CELEX: 62003CJ0347
Relazzjonijiet esterni
Ftehim KE-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' nbejjed
Protezzjoni fil-Komunità ta' denominazzjoni marbuta ma' ċerti nbejjed li joriġinaw mill-Ungerija
Indikazzjoni ġeografika 'Tokaj'
Skambju ta' ittri
Possibbiltà li jintuża t-terminu 'Tocai' fl-espressjoni 'Tocai friulano' jew 'Tocai italico' għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed Taljani, b'mod partikolari, inbejjed ta' kwalità prodotti f'reġjun speċifiku ('inbejjed ta' kwalità psr'), matul perijodu tranżitorju li jiskadi fil-31 ta' Marzu 2007
Esklużjoni ta' din il-possibbiltà meta jintemm il-perijodu tranżitorju
Validità
Bażi legali
Artikolu 133 KE
Prinċipji ta' dritt internazzjonali relatati mat-Trattati
Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS
Protezzjoni ta' drittijiet fundamentali
Dritt ta' proprjetà

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-validità u l-interpretazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/724/KE, tat-23
ta' Novembru 1993, dwar il-konklużjoni tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Ungerija dwar il-protezzjoni
reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' l-inbejjed (ĠU L 337, p. 93, aktar 'il quddiem il-Ftehim KE-Ungerija dwar
l-inbejjed") u tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 753/2002, tad-29 ta' April 2002, li jistabbilixxi ċerti regoli sabiex
jiġi applikat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1493/1999 rigward id-deskrizzjoni, id-denominazzjoni ta’ l-oriġini, il-preżentazzjoni
u l-protezzjoni ta’ ċerti prodotti fis-settur ta' l-inbid (ĠU L 118, p. 1).
2       Din it-talba kienet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża mressqa mir-Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia (ir-Reġjun Awtonomu
ta' Friuli-Venezia Giulia) u mill-Agenzia Regionale per lo Sviluppo Rurale (ERSA) (l-Aġenzija Reġjonali għall-Iżvilupp Rurali)
(aktar 'il quddiem, flimkien, ir-"Reġjun u ERSA") kontra l-Ministero delle Politiche Agricole e Forestali (il-Ministru Taljan
għall-Politika ta' l-Agrikoltura u l-Foresti).
3       Dik il-kawża għandha bħala għan talba għall-annullament tad-Digriet Ministerjali, tas-26 ta' Settembru 2002, dwar kundizzjonijiet
nazzjonali għall-użu, permezz ta' deroga mill-Artikolu 19(1)(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 753/2002, ta' ismijiet tal-varjetajiet
ta' dwieli u tas-sinonimi tagħhom li jinkludu indikazzjoni ġeografika, elenkati fl-Anness II ta' l-imsemmi regolament, li
jistgħu jintużaw fl-ittikkettjar ta' [nbejjed ta' kwalità prodotti f'reġjun speċifiku] u [indikazzjonijiet ġeografiċi tipiċi]
Taljani (GURI Nru 247, tal-21 ta' Ottubru 2002, p. 3, aktar 'il quddiem id-"Digriet tas-26 ta' Settembru 2002"), inkwantu
jeskludi l-użu tat-terminu "Tocai" fl-espressjoni "Tocai friulano" jew is-sinonimu tagħha "Tocai italico" għad-deskrizzjoni
u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed Taljani, b'mod partikolari ta' nbejjed ta' kwalità prodotti f'reġjun speċifiku (aktar
'il quddiem l-"inbejjed ta' kwalità psr"), wara li jintemm perijodu tranżitorju li jiskadi fil-31 ta' Marzu 2007.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati
4       L-Artikolu 48(1) tal-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati tat-23 ta' Mejju 1969 jipprovdi li:
"Stat jista' jinvoka żball fi trattat bħala li jivvizzja l-kunsens tiegħu li jkun marbut mit-trattat jekk l-iżball jikkonċerna
fatt jew sitwazzjoni li dan l-Istat kien jissupponi li jeżistu fil-mument meta kien konkluż it-trattat u li kienu jikkostitwixxu
bażi essenzjali għall-kunsens ta' dak l-Istat li jkun marbut mit-trattat." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5       Skond l-Artikolu 59 ta' din l-istess konvenzjoni:
"1.      Trattat għandu jitqies bħala li spiċċa meta l-partijiet kollha għal dan it-trattat sussegwentament jikkonkludu trattat li
jikkonċerna l-istess suġġett u:
a)       mit-trattat sussegwenti jirriżulta jew ikun stabbilit mod ieħor li skond l-intenzjoni tal-partijiet is-suġġett għandu jiġi
rregolat minn dan it-trattat; jew
b)       id-dispożizzjonijiet tat-trattat sussegwenti huma inkompatibbli ma' dawk tat-trattat preċedenti b'tali mod li jkun impossibbli
li ż-żewġ trattati jkunu applikati fl-istess ħin.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali
6       L-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet
Fundamentali, iffirmata f'Ruma fl-4 ta' Novembru 1950 (aktar 'il quddiem il-"KEDB"), jipprovdi li:
"Kull persuna naturali jew persuna morali għandha dritt għat-tgawdija paċifika tal-possedimenti tagħha. Ħadd ma għandu jiġi
pprivat mill-possedimenti tiegħu ħlief fl-interess pubbliku u bla ħsara tal-kundizzjonijiet provduti bil-liġi u bil-prinċipji
ġenerali tal-liġi internazzjonali.
Iżda d-dispożizzjonijiet ta’ qabel ma għandhom b’ebda mod inaqqsu d-dritt ta’ Stat li jwettaq dawk il-liġijiet li jidhrulu
xierqa biex jikkontrolla l-użu ta’ proprjetà skond l-interess ġenerali jew biex jiżgura l-ħlas ta’ taxxi jew kontribuzzjonijiet
oħra jew pieni."
Id-dritt li jirriżulta mill-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ
7       Il-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali relatati mal-Kummerċ (aktar 'il quddiem il-"Ftehim TRIPS"),
li jinsab fl-Anness I C tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (aktar 'il quddiem il-"Ftehim WTO"),
kien approvat f'isem il-Komunità Ewropea, safejn għandhom x'jaqsmu l-oqsma li huma fil-kompetenza tagħha, permezz tad-Deċiżjoni
tal-Kunsill 94/800/KE, tat-22 ta' Diċembru 1994 (ĠU L 336, p. 1).
8       L-Artikolu 1(2) tal-Ftehim TRIPS, intitolat "Natura u portata ta' l-obbligi", jipprovdi li:
"Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, l-espressjoni "proprjetà intellettwali" tirreferi għas-setturi kollha tal-proprjetà intellettwali
li huma s-suġġett tas-Sezzjonijiet 1 sa 7 tal-Parti II." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
9       L-Artikoli 22 sa 24 ta' dan il-ftehim jinsabu fis-Sezzjoni 3, dwar l-"Indikazzjonijiet Ġeografiċi", tal-Parti II tiegħu, li
tikkonċerna n-"Normi dwar l-eżistenza, il-portata u l-eżerċizzju tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali". [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
10     Skond l-Artikolu 22 ta' l-imsemmi ftehim, intitolat "Protezzjoni ta' indikazzjonijiet ġeografiċi":
"1.      Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, indikazzjonijiet ġeografiċi jfissru indikazzjonijiet li jservu sabiex jidentifikaw prodott
bħala li joriġina mit-territorju ta' Membru, jew minn reġjun jew lokalità ta' dak it-territorju, f'dawk il-każijiet fejn kwalità,
reputazzjoni jew karatteristika speċifika oħra tal-prodott tista' tkun attribwita essenzjalment għal din l-oriġini ġeografika.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
11     L-Artikolu 23 tal-Ftehim TRIPS, intitolat "Protezzjoni addizzjonali ta' indikazzjonijiet ġeografiċi għall-inbejjed u għax-xorb
alkoħoliku", jipprovdi li:
"1.      Kull Membru għandu jipprovdi l-mezzi ġuridiċi sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jwaqqfu l-użu ta' indikazzjoni
ġeografika li tidentifika nbejjed għal inbejjed li ma joriġinawx mill-post indikat mill-indikazzjoni ġeografika in kwistjoni,
jew li tidentifika xorb alkoħoliku għal xorb alkoħoliku li ma joriġinax mill-post indikat mill-indikazzjoni in kwistjoni […].
[…]
3.      Fil-każ ta' indikazzjonijiet ġeografiċi omonimi għall-inbejjed, għandha tingħata protezzjoni lil kull indikazzjoni […]. Kull
Membru għandu jistabbilixxi l-kundizzjonijiet prattiċi sabiex l-indikazzjoni omonimi in kwistjoni jkunu distinti minn xulxin,
fid-dawl tal-bżonn li jkun assigurat trattament ekwu tal-produtturi kkonċernati u li jkun assigurat li l-konsumaturi ma jiġux
żvijati.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
12     L-Artikolu 24 ta' l-istess ftehim, intitolat "Negozjati internazzjonali; eċċezzjonijiet", jipprovdi li:
"1.      Il-Membri jaqblu li jidħlu f'negozjati sabiex isaħħu l-protezzjoni ta' indikazzjonijiet ġeografiċi partikolari taħt l-Artikolu
23. […]
[…]
3.      Meta jimplementa din is-Sezzjoni, Membru m'għandux inaqqas il-protezzjoni ta' l-indikazzjonijiet ġeografiċi li kienet teżisti
f'dan il-Membru immedjatament qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim WTO.
4.      L-ebda dispożizzjoni f'din is-Sezzjoni m'għandha teżiġi li Membru jwaqqaf użu kontinwu u simili ta' indikazzjoni ġeografika
partikolari ta' Membru ieħor li tidentifika nbejjed jew xorb alkoħoliku, fir-rigward ta' prodotti jew servizzi, minn wieħed
miċ-ċittadini tiegħu jew minn xi persuna residenti fit-territorju tiegħu li użaw din l-indikazzjoni ġeografika b'mod kontinwu
għal prodotti jew servizzi identiċi jew relatati fit-territorju ta' dan l-Istat jew (a) għal minn ta' l-anqas 10 snin qabel
il-15 ta' April 1994, jew (b)
in bona fede
qabel din id-data.
[…]
6.      […] L-ebda dispożizzjoni f'din is-Sezzjoni m'għandha teżiġi li Membru japplika d-dispożizzjonijiet ta' din is-Sezzjoni fir-rigward
ta' indikazzjoni ġeografika ta' xi Membru ieħor għall-prodotti tad-dielja li l-indikazzjoni rilevanti tagħhom hija identika
għall-isem tradizzjonali ta' varjetà ta' għenba li tkun teżisti fit-territorju ta' dan il-Membru fid-data tad-dħul fis-seħħ
tal-Ftehim WTO.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija
13     Il-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika
ta' l-Ungerija, min-naħa l-oħra, konkluż u approvat f'isem il-Komunità mid-Deċiżjoni tal-Kunsill u tal-Kummissjoni 93/742/Euratom,
KEFA, KE, tat-13 ta' Diċembru 1993 (ĠU L 347, p. 1, aktar 'il quddiem il-"Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija"), ġie ffirmat
fis-16 ta' Diċembru 1991 fi Brussell u, skond it-tieni subparagrafu ta' l-Artikolu 123 tiegħu, daħal fis-seħħ fl-1 ta' Frar
1994.
14     Sakemm daħal fis-seħħ il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija, il-Ftehim Temporanju dwar il-kummerċ u l-miżuri relatati mal-kummerċ
bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Faħam u ta' l-Azzar, minn naħa, u r-Repubblika ta' l-Ungerija,
min-naħa l-oħra, ġie konkluż u approvat f'isem il-Komunità mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 92/230/KEE, tal-25 ta' Frar 1992 (ĠU
L 116, p. 1, aktar 'il quddiem il-"Ftehim temporanju KE-Ungerija"). Dan il-ftehim ġie ffirmat fis-16 ta' Diċembru 1991 fi
Brussell u daħal fis-seħħ fil-25 ta' Frar 1992.
Il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed
15     Il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, iffirmat fi Brussell fid-29 ta' Novembru 1993, kien konkluż u approvat f'isem il-Komunità
permezz tad-Deċiżjoni 93/724 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' April 1994.
