CELEX: 62009CJ0421
Artykuły 28 WE i 30 WE
Uregulowanie krajowe zakazujące przywozu produktów z krwi oddanej nie w całości nieodpłatnie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 28 WE i 30 WE.
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Humanplasma GmbH (zwaną dalej „Humanplasma”), spółką prawa austriackiego,
a Republik Österreich w przedmiocie ustawowego zakazu przywozu koncentratów krwinek czerwonych, gdy krew nie została oddana
w całości nieodpłatnie.

Ramy prawne

Uregulowania Unii
Motywy 22 i 23 dyrektywy 2002/98/WE Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej normy jakości
i bezpiecznego pobierania, testowania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji krwi ludzkiej i składników krwi oraz zmieniającej
dyrektywę 2001/83/WE (Dz.U. L 33, s. 30) mają następujące brzmienie:
„(22) Zgodnie z art. 152 ust. 5 traktatu przepisy niniejszej dyrektywy nie mogą wpływać na przepisy krajowe w sprawie krwiodawstwa.
Artykuł 152 ust. 4 lit. a) stanowi, iż nie można stawiać państwom członkowskim przeszkód w utrzymywaniu lub ustanawianiu bardziej
rygorystycznych środków ochronnych w odniesieniu do norm jakości i bezpiecznego stosowania krwi i składników krwi.
(23)      Dobrowolne nieodpłatne oddawanie krwi jest czynnikiem sprawczym podnoszenia norm bezpieczeństwa odnoszących się do krwi i składników
krwi i tym samym przyczynia się do ochrony zdrowia ludzi [zdrowia publicznego]. Należy wspierać wysiłki Rady Europy na tym
polu i podejmować wszelkie niezbędne środki propagowania dobrowolnego nieodpłatnego oddawania krwi w drodze podejmowania odpowiednich
środków i inicjatyw oraz zapewnienia krwiodawcom większego uznania opinii publicznej, co jednocześnie zwiększa samowystarczalność.
Należy tu posłużyć się definicją dobrowolnego nieodpłatnego oddawania krwi sformułowaną przez Radę Europy”.
Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 2002/98 stanowi:
„Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich w utrzymaniu i wprowadzaniu na swoim terytorium bardziej
rygorystycznych środków ochronnych, zgodnych z przepisami traktatu.
W szczególności państwo członkowskie może wprowadzić wymagania dotyczące dobrowolnego nieodpłatnego oddawania krwi, obejmujące
zakaz lub ograniczenie przywozu krwi i składników krwi, aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia oraz osiągnąć cel określony
w art. 20 ust. 1, jeśli spełniają one warunki traktatu”.
Artykuł 20 ust. 1 rzeczonej dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki zachęcania do dobrowolnego nieodpłatnego oddawania krwi z myślą
o zapewnieniu jak najszerszego zaopatrzenia w krew i składniki krwi”.
Artykuł 21 omawianej dyrektywy przewiduje:
„Zakłady krwiodawstwa zapewniają, że każda pobrana krew i składniki krwi zostają zbadane zgodnie z wymaganiami wymienionymi
w załączniku IV.
Państwa członkowskie zapewniają, że krew i składniki krwi przywożone do Wspólnoty zostają zbadane zgodnie z wymaganiami wymienionymi
w załączniku IV”.

Uregulowania międzynarodowe
Na podstawie art. 2 zalecenia nr R (95) 14 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich w sprawie ochrony zdrowia
dawców i biorców w ramach transfuzji krwi, przyjętego w dniu 12 października 1995 r., „oddawanie krwi, osocza lub składników
krwi jest uważane za dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane przez osobę z jej własnej woli i nie daje podstaw do
jakiejkolwiek zapłaty w formie pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej postaci. Wyłącza to również przyznanie wynagrodzenia
w formie wypoczynku, który wykracza poza czas odpowiednio konieczny do oddania krwi i dojazdu. Drobne dowody uznania, napoje
i zwrot kosztów podróży są zgodne z pojęciem dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania krwi”.

