CELEX: 62003TJ0349
Κρατικές ενισχύσεις
Προσφυγή ακυρώσεως
Ενίσχυση για αναδιάρθρωση
Απόφαση κηρύσσουσα την ενίσχυση συμβατή με την κοινή αγορά
Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής
Υποχρέωση αιτιολογήσεως
Τήρηση των όρων
Ενίσχυση ελάχιστου ποσού

δεν επιβάλλει κανέναν περιορισμό στη SNCM όσον αφορά τις θέσεις στα συγκεκριμένα πλοία της.
230   Κατόπιν αυτού, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στο πλαίσιο της παρούσας αιτιάσεως, η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει ούτε τους
λόγους για τους οποίους οι περιορισμοί των δρομολογίων που επιβάλλει η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελούν προδήλως ακατάλληλα
μέτρα για τη μείωση των αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που απορρέουν από τη χορήγηση της ενισχύσεως ούτε τους λόγους
για τους οποίους η μέθοδος που προτείνει συνεπάγεται την επιβολή διαφορετικών περιορισμών των δρομολογίων, δυνάμενων να μειώσουν
περισσότερο τέτοιου είδους στρεβλώσεις.
231   Συναφώς, είναι βεβαίως γεγονός ότι, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, ο περιορισμός των δρομολογίων δεν ισοδυναμεί οπωσδήποτε,
και εν πάση περιπτώσει, με περιορισμό του αριθμού των θέσεων, καθόσον όλα τα πλοία της SNCM δεν έχουν την ίδια μεταφορική
ικανότητα και, τουλάχιστον, θεωρητικώς, η εκμετάλλευσή τους μπορεί να μεταβληθεί, καθόσον η σύμβαση του 2002 προβλέπει αποκλειστικώς,
για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, την «κύρια» εκμετάλλευση κάθε πλοίου που προορίζεται για την
εξυπηρέτηση συγκεκριμένης γραμμής. Συναφώς, η εξήγηση που ανέπτυξε η SNCM κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, σύμφωνα με την
οποία η σύμβαση του 2002 ερμηνεύεται από τους συμβαλλομένους υπό την έννοια ότι απαγορεύει τις μεταβολές της εκμεταλλεύσεως
πλοίων, δεν μπορεί να γίνει δεκτή, καθόσον αντιβαίνει άμεσα στις διατάξεις της εν λόγω συμβάσεως. Κατά τα λοιπά, πρέπει να
επισημανθεί ότι, με την 29η αιτιολογική σκέψη, στοιχείο γ΄, της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή, αυτή καθαυτήν, τόνισε
ότι τα ταχύπλοα πλοία (στο εξής: ΤΧΠ) Liamone και Asco εξυπηρετούσαν συνδέσεις με «κύριο» λιμένα αναχωρήσεως τη Νίκαια.
232   Ωστόσο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, τουλάχιστον, ο περιορισμός του αριθμού των δρομολογίων μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη
του στόχου περί μειώσεως της μεταφορικής ικανότητας. Συναφώς, επιβάλλεται η επισήμανση ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί τη
διαπίστωση στην οποία προέβη η Επιτροπή με την 104η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, σύμφωνα με την οποία ο
περιορισμός του αριθμού των δρομολογίων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, στον οποίο βασίζεται ο όρος που προβλέπει
το άρθρο 5 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, συνεπάγεται μείωση κατά 28 % του αριθμού των προσφερόμενων θέσεων
στο σύνολο των γραμμών που εξυπηρετούνται. Ομοίως, η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε τη διαπίστωση που περιλαμβάνει η 316η αιτιολογική
σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, σύμφωνα με την οποία «[σ]το σύνολο του κόλπου της Γένοβας και της Τουλόν, η SNCM μείωσε
την προσφορά υπηρεσιών της κατά περισσότερο από ένα εκατομμύριο θέσεις το χρόνο σε σχέση με το 2001, δηλαδή περισσότερο από
το ήμισυ, προς άμεσο όφελος των ανταγωνιστών της, παρά το ότι αυτές οι υπηρεσίες παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη άνοδο».
233   Επίσης, πρέπει να τονιστεί ότι η μείωση της μεταφορικής ικανότητας που προβλέπει η προσβαλλόμενη απόφαση δεν επιτυγχάνεται
μόνο με την επιβολή του σχετικού με τα δρομολόγια όρου, αλλά, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 315 έως 317 και
333 έως 358, καθώς και από τα άρθρα 2 και 3 του διατακτικού της εν λόγω αποφάσεως, με την επιβολή σειράς όρων που προβλέπουν
επίσης την παύση της Corsica Marittima, την πλήρη σχεδόν απόσυρση από την Τουλόν, την πώληση τεσσάρων πλοίων, τη μεταβίβαση
μετοχών μη στρατηγικής σημασίας, τον περιορισμό του στόλου στα ένδεκα πλοία που απέμειναν μετά την πώληση των τεσσάρων πλοίων
και την απαγόρευση, καταρχήν, της ανανεώσεως των εν λόγω πλοίων.
234   Ως εκ τούτου, οι αιτιάσεις της προσφεύγουσας επί των σημείων αυτών πρέπει να απορριφθούν.
235   Όσον αφορά, δεύτερον, την προβαλλόμενη παράλειψη εξετάσεως ορισμένων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η προσφεύγουσα προσάπτει
στην Επιτροπή ότι δεν εξακρίβωσε τις πτυχές των κρατικών ενισχύσεων που απορρέουν από την έκτακτη φορολογική απόσβεση η οποία
παρέχει στη SNCM τη δυνατότητα να προβεί σε πρόωρη μείωση της αξίας του Liamone.
236   Επιβάλλεται, καταρχάς, η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας, η πρόωρη μείωση της αξίας του
Liamone δεν απορρέει από έκτακτη φορολογική απόσβεση. Όπως προαναφέρθηκε, η πρόωρη μείωση της αξίας στοιχείων ενεργητικού
απορρέει πράγματι από την εφαρμογή των λογιστικών κανόνων σύμφωνα με τους οποίους, δυνάμει της αρχής της σώφρονος διαχειρίσεως,
μια επιχείρηση πρέπει να διορθώνει τον ισολογισμό της και να προβαίνει σε κατ’ εξαίρεση μείωση της αξίας, εφόσον διαπιστώσει
ότι ένα από τα στοιχεία του ενεργητικού της έχει πραγματική αξία ή αξία πωλήσεως κατώτερη της λογιστικής αξίας του. Εν προκειμένω,
όπως προκύπτει από την 144η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η SNCM προέβη το 2001 στην εν λόγω κατ’ εξαίρεση
μείωση της αξίας του πλοίου Liamone για ποσό 14,8 εκατομμυρίων ευρώ.
237   Αυτή η κατ’ εξαίρεση μείωση της αξίας δεν σχετίζεται με την έκτακτη φορολογική απόσβεση που προβλέπει η γαλλική νομοθεσία.
Όπως εξηγεί η Επιτροπή με την υποσημείωση 105 της 294ης αιτιολογικής σκέψεως της προσβαλλομένης αποφάσεως: «Η έκτακτη απόσβεση
αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ της γραμμικής απόσβεσης, που φέρεται στη μείωση της αξίας του ενεργητικού στον ισολογισμό,
και της φθίνουσας απόσβεσης που επιτρέπεται από τον φορολογικό νόμο. Εάν η φθίνουσα απόσβεση δεν χρησιμοποιηθεί ως λογιστική
απόσβεση, η διαφορά μεταξύ αυτής και της συσσωρευμένης γραμμικής απόσβεσης φέρεται σε αυτόν το λογαριασμό του παθητικού (έκτακτη
απόσβεση), που περιλαμβάνεται παραδοσιακά στη γαλλική λογιστική στα ίδια κεφάλαια. Η συνολική απόσβεση στο τέλος της περιόδου
παραμένει η ίδια και αυτό το σύστημα δεν επιτρέπει, επομένως, παρά μόνο την πρόβλεψή της και τη μείωση των φόρων κατά τα πρώτα
έτη». Εν προκειμένω, από την 294η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι η SNCM έλαβε υπόψη, στην κατηγορία «εκ
του νόμου προβλέψεις», τις έκτακτες αποσβέσεις για ποσό 60 εκατομμυρίων ευρώ, αποσβέσεις που δεν αφορούν κατ’ ανάγκη το Liamone.
238   Η παρούσα αιτίαση της προσφεύγουσας, που στηρίζεται σε εσφαλμένη βάση, πρέπει να απορριφθεί για τον μοναδικό αυτό λόγο.
239   Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή χωρίς να αμφισβητείται από την προσφεύγουσα, ο μηχανισμός
έκτακτης μειώσεως της αξίας που προβλέπει η εθνική λογιστική νομοθεσία, στο μέτρο που είναι ανοικτός για όλες τις επιχειρήσεις,
δεν μπορεί να αποτελέσει κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ.
240   Όσον αφορά τον ισχυρισμό που προβάλλεται για πρώτη φορά με το υπόμνημα απαντήσεως, σύμφωνα με τον οποίο η εν λόγω μείωση της
αξίας παρέσχε στη SNCM τη δυνατότητα να καλύψει με ενισχύσεις ενδεχόμενες απώλειες προς αποφυγή δυνητικού κινδύνου, αρκεί
η διαπίστωση ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε ότι οι λογαριασμοί της SNCM για το 2001, που έλαβαν υπόψη την εν λόγω μείωση
της αξίας, επιβεβαιώθηκαν προσηκόντως και ότι στο Πρωτοδικείο απόκειται, ελλείψει οποιουδήποτε σχετικού στοιχείου, να τους
αντικρούσει. Συνεπώς, η Επιτροπή μπορούσε, εν προκειμένω, να θεωρήσει, χωρίς να υποπέσει σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, ότι
η εν λόγω μείωση της αξίας αποτελούσε για τη SNCM δαπάνη δυνάμενη να αντισταθμιστεί με τις επίδικες ενισχύσεις στο πλαίσιο
της αναδιαρθώσεώς της.
241   Τέλος, εν πάση περιπτώσει, στο μέτρο που η παρούσα αιτίαση θα έπρεπε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αμφισβητεί την έκτακτη
φορολογική απόσβεση στην οποία προέβη η SNCM, επιβάλλεται επίσης η διαπίστωση ότι ένα τέτοιο σύστημα, που προβλέπεται από
την εθνική λογιστική νομοθεσία, είναι ανοικτό σε όλες τις επιχειρήσεις και δεν μπορεί, συνεπώς, να αποτελέσει, αυτό καθαυτό,
κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ.
