CELEX: 62004CJ0074
Odwołanie
Konkurencja
Artykuł 81 ust. 1 WE
Dystrybucja pojazdów silnikowych
Pojęcie "porozumienia między przedsiębiorstwami"
Dowód istnienia porozumienia

W swym odwołaniu Komisja Wspólnot Europejskich wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia
3 grudnia 2003 r. w sprawie T‑208/01 Volkswagen przeciwko Komisji, Rec. str. II‑5141 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”),
w którym Sąd ten stwierdził nieważność decyzji Komisji 2001/711/WE z dnia 29 czerwca 2001 r., dotyczącej postępowania na podstawie
art. 81 traktatu WE (sprawa COMP/F‑2/36.693 – Volkswagen) (Dz.U. L 262, str. 14, zwanej dalej „sporną decyzją”).

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu i ramy prawne
Przedstawione w zaskarżonym wyroku okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu i ramy prawne tego sporu można streścić w następujący
sposób:
Volkswagen AG (zwana dalej „Volkswagenem”) jest spółką holdingową oraz największym przedsiębiorstwem grupy Volkswagen, prowadzącej
działalność w sektorze motoryzacyjnym. Pojazdy silnikowe Volkswagena są sprzedawane we Wspólnocie Europejskiej w ramach mającego
wybiórczy i wyłączny charakter systemu dystrybucji przez autoryzowanych sprzedawców, z którymi spółka ta zawarła typową umowę
dealerską (zwaną dalej „umową dealerską”).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 umowy dealerskiej w wersjach z września 1995 r. i stycznia 1998 r. Volkswagen przydziela autoryzowanemu
sprzedawcy określony w umowie obszar w celu realizowania na nim programu dostaw oraz świadczenia usług serwisu po sprzedaży.
Autoryzowany sprzedawca zobowiązuje się w zamian do intensywnego promowania sprzedaży i serwisu po sprzedaży na przydzielonym
mu obszarze oraz optymalnego wykorzystywania możliwości rynkowych. Zgodnie z art. 2 ust. 6 (wersja z miesiąca stycznia 1989 r.)
lub ust. 1 (wersje z września 1995 r. i stycznia 1998 r.) umowy dealerskiej autoryzowany sprzedawca zobowiązuje się „do obrony
interesów Volkswagen AG, organizacji dystrybucji Volkswagena oraz zapewnienia mu promocji za pomocą wszelkich dostępnych środków”.
W umowie zawarto także postanowienie, że „autoryzowany sprzedawca będzie przestrzegał w tym celu wszelkich wymogów koniecznych
do wykonania umowy w odniesieniu do dystrybucji nowych pojazdów Volkswagen, zaopatrzenia w części zamienne, serwisu po sprzedaży,
promowania sprzedaży, reklamy i szkoleń, a także zagwarantowania odpowiedniego poziomu technicznego działalności Volkswagena
w różnego rodzaju dziedzinach”. Zgodnie wreszcie z art. 8 ust. 1 umowy dealerskiej „Volkswagen AG udziela niewiążących w odniesieniu
do ceny ostatecznej i rabatów zaleceń cenowych”.
W dniach 17 lipca 1997 r. i 8 października 1998 r., w następstwie skargi złożonej przez nabywcę, Komisja skierowała do Volkswagena,
na podstawie art. 11 rozporządzenia Rady nr 17 z dnia 6 lutego 1962 r., pierwszego rozporządzenia wprowadzającego w życie
art. 85 i 86 traktatu (Dz.U. 13, str. 204) żądania informacji dotyczących polityki cenowej tej spółki oraz, w szczególności,
ustalania w Niemczech ceny sprzedaży modelu Volkswagen Passat. Volkswagen odpowiedział na te żądania odpowiednio w dniach
22 sierpnia 1997 r. i 9 listopada 1998 r.
W dniu 22 czerwca 1999 r., na podstawie otrzymanych informacji, Komisja skierowała do Volkswagena pismo w sprawie przedstawienia
zarzutów, w którym zarzuciła mu naruszenie art. 81 ust. 1 WE ze względu na to, że należący do jego sieci sprzedaży niemieccy
sprzedawcy autoryzowani podlegali konsekwentnej dyscyplinie cenowej w odniesieniu do sprzedaży modelu Volkswagen Passat.
