CELEX: 62003TJ0027
Συμπράξεις
Κατασκευαστές ράβδων σκυροδέματος
Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται παράβαση του άρθρου 65 ΑΧ
Απόφαση στηριζόμενη στη Συνθήκη ΕΚΑΧ μετά τη λήξη της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης
Αναρμοδιότητα της Επιτροπής

του Πρωτοδικείου της 11ης Μαρτίου 1999,
T-141/94, Thyssen Stahl κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-347
, σκέψεις 262, 266 και 277).
Ο ενιαίος χαρακτήρας της κοινοτικής έννομης τάξης ενισχύεται εξάλλου από τον ενιαίο χαρακτήρα που υπερισχύει σε θεσμικό επίπεδο. Η Επιτροπή παραπέμπει συναφώς στη Συνθήκη Συγχώνευσης, καθώς και στο άρθρο 1, τρίτο εδάφιο, ΕE, στο άρθρο 3, παράγραφος 1, ΕE και στα άρθρα 48 ΕE και 49 ΕE.
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, στο εσωτερικό της κοινοτικής έννομης τάξης, η Συνθήκη ΕΚΑΧ αποτελούσε lex specialis που απέκλινε από τον lex generalis που αποτελούσε η Συνθήκη ΕΚ. Παραπέμπει συναφώς στο άρθρο 305, παράγραφος 1, ΕΚ και στη νομολογία (απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Οκτωβρίου 1985,
239/84, Gerlach, Συλλογή 1985, σ. 3507
, σκέψεις 9 έως 11· γνωμοδότηση 1/94 του Δικαστηρίου, της 15ης Νοεμβρίου 1994, Συλλογή 1994, σ. I-5267, σκέψεις 25 έως 27· προτάσεις του γενικού εισαγγελέα W. Van Gerven στην απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Απριλίου 1994,
C-128/92, Banks, Συλλογή 1994, σ. I-1209
,
I-1212
, σημείο 8· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 5ης Ιουνίου 2001,
T-6/99, ESF Elbe-Stahlwerke Feralpi κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-1523
, σκέψη 102, και της 8ης Ιουλίου 2003,
T-374/00, Verband der freien Rohrwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-2275
, σκέψη 68). Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, κατά τη λήξη της ισχύος του lex specialis, στις 23 Ιουλίου 2002, ο lex generalis που ήταν η Συνθήκη ΕΚ ανέκτησε τη vis expansiva (πλήρη ισχύ της) την οποία είχε περιορίσει το άρθρο 305 ΕΚ καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, οπότε οι τομείς που υπάγονταν προηγουμένως στη Συνθήκη ΕΚΑΧ υπήχθησαν, μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, στους αντίστοιχους κανόνες της Συνθήκης ΕΚ. Συναφώς, η Επιτροπή αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 348 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Η παραπομπή στο διεθνές δίκαιο, και ιδίως στα άρθρα 54 και 70 της Σύμβασης της Βιέννης, δεν λαμβάνει υπόψη τη sui generis φύση της κοινοτικής έννομης τάξης (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 1964,
6/64, Costa, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 1191
, και της 13ης Νοεμβρίου 1964,
90/63 και 91/63, Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου και Βελγίου, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 1223
). Λόγω του ενιαίου χαρακτήρα της κοινοτικής έννομης τάξης και της σχέσης lex specialis προς lex generalis μεταξύ των Συνθηκών ΕΚΑΧ και ΕΚ, τα αποτελέσματα της λήξεως της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ δεν διέπονται από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, αλλά πρέπει να εκτιμηθούν υπό το φως των διατάξεων που υπάρχουν στην κοινοτική έννομη τάξη.
Η νομολογία που παρατίθεται από τις προσφεύγουσες προς στήριξη των επιχειρημάτων τους, σύμφωνα με την οποία το διεθνές δίκαιο μπορεί επίσης να έχει εφαρμογή στον τομέα του κοινοτικού δικαίου, είναι αλυσιτελής εφόσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών και όχι τις σχέσεις που γεννήθηκαν στο πλαίσιο της κοινοτικής έννομης τάξης.
Κατά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, η μετάβαση από το καθεστώς της Συνθήκης ΕΚΑΧ στο καθεστώς της Συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τα θέματα ανταγωνισμού έγινε αυτομάτως βάσει της αρχής της χρονικής διαδοχής των κανόνων στο εσωτερικό της ίδιας έννομης τάξης. Συναφώς, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι θεωρείται γενικώς ότι οι διαδικαστικοί κανόνες έχουν εφαρμογή εφ’ όλων των διαφορών που ήσαν εκκρεμείς κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος των κανόνων αυτών, πράγμα που δεν συμβαίνει με τους κανόνες ουσιαστικού δικαίου οι οποίοι ερμηνεύονται συνήθως υπό την έννοια ότι δεν αφορούν τις καταστάσεις που δημιουργήθηκαν πριν από την έναρξη της ισχύος τους [αποφάσεις του Δικαστηρίου της 12ης Νοεμβρίου 1981,
212/80 έως 217/80, Salumi κ.λπ., Συλλογή 1981, σ. 2735
, σκέψη 9· της 6ης Ιουλίου 1993,
C-121/91 και C-122/91, CT Control (Rotterdam) και JCT Benelux κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. Ι-3873
, σκέψη 22, και της 7ης Σεπτεμβρίου 1999,
C-61/98, De Haan, Συλλογή 1999, σ. I-5003
, σκέψη 13].
Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, η Επιτροπή εφάρμοσε, μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, τους διαδικαστικούς κανόνες του κανονισμού 17. Όσον αφορά τις ουσιαστικές διατάξεις, η προσβαλλόμενη απόφαση αφορά σύμπραξη που εφαρμοζόταν μέχρι το 2000. Η μόνη διάταξη την οποία παρέβησαν οι αποδέκτες της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι επομένως το άρθρο 65, παράγραφος 1, ΑΧ. Με άλλα λόγια, η προσβαλλόμενη απόφαση ουδόλως αναφέρει το άρθρο 81 ΕΚ διότι το άρθρο 65 ΑΧ αποτελούσε την εφαρμοστέα ουσιαστική διάταξη κατά τον χρόνο που έλαβε χώρα η αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συμπεριφορά. Η Επιτροπή υποστηρίζει ακόμη ότι το γεγονός ότι μια διοικητική διαδικασία για την εφαρμογή του άρθρου 65 ΑΧ σε πραγματικά περιστατικά που έλαβαν χώρα ενώ ίσχυε η Συνθήκη ΕΚΑΧ απαιτεί προθεσμίες που υπερβαίνουν τη διάρκεια της Συνθήκης ΕΚΑΧ δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να στερεί από το άρθρο 65 ΑΧ την πρακτική του αποτελεσματικότητα πριν την ημερομηνία λήξεως της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης και να καθιστά αναποτελεσματική την υποχρέωση μη νοθεύσεως της ανταγωνιστικής δυναμικής, την οποία το εν λόγω άρθρο επιβάλλει ευθέως σε κάθε επιχειρηματία.
Η εφαρμογή του άρθρου 65 ΑΧ στις παραβάσεις που διαπράχθηκαν πριν τη λήξη της Συνθήκης ΕΚΑΧ αποτελεί επομένως το λογικό και συνεπές επακόλουθο των αρχών που αφορούν τη χρονική διαδοχή των κανόνων στο εσωτερικό της ίδιας έννομης τάξης. Η Επιτροπή επιμένει στο γεγονός ότι μπόρεσε να λάβει νομίμως την προσβαλλόμενη απόφαση, εφόσον, μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, είχε απομείνει το μόνο αρμόδιο κατά τη Συνθήκη ΕΚ όργανο για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού. Υπογραμμίζει επίσης ότι περιορίστηκε στο να εφαρμόσει εκείνες τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚΑΧ για τις οποίες υφίστανται αντίστοιχες διατάξεις στη Συνθήκη ΕΚ. Εξάλλου, το Δικαστήριο συνέχισε να εφαρμόζει το άρθρο 65 ΑΧ, μετά τη λήξη της ισχύος του, σε πραγματικά περιστατικά που έλαβαν χώρα κατά τον χρόνο που ήταν ακόμη σε ισχύ (βλ., ενδεικτικά, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 2ας Οκτωβρίου 2003,
C-172/01 P, C-175/01 P, C-176/01 P και C-180/01 P, International Power κ.λπ κατά NALOO, Συλλογή 2003, σ. I-11421
, σκέψη 168, και της 2ας Οκτωβρίου 2003,
C-179/99 P, Eurofer κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-10725
, σκέψεις 22 έως 26).