242   Για τους λόγους αυτούς, οι αιτιάσεις και τα επιχειρήματα περί της αποτροπής των αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού πρέπει
να απορριφθούν στο σύνολό τους.
–       Επί του περιορισμού της ενισχύσεως στο ελάχιστο ποσό
243   H προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η εγκριθείσα άδεια δεν περιορίζεται στο ελάχιστο ποσό που απαιτείται για την αναδιάρθρωση της
SNCM μέσω της διαθέσεως ιδίων πόρων της επιχειρήσεως. Συναφώς, αμφισβητεί το ποσό της υποαντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας
υπηρεσίας, το κόστος του εταιρικού σχεδίου, το ποσό της μειώσεως της αξίας του Liamone και το ποσό του καθαρού προϊόντος των
μεταβιβάσεων πλοίων και άλλων ακινήτων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως.
244   Καταρχάς, επιβάλλεται η υπενθύμιση ότι η ενίσχυση για αναδιάρθρωση που κοινοποίησαν οι γαλλικές αρχές ανέρχεται στα 76 εκατομμύρια
ευρώ. Όπως προκύπτει από την 326η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η ενίσχυση αυτή αποτελείται από δύο σκέλη,
ένα οικονομικό και ένα λειτουργικό. Το οικονομικό σκέλος αντιστοιχεί στην υποαντιστάθμιση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας που
αφορά το παρελθόν. Με τις αιτιολογικές σκέψεις 256 έως 258 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή έκρινε ότι το οικονομικό
αυτό σκέλος αντιστοιχούσε στις απώλειες που υπέστη η SNCM λόγω της εκπληρώσεως των υποχρεώσεών της παροχής δημόσιας υπηρεσίας
μέχρι το 2001. Όσον αφορά το λειτουργικό σκέλος, κατά την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, αντιστοιχεί
στο κόστος των διαφόρων ενεργειών που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως.
245   Με τις αιτιολογικές σκέψεις 256 έως 258 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή υπολόγισε ότι η υποαντιστάθμιση για παροχή
δημόσιας υπηρεσίας ανερχόταν, όπως υπενθυμίζει με την 327η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, σε 53,48 εκατομμύρια
ευρώ. Με την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή δέχθηκε ότι το κόστος της αναδιαρθρώσεως ανερχόταν
σε 46 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό καλύπτει, σύμφωνα με την υποσημείωση 120 της 328ης αιτιολογικής σκέψεως της εν λόγω αποφάσεως,
τα λειτουργικά μέτρα αναδιαρθρώσεως (31,2 εκατομμύρια ευρώ) και τη μείωση της αξίας του Liamone (14,8 εκατομμύρια ευρώ). Δεδομένου,
πάντως, ότι η SNCM έπρεπε να αποκομίσει καθαρό προϊόν ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ από τις μεταβιβάσεις που προβλέπει το σχέδιο
αναδιαρθρώσεως (αιτιολογικές σκέψεις 97 έως 99 και 319 της προσβαλλομένης αποφάσεως), η Επιτροπή συνήγαγε το συμπέρασμα, με
την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι το ποσό των 76 εκατομμυρίων ευρώ ήταν κατάλληλο για να μπορέσει
η SNCM να αποκαταστήσει σύντομα τη βιωσιμότητά της, λαμβανομένου υπόψη ότι, κατά την Επιτροπή, η επιχείρηση δεν είχε άλλους
ιδίους πόρους για να χρηματοδοτήσει την αναδιάρθρωσή της.
246   Ωστόσο, για να ληφθεί υπόψη το προϊόν των ενδεχόμενων μεταβιβάσεων μη στρατηγικής σημασίας μετοχών που επιβάλλει το άρθρο
3 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες συμπληρώνουν τις μεταβιβάσεις που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως,
η Επιτροπή, όπως εξηγεί με τις αιτιολογικές σκέψεις 329, 357 και 358 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ενέκρινε την επίδικη ενίσχυση
για αναδιάρθρωση, σύμφωνα με το άρθρο 6 του διατακτικού της εν λόγω αποφάσεως, μόνο για ένα πρώτο ποσό 66 εκατομμυρίων ευρώ,
επιφυλασσόμενη για την έγκριση του δευτέρου μέρους της ενισχύσεως ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ. Αν αποδειχθεί ότι οι επίδικες
μεταβιβάσεις απέφεραν στην επιχείρηση περισσότερα από 10 εκατομμύρια ευρώ, το δεύτερο αυτό μέρος δεν θα μπορέσει να χορηγηθεί
στη SNCM. Αντιθέτως, αν από τις μεταβιβάσεις προκύψουν ποσά μικρότερα των 10 εκατομμυρίων ευρώ, το υπόλοιπο της οφειλής θα
καταβληθεί, κατόπιν εγκρίσεως της Επιτροπής, λαμβανομένου υπόψη του προϊόντος των εν λόγω μεταβιβάσεων.
247   Με τις αιτιάσεις της περί του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως, η προσφεύγουσα αμφισβητεί τον υπολογισμό τόσο
του ποσού της υποαντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας (οικονομικό σκέλος) όσο και το κόστος της αναδιαρθρώσεως (λειτουργικό
σκέλος).
248   Όσον αφορά, πρώτον, το ποσό της υποαντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας, αρκεί η υπενθύμιση ότι οι αιτιάσεις της προσφεύγουσας
που αφορούν τη βασιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως επί του σημείου αυτού απορρίφθηκαν ήδη με τις ανωτέρω σκέψεις 149 έως
161. Όσον αφορά τη συμπληρωματική αιτίαση που αναπτύχθηκε στο σημείο αυτό και σύμφωνα με την οποία η SNCM προέβη, επιπλέον,
σε ακραίες αποσβέσεις για ποσό 22,2 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στις μη πραγματοποιηθείσες υπεραξίες επί του στόλου
της, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η επιτρεπόμενη ποσόστωση των αποσβέσεων στοιχείων ενεργητικού απορρέει από την απλή εφαρμογή
των λογιστικών κανόνων, τους οποίους δεν αμφισβητεί εξάλλου η προσφεύγουσα. Εν πάση περιπτώσει, οι λογαριασμοί της SNCM που
έλαβαν υπόψη τις εν λόγω αποσβέσεις στο παρελθόν επιβεβαιώθηκαν, στοιχείο που δεν διαψεύδεται, και δεν απόκειται στο Πρωτοδικείο
να τους αμφισβητήσει. Επίσης, όπως κρίθηκε με τη σκέψη 193, η Επιτροπή ορθώς διαπίστωσε ότι, λαμβανομένου υπόψη του ύψους
του χρέους της SNCM και της αδυναμίας αυτοχρηματοδοτήσεώς της, μια τράπεζα που λειτουργεί ως ιδιώτης δανειστής υπό τους όρους
της αγοράς δεν μπορούσε να προτείνει συμπληρωματικό δάνειο στη SNCM.
249   Όσον αφορά, δεύτερον, το κόστος της αναδιαρθρώσεως, η προσφεύγουσα, πρώτον, δεν αποτιμά τα λειτουργικής φύσεως μέτρα αναδιαρθρώσεως
σε 31,2 εκατομμύρια ευρώ, αλλά σε 17,091 εκατομμύρια ευρώ, στηριζόμενη στο κόστος του εταιρικού σχεδίου, ή σε 16,86 εκατομμύρια
ευρώ, στηριζόμενη στο ποσό της επιδοτήσεως που συνεκτιμήθηκε στους λογαριασμούς SNCM για το 2002.
250   Επιβάλλεται, πάντως, η διαπίστωση ότι το ποσό των 17,091 εκατομμυρίων ευρώ αφορά αποκλειστικώς, όπως άλλωστε προκύπτει σαφώς
από την 257η αιτιολογική σκέψη, πίνακας 11, της προσβαλλομένης αποφάσεως, το κόστος του εταιρικού σχεδίου κατά το μέρος που
σχετίζεται με τις γραμμές προς την Κορσική. Η επίδικη αναδιάρθρωση, πάντως, δεν αφορά μόνον τη δραστηριότητα της SNCM προς
την Κορσική, αλλά το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχειρήσεως, ιδίως όσες αφορούν το Μαγκρέμπ. Ως προς το ποσό των 16,86
εκατομμυρίων ευρώ, η Επιτροπή και η SNCM εξήγησαν, συναφώς, χωρίς να διαψευσθούν από την προσφεύγουσα, ότι το σύνολο των δαπανών
αναδιαρθρώσεως δεν μπορούσε να προβλεφθεί, διότι οι δαπάνες αυτές αντιστοιχούν σε έξοδα επενδύσεων.
251   Κατά τα λοιπά, στο μέτρο που η προσφεύγουσα προσάπτει απλώς, σε γενικές γραμμές, στην Επιτροπή ότι δεν επαλήθευσε το πραγματικό
κόστος του εταιρικού σχεδίου, χωρίς να προσκομίζει άλλα στοιχεία δυνάμενα να αμφισβητήσουν το ποσό των 31,2 εκατομμυρίων ευρώ
που αναφέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, πρέπει να θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι το ποσό αυτό αντιστοιχεί στα έξοδα των λειτουργικής
φύσεως μέτρων αναδιαρθρώσεως.
252   Όσον αφορά, δεύτερον, τη μείωση της αξίας του Liamone, η προσφεύγουσα φρονεί ότι η εν λόγω μείωση αξίας δεν δικαιολογείται.
253   Στο μέτρο που η προσφεύγουσα παραπέμπει, επί του σημείου αυτού, στα επιχειρήματα που εξετάστηκαν ήδη στο πλαίσιο της αναλύσεως
άλλων αιτιάσεων, τα επιχειρήματα αυτά πρέπει να απορριφθούν για τους ίδιους λόγους με εκείνους που εκτίθενται στις ανωτέρω
σκέψεις 150 και 151.
