CELEX: 62009TJ0023
Ανταγωνισμός
Διοικητική διαδικασία
Απόφαση περί διενέργειας ελέγχου
Άρθρο 20, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003
Έλλειψη νομικής προσωπικότητας ενός αποδέκτη
Υποχρέωση αιτιολογήσεως
Έννοιες της επιχειρήσεως και της ενώσεως των επιχειρήσεων

αυτή, το γεγονός ότι οι σύζυγοι κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων συμμετέχουν γενικώς στα καθήκοντα της οικογενειακής
εκμεταλλεύσεως. Επομένως, οι εν λόγω σύζυγοι ασκούν οικονομική δραστηριότητα, όπερ δεν συμβαίνει στην περίπτωση του μεγάλου
αριθμού μελών του ONP. Πάντως, ακόμα και αν το Πρωτοδικείο ανέφερε πράγματι το γεγονός αυτό στη σκέψη 55 της αποφάσεως FNCBV
κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 53 ανωτέρω, το επιχείρημα των προσφευγόντων δεν μπορεί να ευδοκιμήσει, διότι στη σκέψη αυτή διευκρινίζεται
σαφώς ότι, «εν πάση περιπτώσει», το γεγονός και μόνον ότι ορισμένα μέλη δεν είναι επιχειρήσεις δεν αρκεί για να εκφύγει η
εν λόγω ένωση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 81 ΕΚ.
Ο ONP και οι προσφεύγοντες είναι επομένως οργανισμοί οι οποίοι έχουν ως μέλη και αντιπροσωπεύουν πολλούς επαγγελματίες, μεταξύ
των οποίων οι φαρμακοποιοί που εργάζονται σε φαρμακεία και οι διευθυντές των μικροβιολογικών εργαστηρίων, οι οποίοι μπορούν
να θεωρηθούν ως επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 81 ΕΚ.
Η διαπίστωση αυτή αρκεί για να συναχθεί ότι η Επιτροπή χαρακτήρισε τον ONP και τους προσφεύγοντες ως ενώσεις επιχειρήσεων
κατά την έννοια του άρθρου 20, παράγραφος 4, του κανονισμού 1/2003 (βλ., συναφώς και κατ’ αναλογία, απόφαση FNCBV κ.λπ. κατά
Επιτροπής, σκέψη 53 ανωτέρω, σκέψεις 53 και 54) και τους υπέβαλε νομίμως σε έλεγχο δυνάμει της διατάξεως αυτής. Ειδικότερα,
είναι δυνατόν ότι, με την ιδιότητα αυτή, οι εν λόγω οργανισμοί μπόρεσαν να λάβουν αποφάσεις αντίθετες προς το άρθρο 81 ΕΚ,
υπόθεση την οποία η Επιτροπή, σύμφωνα με την αποστολή της, δικαιούται να εξακριβώσει, μεταξύ άλλων, βάσει των συλλεγέντων
κατά τον έλεγχο αποδεικτικών στοιχείων.
Τα επιχειρήματα των προσφευγόντων που στηρίζονται στην απόφαση Wouters κ.λπ., σκέψη 42 ανωτέρω, δεν δύνανται να μεταβάλουν
το συμπέρασμα αυτό. Συγκεκριμένα, το ζήτημα το οποίο κρίθηκε με την απόφαση αυτή ήταν αν ένας επαγγελματικός σύλλογος, όπως
ο ολλανδικός δικηγορικός σύλλογος, όταν εκδίδει έναν συγκεκριμένο κανονισμό, πρέπει να θεωρηθεί ως ένωση επιχειρήσεων ή, αντιθέτως,
ως δημόσια αρχή (απόφαση Wouters κ.λπ., σκέψη 42 ανωτέρω, σκέψη 56). Πάντως, εν προκειμένω, το ζήτημα αν, κατά την άσκηση
των συγκεκριμένων προνομίων τους, οι προσφεύγοντες παρακάμπτουν την εφαρμογή του άρθρου 81 ΕΚ ή αν, αντιθέτως, ορισμένες από
τις πράξεις τους πρέπει να θεωρηθούν ως αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι προδήλως
πρόωρο και πρέπει να κριθεί, ενδεχομένως, στο πλαίσιο της τελικής αποφάσεως, η οποία θα εξετάσει τις αιτιάσεις που έκανε δεκτές
η Επιτροπή. Κατά τα λοιπά, η απόφαση Wouters κ.λπ. επιβεβαιώνει σαφώς ότι οι επαγγελματικοί σύλλογοι δεν αποκλείονται a priori
του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ (βλ., συναφώς, απόφαση Wouters κ.λπ., σκέψη 42 ανωτέρω, σκέψη 59 και
εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Επομένως, επισημαίνεται επίσης ότι ο διαταχθείς με την προσβαλλομένη απόφαση έλεγχος δεν αφορά αποκλειστικώς τις τυχόν αποφάσεις
ενώσεων επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, τις οποίες αφορούσε η απόφαση Wouters κ.λπ., σκέψη 42
ανωτέρω, αλλά επίσης την τυχόν συμμετοχή των προσφευγόντων σε συμφωνίες και/ή εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ των φαρμακοποιών
στη Γαλλία στο πλαίσιο του ONP, καθώς και παράβαση του άρθρου 82 ΕΚ.
Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, υπάρχουν διάφορες αποφάσεις του γαλλικού συμβουλίου ανταγωνισμού περί της υπάρξεως
παραβάσεων του δικαίου του ανταγωνισμού εκ μέρους του ONP και/ή των οργάνων του και το γαλλικό Cour de cassation επιβεβαίωσε
τουλάχιστον μία από τις αποφάσεις αυτές. Αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγοντες και ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι
οι αποφάσεις αυτές αφορούν το τμήμα A και όχι το τμήμα G του ONP, πρόκειται για πρόσθετο στοιχείο, βάσει του οποίου η Επιτροπή
θεώρησε ότι το ONP και οι προσφεύγοντες δεν μπορούν a priori να αποκλεισθούν του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 81 ΕΚ, εφόσον
το τμήμα A και το τμήμα G έχουν ορισμένα μέλη τα οποία μπορούν να θεωρηθούν ως επιχειρήσεις και η ύπαρξη κατά νόμον οριοθετημένων
αποστολών δημόσιου συμφέροντος δεν αποκλείει, για καθένα από τα τμήματα αυτά, ότι μπορούν να εκδίδουν πράξεις πέραν του νομικού
αυτού πλαισίου και κατά παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ.
Τέλος, όσον αφορά την παραπομπή εκ μέρους των προσφευγόντων στις αποφάσεις Apothekerkammer des Saarlandes κ.λπ. και Επιτροπή
κατά Ιταλίας, προαναφερθείσες στη σκέψη 62 ανωτέρω, από τις οποίες προκύπτει ότι είναι δυνατό ένα κράτος, στο πλαίσιο της
προστασίας των θεμελιωδών αρχών, όπως της δημόσιας υγείας, να ρυθμίζει κανονιστικώς τους όρους εγγραφής, από έναν οργανισμό,
σε ένα επάγγελμα το οποίο αποτελεί, καθεαυτό, αντικείμενο κανονιστικής ρυθμίσεως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι αποφάσεις
αυτές αφορούν, κατ’ ουσίαν, την εφαρμογή των άρθρων 43 ΕΚ και 56 ΕΚ περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως και της ελεύθερης κυκλοφορίας
κεφαλαίων σε εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις σχετικά με τους όρους ασκήσεως του επαγγέλματος του φαρμακοποιού. Πάντως, οι αποφάσεις
αυτές δεν ασκούν επιρροή στη λύση της διαφοράς, διότι από τη νομολογία προκύπτει ότι το γεγονός ότι οι κανόνες αυτοί δεν συνιστούν
περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας διότι δεν έχουν, καθεαυτοί, σχέση με την οικονομική δραστηριότητα, δεν συνεπάγεται
ούτε ότι η οικεία δραστηριότητα εκφεύγει κατ’ ανάγκην του πεδίου εφαρμογής των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ, ούτε ότι οι κανόνες
αυτοί δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εφαρμογής που προσιδιάζουν στα άρθρα αυτά (βλ., συναφώς και κατ’ αναλογία, απόφαση του
Δικαστηρίου της 18ης Ιουλίου 2006, C‑519/04 P, Meca-Medina και Majcen κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. I‑6991, σκέψη 31).
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η Επιτροπή, κατά το στάδιο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, θεώρησε ότι ο ONP
και οι προσφεύγοντες είναι ενώσεις επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 20, παράγραφος 4, του κανονισμού 1/2003. Επομένως,
δεν στοιχειοθετείται καμία παράβαση της διατάξεως αυτής από την Επιτροπή καθόσον χαρακτήρισε τους αποδέκτες της προσβαλλομένης
αποφάσεως ως ενώσεις επιχειρήσεων.
Συνεπώς, το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί και, επομένως, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει
να απορριφθεί στο σύνολό του.
Κατόπιν των ανωτέρω, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Εφόσον οι προσφεύγοντες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικασθούν, πέραν των δικών τους δικαστικών
εξόδων, και στα έξοδα της Επιτροπής, σύμφωνα με το αίτημά της.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει το Conseil national de l’Ordre des pharmaciens (CNOP) και το Conseil central de la section G de l’Ordre national
des pharmaciens (CCG) στα δικαστικά έξοδα.
Czúcz
Labucka
O’Higgins
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 26 Οκτωβρίου 2010.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.