Η ανακοίνωση σχετικά με το μέλλον του δομημένου διαλόγου μετά τη λήξη της ισχύος της συνθήκης ΕΚΑΧ αφορούσε συμπεριφορές και καταστάσεις που μπορούσαν να προκύψουν μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Αντιθέτως, η προσβαλλόμενη απόφαση περιορίστηκε να αποδείξει την ύπαρξη παραβάσεως και να επιβάλει κύρωση για τη συμπεριφορά που έλαβε χώρα κατά τον χρόνο που η Συνθήκη ΕΚΑΧ βρισκόταν σε πλήρη ισχύ.
Όσον αφορά τις διάφορες πράξεις που αναφέρονται στη σκέψη 49 ανωτέρω προς στήριξη των επιχειρημάτων των προσφευγουσών σύμφωνα με τα οποία, ελλείψει ειδικής αποφάσεως των κρατών μελών ή του Συμβουλίου, η Επιτροπή έπαυσε να είναι αρμόδια να εφαρμόσει το άρθρο 65 ΑΧ μετά τη λήξη της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η έκδοση της αποφάσεως 2002/234 συνδέεται με το γεγονός ότι η μεταβίβαση της περιουσίας της ΕΚΑΧ στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν μπορούσε να γίνει αυτόματα στον βαθμό που η Συνθήκη ΕΚ δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη ικανή να υποκαταστήσει αυτόματα την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στα περιουσιακά δικαιώματα και στις υποχρεώσεις της ΕΚΑΧ. Ελλείψει ειδικής αποφάσεως, τα ταμεία της ΕΚΑΧ θα επέστρεφαν στα κράτη μέλη κατά την ημερομηνία της λήξης της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ [βλ. πρώτη αιτιολογική σκέψη της αποφάσεως 2002/234 και ανακοίνωση COM (2000) 518 τελικό της Επιτροπής, της 6ης Σεπτεμβρίου 2000]. Η ad hoc έκδοση πράξεως από τα κράτη μέλη, η οποία συγκεκριμενοποιήθηκε στη συνέχεια από το πρωτόκολλο C της Συνθήκης της Νίκαιας, ήταν επομένως απαραίτητη για την πραγματοποίηση της μεταβιβάσεως των ταμείων της ΕΚΑΧ στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Αντιθέτως, η προστασία του ανταγωνισμού στους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα που υπάγονταν στην ΕΚΑΧ πέρασε αυτόματα στο καθεστώς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας κατά τη λήξη της Συνθήκης ΕΚΑΧ, με το πέρας του ορίου που έθεσε το άρθρο 305 ΕΚ στη vis expansiva του lex generalis.
Όσον αφορά την απόφαση 2002/595, η Επιτροπή εξηγεί ότι η ανάγκη ρυθμίσεως με ειδική απόφαση των κρατών μελών των συνεπειών στις διεθνείς συμφωνίες της λήξεως της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ ανέκυψε, πρώτον, από την πολιτική βούληση να διατηρηθεί το «ειδικό» καθεστώς που προέβλεπαν οι εν λόγω συμφωνίες για τα προϊόντα που υπάγονταν στην ΕΚΑΧ και μετά τη λήξη της Συνθήκης ΕΚΑΧ και, δεύτερον, από την αδυναμία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας να ανακηρυχθεί αυτομάτως διάδοχος της ΕΚΑΧ, όσον αφορά τις σχέσεις με τις τρίτες χώρες, βάσει των διατάξεων της Συνθήκης ΕΚ, δεδομένου ότι οι διατάξεις αυτές δεν μπορούσαν να συνδεθούν με ένα «εσωτερικό» κανόνα της κοινοτικής έννομης τάξης, όπως το άρθρο 305 ΕΚ. Η απόφαση 2002/595 μεταβίβασε έτσι ρητώς στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ΕΚΑΧ από τις σχέσεις της με τις τρίτες χώρες. Το άρθρο 1 της αποφάσεως 2002/596/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 2002, σχετικά με τις επιπτώσεις της λήξης ισχύος της Συνθήκης για την ίδρυση της ΕΚΑΧ στις διεθνείς συμφωνίες που έχει συνάψει η ΕΚΑΧ (
ΕΕ L 194, σ. 36
), ενέκρινε τη μεταβίβαση αυτή. Η Επιτροπή προσθέτει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 2 της αποφάσεως αυτής, ήταν υποχρεωμένη να πληροφορήσει τις τρίτες χώρες για την εν λόγω μεταβίβαση και να διαπραγματευτεί, εφόσον ήταν αναγκαίο, τις τροποποιήσεις των συμφωνιών αυτών.
Όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγουσών που αντλείται από τον κανονισμό 963/2002, η Επιτροπή προβάλλει ότι η θέσπιση του κανονισμού αυτού ήταν απαραίτητη διότι η διαχείριση της εμπορικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας χαρακτηρίζεται από μία διαδικασία λήψεως αποφάσεων διαφορετική από αυτή που προβλέπει η Συνθήκη ΕΚΑΧ. Στην πρώτη περίπτωση, αρμόδιο είναι το Συμβούλιο και, στη δεύτερη περίπτωση, αρμόδια είναι η Επιτροπή. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 74 ΑΧ και το άρθρο 14 της αποφάσεως 2277/96/ΕΚΑΧ της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 1996, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της ΕΚΑΧ (
ΕΕ L 308, σ. 11
), τους προσωρινούς και οριστικούς δασμούς αντιντάμπινγκ επιβάλλει η Επιτροπή. Εξάλλου, η έκδοση του κανονισμού 963/2002 δικαιολογείται από τις υποχρεώσεις της Επιτροπής κατά την εφαρμογή του άρθρου VI της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ). Τα συμβαλλόμενα μέρη των τρίτων χωρών είχαν συμφέρον να γνωρίζουν αν η μέγιστη προθεσμία των δεκαοκτώ μηνών για τη διαδικασία αντιντάμπινγκ θα διακοπτόταν κατά τη στιγμή της λήξης της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Εκτιμώντας ότι οι τρίτες χώρες δεν μπορούσαν να λάβουν πλήρη γνώση ούτε του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 305 ΕΚ ούτε των αποτελεσμάτων της εφαρμογής της αρχής της διαχρονικής διαδοχής των νόμων, αν ληφθεί ιδίως υπόψη η θεσμική διαφορά που υφίσταται μεταξύ των δύο Συνθηκών, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό 963/2002. Αντιθέτως, ο καθορισμός με τις Συνθήκες ΕΚΑΧ και ΕΚ του ίδιου οργάνου ως αρμοδίου να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του ανταγωνισμού, δηλαδή της Επιτροπής, επέτρεψε τη μετάβαση από τη μία Συνθήκη στην άλλη βάσει των γενικών αρχών του δικαίου. Η έκδοση του κανονισμού 963/2002 συνδέεται, τέλος, με το γεγονός ότι, αντίθετα προς τις αποφάσεις που διαπιστώνουν παραβάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού, τα μέτρα αντιντάμπινγκ της Συνθήκης ΕΚΑΧ καθόριζαν το μελλοντικό καθεστώς σχετικά με τα προϊόντα που αποτελούσαν αντικείμενο ντάμπινγκ και επομένως περιελάμβαναν αποτελέσματα που μπορούσαν να εμφανιστούν και μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ.
Ομοίως, ο κανονισμός 1840/2002, για την παράταση της ισχύος του συστήματος στατιστικών της ΕΚΑΧ και ο κανονισμός 405/2003, σχετικά με την κοινοτική παρακολούθηση των εισαγωγών λιθάνθρακα καταγωγής τρίτων χωρών, αφορούσαν συμπεριφορές και καταστάσεις που ανέκυψαν μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Αντιθέτως, η προσβαλλόμενη απόφαση περιορίστηκε στο να αποδείξει την ύπαρξη παραβάσεως και να επιβάλει κύρωση για πράξη που τελέσθηκε τη στιγμή που η Συνθήκη ΕΚΑΧ βρισκόταν σε πλήρη ισχύ.
Η Επιτροπή εξηγεί ότι ο κανονισμός 1407/2002 θεσπίζει ένα καθεστώς ενισχύσεων για τους τομείς που υπάγονται στην ΕΚΑΧ στο πλαίσιο αποκλειστικά της Συνθήκης ΕΚ. Περιλαμβάνει ουσιαστικούς και διαδικαστικούς κανόνες για την εκτίμηση των ενισχύσεων μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Το μεταβατικό καθεστώς του άρθρου 14, παράγραφος 2, που είχε εφαρμογή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2002 προβλέφθηκε για να αποφευχθεί η διαδοχική εφαρμογή εντός του ιδίου έτους των δύο καθεστώτων ενισχύσεων —του καθεστώτος της αποφάσεως 3632/93/ΕΚΑΧ της Επιτροπής, της 28ης Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό καθεστώς παρεμβάσεων των κρατών μελών υπέρ της βιομηχανίας άνθρακα (
ΕΕ L 329, σ. 12
), μέχρι τις 23 Ιουλίου 2002 και του καθεστώτος του κανονισμού 1407/2002 μετά την ημερομηνία αυτή—, κατάσταση που θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες στις επιχειρήσεις.