W piśmie tym Komisja powołała się w szczególności na trzy okólniki, skierowane przez Volkswagena do swych niemieckich sprzedawców
autoryzowanych w dniach 26 września 1996 r., 17 kwietnia i 26 czerwca 1997 r., oraz pięć pism, wysłanych do niektórych z nich
w dniach 24 września, 2 i 16 października 1996 r., 18 kwietnia 1997 r. oraz 13 października 1998 r. (zwane dalej łącznie „spornymi
wezwaniami”).
Pismem z dnia 10 września 1999 r. Volkswagen odpowiedział na to pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, wskazując, że opisane
w nim okoliczności faktyczne były co do zasady, zgodne z rzeczywistością. Nie wniósł on o jego wysłuchanie.
W dniach 15 stycznia i 7 lutego 2001 r. Komisja skierowała do Volkswagena kolejne żądania informacji, na które spółka ta odpowiedziała
odpowiednio w dniach 30 stycznia i 21 lutego 2001 r.
W dniu 6 lipca 2001 r. Komisja podała do wiadomości Volkswagena sporną decyzję. Sentencja tej decyzji brzmi następująco:
„Artykuł pierwszy
Volkswagen AG naruszyła art. 81 ust. 1 traktatu WE w zakresie, w jakim ustalała ceny modelu Volkswagen Passat, żądając, w odniesieniu
do sprzedaży tego modelu, od związanych z nią umową niemieckich sprzedawców autoryzowanych nieudzielania klientom rabatów
lub udzielania jedynie rabatów ograniczonych.
Artykuł 2
Ze względu na określone w art. 1 naruszenie na Volkswagen AG zostaje nałożona grzywna w kwocie 30,96 miliona EUR.
[…]
Artykuł 4
Adresatem niniejszej decyzji jest Volkswagen AG, D‑38436 Wolfsburg.
[…]”.

Zaskarżony wyrok
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 10 września 2001 r. Volkswagen wniósł skargę zmierzającą, po pierwsze, do stwierdzenia
nieważności spornej decyzji oraz, po drugie, obniżenia kwoty nałożonej na tę spółkę w tej decyzji grzywny.
W pkt 32 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, powołując się na pkt 69 swego wyroku z dnia 26 października 2000 r. w sprawie
T‑41/96 Bayer przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3383, że pojęcie porozumienia w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE zgodnie z jego
wykładnią sądową, zasadza się na istnieniu zgodności oświadczeń woli co najmniej dwóch stron, których forma jest pozbawiona
znaczenia, o ile stanowi ona wierne odzwierciedlenie woli stron.
Sąd w pkt 33 zaskarżonego wyroku zauważył, że z orzecznictwa wynika także, iż, w przypadku gdy decyzja producenta stanowi
jednostronne postępowanie przedsiębiorstwa, nie jest ona już objęta ustanowionym w art. 81 ust. 1 WE zakazem (zob. podobnie
wyroki Trybunału: z dnia 25 października 1983 r. w sprawie C‑107/82 AEG przeciwko Komisji, Rec. str. 3151, pkt 38 oraz z dnia
17 września 1985 r. w sprawach połączonych 25/84 i 26/84 Ford przeciwko Komisji, Rec. str. 2725, pkt 21 oraz wyżej wymieniony
wyrok w sprawie Bayer przeciwko Komisji, pkt 66).
W pkt 35 zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił, że należy dokonać rozróżnienia pomiędzy sytuacjami, w których przedsiębiorstwo
zastosowało rzeczywiście niezwiązane z wyraźnym lub milczącym uczestnictwem innego przedsiębiorstwa działania jednostronne,
a sytuacjami, w których ten jednostronny charakter jest jedynie pozorny. Podczas gdy art. 81 ust. 1 WE nie ma zastosowania
do sytuacji pierwszego rodzaju, druga ich kategoria winna zostać uznana za porozumienie pomiędzy przedsiębiorstwami i może
zatem zostać objęta zakresem stosowania tego przepisu. Byłby to w szczególności przypadek praktyk i działań ograniczających
konkurencję, które zostały przyjęte przez producenta w ramach stosunków umownych z jego odsprzedawcami w pozornie jednostronny
sposób, niemniej jednak za zgodą, co najmniej milczącą, tych ostatnich (wyżej wymieniony wyrok w sprawie Bayer przeciwko Komisji,
pkt 71).
W pkt 38 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że nie wykazano, iż sporne wezwania zostały zrealizowane.
W pkt 39 zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że, aby stwierdzić istnienie porozumienia w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE, Komisja
oparła się przede wszystkim na argumencie, zgodnie z którym autoryzowani sprzedawcy, podpisując umowę dealerską, milcząco
zaakceptowali politykę dystrybucyjną Volkswagena.
