CELEX: 62005CJ0456
Παράβαση κράτους μέλους
Άρθρο 43 ΕΚ
Συμβεβλημένοι ψυχοθεραπευτές
Σύστημα ποσοστώσεων
Μεταβατικοί κανόνες οι οποίοι εισάγουν παρέκκλιση
Αναλογικότητα
Παραδεκτό

της 29ης Απριλίου 2004, C‑224/02, Pusa, Συλλογή 2004, σ. I‑5763, σκέψη 20).
59     Η συλλογιστική αυτή ισχύει κατ’ αναλογία για τα πρόσωπα που άσκησαν την ελευθερία τους εγκαταστάσεως. Στο μέτρο που οι μεταβατικές
διατάξεις έχουν ως αποτέλεσμα να επιφυλάσσεται λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση στους ψυχοθεραπευτές που ήσαν εγκατεστημένοι στη
Γερμανία, οι οποίοι κατά την περίοδο αναφοράς εγκαταστάθηκαν έξω από αυτό το κράτος μέλος και στη συνέχεια επανήλθαν στο τελευταίο
πριν από την 1η Ιανουαρίου 1997, απ’ ό,τι επιφυλάσσεται σε όσους έμειναν σε αυτό το κράτος μέλος κατά την ίδια περίοδο, διαπιστώνεται
ότι οι διατάξεις αυτές είναι ασύμβατες με τις διατάξεις της Συνθήκης που αφορούν την ελευθερία εγκαταστάσεως, εκτός αν μπορέσουν
να δικαιολογηθούν.
60     Κατά συνέπεια, σωστά θεώρησε η Επιτροπή ότι οι μεταβατικές διατάξεις συνιστούν περιορισμό της ελευθερίας εγκαταστάσεως των
κοινοτικών ψυχοθεραπευτών, περιλαμβανομένων των Γερμανών ψυχοθεραπευτών.
61     Πρέπει να εξακριβωθεί αν οι διατάξεις αυτές δύνανται παρά ταύτα να δικαιολογηθούν.
–       Επί της υπάρξεως δικαιολογητικού λόγου
62     Κατά την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, οι ψυχοθεραπευτές που κατά την περίοδο αναφοράς ήσαν εγκατεστημένοι σε μια
περιοχή της Γερμανίας, οι οποίοι έχουν αποκτήσει πελατεία που καλύπτεται από τη γερμανική υποχρεωτική υγειονομική ασφάλιση,
χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Η πελατεία αυτή συνιστά κεκτημένο δικαίωμα. Έτσι, οι ψυχοθεραπευτές αυτοί δεν έπρεπε να αναγκαστούν
να κλείσουν το γραφείο τους από την 1η Ιανουαρίου 1999 και, κατά συνέπεια, να χάσουν την πελατεία τους.
63     Πρέπει να θεωρηθεί ότι η προστασία ενός κεκτημένου δικαιώματος, δηλαδή η διατήρηση της πελατείας που αποκτήθηκε μετά από πλείστα
έτη επαγγελματικής δραστηριότητας, αποτελεί επιτακτική ανάγκη γενικού συμφέροντος. Ένα κράτος μέλος δύναται να θεωρήσει αναγκαίο,
σε μια τέτοια περίπτωση, να προστατεύσει με κατάλληλα μέτρα την πελατεία και, έτσι, τη δραστηριότητα των σχετικών επαγγελματιών.
64     Οι μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες εισάγουν παρέκκλιση από τον νόμο περί ψυχοθεραπευτών για να προστατεύσουν τα πρόσωπα που
κατά την περίοδο αναφοράς ήσαν εγκατεστημένα στη Γερμανία και που άσκησαν το επάγγελμά τους στο πλαίσιο συμβάσεως με το γερμανικό
σύστημα, πρέπει να θεωρηθούν κατάλληλες για τη διαφύλαξη των κεκτημένων δικαιωμάτων των προσώπων αυτών ενώ περιορίζουν τον
αριθμό των συμβεβλημένων ψυχοθεραπευτών ανεξαρτήτως των αναγκών.
65     Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές πρέπει να μην υπερβαίνουν τα όρια που είναι αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού (απόφαση
της 30ής Νοεμβρίου 1995, C‑55/94, Gebhard, Συλλογή 1995, σ. I‑4165, σκέψη 37).