16     L-ewwel ċitazzjoni tad-Deċiżjoni 93/724 tipprovdi li:
"wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu [133] tiegħu". [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
17     L-ewwel u t-tielet premessi ta' din id-deċiżjoni jipprovdu kif ġej:
"billi l-ftehim innegozjat bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll
tad-denominazzjonijiet ta' nbejjed ser jippermetti li tkun miġġielda b'mod aktar effettiv il-kompetizzjoni inġusta fil-kummerċ,
li tkun assigurata protezzjoni aħjar għall-konsumatur u li jkun inkoraġġut il-kummerċ fl-inbejjed bejn iż-żewġ partijiet kontraenti;
billi, għaldaqstant, jaqbel li jiġi approvat dan il-Ftehim;
[…]
billi, minħabba li d-dispożizzjonijiet tal-ftehim huma direttament marbuta mal-miżuri rregolati mill-politika kummerċjali
u mill-politika agrikola komuni, f'dan il-każ, mil-leġiżlazzjoni Komunitarja fis-settur ta' l-inbid, huwa meħtieġ li l-ftehim
jiġi konkluż fuq livell Komunitarju." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
18     Skond l-Artikolu 1 ta' l-imsemmija deċiżjoni:
"Il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet
ta' nbejjed, kif ukoll il-Protokoll, l-iskambji ta' ittri u d-dikjarazzjonijiet relatati, huma approvati f'isem il-Komunità.
It-testi ta' l-atti msemmija fl-ewwel paragrafu huma annessi ma' din id-Deċiżjoni." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
19     L-ewwel ċitazzjoni tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed tipprovdi li:
"wara li kkunsidraw il-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet u l-Istati Membri tagħhom u r-Repubblika
ta' l-Ungerija, iffirmat fi Brussell fis-16 ta' Diċembru 1991". [traduzzjoni mhux uffiċjali]
20     L-Artikolu 1 tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed jipprovdi li:
"Il-partijiet kontraenti jintrabtu, fuq bażi ta' reċiproċità, sabiex jipproteġu u jikkontrollaw id-denominazzjonijiet ta'
l-inbejjed li joriġinaw mill-Komunità u mill-Ungerija skond il-kundizzjonijiet previsti minn dan il-Ftehim." [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
21     L-Artikolu 2(2) ta' dan il-ftehim jipprovdi li:
"Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim u bla ħsara għal dispożizzjoni kuntrarja espliċita:
[…]
–      'indikazzjoni ġeografika' tfisser kull indikazzjoni, inkluża d-"denominazzjoni ta' l-oriġini", li hija rrikonoxxuta mil-liġijiet
u mir-regolamenti ta' parti kontraenti għall-finijiet tad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' nbid li joriġina mit-territorju
tagħha jew minn reġjun jew lokalità ta' l-imsemmi territorju, meta kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristika oħra ta' dan
l-inbid tista' tkun attribwita essenzjalment għall-oriġini ġeografika tiegħu,
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
22     Skond l-Artikolu 4 ta' l-imsemmi ftehim:
"1.      Id-denominazzjonijiet segwenti huma protetti:
a)      fir-rigward ta' l-inbejjed li joriġinaw mill-Komunità:
[…]
–       l-indikazzjonijiet ġeografiċi u l-espressjonijiet tradizzjonali elenkati fl-Anness.
b)      fir-rigward ta' l-inbejjed li joriġinaw mill-Ungerija:
[…]
–      l-indikazzjonijiet ġeografiċi u l-espressjonijiet tradizzjonali użati fil-leġiżlazzjoni Ungeriża dwar l-inbid […] u elenkati
fl-Anness.
[…]
3.      Fil-Komunità, id-denominazzjonijiet Ungeriżi protetti:
–      huma riżervati esklużivament għall-inbejjed li joriġinaw mill-Ungerija u li għalihom japplikaw dawn id-denominazzjonijiet
u
–      jistgħu jintużaw biss skond il-kundizzjonijiet stabbiliti mil-leġiżlazzjoni u r-regolamenti Ungeriżi.
[…]
5.      Fil-każ li indikazzjonijiet ġeografiċi jkunu omonimi jew identiċi:
a)      meta żewġ indikazzjonijiet protetti taħt dan il-Ftehim ikunu omonimi jew identiċi, it-tnejn li huma għandhom ikunu protetti
sakemm:
–      l-isem ġeografiku in kwistjoni jkun użat b'mod tradizzjonali u kostanti sabiex jiddeskrivi u jippreżenta nbid prodott fiż-żona
ġeografika li għaliha dan l-isem jirreferi,
–      l-inbid ma jagħtix l-impressjoni żbaljata lill-konsumatur li huwa joriġina mit-territorju tal-parti kontraenti l-oħra
[…]
Jekk ikun il-każ, il-partijiet kontraenti għandhom jistabbilixxu l-kundizzjonijiet prattiċi sabiex issir distinzjoni bejn
l-indikazzjonijiet omonimi jew identiċi, fid-dawl tal-bżonn li l-produtturi kkonċernati jkunu ttrattati b'mod ekwu u li l-konsumaturi
ma jkunux żvijati." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
23     Fil-parti B ("Inbejjed li joriġinaw mir-Repubblika ta' l-Ungerija"), I ("Indikazzjonijiet ġeografiċi"), punt 3.4 ("Reġjun
fejn jitkabbar l-għeneb Tokaj-Hegyalja") ta' l-Anness tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, intitolat "Lista tad-denominazzjonijiet
protetti msemmija fl-Artikolu 4", jinsab, b'mod partikolari, l-isem "Tokaj". Il-parti A ("Inbejjed li joriġinaw mill-Komunità
Ewropea") ta' dan l-anness ma ssemmi la d-denominazzjoni "Tocai friulano" u lanqas id-denominazzjoni "Tocai italico". [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
24     L-iskambju ta' ittri dwar l-Artikolu 4 tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni
reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' nbejjed (ĠU L 337, 1993, p. 169, aktar 'il quddiem l-"iskambju ta' ittri
dwar it-Tocai"), li jikkostitwixxi wieħed mill-atti msemmija fl-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 93/724,
daħal ukoll fis-seħħ fl-1 ta' April 1994.
25     Wara li għamlu riferiment, b'mod partikolari, għall-Artikolu 4(3) tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, il-firmatarji ta'
dawn l-ittri jikkonfermaw li:
""1)       Għal matul perijodu tranżitorju ta' tlettax-il sena mid-dħul fis-seħħ ta' l-imsemmi ftehim, l-applikazzjoni tiegħu m'għandhiex
tipprekludi l-użu legali tat-terminu 'Tocai' għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani
skond il-kundizzjonijiet segwenti.
Bla ħsara għal dispożizzjonijiet speċifiċi Komunitarji u, jekk ikun il-każ, dispożizzjonijiet nazzjonali aktar ristrettivi,
dan l-inbid għandu jkun:
–       miksub mill-varjetà ta' dielja 'Tocai friulano',
–       prodott minn għeneb maħsud kollu fir-reġjuni Taljani tal-Veneto jew tal-Friuli,
–       deskritt u ppreżentat biss bl-isem tal-varjetà 'Tocai friulano' jew bis-sinonimu tiegħu 'Tocai italico', biż-żewġ termini
ta' dawn l-ismijiet ippreżentati flimkien mingħajr kliem bejniethom u f'karattri ta' l-istess tipa u ta' l-istess daqs f'linja
waħda u b'mod separat mill-isem ta' l-unità ġeografika minn fejn oriġina l-inbid. Barra minn hekk, id-daqs tal-karattri użati
għal dawn it-termini ma jistax ikun akbar minn dak tal-karattri li jindikaw l-isem ta' l-imsemmija unità ġeografika,
–       ikkummerċjalizzat barra mit-territorju ta' l-Ungerija.
[…]
4)      Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt 3, il-possibbiltà li jintuża t-terminu 'Tocai', b'konformità mal-kundizzjonijiet
li jinsabu fil-punt 1, tintemm meta jiskadi l-perijodu tranżitorju msemmi fl-istess punt.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
26     Skond id-Dikjarazzjoni Komuni dwar l-Artikolu 4(5) tal-Ftehim [KE-Ungerija dwar l-inbejjed] (ĠU L 337, 1993, p. 171, aktar
'il quddiem id-"Dikjarazzjoni Komuni dwar l-omonimità"), li hija wkoll waħda mill-atti msemmija fl-ewwel subparagrafu ta'
l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 93/724:
"Fir-rigward ta' l-Artikolu 4(5)(a), il-partijiet kontraenti kkonstataw li fil-mument tan-negozjati huma ma kienu jafu bl-ebda
każ speċifiku fejn id-dispożizzjonijiet msemmija setgħu jkunu applikati.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq fis-settur ta' l-inbid (aktar 'il quddiem l-"OKS ta' l-inbid")
L-OKS ta' l-inbid fis-seħħ meta kien konkluż il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed
27     Skond l-Artikolu 63 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 822/87, tas-16 ta' Marzu 1987, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq
ta' l-inbid (ĠU L 84, p. 1):
"1.      Għall-kummerċjalizzazzjoni tagħhom fil-Komunità, l-inbejjed importati intiżi għall-konsum dirett mill-bniedem u deskritti
permezz ta' indikazzjoni ġeografika jistgħu, suġġett għal reċiproċità, igawdu mill-kontroll u mill-protezzjoni previsti fl-[Artikolu
15 tar-Regolament Nru 823/87] għall-inbejjed ta' kwalità psr.
2.      Id-dispożizzjoni tal-paragrafu 1 għandha tkun implementata permezz ta' ftehim, konklużi skond il-proċedura prevista fl-Artikolu
[133 KE], mal-pajjiżi terzi interessati li jidħlu f'negozjati.
3.      Ir-regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu għandhom ikunu adottati skond il-proċedura prevista fl-Artikolu
83." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
28     Skond l-Artikolu 1(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 823/87, tas-16 ta' Marzu 1987, li jistabbilixxi dispożizzjonijiet
speċjali rigward l-inbejjed ta' kwalità prodotti f'reġjuni speċifiċi (ĠU L 84, p. 59), kif emendat mir-Regolament tal-Kunsill
(KEE) Nru 2043/89, tad-19 ta' Ġunju 1989 (ĠU L 202, p. 1, aktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 823/87"):
"L-Istati Membri għandhom jgħaddu lill-Kummissjoni l-lista ta' l-inbejjed ta' kwalità psr li huma jkunu rrikonoxxew filwaqt
li jindikaw, għal kull wieħed minn dawn l-inbejjed ta' kwalità psr, ir-riferiment għad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw
il-produzzjoni u u l-manifattura ta' dawn l-inbejjed.
Il-Kummissjoni għandha tippubblika l-imsemmija lista fis-serje C tal-
Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej
." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
29     L-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 823/87 jipprovdi li:
"Kull Stat Membru għandu jistabbilixxi lista tal-varjetajiet ta' dwieli adatti għall-produzzjoni ta' kull wieħed mill-inbejjed
ta' kwalità psr prodotti fit-territorju tiegħu, varjetajiet […] li għandhom jappartjenu għall-kategoriji rrakkomandati jew
awtorizzati, imsemmija fl-Artikolu 13 tar-Regolament (KEE) Nru 822/87." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
30     Skond l-Artikolu 15(4) tar-Regolament Nru 823/87:
"[…]
Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet Komunitarji li jirrigwardaw speċifikament ċerti tipi ta' nbejjed ta' kwalità psr, l-Istati
Membri jistgħu jawtorizzaw [...] li l-isem ta' reġjun speċifiku jkun akkumpanjat minn preċiżazzjoni li tirrigwarda l-metodu
ta' manifattura jew it-tip ta' prodott, jew mill-isem ta' varjetà ta' dielja jew is-sinonimu tiegħu.
[…]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
31     L-espressjoni "Tocai friulano" tissemma fit-Titolu I ta' l-Anness tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3800/81, tas-16
ta' Diċembru 1981, li jistabbilixxi l-klassifikazzjoni tal-varjetajiet tad-dielja (ĠU L 381, p. 1), b'mod partikolari fil-Parti
V ta' l-ewwel sottotitolu tiegħu, bħala varjetà ta' dielja rrakkomandata jew awtorizzata f'ċerti provinċji Taljani.