W pkt 43 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że twierdzenie Komisji sprowadza się do tego, iż autoryzowany sprzedawca, który podpisał
zgodną z prawem konkurencji umowę, miał ponadto przy tym zaakceptować z góry późniejsze niezgodne z prawem zmiany postanowień
tej umowy, podczas gdy umowa ta, właśnie ze względu na zgodność z prawem konkurencji, nie może umożliwiać autoryzowanemu sprzedawcy
przewidzenia takiego rozwoju sytuacji.
W pkt 45 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że dopuszczalna jest możliwość uznania, iż zmiany postanowień umowy zaakceptowano
z góry, w trakcie podpisywania tej zgodnej z prawem umowy dealerskiej – ze względu na sam fakt podpisania – jeśli chodzi tu
o zgodne z prawem zmiany postanowień umowy, które albo zostały przewidziane w umowie, albo których autoryzowany sprzedawca
nie może nie zaakceptować ze względu na zwyczaje handlowe lub obowiązujące przepisy. Zdaniem Sądu nie można natomiast uznać
za zaakceptowane z góry, w trakcie podpisywania tej zgodnej z prawem umowy dystrybucji – ze względu na sam fakt podpisania
– niezgodne z prawem zmiany postanowień umowy.
W pkt 46 zaskarżonego wyroku Sąd doszedł do wniosku, że Komisja niesłusznie twierdziła, iż podpisanie przez autoryzowanych
sprzedawców Volkswagena umów dealerskich pociągnęło za sobą zaakceptowanie spornych wezwań przez tych ostatnich.
W pkt 47 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, iż Komisja błędnie zinterpretowała orzecznictwo, na którym oparła swe twierdzenie,
że, zgodnie z ww. wyrokami Trybunału w sprawie AEG przeciwko Komisji i w sprawie Ford przeciwko Komisji oraz wyrokiem z dnia
24 października 1995 r. w sprawie C‑70/93 Bayerische Motorenwerke, Rec. str. I‑3439, a także wyrokiem Sądu z dnia 6 lipca
2000 r. w sprawie T‑62/98 Volkswagen przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2707, nie było konieczne – przynajmniej w przypadku,
tak jak w niniejszej sprawie, mającego wybiórczy charakter systemu dystrybucji – badanie, czy zachowanie się autoryzowanego
sprzedawcy w kontekście żądania producenta (na przykład po jego otrzymaniu) wskazuje na zaakceptowanie tego wezwania, oraz
że taka zgoda winna zostać uznana za uzyskaną z zasady, ze względu na sam fakt dołączenia autoryzowanego sprzedawcy do sieci
dystrybucyjnej.
W pkt 56 zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił, że twierdzenie Komisji wyraźnie stoi w sprzeczności z wyrokami Trybunału: z dnia
12 lipca 1979 r. w sprawach połączonych 32/78 i od 36/78 do 82/78 BMW Belgium i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 2435 oraz
z dnia 11 stycznia 1990 r. w sprawie C‑277/87 Sandoz prodotti farmaceutici przeciwko Komisji, Rec. str. I‑45, a także wyżej
wymienionym wyrokiem Sądu w sprawie Bayer przeciwko Komisji, na których Volkswagen oparł swoją skargę. Wszystkie te wyroki
potwierdzają bowiem, że w celu stwierdzenia istnienia porozumienia w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE konieczne jest przedstawienie
dowodu uzgodnienia woli stron. Powinno ono ponadto dotyczyć określonego zachowania, które powinno być znane stronom w momencie
tego uzgodnienia.
W pkt 61 zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił podniesiony w dalszej kolejności przez Komisję argument, zgodnie z którym, jeśli
istnienie zastrzeżenia do umowy dealerskiej jest konieczne, aby stwierdzić, że sporne wezwania stanowią jej część, za zastrzeżenie
to należy uznać art. 2 ust. 1 lub 6 tej umowy.
Sąd oddalił ten podniesiony w dalszej kolejności argument, wyjaśniając w art. 63 zaskarżonego wyroku, że art. 2 ust. 1 lub
6 umowy dealerskiej można interpretować jedynie w ten sposób, iż dotyczy on tylko działań zgodnych z prawem. Zdaniem Sądu,
twierdzenie przeciwne sprowadzałoby się do wyciągania na podstawie takiego sformułowanego w neutralny sposób zastrzeżenia
umownego wniosku, że autoryzowanych sprzedawców wiąże akt, którego postanowienia są niezgodne z prawem. W pkt 64 tego wyroku
Sąd dodał, że art. 8 ust. 1 umowy dealerskiej także został sformułowany w sposób neutralny, a wręcz uniemożliwiający Volkswagenowi
udzielanie wiążących zaleceń cenowych.