Uregulowania krajowe
Paragraf 7 ust. 1 Arzneiwareneinfuhrgesetz 2002 (ustawy o przywozie produktów leczniczych z 2002 r.), w brzmieniu ogłoszonym
w BGBl. I, 153/2005 (zwanej dalej „ustawą o przywozie leków”) przewidywał, że przywóz produktów, o których mowa w rzeczonej
ustawie, jest możliwy tylko wówczas, gdy agencja bezpieczeństwa zdrowia potwierdzi, że mogą one być wprowadzone do obrotu.
Paragraf 7 ust. 3 omawianej ustawy wymieniał szczegółowe informacje, których w szczególności powinni dostarczyć importerzy
produktów z krwi na żądanie właściwych organów. Wśród tych informacji figurowały: tożsamość dawcy, dowód, że dawca został
wybrany zgodnie z międzynarodowymi kryteriami mającymi zastosowanie w tej dziedzinie oraz że nie przechodził określonych infekcji
wirusowych.
Po zmianie ustawy ogłoszonej w BGBl. I, 41/2006 do § 7 ustawy o przywozie leków został dodany ust. 1a, ze skutkiem od dnia
29 marca 2006 r. Przepis ten ma następujące brzmienie:
„W przypadku przywozu produktów z krwi do bezpośredniej transfuzji produkty te w każdym razie mogą nie zostać wprowadzone
do obrotu, jeżeli krew nie została oddana w całości nieodpłatnie, z wyjątkiem sytuacji, w których podmiot dokonujący transfuzji
zwrócił się do krwiodawcy o niezwłoczne oddanie krwi w związku z pilną potrzebą w przypadku szczególnego niebezpieczeństwa.
Nie znajduje to zastosowania do przypadków, gdy przywóz jest konieczny w celu zabezpieczenia dostaw szczególnie rzadkich grup
krwi”.
Ponadto na podstawie tej samej zmiany wprowadzono pkt 2a do § 7 ust. 3 ustawy o przywozie leków, który przewiduje, że importerzy
w każdym wypadku powinni wykazać, że w odniesieniu do „produktów z krwi do bezpośredniej transfuzji, gdy krew została oddana
w całości nieodpłatnie lub w przypadku gdy podmiot dokonujący transfuzji zwrócił się do krwiodawcy o niezwłoczne oddanie krwi
w związku z pilną potrzebą w przypadku szczególnego niebezpieczeństwa, pokryciu podlegają tylko koszty […]”.
Paragraf 8 ust. 4 Blutsicherheitsgesetz 1999 (ustawy o bezpieczeństwie krwi z 1999 r.), w brzmieniu ogłoszonym w BGBl. I,
63/2005, stanowi:
„Dawcy krwi lub składników krwi lub osoby trzecie nie mogą otrzymać wynagrodzenia lub przyrzeczenia wynagrodzenia w odniesieniu
do oddania krwi. Jeśli krew (cała krew) zostaje oddana do celów bezpośredniej transfuzji, winna być oddana bez jakiejkolwiek
zapłaty. Pokrycie kosztów jest w takich przypadkach dozwolone tylko wówczas, gdy podmiot dokonujący transfuzji zwrócił się
do krwiodawcy o niezwłoczne oddanie krwi w związku z pilną potrzebą w przypadku szczególnego niebezpieczeństwa”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
W dniu 1 listopada 2005 r. opublikowano ogłoszenie o przetargu na dostawę dla Wiener Krankenanstaltenverbund (związku szpitali
wiedeńskich) produktów z krwi, w niniejszej sprawie koncentratów krwinek czerwonych po odfiltrowaniu leukocytów. Koncentraty
te są sprzedawane jako leki.
Termin zgłoszeń upływał w dniu 1 marca 2006 r. Przetarg na dostawę został podzielony na pięć odrębnych części, a oferty mogły
być składane na poszczególne części. Umowy ramowe stanowiące przedmiot przetargu miały być zawarte na trzy lata z możliwością
tylko jednokrotnego przedłużenia na następne trzy lata.
Zgodnie z pkt 2.2 warunków przetargu:
„Dostarczany produkt musi […] być zgodny z Arzneiwareneinfuhrgesetz (austriacką ustawą o przywozie produktów medycznych) w brzmieniu
obecnie obowiązującym, […] pochodzić z nieodpłatnego krwiodawstwa i odpowiadać stanowi wiedzy naukowej”.
