CELEX: 62002CJ0394
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγία 93/38/ΕΟΚ
Δημόσιες συμβάσεις στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών
Σύμβαση για την κατασκευή συστήματος ταινιοδρόμων στον ατμοηλεκτρικό σταθμό Μεγαλόπολης
Παράλειψη δημοσιεύσεως προκηρύξεως διαγωνισμού
Τεχνική ιδιομορφία
Απρόβλεπτο γεγονός
Κατεπείγουσα ανάγκη

Επιτροπή κατά Αυστρίας, σκέψη 57). Συνεπώς, το ότι η Επιτροπή έκανε ή δεν έκανε χρήση της εν λόγω διαδικασίας δεν
ασκεί επιρροή επί της εκτιμήσεως του παραδεκτού προσφυγής λόγω παραβάσεως.
28     Πράγματι, η Επιτροπή είναι η μόνη αρμόδια να αποφασίσει αν είναι σκόπιμο να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 226 ΕΚ λόγω παραβάσεως
(βλ., υπό το πνεύμα αυτό, προμνησθείσες αποφάσεις της 11ης Αυγούστου 1995, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 22, και της 5ης
Νοεμβρίου 2002, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 38). Η επιλογή μεταξύ των δύο διαδικασιών εμπίπτει στη διακριτική ευχέρειά
της.
29     Από τις προεκτεθείσες σκέψεις προκύπτει ότι οι ενστάσεις απαραδέκτου είναι απορριπτέες.