W tych okolicznościach Sąd stwierdził nieważność spornej decyzji.

Żądania stron i zarzut przedstawiony na poparcie odwołania
Komisja wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy Sądowi Pierwszej Instancji do ponownego rozpatrzenia
oraz obciążenie Volkswagena kosztami postępowania.
Na poparcie swego odwołania Komisja podnosi jeden zarzut, oparty na nieuwzględnieniu przez Sąd art. 81 ust. 1 WE.
Volkswagen wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie Komisji kosztami postępowania.

W przedmiocie odwołania

Argumentacja stron
Zarzutem swym Komisja podnosi, że Sąd nie uwzględnił art. 81 ust. 1 WE, uznając, iż sporne wezwania nie stanowią porozumień
między przedsiębiorstwami w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa Trybunału.
Komisja wskazuje, że, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału dołączenie autoryzowanego sprzedawcy do mającej wybiórczy
charakter sieci dystrybucyjnej pociąga za sobą wyraźną lub milczącą akceptację polityki dystrybucyjnej producenta (wyżej wymienione
wyroki: w sprawie AEG przeciwko Komisji, pkt 38 i w sprawie Ford przeciwko Komisji, pkt 21 oraz wyrok z dnia 6 stycznia 2004 r.
w sprawach połączonych C‑2/01 P i C‑3/01 P BAI i Komisja przeciwko Bayer, Rec. str. I‑23, pkt 144).
Komisja dodaje, że, także zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wezwanie skierowane przez producenta pojazdów mechanicznych
do jego autoryzowanych dealerów nie stanowi jednostronnego aktu, który nie wchodzi w zakres stosowania art. 81 ust. 1 WE,
lecz porozumienie w rozumieniu tego przepisu, jeżeli wpisuje się ono w całość trwających nieprzerwanie stosunków handlowych
regulowanych wcześniej zawartym porozumieniem o charakterze ogólnym (wyżej wymienione wyroki: w sprawie Ford przeciwko Komisji,
pkt 21 i w sprawie Bayerische Motorenwerke, pkt 15 i 16, oraz wyrok z dnia 18 września 2003 r. w sprawie C‑338/00 P Volkswagen
przeciwko Komisji, Rec. str. I‑9189, pkt 60).
Komisja twierdzi, że zaskarżony wyrok nie uwzględnia tego orzecznictwa i istoty mającego wybiórczy charakter systemu dystrybucji.
Zdaniem Komisji, podpisując umowę dealerską, autoryzowany sprzedawca akceptuje przyszłe działania mogące się wpisywać w wytyczone
umową ramy. Twierdzi ona, że, wbrew temu, co rozstrzygnął Sąd w pkt 45 i 56 zaskarżonego wyroku, aby takie działania mogły
zostać uznane za porozumienie w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE, nie muszą one wcale być przewidziane w umowie lub być zgodne
z prawem.
Volkswagen twierdzi, że dokonana przez Sąd wykładnia pojęcia porozumienia pozostaje w całkowitej zgodzie z orzecznictwem Trybunału
i tym przepisem traktatu WE.

Ocena Trybunału
Komisja twierdzi w istocie, że Sąd nie mógł, bez popełnienia naruszenia prawa, pominąć okoliczności, iż, podpisując umowę
dealerską, autoryzowany sprzedawca akceptuje z góry wszystkie działania zastosowane przez producenta pojazdów mechanicznych
w ramach tego stosunku umownego.
Na poparcie swego twierdzenia Komisja przypomina utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wezwanie skierowane przez producenta
pojazdów mechanicznych do swych autoryzowanych dealerów nie jest jednostronnym aktem, lecz porozumieniem w rozumieniu art. 81
ust. 1 WE, jeśli wpisuje się ono w całość trwających nieprzerwanie stosunków handlowych regulowanych wcześniej zawartym porozumieniem
o charakterze ogólnym.
Z orzecznictwa, na które powołuje się Komisja, nie wynika jednak, że wszystkie wezwania skierowane przez producenta pojazdów
mechanicznych do autoryzowanych sprzedawców stanowią porozumienie w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE i orzecznictwo to nie zwalnia
Komisji z dowiedzenia w każdym poszczególnym przypadku istnienia uzgodnienia woli stron umowy dealerskiej.