254   Όσον αφορά το στοιχείο που προβάλλεται με τις παρατηρήσεις επί των παρεμβάσεων, σύμφωνα με το οποίο η SNCM ουδεμία υποχρέωση
είχε να αγοράσει ένα μεγάλων διαστάσεων ΤΧΠ, δεδομένου ότι το 1998 η ίδια ανησυχούσε για τη μη διαθεσιμότητα των ΤΧΠ της,
αρκεί η υπενθύμιση ότι οι αιτιάσεις που προέβαλε η προσφεύγουσα για να αμφισβητήσει την έλλειψη υπερβολικών επενδύσεων απορρίφθηκαν
ήδη με τις ανωτέρω σκέψεις 170 έως 175. Εν πάση περιπτώσει, οι αμφιβολίες που εκφράζει η SNCM όσον αφορά την αποδοτικότητα
των δύο νέων ΤΧΠ το 1998, για τα οποία επισήμανε ότι η κάλυψή τους από υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας προϋπέθετε την
ύπαρξη θετικών αποτελεσμάτων κατά την πειραματική χρήση τους, δεν αναιρούν τον εύλογο χαρακτήρα της αγοράς ενός ΤΧΠ το 2000.
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τις παρατηρήσεις του προέδρου της SNCM στον Τύπο, που περιλαμβάνονται σε άρθρο της 4ης Νοεμβρίου
2004 το οποίο επικαλείται η προσφεύγουσα. Συγκεκριμένα, πέραν του ότι σε ένα τέτοιο άρθρο δεν μπορεί να δοθεί σημαντική δεσμευτική
ισχύς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, μολονότι στο άρθρο αυτό ο πρόεδρος της SNCM διερωτάται, όπως τονίζει η προσφεύγουσα,
επί της σκοπιμότητας παραγγελίας του Liamone, προσθέτει επίσης, στοιχείο που η προσφεύγουσα παρέλειψε να αναφέρει, ότι, «την
εποχή εκείνη, οι πελάτες ζητούσαν από την εταιρία μια υψηλών προδιαγραφών προσφορά», ενώ «σήμερα […] οι επιβάτες ενδιαφέρονται
καταρχάς και κυρίως για τις τιμές των εισητηρίων», διευκρινίζοντας ότι το πλοίο Liamone «ήταν ιδιαιτέρως αγαπητό από την είσοδό
του στην αγορά».
255   Όσον αφορά, τρίτον, το καθαρό προϊόν των μεταβιβάσεων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, η προσφεύγουσα προσάπτει στην
Επιτροπή ότι δεν έλαβε υπόψη, για τον καθορισμό του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως, το καθαρό προϊόν των μεταβιβάσεων
ακινήτων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως και οι οποίες πραγματοποιήθηκαν όντως το 2003.
256   Συναφώς, επιβάλλεται η υπενθύμιση ότι, με την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή, αφού επισήμανε
ότι, όσον αφορά τις δαπάνες που σχετίζονται με τα λειτουργικής φύσεως μέτρα αναδιαρθρώσεως, δέχθηκε το ποσό των 46 εκατομμυρίων
ευρώ, τόνισε ότι η SNCM «θα πρέπει να έχει 21 εκατομμύρια ευρώ καθαρά έσοδα από εκχωρήσεις μετά την πραγματοποίηση των εκχωρήσεων
που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιαρθρώσεως». Υπό τις συνθήκες αυτές, και λαμβανομένου υπόψη ότι η χρηματοοικονομική υποαντιστάθμιση
για παροχή δημόσιας υπηρεσίας κατά την περίοδο 1991-2001 ανέρχεται σε 53,48 εκατομμύρια ευρώ, η Επιτροπή κατέληξε, με την
εν λόγω αιτιολογική σκέψη, ότι «το ποσό των 76 εκατομμυρίων ευρώ δικαιολογείται πλήρως προκειμένου να επιτραπεί στην επιχείρηση
να ανακτήσει σύντομα τη βιωσιμότητά της».
257   Είναι γεγονός, όπως προκύπτει από την υποσημείωση 121 της 328ης αιτιολογικής σκέψεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, η οποία
παραπέμπει στις αιτιολογικές σκέψεις 97 έως 101 της εν λόγω αποφάσεως, ότι το ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ στο οποίο αναφέρεται
η 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως αφορά το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως στο οποίο αναφέρεται η 99η αιτιολογική
σκέψη της οικείας αποφάσεως.
258   Επιβάλλεται η επισήμανση ότι, στο σημείο αυτό της προσβαλλομένης αποφάσεως, αφού υπενθυμίστηκε, αφενός, με την αιτιολογική
σκέψη 97, ότι η SNCM είχε προβλέψει, στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεώς της, την πώληση τεσσάρων από τα πλοία της το 2002,
ήτοι των πλοίων Napoléon, Liberté, Monte Rotondo και ΤΧΠ Asco, για τα οποία διευκρινίζεται ότι πωλήθηκαν όλα, πλην του ΤΧΠ
Asco, και, αφετέρου, με την 98η αιτιολογική σκέψη, ότι στις μεταβιβάσεις αυτές προστέθηκε η υπό εξέλιξη πώληση του Southern
Trader, η Επιτροπή επισήμανε ότι «το αναμενόμενο προϊόν των μεταβιβάσεων αυτών ήταν 40 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή συμβολή σε
ρευστότητα (καθαρό προϊόν μεταβίβασης) με 21 εκατομμύρια ευρώ, λαμβανομένων υπόψη των αποδόσεων που εναπέμεναν».
259   Επιβάλλεται, πάντως, η διαπίστωση ότι, με την 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή προσέθεσε τα
εξής:
«Παράλληλα, στο σχέδιο αναδιάρθρωσής της η [SNCM] είχε προβλέψει να μεταβιβάσει τα ακίνητα που είχαν διατεθεί στις θυγατρικές
της επιχειρήσεις (γραφεία στη Μασσαλία), τα οποία όντως μεταβιβάστηκαν το 2003 έναντι 12 εκατομμυρίων ευρώ καθαρού προϊόντος
μεταβίβασης και με λογιστική υπεραξία 5,1 εκατομμύρια ευρώ.»
260   Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει επίσης ότι η Επιτροπή διαπίστωσε ότι, σύμφωνα με το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, η SNCM,
αφενός, όσον αφορά την πώληση πλοίων, είχε προβλέψει ότι θα αντλήσει καθαρόν προϊόν μεταβιβάσεως ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ
και, αφετέρου, όσον αφορά την πώληση άλλων ακινήτων, προέβη πράγματι σε πωλήσεις που της απέφεραν 12 εκατομμύρια καθαρού προϊόντος
μεταβιβάσεως.
261   Με την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή επισήμανε, όσον αφορά τον καθορισμό του ελάχιστου ποσού,
μόνον ότι η SNCM έπρεπε να αποκομίσει 21 εκατομμύρια ευρώ καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως, χωρίς να αναφερθεί στο ποσό των
12 εκατομμυρίων ευρώ για το οποίο κάνει λόγο η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά το καθαρό προϊόν
μεταβιβάσεως ακινήτων.
262   Η Επιτροπή, εξηγώντας τις διαπιστώσεις της προσβαλλομένης αποφάσεως επί του σημείου αυτού, υποστήριξε καταρχάς, με το υπόμνημα
αντικρούσεως, ότι τα έσοδα από τις μεταβιβάσεις ακινήτων δεν μετέβαλαν ριζικώς την ανάλυση, λαμβανομένου υπόψη ότι η γενικευμένη
υπεραξία των 5,1 εκατομμυρίων ευρώ είχε ελάχιστες επιπτώσεις στη μείωση του χρέους, οπότε ο κίνδυνος πλεονάζουσας ρευστοποιήσεως
είχε αποσοβηθεί. Τόσο η Γαλλική Δημοκρατία όσο και η SNCM, παρεμβαίνουσες, συμμερίστηκαν την άποψη αυτή με τα υπομνήματά τους.
263   Ακολούθως, με το υπόμνημα ανταπαντήσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει, συμφωνώντας με τη SNCM, ότι δεν ήταν σε θέση να προβεί σε
προσθέσεις προκειμένου να καθορίσει τη ρευστότητα της SNCM, λόγω της ανομοιογένειας των αριθμητικών στοιχείων που ήταν διαθέσιμα
κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και της ασάφειας ως προς τα ακριβή στοιχεία στα οποία αντιστοιχούσαν.
Συναφώς, η Επιτροπή επισήμανε ότι πολλές μεταβιβάσεις τις οποίες απαιτεί η προσβαλλόμενη απόφαση κάλυπταν μεταβιβάσεις προβλεπόμενες
από το σχέδιο αναδιαρθρώσεως και μη πραγματοποιηθείσες κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι ορισμένα καθαρά προβλεπόμενα
προϊόντα μεταβιβάσεων έπρεπε να μειωθούν, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η SNCM, μετά την έκδοση της προσβαλλομένης
αποφάσεως προκειμένου να βρεθεί αγοραστής  και ότι τα αριθμητικά στοιχεία που προσκόμισαν οι γαλλικές αρχές ήταν σε μεγάλο
βαθμό αναμενόμενα. Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή εξήγησε ότι είχε εκτιμήσει στο πλαίσιο των «μεγάλων λογαριασμών» τις
ρευστοποιήσεις που θα μπορούσε λογικώς να κινητοποιήσει η SNCM προκειμένου να εντάξει στους λογαριασμούς της επιχειρήσεως
κατά τον μέγιστο βαθμό το κόστος του σχεδίου αναδιαρθρώσεως πριν και μετά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
264   Ωστόσο, καμία από τις εξηγήσεις αυτές δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη μη συνεκτίμηση του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των
ακινήτων.
265   Όσον αφορά την πρώτη εξήγηση, επιβάλλεται η υπενθύμιση ότι, κατά το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών, το ποσό της ενισχύσεως
πρέπει να περιορίζεται στο «ελάχιστο απαραίτητο που θα επιτρέψει την αναδιάρθρωση με βάση τους διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς
πόρους της επιχείρησης».