Τέλος, η Επιτροπή βεβαιώνει ότι είναι πάντοτε αρμόδια για τη διαπίστωση παραβάσεων του άρθρου 65 ΑΧ, εφόσον δεν έχουν παραγραφεί.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Εισαγωγικές παρατηρήσεις
Πρέπει να υπενθυμιστεί κατ’ αρχάς ότι οι κοινοτικές συνθήκες ίδρυσαν μια νέα νομική τάξη, υπέρ της οποίας τα κράτη μέλη περιορίζουν, σε όλο και ευρύτερους τομείς, τα κυριαρχικά δικαιώματά τους και της οποίας υποκείμενα είναι όχι μόνον τα κράτη μέλη αλλά και οι πολίτες τους (γνωμοδότηση 1/91 του Δικαστηρίου, σκέψη 55 ανωτέρω, σκέψη 21).
Στο πλαίσιο της κοινοτικής αυτής έννομης τάξης, τα όργανα της Κοινότητας διαθέτουν μόνον κατά παραχώρηση αρμoδιότητες (γνωμοδότηση 2/00 του Δικαστηρίου, της 6ης Δεκεμβρίου 2001, Συλλογή 2001, σ. I-9713, σκέψη 5· απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 2001,
C-93/00, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2001, σ. I-10119
, σκέψη 39). Για τον λόγο αυτό, οι κοινοτικές πράξεις παραθέτουν στο προοίμιό τους τη νομική βάση που εξουσιοδοτεί το κοινοτικό όργανο να ενεργήσει στον οικείο τομέα. Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσεως ενέχει σπουδαιότητα συνταγματικού χαρακτήρα (γνωμοδότηση 2/00 του Δικαστηρίου, προπαρατεθείσα, σκέψη 5).
Εν προκειμένω, η προσβαλλόμενη απόφαση, που εκδόθηκε σε χρόνο κατά τον οποίο η Συνθήκη ΕΚΑΧ είχε παύσει να ισχύει, διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και επιβάλλει στις επιχειρήσεις που φέρονται να έχουν παραβεί τη διάταξη αυτή χρηματικό πρόστιμο. Κατόπιν των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν στο πλαίσιο του παρόντος λόγου ακυρώσεως, πρέπει να εξακριβωθεί, αρχικώς, η νομική βάση στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια, πρέπει να εξακριβωθεί αν η νομική βάση που χρησιμοποιήθηκε παρείχε στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να διαπιστώνει παραβάσεις του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ, και να επιβάλλει κυρώσεις κατά τον χρόνο της εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Ως προς τη νομική βάση στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως περιλαμβάνει μόνον αναφορές στις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚΑΧ, δηλαδή στα άρθρα 65 ΑΧ, 47 ΑΧ και 36 ΑΧ.
Πρέπει να υπενθυμιστεί, αφενός, ότι το άρθρο 47 ΑΧ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να συλλέγει τις αναγκαίες πληροφορίες για την εκπλήρωση της αποστολής της και να προβαίνει σε ελέγχους και, αφετέρου, ότι το άρθρο 36 ΑΧ υποχρεώνει την Επιτροπή να ακούσει τις απόψεις των εμπλεκόμενων μερών πριν επιβάλει χρηματικές κυρώσεις ή πρόστιμα. Οι αναφορές στις διατάξεις αυτές στο προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως παραπέμπουν έτσι στις προ της εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως διαδικαστικές πράξεις.
Όσον αφορά το άρθρο 65 ΑΧ, πρέπει να σημειωθεί ότι όχι μόνον περιλαμβάνει ουσιαστική διάταξη που απευθύνεται στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων απαγορεύοντας ορισμένες συμπεριφορές που παρεμποδίζουν τη λειτουργία του ανταγωνισμού (παράγραφος 1), αλλά ότι, επίσης, παρέχει νομική βάση στη δράση της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, το άρθρο 65, παράγραφος 4, ΑΧ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να διαπιστώνει παραβάσεις του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ. Εξάλλου, το άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να επιβάλλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις που παραβαίνουν το άρθρο 65, παράγραφος 1, ΑΧ.
Λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων που παρατίθενται στο προοίμιο, πρέπει να θεωρηθεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και επιβάλλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις που φέρονται ότι παρέβησαν τη διάταξη αυτή, έχει ως νομική βάση το άρθρο 65, παράγραφος 4, ΑΧ όσον αφορά τη διαπίστωση της παραβάσεως και το άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ όσον αφορά την επιβολή του προστίμου. Η Επιτροπή αναγνώρισε εξάλλου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι η παραπομπή στο άρθρο 65 ΑΧ με το προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως αφορούσε τις παραγράφους 4 και 5 της διατάξεως αυτής.
Ωστόσο, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε ως νομική βάση τον κανονισμό 17.
Συναφώς, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι ο κανονισμός 17, ο οποίος εν τω μεταξύ καταργήθηκε με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα [81 ΕΚ] και [82 ΕΚ] (
ΕΕ 2003, L 1, σ. 1
), παρέχει, με το άρθρο του 3, αρμοδιότητα στην Επιτροπή να διαπιστώνει παραβάσεις των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ και, με το άρθρο 15, παράγραφος 2, παρέχει την αρμοδιότητα στο ίδιο αυτό όργανο να επιβάλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων που συμμετείχαν στις παραβάσεις αυτές.
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε στο προοίμιο ούτε στο σκεπτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως περιλαμβάνεται αναφορά στη νομική βάση του άρθρου 3 ή του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Οι μόνες αναφορές στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, που παρατίθενται με τις αιτιολογικές σκέψεις 335 και 343 της προσβαλλομένης αποφάσεως, αφορούν το θέμα του lex mitior για να δικαιολογήσουν, εν προκειμένω, την εφαρμογή του άρθρου 65, παράγραφος 5, ΑΧ και όχι την εφαρμογή του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή χαρακτήρισε κατ’ αρχάς την παράλειψη αναφοράς του κανονισμού 17 στο προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως ως πλάνη περί τα πράγματα, κατόπιν ως παραδρομή ή σφάλμα κατά την πληκτρολόγηση. Στη συνέχεια, εξήγησε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έπρεπε να συνδυαστεί με τη δεύτερη ανακοίνωση των αιτιάσεων, της 12ης Αυγούστου 2002, η οποία, βασίστηκε στον κανονισμό 17. Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή προσδιόρισε τα αποσπάσματα της προσβαλλομένης αποφάσεως τα οποία, κατ’ αυτήν, αποδείκνυαν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Πρόκειται, αφενός, για τη μνεία από το προοίμιο της συμβουλευτικής επιτροπής και, αφετέρου, για τις αιτιολογικές σκέψεις 335, 342, 343, 345, 346, 348 έως 350, 352 και 353 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Πρέπει επομένως να εξεταστεί αν τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη στοιχεία αποδεικνύουν επαρκώς κατά νόμο ότι η Επιτροπή στήριξε την προσβαλλόμενη απόφαση στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, παρά την παράλειψη ρητής προς τούτο μνείας στην προσβαλλόμενη απόφαση.
Πρώτον, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, αφού ρωτήθηκε ως προς το θέμα αυτό κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονταν σε διάφορες αιτιολογικές σκέψεις που παρατίθενται στη σκέψη 80 ανωτέρω παρέπεμπαν στο εφαρμοστέο ουσιαστικό (αιτιολογικές σκέψεις 335, 342 και 343) ή διαδικαστικό δίκαιο (αιτιολογικές σκέψεις 352 και 353) και δεν αφορούσαν ειδικώς την αρμοδιότητά της να διαπιστώσει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και να επιβάλει κυρώσεις μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Στη συνέχεια, αναγνώρισε ότι οι αιτιολογικές σκέψεις 345 και 346 επαναλάμβαναν απλώς τα επιχειρήματα που ανέπτυξαν οι προσφεύγουσες κατά τη διοικητική διαδικασία.