Należy stwierdzić, że Sąd doszedł w pkt 30–34 zaskarżonego wyroku do słusznego wniosku, iż aby pozornie jednostronny akt lub
zachowanie mogły stanowić porozumienie w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE, wystarczy, aby był on wyrazem zgodnej woli co najmniej
dwóch stron, przy czym forma, w jakiej się przejawia ta zgodność, nie jest sama w sobie rozstrzygająca.
Jak wyjaśnia Volkswagen w pkt 29 odpowiedzi na odwołanie, przyjęcie odmiennego rozwiązania skutkowałoby przeniesieniem ciężaru
dowodu, że naruszone zostały reguły konkurencji, oraz naruszeniem zasady domniemania niewinności.
Wola stron może wynikać tak z zastrzeżeń do rozpatrywanych umów dealerskich, jak i, w szczególności, z istnienia ewentualnej
zgody autoryzowanych sprzedawców na żądanie producenta (zob. podobnie wyżej wymieniony wyrok z dnia 18 września 2003 r. w sprawie
Volkswagen przeciwko Komisji, pkt 61–68).
W niniejszej sprawie, w odniesieniu do pierwszego z powyższych przypadków, Komisja wyciągnęła wniosek o istnieniu zgodnej
woli stron z samego faktu zawarcia w rozpatrywanych umowach dealerskich zastrzeżeń. Sąd musiał następnie, co też uczynił,
zbadać, czy te sporne wezwania zostały wyraźnie zawarte w umowie dealerskiej lub też czy zastrzeżenia umowne co najmniej umożliwiają
producentowi pojazdów mechanicznych korzystanie z takich wezwań.
W tym względzie należy przypomnieć, iż w pkt 20 wyżej wymienionego wyroku w sprawie Ford przeciwko Komisji Trybunał oddalił
argument oparty na rzekomo jednostronnym charakterze pewnych działań z zakresu mającej wybiórczy charakter dystrybucji pojazdów
mechanicznych, stwierdzając, że umowy dealerskie muszą pozostawiać pewne aspekty późniejszym decyzjom wytwórcy oraz że takie
decyzje zostały wyraźnie przewidziane w załączniku 1 do rozpatrywanej umowy dealerskiej.
Podobnie w pkt 64 wyżej wymienionego wyroku z dnia 18 września 2003 r. w sprawie Volkswagen przeciwko Komisji Trybunał stwierdził,
że Sąd słusznie rozstrzygnął, iż działania zastosowane przez Volkswagena w celu ograniczenia dostaw pojazdów mechanicznych
autoryzowanym sprzedawcom włoskim, wprowadzone w życie w wyraźnym celu ustanowienia przeszkody w wywozie powrotnym z Włoch
wpisują się w ramy trwających nieprzerwanie stosunków handlowych pomiędzy stronami umowy dealerskiej, przy czym Sąd oparł
się w szczególności na okoliczności, że rozpatrywana umowa dealerska przewiduje możliwość ograniczenia takich dostaw.
W tym kontekście należy stwierdzić, że z orzecznictwa Trybunału nie wynika, czy zgodność zastrzeżeń umownych z regułami konkurencji
– lub jej brak – ma rozstrzygający dla wyniku tej analizy charakter. Wynika z tego, że Sąd naruszył prawo, rozstrzygając w pkt 45
i 46 zaskarżonego wyroku, iż zastrzeżenia zgodne z regułami konkurencji nie mogą być uznane za zezwalające na kierowanie wezwań
sprzecznych z tymi regułami.
Nie można bowiem wcale wykluczyć, że wezwanie, które byłoby sprzeczne z regułami konkurencji, mogłoby zostać uznane za dozwolone
z tytułu pozornie neutralnych zastrzeżeń do umowy dealerskiej.
Sąd nie mógł zatem, nie popełniając naruszenia prawa, zrezygnować z konsekwentnego przeanalizowania zastrzeżeń do umowy dealerskiej,
uwzględniając, jeśli zachodziłaby taka potrzeba, wszystkie inne mające znaczenie dla sprawy czynniki, takie jak cele umowy
z punktu widzenia kontekstu gospodarczego i prawnego, w jakim została ona zawarta.