266   Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι η SNCM δεσμεύθηκε, εν προκειμένω, με το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, να πωλήσει πλοία και άλλα ακίνητα
που δεν ήταν απαραίτητα, οφείλει, όπως διαπίστωσε η Επιτροπή προς απάντηση στις γραπτές ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, να χρησιμοποιήσει
το σύνολο του προϊόντος μεταβιβάσεως των στοιχείων του ενεργητικού της για τη χρηματοδότηση του σχεδίου αναδιαρθρώσεως. Αντιθέτως
προς τους ισχυρισμούς της SNCM, η υποχρέωση αυτή ουδόλως συνεπάγεται δέσμευση του δικαιούχου της ενισχύσεως να χρησιμοποιήσει
όλους τους πόρους του για τη μείωση του ποσού της χορηγηθείσας ενισχύσεως, αλλά μόνο δέσμευσή του να χρησιμοποιήσει όλους
τους πόρους που προκύπτουν από στοιχεία ενεργητικού θεωρούμενα ως μη απαραίτητα για την άσκηση των δραστηριοτήτων της επιχειρήσεως
στο πλαίσιο της αναδιαρθρώσεώς της. Η εν λόγω συμβολή του δικαιούχου της ενισχύσεως στο σχέδιο αναδιαρθρώσεως με ιδίους πόρους
είναι απαραίτητη για να εξασφαλισθεί ότι η ενίσχυση εξακολουθεί, σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών, να περιορίζεται
στο ελάχιστο απαραίτητο ποσό που θα επιτρέψει την αναδιάρθρωση με βάση τους διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους του εν
λόγω δικαιούχου της ενισχύσεως, των μετόχων του και του εμπορικού ομίλου στον οποίο ανήκει.
267   Αυτή είναι, εξάλλου, η προσέγγιση που ακολουθεί η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση, καθόσον, αφενός, από την 328η αιτιολογική
σκέψη της εν λόγω αποφάσεως προκύπτει ότι, για την εξασφάλιση του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως, η Επιτροπή
αφαίρεσε από το συνολικό κόστος των λειτουργικής φύσεως μέτρων αναδιαρθρώσεως ολόκληρο το ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ καθαρού
προϊόντος μεταβιβάσεως, διευκρινίζοντας, εξάλλου, ότι η SNCM δεν ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσει άλλους ιδίους πόρους για τη
χρηματοδότηση της αναδιαρθρώσεώς της. Αφετέρου, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη την υποχρέωση περιορισμού του ποσού της ενισχύσεως
στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό, επιβάλλοντας, εν προκειμένω, έναν μηχανισμό σταδιακής και κλιμακούμενης πληρωμής συνοδευόμενο
από ένα σύστημα αντισταθμίσεως. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 6 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή
επέτρεψε τη χορήγηση της επίδικης ενισχύσεως με τον όρο της αρχικής καταβολής 66 εκατομμυρίων ευρώ, λαμβανομένου υπόψη ότι
η καταβολή του ποσού των 10 εκατομμυρίων ευρώ εξαρτάται από το αποτέλεσμα της μεταβιβάσεως μεγάλου αριθμού μετοχών μη στρατηγικής
σημασίας που επέβαλε η Επιτροπή με το άρθρο 3 του διατακτικού της εν λόγω αποφάσεως. Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αυτή η τεχνική
τμηματικής χορηγήσεως της ενισχύσεως καταμαρτυρά επίσης την πρόθεση της Επιτροπής να λάβει υπόψη το σύνολο του προϊόντος των
μεταβιβάσεων που πραγματοποιήθηκαν σε μη απαραίτητα στοιχεία ενεργητικού, καθόσον, όπως επισημαίνει με την 341η αιτιολογική
σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, το προϊόν των μεταβιβάσεων αυτών πρέπει να περιορίζει «αναλογικά» τις ανάγκες ενισχύσεως,
προκειμένου να τηρηθεί ο όρος περί περιορισμού της ενισχύσεως στο ελάχιστο ποσό, σύμφωνα με την υποχρέωση που προβλέπει το
σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών.
268   Κατά συνέπεια, για τον καθορισμό του ελάχιστου ποσού της χορηγηθείσας στη SNCM ενισχύσεως, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να
λάβει υπόψη το σύνολο του καθαρού προϊόντος των μεταβιβάσεων που πραγματοποιήθηκαν κατ’ εφαρμογή του σχεδίου αναδιαρθρώσεως.
269   Συναφώς, το προβαλλόμενο στοιχείο ότι το ποσό της ενισχύσεως που εγκρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν παρέχει στη SNCM
τη δυνατότητα να επωφεληθεί πλεονάζουσας ρευστότητας δεν ασκεί επιρροή.
270   Βεβαίως, σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών, η Επιτροπή έπρεπε να εξακριβώσει, όπως έπραξε με την 330ή αιτιολογική
σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι η επίδικη ενίσχυση δεν χορηγήθηκε υπό μορφήν ή σε ποσό που επέτρεπε στη SNCM να διαθέτει
πλεονάζουσα ρευστότητα, την οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σε επιθετικές δραστηριότητες δυνάμενες να προκαλέσουν στρεβλώσεις
στην αγορά. Ωστόσο, το ότι το ποσό της ενισχύσεως που εγκρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση καθιστούσε δυνατή την αποτροπή
αυτού του κινδύνου δεν μπορεί να δικαιολογήσει την εκ μέρους της Επιτροπής παράλειψη συνεκτιμήσεως του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεων
ακινήτων, στο μέτρο που η συνεκτίμηση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στην κήρυξη μιας ενισχύσεως κατώτερου ποσού συμβατής με
την κοινή αγορά ή ακόμη, ενδεχομένως, στην κήρυξη της επίδικης ενισχύσεως ασυμβίβαστης με την κοινή αγορά, στοιχείο που, εν
πάση περιπτώσει, θα επέτρεπε, κατά μείζονα λόγο, την αποτροπή του κινδύνου στρεβλώσεως του ανταγωνισμού.
271   Επιβάλλεται, συνεπώς, η απόρριψη της εξηγήσεως της Επιτροπής που αντλείται από την επουσιώδη επίδραση του καθαρού προϊόντος
μεταβιβάσεων ακινήτων στην οικονομική κατάσταση της SNCM.
272   Όσον αφορά τη δεύτερη εξήγηση, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο εξετάσεως ενισχύσεως για αναδιάρθρωση, το Πρωτοδικείο
έκρινε (προαναφερθείσα στη σκέψη 138 απόφαση Kneissl Dachstein κατά Επιτροπής, σκέψη 84) ότι η Επιτροπή δεν όφειλε να εκτιμήσει
το συγκεκριμένο κόστος καθενός από τα μέτρα που πρέπει να λάβει η οικεία επιχείρηση. Συγκεκριμένα, πέραν του ότι η ακριβής
εκτίμηση των διαφόρων δαπανών είναι, εν πάση περιπτώσει, αβέβαιη λόγω του μελλοντικού χαρακτήρα των σχεδιαζόμενων μέτρων,
η Επιτροπή μπορεί, κατά την άσκηση της ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, να περιοριστεί σε μια σφαιρική εκτίμηση.
273   Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό ότι, εν προκειμένω, λαμβανομένης υπόψη της δυσκολίας ακριβούς εκτιμήσεως του καθαρού προϊόντος
των μεταβιβάσεων των πλοίων και άλλων ακινήτων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, η Επιτροπή είχε, καταρχήν, το δικαίωμα,
στο πλαίσιο της ασκήσεως της ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, να δεχθεί μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του εν λόγω
προϊόντος.
274   Εν προκειμένω, πάντως, επιβάλλεται η διαπίστωση, όσον αφορά, πρώτον, την πώληση πλοίων, ότι, με τις αιτιολογικές σκέψεις 97
και 98 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τρία από τα τέσσερα πλοία την πώληση των οποίων προέβλεπε
το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, ήτοι τα πλοία Napoléon, Liberté και Monte Rotondo, έχουν ήδη πωληθεί, ενώ μόνον το ΤΧΠ Asco δεν
βρήκε αγοραστή, και ότι η πώληση του Southern Trader βρίσκεται υπό εξέλιξη. Ομοίως, μολονότι η Επιτροπή επισημαίνει, με την
99η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι το «αναμενόμενο» προϊόν των εν λόγω μεταβιβάσεων ήταν 21 εκατομμύρια
ευρώ, λαμβανομένων υπόψη των αποδόσεων που εναπέμεναν, διαπιστώνει, με την ίδια αιτιολογική σκέψη, ότι «τα πλοία Monte Rotondo
και Napoléon μεταβιβάσθηκαν το 2002», ενώ «τα Liberté και Southern Trader έχουν ήδη ή θα έχουν μεταβιβαστεί το 2003», λαμβανομένου
υπόψη ότι για το τελευταίο αυτό πλοίο υπάρχει υπόσχεση πωλήσεως. Εξάλλου, με την ίδια αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης
αποφάσεως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το «σύνολο των καθαρών προϊόντων μεταβιβάσεως αυτών των τεσσάρων πλοίων προέκυψε κατά
1,2 εκατομμύρια ευρώ υψηλότερο σε σχέση με τις αρχικές υποθέσεις».
275   Πρέπει, συνεπώς, να διαπιστωθεί ότι από τη διατύπωση, αυτή καθαυτήν, της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, κατά τον
χρόνο εκδόσεώς της, η Επιτροπή γνώριζε το πραγματικό ποσό του καθαρού προϊόντος των μεταβιβάσεων σειράς πλοίων, καθόσον διαπίστωσε,
όσον αφορά τις μεταβιβάσεις τεσσάρων πλοίων, την ύπαρξη υπεραξίας σε καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως σε σχέση με τις εκτιμήσεις.
Συναφώς, όσον αφορά τα πλοία Napoléon και Monte Rotondo, στο μέτρο που η μεταβίβασή τους πραγματοποιήθηκε το 2002, πρέπει
να γίνει δεκτό ότι, λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που παρήλθε μεταξύ των εν λόγω μεταβιβάσεων και της εκδόσεως της προσβαλλομένης
αποφάσεως, η Επιτροπή έπρεπε οπωσδήποτε να έχει στη διάθεσή της όλα τα στοιχεία που θα της επέτρεπαν να καθορίσει το ακριβές
ποσό του καθαρού προϊόντος της μεταβιβάσεώς τους. Όσον αφορά το πλοίο Liberté, το οποίο μεταβιβάσθηκε το 2003 πριν από την
έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, επιβάλλεται επίσης η διαπίστωση ότι η Επιτροπή, με την επιφύλαξη ενδεχόμενης αναγκαιότητας
μικρών προσαρμογών προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα τελευταία έξοδα που προστίθενται στην τιμή πωλήσεως, έπρεπε, κατά τον ίδιο
τρόπο, να έχει οπωσδήποτε στη διάθεσή της τα κυριότερα από τα στοιχεία τα οποία θα της επέτρεπαν να υπολογίσει το ποσό του
καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεων.