66     Για να αξιολογηθεί ο αναλογικός χαρακτήρας των μεταβατικών διατάξεων, πρέπει να εξακριβωθεί αν για να επιτευχθεί ο σκοπός
αυτός ήταν αναγκαίο οι διατάξεις αυτές να έχουν εφαρμογή μόνον επί των ψυχοθεραπευτών που κατά την περίοδο αναφοράς άσκησαν
τη δραστηριότητά τους στο πλαίσιο γερμανικών ταμείων υγείας και να μη ληφθεί υπόψη ανάλογη δραστηριότητα που ασκήθηκε από
ψυχοθεραπευτές στο πλαίσιο συμβάσεώς τους με υγειονομικά συστήματα άλλων κρατών μελών.
67     Με άλλα λόγια, πρέπει να εξεταστεί αν ο συνυπολογισμός της δραστηριότητας των τελευταίων θα έθιγε τον σκοπό των διατάξεων
που εισάγουν παρέκκλιση.
68     Διαπιστώνεται, ευθύς εξ αρχής, ότι ο συνυπολογισμός αυτός δεν θα έθιγε την προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων των ψυχοθεραπευτών
που κατά την περίοδο αναφοράς ήσαν εγκατεστημένοι στη Γερμανία. Συγκεκριμένα, ο συνυπολογισμός αυτός θα συνεπαγόταν προστασία
άλλων ψυχοθεραπευτών και δεν θα είχε καμία συνέπεια για την κατάσταση των πρώτων.
69     Στη συνέχεια, τίθεται το ζήτημα αν η προστασία αυτή θα έθετε σε κίνδυνο τον σκοπό να περιοριστεί ο αριθμός των συμβεβλημένων
ψυχοθεραπευτών ανεξαρτήτως των αναγκών.
70     Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η εν λόγω προστασία θα μπορούσε να αυξήσει τον αριθμό των συμβεβλημένων ψυχοθεραπευτών
ανεξαρτήτως των αναγκών. Ωστόσο, εφόσον έγινε δεκτή παρέκκλιση από τον νόμο περί ψυχοθεραπευτών, για να προστατευθούν οι ψυχοθεραπευτές
που εγκαταστάθηκαν στη Γερμανία πριν από την έναρξη της ισχύος του νόμου η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας έπρεπε να
λάβει υπόψη το ζήτημα αν ήταν αναγκαίο να καλυφθούν από την παρέκκλιση αυτή μόνον τα πρόσωπα που ήσαν εγκατεστημένα στο έδαφός
της κατά την περίοδο αναφοράς, αποκλειομένων όλων των προσώπων που κατά την περίοδο αυτή ήσαν εγκατεστημένα σε άλλο κράτος
μέλος. Συγκεκριμένα, εφόσον οι τελευταίοι απλώς άσκησαν μια θεμελιώδη ελευθερία τους, κατ’ αρχήν άξιζαν και αυτοί να προστατευθεί
η δραστηριότητά τους ως συμβεβλημένων ψυχοθεραπευτών στη Γερμανία. Τα πράγματα θα ήσαν διαφορετικά μόνον αν η προστασία αυτή
δεν καθιστούσε δυνατό να επιτευχθεί ο σκοπός των μεταβατικών διατάξεων, δηλαδή να επιτραπεί σε περιορισμένο αριθμό ψυχοθεραπευτών
να είναι συμβεβλημένοι ψυχοθεραπευτές ανεξαρτήτως των αναγκών.
71     Πάντως, όπως προέβαλε η Επιτροπή και αντιθέτως προς τον ισχυρισμό της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ο αριθμός των
σχετικών ψυχοθεραπευτών ήταν περιορισμένος. Συγκεκριμένα, ο αριθμός αυτός περιελάμβανε τους ψυχοθεραπευτές που εγκαταστάθηκαν
στη Γερμανία μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1997 και της 31ης Δεκεμβρίου 1998 και, μεταξύ αυτών, εκείνους που άσκησαν, στο πλαίσιο
ταμείων υγείας άλλου κράτους μέλους, ανάλογη δραστηριότητα με εκείνη που απαιτείται από το άρθρο 95 του SGB V.