Δεύτερον, όσον αφορά τις αιτιολογικές σκέψεις 348 και 349 της προσβαλλομένης αποφάσεως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αυτές περιλαμβάνουν γενικές αναφορές στον lex specialis, στη Συνθήκη Συγχώνευσης και στο άρθρο 305 ΕΚ, αλλά δεν περιλαμβάνουν καμία ένδειξη για το αν η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Τρίτον, η αναφορά του προοιμίου στη συμβουλευτική επιτροπή αποτελεί αναφορά σε διαδικαστικό στάδιο του άρθρου 10, παράγραφος 3, του κανονισμού 17 και επιβεβαιώνει, επομένως, ότι η Επιτροπή εφάρμοσε τους κανόνες διαδικασίας του κανονισμού 17 μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, ενώ οι αναφορές των άρθρων 36 ΑΧ και 47 ΑΧ στο ίδιο προοίμιο επιβεβαιώνουν ότι, πριν τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, εφαρμόστηκαν οι κανόνες διαδικασίας της Συνθήκης ΕΚΑΧ.
Ωστόσο, η αναφορά στη συμβουλευτική επιτροπή ουδόλως παρέχει ένδειξη ότι η Επιτροπή στήριξε, εν προκειμένω, την αρμοδιότητά της στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Συγκεκριμένα, η μόνη ένδειξη στο προοίμιο σχετικά με τη νομική βάση που χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να διαπιστώσει την οικεία παράβαση και να επιβάλει κυρώσεις είναι το άρθρο 65 ΑΧ. Πρέπει να υπενθυμιστεί προς τούτο ότι η Επιτροπή αναγνώρισε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι η αναφορά του άρθρου 65 ΑΧ στο προοίμιο παρέπεμπε στην παράγραφό του 4, όσον αφορά τη διαπίστωση της παραβάσεως, και στην παράγραφο του 5, όσον αφορά την επιβολή προστίμου.
Τέταρτον, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή επέμεινε, ειδικότερα, στο πρώτο εδάφιο της αιτιολογικής σκέψης 350, το οποίο αποδεικνύει εμμέσως πλην σαφώς ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Συναφώς, πρέπει να αναφερθεί ότι η αιτιολογική σκέψη 350 της προσβαλλομένης αποφάσεως έχει ως εξής:
«Οι συνέπειες της λήξεως ισχύος του lex specialis πρέπει ωστόσο να διευκρινίζονται όσον αφορά τις διατάξεις που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή να επιβάλει κυρώσεις. Στην περίπτωση αυτή, η εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου που ίσχυε όταν έλαβαν χώρα τα πραγματικά περιστατικά φαίνεται δικαιολογημένη, δεδομένου ότι έπρεπε να διαφυλαχθεί η εφαρμογή των θεσπισθέντων κανόνων διαδικασίας.»
Επιβάλλεται η διαπίστωση, πρώτον, ότι η αιτιολογική σκέψη 350 της προσβαλλομένης αποφάσεως αφορά μόνον την αρμοδιότητα της Επιτροπής να επιβάλλει πρόστιμα. Συγκεκριμένα, το πρώτο εδάφιο της αιτιολογικής σκέψης 350 αναφέρεται μόνο στις «διατάξεις που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή να επιβάλλει κυρώσεις». Το δεύτερο εδάφιο της εν λόγω αιτιολογικής σκέψης, που θα έπρεπε να εξηγεί περισσότερο την αρμοδιότητα της Επιτροπής υπό το πρίσμα της λήξεως της ισχύος του lex specialis, δεν διευκρινίζει ποιες είναι «οι διατάξεις που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή να επιβάλλει κυρώσεις». Αναφέρει μόνον τον εφαρμοστέο ουσιαστικό νόμο και τους εφαρμοστέους κανόνες διαδικασίας και ουδόλως θέτει το θέμα αν η Επιτροπή έχει αρμοδιότητα «να επιβάλλει κυρώσεις».
Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν διευκρινίζει επομένως με την αιτιολογική σκέψη 350 ποιες είναι «οι διατάξεις που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή να επιβάλλει κυρώσεις». Αν εξετασθεί μεμονωμένα, το πρώτο εδάφιο της αιτιολογικής σκέψης 350 θα μπορούσε να αναφέρεται στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 ή στο άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ.
Ωστόσο, αν η αιτιολογική σκέψη 350 της προσβαλλομένης αποφάσεως εξετασθεί σε συνδυασμό με το τμήμα 8 της προσβαλλομένης αποφάσεως, που αφορά την επιβολή του προστίμου και έχει τίτλο «Εφαρμογή του άρθρου 65, παράγραφος 5, ΑΧ», φαίνεται σαφώς ότι η Επιτροπή στήριξε την αρμοδιότητά της να επιβάλλει πρόστιμα εν προκειμένω στο άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ. Έτσι, η αιτιολογική σκέψη 515 υπενθυμίζει ότι, «[σ]ύμφωνα με το άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα στις [οικείες] επιχειρήσεις».
Εξάλλου, από τις αιτιολογικές σκέψεις 515 έως 518 προκύπτει επίσης σαφώς ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε αποκλειστικά στο άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ. Συγκεκριμένα, η παράγραφος 4 παρατέθηκε με την αιτιολογική σκέψη 516 για να εξηγήσει ότι η Επιτροπή ήταν αρμόδια να διαπιστώσει τη διάπραξη παραβάσεως από τη Federacciai, μια ένωση επιχειρήσεων, αλλά ότι δεν ήταν αρμόδια, σύμφωνα με το άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ, να της επιβάλει πρόστιμο. Συγκεκριμένα, το άρθρο 65, παράγραφος 5, ΑΧ παρέχει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να επιβάλλει πρόστιμα μόνο σε επιχειρήσεις και όχι σε ενώσεις επιχειρήσεων. Αν, όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή, η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε στον κανονισμό 17, η νομική αυτή εκτίμηση είναι αβάσιμη. Πράγματι, το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 δεν διακρίνει μεταξύ επιχειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων όσον αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής να επιβάλλει πρόστιμα.
Ομοίως, το τμήμα 7 της προσβαλλομένης αποφάσεως, με τίτλο «Μη εφαρμογή του άρθρου 65, παράγραφος 2, ΑΧ», περιλαμβάνει μία ακόμη ένδειξη για το ότι η Επιτροπή στήριξε την προσβαλλόμενη απόφαση στο άρθρο 65 ΑΧ και όχι στις διατάξεις του κανονισμού 17. Έτσι, με την αιτιολογική σκέψη 514 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή εξέτασε το θέμα αν μπορούσε να επιτρέψει τη σύμπραξη που αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 65, παράγραφος 2, ΑΧ. Ωστόσο, η Επιτροπή ουδόλως αναφέρθηκε στο άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 17 βάσει του οποίου έχει αρμοδιότητα να χορηγεί απαλλαγές, αλλά στήριξε την αρμοδιότητά της αποκλειστικά στο άρθρο 65, παράγραφος 2, ΑΧ.
Πέμπτον, όσον αφορά την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα της δεύτερης ανακοινώσεως των αιτιάσεων της 12ης Αυγούστου 2002, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή υποστηρίζει ότι κίνησε νέα διαδικασία βάσει του κανονισμού 17 και αναφέρεται επιπλέον ρητώς στο άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού (συμπληρωματική ανακοίνωση των αιτιάσεων, σημείο 2).
Ωστόσο, το στοιχείο αυτό δεν αρκεί από μόνο του για να διαπιστωθεί αν η νομική βάση της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι το άρθρο 3 και το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Αντιθέτως, πρέπει να θεωρηθεί ότι η παράλειψη, στο προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως, οποιασδήποτε αναφοράς στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 καθώς και η παράλειψη, στο σκεπτικό της, οποιασδήποτε αναφοράς στις εν λόγω διατάξεις προέρχονται μάλλον από ηθελημένη επιλογή της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, δεν μπορεί να γίνει δεκτό, εν προκειμένω, ότι η Επιτροπή, αφού διεξήγαγε διάλογο με τις προσφεύγουσες, μέσω της συμπληρωματικής ανακοινώσεως των αιτιάσεων, για την επίμαχη εφαρμογή του κανονισμού 17 ως νομικής βάσεως, απλώς λησμόνησε να αναφέρει με την προσβαλλόμενη απόφαση τη νομική αυτή βάση.
