CELEX: 62002TJ0164
Wspólnotowy znak towarowy
Postępowanie w sprawie sprzeciwu
Zgłoszenie słownego wspólnotowego znaku towarowego ARCOL
Wcześniejszy słowny wspólnotowy znak towarowy CAPOL
Zakres badania przeprowadzanego przez Izbę Odwoławczą
Ocena dowodów przedstawionych w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą

Okoliczności faktyczne
1       W dniu 3 kwietnia 1996 r., na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego
znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1), z późn. zm., spółka Atlantic Richfield (Atlantic Richfield Co.) złożyła w Urzędzie
Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego.
2       Znak towarowy, o którego rejestrację wniesiono, to słowne oznaczenie ARCOL.
3       Towary, dla których wniesiono o rejestrację, należą do klas 1, 17 oraz 20 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego
międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego.
Wśród towarów należących do klasy 1 znajdują się „produkty chemiczne przeznaczone do konserwowania żywności”.
4       W dniu 20 lipca 1998 r. zgłoszenie znaku towarowego zostało opublikowane w
Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych.
5       W dniu 20 października 1998 r., na podstawie art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94, skarżąca wniosła sprzeciw wobec rejestracji
zgłoszonego znaku towarowego w odniesieniu do „produktów chemicznych przeznaczonych do konserwowania żywności”, zaliczanych
do klasy 1. Sprzeciw został uzasadniony istnieniem wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego zarejestrowanego w dniu 24 lutego
1998 r. pod numerem 49106. Znak ten stanowi słowne oznaczenie CAPOL i obejmuje towary określone jako „produkty chemiczne do
konserwowania żywności, to znaczy surowce do zamrażania oraz konserwowania gotowych produktów żywnościowych, w szczególności
słodyczy”, zaliczane do klasy 1. Na poparcie sprzeciwu skarżąca powołała się na względną podstawę odmowy rejestracji, o której
mowa w art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
6       Decyzją z dnia 30 czerwca 2000 r. Wydział Sprzeciwów odrzucił sprzeciw, uznawszy, że nawet przyjmując identyczność towarów,
jakiekolwiek prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do rozpatrywanych oznaczeń jest wykluczone ze względu na
różnice w ich wyglądzie i brzmieniu.
7       W dniu 24 lipca 2000 r., na podstawie art. 59 rozporządzenia nr 40/94, skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wydziału Sprzeciwów.
8       Pismem z dnia 17 lipca 2000 r., które wpłynęło w dniu 24 lipca 2000 r., OHIM został poinformowany przez spółkę Bayer (Bayer
AG) o przeniesieniu na jej rzecz zgłoszenia znaku towarowego ARCOL dokonanego przez Atlantic Richfield Co. Przeniesienie zostało
wpisane do rejestru wspólnotowych znaków towarowych w dniu 17 listopada 2000 r. zgodnie z art. 17 ust. 5 oraz art. 24 rozporządzenia
nr 40/94.
9       W dniu 30 października 2000 r. skarżąca złożyła w OHIM pisemne stanowisko przedstawiające podstawy odwołania, przewidziane
w art. 59 rozporządzenia nr 40/94.
10     Decyzją z dnia 4 marca 2002 r., doręczoną skarżącej w dniu 25 marca 2002 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), Trzecia Izba
Odwoławcza OHIM nie uwzględniła odwołania. Izba Odwoławcza uznała w istocie, że nie można było uwzględnić utrzymywanego wysoce
odróżniającego charakteru wcześniejszego znaku towarowego wynikającego z jego powszechnej znajomości, ponieważ okoliczność
ta została podniesiona przez skarżącą dopiero na etapie odwołania. Ponadto Izba Odwoławcza stwierdziła, że w rzeczywistości
skarżąca raczej zmieniła podstawę prawną na art. 8 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 40/94 dotyczący powszechnie znanych znaków
towarowych niż podniosła nowy argument. Ponadto Izba Odwoławcza uznała, że mimo identyczności towarów w odniesieniu do rozpatrywanych
oznaczeń słownych nie istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, ze względu na stwierdzone między nimi znaczące różnice
na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej, specjalistyczny charakter rynku omawianych towarów oraz prawdopodobnie dużą wiedzę
ich typowych nabywców w danej dziedzinie.