72     Διαπιστώνεται και ότι στις μεταβατικές διατάξεις ο Γερμανός νομοθέτης δεν έθεσε ανώτατο αριθμητικό όριο. Με το να απαιτήσει
από τους ψυχοθεραπευτές που θέλουν να επικαλεστούν τις μεταβατικές διατάξεις να έχουν ασκήσει τη δραστηριότητά τους στο πλαίσιο
γερμανικών ταμείων υγείας κατά την περίοδο αναφοράς, δηλαδή κατά μια τριετή περίοδο, ο νομοθέτης αυτός χάραξε απλώς ένα πλαίσιο
στο οποίο δύναται να ενταχθεί μεγαλύτερος ή μικρότερος αριθμός ψυχοθεραπευτών. Πάντως, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο ικανό να δείξει ότι ο συνυπολογισμός των ψυχοθεραπευτών που κατά την ίδια περίοδο άσκησαν τη
δραστηριότητά τους υπό το καθεστώς υποχρεωτικής ασφαλίσεως άλλων κρατών μελών θα αφορούσε τέτοιον αριθμό προσώπων που θα θιγόταν
ο σκοπός των μεταβατικών διατάξεων.
73     Κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί δυσανάλογος ο μη συνυπολογισμός του συνόλου των ψυχοθεραπευτών που κατά την περίοδο αναφοράς
άσκησαν τη δραστηριότητά τους έξω από το γερμανικό σύστημα περιθάλψεως από συμβεβλημένους ψυχοθεραπευτές.
74     Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ισχυρίζεται επιπλέον ότι η εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων στους ψυχοθεραπευτές
αυτούς θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοηθούν οι ψυχοθεραπευτές που ήσαν εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη σε σχέση με εκείνους
που είναι εγκατεστημένοι σε άλλες περιοχές της Γερμανίας.
75     Ωστόσο, το επιχείρημα αυτό δεν είναι καθοριστικό. Η επιβολή διαφορετικών προϋποθέσεων σε κατοίκους άλλων κρατών μελών οι οποίοι
ασκούν την ελευθερία εγκαταστάσεως δύναται να είναι αναγκαία για να τηρηθούν οι κανόνες σχετικά με την ελευθερία εγκαταστάσεως.
Έτσι, ακόμη και αν οι ψυχοθεραπευτές που κατά την περίοδο αναφοράς ήσαν εγκατεστημένοι έξω από το γερμανικό έδαφος έχουν ένα
πλεονέκτημα σε σχέση με τους ψυχοθεραπευτές που κατά την περίοδο εκείνη ήσαν εγκατεστημένοι σε μια περιοχή της Γερμανίας και
που στη συνέχεια άλλαξαν περιοχή, το γεγονός αυτό δεν είναι αρκετό για να μεταβάλει τη διαπίστωση ότι οι μεταβατικές διατάξεις
είναι δυσανάλογες.
76     Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία Γερμανίας, υπάγοντας στις μεταβατικές διατάξεις ή διατάξεις περί
«κεκτημένων δικαιωμάτων», οι οποίες δίνουν στους ψυχοθεραπευτές τη δυνατότητα να λάβουν άδεια ή έγκριση ανεξαρτήτως των κανόνων
που ισχύουν για τους συμβεβλημένους ψυχοθεραπευτές, μόνο τους ψυχοθεραπευτές που άσκησαν τη δραστηριότητά τους σε μια περιοχή
της Γερμανίας στο πλαίσιο γερμανικών ταμείων υγείας και μη λαμβάνοντας υπόψη ανάλογη ή όμοια δραστηριότητα που ασκήθηκε από
ψυχοθεραπευτές σε άλλα κράτη μέλη, παρέβη τις υποχρεώσεις που έχει από το άρθρο 43 ΕΚ

Επί των δικαστικών εξόδων
77     Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, υπάγοντας στις μεταβατικές διατάξεις ή διατάξεις περί «κεκτημένων δικαιωμάτων», οι
οποίες δίνουν στους ψυχοθεραπευτές τη δυνατότητα να λάβουν άδεια ή έγκριση ανεξαρτήτως των κανόνων που ισχύουν για τους συμβεβλημένους
ψυχοθεραπευτές, μόνο τους ψυχοθεραπευτές που άσκησαν τη δραστηριότητά τους σε μια περιοχή της Γερμανίας στο πλαίσιο γερμανικών
ταμείων υγείας και μη λαμβάνοντας υπόψη ανάλογη ή όμοια δραστηριότητα που ασκήθηκε από ψυχοθεραπευτές σε άλλα κράτη μέλη,
παρέβη τις υποχρεώσεις που έχει από το άρθρο 43 ΕΚ.
2)
Καταδικάζει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.