276   Προς απάντηση σε γραπτή ερώτηση του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή επιβεβαίωσε, εξάλλου, ότι ο καθορισμός της υπεραξίας που πραγματοποιήθηκε
στα πλοία Napoléon, Monte Rotondo και Liberté διενεργήθηκε από τις υπηρεσίες της βάσει πληροφοριών που διαβίβασαν οι γαλλικές
αρχές στις 14 Μαΐου 2003, ήτοι δύο περίπου μήνες πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
277   Βεβαίως, όσον αφορά το πέμπτο πλοίο, ήτοι το Southern Trader, η Επιτροπή δεν διέθετε, αντιθέτως, παρά μια εκτίμηση του καθαρού
προϊόντος μεταβιβάσεως. Ωστόσο, όσον αφορά αυτό το πλοίο, από το άρθρο 3 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει
ότι η μεταβίβασή του πρέπει, όπως ορθώς επισημαίνει η SNCM, να ληφθεί υπόψη μόνον κατά την καταβολή του δευτέρου μέρους της
ενισχύσεως, δεδομένου ότι το εν λόγω πλοίο έχει μισθωθεί σε μία από τις θυγατρικές της SNCM εταιρίες, τη Société méditerranéenne
d’investissements et de participations (στο εξής: SMIP), που θεωρείται από την Επιτροπή μη στρατηγικής σημασίας συμμετοχή.
Το άρθρο 3, δεύτερο εδάφιο, του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλέπει ότι, αντί της μεταβιβάσεως της τελευταίας
αυτής συμμετοχής, η SNCM μπορεί να πωλήσει το μοναδικό στοιχείο ενεργητικού της εταιρίας αυτής, το πλοίο Southern Trader,
και να κλείσει την εν λόγω θυγατρική. Προς απάντηση σε σχετική γραπτή ερώτηση του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή επιβεβαίωσε, επομένως,
ότι το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως του Southern Trader δεν είχε συμπεριληφθεί στο ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ στο οποίο αναφέρεται
η 99η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.
278   Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή έπρεπε να γνωρίζει το πραγματικό
ποσό του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των πλοίων η πώληση των οποίων προβλεπόταν από το σχέδιο αναδιαρθρώσεως και τα οποία
είχαν πράγματι μεταβιβασθεί κατά τον χρόνο εκδόσεως της εν λόγω αποφάσεως.
279   Δεύτερον, όσον αφορά το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως των άλλων ακινήτων, πρέπει να υπομνησθεί ότι, με την 101η αιτιολογική σκέψη
της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή επισήμανε ότι «[τα ακίνητα είχαν μεταβιβασθεί] το 2003 έναντι 12 εκατομμυρίων ευρώ
καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως και με λογιστική υπεραξία 5,1 εκατομμύρια ευρώ». Από την ίδια τη διατύπωση της εν λόγω αιτιολογικής
σκέψεως προκύπτει ότι η Επιτροπή δεν παρουσιάζει το ποσό των 12 εκατομμυρίων ευρώ που αναφέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως
κατά προσέγγιση εκτίμηση, αλλά ως ακριβή εκτίμηση του καθαρού προϊόντος μιας μεταβιβάσεως που όντως πραγματοποιήθηκε.
280   Προς απάντηση σε γραπτή ερώτηση του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή επιβεβαίωσε, εξάλλου, ότι το ποσό των 12 εκατομμυρίων ευρώ το
οποίο αναφέρει η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως προέκυψε από τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι γαλλικές
αρχές στις 14 Μαΐου 2003, ήτοι δύο περίπου μήνες πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
281   Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί επίσης να γίνει δεκτό, αντιθέτως προς τον σχετικό ισχυρισμό που προέβαλε η Επιτροπή με
τα υπομνήματά της, ότι το ακριβές και οριστικό ποσό του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως ακινήτων δεν ήταν γνωστό κατά τον χρόνο
εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
282   Από τη διατύπωση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει επίσης ότι, κατά τον χρόνο εκδόσεώς της, η Επιτροπή έπρεπε να έχει
στη διάθεσή της, όσον αφορά τόσο τα πλοία όσο και τα άλλα ακίνητα η μεταβίβαση των οποίων προβλεπόταν από το σχέδιο αναδιαρθρώσεως
και τα οποία είχαν ήδη μεταβιβασθεί κατά το χρονικό εκείνο σημείο, την εκτίμηση του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεώς τους που
εντάσσεται στο εν λόγω σχέδιο, αλλά και το πραγματικό ποσό του εν λόγω προϊόντος μεταβιβάσεως.
283   Υπό τις συνθήκες αυτές, και ιδίως υπό το πρίσμα της αρχής απαγορεύσεως των κρατικών ενισχύσεων που προβλέπει το άρθρο 87,
παράγραφος 1, ΕΚ, η Επιτροπή δεν μπορούσε, όσον αφορά τα συγκεκριμένα στοιχεία ενεργητικού, να περιοριστεί, για τον καθορισμό
του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως, σε μια εκτίμηση, στο πλαίσιο των «μεγάλων λογαριασμών», της ρευστότητας
της SNCM.
284   Συγκεκριμένα, στο μέτρο που η Επιτροπή διαπίστωσε, όσον αφορά τη μεταβίβαση των πλοίων, την ύπαρξη υπεραξίας σε καθαρό προϊόν
μεταβιβάσεως σε σχέση με την εκτίμηση 21 εκατομμυρίων ευρώ που δέχθηκε το σχέδιο αναδιαρθρώσεως και, όσον αφορά τη μεταβίβαση
άλλων ακινήτων, την ύπαρξη καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως 12 εκατομμυρίων ευρώ, δεν μπορούσε, χωρίς να υποπέσει σε πρόδηλο
σφάλμα εκτιμήσεως, να δεχθεί, για τον καθορισμό του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως με την 328η αιτιολογική σκέψη
της προσβαλλομένης αποφάσεως, μόνον την εκτίμηση των 21 εκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως για τη μεταβίβαση
των πλοίων.
285   Συνεπώς, πρέπει επίσης να απορριφθεί η εξήγηση που παρέχει η Επιτροπή όσον αφορά την ύπαρξη ασάφειας επί των αριθμητικών στοιχείων
που ήταν διαθέσιμα κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
286   Προς απάντηση στις γραπτές ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή υποστήριξε, σύμφωνα με μια νέα εξήγηση η οποία δεν περιλαμβάνεται
στο υπόμνημα αντικρούσεως και στο υπόμνημα ανταπαντήσεως και στηριζόμενη σε απόρρητα στοιχεία που δεν περιελήφθησαν στον φάκελο
της παρούσας διαδικασίας ενώπιον του Πρωτοδικείου, ότι το καθαρόν προϊόν μεταβιβάσεως ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ που αναφέρει
η 99η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως κάλυπτε, στην πραγματικότητα, τόσο τη μεταβίβαση των τεσσάρων αναφερόμενων
στην 97η αιτιολογική σκέψη της εν λόγω αποφάσεως πλοίων όσο και στη μεταβίβαση των ακινήτων που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως.
Την ίδια εξήγηση προέβαλε η SNCM με το υπόμνημα παρεμβάσεως.
287   Πάντως, χωρίς να είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί η βασιμότητα της εξηγήσεως αυτής βάσει των στοιχείων που επικαλείται η Επιτροπή,
πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η αιτιολογία μιας αποφάσεως πρέπει να περιλαμβάνεται στις διατάξεις της, ενώ
μεταγενέστερες διευκρινίσεις της Επιτροπής δεν μπορούν, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, να λαμβάνονται υπόψη (αποφάσεις του
Πρωτοδικείου της 2ας Ιουλίου 1992, T-61/89, Dansk Pelsdyravlerforening κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. II-1931, σκέψη 131,
της 14ης Μαΐου 1998, T-295/94, Buchmann κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-813, σκέψη 171, και της 15ης Σεπτεμβρίου 1998,
T-374/94, T-375/94, T-384/94 και T-388/94, European Night Services κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-3141, σκέψη 95).
Κατά συνέπεια, η απόφαση πρέπει να αρκεί, αφ’ εαυτής, και η αιτιολογία της δεν μπορεί να απορρέει από γραπτές ή προφορικές
εξηγήσεις που δόθηκαν σε μεταγενέστερο στάδιο, ενώ η επίμαχη απόφαση αποτελεί ήδη αντικείμενο προσφυγής ενώπιον του κοινοτικού
δικαστή (απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 1996, T-16/91, Rendo κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. II-1827,
σκέψη 45).
288   Εν προκειμένω, πάντως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εξήγηση της Επιτροπής και της SNCM ότι το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως ακινήτων
περιλαμβάνεται στο ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως που αναφέρει η 99η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης
αποφάσεως δεν προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση, γεγονός που, κατά τα λοιπά, δέχθηκε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου
συζήτηση, προς απάντηση σε σχετική ερώτηση του Πρωτοδικείου.
289   Εν πάση περιπτώσει, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εξήγηση αυτή, την οποία παρέσχε με καθυστέρηση η Επιτροπή, αναιρείται από
την προσβαλλόμενη απόφαση. Συγκεκριμένα, στο μέτρο που οι αιτιολογικές σκέψεις 97 και 98 της προσβαλλομένης αποφάσεως περιορίζονται
στην αναφορά μόνον των μεταβιβάσεων πλοίων που σχεδιάζει η SNCM, χωρίς να γίνεται λόγος, μέχρι το στάδιο της προσβαλλομένης
αποφάσεως, για τις μεταβιβάσεις άλλων ακινήτων, στις οποίες για πρώτη φορά αναφέρεται η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης
αποφάσεως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η επισήμανση της 99ης αιτιολογικής σκέψεως της εν λόγω αποφάσεως ότι το αναμενόμενο
προϊόν των μεταβιβάσεων «αυτών» είναι ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ αφορά οπωσδήποτε μόνον τις μεταβιβάσεις πλοίων για τις οποίες
έγινε λόγος στις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις, ήτοι στις αιτιολογικές σκέψεις 97 και 98. Ομοίως, η επισήμανση της 101ης
αιτιολογικής σκέψεως της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι «παράλληλα» η SNCM είχε προβλέψει τη μεταβίβαση ακινήτων, τα οποία όντως
μεταβιβάσθηκαν έναντι 12 εκατομμυρίων ευρώ καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως, επιβεβαιώνει ότι το ποσό του καθαρού προϊόντος
μεταβιβάσεως ακινήτων θεωρήθηκε από την Επιτροπή χωριστό από το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως πλοίων καθώς και συμπληρωματικό
του πρώτου. Εξάλλου, πρέπει να τονισθεί ότι ούτε από την 328η ούτε από την 341η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως,
οι οποίες επισημαίνουν, χωρίς άλλες διευκρινίσεις, την ύπαρξη καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ, προκύπτει
ότι το εν λόγω ποσό περιλαμβάνει, πέραν του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των πλοίων, και το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως των
άλλων ακινήτων.