Przebieg postępowania i żądania stron
11     Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 24 maja 2002 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę. W dniu 16 października 2002 r.
OHIM złożył w sekretariacie Sądu odpowiedź na skargę.
12     Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 7 listopada 2002 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 135 § 2 regulaminu o zezwolenie
na wniesienie repliki.
13     W dniu 20 listopada 2002 r. Sąd (czwarta izba) postanowił, że nie ma potrzeby dokonania drugiej wymiany pism, a skarżąca może
rozwinąć swoje zarzuty i argumenty oraz odpowiedzieć na pismo wniesione przez OHIM w toku procedury ustnej.
14     Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem sędziego sprawozdawcy Sąd (czwarta izba) postanowił otworzyć procedurę ustną.
15     Stanowiska stron oraz ich odpowiedzi na pytania Sądu zostały wysłuchane na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 r.
16     Skarżąca wnosi do Sądu o:
–       stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,
–       obciążenie OHIM kosztami postępowania.
17     OHIM wnosi do Sądu o:
–       oddalenie skargi,
–       obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Co do prawa
18     Na poparcie skargi skarżąca podnosi w istocie cztery zarzuty dotyczące odpowiednio, po pierwsze, naruszenia przez Izbę Odwoławczą
obowiązku rozpatrzenia okoliczności przez nią podniesionych, po drugie, naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94,
po trzecie, naruszenia zasad prawa procesowego przyjętych w Państwach Członkowskich i regulaminu postępowania przed OHIM oraz,
po czwarte, naruszenia obowiązku uzasadnienia.
19     Należy rozpocząć od zbadania pierwszego zarzutu.

Argumenty stron
20     Według skarżącej stanowisko Izby Odwoławczej, zgodnie z którym po zakończeniu postępowania w sprawie sprzeciwu powoływanie
się na nowe okoliczności faktyczne nie jest dopuszczalne, wynika z błędnego pojmowania funkcji izb odwoławczych. Postępowanie
przed izbą odwoławczą winno być bowiem rozumiane jako druga instancja orzekająca co do istoty, w ramach której strony mogą
powoływać się na nowe okoliczności faktyczne. Niesłusznie więc w niniejszej sprawie Izba Odwoławcza odmówiła zbadania istotnych
dla oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd dowodów, na które powoływała się skarżąca w piśmie z dnia 30 października
2000 r., a które dotyczyły wysoce odróżniającego charakteru wcześniejszego znaku towarowego CAPOL i na które składały się
złożone pod przysięgą oświadczenie dyrektora generalnego skarżącej, uzupełnione listą jej klientów. Postępując w ten sposób,
OHIM naruszył prawo skarżącej do przedstawienia uwag.
21     Skarżąca, odmiennie niż twierdzi OHIM, wcale nie zrezygnowała z art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 jako podstawy
sprzeciwu na rzecz art. 8 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia. Dokumenty załączone do pisma z dnia 30 października 2000 r.
nie miały na celu wskazania nowych okoliczności faktycznych, ale raczej uzupełnienie argumentów już podniesionych w trakcie
postępowania w sprawie sprzeciwu.
22     OHIM twierdzi tymczasem, że stanowisko skarżącej opiera się na nieprawidłowej interpretacji systemu ochrony prawnej ustanowionego
przez rozporządzenie nr 40/94 i znajdującego zastosowanie w „utrwalonym orzecznictwie” izb odwoławczych. Konsekwencją ciągłości
funkcjonalnej istniejącej pomiędzy izbami odwoławczymi a Wydziałem Sprzeciwów jest, jego zdaniem, że nie wystarczy wnieść
odwołania, aby uniknąć skutków niezachowania terminów wyznaczonych przez Wydział Sprzeciwów. OHIM podnosi więc, że poza nielicznymi
wyjątkami izby odwoławcze odmawiają uwzględnienia takich nowych okoliczności faktycznych, jeżeli nie zostały one wskazane
we właściwych terminach.
23     Pozycja skarżącej jako leadera na rynku środków chemicznych przeznaczonych do konserwowania produktów żywnościowych oraz powszechna
znajomość znaku towarowego CAPOL zostały podniesione po raz pierwszy dopiero w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą. Są to,
zdaniem OHIM, nowe okoliczności faktyczne, a wobec tego, że skarżąca posługuje się wyrażeniem „powszechnie znany”, stanowią
one wręcz modyfikację podstawy prawnej sprzeciwu na rzecz art. 8 ust. 2 lit. c) rozporządzenia nr 40/94.
24     Ponadto OHIM stoi na stanowisku, że uwzględnienie pozycji skarżącej na rynku oraz związanego z nią wzmocnienia charakteru
odróżniającego jej znaku towarowego nie pozwala wnioskować o istnieniu prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