W odniesieniu do drugiego przypadku, czyli braku odpowiednich postanowień umownych, istnienie porozumienia w rozumieniu art. 81
ust. 1 WE zakłada ze strony sprzedawców autoryzowanych zgodę, wyraźną lub milczącą, na działania zastosowane przez producenta
pojazdów mechanicznych (zob. podobnie w szczególności wyżej wymieniony wyrok w sprawie BMW Belgium i in. przeciwko Komisji,
pkt 28–30).
Ponieważ w niniejszym przypadku Komisja nie powołała się na istnienie wyraźnej lub milczącej zgody ze strony autoryzowanych
sprzedawców, ten drugi przypadek nie stanowi przedmiotu zainteresowania w ramach niniejszego sporu.
Z powyższego wynika, że aby określić, czy sporne wezwania wpisują się w całość stosunków handlowych pomiędzy Volkswagenem
i jego autoryzowanymi sprzedawcami, Sąd powinien był przeanalizować, czy zostały one przewidziane lub dozwolone w zastrzeżeniach
do umowy dealerskiej, uwzględniając cele umowy jako takiej z punktu widzenia kontekstu gospodarczego i prawnego, w jakim została
ona zawarta.
Odnosząc się w niniejszym przypadku do dokonanej przez Sąd wykładni zastrzeżeń umownych, należy przypomnieć, że z art. 225 WE
oraz art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości wynika, iż jedynie Sąd jest właściwy do dokonywania, po pierwsze,
ustaleń faktycznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieprawidłowość jego ustaleń wynika z akt sprawy, a po drugie, oceny ustalonych
okoliczności faktycznych. Jeżeli Sąd dokonał ustalenia lub oceny okoliczności faktycznych, Trybunał jest uprawniony, na podstawie
art. 225 WE traktatu, do kontroli kwalifikacji prawnej tych okoliczności i skutków prawnych, które wywiódł z nich Sąd (zob.
w szczególności wyrok z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie C‑185/95 P Baustahlgewebe przeciwko Komisji, Rec. str. I‑8417, pkt 23).
W odniesieniu do zastrzeżeń do umowy dealerskiej Sąd w pkt 2 zaskarżonego wyroku w niezależny sposób stwierdził, że zgodnie
z art. 2 ust. 1 lub 6 tej umowy autoryzowany sprzedawca zobowiązuje się do obrony interesów organizacji dystrybucji Volkswagena
oraz przestrzegania w tym celu wszelkich wymogów koniecznych do wykonania umowy w odniesieniu do dystrybucji nowych pojazdów
i promowania sprzedaży.
Z pkt 2 zaskarżonego wyroku wynika także, że zgodnie z art. 8 ust. 1 umowy dealerskiej Volkswagen udziela niewiążących w odniesieniu
do ceny ostatecznej i rabatów zaleceń cenowych.
W pkt 62–68 zaskarżonego wyroku Sąd, w ramach konkretnej oceny umowy dealerskiej, stwierdził, że te postanowienia umowne nie
mogą zostać uznane za pozwalające Volkswagenowi na kierowanie do autoryzowanych sprzedawców wiążących wezwań w przedmiocie
cen nowych pojazdów mechanicznych, a także, że sporne wezwania nie stanowią porozumień między przedsiębiorstwami w rozumieniu
art. 81 ust. 1 WE.
Dokonując oceny treści zastrzeżeń do umowy dealerskiej Sąd słusznie oparł się na sposobie ich sformułowania. Trybunał nie
jest tymczasem, co do zasady, uprawniony do kontroli dokonanej przez Sąd oceny, zgodnie z którą zastrzeżenia te zostały sformułowane
w sposób neutralny, a wręcz uniemożliwiający Volkswagenowi udzielania wiążących zaleceń cenowych. Należy jednak stwierdzić,
że rozumowanie Sądu zawiera naruszenie prawa w zakresie, w jakim rozstrzygnął on, iż zastrzeżenia zgodne z regułami konkurencji
nie mogą być uznane za zezwalające na kierowanie wezwań sprzecznych z tymi regułami.
To naruszenie prawa pozostaje jednak bez wpływu na zasadność wniosku Sądu, zgodnie z którym sporne wezwania nie mogą w niniejszym
przypadku zostać uznane za „porozumienie” w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE.
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że w pkt 68 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie doszedł do wniosku, iż należy stwierdzić
nieważność spornej decyzji.
Wynika z tego, że odwołanie powinno zostać oddalone jako bezpodstawne.

W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu Trybunału, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu,
kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnosząca odwołanie przegrała
sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Volkswagena – obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
*
Język postępowania: niemiecki.