32     L-Artikolu 14(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2392/89, ta' l-24 ta' Lulju 1989, li jistabbilixxi r-regoli ġenerali
għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' l-inbejjed u tal-most ta' l-għeneb (ĠU L 232, p. 13) jipprovdi li:
"L-isem ta' varjetà ta' dielja, imsemmija fl-Artikolu 11(2)(n), jista' jiġi indikat fuq it-tikketta sabiex jiddeskrivi nbid
ta' kwalità psr biss jekk:
a)      din il-varjetà tinsab fil-lista stabbilita mill-Istati Membri skond l-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KEE) Nru 823/87 sabiex
ikunu deskritti l-varjetajiet ta' għeneb adatti għall-produzzjoni ta' kull wieħed mill-inbejjed ta' kwalità psr prodotti fit-territorju
tagħhom;
b)      il-varjetà tissemma bl-isem li jinsab:
–       fil-klassi tal-varjetajiet irrakkomandati jew awtorizzati tal-klassifikazzjoni tal-varjetajiet ta' dwieli għall-unità amministrattiva
kkonċernata,
–       jekk ikun il-każ, f'lista ta' sinonimi li għandha tkun adottata. Din il-lista tista' tipprovdi li sinonimu partikolari jkun
jista' jintuża biss fid-deskrizzjoni ta' nbid ta' kwalità psr prodott fiż-żoni ta' produzzjoni li fihom dan l-użu huwa tradizzjonali
u skond l-użanza;
[…]
e)      l-isem ta' din il-varjetà ma joħloqx konfużjoni ma' l-isem ta' reġjun speċifiku jew ta' unità ġeografika użat għad-deskrizzjoni
ta' nbid ta' kwalità psr ieħor jew ta' nbid importat." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
33     L-Artikolu 26(1) ta' dan l-istess regolament jipprovdi li:
"Għall-inbejjed importati intiżi għall-konsum dirett mill-bniedem li jkunu deskritti permezz ta' indikazzjoni ġeografika u
li jkunu jinsabu f'lista li għandha tkun adottata, id-deskrizzjoni fuq it-tikketta għandha tinkludi l-indikazzjoni:
a)      ta' l-isem ta' unità ġeografika li tinsab fil-pajjiż terz ikkonċernat, skond il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 29;
[…]
F'din il-lista jistgħu jissemmew biss l-inbejjed importati li, fir-rigward tagħhom, ikun irrikonoxxut li l-kundizzjonijiet
li fihom ikun prodott kull wieħed minn dawn l-inbejjed huma ekwivalenti għal dawk li fihom ikun prodott inbid ta' kwalità
psr jew inbid tal-mejda b'indikazzjoni ġeografika." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
34     L-Artikolu 11(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3201/90, tas-16 ta' Ottubru 1990, li jistabbilixxi regoli dettaljati
għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' l-inbejjed u tal-most ta' l-għeneb (ĠU L 309, p. 1), jipprovdi li:
"Il-lista ta' nbejjed importati deskritti permezz ta' indikazzjoni ġeografika msemmija fl-Artikolu 26(1) tar-Regolament (KEE)
Nru 2392/89 tinsab fl-Anness II.
L-ismijiet li jinsabu f'din il-lista għandhom ikunu indikati b'mod li jkunu distinti b'mod ċar minn indikazzjonijiet oħra
fuq it-tikketta ta' l-inbid importat in kwistjoni, b'mod partikolari fir-rigward ta' l-indikazzjonijiet ġeografiċi msemmija
fl-Artikolu 26(2)(b) tar-Regolament (KEE) Nru 2392/89." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
35     L-inbejjed Ungeriżi bid-denominazzjonijiet "Tokaj" jew "Tokaji" jinsabu fil-punt 5 tat-Titolu 11 ta' l-Anness II tar-Regolament
Nru 3201/90 li huwa intitolat "Lista […] ta' nbejjed importati deskritti permezz ta' indikazzjoni ġeografika". [traduzzjoni
mhux uffiċjali]
36     Skond l-Artikolu 12(1) ta' l-imsemmi regolament:
"Il-lista tas-sinonomi ta' ismijiet ta' varjetajiet ta' dwieli li jistgħu jintużaw għad-deskrizzjoni ta' l-inbejjed tal-mejda
u ta' l-inbejjed ta' kwalità psr skond l-Artikolu 5(1)(b) u skond l-Artikolu 14(1)(b) tar-Regolament (KEE) Nru 2392/89 tinsab
fl-Anness III." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
37     Fil-punt 5 ta' dan l-Anness III, li huwa intitolat "Lista […] ta' sinonimi ta' ismijiet ta' varjetajiet ta' dwieli li jistgħu
jintużaw għad-deskrizzjoni ta' nbejjed tal-mejda u ta' l-inbejjed ta' kwalità psr", jissemmew il-varjetà "Tocai friulano"
u s-sinonimu tagħha "Tocai italico". [traduzzjoni mhux uffiċjali]
L-OKS ta' l-inbid fis-seħħ fid-data tal-kawża prinċipali
38     Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1493/1999, tas-17 ta' Mejju 1999, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq ta' l-inbid (ĠU
L 179, p. 1) beda japplika mill-1 ta' Awwissu 2000.
39     L-Artikolu 19(1) ta' dan ir-regolament jipprovdi li:
"L-Istati Membri għandhom jikklassifikaw il-varjetajiet tad-dwieli [intiżi] għall-produzzjoni ta' l-inbid. […]"
40     Ir-regoli dwar id-deskrizzjoni, id-denominazzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti prodotti ta' l-inbid, kif ukoll dwar il-protezzjoni
ta' ċerti indikazzjonijiet u espressjonijiet u ta' ċerti termini, jinsabu fl-Artikoli 47 sa 53 u fl-Annessi VII u VIII ta'
l-imsemmi regolament.
41     L-Artikolu 50 tar-Regolament Nru 1493/1999 jipprovdi li:
"1.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa li jippermettu lill-partijiet interessati li jipprevj[e]nu, [f]il-kundizzjonijiet
stipulati fl-Artikoli 23 u 24 tal-Ftehim [TRIPS], l-użu fil-Komunità ta' l-indikazzjoni ġeografika marbuta mal-prodotti li
hemm referenza dwarhom fl-Artikolu 1 (2) (b) għall-prodotti li ma joriġinawx mill-post indikat mill-indikazzjoni ġeografika
f'dak il-każ […]
2.      Għall-iskopijiet ta' dan l-Artikolu, "indikazzjonijiet ġeografiċi" għandha tittieħed li tfisser indikazzjonijiet li jidentifikaw
li l-prodott joriġina fit-territorju ta' pajjiż terz li huwa Membru ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, jew f'reġjun
jew f'lokalità f'dak it-territorju, f'każi meta ċerta kwalità, reputazzjoni jew xi karatteristika [speċifika] oħra tal-prodott
tista' tkun attribwita essenzjalment għal dak il-post ġeografiku ta' l-oriġini.
[…]"
42     Skond l-Artikolu 52(1) ta' l-istess regolament:
"Jekk Stat Membru juża l-isem ta' reġjun speċifikat sabiex jidd[eskrivi] nbid ta' kwalità psr jew, fejn ikun xieraq, inbid
intenzjonat għall-ipproċessar f'inbid ta' kwalità psr, dak l-isem ma jistax jintuża biex jidd[eskrivi] prodotti fis-settur
ta' l-inbid mhux magħmula f'dak ir-reġjun u/jew prodotti mhux [deskritti] mill-isem bi qbil mad-dispożizzjonijiet tar-regoli
relevanti Komunitarji u nazzjonali. […]
Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet Komunitarji li jirrigwardaw tipi speċifiċi ta' nbid ta' kwalità psr, l-Istati
Membri jistgħu, fil-każ ta' ċerti kundizzjonijiet ta' produzzjoni li huma għandhom jiddeterminaw, jawtorizzaw [li] l-isem
ta' reġjun speċifikat [...] jiġi akkumpanjat b'dettalji li jirrigwardaw il-metodu tal-manifattura jew bit-tip [ta' prodott,]
jew bl-isem ta' varjetà ta' dielja jew b'sinonimu ta' dan.
[…]"
43     Mill-punti 1 u 2 tal-parti A ta' l-Anness VII tar-Regolament Nru 1493/1999 jirriżulta li t-tikkettar ta' l-inbejjed ta' kwalità
psr u ta' nbejjed minn pajjiżi terzi għandu jinkludi ċerti dettalji obbligatorji fosthom id-denominazzjoni ta' bejgħ, li fir-rigward
ta' l-inbejjed ta' kwalità psr, hija komposta, b'mod partikolari, mill-isem tar-reġjun speċifiku u, fir-rigward ta' l-inbejjed
importati, mill-kelma 'inbid' li għandha tkun akkumpanjata, b'mod obbligatorju, mill-isem tal-pajjiż ta' l-oriġini, u, meta
dawn l-inbejjed ikunu deskritti permezz ta' indikazzjoni ġeografika, mill-isem ta' l-unità ġeografika in kwistjoni.
44     Il-punti 1 u 4 tal-parti B ta' l-istess anness jipprovdu li:
"1.      L-ittikkettar tal-prodotti miksuba fil-Komunità jista' jkun issupplimentat bid-dettajli li ġejjin, skond il-kundizzjonijiet
li għandhom ikunu ddeterminati:
[…]
b)       fil-każ ta' l-inbejjed tal-mejda b'indikazzjoni ġeografiċi u l-inbejjed ta' kwalità psr:
[…]
–       l-isem ta' waħda jew aktar mill-varjetajiet tad-dwieli,
[…]
4.      L-Istati Membri tal-produzzjoni jistgħu je[ż]iġu li ċerti partikolaritajiet [imsemmija] fil-paragrafi 1 u 2 bħala obbligatorji,
li jipprojbixxuhom jew li jirrestrinġu l-użu tagħhom fir-rigward ta' l-inbejjed prodotti fit-territorju tagħhom."
45     L-Artikolu 54(4) tar-Regolament Nru 1493/1999 jipprovdi li:
"L-Istati Membri għandhom jgħaddu lill-Kummissjoni l-lista ta' l-inbejjed ta' kwalità psr li huma jkunu irrikonoxxew, [filwaqt
li] għal kull wieħed minn dawn l-inbejjed ta' kwalità psr, [jindikaw] dettalji dwar id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw
il-produzzjoni u l-manifattura ta' dawk l-inbejjed ta' kwalità psr."
46     Ir-Regolament Nru 1493/1999 ġie implementat mir-Regolament Nru 753/2002.
47     L-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 753/2002, intitolat "Indikazzjoni tal-varjetà tad-dwieli", jipprovdi li:
"1.      L-ismijiet tal-varjetajiet tad-dwieli użati għall-produzzjoni ta’ l-inbid tal-mejda b’indikazzjoni ġeografika jew l-inbid
[ta’ kwalità psr] jew is-sinonimi tagħhom jistgħu jingħataw fuq it-tikketta ta’ l-inbid ikkonċernat basta iżda li:
[…]
(ċ)       l-isem tal-varjetà jew wieħed mis-sinonimi tiegħu ma jinkludix indikazzjoni ġeografika użata biex tiddeskrivi l-inbid [ta’
kwalità psr], l-inbid tal-mejda jew l-inbid importat elenkati fil-ftehim konklużi bejn il-Komunità u pajjiżi terzi, u, meta
huwa akkompanjat minn terminu ġeografiku ieħor, huwa mogħti fuq it-tikketta mingħajr dak it-terminu ġeografiku;
[…]
2.      Bħala deroga mill paragrafu 1(ċ):
(a)       l-isem tal-varjetà [ta' dielja] jew waħda mis-sinonimi tagħha li [j]inkludi l-indikazzjoni ġeografika [j]ista’ [j]intwera
fuq it-tikketta ta’ l-inbid b’dik l-indikazzjoni ġeografika;
(b)      l-ismijiet tal-varjet[ajiet] u s-sinonimi tagħhom elenkati fl-Anness II jistgħu jintużaw permezz tar-regoli nazzjonali u tal-Komunità
fis-seħħ fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament.
3.      L-Istati Membri kkonċernati għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni, sa l-ewwel ta’ Ottubru 2002, bil-miżuri li hemm referenza
dwarhom fil-punt (b) tal-paragrafu 2. Il-Kummisjoni għandha tieħu l-passi xierqa kollha sabiex tiżgura li dawn il-miżuri huma
ppubblikati."