Ocena Sądu
25     Należy na wstępie wskazać, że na dowody przedłożone przez skarżącą w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą składają się oświadczenie
dyrektora generalnego skarżącej złożone pod przysięgą oraz lista jej klientów.
26     Dokumenty te dotyczą stopnia wykorzystania znaku towarowego skarżącej. Zostały one przez nią przedłożone na poparcie argumentacji,
już wcześniej przedstawionej w postępowaniu przed Wydziałem Sprzeciwów, która wtedy opierała się jedynie na rozważaniach dotyczących
braku charakteru opisowego znaku towarowego należącego do skarżącej, a zgodnie z którą znak towarowy skarżącej posiadał znaczną
zdolność odróżniającą i powinien w związku z tym zostać objęty szerszą ochroną.
27     Izba Odwoławcza w pkt 10–12 zaskarżonej decyzji, a następnie OHIM w pkt 30 odpowiedzi na skargę uznali, że ta nowa okoliczność
faktyczna nie może zostać uwzględniona, ponieważ została przedstawiona po upływie terminów wyznaczonych przez Wydział Sprzeciwów.
28     Należy jednak stwierdzić, że stanowisko to jest niezgodne z funkcjonalną ciągłością między instancjami OHIM, której istnienie
potwierdził Sąd zarówno w zakresie dotyczącym postępowania ex parte [wyrok Sądu z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie T‑163/98
Procter & Gamble przeciwko OHIM (BABY‑DRY), Rec. str. II‑2383, pkt 38–44, niezmieniony w tym punkcie wyrokiem Trybunału z dnia
20 września 2001 r. w sprawie C‑383/99 P Procter & Gamble przeciwko OHIM (BABY‑DRY), Rec. str. I‑6251 oraz wyrok Sądu z dnia
12 grudnia 2002 r. w sprawie T‑63/01 Procter & Gamble przeciwko OHIM (Kształt mydła), Rec. str. II‑5255, pkt 21], jak i postępowania
inter partes [wyrok Sądu z dnia 23 września 2003 r. w sprawie T‑308/01 Henkel przeciwko OHIM − LHS (UK) (KLEENCARE), Rec.
str. II‑3253, pkt 24–32].
29     Sąd orzekł bowiem, że z funkcjonalnej ciągłości między instancjami OHIM wynika, iż w ramach art. 74 ust. 1 in fine rozporządzenia
nr 40/94 izba odwoławcza zobowiązana jest w swoim rozstrzygnięciu uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne oraz prawne,
na które zainteresowana strona powołała się w toku postępowania przed składem orzekającym w pierwszej instancji, jak też –
jedynie z zastrzeżeniem art. 74 ust. 2 tego rozporządzenia – w postępowaniu odwoławczym (ww. wyrok w sprawie KLEENCARE, pkt 32).
W związku z tym, odmiennie od tego, co twierdzi OHIM, w odniesieniu do postępowania inter partes, funkcjonalna ciągłość między
instancjami OHIM nie skutkuje niedopuszczalnością w świetle art. 74 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 powoływania się przez stronę
na okoliczności faktyczne lub prawne w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, jeżeli strona nie przedstawiła tych okoliczności
przed składem orzekającym w pierwszej instancji w terminach do tego wyznaczonych w tej instancji. Funkcjonalna ciągłość między
instancjami OHIM skutkuje bowiem tym, że dopuszczalne jest, aby taka strona powołała się na wspomniane okoliczności w postępowaniu
przed Izbą Odwoławczą, z zastrzeżeniem stosowania w tej instancji art. 74 ust. 2 tego rozporządzenia.
30     W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie powołanie się na sporne okoliczności faktyczne nie było spóźnione w rozumieniu
art. 74 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, lecz zostało dokonane w załączniku do pisma złożonego w Izbie Odwoławczej w dniu 30 października
2000 r., czyli z zachowaniem terminu czterech miesięcy przewidzianego w art. 59 rozporządzenia nr 40/94, to nie można było
odmówić ich rozpatrzenia.
31     Ponadto, podzielając twierdzenie sformułowane przez zgłaszającą znak towarowy w piśmie z dnia 27 grudnia 2000 r., zgodnie
z którym skarżąca zmierzała w rzeczywistości do udowodnienia, że jej znak towarowy jest znakiem posiadającym renomę lub powszechnie