290   Κατά συνέπεια, η εξήγηση της Επιτροπής και της SNCM ότι το ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ που ελήφθη υπόψη για τον καθορισμό
του ελάχιστου ποσού της ενισχύσεως στην 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως περιλαμβάνει τη μεταβίβαση των
ακινήτων πρέπει να απορριφθεί.
291   Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν γίνει δεκτό, όπως υποστηρίζουν η Επιτροπή και η SNCM, ότι το αναμενόμενο καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως
ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ για το οποίο κάνει λόγο η 99η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως περιλαμβάνει και το
καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως άλλων ακινήτων, τούτο δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να περιοριστεί, με
την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως, στη συνεκτίμηση μόνον ενός καθαρού προϊόντος 21 εκατομμυρίων ευρώ,
προκειμένου να εξασφαλίσει τον ελάχιστο χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως.
292   Πράγματι, μολονότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως πλοίων και άλλων ακινήτων να εκτιμήθηκε
στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεως στα 21 εκατομμύρια ευρώ, δεν μπορεί να γίνει δεκτό, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς
που προέβαλε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι η Επιτροπή μπορεί ευλόγως να στηριχθεί σε απλές προβλέψεις,
ακόμη και αν αυτές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, προκειμένου να μην καθυστερήσει την έκδοση της αποφάσεώς της.
Δεδομένου ότι η εκτίμηση του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ που περιλαμβάνεται στο σχέδιο αναδιαρθρώσεως
πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2001, όπως προκύπτει από την υποσημείωση 31 της 88ης αιτιολογικής σκέψεως της προσβαλλομένης
αποφάσεως, η Επιτροπή είχε την υποχρέωση, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης εξακριβώσεως, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές,
του αυστηρώς αναγκαίου χαρακτήρα της ενισχύσεως, να διορθώσει την εν λόγω εκτίμηση, προκειμένου να λάβει υπόψη την πραγματική
κατάσταση της SNCM, ως είχε κατά τον χρόνο εκδόσεως της εν λόγω αποφάσεως, ήτοι 19 περίπου μήνες νωρίτερα.
293   Κατά συνέπεια, μολονότι ορθώς η SNCM υποστηρίζει ότι η Επιτροπή, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στη μεταβίβαση του ΤΧΠ Asco, έλαβε
υπόψη, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, όσον αφορά το πλοίο αυτό, καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως κατώτερου ποσού
από του εκτιμηθέντος στο σχέδιο αναδιαρθρώσεως, προβαίνοντας σε αρνητική διόρθωση της συγκεκριμένης εκτιμήσεως, η Επιτροπή
έπρεπε επίσης να προβεί στις ενδεχόμενες θετικές διορθώσεις που μπορούν να αυξήσουν το ποσό που προκύπτει από τις σχετικές
με τα λοιπά πλοία εκτιμήσεις.
294   Εν προκειμένω, από τις αιτιολογικές σκέψεις 99 και 101 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι η SNCM, αφενός, μεταβίβασε
τα τρία άλλα πλοία των οποίων η πώληση προβλεπόταν από το σχέδιο αναδιαρθρώσεως καθώς και το Southern Trader και ότι το συνολικό
καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως των τεσσάρων αυτών πλοίων αποδείχθηκε ανώτερο κατά 1,2 εκατομμύριο ευρώ σε σχέση με τις αρχικές
υποθέσεις και ότι, αφετέρου, μεταβίβασε τα ακίνητα των οποίων η πώληση προβλεπόταν από το εν λόγω σχέδιο για καθαρό προϊόν
μεταβιβάσεως ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ.
295   Επιβάλλεται η διαπίστωση, την οποία εξάλλου δεν αμφισβητεί η SNCM, ότι η μείωση του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως η οποία
απορρέει από την αρνητική διόρθωση που αφορά μόνον το ΤΧΠ Asco δεν είναι ικανή να αντισταθμίσει πλήρως τη μη συνεκτίμηση των
εν λόγω στοιχείων.
296   Συγκεκριμένα, με το υπόμνημά της παρεμβάσεως, η SNCM κοινοποίησε στο Πρωτοδικείο, για καθένα από τα τέσσερα πλοία των οποίων
η μεταβίβαση προβλεπόταν από το σχέδιο αναδιαρθρώσεως, το ποσό που αντιστοιχεί στους «πραγματικούς διαθέσιμους πόρους της
SNCM». Όπως διαπιστώθηκε ανωτέρω, όσον αφορά τα πλοία Napoléon και Monte Rotondo που μεταβιβάστηκαν το 2002, πρέπει να γίνει
δεκτό, λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που παρήλθε μεταξύ των εν λόγω μεταβιβάσεων και της εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως,
ότι το ποσό που ανέφερε η SNCM αντιστοιχεί στο ακριβές ποσό του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των εν λόγω πλοίων. Ομοίως,
όσον αφορά το πλοίο Liberté που μεταβιβάστηκε το 2003 πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, επιβάλλεται επίσης
η διαπίστωση ότι, με την επιφύλαξη ενδεχόμενης αναγκαιότητας μικρών προσαρμογών, το ποσό που αναφέρεται στο υπόμνημα παρεμβάσεως
της SNCM αντιστοιχεί κατά προσέγγιση στο ποσό του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως του εν λόγω πλοίου, καθόσον τα σημαντικότερα
από τα στοιχεία που επιτρέπουν τον υπολογισμό του ποσού αυτού ήταν γνωστά κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η SNCM επιβεβαίωσε, εξάλλου, ότι το ποσό που ανέφερε στο υπόμνημα παρεμβάσεως ήταν αξιόπιστο.
297   Από τα στοιχεία αυτά που παρέσχε η SNCM προκύπτει ότι, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ένα αρνητικό καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως για
το ΤΧΠ Asco, το πραγματικό ποσό του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των τεσσάρων επίμαχων πλοίων ανέρχεται σε περίπου 16,5
εκατομμύρια ευρώ, οπότε, λαμβανομένου υπόψη του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ για το οποίο κάνει
λόγο η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά τη μεταβίβαση των ακινήτων, το συνολικό καθαρό προϊόν
μεταβιβάσεως που είχε στη διάθεσή της η SNCM κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως έπρεπε να ανέρχεται στα
28,5 εκατομμύρια ευρώ περίπου αντί των 21 εκατομμυρίων ευρώ που έλαβε υπόψη η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση.
298   Συναφώς, οι ισχυρισμοί με τους οποίους η SNCM σκοπεί να αποδείξει ότι το ποσό που αναφέρει η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης
αποφάσεως αφορά ακαθάριστο προϊόν μεταβιβάσεως πρέπει να απορριφθούν, καθόσον αντιβαίνουν άμεσα στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι το ποσό που αναφέρεται στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη αφορά εν μέρει την πώληση στοιχείων ενεργητικού
απαραίτητων για τη δραστηριότητα της επιχειρήσεως, αρκεί η διαπίστωση, πέραν του ότι ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει αποδειχθεί,
ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιλαμβάνει κανένα σχετικό στοιχείο δυνάμενο να δικαιολογήσει τη μη συνεκτίμηση του καθαρού
προϊόντος μεταβιβάσεως των εν λόγω ακινήτων, ούτε στην 101η ούτε στην 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Εν πάση περιπτώσει, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη τα αριθμητικά στοιχεία που παρέσχε η SNCM όσον
αφορά το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως ακινήτων, το πραγματικό ποσό των εσόδων που έχει στη διάθεσή της η εν λόγω επιχείρηση
και το οποίο η επιχείρηση αυτή αναφέρει στο υπόμνημά της παρεμβάσεως ανέρχεται στα 24,9 εκατομμύρια ευρώ.
299   Τέλος, σε σχετική ερώτηση που υποβλήθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή δέχθηκε, εξάλλου, ότι το συνολικό ποσό
του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των πλοίων και των άλλων ακινήτων το οποίο είχε στη διάθεσή της κατά τον χρόνο εκδόσεως
της προσβαλλομένης αποφάσεως υπερέβαινε τα 21 εκατομμύρια ευρώ.
300   Συνεπώς, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως, στο μέτρο που λαμβάνει
υπόψη, για τον καθορισμό του ελάχιστου ποσού της ενισχύσεως, μόνον το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως ύψους 21 εκατομμυρίων ευρώ,
ενώ από την εν λόγω απόφαση και από τις διευκρινίσεις που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας προκύπτει ότι
η Επιτροπή ήταν σε θέση να διαπιστώσει, βάσει των στοιχείων που είχε στην κατοχή της κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης
αποφάσεως, ότι το εν λόγω καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως υπερέβαινε τα 21 εκατομμύρια ευρώ.
301   Κανένα από τα άλλα επιχειρήματα που προέβαλαν η Επιτροπή και οι παρεμβαίνουσες δεν μπορεί να αναιρέσει αυτό το συμπέρασμα.
302   Πρώτον, όσον αφορά τον ισχυρισμό που προέβαλε η Επιτροπή με το υπόμνημα ανταπαντήσεως και σύμφωνα με τον οποίο, για τη μελλοντική
εξέταση του δευτέρου μέρους των 10 εκατομμυρίων ευρώ βάσει του άρθρου 6 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, πρέπει
να ληφθεί υπόψη το καθαρό προϊόν των αναμενόμενων μεταβιβάσεων ακινήτων και πλοίων των οποίων η μεταβίβαση προβλεπόταν από
το σχέδιο αναδιαρθρώσεως και τα οποία δεν είχαν ακόμη μεταβιβασθεί κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, ο
ισχυρισμός αυτός πρέπει να απορριφθεί, διότι δεν ευσταθεί.