48     Fl-Anness II ta' dan ir-regolament, intitolat "Il-lista tal-varjetajiet tad-dwieli u s-sinonimi tagħhom li jinkludu indikazzjoni
ġeografika u li jistgħu jidhru fuq it-tikkettjar ta' l-inbejjed skond l-Artikolu 19(2)", tissemma b'mod partikolari, fir-rigward
ta' l-Italja, l-espressjoni "Tocai Friulano, Tocai Italico". Skond nota fil-qiegħ tal-paġna dwar din l-espressjoni: "[l]-isem
'Tocai friulano' u s-sinonimu tiegħu 'Tocai italico' jistgħu jintużaw matul perijodu transitorju sal-31 ta' Marzu 2007."
49     Dan l-anness ma kienx emendat fuq dan il-punt mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1429/2004, tad-9 ta' Awwissu 2004, li
jemenda r-Regolament Nru 753/2002 (ĠU L 263, p. 11).

Il-leġiżlazzjoni Taljana
50     L-Artikolu 1(1) tad-Digriet tas-26 ta' Settembru 2002 jipprovdi li:
"Il-kundizzjonijiet nazzjonali għall-użu, b'deroga mill-Artikolu 19(1)(c) tar-Regolament (KE) Nru 753/2002, ta' l-ismijiet
tal-varjetajiet tad-dwieli u tas-sinonimi tagħhom li jinkludu indikazzjoni ġeografika u li jistgħu jkunu inklużi fuq it-tikketta
ta' l-[inbejjed ta' kwalità psr] u ta' l-inbejjed Taljani b'indikazzjoni ġeografika tipika huma stabbiliti fl-Anness I, li
jagħmel parti integrali minn dan id-Digriet, fejn huma elenkati l-ismijiet tal-varjetajiet tad-dwieli u s-sinonimi tagħhom
li jirrigwardaw l-Italja u li jinsabu fl-Anness II ta' l-imsemmi Regolament (KE) Nru 753/2002."
51     Fl-Anness I tad-Digriet tas-26 ta' Settembru 2002, taħt l-intestatura "Ismijiet ta' varjetajiet ta' dwieli jew tas-sinonimi
tagħhom", tinsab, b'mod partikolari, l-espressjoni "Tocai friulano jew Tocai Italico" li għaliha tikkorrispondi, taħt l-intestatura
"Portata tad-deroga (territorju amministrattiv u/jew [inbid ta' kwalità psr] speċifiku u/jew [inbejjed b'indikazzjoni ġeografika
tipika]"), in-nota segwenti:
"Għal ċerti [nbejjed ta' kwalità psr] tar-reġjuni Friuli-Venezia Giulia u Veneto għal perijodu tranżitorju li jintemm fil-31
ta' Marzu 2007, skond il-Ftehim bejn l-[Unjoni Ewropea] u r-Repubblika ta' l-Ungerija."

Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
52     Fid-deċiżjoni tagħha, il-qorti tar-rinviju tosserva li r-Reġjun u ERSA qegħdin jikkritikaw l-inġustizzja li tirriżulta mill-fatt
li, minn fost il-106 denominazzjoni ta' nbejjed li għalihom tapplika d-deroga mill-Artikolu 19(1)(ċ) tar-Regolament Nru 753/2002,
huma biss dawk id-derogi previsti għat-Tocai friulano jew Tocai italico u għad-denominazzjoni Franċiża Tokay Pinot gris li
huma limitati fiż-żmien.
53     L-imsemmija qorti mbagħad tirreferi għall-argument tar-Reġjun u ta' ERSA intiż sabiex juri l-importanza mogħtija lill-oriġini
storiċi tad-denominazzjoni Tocai friulano.
54     Skondhom, din id-denominazzjoni tikkonċerna varjetà ta' għenba li hija indiġena għaż-żona tal-Collio goriziano (reġjun ta'
Friuli-Venezia Giulia) li ilha titkabbar hemmhekk minn żminijiet antiki. Din l-għenba tintuża għall-produzzjoni ta' inbid
abjad li mhux ħelu u li mhux adegwat sabiex jinħażen fit-tul.
55     Il-qorti tar-rinviju tosserva li, fid-dawl ta' dawn l-argumenti, ir-Reġjun u ERSA sostnew il-motivi segwenti:
–       abbuż ta' poter minħabba nuqqas ta' motivazzjoni u minħabba kontradizzjoni li tirriżulta mill-fatt li l-awtoritajiet Taljani
talbu deroga mingħajr limitu fiż-żmien mingħand il-Kummissjoni iżda sussegwentament approvaw id-Digriet tas-26 ta' Settembru
2002 li jipprovdi għal deroga limitata fiż-żmien;
–       abbuż ta' poter minħabba inġustizzja manifesta u minħabba ksur tal-prinċipju ta' rispett ugwali taċ-ċittadini Komunitarji
li jirriżultaw mill-fatt li d-diskriminazzjoni li saret kontra l-produtturi Taljani hija kompletament inġusta;
–       illegalità li tirriżulta indirettament mill-illegalità tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, peress li l-att, li jikkostitwixxi
l-premessa tal-limitazzjoni illegali, jiġifieri l-imsemmi ftehim kif approvat mid-Deċiżjoni 93/724, huwa wkoll illegali inkwantu:
–       iż-żewġ prodotti omonimi huma kompletament differenti, peress li l-inbid Ungeriż huwa nbid ħelu;
–       iż-żewġ komunitajiet ilhom jużaw l-istess denominazzjoni minn żminijiet antiki ħafna;
–       il-problema ta' omonimità tista' tissolva b'mod legali billi jiżdied l-isem tar-reġjun jew ta' l-għenba, ukoll abbażi tal-Ftehim
KE-Ungerija dwar l-inbejjed u l-Ftehim ta' Madrid ta' l-1891;
–       peress li r-Repubblika ta' l-Ungerija ser tissieħeb fil-Komunità Ewropea, il-Ftehim KE-Ungerija għandu jkun konformi, sabiex
jibqa' validu, mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim WTO, b'mod partikolari fl-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS li jirregolaw
l-indikazzjonijiet ġeografiċi li jagħtu indikazzjoni żbaljata;
–       il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed imur kontra l-prinċipji tad-dritt internazzjonli peress li l-limitazzjoni fiż-żmien
ta' l-użu ta' din id-denominazzjoni tirriżulta minn skambju ta' ittri (jiġifieri l-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai) u mhux
mit-test ta' l-imsemmi ftehim, tikser il-prinċipju tar-regoli internazzjonali stabbiliti bi drawwa u hija bbażata fuq rappreżentazzjoni
falza tar-realtà safejn hija kkonċernata l-omonimità in kwistjoni;
–       ksur ta' l-Artikolu 1 tal-Protokoll li hemm mal-KEDB kif ukoll ta' l-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta'
l-Unjoni Ewropea pproklamata fis-7 ta' Diċembru 2000 f'Nizza (ĠU C 364, 2000, p. 1, aktar 'il quddiem il-"Karta tad-Drittijiet
Fundamentali") peress li minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-proprjetà intellettwali hija protetta, li ħadd ma
jista' jkun ipprivat mill-proprjetà tiegħu jekk mhux fl-interess pubbliku, li l-prinċipji ta' proporzjonalità u ta' kumpens
ġust għandhom ikunu rispettati u li r-restrizzjoni tad-dritt ta' proprjetà għandha, f'kull każ, issir skond il-liġi.
56     Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tosserva li, permezz tad-Digriet tas-26 ta' Settembru 2002, kull ma għamlu l-awtoritajiet
nazzjonali kien li ttrasponew id-dispożizzjoni prevista mir-Regolament Nru 753/2002 u l-Anness II tiegħu li jillimitaw fiż-żmien
l-użu tad-denominazzjoni "Tocai friulano" u li huma sempliċement ippreċiżaw li din il-limitazzjoni tirriżulta minn ftehim
bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Ungerija.
57     Għaldaqstant, skond din il-qorti, jidher evidenti li d-dannu invokat fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-impossibbiltà li tintuża
d-denominazzjoni Tocai friulano jew Tocai italico wara l-31 ta' Marzu 2007, jirriżulta direttament minn żewġ sorsi ta' dritt
Komunitarju, jiġifieri d-Deċiżjoni 93/724 u r-Regolament Nru 753/2002.
58     F'dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunale amministrativo regionale del Lazio, peress li kkunsidra li r-risposta għal ċerti domandi
ta' dritt Komunitarju kienet indispensabbli sabiex tinstab soluzzjoni għall-kwistjoni fil-kawża prinċipali, iddeċieda li jissospendi
l-proċedimenti quddiemu u li jagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1)      Il-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika
ta' l-Ungerija, min-naħa l-oħra, konkluż fis-16 ta' Diċembru 1991 […], huwa bażi legali valida u suffiċjenti sabiex jagħti
lill-Komunità Ewropea s-setgħa li tadotta l-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni
reċiproka tad-denominazzjonijiet ta' nbejjed, konkluż fid-29 ta' Novembru 1993 […]; din il-kwistjoni tqum ukoll fir-rigward
tal-kliem użat fl-Artikolu 65(1) tad-Dikjarazzjoni Komuni Nru 13 u fl-Anness XIII (punti 3, 4 u 5) tal-Ftehim Ewropew ta'
l-1991, li jikkonċerna l-possibbiltà li ssir riserva dwar is-sovranità u l-kompetenza ta' kull wieħed mill-Istati fil-qasam
ta' denominazzjonijiet ġeografiċi nazzjonali għall-prodotti agrikoli ta' l-ikel tagħhom, inklużi l-prodotti ta' l-inbid u
li, f'dan il-qasam, jeskludi kull trasferiment ta' sovranità u ta' kompetenza lill-Komunità Ewropea?
2)      Hemm lok li l-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka tad-denominazzjonijiet
ta' l-inbejjed […], li jorganizza l-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi li jaqgħu fil-qasam tal-proprjetà industrijali
u kummerċjali, jiġi ddikjarat null u inapplikabbli fis-sistema legali Komunitarja peress li l-imsemmi ftehim ma ġiex irratifikat
mill-Istati Membri tal-Komunità Ewropea individwalment fid-dawl, b'mod partikolari, ta' l-Opinjoni 1/94 tal-Qorti tal-Ġustizzja
tal-Komunitajiet Ewropej dwar il-kompetenza esklużiva tal-KE?
3)      Fil-każ li l-Ftehim Komunitarju ta' l-1993 […] jitqies bħala legali u applikabbli fl-intier tiegħu, hemm lok li jiġi kkunsidrat
li l-projbizzjoni li tintuża d-denominazzjoni 'Tocai' fl-Italja wara l-2007, li tirriżulta mill-iskambju ta' ittri bejn il-partijiet
fl-okkażjoni tal-konklużjoni ta' l-imsemmi ftehim (u annessi miegħu), hija nulla u inapplikabbli peress li tmur kontra s-sistema
ta' denominazzjonijiet omonimi prevista minn dan l-istess ftehim ta' l-1993 (ara l-Artikolu 4(5) u l-Protokoll anness mal-Ftehim)?
4)      Hemm lok li jiġi kkunsidrat li t-tieni Dikjarazzjoni Komuni annessa mal-ftehim ta' l-1993 […], li tipprovdi li l-partijiet
kontraenti, fil-mument tan-negozjati, ma kellhomx għarfien dwar l-eżistenza ta' denominazzjonijiet omonimi ta' nbejjed Ewropej
u Ungeriżi, tammonta għal rappreżentazzjoni manifestament żbaljata tar-realtà (peress li d-denominazzjonijiet Taljani u Ungeriżi
għall-inbejjed 'Tocai' kienu ilhom jeżistu fl-istess ħin għal diversi sekli, kienu ġew irrikonoxxuti uffiċjalment fl-1948
fi ftehim konkluż bejn ir-Repubblika Taljana u r-Repubblika ta' l-Ungeriża u kienu riċentament ġew imsemmija fil-leġiżlazzjoni
Komunitarja) li twassal għan-nullità tal-parti tal-ftehim ta' l-1993 li minnha tirriżulta l-projbizzjoni li d-denominazzjoni
Tocai tintuża fl-Italja, u dan skond l-Artikolu 48 tal-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati?