znanym, Izba Odwoławcza stwierdziła pomocniczo w pkt 13 zaskarżonej decyzji, że skarżąca zmieniła podstawę prawną sprzeciwu
z art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 na art. 8 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia.
32     Sąd uznaje ten pomocniczo wskazany argument za bezpodstawny.
33     W istocie skarżąca na żadnym etapie postępowania nie twierdziła, że opiera sprzeciw na innej podstawie niż art. 8 ust. 1 lit. b)
rozporządzenia nr 40/94. Przeciwnie, to właśnie było podstawą prawną powołania się przez skarżącą w toku postępowania przed
Wydziałem Sprzeciwów, a później przed Izbą Odwoławczą na znaczną zdolność odróżniającą jej znaku towarowego oraz na orzecznictwo
Trybunału dotyczące znaczenia tego elementu dla oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b)
rozporządzenia nr 40/94.
34     Z przeprowadzonych powyżej rozważań wynika, że Izba Odwoławcza nie mogła bez naruszenia przepisu art. 74 rozporządzenia nr 40/94
odmówić zbadania okoliczności faktycznych, na które skarżąca powołała się w piśmie z dnia 30 października 2000 r. w celu wykazania
znacznej zdolności odróżniającej wcześniejszego znaku towarowego, wynikającej z podnoszonego przez nią faktu posługiwania
się tym znakiem towarowym na rynku.
35     Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem, jako że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd jest tym większe, im bardziej odróżniający
jest charakter wcześniejszego znaku towarowego, znaki towarowe o charakterze wysoce odróżniającym – samoistnym lub wynikającym
z ich znajomości na rynku – korzystają z szerszej ochrony niż te, których charakter jest mało odróżniający. Prawdopodobieństwo
wprowadzenia w błąd może więc istnieć mimo niskiego stopnia podobieństwa znaków towarowych, jeśli podobieństwo towarów lub
usług nimi oznaczonych jest duże, a wcześniejszy znak towarowy posiada charakter wysoce odróżniający (zob. wyrok Trybunału
z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C‑342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer, Rec. str. I‑3819, pkt 20 i 21 oraz wskazane w nim orzecznictwo).
36     Wobec tego, skoro Izba Odwoławcza w niniejszej sprawie stwierdziła, że towary oznaczone spornymi oznaczeniami są identyczne
oraz że istnieją pewne elementy podobieństwa między tymi oznaczeniami, nie mogła się wypowiedzieć, jak to uczyniła, w kwestii
istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, bez wzięcia pod uwagę wszystkich właściwych dla jego oceny okoliczności,
wśród których znajdowały się również okoliczności powołane przez skarżącą, mające na celu wykazanie znacznej zdolności odróżniającej
wcześniejszego znaku towarowego.
37     Wynika z tego, że zaniechawszy uwzględnienia okoliczności, na które powołała się przed nią skarżąca, Izba Odwoławcza naruszyła
obowiązki, które na niej ciążą w ramach rozpatrywania prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w świetle art. 8 ust. 1 lit. b)
rozporządzenia nr 40/94. Sąd nie może jednak zastępować OHIM w ocenie okoliczności sprawy, której dokonanie stanowi obowiązek
OHIM. Należy zatem stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji bez potrzeby badania pozostałych zarzutów.

W przedmiocie kosztów
38     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
OHIM przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – obciążyć go kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (czwarta izba)
orzeka, co następuje:
1)
Stwierdza się nieważność decyzji Trzeciej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe
i wzory) (OHIM) z dnia 4 marca 2002 r. (sprawa R 782/2000‑3).
2)
OHIM zostaje obciążony kosztami postępowania.
Legal
Vilaras
Wiszniewska‑Białecka
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 listopada 2004 r.
Sekretarz

Prezes
H. Jung

H. Legal
*
Język postępowania: niemiecki.