Έκτον, αυτή η θεώρηση της προσβαλλομένης αποφάσεως φαίνεται να ενισχύεται από το γεγονός ότι, στις υπό κρίση υποθέσεις, τέσσερις από τις επτά προσφεύγουσες, ήτοι οι προσφεύγουσες στις υποθέσεις T-27/03, T-46/03, T-58/03 και T-80/03, στήριξαν σαφώς την προσφυγή τους στην υπόθεση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε βασιστεί στο άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ. Δύο μόνον προσφεύγουσες, οι προσφεύγουσες στις υποθέσεις T-97/03 και T-98/03, στήριξαν τα επιχειρήματά τους στη διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε βασιστεί στον κανονισμό 17, εκτιμώντας ότι αυτός δεν παρείχε στην Επιτροπή καμία προς τούτο αρμοδιότητα. Τέλος, η θέση της προσφεύγουσας στην υπόθεση T-79/03 παραμένει ασαφής ως προς τη νομική βάση και εξετάζει και τις δύο απόψεις, ήτοι την άποψη ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε στο άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ και την άποψη ότι στηρίχθηκε στον κανονισμό 17 και καταλήγει ότι η Επιτροπή ήταν εν πάση περιπτώσει αναρμόδια.
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι, με τα υπομνήματα αντικρούσεως στις υποθέσεις στις οποίες οι προσφεύγουσες θεώρησαν με το δικόγραφο της προσφυγής τους ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε στηριχθεί στο άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ, η Επιτροπή ουδέποτε ισχυρίσθηκε ότι τα επιχειρήματα των προσφευγουσών αυτών στηρίζονταν σε εσφαλμένη συλλογιστική. Συγκεκριμένα, σε κανένα από τα υπομνήματα αντικρούσεως και ανταπαντήσεως που κατατέθηκαν στις υπό κρίση υποθέσεις δεν περιλαμβάνεται ρητή αναφορά στο άρθρο 3 ή στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 ως νομικής βάσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως. Οι μόνες αναφορές στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 που απαντούν στα υπομνήματα της Επιτροπής αφορούν το θέμα του lex mitior με σκοπό να δικαιολογηθεί, εν προκειμένω, η εφαρμογή του άρθρου 65, παράγραφος 5, ΑΧ, και όχι του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Έτσι η προσφεύγουσα στην υπόθεση T-27/03, αφού έλαβε γνώση του υπομνήματος αντικρούσεως, ισχυρίζεται, στο σημείο 5 του υπομνήματος αντικρούσεως, τα εξής:
«Η Επιτροπή φαίνεται επομένως ότι δέχεται οριστικά: i) ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε έχοντας ως μόνη νομική βάση της το άρθρο 65 ΑΧ, ii) ότι τα πρόστιμα επιβλήθηκαν βάσει της διατάξεως αυτής και μόνο. Όλα τα υπόλοιπα επιχειρήματα που ανέπτυξε η Επιτροπή σχετικά με το ενιαίο της κοινοτικής έννομης τάξης και με τα κριτήρια που πρυτάνευσαν στη διαχρονική διαδοχή των νόμων αποδεικνύονται γενικές και αλυσιτελείς ακαδημαϊκές θεωρήσεις, για τις οποίες δεν υπάρχει λόγος να εξαντλήσει την υπομονή του το Πρωτοδικείο για να δώσει απαντήσεις.»
Επιπλέον, στην υπόθεση T-79/03, στην οποία η άποψη της προσφεύγουσας ως προς τη νομική βάση στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση παρέμεινε ασαφής, η Επιτροπή ουδόλως διασαφήνισε τη συζήτηση επί του θέματος αυτού.
Έτσι, με τη σκέψη 58 του υπομνήματος αντικρούσεως στην υπόθεση T-79/03, η Επιτροπή ισχυρίζεται: «Η αφετηρία της συλλογιστικής της προσφεύγουσας δεν είναι ορθή: σύμφωνα με την προσφεύγουσα, η Επιτροπή θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει τους κανόνες διαδικασίας του κανονισμού 17 προκειμένου να επιβάλει πρόστιμο υπό την έννοια του άρθρου 65 ΑΧ. […] Πρέπει […] να τονιστεί ότι το πρόστιμο δεν επιβλήθηκε βάσει του κανονισμού 17, αλλά, όπως σαφώς αναφέρει η απόφαση, βάσει του άρθρου 65, παράγραφος 5, ΑΧ». Σε υποσημείωση προσθέτει ότι, «αντίθετα με αυτό που ισχυρίζεται η προσφεύγουσα, από το 5ο τμήμα της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει (αιτιολογικές σκέψεις 335 και [επόμενες]) ότι η Επιτροπή εφαρμόζει τον κανονισμό 17». Με το υπόμνημα απαντήσεως, η προσφεύγουσα στην υπόθεση T-79/03 εκφράζει την αγανάκτησή της ισχυριζόμενη στο σημείο 33:
«[…] η Επιτροπή υποπίπτει εκ νέου σε αντιφάσεις και, αυτή τη φορά, μέσα σε λίγες μόνο γραμμές, γεγονός που αποδεικνύει σε ποιο σημείο της είναι δύσκολο να υποστηρίξει μια άποψη νομικά ανακόλουθη. Ισχυρίζεται, συγκεκριμένα, —στο σημείο 58 του υπομνήματος αντικρούσεως— […] στο τέλος της παραγράφου, ότι το πρόστιμο δεν επιβλήθηκε βάσει του κανονισμού 17 και προσθέτει στη συνέχεια, σε υποσημείωση, ότι όπως προκύπτει σαφώς από την προσβαλλόμενη απόφαση, εφάρμοσε τον κανονισμό 17.»
Η Επιτροπή, επομένως, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ανέφερε για πρώτη φορά σαφώς, και μόνο σε απάντηση στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, ότι, κατά την άποψή της, η προσβαλλόμενη απόφαση στηριζόταν επίσης στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Υπό τις συνθήκες αυτές, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων και των διαφόρων ρητών αναφορών που γίνονται με την προσβαλλόμενη απόφαση ως προς το ότι νομική βάση της συνιστά το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ (προοίμιο της προσβαλλομένης αποφάσεως και αιτιολογικές σκέψεις 515 έως 518) και ελλείψει οιασδήποτε αναφοράς στο άρθρο 3 και στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 ως νομικής βάσεως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχθηκε αποκλειστικά στο άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ.
Όσον αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής να διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και να επιβάλλει κυρώσεις μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ
— Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των Συνθηκών ΕΚΑΧ και ΕΚ
Πρέπει να υπομνησθεί ότι το πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης ΕΚΑΧ ήταν καθ’ ύλη περιορισμένο. Συγκεκριμένα, η Συνθήκη ΕΚΑΧ αφορούσε δύο μόνον προϊόντα, τον άνθρακα και τον χάλυβα, όπως καθορίζονται στο άρθρο 81 ΑΧ και στο παράρτημα I της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Εφόσον η Συνθήκη ΕΟΚ (νυν Συνθήκη ΕΚ) έχει συνταχθεί με γενικούς όρους που έχουν εφαρμογή σε κάθε οικονομικό τομέα, και επομένως κατ’ αρχήν και στα προϊόντα που υπάγονται στη Συνθήκη ΕΚΑΧ (βλ., υπό την έννοια αυτή, γνωμοδότηση 1/94, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 27), οι συντάκτες της Συνθήκης ΕΚ περιέλαβαν στη Συνθήκη αυτή μία διάταξη προκειμένου να αποτραπεί η υπεροχή των διατάξεων της Συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚΑΧ.
Έτσι το άρθρο 305, παράγραφος 1, ΕΚ διευκρινίζει:
«Η […] συνθήκη [ΕΚ] δεν τροποποιεί τις διατάξεις της συνθήκης [ΕΚΑΧ], ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών, τις εξουσίες των οργάνων της [ΕΚΑΧ] και τις διατάξεις της περί της λειτουργίας της κοινής αγοράς άνθρακα και χάλυβα.»
Κατά συνέπεια, όσον αφορά τη λειτουργία της κοινής αγοράς άνθρακα και χάλυβα, οι κανόνες της Συνθήκης EKAX και το σύνολο των διατάξεων που έχουν θεσπιστεί κατ’ εφαρμογή της εξακολούθησαν να ισχύουν μολονότι παρεμβλήθηκε η Συνθήκη EK (αποφάσεις του Δικαστηρίου Gerlach, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 9, και της 24ης Σεπτεμβρίου 2002,
C-74/00 P και C-75/00 P, Falck και Acciaierie di Bolzano κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-7869
, σκέψη 100).