303   Συγκεκριμένα, μολονότι είναι αληθές ότι τα άρθρα 3 και 6 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλέπουν τη συνεκτίμηση
στο δεύτερο μέρος της ενισχύσεως του καθαρού προϊόντος της μεταβιβάσεως ακινήτων στην οποία προέβη η SNCM, από τις διατάξεις
των εν λόγω άρθρων, καθώς και από τις αιτιολογικές σκέψεις 357 και 358, που αποτελούν την απαραίτητη βάση τους, προκύπτει
ότι το δεύτερο αυτό μέρος σκοπεί στη συνεκτίμηση του προϊόντος των μεταβιβάσεων μετοχών μη στρατηγικής σημασίας τις οποίες
επέβαλε η Επιτροπή ως όρο συμβατότητας της ενισχύσεως με την κοινή αγορά, μεταβιβάσεις που αριθμούνται περιοριστικώς στο άρθρο
3, πρώτο εδάφιο, του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως και που αφορούν τις μετοχές στις εταιρίες Amadeus France, Compagnie
Corse Méditerranée, στην αστική κτηματική εταιρία Schuman και στις εταιρίες SMIP και Someca.
304   Όπως επανειλημμένως επιβεβαίωσε η Επιτροπή με τις απαντήσεις της στις γραπτές ερωτήσεις και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση,
τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία που εμπίπτουν στις προαναφερθείσες διατάξεις του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως,
οι οποίες αφορούν την καταβολή του δευτέρου μέρους της ενισχύσεως, δεν εντάσσονται στο πλαίσιο της μεταβιβάσεως ακινήτων για
την οποία γίνεται λόγος στην 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως και την οποία έπρεπε να λάβει υπόψη η Επιτροπή
για τον καθορισμό του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως με την 328η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Όσον αφορά το πλοίο Southern Trader που κατέχει η SMIP, η Επιτροπή εξήγησε, με τις απαντήσεις της στις γραπτές ερωτήσεις,
ότι είχε απαιτήσει τη μεταβίβασή του με το άρθρο 3 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, λόγω της ασάφειας που χαρακτηρίζει
την πώληση του εν λόγω πλοίου στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιαρθρώσεως, οπότε το πλοίο αυτό δεν έπρεπε να ληφθεί υπόψη ως στοιχείο
ενεργητικού περιλαμβανόμενο στο ποσό των 21 εκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει το σχέδιο αναδιαρθρώσεως.
305   Κατά συνέπεια, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς που προέβαλε η Επιτροπή με τα υπομνήματά της, το καθαρό προϊόν μεταβιβάσεως
των ακινήτων που αναφέρει η 101η αιτιολογική σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη κατά την καταβολή
του δευτέρου μέρους της ενισχύσεως.
306   Ως εκ τούτου, η δυνατότητα της Επιτροπής να εκτιμήσει σε μεταγενέστερο στάδιο αν πληρούνται οι όροι για την καταβολή του δευτέρου
μέρους ουδόλως μπορεί να αναιρέσει τα προαναφερθέντα συμπεράσματα σχετικά με τη μη συνεκτίμηση, για τον καθορισμό του ελάχιστου
χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως, του συνολικού καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως μη απαραίτητων στοιχείων ενεργητικού.
307   Για τον ίδιο λόγο, η Επιτροπή δεν μπορεί, εξάλλου, να υποστηρίξει, όπως έπραξε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι, χορηγώντας
μια ενίσχυση με καταβολή ενός πρώτου μέρους της ενισχύσεως ύψους 66 εκατομμυρίων ευρώ, εξασφάλισε τον ελάχιστο χαρακτήρα του
ποσού της εν λόγω ενισχύσεως, καθόσον η συνεκτίμηση ενός καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των μη απαραίτητων στοιχείων ενεργητικού
που υπερβαίνει τα 21 εκατομμύρια ευρώ έπρεπε, καταρχήν, να την οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το ποσό της ενισχύσεως που κοινοποίησαν
οι γαλλικές αρχές δεν τηρούσε την απαίτηση η ενίσχυση να περιοριστεί στο ελάχιστο ποσό και, ως εκ τούτου, οι όροι συμβατότητας
της ενισχύσεως με την κοινή αγορά, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ δεν πληρούνταν.
308   Όσον αφορά, δεύτερον, το στοιχείο που προβάλλει εν συντομία η Επιτροπή, σύμφωνα με το οποίο το ποσό της υποαντισταθμίσεως
για παροχή δημόσιας υπηρεσίας ήταν υποτιμημένο μέχρι το τέλος του 2001, αρκεί η διαπίστωση ότι το στοιχείο αυτό ελήφθη προσηκόντως
υπόψη από την Επιτροπή για τον καθορισμό του ελάχιστου ποσού της ενισχύσεως, καθόσον, όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, από τις
αιτιολογικές σκέψεις 326 και 327 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το μέρος της ενισχύσεως που κοινοποίησαν οι γαλλικές αρχές
ως ενίσχυση για αναδιάρθρωση προοριζόμενη να «κλείσει οριστικά το θέμα των συνεπειών της ανεπάρκειας των οικονομικών αντισταθμίσεων
σε εφαρμογή [της συμβάσεως του 1991 και της συμβάσεως του 1996] έναντι των δαπανών εκμετάλλευσης και των εξόδων για το προσωπικό
στην ξηρά που σημειώθηκαν κατά την περίοδο αυτή στις γραμμές που αποτελούν το αντικείμενο υποχρεώσεων της παροχής δημόσιας
υπηρεσίας» εγκρίθηκε για ποσό 53,48 εκατομμυρίων ευρώ. Συνεπώς, το προβαλλόμενο στοιχείο δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη για
δεύτερη φορά για τον καθορισμό του ποσού του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των μη απαραίτητων στοιχείων ενεργητικού που έπρεπε
να αφαιρεθεί κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού της ενισχύσεως.
309   Όσον αφορά, τρίτον, το στοιχείο που επικαλείται η SNCM, σύμφωνα με το οποίο το κόστος αναδιαρθρώσεως που δέχθηκε τελικώς η
προσβαλλόμενη απόφαση, ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ (46 εκατομμύρια ευρώ – 21 εκατομμύρια ευρώ) και το ποσό της υποαντισταθμίσεως
για παροχή δημόσιας υπηρεσίας, ύψους 53,48 εκατομμυρίων ευρώ, μπορούσαν να δικαιολογήσουν μαζί μέχρι 78,48 εκατομμύρια ευρώ
ενισχύσεις αναδιαρθρώσεως, προσφέροντας με τον τρόπο αυτό περιθώριο 2,48 εκατομμυρίων ευρώ, αρκεί η διαπίστωση ότι η κοινοποιηθείσα
από τις γαλλικές αρχές ενίσχυση δεν αφορούσε ενίσχυση ύψους 78,48 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά 76 εκατομμυρίων ευρώ. Δεν απόκειται
στο Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο εκδικάσεως προσφυγής ακυρώσεως, να αποφανθεί επί της νομιμότητας ενισχύσεως ποσού διαφορετικού
από εκείνο της ενισχύσεως που εξέτασε η Επιτροπή, υποκαθιστώντας την εκτίμησή του με εκείνη της Επιτροπής (απόφαση του Πρωτοδικείου
της 22ας Οκτωβρίου 1996, T-79/95 και T-80/95, SNCF και British Railways κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. II-1491, σκέψη 64).
Επίσης, πρέπει να επισημανθεί ότι η διαφορά που επικαλείται η SNCM δεν είναι σημαντική σε σχέση με το προς όφελός της σφάλμα
που παρατηρήθηκε κατά τον καθορισμό του ποσού του καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως μη απαραίτητων στοιχείων ενεργητικού.
310   Όσον αφορά, τέταρτον, τον ισχυρισμό της SNCM ότι το ποσό της ενισχύσεως υπό στενή έννοια ανέρχεται μόλις στα 22,5 εκατομμύρια
ευρώ, ήτοι στη διαφορά μεταξύ της χρηματοδοτήσεως του γαλλικού Δημοσίου και της υποαντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας,
και ισοδυναμεί με το 48 % του κόστους της αναδιαρθρώσεως που ανέρχεται στα 46 εκατομμύρια ευρώ, ο ισχυρισμός αυτός στηρίζεται
στο εσφαλμένο τεκμήριο ότι το ποσό της υποαντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά
την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ. Δεν θα ίσχυε το ίδιο αν πληρούνταν οι όροι που έθεσε η απόφαση Altmark Trans και
Regierungspräsidium Magdeburg (ανωτέρω σκέψη 105) όσον αφορά αυτό το μέρος της χρηματοδοτήσεως. Ωστόσο, δεν απόκειται, συναφώς,
στο Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο εκδικάσεως προσφυγής ακυρώσεως, να υποκαταστήσει την εκτίμησή του με εκείνη της Επιτροπής (προαναφερθείσα
στη σκέψη 309 απόφαση SNCF και British Railways κατά Επιτροπής, σκέψη 64).
311   Αυτή η διαπίστωση είναι κατά μείζονα λόγο αληθής εν προκειμένω, δεδομένου ότι, με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή έκρινε
ρητώς, όπως προκύπτει ειδικότερα από τις αιτιολογικές σκέψεις 260 και 326 της εν λόγω αποφάσεως, ότι, ακόμη και αν το ποσό
της χρηματοοικονομικής αντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας μπορούσε να δικαιολογηθεί βάσει του άρθρου 86, παράγραφος
2, ΕΚ, το συνολικό ποσό 76 εκατομμυρίων ευρώ της επίδικης ενισχύσεως έπρεπε να εξεταστεί ως ενίσχυση για αναδιάρθρωση, συμπεριλαμβανομένου
του μέρους που αντιστοιχεί στην υποαντιστάθμιση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας, διότι η επίδικη ενίσχυση είχε κοινοποιηθεί
ως ενίσχυση για αναδιάρθρωση και η αποκατάσταση της βιωσιμότητας απαιτούσε η εν λόγω ενίσχυση να επιτρέπει επίσης την επιστροφή
των χρεών που προέκυψαν από την εν λόγω υποαντιστάθμιση.
312   Υπό τις συνθήκες αυτές, το συνολικό ποσό της επίδικης ενισχύσεως, ήτοι τα 76 εκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχεί στο 76 % περίπου
του συνολικού κόστους της αναδιαρθρώσεως, η οποία ανέρχεται, αφού προστεθεί η υποαντιστάθμιση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας
ύψους  53,48 εκατομμυρίων ευρώ και το κόστος της αναδιαρθρώσεως ύψους 46 εκατομμυρίων ευρώ, στα 99,48 εκατομμύρια ευρώ. Εξάλλου,
ακόμη και αν ληφθεί υπόψη μόνον το ποσό του πρώτου μέρους της ενισχύσεως, ύψους 66 εκατομμυρίων ευρώ, επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι το μέρος αυτό αντιστοιχεί στο 66 % του εν λόγω συνολικού κόστους.