Punkt 6 szczegółowych warunków zamówienia, zatytułowany „Brak dostawy”, przewiduje w szczególności:
„Dostawca jest zobowiązany zagwarantować dostawy. W przypadku jednak opóźnień lub braku dostaw Wiener Krankenanstaltenverbund
może (ze względu na swój obowiązek utrzymania dostaw) uzyskać wymagane koncentraty krwinek czerwonych po odfiltrowaniu leukocytów
za pośrednictwem innych środków z pominięciem umowy ramowej, przy czym koszty dodatkowe lub z tego wynikłe poniesie dostawca”.
W procedurze wzięło udział dwóch oferentów, to jest Humanplasma i Österreichisches Rotes Kreuz (Austriacki Czerwony Krzyż).
Okazało się, że Humanplasma przedstawiła najtańszą ofertę w odniesieniu do dwóch z pięciu części.
W piśmie dołączonym do oferty Humanplasma potwierdziła, że posiada wszelkie konieczne upoważnienia do świadczenia danej usługi.
Zagwarantowała również, że dostarczany produkt będzie zgodny z wymogami, o których mowa w pkt 2.2 warunków przetargu, w czasie
składania oferty. Jednak odnośnie do przyszłej sytuacji prawnej uściśliła ona, że nie można udzielić żadnej gwarancji czy
zabezpieczenia oraz że jeśli w związku ze zmianami prawnymi, w szczególności zmianą do ustawy o przywozie leków, spełnienie
obowiązku dostawy wskazanych produktów stanie się niemożliwe, nie przyjmie jakiejkolwiek odpowiedzialności w zakresie ewentualnych
dodatkowych czy wynikających z tego kosztów w rozumieniu pkt 6 szczegółowych warunków zamówienia.
Z postanowienia odsyłającego wynika, że ponieważ po upływie terminu składania ofert ustawa o przywozie leków została zmieniona
w ten sposób, iż produkty z krwi przywożone w celu transfuzji nie mogły już, z zastrzeżeniem dwóch szczególnych przypadków,
być wprowadzane do obrotu, jeżeli krew nie była oddawana całkowicie nieodpłatnie, produkty proponowane przez Humanplasmę,
które głównie nie pochodziły z takiego krwiodawstwa, nie były już zgodne z przepisami wskazanej ustawy.
Podczas analizy oferty zamawiający wezwał Humanplasmę do wyjaśnienia, czy może ona jednak zagwarantować warunki dostawy określone
w zaproszeniu do składania ofert. Ponieważ nie dostarczyła ona tych gwarancji, zamawiający powiadomił ją, że jej oferta została
odrzucona na podstawie krajowych przepisów dotyczących zamówień publicznych.
Odwołanie wniesione przez Humanplasmę od decyzji o odrzuceniu rzeczonej oferty do Vergabekontrollsenat für Wien (trybunału
kontroli zamówień publicznych w Wiedniu) zostało oddalone w szczególności na tej podstawie, że Humanplasma nie mogła zapewnić
świadczenia usług podlegających warunkom ustalonym w specyfikacji, jej oferta nie była zgodna z przepisami krajowymi i nie
można było jej udzielić zamówienia. Według Vergabekontrollsenat für Wien zamawiający słusznie zatem odrzucił ofertę Humanplasmy.
W swojej skardze wniesionej na decyzję Vergabekontrollsenat für Wien Humanplasma zażądała zapłaty odszkodowania i odsetek
w wysokości 840 000 EUR oraz zwrotu poniesionych kosztów z tytułu odpowiedzialności państwa za naruszenie prawa wspólnotowego.
Na poparcie swojej skargi podniosła ona, że § 7 ust. 1a ustawy o przywozie leków stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń
ilościowych zakazany przez art. 28 WE. Ponieważ nie uzyskuje ona swych produktów w przeważającej mierze z krwi oddawanej w całości
nieodpłatnie, zobowiązana była dokonać zastrzeżenia i zawrzeć postanowienie, że może nie być możliwe zastosowanie się do warunków
dostawy omawianego produktu. Gdyby ustawa o przywozie leków nie została zmieniona, nie musiałaby zawierać tego zastrzeżenia,
a jej oferta nie mogłaby zostać wykluczona z procedury udzielenia zamówienia.
Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien rozpatrujący sprawę postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym
pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 28 WE (w związku z art. 30 WE) stoi na przeszkodzie stosowaniu regulacji krajowej, zgodnie z którą przywóz koncentratów
krwinek czerwonych pochodzących z Niemiec dozwolony jest tylko wówczas, gdy krew została oddana w całości nieodpłatnie (również
w rozumieniu pokrycia kosztów), co stanowi również warunek uzyskania koncentratów krwinek czerwonych na terytorium kraju?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Poprzez swoje pytanie sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy art. 28 WE w związku z art. 30 WE należy interpretować
w ten sposób, że sprzeciwiają się one regulacji krajowej, zgodnie z którą przywóz krwi lub składników krwi pochodzących z innego
państwa członkowskiego dozwolony jest tylko pod warunkiem, mającym zastosowanie również do produktów krajowych, że krew stanowiąca
podstawę tych produktów została oddana w ten sposób, iż dawcy nie otrzymali żadnego wynagrodzenia, nawet w rozumieniu pokrycia
kosztów.
Swobodny przepływ towarów stanowi podstawową zasadę traktatu WE, która znajduje wyraz w ujętym w art. 28 WE zakazie ograniczeń
ilościowych w przywozie między państwami członkowskimi oraz wszelkich środków o skutku równoważnym (wyrok z dnia 5 czerwca
2007 r. w sprawie C‑170/04 Rosengren i in., Zb.Orz. s. I‑4071, pkt 31).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zakaz środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, o których mowa w art. 28 WE,
dotyczy wszelkich przepisów państw członkowskich mogących bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudniać
handel wewnątrzwspólnotowy (zob. w szczególności wyrok z dnia 11 lipca 1974 r. w sprawie 8/74 Dassonville, Rec. s. 837, pkt 5;
ww. wyrok w sprawie Rosengren i in., pkt 32; wyroki z dnia 20 września 2007 r. w sprawie C‑297/05 Komisja przeciwko Niderlandom,
Zb.Orz. s. I‑7467, pkt 53; z dnia 8 listopada 2007 r. w sprawie C‑143/06 Ludwigs‑Apotheke, Zb.Orz. s. I‑9623, pkt 26).
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że przepisy krajowe będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym
zawierają zakaz przywozu i wprowadzania do obrotu, zasadniczo, krwi i składników krwi, gdy krew została oddana odpłatnie,
przy czym zwrot kosztów poniesionych przez dawcę w celu oddania krwi jest przez omawiane przepisy również uważany za stanowiący
wynagrodzenie.
Należy dodać, że będący przedmiotem sprawy przed sądem krajowym zakaz wprowadzania do obrotu ma zastosowanie zarówno do krwi
oddanej na terytorium austriackim, jak i oddanej w innych państwach członkowskich.
Ponieważ w niektórych innych państwach członkowskich krwiodawstwo zgodnie z przepisami dyrektywy 2002/98 jest podstawą zwrotu
kosztów, krew i składniki krwi zgodnie z prawem uzyskane i wprowadzone do obrotu w owych państwach członkowskich nie mogą
być przywożone i wprowadzane do obrotu w Austrii.
Należy zatem stwierdzić, jak zresztą wyraźnie przyznaje rząd austriacki, że przepisy krajowe będące przedmiotem postępowania
przed sądem krajowym mogą utrudniać wewnątrzwspólnotową wymianę handlową, a więc stanowią środek o skutku równoważnym do ograniczeń
ilościowych w przywozie w rozumieniu art. 28 WE.
W celu ustalenia, czy rzeczone przepisy stanowią ograniczenie zakazane w rozumieniu art. 28 WE, należy jeszcze zbadać, czy
jak twierdzą w szczególności rząd austriacki i Komisja Europejska, może ono być uzasadnione ze względu na ochronę zdrowia
publicznego.
Należy w tym kontekście przypomnieć, że zdrowie publiczne ma pierwszorzędne znaczenie pośród dóbr i interesów chronionych
przez art. 30 WE i do państw członkowskich należy decyzja − w granicach wyznaczonych traktatem − na jakim poziomie zamierzają
zapewnić ochronę zdrowia publicznego oraz o sposobie, w jaki poziom ten ma zostać osiągnięty (wyroki: z dnia 11 grudnia 2003 r.
w sprawie C‑322/01 Deutscher Apothekerverband, Rec. s. I‑14887, pkt 103; z dnia 13 lipca 2004 r. w sprawie C‑262/02 Komisja
przeciwko Francji, Zb.Orz. s. I‑6569, pkt 24; ww. wyroki w sprawie Rosengren i in., pkt 39; w sprawie Ludwigs‑Apotheke, pkt 27).