Επί της ουσίας
30     Προς στήριξη της προσφυγής της, η Επιτροπή προβάλλει μία μοναδική αιτίαση αντλούμενη, κατ’ ουσίαν, από την παράβαση του άρθρου
15 της οδηγίας 93/38, σε συνδυασμό με τα άρθρα 20, παράγραφος 1, και 21 της ίδιας οδηγίας, και συνιστάμενη στο ότι η ΔΕΗ ανέθεσε
την επίδικη σύμβαση χωρίς προηγουμένως να δημοσιεύσει προκήρυξη διαγωνισμού στην
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
31     Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι η επίδικη σύμβαση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής
του άρθρου 15 της οδηγίας 93/38 και, συνεπώς, έπρεπε καταρχήν να συναφθεί σύμφωνα με τους τίτλους ΙΙΙ έως V της οδηγίας αυτής,
οι οποίοι προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τη διενέργεια διαγωνισμού με τη δημοσίευση σχετικής προκηρύξεως στην εν λόγω Επίσημη Εφημερίδα.
32     Η κυβέρνηση αυτή υποστηρίζει, ωστόσο, ότι, δυνάμει του άρθρου 20, παράγραφος 2, στοιχεία γ΄ και δ΄, της οδηγίας 93/38, η επίδικη
σύμβαση μπορούσε, κατ’ εξαίρεση, να ανατεθεί χωρίς δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού. Κατά την εν λόγω κυβέρνηση, αφενός,
μόνον η κοινοπραξία Koch/METKA ήταν σε θέση να εκτελέσει τα επίδικα έργα λαμβανομένων υπόψη της ιδιομορφίας του προς μεταφορά
προϊόντος και του υπεδάφους της τοποθεσίας καθώς και της ανάγκης συνδέσεως των ταινιοδρόμων με το ήδη υπάρχον σύστημα. Αφετέρου,
υπήρχε επείγουσα ανάγκη εκτελέσεως των έργων λόγω των προθεσμιών που είχε τάξει το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και
Δημοσίων Έργων.
33     Συναφώς, πρέπει, προκαταρκτικώς, να υπομνησθεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 20, παράγραφος 2, στοιχεία γ΄ και δ΄, της οδηγίας
93/38, ως παρεκκλίνουσες από τους κανόνες περί των διαδικασιών αναθέσεως των δημοσίων συμβάσεων, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικώς.
Εξάλλου, το βάρος αποδείξεως φέρει ο προτιθέμενος να κάνει χρήση των διατάξεων αυτών (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, στο πλαίσιο
των οδηγιών 71/305 και 93/37, αποφάσεις της 10ης Μαρτίου 1987, 199/85, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1987, σ. 1039, σκέψη
14, της 18ης Μαΐου 1995, C-57/94, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1995, σ. I-1249, σκέψη 23, και της 14ης Σεπτεμβρίου 2004,
C-385/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2004, σ. I-8121, σκέψη 19).
34     Όσον αφορά, πρώτον, το άρθρο 20, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 93/38, από τη νομολογία προκύπτει ότι η εφαρμογή της
διατάξεως αυτής εξαρτάται από τη συνδρομή δύο σωρευτικώς εφαρμοζομένων προϋποθέσεων, ήτοι, αφενός, της προϋποθέσεως της τεχνικής
ιδιομορφίας των έργων που αποτελούν το αντικείμενο της συμβάσεως και, αφετέρου, της προϋποθέσεως να καθιστά η τεχνική αυτή
ιδιομορφία απολύτως αναγκαία την ανάθεση της εν λόγω συμβάσεως σε συγκεκριμένη επιχείρηση (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, στο πλαίσιο
των οδηγιών 71/305 και 93/37, προμνησθείσες αποφάσεις της 18ης Μαΐου 1995, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 24, και της 14ης Σεπτεμβρίου
2004, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψεις 18, 20 και 21).
35     Όμως, στην υπό κρίση περίπτωση, όπως παρατήρησε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 40 έως 45 των προτάσεών του, ναι μεν τα επίδικα
έργα παρουσιάζουν τεχνική ιδιομορφία υπό την έννοια του άρθρου 20, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 93/38, επιβάλλεται,
όμως, η διαπίστωση ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν κατέδειξε με πειστικό τρόπο ότι μόνη η κοινοπραξία Koch/METKA είχε τη δυνατότητα
να τα εκτελέσει και ότι, κατά συνέπεια, ήταν απολύτως αναγκαία η ανάθεση της συμβάσεως σ’ αυτήν.
36     Πράγματι, ούτε οι ιδιαίτερες ιδιότητες του προς μεταφορά προϊόντος, ούτε η σαθρότητα του υπεδάφους ούτε η ανάγκη συνδέσεως
του συστήματος ταινιοδρόμων με το ήδη υπάρχον σύστημα αποδεικνύουν, άνευ άλλου τινός, ότι η εν λόγω κοινοπραξία ήταν ο μοναδικός
εργολήπτης εντός της Κοινότητας ο οποίος διέθετε την απαραίτητη τεχνογνωσία για την εκτέλεση των εν λόγω έργων.
37     Κατά τα λοιπά, η ίδια η ΔΕΗ, εφόσον απευθύνθηκε και στην επιχείρηση Dosco, θεωρούσε ότι και μια άλλη επιχείρηση εκτός της
κοινοπραξίας Koch/METKA ήταν, καταρχήν, επίσης ικανή να εκτελέσει τα έργα αυτά.
38     Εξάλλου, από τη δικογραφία προκύπτει ότι, προκειμένου για την εκτέλεση παρόμοιων έργων στην ίδια τοποθεσία, η ΔΕΗ είχε στο
παρελθόν κινήσει διαδικασίες αναθέσεως συμβάσεως περιλαμβάνουσες δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού.
39     Επομένως, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η εκτέλεση της επίδικης συμβάσεως, λόγω της τεχνικής ιδιομορφίας της, δεν μπορούσε
να ανατεθεί παρά μόνο στην κοινοπραξία Koch/METKA.
40     Όσον αφορά, δεύτερον, την παρέκκλιση την οποία προβλέπει το άρθρο 20, παράγραφος 2, στοιχείο δ΄, της οδηγίας 93/38, η νομολογία
εξαρτά την εφαρμογή της από τη συνδρομή τριών σωρευτικών προϋποθέσεων, ήτοι της υπάρξεως απρόβλεπτου γεγονότος, της υπάρξεως
κατεπείγουσας ανάγκης μη συμβιβαζόμενης με τις προθεσμίες που επιβάλλει η προκήρυξη διαγωνισμού και της υπάρξεως αιτιώδους
συνδέσμου μεταξύ του απρόβλεπτου γεγονότος και της εξ αυτού ανακύψασας κατεπείγουσας ανάγκης (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, στο
πλαίσιο της οδηγίας 71/305, αποφάσεις της 2ας Αυγούστου 1993, C-107/92, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1993, σ. I-4655, σκέψη
12, και της 28ης Μαρτίου 1996, C-318/94, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 1996, σ. I-1949, σκέψη 14).
41     Όμως, η Ελληνική Κυβέρνηση δεν απέδειξε ότι πληρούνταν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις αυτές.
42     Πράγματι, η ανάγκη εκτελέσεως των εν λόγω έργων εντός των προθεσμιών που έταξε η αρμόδια για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών
επιπτώσεων του σχεδίου αρχή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτο γεγονός.
43     Η εκ μέρους της αρχής που πρέπει να εγκρίνει το συγκεκριμένο σχέδιο ενδεχόμενη επιβολή προθεσμιών αποτελεί προβλέψιμο στοιχείο
της διαδικασίας εγκρίσεως του εν λόγω σχεδίου (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, στο πλαίσιο της οδηγίας 71/305, προμνησθείσα απόφαση
της 28ης Μαρτίου 1996, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 18).
44     Επιπλέον, όσον αφορά την επίδικη σύμβαση, η ΔΕΗ μπορούσε να κινήσει τη διαδικασία τής διά διαγωνισμού αναθέσεώς της ήδη κατά
την έναρξη της διαδικασίας εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ήτοι τρία έτη περίπου πριν από τη λήξη των επιβληθεισών
προθεσμιών.
45     Συνεπώς, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ούτε ότι κατεπείγουσα ανάγκη, οφειλόμενη σε απρόβλεπτα για τη ΔΕΗ γεγονότα, δεν επέτρεπε
την τήρηση των προθεσμιών που απαιτούνται σε περίπτωση προκηρύξεως διαγωνισμού.
46     Κατόπιν όλων των προεκτεθεισών σκέψεων, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, λόγω της εκ μέρους της ΔΕΗ αναθέσεως
της συμβάσεως για την κατασκευή συστήματος ταινιοδρόμων  στον ατμοηλεκτρικό σταθμό Μεγαλόπολης με διαδικασία διαπραγματεύσεως
χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 93/38 και, ειδικότερα,
από τα άρθρα 20, παράγραφος 1, και 21 της οδηγίας αυτής.

Επί των δικαστικών εξόδων
47     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα
και η τελευταία ηττήθηκε, η Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Ελληνική Δημοκρατία, λόγω της εκ μέρους της Δημόσιας Επιχειρήσεως Ηλεκτρισμού αναθέσεως της συμβάσεως για την κατασκευή
συστήματος ταινιοδρόμων στον ατμοηλεκτρικό σταθμό Μεγαλόπολης με διαδικασία διαπραγματεύσεως χωρίς προηγούμενη δημοσίευση
προκηρύξεως διαγωνισμού, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 93/38/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993,
περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών,
όπως αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 98/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, και,
ειδικότερα, από τα άρθρα 20, παράγραφος 1, και 21 της οδηγίας αυτής.
2)
Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.