313   Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι οι όροι που έθεσε η απόφαση Altmark Trans και Regierungspräsidium Magdeburg
(ανωτέρω σκέψη 105) πληρούνται, το γεγονός ότι η ενίσχυση ισοδυναμεί, στην περίπτωση αυτή, με λιγότερο από το 50 % του κόστους
αναδιαρθρώσεως ουδόλως αναιρεί τη διαπίστωση ότι η εν λόγω ενίσχυση εξακολουθεί να είναι υπερβολική, αν δεν ληφθεί υπόψη το
συνολικό καθαρό προϊόν των μεταβιβάσεων που πραγματοποιήθηκαν κατ’ εφαρμογήν του σχεδίου αναδιαρθρώσεως. Πράγματι, όπως προαναφέρθηκε,
μια ενίσχυση για αναδιάρθρωση πρέπει, βάσει του σημείου 40 των κατευθυντηρίων γραμμών, να περιορίζεται στο «ελάχιστο απαραίτητο»,
λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων πόρων της επιχειρήσεως που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από την πώληση ορισμένων στοιχείων ενεργητικού
τα οποία δεν είναι απαραίτητα  για τη βιωσιμότητα της επιχειρήσεως.
314   Τέλος, όσον αφορά, πέμπτον, τον ισχυρισμό που προέβαλε η Γαλλική Δημοκρατία με τα υπομνήματά της, σύμφωνα με τον οποίο οι
άλλες μέθοδοι εκτιμήσεως που πρότειναν οι γαλλικές αρχές μπορούσαν να δικαιολογήσουν ποσό αντίστοιχο εκείνου της επίδικης
ενισχύσεως, αρκεί η διαπίστωση ότι, με τις αιτιολογικές σκέψεις 320 έως 325 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή απέρριψε
ρητώς τις μεθόδους αυτές και επέλεξε μια εναλλακτική μέθοδο την οποία επεξεργάστηκε η ίδια.
315   Ως εκ τούτου, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αιτίαση της προσφεύγουσας όσον αφορά τη μη συνεκτίμηση από την Επιτροπή
του συνολικού καθαρού προϊόντος μεταβιβάσεως των μη απαραίτητων στοιχείων ενεργητικού για τον καθορισμό του ελάχιστου χαρακτήρα
του ποσού της ενισχύσεως ευσταθεί και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει, επί του σημείου αυτού, πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως.

Συμπέρασμα επί του δευτέρου λόγου προσφυγής
316   Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι ο δεύτερος λόγος προσφυγής, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 87, παράγραφος
3, στοιχείο γ΄, ΕΚ και των κατευθυντηρίων γραμμών, στο μέτρο που η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει πλάνη περί των πραγματικών
περιστατικών και πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως, πρέπει να απορριφθεί, εξαιρουμένης της αιτιάσεως που αντλείται από εσφαλμένη
εκτίμηση του ελάχιστου χαρακτήρα του ποσού της ενισχύσεως.
317   Λαμβανομένου υπόψη ότι, όπως επισήμανε η Επιτροπή με τα σημεία 19 και 20 των κατευθυντηρίων γραμμών, ο ελάχιστος χαρακτήρας
του ποσού της ενισχύσεως συνδέεται με τον όρο που προβλέπει το άρθρο 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, σύμφωνα με τον οποίο,
για να κηρυχθεί μια ενίσχυση συμβατή με την κοινή αγορά δεν πρέπει να νοθεύει τους όρους του εμπορίου κατά τρόπο αντίθετο
προς το κοινό συμφέρον, η πλημμέλεια που θίγει τη νομιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως αφορά έναν από τους όρους που προβλέπει
το άρθρο 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ, οι οποίοι πρέπει να πληρούνται για να μπορέσει μια ενίσχυση να κηρυχθεί συμβατή
με την κοινή αγορά.
318   Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι όροι που πρέπει να πληρούνται για να κηρύξει η Επιτροπή την επίδικη
ενίσχυση συμβατή με την κοινή αγορά δεν πληρούνταν εν προκειμένω. Ως εκ τούτου, η πλημμέλεια που θίγει τη νομιμότητα της προσβαλλομένης
αποφάσεως επηρέασε, εν προκειμένω, σε καθοριστικό βαθμό το αποτέλεσμα (απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 2002, T-126/99,
Graphischer Maschinenbau κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-2427, σκέψη 49).
319   Κατά συνέπεια, στο μέτρο που ο καθορισμός του ελάχιστου χαρακτήρα της ενισχύσεως είναι ιδιαιτέρως σημαντικός για τη γενική
οικονομία της προσβαλλομένης αποφάσεως (προαναφερθείσα στη σκέψη 62 απόφαση Westdeutsche Landesbank Girozentrale κατά Επιτροπής,
σκέψη 420) και δεδομένου ότι δεν απόκειται στο Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο εκδικάσεως προσφυγής ακυρώσεως, να υποκαταστήσει την
εκτίμησή του με εκείνη της Επιτροπής (προαναφερθείσα στη σκέψη 309 απόφαση SNCF και British Railways κατά Επιτροπής, σκέψη
64), η απόφαση αυτή πρέπει να ακυρωθεί, χωρίς να είναι αναγκαία η εξέταση της βασιμότητας των αιτιάσεων που προέβαλε η προσφεύγουσα
όσον αφορά τους όρους που επιβάλλει η προσβαλλόμενη απόφαση.
320   Συγκεκριμένα, δεν είναι δυνατόν, ειδικότερα, να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η Επιτροπή, ιδίως υπό το πρίσμα της αποφάσεως Altmark
Trans και Regierungspräsidium Magdeburg (βλ. ανωτέρω σκέψη 105), να εκτιμήσει με διαφορετικό πλέον τρόπο το αν το επίδικο
μέτρο ή, τουλάχιστον, ένα τμήμα του έχει χαρακτήρα κρατικής ενισχύσεως, υπό την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ, και,
ως εκ τούτου, να μεταβάλει, ενδεχομένως, τους όρους που επιβάλλει η προσβαλλόμενη απόφαση, στο μέτρο που οι εν λόγω όροι εξακολουθούν
να είναι αναγκαίοι, λαμβανομένου υπόψη του ποσού στο οποίο ανέρχεται το μέτρο που αποτελεί κρατική ενίσχυση (βλ., υπό την
έννοια αυτή, προαναφερθείσα στη σκέψη 309 απόφαση SNCF και British Railways κατά Επιτροπής, σκέψη 64).
321   Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
322   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε και η προσφεύγουσα προέβαλε
σχετικό αίτημα, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά της έξοδα καθώς και στα δικαστικά έξοδα της προσφεύγουσας.
323   Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 4, τρίτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, η SNCM, παρεμβαίνουσα, φέρει τα δικαστικά
έξοδά της.
324   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη που παρενέβησαν στη δίκη φέρουν τα
δικαστικά έξοδά τους. Συνεπώς, η Γαλλική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση 2004/166/EΚ της Επιτροπής, της 9ης Ιουλίου 2003, σχετικά με την προβλεπόμενη να υλοποιηθεί από τη Γαλλία
αναδιαρθρωτική ενίσχυση υπέρ της Société nationale maritime Corse-Méditerranée (SNCM).
2)
Η Επιτροπή φέρει τα δικαστικά έξοδα της προσφεύγουσας καθώς και τα δικά της δικαστικά έξοδα.
3)
Η Γαλλική Δημοκρατία και η SNCM φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
Jaeger
Tiili
Czúcz
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 15 Ιουνίου 2005.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

M. Jaeger
Πίνακας περιεχομένων
Νομικό πλαίσιο
Ιστορικό της προσφυγής
1.  Επίδικες ναυτιλιακές εταιρίες
2.  Υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας σχετικές με τις θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ της ηπειρωτικής Γαλλίας και της Κορσικής
Διοικητική διαδικασία
1.  Ενισχύσεις υπέρ της SNCM προς αντιστάθμιση υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας στο πλαίσιο της συμβάσεως του 1991 και της συμβάσεως
του 1996
2.  Ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση της SNCM
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
1.  Προκαταρκτική παρατήρηση όσον αφορά τις επιπτώσεις της αποφάσεως της 8ης Σεπτεμβρίου 2004 στην παρούσα προσφυγή
2.  Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 253 ΕΚ λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλομένης
αποφάσεως
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις όσον αφορά το περιεχόμενο του λόγου ακυρώσεως
Επί των αιτιάσεων που αφορούν την αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
Επί της φύσεως του επίδικου μέτρου και της λειτουργίας μέρους της ενισχύσεως ως αντισταθμίσματος της παροχής δημόσιας υπηρεσίας
Επί της άρσεως των αμφιβολιών εξαιτίας των οποίων κινήθηκε η τυπική διαδικασία ελέγχου
Επί της εκτιμήσεως της αποκαταστάσεως της βιωσιμότητας
Επί του ρεαλιστικού χαρακτήρα των εκδοχών αναδιαρθρώσεως
Επί του προσδιορισμού των μη στρατηγικής σημασίας συμμετοχών
Συμπέρασμα επί του πρώτου λόγου προσφυγής
3.  Επί του δευτέρου λόγου προσφυγής, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, ΕΚ  του κανονισμού
659/1999 και των κατευθυντηρίων γραμμών, στο μέτρο που η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει πλάνη περί των πραγματικών περιστατικών
και πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως
Προκαταρκτική παρατήρηση όσον αφορά τον έλεγχο που ασκεί το Πρωτοδικείο
Επί των αιτιάσεων που αφορούν τη βασιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως
Επί της εκτιμήσεως της χορηγήσεως μέρους της ενισχύσεως ως αντισταθμίσεως για παροχή δημόσιας υπηρεσίας
Επί της αναλύσεως των αιτιών που οδήγησαν στις οικονομικές δυσχέρειες της SNCM
Επί της τηρήσεως των κατευθυντηρίων γραμμών
–  Επί του χαρακτηρισμού της SNCM ως προβληματικής επιχειρήσεως
–  Επί της αποκαταστάσεως της βιωσιμότητας
–  Επί της αποτροπής αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
–  Επί του περιορισμού της ενισχύσεως στο ελάχιστο ποσό
Συμπέρασμα επί του δευτέρου λόγου προσφυγής
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.