Ωστόσο, στο μέτρο που ορισμένα ζητήματα δεν αποτελούσαν αντικείμενο διατάξεων της Συνθήκης ΕΚΑΧ ή ρυθμίσεων που θεσπίστηκαν βάσει αυτής, η Συνθήκη ΕΚ και οι διατάξεις που έχουν θεσπιστεί προς εκτέλεσή της μπορούσαν να εφαρμόζονται, ακόμη και πριν τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, σε προϊόντα που εμπίπτουν στη Συνθήκη ΕΚΑΧ (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Δεκεμβρίου 1987,
328/85, Deutsche Babcock, Συλλογή 1987, σ. 5119
, σκέψη 10, και Falck και Acciaierie di Bolzano κατά Επιτροπής, σκέψη 104 ανωτέρω, σκέψη 100· γνωμοδότηση 1/94, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 27).
Πρέπει να υπομνησθεί, επίσης, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 97 ΑΧ, η ισχύς της Συνθήκης ΕΚΑΧ έληξε στις 23 Ιουλίου 2002. Εφόσον η Συνθήκη ΕΚ έχει γενικό πεδίο εφαρμογής, οι τομείς που υπάγονταν προηγουμένως στη Συνθήκη ΕΚΑΧ υπήχθησαν, από τις 24 Ιουλίου 2002, στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης ΕΚ.
— Όσον αφορά το αν το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ παρείχε αρμοδιότητα στην Επιτροπή να εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση
Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε, στις 17 Δεκεμβρίου 2002, βάσει του άρθρου 65, παράγραφος 4, ΑΧ, όσον αφορά τη διαπίστωση της παραβάσεως του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ, και βάσει του άρθρου 65, παράγραφος 5, ΑΧ, όσον αφορά την επιβολή των προστίμων στις επιχειρήσεις που φέρονται ως μετέχουσες στην παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ.
Όσον αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής να εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση βάσει του άρθρου 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ, μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, η Επιτροπή εξηγεί, με την αιτιολογική σκέψη 348 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι «η Συνθήκη ΕΚ και η Συνθήκη ΕΚΑΧ ανήκουν στην ίδια έννομη τάξη, την κοινοτική έννομη τάξη, στο εσωτερικό της οποίας η δεύτερη αυτή Συνθήκη αποτελούσε, μέχρι τις 23 Ιουλίου 2002, lex specialis». Η Επιτροπή αναφέρεται, με την αιτιολογική σκέψη 349 της προσβαλλομένης αποφάσεως, στο άρθρο 305, παράγραφος 1, ΕΚ και στο ενιαίο θεσμικό πλαίσιο (Συνθήκη Συγχώνευσης και άρθρο 3 ΕΕ). Για να υπογραμμίσει τον ενιαίο χαρακτήρα της κοινοτικής έννομης τάξης, η Επιτροπή υπενθυμίζει, με τα υπομνήματά της, ότι ο κοινοτικός δικαστής ερμήνευσε τις διατάξεις των Συνθηκών ΕΚΑΧ και ΕΚΑΕ αναφερόμενος σε διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ, βάσει των κοινών αρχών στις οποίες υπόκεινται όλες οι κοινοτικές Συνθήκες (απόφαση Busseni, σκέψη 55 ανωτέρω, σκέψεις 16 και 21).
Κατά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ, η μετάβαση από το καθεστώς της Συνθήκης ΕΚΑΧ στο καθεστώς της Συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τα θέματα ανταγωνισμού έγινε αυτομάτως βάσει της αρχής της διαχρονικής διαδοχής των κανόνων στο εσωτερικό της ίδιας έννομης τάξης [αποφάσεις Salumi, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 9· CT Control (Rotterdam) και JCT Benelux κατά Επιτροπής, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 22, και De Haan, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 13]. Με την αιτιολογική σκέψη 331 της προσβαλλομένης αποφάσεως, που αναφέρεται στο σημείο 31 της ανακοινώσεως της 18ης Ιουνίου 2002, η Επιτροπή εξηγεί ότι «εφαρμοστέο ουσιαστικό δίκαιο» είναι «το ισχύον κατά τον χρόνο που έλαβαν χώρα οι πράξεις που συνιστούν την παράβαση» και ότι, «από δικονομική άποψη, εφαρμοστέο δίκαιο μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ [είναι] το δίκαιο ΕΚ». Με την αιτιολογική σκέψη 350 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή προσθέτει ότι «η εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου που ίσχυε όταν έλαβαν χώρα τα πραγματικά περιστατικά φαίνεται δικαιολογημένη» και ισχυρίζεται, με την αιτιολογική σκέψη 352 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι «εφαρμοστέοι κανόνες διαδικασίας είναι αυτοί που ισχύουν κατά τον χρόνο που ελήφθη το επίμαχο μέτρο».
Πρέπει επομένως να εξεταστεί αν τα προαναφερθέντα στοιχεία επιτρέπουν να συναχθεί ότι το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ παρείχε στην Επιτροπή, κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, την αρμοδιότητα να λάβει την εν λόγω απόφαση.
Συναφώς, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η Συνθήκη ΕΚΑΧ αποτελούσε, δυνάμει του άρθρου 305, παράγραφος 1, ΕΚ, lex specialis παρεκκλίνοντα από τον lex generalis που είναι η Συνθήκη ΕΚ (προτάσεις του γενικού εισαγγελέα W. Van Gerven στην απόφαση Banks, σκέψη 57 ανωτέρω, σημείο 8· αποφάσεις ESF Elbe-Stahlwerke Feralpi κατά Επιτροπής, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 102, και Verband der freien Rohrwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 57 ανωτέρω, σκέψη 68).
Το γεγονός ότι η Συνθήκη ΕΚΑΧ αποτελούσε lex specialis είχε ως συνέπεια ότι, κατά τη λήξη της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης, άρχισε αυτομάτως να εφαρμόζεται ο lex generalis. Έτσι, με την αιτιολογική σκέψη 348 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή ορθώς διαπίστωσε ότι, «από τις 24 Ιουλίου 2002, οι τομείς που υπάγονταν προηγουμένως στη Συνθήκη ΕΚΑΧ, στις διαδικαστικές διατάξεις της και στο παράγωγο δίκαιο αυτής, υπήχθησαν στους αντίστοιχους κανόνες της Συνθήκης ΕΚ». Στον τομέα του ανταγωνισμού, η διαπίστωση αυτή συνεπάγεται ότι οι συμπεριφορές των επιχειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων που υπάγονταν προηγουμένως στη Συνθήκη ΕΚΑΧ, από τις 24 Ιουλίου 2002 εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ.
Ωστόσο, ο παρών λόγος ακυρώσεως ουδόλως αφορά την εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ σε σύμπραξη στον τομέα της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβος μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής να διαπιστώνει και να επιβάλλει κύρωση για παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ βάσει του άρθρου 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ.
Η φύση του lex specialis της Συνθήκης ΕΚΑΧ σε σχέση με τη Συνθήκη ΕΚ δεν προσφέρει κανένα στήριγμα στην άποψη της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία αυτή εξακολουθεί να είναι αρμόδια για να στηρίξει μια απόφαση στον lex specialis μετά τη λήξη της ισχύος της. Πρέπει να υπομνησθεί συναφώς ότι το άρθρο 305, παράγραφος 1, ΕΚ, από το οποίο ο κοινοτικός δικαστής συνήγαγε τη φύση του lex specialis της Συνθήκης ΕΚΑΧ σε σχέση με τη Συνθήκη ΕΚ, επιβεβαιώνει απλούστατα τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ στις 23 Ιουλίου 2002, εφόσον προβλέπει ότι οι διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ δεν τροποποιούν τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚΑΧ και ότι το άρθρο 97 ΑΧ προβλέπει ρητώς τη λήξη της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης κατά την ημερομηνία αυτή.