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że przepisy będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym, które wedle rządu austriackiego
mają na celu zagwarantowanie, aby krew i składniki krwi wprowadzane do obrotu w Austrii odpowiadały tym kryteriom wysokiej
jakości i bezpieczeństwa, oraz osiągnięcie celu ugruntowanego w art. 20 ust. 1 dyrektywy 2002/98, czyli zachęcania do dobrowolnego
nieodpłatnego oddawania krwi, odpowiadają trosce o zdrowie publiczne takiej, jaka została uznana w art. 30 WE. Cele te mogą
zatem zasadniczo uzasadnić utrudnienia w swobodnym przepływie towarów.
Jednakże z orzecznictwa wynika, że uregulowanie ograniczające swobodę podstawową zagwarantowaną przez traktat taką jak swobodny
przepływ towarów może być uzasadnione jedynie wówczas, gdy jest odpowiednie do osiągnięcia zamierzonego celu i nie wykracza
poza to, co konieczne do jego osiągnięcia (zob. w szczególności wyroki: z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie C‑14/02 ATRAL, Rec.
s. I‑4431, pkt 64; z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie C‑254/05 Komisja przeciwko Belgii, Zb.Orz. s. I‑4269, pkt 33; z dnia
13 marca 2008 r. w sprawie C‑227/06 Komisja przeciwko Belgii, pkt 61; z dnia 11 września 2008 r. w sprawie C‑141/07 Komisja
przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. I‑6935, pkt 48).
W odniesieniu do, po pierwsze, właściwego charakteru przepisów będących przedmiotem sprawy przed sądem krajowym należy stwierdzić,
że z motywu 23 dyrektywy 2002/98 wynika, iż dobrowolne nieodpłatne oddawanie krwi jest czynnikiem sprawczym podnoszenia norm
bezpieczeństwa odnoszących się do krwi i składników krwi i tym samym przyczynia się do ochrony zdrowia publicznego.
Ponieważ przepisy takie jak będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym sprzeciwiają się temu, aby krwiodawcy mogli uzyskać
korzyść finansową z oddawania krwi, przepisy takie mogą odpowiadać tej trosce i poprawić jakość i bezpieczeństwo krwi oraz
składników krwi, a zatem mogą być uważane za chroniące zdrowie publiczne.
Natomiast z uwag przedstawionych Trybunałowi nie wynika, jak podniósł rząd austriacki, że przepisy takie jak będące przedmiotem
sprawy przed sądem krajowym, które zakazują, aby krwiodawcy mogli korzystać ze zwrotu na przykład kosztów transportu, jakie
ponieśli w celu dotarcia do pomieszczeń zakładu krwiodawstwa najbliższego ich miejscu zamieszkania lub pracy, mogą zachęcać
zainteresowanych do oddawania krwi. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przepisy takie nie pozwalają na osiągnięcie
drugiego celu, jakiemu miałyby służyć omawiane przepisy krajowe.
Po drugie, co się tyczy oceny proporcjonalnego charakteru przepisów takich jak będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym,
należy przypomnieć, iż wedle orzecznictwa Trybunału, w związku z tym, że art. 30 WE stanowi podlegające zawężonej wykładni
odstępstwo od zasady swobodnego przepływu towarów wewnątrz Wspólnoty, do władz krajowych należy wykazanie, że przepisy te
są niezbędne do osiągnięcia powoływanego celu oraz że cel ten nie może być osiągnięty za pomocą zakazów i ograniczeń o mniejszym
zakresie lub wywierających mniejszy wpływ na handel wewnątrzwspólnotowy (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 lipca 1994 r. w sprawie
C‑17/93 van der Veldt, Rec. s. I‑3537, pkt 15; z dnia 23 października 1997 r. w sprawie C‑189/95 Franzén, Rec. s. I‑5909,
pkt 75, 76; z dnia 28 września 2006 r. w sprawie C‑434/04 Ahokainen i Leppik, Zb.Orz. s. I‑9171, pkt 31; ww. wyrok w sprawie
Rosengren i in., pkt 50).