5)      Fid-dawl ta' l-Artikolu 59 tal-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati, hemm lok li l-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet
ta' Proprjetà Intellettwali relatati mal-Kummerċ [il-Ftehim TRIPS] […], konkluż fil-kuntest ta' l-Organizzazzjoni Dinjija
tal-Kummerċ (WTO) u li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1996, jiġifieri wara li daħal fis-seħħ il-ftehim Komunitarju ta' l-1993
[…], jiġi interpretat fis-sens li d-dispożizzjonijiet tiegħu dwar id-denominazzjonijiet omonimi ta' nbejjed japplikaw minflok
dawk tal-ftehim Komunitarju ta' l-1993 fil-każ ta' inkompatibbiltà bejn l-imsemmija dispożizzjonijiet, peress li l-istess
partijiet huma l-firmatarji taż-żewġ ftehim?
6)      Fil-preżenza ta' żewġ denominazzjonijiet omonimi għal inbejjed prodotti f'żewġ pajjiżi li huma partijiet fil-[Ftehim] TRIPS
(kemm jekk l-omonimità tikkonċerna żewġ denominazzjonijiet ġeografiċi użati fiż-żewġ pajjiżi li huma partijiet fil-Ftehim
u kemm jekk din tikkonċerna denominazzjoni ġeografika ta' pajjiż kontraenti u denominazzjoni omonima li tikkonċerna varjetà
ta' għenba tradizzjonalment imkabbra fil-pajjiż kontraenti l-ieħor), hemm lok li l-Artikoli 22 sa 24, li jinsabu [fis-Sezzjoni
3 tal-Parti II ta' l-Anness 1 C] tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, jiġifieri l-[Ftehim] TRIPS
[…], li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1996, jiġu interpretati fis-sens li dawn iż-żewġ denominazzjonijiet jistgħu jkomplu
jintużaw fil-futur sakemm kienu użati fil-passat mill-produtturi rispettivi jew
in bona fede
jew matul mill-anqas għaxar snin qabel il-15 ta' April 1994 (Artikolu 24(4) tal-[Ftehim] TRIPS) u sakemm kull denominazzjoni
tindika b'mod ċar il-pajjiż jew ir-reġjun jew iż-żona ta' oriġini ta' l-inbid protett b'tali mod li l-konsumatur ma jkunx
żvijat?
7)      Id-dritt ta' proprjetà msemmi fl-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet
tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali […] u adottat fl-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni
Ewropea, ipproklamata f'Nizza fis-7 ta' [Diċembru] 2000, ikopri wkoll il-proprjetà intellettwali fir-rigward tad-denominazzjonijiet
ta' oriġini ta' l-inbejjed u l-eżerċizzju ta' dan id-dritt u, għaldaqstant, il-protezzjoni ta' dan id-dritt tipprekludi l-applikazzjoni
ta' l-elementi previsti fl-iskambju ta' ittri anness mal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar
il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' nbejjed […], iżda li mhumiex irrepetuti fit-test ta' dan
il-ftehim, li jipprovdu li l-produtturi ta' l-inbid tal-Friuli ma jistgħux jużaw id-denominazzjoni 'Tocai friulano', fid-dawl,
b'mod partikolari, tan-nuqqas ta' kull forma ta' kumpens favur dawn il-produtturi tal-Friuli li sofrew l-esproprjazzjoni tad-dritt
ta' proprjetà tagħhom, fin-nuqqas ta' interess ġenerali li jiġġustifika l-esproprjazzjoni u tan-nuqqas ta' osservanza tal-prinċipju
ta' proporzjonalità?
8)      Jekk ikun ikkonstatat li, safejn indikat fid-domandi preċedenti, ir-regoli Komunitarji li jinsabu fil-Ftehim bejn il-Komunità
Ewropea u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka tad-denominazzjoni ta' nbejjed […] u/jew fl-iskambju ta'
ittri anness miegħu, huma illegali, hemm lok li jiġi kkunsidrat li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament […] Nru 753/2002 […],
li jwaqqfu l-użu tad-denominazzjoni 'Tocai friulano' wara l-31 ta' Marzu 2007 (Artikolu 19(2)), huma nulli jew minn ta' l-anqas
inapplikabbli?"
59     Permezz ta' talba tal-11 ta' Marzu 2005, li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta' Marzu ta' wara, ir-Reġjun
u ERSA talbu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tippermetti lill-partijiet kollha involuti f'din il-kawża jippreżentaw osservazzjonijiet
fuq ċerti fatti ġodda msemmija f'din it-talba qabel ma l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti s-sentenza tagħha. Dawn il-fatti ġodda
kienu jikkonċernaw il-konklużjoni imminenti mill-Komunità ta' ftehim ġodda ma' l-Awstralja u ma' l-Istati Uniti li, skond
l-Artikolu 24(6) tal-Ftehim TRIPS, jippermettu lill-produtturi ta' dawn il-pajjiżi sabiex ikomplu jużaw id-denominazzjoni
'Tokay' fis-swieq nazzjonali tagħhom kif ukoll fi swieq barranin.
60     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tista',
ex officio
jew fuq proposta ta' l-Avukat Ġenerali, jew ukoll fuq talba tal-partijiet, tordna li l-proċedura orali tinfetaħ mill-ġdid,
skond l-Artikolu 61 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, jekk hija tikkunsidra li m'għandhiex biżżejjed informazzjoni jew li l-kawża
għandha tiġi deċiża abbażi ta' argument li ma kienx ġie diskuss bejn il-partijiet (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-18
ta' Ġunju 2002, Philips, C-299/99, Ġabra p. I-5475, punt 20).
61     Il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li f'dan il-każ m'hemmx lok li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, li kienet
konkluża fis-16 ta' Diċembru 2004, peress li hija għandha l-elementi kollha meħtieġa sabiex tkun tista' twieġeb għad-domandi
mqajma fil-kawża prinċipali.
62     Għaldaqstant, it-talba tar-Reġjun u ta' ERSA għandha tiġi miċħuda.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda
63     Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija
setax jikkostitwixxi bażi legali xierqa għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni 93/724 li permezz tagħha l-Komunità kkonkludiet il-Ftehim
KE-Ungerija dwar l-inbejjed.
64     Din id-domanda hija bbażata fuq il-premessa li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija huwa l-bażi legali li tagħti s-setgħa
lill-Komunità sabiex tikkonkludi l-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed. Jidher li din il-premessa toħroġ mir-riferiment, magħmul
fl-ewwel ċitazzjoni tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, għall-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija.
65     Issa, kif ġustament osservaw il-Kunsill u l-Kummissjoni, din il-premessa ma tistax tkun aċċettata.
66     Fil-fatt, l-għan tar-riferiment għall-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija huwa li jqiegħed il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed
fil-kuntest politiku tiegħu. Dan ir-riferiment m'għandux jinftiehem bħala indikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' dritt Komunitarju
li abbażi tagħhom il-Komunità kkonkludiet l-imsemmi ftehim.
67     Għall-kuntrarju, il-bażi legali li tikkonferixxi lill-Komunità s-setgħa li tikkonkludi l-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed
hija indikata fl-ewwel ċitazzjoni tad-Deċiżjoni 93/724 li permezz tagħha dan il-ftehim ġie konkluż u approvat f'isem il-Komunità.
68     Fil-fatt, minn din iċ-ċitazzjoni jirriżulta b'mod ċar li din il-bażi legali hija l-Artikolu 133 KE, li jagħti lill-Komunità
kompetenza fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni.
69     Il-kwistjoni dwar jekk il-bażi legali adottata mill-Kunsill hijiex xierqa hija s-suġġett tat-tieni domanda preliminari u għaldaqstant
ser tkun eżaminata fil-kuntest ta' dik id-domanda.
70     Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni KE-Ungerija
mhuwiex il-bażi legali tad-Deċiżjoni 93/724 li permezz tagħha ġie konkluż il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.

Fuq it-tieni domanda
71     Permezz tat-tieni domanda, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 133 KE, li jikkonferixxi lill-Komunità
kompetenza esklużiva fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni, jammontax għal bażi legali xierqa għall-konklużjoni mill-Komunità
waħedha tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, fid-dawl tal-fatt li dan il-ftehim jinvolvi sistema ta' protezzjoni tad-denominazzjonijiet
ġeografiċi li jaqgħu fil-qasam tal-proprjetà industrijali u kummerċjali.
72     Skond ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għażla tal-bażi legali ta' att Komunitarju għandha tkun ibbażata
fuq elementi oġġettivi li jistgħu jkunu s-suġġett ta' stħarriġ ġudizzjarju, fosthom, b'mod partikolari, l-għan u l-kontenut
ta' l-att (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tad-19 ta' Settembru 2002, Huber, C-336/00, Ġabra p. I-7699, punt 30).
73     Mill-ewwel ċitazzjoni tad-Deċiżjoni 93/724 jirriżulta li l-Kunsill speċifikament adotta l-Artikolu 133 KE bħala bażi legali
għall-konklużjoni tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.
74     Barra minn hekk, mit-tielet premessa ta' din id-deċiżjoni jirriżulta li, peress li l-istipulazzjonijiet ta' l-imsemmi ftehim
kienu direttament marbuta mal-miżuri rregolati mill-politika kummerċjali u agrikola komuni, f'dan il-każ mil-leġiżlazzjoni
Komunitarja fil-qasam ta' l-inbid, il-Kunsill ikkunsidra li kienet meħtieġa l-konklużjoni ta' dan il-ftehim fuq il-livell
Komunitarju.
75     Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, att Komunitarju jaqa' fil-kompetenza esklużiva fil-qasam tal-politika kummerċjali
komuni prevista fl-Artikolu 133 KE biss meta jkun jikkonċerna speċifikament il-kummerċ internazzjonali fis-sens li jkun intiż
essenzjalment sabiex jinkoraġġixxi, jiffaċilita jew jirregola l-kummerċ u jkollu effetti diretti u immedjati fuq il-kummerċ
fil-prodotti kkonċernati (ara l-Opinjoni 1/94, tal-15 ta' Novembru 1994, Ġabra p. I-5267, punt 57; Opinjoni 2/00, tas-6 ta'
Diċembru 2001, Ġabra p. I-9713, punt 40, u s-sentenza tat-12 ta' Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, C-281/01, Ġabra
p. I-12049, punti 40 u 41).
76     F'dan il-każ, tqum b'mod aktar partikolari l-kwistjoni dwar jekk il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed jaqax fil-kompetenza
esklużiva tal-Komunità fil-qasam ta' politika kummerċjali komuni jew jekk jagħmilx parti, kif sostnew ir-Reġjun u ERSA kif
ukoll il-Gvern Taljan, mill-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, qasam li fih il-Komunità u l-Istati Membri
għandhom kompetenza maqsuma.
77     F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar il-kuntest leġiżlattiv Komunitarju applikabbli
ratione temporis
, jiġifieri l-OKS ta' l-inbid fis-seħħ meta kien konkluż il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.
78     Fil-fatt, l-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 822/87 jipprovdi li għall-kummerċjalizzazzjoni tagħhom fil-Komunità, l-inbejjed
importati intiżi għall-konsum dirett mill-bniedem u deskritti permezz ta' indikazzjoni ġeografika jistgħu, suġġett għal reċiproċità,
igawdu mill-kontroll u mill-protezzjoni previsti għall-inbejjed ta' kwalità psr u li din id-dispożizzjoni għandha tkun implementata
permezz ta' ftehim, konklużi skond il-proċedura prevista fl-Artikolu 133 KE, mal-pajjiżi terzi interessati li jidħlu f'negozjati.
79     Il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed huwa, b'mod ċar, ftehim fis-sens ta' l-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 822/87.
80     L-għan prinċipali ta' ftehim bħal dawn huwa li jinkoraġġixxu l-kummerċ bejn il-partijiet kontraenti billi jiffavorixxu fuq
bażi reċiproka, minn naħa, il-kummerċjalizzazzjoni ta' nbejjed li joriġinaw mill-pajjiżi terzi kkonċernati, billi jagħtu lil
dawn l-inbejjed l-istess protezzjoni bħal dik prevista għall-inbejjed ta' kwalità psr ta' oriġini Komunitarja, u, min-naħa
l-oħra, il-kummerċjalizzazzjoni f'dawn il-pajjiżi terzi ta' nbejjed li joriġinaw mill-Komunità.