Ομοίως, ο ενιαίος χαρακτήρας της κοινοτικής έννομης τάξης στον οποίο αναφέρεται η Επιτροπή με την αιτιολογική σκέψη 349 της προσβαλλομένης αποφάσεως και τον οποίο αντλεί από τον ενιαίο χαρακτήρα σε θεσμικό επίπεδο και από την ανάγκη συνεκτικής ερμηνείας των διατάξεων που περιλαμβάνονται στις διάφορες κοινοτικές συνθήκες δεν μπορεί να παράσχει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να διαπιστώσει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και να επιβάλει πρόστιμο στις οικείες επιχειρήσεις βάσει του άρθρου 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ. Πρέπει να υπογραμμιστεί συναφώς ότι, παρά το ενιαίο θεσμικό πλαίσιο που προκύπτει από τη Συνθήκη Συγχώνευσης, η συγχώνευση των Κοινοτήτων ουδέποτε πραγματοποιήθηκε. Επιπλέον, η συνεκτική ερμηνεία των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου των διαφόρων συνθηκών δεν έχει καμία επίπτωση στις αρμοδιότητες που απονέμονται στα διάφορα όργανα από τις διάφορες συνθήκες. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο κάθε συνθήκης, τα κοινοτικά όργανα είναι αρμόδια να ασκήσουν μόνον τις εξουσίες που τους παραχωρεί η συνθήκη αυτή (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2005,
C-176/03, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2005, σ. I-7879
, σκέψεις 38 έως 53).
Όσον αφορά το επιχείρημα που αντλείται από τις αρχές που διέπουν τη διαχρονική διαδοχή των κανόνων, όπως προκύπτει από τη νομολογία, προκειμένου να διασφαλισθεί η τήρηση των αρχών της ασφαλείας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, οι ουσιαστικοί κανόνες του κοινοτικού δικαίου πρέπει να ερμηνεύονται ως έχοντες εφαρμογή, κατ’ αρχήν, επί καταστάσεων που έχουν διαμορφωθεί προ της ενάρξεως της ισχύος τους, ενώ οι διαδικαστικοί κανόνες έχουν άμεση εφαρμογή [αποφάσεις Salumi, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 9· CT Control (Rotterdam) και JCT Benelux κατά Επιτροπής, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 22, και De Haan, σκέψη 60 ανωτέρω, σκέψη 13· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 19ης Φεβρουαρίου 1998,
T-42/96, Eyckeler & Malt κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-401
, σκέψη 55, και της 28ης Ιανουαρίου 2004,
T-180/01, Euroagri κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. II-369
, σκέψη 36].
Πρέπει πάντως να αναφερθεί ότι το ζήτημα της αρμοδιότητας ενός κοινοτικού οργάνου προηγείται του ζητήματος ποιοι ουσιαστικοί και διαδικαστικοί κανόνες έχουν εφαρμογή. Συγκεκριμένα, αφού καθοριστεί, κατ’ αρχάς, ότι το κοινοτικό όργανο είναι αρμόδιο να εκδώσει μια πράξη βάσει ειδικής διατάξεως της Συνθήκης ή του παραγώγου δικαίου, πρέπει στη συνέχεια να καθοριστούν οι ουσιαστικοί και διαδικαστικοί κανόνες που έχουν εφαρμογή, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν τη διαχρονική διαδοχή των κανόνων.
Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η διάταξη που συνιστά τη νομική βάση μιας πράξης και εξουσιοδοτεί το κοινοτικό όργανο να εκδώσει την εν λόγω πράξη πρέπει να ισχύει κατά τον χρόνο εκδόσεως της πράξης (απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Απριλίου 2000,
C-269/97, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2000, σ. I-2257
, σκέψη 45· βλ. επίσης, υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Πρωτοδικείου της 28ης Σεπτεμβρίου 2004,
T-310/00, MCI κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. II-3253
, σκέψεις 78 έως 114). Αντιθέτως, οι αρχές που διέπουν τη διαχρονική διαδοχή των κανόνων μπορούν να οδηγήσουν στην εφαρμογή ουσιαστικών διατάξεων που έχουν παύσει να ισχύουν κατά τον χρόνο της εκδόσεως της πράξεως από το κοινοτικό όργανο.
Η Επιτροπή, αναφερόμενη με τις αιτιολογικές σκέψεις 331 και 350 έως 352 της προσβαλλομένης αποφάσεως στις αρχές που διέπουν τη διαχρονική διαδοχή των κανόνων για να δικαιολογήσει την αρμοδιότητά της προς έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, συγχέει την ουσιαστική διάταξη που απευθύνεται στις επιχειρήσεις, δηλαδή το άρθρο 65, παράγραφος 1, ΑΧ, με τη νομική βάση της ενέργειας της Επιτροπής, δηλαδή το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ. Από την ισχύουσα ουσιαστική διάταξη συνήγαγε αυτομάτως την αρμοδιότητά της προκειμένου να στηρίξει την απόφαση σε διάταξη η οποία εν τω μεταξύ είχε παύσει να ισχύει. Έτσι η Επιτροπή ισχυρίστηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, όσον αφορά την αρμοδιότητά της, ως προς το εφαρμοστέο ουσιαστικό και διαδικαστικό δίκαιο, ότι «τα δύο πρώτα […] είναι πρακτικώς τα ίδια» ή ακόμη ότι «η απονομή αρμοδιοτήτων συνδέεται στενά με το καθ’ ύλη [εφαρμοστέο] δίκαιο».
Ωστόσο, εφόσον, αφενός, προκύπτει από τη νομολογία, σκέψη 118 ανωτέρω, ότι η διάταξη που συνιστά τη νομική βάση μιας πράξης πρέπει να ισχύει κατά τον χρόνο εκδόσεως της πράξης και ότι, αφετέρου, σύμφωνα με το άρθρο 97 ΑΧ, το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ είχε λήξει στις 23 Ιουλίου 2002, η Επιτροπή δεν μπορούσε πλέον να βασίσει την αρμοδιότητά της στις εν λόγω διατάξεις που είχαν παύσει να ισχύουν κατά τον χρόνο της εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως για να διαπιστώσει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και να επιβάλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην εν λόγω παράβαση.
Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Επιτροπής ότι το Δικαστήριο συνέχισε να εφαρμόζει το άρθρο 65 ΑΧ μετά τη λήξη της ισχύος του, πρέπει να τονιστεί ότι στις αποφάσεις που παρέθεσε η Επιτροπή (σκέψη 62 ανωτέρω) ο κοινοτικός δικαστής άσκησε έλεγχο νομιμότητας σε πράξεις που είχε εκδώσει η Επιτροπή βάσει της Συνθήκης ΕΚΑΧ κατά τον χρόνο που αυτή δεν είχε παύσει να ισχύει. Οι αποφάσεις αυτές δεν στηρίζουν επομένως τα επιχειρήματα της Επιτροπής σύμφωνα με τα οποία εξακολουθούσε να είναι αρμόδια προς έκδοση αποφάσεως βάσει διατάξεως της Συνθήκης ΕΚΑΧ μετά τη λήξη της ισχύος της εν λόγω Συνθήκης.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτό και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι νόμιμη. Ωστόσο, η πλημμέλεια της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν έχει τέτοια προφανή σοβαρότητα ώστε να γίνουν δεκτά τα αιτήματα στις υποθέσεις T-27/03 και T-80/03, με τα οποία ζητείται να κηρυχθεί ανυπόστατη η προσβαλλόμενη απόφαση (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουνίου 1994,
C-137/92 P, Επιτροπή κατά BASF κ.λπ., Συλλογή 1994, σ. I-2555
, σκέψη 52).
Πρέπει, επομένως, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση έναντι των προσφευγουσών.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η καθής ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων των εξόδων διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων στις υποθέσεις T-46/03 και T-79/03, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα των προσφευγουσών.
Εντούτοις, κατά το άρθρο 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα παρεμβάντα στη διαφορά κράτη μέλη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη που παρενέβησαν στη διαφορά φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα. Η Ιταλική Δημοκρατία θα φέρει επομένως τα δικαστικά της έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Ακυρώνει την απόφαση C (2002) 5087 τελικό, της 17ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 65 ΑΧ (COMP/37.956 — Ράβδοι σκυροδέματος), έναντι των SP SpA, Leali SpA, Acciaierie e Ferriere Leali Luigi SpA, Industrie Riunite Odolesi SpA (IRO), Lucchini SpA, Ferriera Valsabbia SpA, Valsabbia Investimenti SpA και Alfa Acciai SpA.