Wprawdzie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przytoczonym w pkt 32 niniejszego wyroku przy dokonywaniu oceny poszanowania
zasady proporcjonalności w dziedzinie zdrowia publicznego należy mieć na uwadze okoliczność, że państwo członkowskie może
decydować o poziomie, na jakim zamierza zapewnić ochronę zdrowia publicznego, i o sposobach osiągnięcia tego poziomu. W związku
z tym, że poziom ten może być odmienny w różnych państwach członkowskich, należy uznać, iż państwom członkowskim przysługuje
pewien zakres swobodnego uznania (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 51).
Przypomnieć należy również, że sam fakt, iż państwo członkowskie wydaje przepisy mniej rygorystyczne aniżeli te, które obowiązują
w innym państwie członkowskim, nie oznacza sam w sobie, że te ostatnie są niezgodne z art. 28 WE i 30 WE (zob. w szczególności
ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 51).
Niemniej jednak okoliczność, że liczne inne państwa członkowskie przewidują, na korzyść krwiodawców, odszkodowanie odpowiadające
zwrotowi poniesionych kosztów, może mieć znaczenie przy ocenie obiektywnego uzasadnienia przepisów austriackich, a w szczególności
dla oceny ich proporcjonalności (zob. podobnie wyrok z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie C‑333/08 Komisja przeciwko Francji,
Zb.Orz. s. I‑757, pkt 105).
W tym względzie należy przypomnieć, że jak wynika w szczególności z art. 21 dyrektywy 2002/98, w celu zagwarantowania jakości
i bezpieczeństwa krwi i składników krwi każda oddana krew zostanie zbadana zgodnie z wymaganiami wymienionymi w załączniku IV
do wskazanej dyrektywy przy założeniu, iż wymagania te będą potrzebowały dostosowania do postępu naukowego i technicznego.
Wynika z tego, że rozważany oddzielnie obowiązek, zgodnie z którym oddawanie krwi powinno być przeprowadzone bez jakiegokolwiek
zwrotu kosztów poniesionych przez dawcę, w każdym razie nie jest konieczny w celu zagwarantowania jakości i bezpieczeństwa
krwi i składników krwi.
Stwierdzenie to wzmacnia okoliczność, że chociaż dyrektywa 2002/98 i zalecenie nr R (95) 14, na które rzeczona dyrektywa się
powołuje, mają na celu poprawę zdrowia dawców i biorców krwi poprzez określenie norm i zasad, którym powinno odpowiadać dobrowolne
nieodpłatne krwiodawstwo, to nie zobowiązują one do całkowitej nieodpłatności krwiodawstwa, lecz przewidują, że drobne dowody
uznania, napoje i zwrot kosztów podróży związane z oddawaniem krwi są zgodne z pojęciem dobrowolnego nieodpłatnego oddawania
krwi, tak że nie można uważać tych elementów za mogące zagrażać jakości i bezpieczeństwu tego krwiodawstwa oraz ochronie zdrowia
publicznego.
W świetle owych rozważań należy dojść do wniosku, że przepisy takie jak będące przedmiotem sprawy przed sądem krajowym wykraczają
poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu, czyli zagwarantowania jakości i bezpieczeństwa krwi i składników
krwi.
W świetle powyższego na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 28 WE w związku z art. 30 WE należy interpretować w ten
sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, które przewidują, iż przywóz krwi lub składników krwi pochodzących z innego
państwa członkowskiego jest dozwolony tylko pod warunkiem, mającym zastosowanie także do produktów krajowych, że krew, z której
pozyskiwane są owe produkty, została oddana w ten sposób, iż dawcy nie tylko nie otrzymali wynagrodzenia, lecz także nie uzyskali
zwrotu kosztów poniesionych w celu oddania krwi.

W przedmiocie kosztów
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 28 WE w związku z art. 30 WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym, które przewidują,
iż przywóz krwi lub składników krwi pochodzących z innego państwa członkowskiego jest dozwolony tylko pod warunkiem, mającym
zastosowanie także do produktów krajowych, że krew, z której pozyskiwane są owe produkty, została oddana w ten sposób, iż
dawcy nie tylko nie otrzymali wynagrodzenia, lecz także nie uzyskali zwrotu kosztów poniesionych w celu oddania krwi.
Podpisy
*

Język postępowania: niemiecki.