81     Dawn il-ftehim jassiguraw, b'mod partikolari, il-protezzjoni reċiproka ta' ċerti indikazzjonijiet ġeografiċi msemmija fuq
it-tikketti użati għall-kummerċjalizzazzjoni ta' l-inbejjed ikkonċernati fis-swieq tal-Komunità u tal-pajjiż terz ikkonċernat.
Għaldaqstant, dawn il-ftehim huma strumenti li għandhom effett dirett fuq il-kummerċ fl-inbejjed (ara, f'dan is-sens, is-sentenza
Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, iċċitata aktar 'il fuq, punt 40).
82     Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi konkluż li ftehim bħal dawn jissodisfaw il-kriterji li, skond il-ġurisprudenza
mfakkra fil-punt 75 ta' din is-sentenza, għandhom ikunu sodisfatti sabiex att Komunitarju jkun jista' jaqa' fil-kompetenza
esklużiva fil-qasam ta' politika kummerċjali komuni prevista fl-Artikolu 133 KE.
83     Minn dan isegwi li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 133 KE, kif imsemmi fil-preambolu tad-Deċiżjoni
93/724, huwa bażi legali xierqa għall-konklużjoni mill-Komunità waħedha tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.

Fuq it-tielet domanda
84     Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk, fil-każ li l-Ftehim KE-Ungerija
dwar l-inbejjed jitqies, fl-intier tiegħu, bħala legali u applikabbli, il-projbizzjoni li tintuża d-denominazzjoni "Tocai"
fl-Italja wara l-31 ta' Marzu 2007, li tirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai, hijiex nulla u inapplikabbli peress
li tmur kontra s-sistema ta' denominazzjonijiet omonimi prevista fl-Artikolu 4(5) ta' l-imsemmi ftehim.
85     Din id-domanda għandha tinftiehem fid-dawl ta' l-argument tar-Reġjun u ta' ERSA li hemm kontradizzjoni bejn is-sistema ta'
denominazzjonijiet omonimi prevista fl-Artikolu 4(5) tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed u l-projbizzjoni li tirriżulta
mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai li jintuża t-terminu "Tocai" fl-espressjoni "Tocai friulano" jew "Tocai italico" għad-deskrizzjoni
u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani wara li jintemm il-perijodu tranżitorju li jiskadi fil-31 ta'
Marzu 2007.
86     Din il-kontradizzjoni tirriżulta mill-fatt li, fl-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai, ingħatat prijorità lid-denominazzjoni
Ungeriża "Tokaj" għad-detriment tad-denominazzjoni omonima Taljana "Tocai" meta s-sistema ta' denominazzjonijiet omonimi prevista
fl-Artikolu 4(5) tal-Ftehim KE-Ungerija, ftehim prinċipali li att anness miegħu, bħalma huwa l-iskambju ta' ittri fuq it-Tocai,
ma jistax jidderoga minnu, hija bbażata fuq regola li tassigura l-koeżistenza ta' kull waħda mid-denominazzjonijiet sakemm
ma joħolqux konfużjoni.
87     F'dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li kunflitt bħal dan jista' jeżisti biss jekk kull waħda mid-denominazzjonijiet meqjusa
omonimi fis-sens ta' l-Artikolu 4(5) tal-Ftehim KE-Ungerija tammonta għal indikazzjoni ġeografika protetta taħt l-imsemmi
ftehim.
88     Mill-Artikolu 4(1)(a) ta' dan il-ftehim jirriżulta li, fir-rigward ta' l-inbejjed li joriġinaw mill-Komunità, l-indikazzjonijiet
ġeografiċi protetti taħt l-imsemmi ftehim huma elenkati fil-Parti A ta' l-Anness tiegħu li hija intitolata "Inbejjed li joriġinaw
mill-Komunità Ewropea".
89     Issa, kuntrarjament għad-denominazzjoni Ungeriża "Tokaj" li tissemma fil-Parti B ta' l-imsemmi anness li fiha jissemmew l-indikazzjonijiet
ġeografiċi relatati ma' l-inbejjed li joriġinaw mir-Repubblika ta' l-Ungerija u li huma protetti taħt l-Artikolu 4(1)(b) tal-Ftehim
KE-Ungerija dwar l-inbejjed, l-espressjonijiet "Tocai friulano" u "Tocai italico" ma jissemmewx fil-Parti A ta' dan l-anness
li tikkonċerna l-inbejjed li joriġinaw mill-Komunità.
90     Barra minn hekk u f'kull każ, dawn id-denominazzjonijiet ta' l-aħħar ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala indikazzjonijiet
ġeografiċi fis-sens tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.
91     Fil-fatt, skond l-Artikolu 2(2) ta' l-imsemmi ftehim, "indikazzjoni ġeografika" hija "kull indikazzjoni, inkluża d-'denominazzjoni
ta' l-oriġini', li hija rrikonoxxuta mil-liġijiet u mir-regolamenti ta' parti kontraenti għall-finijiet tad-deskrizzjoni u
l-preżentazzjoni ta' nbid li joriġina mit-territorju tagħha jew minn reġjun jew lokalità ta' l-imsemmi territorju, meta kwalità,
ir-reputazzjoni jew karatteristika oħra ta' dan l-inbid tista' tkun attribwita essenzjalment għall-oriġini ġeografika tiegħu."
[traduzzjoni mhux uffiċjali]
92     Issa, fir-rigward tal-leġiżlazzjoni rilevanti fis-seħħ fil-Komunità meta kien konkluż il-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed,
id-denominazzjonijiet "Tocai friulano" u "Tocai italico" ma kinux jikkostitwixxu indikazzjoni ġeografika iżda isem ta' varjetà
ta' għenba jew ta' varjetà ta' dielja rrikonoxxuta fl-Italja bħala tajba għall-produzzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr
prodotti fit-territorju ta' dak l-Istat Membru.
93     Fil-fatt, mhuwiex ikkontestat li l-espressjoni "Tocai friulano" kienet tissemma fit-Titolu I ta' l-Anness tar-Regolament Nru
3800/81 bħala varjetà ta' dielja rrakkomandata, saħansitra awtorizzata, f'ċerti provinċji Taljani, kif ukoll fil-punt 5 ta'
l-Anness III tar-Regolament Nru 3201/90 bħala sinonimu tal-varjetà ta' dielja "Tocai italico" li setgħet tintuża għad-deskrizzjoni
ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani.
94     Mill-banda l-oħra, l-inbejjed Ungeriżi bid-denominazzjoni "Tokaj" jew "Tokaji" kienu jissemmew fil-punt 5 tat-Titolu 11 ta'
l-Anness II tar-Regolament Nru 3201/90 taħt l-intestatura "Lista […] ta' nbejjed importati deskritti permezz ta' indikazzjoni
ġeografika".
95     Ir-Reġjun u ERSA, kif ukoll il-Gvern Taljan, isostnu li, skond il-leġiżlazzjoni Komunitarja, kien previst u għadu previst
li, fl-Italja, għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani, l-indikazzjonijiet ġeografiċi
kkonċernati, bħalma huma "Collio goriziano", "Collio", "Isonzo del Friuli" u "Isonzo" jistgħu, jekk ċerti kundizzjonijiet
stabbiliti fl-ispeċifikazzjonijiet ikunu sodisfatti, jintużaw flimkien ma' indikazzjoni tal-varjetà ta' dielja "Tocai friulano"
jew tas-sinonimu tagħha "Tocai italico" li minnhom ikunu magħmula l-inbejjed.
96     Madankollu, mill-ebda prova mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżulta li l-għażla magħmula mill-Istat Membru li
jaċċetta tlaqqigħ bħal dan kellha l-konsegwenza li l-kliem li jirriżulta minn dan it-tlaqqigħ jammonta għal indikazzjoni ġeografika
b'tali mod li l-espressjonijiet "Tocai friulano" u "Tocai italico" li jagħmlu parti minn dawn il-kliem ma baqgħux jindikaw
varjetà ta' dielja iżda indikazzjoni ġeografika.
97     Għall-kuntrarju, miċ-ċitazzjoni ta' l-espressjonijiet "Tocai friulano" u "Tocai italico" fl-Anness II tar-Regolament Nru 753/2002
jirriżulta li, anki fil-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli fid-data tal-kwistjoni fil-kawża prinċipali, dawn l-espressjonijiet
kienu għadhom jikkorrispondu għal varjetà ta' dielja li setgħet, taħt l-Artikolu 19(2)(b) u (3) ta' dan ir-regolament, tintuża
fit-tikketti ta' l-inbejjed ta' kwalità psr Taljani kkonċernati. Għaldaqstant, dawn l-espressjonijiet mhumiex isem ta' varjetà
ta' dielja jew ta' wieħed mis-sinonimi tagħha li jinkludu indikazzjoni ġeografika fis-sens ta' l-Artikolu 19(2)(a) ta' l-imsemmi
regolament.
98     Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-projbizzjoni li tintuża d-denominazzjoni
"Tocai" fl-Italja wara l-31 ta' Marzu 2007, kif tirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai, ma tmurx kontra s-sistema
ta' denominazzjonijiet omonimi prevista fl-Artikolu 4(5) tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed.

Fuq ir-raba' domanda
99     Permezz tar-raba' domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk id-Dikjarazzjoni Komuni dwar l-omonimità,
safejn fl-ewwel paragrafu tagħha tipprovdi, fir-rigward ta' l-Artikolu 4(5)(a) tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, li
l-partijiet kontraenti kkonstataw li, fil-mument tan-negozjati, huma ma kienu jafu bl-ebda każ speċifiku fejn id-dispożizzjonijiet
imsemmija setgħu jkunu applikabbli, tikkostitwixxix rappreżentazzjoni manifestament żbaljata tar-realtà li twassal, taħt l-Artikolu
48 tal-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati, għan-nullità ta' dan il-ftehim safejn jistabbilixxi l-projbizzjoni
li tintuża d-denominazzjoni "Tocai" fl-Italja wara l-31 ta' Marzu 2007.
100   Din id-domanda għandha tinftiehem fid-dawl ta' l-argument tar-Reġjun u ta' ERSA li, minħabba diversi fatturi, ma jidhirx li
huwa ammissibbli d-dubju dwar il-karattru żbaljat tad-Dikjarazzjoni Komuni dwar l-omonimità peress li l-Komunità u r-Repubblika
ta' l-Ungerija ma setgħux jinjoraw l-eżistenza ta' omonimità bejn id-denominazzjonijiet "Tocai" għal inbid mhux ħelu Taljan
u "Tokaj" għal inbid ħelu Ungeriż.
101   Issa, kif jirriżulta mill-punti 88 sa 97 ta' din is-sentenza, id-denominazzjoni Taljana "Tocai friulano" u s-sinonimu tagħha
"Tocai italico" mhumiex indikazzjoni ġeografika protetta fis-sens tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed b'tali mod li d-dispożizzjonijiet
ta' l-Artikolu 4(5)(a) ta' l-imsemmi ftehim dwar l-omonimità mhumiex applikabbli sabiex tinsab soluzzjoni għall-każ ta' omonimità
jew identiċità evenwali ta' din id-denominazzjoni u d-denominazzjoni Ungeriża "Tokaj" li, kif ġie kkonstatat fil-punt 89 ta'
din is-sentenza, hija indikazzjoni ġeografika protetta taħt l-istess ftehim.
102   Għaldaqstant, ir-risposta għar-raba' domanda għandha tkun li d-Dikjarazzjoni Komuni dwar l-omonimità, safejn fl-ewwel subparagrafu
tagħha tipprovdi li, fir-rigward ta' l-Artikolu 4(5)(a) tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, il-partijiet kontraenti kkonstataw
li, fil-mument tan-negozjati, huma ma kienu jafu bl-ebda każ speċifiku fejn id-dispożizzjonijiet imsemmija setgħu jkunu applikabbli,
mhijiex rappreżentazzjoni manifestament żbaljata tar-realtà.

