ma jistgħux jiġu eżentati mill-applikazzjoni ta’ din id-direttiva għar-raġuni biss li din tal-aħħar ma tinkludix dispożizzjoni espressa li tikkonċernahom.
Tali eżenzjoni tikkawża serjament ħsara lill-għan tad-Direttiva 85/337. L-effettività tagħha tista’ tiġi gravement kompromessa jekk l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu, meta jiddeċiedu jekk proġett għandux jiġi suġġett għal evalwazzjoni tal-effetti tiegħu fuq l-ambjent, jinjoraw il-parti tal-proġett li tinsab fl-Istat Membru l-ieħor (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2004, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-227/01, Ġabra p. I-8253, punt 53).
Kif l-Avukat Ġenerali rrileva fil-punt 81 tal-konklużjonijiet tiegħu, din il-konstatazzjoni hija msaħħa permezz tat-termini tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 85/337 li jipprovdu għall-kooperazzjoni bejn l-Istati meta proġetti jista’ jkollhom effetti sinjifikattivi fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor.
Rigward il-fatt li s-sezzjoni li tinsab fl-Awstrija għandha tul ta’ inqas minn 15-il km, għandu jiġi speċifikat li dan ma jistax, fih nnifsu, jeżenta l-proġett mill-proċedura ta’ evalwazzjoni stabbilita mid-Direttiva 85/337. L-Istat Membru kkonċernat għandu jwettaq evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent ta’ tali proġetti fuq it-territorju tiegħu billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti konkreti tal-imsemmi proġett.
Fid-dawl ta’ dawk li ntqal preċedentement, l-Artikoli 2(1) u 4(1) tad-Direttiva 85/337, għandhom jiġu interpretati fis-sens li proġett imsemmi fil-punt 20 tal-Anness I tal-imsemmija direttiva, bħall-bini ta’ kejbils tal-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 15-il km, għandhom jiġu suġġetti mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru għall-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent għalkemm dan il-proġett huwa transkonfinali u li inqas minn 15-il km mit-tul tiegħu biss jinsab fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikoli 2(1) u 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1985, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent, kif emendata bid-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropej u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Mejju 2003, għandhom jiġu interpretati fis-sens li proġett imsemmi fil-punt 20 tal-Anness I tal-imsemmija direttiva, bħall-bini ta’ kejbils tal-elettriku fil-għoli b’voltaġġ ta’ 220 kV jew iktar u tul ta’ iktar minn 15-il km, għandhom jiġu suġġetti mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru għall-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-effetti fuq l-ambjent għalkemm dan il-proġett huwa transkonfinali u li inqas minn 15-il km mit-tul tiegħu biss jinsab fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.