2)
Η Επιτροπή φέρει τα δικαστικά της έξοδα καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι SP, Leali, Acciaierie e Ferriere Leali Luigi, IRO, Lucchini, Ferriera Valsabbia, Valsabbia Investimenti και Alfa Acciai, περιλαμβανομένων των εξόδων διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων στις υποθέσεις T-46/03 και T-79/03.

3)
Η Ιταλική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά της έξοδα.

Βηλαράς
Martins Ribeiro
Dehousse
Šváby
Jürimäe
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, στις 25 Οκτωβρίου 2007.
Ο Γραμματέας
E. Coulon
Ο Πρόεδρος
M. Βηλαράς
Πίνακας περιεχομένων

Νομικό πλαίσιο

Διατάξεις της Συνθήκης EKAX

Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με ορισμένα θέματα που αφορούν τη διευθέτηση υποθέσεων ανταγωνισμού συνεπεία της λήξης ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ

Διοικητική διαδικασία

Η προσβαλλόμενη απόφαση

Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων

Αιτήματα των διαδίκων

Σκεπτικό

Επιχειρήματα των διαδίκων

Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Ως προς τη νομική βάση στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση

Όσον αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής να διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, ΑΧ και να επιβάλλει κυρώσεις μετά τη λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ

— Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των Συνθηκών ΕΚΑΧ και ΕΚ

— Όσον αφορά το αν το άρθρο 65, παράγραφοι 4 και 5, ΑΧ παρείχε αρμοδιότητα στην Επιτροπή να εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση

Επί των δικαστικών εξόδων
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.