Fuq is-sitt domanda
103   Permezz tas-sitt domanda tagħha, li jaqbel li tiġi eżaminata qabel il-ħames domanda, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment
tistaqsi jekk l-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, fil-każ ta' omonimità bejn denominazzjonijiet
ġeografiċi jew bejn indikazzjoni ġeografika u denominazzjoni li tinkludi l-isem ta' varjetà ta' għenba, kull waħda mid-denominazzjonijiet
tista' tibqa' tintuża fil-futur sakemm hija kienet tintuża fil-passat mill-produtturi rispettivi jew
in bona fede
jew matul għal ta' l-anqas għaxar snin qabel il-15 ta' April 1994 u sakemm tindika b'mod ċar il-pajjiż, ir-reġjun jew iż-żona
ta' l-oriġini ta' l-inbid protett b'tali mod li ma jiżvijax lill-konsumatur.
104   Ir-Reġjun u ERSA, kif ukoll il-Gvern Taljan, isostnu li l-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS jobbligaw lill-Komunità tipproteġi,
bħala membru tad-WTO, kull waħda mill-indikazzjonijiet ġeografiċi omonimi, inkluż fil-każ ta' omonimità bejn indikazzjoni
ġeografika u l-isem ta' varjetà ta' għenba, u li, għaldaqstant, dawn l-artikoli jipprekludu li titneħħa l-protezzjoni tad-denominazzjoni
"Tocai friulano".
105   Dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat fid-dawl tat-termini stess tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta' l-imsemmija artikoli
tal-Ftehim TRIPS.
106   Fl-ewwel lok, l-Artikolu 23(3) tal-Ftehim TRIPS jipprovdi, b'mod partikolari, li, fil-każ ta' indikazzjonijiet ġeografiċi
omonimi għall-inbejjed, għandha tingħata protezzjoni lil kull indikazzjoni u li kull Membru tad-WTO għandu jistabbilixxi l-kundizzjonijiet
prattiċi sabiex l-indikazzjonijiet omonimi in kwistjoni jkunu distinti minn xulxin fid-dawl tal-bżonn li jkun assigurat trattament
ekwu tal-produtturi kkonċernati u li jkun assigurat li l-konsumaturi ma jiġux żvijati.
107   Skond l-Artikolu 22(1) tal-Ftehim TRIPS, "indikazzjonijiet ġeografiċi" jfissru indikazzjonijiet li jservu sabiex jidentifikaw
prodott bħala li joriġina mit-territorju ta' Membru tad-WTO, jew minn reġjun jew lokalità ta' dak it-territorju, f'dawk il-każijiet
fejn kwalità, reputazzjoni jew karatteristika speċifika oħra tal-prodott tista' tkun attribwita essenzjalment għal din l-oriġini
ġeografika.
108   Issa, kif kien diġà kkonstatat fil-punti 88 sa 97 ta' din is-sentenza, kuntrarjament għad-denominazzjoni Ungeriża "Tokaj",
id-denominazzjonijiet Taljani "Tocai friulano" u "Tocai italico" jikkorrispondu għall-isem ta' varjetà ta' dielja jew ta'
varjetà ta' għenba iżda mhumiex indikazzjoni ġeografika fis-sens tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed. Fid-dawl tal-fatt
li l-kunċett ta' indikazzjoni ġeografika kif definit f'dan il-ftehim ta' l-aħħar huwa essenzjalment l-istess bħall-kunċett
adottat mill-Artikolu 22(1) tal-Ftehim TRIPS, l-istess konstatazzjoni għandha ssir fil-kuntest tal-Ftehim TRIPS.
109   Għaldaqstant, l-Artikolu 23(3) tal-Ftehim TRIPS ma japplikax fil-kawża prinċipali peress li din il-kawża ma tikkonċernax omonimità
bejn żewġ indikazzjonijiet ġeografiċi.
110   Fit-tieni lok, l-Artikolu 24(4) tal-Ftehim TRIPS jipprovdi li l-ebda dispożizzjoni fis-Sezzjoni 3 ta' dan il-ftehim m'għandha
teżiġi li Membru tad-WTO jipprekludi użu kontinwu u simili ta' indikazzjoni ġeografika partikolari ta' Membru ieħor li tidentifika
nbejjed jew xorb alkoħoliku, fir-rigward ta' prodotti jew servizzi, minn wieħed miċ-ċittadini tiegħu jew minn persuna residenti
fit-territorju tiegħu li jkunu użaw din l-indikazzjoni ġeografika kontinwament għal prodotti jew servizzi identiċi jew relatati
fit-territorju ta' dan l-Istat jew għal matul ta' l-anqas għaxar snin qabel il-15 ta' April 1994, jew
in bona fede
qabel din id-data.
111   Minn din id-dispożizzjoni jirriżulta b'mod ċar li minkejja li l-Komunità mhijiex obbligata tipprojbixxi l-użu kontinwu u simili
ta' indikazzjoni ġeografika partikolari ta' Membru ieħor tad-WTO li tidentifika nbejjed jew xorb alkoħoliku minn wieħed miċ-ċittadini
ta' Stat Membru jew minn persuna residenti fit-territorju ta' Stat Membru fis-sens ta' l-Artikolu 24(4) tal-Ftehim TRIPS,
l-imsemmija dispożizzjoni ma tipprekludix projbizzjoni bħal din.
112   Fi kliem ieħor, l-imsemmi Artikolu 24(4) għandu jiġi interpretat fis-sens li jistabbilixxi, skond il-kundizzjonijiet li jipprovdi,
għażla u mhux obbligu li tingħata protezzjoni lil kull denominazzjoni omonima.
113   Fit-tielet lok, fir-rigward ta' l-Artikolu 24(6) tal-Ftehim TRIPS, din id-dispożizzjoni tippermetti b'mod partikolari lill-Komunità
sabiex tapplika, bħala Membru tad-WTO, id-dispożizzjonijiet ta' dan il-ftehim fir-rigward ta' indikazzjoni ġeografika ta'
kull Membru ieħor tad-WTO għall-prodotti tad-dielja li l-indikazzjoni rilevanti tagħhom hija identika għall-isem tradizzjonali
ta' varjetà ta' għenba li tkun teżisti fit-territorju ta' Stat Membru fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim WTO.
114   Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni tipprovdi wkoll għażla u mhux obbligu għall-Komunità li tagħti protezzjoni lil varjetà
ta' għenba jew dielja Komunitarja, b'mod partikolari jekk din il-varjetà hija l-omonima ta' indikazzjoni ġeografika li tikkonċerna
nbid li joriġina minn pajjiż terz.
115   F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għas-sitt domanda għandha tkun li l-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS għandhom jiġu interpretati
fis-sens li, fir-rigward ta' każ bħal dak fil-kawża prinċipali li jikkonċerna omonimità bejn indikazzjoni ġeografika ta' pajjiż
terz u denominazzjoni li tinkludi l-isem ta' varjetà ta' għenba użat għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed
Komunitarji li huma prodotti minn din il-varjetà, dawn id-dispożizzjonijiet ma jeżiġux li din id-denominazzjoni għandha tkun
tista' tibqa' tintuża fil-futur minkejja ċ- ċirkustanza doppja li hija kienet intużat fil-passat mill-produtturi kkonċernati
jew
in bona fede
jew għal matul ta' l-anqas għaxar snin qabel il-15 ta' April 1999 u li hija tindika b'mod ċar il-pajjiż, ir-reġjun jew iż-żona
ta' l-oriġini ta' l-inbid protett b'tali mod li ma tiżvijax lill-konsumatur.
116   Fid-dawl ta' din ir-risposta, m'hemmx aktar bżonn li tingħata risposta għall-ħames domanda peress li din ta' l-aħħar tqajmet
fl-eventwalità li l-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, safejn għandu l-effett li jeskludi l-użu tat-terminu "Tocai" għad-deskrizzjoni
u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr meta jiskadi l-perijodu ta' tranżitorju fil-31 ta' Marzu 2007, jitqies
bħala inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim TRIPS minħabba li dawn l-artikoli jeżiġu li,
fil-każ ta' omonimità, kull waħda mid-denominazzjoni tista' tibqa' tintuża fil-futur.
117   Fil-fatt, mir-risposta mogħtija lis-sitt domanda jirriżulta li dan mhuwiex il-każ fil-kawża prinċipali li tikkonċerna omonimità
bejn indikazzjoni ġeografika ta' pajjiż terz u denominazzjoni li tinkludi l-isem ta' varjetà ta' għenba użat għad-deskrizzjoni
u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed Komunitarji.

Fuq is-seba' domanda
118   Permezz tas-seba' domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt ta' proprjetà msemmi fl-Artikolu
1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal-KEDB u adottat fl-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jkoprix ukoll id-dritt
ta' proprjetà intellettwali fuq id-denominazzjonijiet ta' oriġini ta' nbejjed u l-eżerċizzju tiegħu u, jekk dan ikun il-każ,
jekk il-protezzjoni ta' dan id-dritt tipprekludix li l-operaturi kkonċernati tar-reġjun awtonomu Friuli-Venezia Giulia jkunu
pprivati mill-possibbiltà li jużaw it-terminu "Tocai" fl-espressjoni "Tocai friulano" jew "Tocai italico" għad-deskrizzjoni
u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani wara li jintemm il-perijodu tranżitorju li jiskadi fil-31 ta'
Marzu 2007, kif jirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai anness mal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed iżda mhux mit-test
ta' dan il-ftehim, fid-dawl, b'mod partikolari, tan-nuqqas ta' kull forma ta' kumpens favur dawn il-produtturi ta' l-inbid
tal-Friuli li kienu pprivati mill-proprjetà tagħhom, fin-nuqqas ta' interess ġenerali li jiġġustifika din l-esproprjazzjoni
u tan-nuqqas ta' osservanza tal-prinċipju ta' proporzjonalità
119   Skond ġurisprudenza stabbilita, id-dritt ta' proprjetà jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju. Madankollu,
dan il-prinċipju mhuwiex wieħed assolut iżda għandu jiġi kkunsidrat fir-rigward tar-rwol tiegħu fis-soċjetà. Għaldaqstant,
jistgħu jsiru restrizzjonijiet għall-użu tad-dritt ta' proprjetà sakemm dawn ir-restrizzjonijiet effettivament jissodisfaw
għanijiet ta' interess ġenerali li l-Komunità tfittex li tilħaq u ma jammontawx, fir-rigward ta' l-għan mixtieq, għal intervent
sproporzjonat u intollerabbli li jippreġudika s-sustanza stess tad-dritt hekk iggarantit (ara, f'dan is-sens, b'mod partikolari,
is-sentenzi tat-13 ta' Diċembru 1994, SMW Winzersekt, C-306/93, Ġabra p. I-5555, punt 22, u tal-15 ta' Lulju 2004, Di Lenardo
u Dilexport, C-37/02 u C-38/02, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 82 u l-ġurisprudenza ċċitata).
120   Sabiex tiġi determinata l-portata tad-dritt fundamentali ta' proprjetà, li huwa prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju,
għandu jittieħed in kunsiderazzjoni, b'mod partikolari, l-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal-KEDB li jistabbilixxi
dan id-dritt.
121   Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk il-projbizzjoni li jintuża t-terminu "Tocai" għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni
ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani wara l-1 ta' April 2007, kif tirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai, hijiex
intervent sproporzjonat u intollerabbli li jippreġudika s-sustanza stess tad-dritt fundamentali ta' proprjetà ta' l-operaturi
ekonomiċi kkonċernati.
122   Din il-projbizzjoni, ladarba ma teskludix kull mod raġonevoli ta' kummerċjalizzazzjoni ta' l-inbejjed Taljani kkonċernati,
ma tikkostitwixxix privazzjoni minn proprjetà fis-sens ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li
hemm mal-KEDB.
123   Għaldaqstant, in-nuqqas ta' kumpens favur il-produtturi ta' l-inbid tal-Friuli li kienu pprivati mill-proprjetà tagħhom, li
ġie osservat mill-qorti tar-rinviju, ma jikkostitwixxix, fih innifsu, ċirkustanza li turi inkompatibbiltà bejn il-miżura ta'
projbizzjoni in kwistjoni fil-kawża prinċipali u d-dritt ta' proprjetà.
124   Barra minn hekk, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi deċiż jekk l-imsemmija miżura tikkostitwixxix, bħala miżura li tirregola
l-użu ta' proprjetà, interferenza fid-dritt għat-tgawdija paċifika ta' proprjetà li tista' taqa' taħt it-tieni subparagrafu
ta' l-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal-KEDB u, għaldaqstant, li tinvolvi restrizzjoni tad-dritt fundamentali ta'
proprjetà, għandu jiġi kkonstatat li restrizzjoni għal dan id-dritt, fl-eventwalità li tkun ippruvata, tista' tiġi ġġustifikata.
125   Mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem jirriżulta li, sabiex tiġi ġġustifikata, miżura li tirregola
l-użu ta' proprjetà għandha tirrispetta l-prinċipju ta' legalità u għandha tkun intiża sabiex tilħaq għan leġittimu permezz
ta' mezzi raġonevolment proporzjonati għal dan il-għan (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet
tal-Bniedem, Jokela vs Il-Finlandja, tal-21 ta' Mejju 2002,
Recueil des arrêts et décisions
2002-IV, § 48).
126   L-ewwel nett, fir-rigward tal-legalità tal-miżura ta' projbizzjoni in kwistjoni fil-kawża prinċipali, hemm qbil li l-iskambju
ta' ittri dwar it-Tocai, anness mal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, jistabbilixxi din il-projbizzjoni b'mod espress u
li, permezz tad-Deċiżjoni 93/724, dan l-att ġie approvat f'isem il-Komunità. Għaldaqstant, din hija miżura prevista minn dispożizzjoni
legali adottata, kif ġie osservat fil-punti 77 sa 81 ta' din is-sentenza, fil-kuntest ta' l-OKS ta' l-inbid fis-seħħ meta
kien konkluż l-imsemmi ftehim.
127   It-tieni nett, fir-rigward ta' l-għan ta' interess ġenerali li l-miżura in kwistjoni fil-kawża prinċipali tfittex li tilħaq,
fil-punti 80 u 81 ta' din is-sentenza diġà ġie kkonstatat li l-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed, li minnu tagħmel parti
din il-miżura, huwa intiż sabiex jimplementa politika, fil-kuntest ta' l-OKS ta' l-inbid, li l-għan prinċipali tagħha huwa
l-promozzjoni tal-kummerċ bejn il-partijiet kontraenti billi tiffavorixxi, fuq bażi reċiproka, minn naħa, il-kummerċjalizzazzjoni
ta' nbejjed li joriġinaw mill-pajjiżi terzi u li huma deskritti jew ippreżentati permezz ta' indikazzjoni ġeografika billi
jingħataw l-istess protezzjoni bħal dik prevista għall-inbejjed ta' kwalità psr ta' oriġini Komunitarja, u, min-naħa l-oħra,
il-kummerċjalizzazzjoni f'dawn il-pajjiżi terzi ta' nbejjed li joriġinaw fil-Komunità.
128   B'mod partikolari, mit-tielet u mill-ħames premessi tar-Regolament nru 2392/89 jirriżulta li l-għan tal-leġiżlazzjoni Komunitarja
fil-qasam tad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' nbejjed huwa li tikkonċilja l-bżonn li tingħata informazzjoni eżatta u preċiża
dwar il-prodotti kkonċernati lill-konsumatur finali mal-bżonn li l-produtturi fit-territorju tagħhom jkunu protetti mid-distorsjonijiet
fil-kompetizzjoni.
129   Għalhekk, l-għan li tfittex li tilħaq il-miżura in kwistjoni fil-kawża prinċipali huwa għan leġittimu ta' interess ġenerali
(ara s-sentenza SMW Winzersekt, iċċitata aktar 'il fuq, punt 25).
130   Fl-aħħar nett, għandu jiġi eżaminat jekk l-imsemmija miżura hijiex proporzjonata ma' l-għan ta' interess ġenerali mfittex.
131   F'kawża dwar miżura Komunitarja adottata fil-kuntest ta' l-OKS ta' l-inbid li tipprojbixxi, wara li jintemm perijodu tranżitorju
ta' ħames snin, l-użu ta' l-espressjoni "méthode champenoise" għal inbejjed li m'għandhomx dritt għad-deskrizzjoni reġistrata
"champagne", il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-leġiżlatur Komunitarju għandu marġni ta'
diskrezzjoni wiesa' fil-qasam tal-politika agrikola komuni li jikkorrispondi għar-responsabbiltajiet politiċi attribwiti lilu
mill-Artikoli 34 KE u 37 KE u li huwa biss il-karattru manifestament mhux xieraq ta' miżura adottata f'dan il-qasam, meta
kkunsidrata fid-dawl ta' l-għan li l-istituzzjoni kompetenti tixtieq tilħaq, li jista' jolqot il-legalità ta' miżura bħal
din (ara s-sentenza SMW Winzersekt, iċċitata aktar 'il fuq, punt 21).
132   F'dan ir-rigward għandu jiġi osservat li, fit-tmiem tal-perijodu tranżitorju, l-inbejjed ta' kwalità psr Taljani in kwistjoni
jistgħu jibqgħu jiġu prodotti mill-varjetà ta' dielja "Tocai friulano" u jistgħu jibqgħu jiġu kkummerċjalizzati bid-denominazzjonijiet
ġeografiċi rispettivi tagħhom iżda mingħajr l-indikazzjoni ta' l-isem tal-varjetà ta' dielja li minnha kienu prodotti.
133   F'dan il-każ, in-natura proporzjonata tal-miżura in kwistjoni fil-kawża prinċipali ma tistax tkun ikkontestata peress li,
minn naħa, kien previst perijodu tranżitorju ta' tlettax-il sena fl-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai u, min-naħa l-oħra, kif
osservat il-Kummissjoni fis-seduta, huma disponibbli indikazzjonijiet alternattivi sabiex jieħdu post id-denominazzjoni "Tocai
friulano" u s-sinonimu tagħha "Tocai italico", jiġifieri, b'mod partikolari, "Trebbianello" u "Sauvignonasse".
134   F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għas-seba' domanda għandha tkun li d-dritt ta' proprjetà ma jipprekludix il-projbizzjoni
ta' l-operaturi kkonċernati tar-reġjun awtonomu Friuli-Venezia Giulia milli jużaw it-terminu "Tocai" fl-espressjoni "Tocai
friulano" jew "Tocai italico" għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti nbejjed ta' kwalità psr Taljani meta jiskadi
l-perijodu tranżitorju fil-31 ta' Marzu 2007 kif din il-projbizzjoni tirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai anness
mal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed iżda ma tinsabx fit-test ta' dan il-ftehim.

Fuq it-tmien domanda
135   Permezz tat-tmien domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi jekk, fl-eventwalità ta' konstatazzjoni ta' l-illegalità,
safejn indikat fid-domandi preċedenti, tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed u/jew ta' l-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai,
id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 753/2002, li jwaqqfu l-użu tad-denominazzjoni "Tocai friulano"
wara l-31 ta' Marzu 2007, ikunux nulli jew minn ta' l-anqas inapplikabbli.
136   Peress li din id-domanda kienet magħmula fl-eventwalità li eżami ta' l-ewwel seba' domandi preliminari jikkonstata l-illegalità,
safejn indikat f'dawn id-domandi, tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed u/jew ta' l-iskambju ta' ittri dwar it-Tocai u peress
li mir-risposti mogħtija għal dawn id-domandi f'din is-sentenza jirriżulta li din l-eventwalità ma seħħitx, m'hemmx lok li
tingħata rispsota għal din id-domanda.
137   Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li, fil-prinċipju, hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha tistabbilixxi l-portata
tad-domandi preliminari li hija jidhrilha li għandha tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja.
138   Minn dan jirriżulta, kif osservat ġustament il-Kummissjoni matul is-seduta, li ċerti domandi, imqajma b'mod partikolari fis-seduta
mir-Reġjun u minn ERSA, kif ukoll mill-Gvern Taljan, fir-rigward tat-tmien domanda preliminari, jiġifieri domandi dwar jekk
il-validità tal-Ftehim KE-Ungerija dwar l-inbejjed hijiex affettwata minħabba allegat ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni,
jew saħansitra ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità u tal-prinċipju ta' trattament ugwali kif stabbilit fl-Artikolu 34(2)
KE, ma jistgħux jiġu eżaminati mill-Qorti tal-Ġustizzja peress li dawn, b'mod ċar, ma jaqgħux fil-portata ta' din it-tmien
domanda kif ifformulata mill-qorti tar-rinviju.

Fuq l-ispejjeż
139   Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla), taqta' u tiddeċiedi li:
1)
Il-Ftehim Ewropew li jistabbilixxi Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika
ta' l-Ungerija, min-naħa l-oħra, mhuwiex il-bażi legali tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/724/KE, tat-23 ta' Novembru 1993, dwar
il-konklużjoni tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll
tad-denominazzjonijiet ta' l-inbejjed.
2)
L-Artikolu 133 KE, kif imsemmi fil-preambolu tad-Deċiżjoni 93/724, huwa bażi legali xierqa għall-konklużjoni mill-Komunità
waħedha tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet
ta' l-inbejjed.
3)
Il-projbizzjoni li tintuża d-denominazzjoni "Tocai" fl-Italja wara l-31 ta' Marzu 2007, kif tirriżulta mill-iskambju ta' ittri
dwar l-Artikolu 4 tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll
tad-denominazzjonijiet ta' l-inbejjed, ma tmurx kontra s-sistema ta' denominazzjonijiet omonimi prevista fl-Artikolu 4(5)
ta' l-istess ftehim.
4)
Id-Dikjarazzjoni Komuni dwar l-Artikolu 4(5) tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta’ l-Ungerija dwar il-protezzjoni
reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' l-inbejjed, safejn fl-ewwel subparagrafu tagħha tipprovdi li, fir-rigward
ta' l-Artikolu 4(5)(a) ta' l-istess ftehim, il-partijiet kontraenti kkonstataw li, fil-mument tan-negozjati, huma ma kienu
jafu bl-ebda każ speċifiku fejn id-dispożizzjonijiet imsemmija setgħu jkunu applikabbli, mhijiex rappreżentazzjoni manifestament
żbaljata tar-realtà.
5)
L-Artikoli 22 sa 24 tal-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali relatati mal-Kummerċ, li jinsab fl-Anness
I C tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, approvat f'isem il-Komunità, safejn għandhom x'jaqsmu
l-oqsma li huma fil-kompetenza tagħha, permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KE, tat-22 ta' Diċembru 1994, għandhom jiġu
interpretati fis-sens li, fir-rigward ta' każ bħal dak fil-kawża prinċipali li jikkonċerna omonimità bejn indikazzjoni ġeografika
ta' pajjiż terz u denominazzjoni li tinkludi l-isem ta' varjetà ta' għenba użat għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta' ċerti
nbejjed Komunitarji li huma prodotti minn din il-varjetà, dawn id-dispożizzjonijiet ma jeżiġux li din id-denominazzjoni għandha
tkun tista' tibqa' tintuża fil-futur minkejja d-dupliċi ċirkustanza li hija kienet intużat fil-passat mill-produtturi kkonċernati
jew
in bona fede
jew matul għall-anqas għaxar snin qabel il-15 ta' April 1999 u li hija tindika b'mod ċar il-pajjiż, ir-reġjun jew iż-żona
ta' l-oriġini ta' l-inbid protett b'tali mod li ma tiżvijax lill-konsumatur.
6)
Id-dritt ta' proprjetà ma jipprekludix il-projbizzjoni ta' l-operaturi kkonċernati tar-reġjun awtonomu Friuli-Venezia Giulia
(l-Italja) milli jużaw it-terminu "Tocai" fl-espressjoni "Tocai friulano" jew "Tocai italico" għad-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni
ta' ċerti nbejjed ta' kwalità prodotti f'reġjun speċifiku Taljani meta jintemm il-perijodu tranżitorju li jiskadi fil-31 ta'
Marzu 2007 kif din il-projbizzjoni tirriżulta mill-iskambju ta' ittri dwar l-Artikolu 4 tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea
u r-Repubblika ta' l-Ungerija dwar il-protezzjoni reċiproka u l-kontroll tad-denominazzjonijiet ta' l-inbejjed li huwa anness
ma' dan il-ftehim iżda ma tinsabx fit-test ta' dan il-ftehim.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: it-Taljan.