CELEX: 62001CJ0463
Środowisko naturalne
Swobodny przepływ towarów
Opakowania i odpady opakowaniowe
Dyrektywa 94/62/WE
Wydobywanie i wprowadzanie do obrotu naturalnych wód mineralnych
Dyrektywa 80/777/EWG
Obowiązki w zakresie pobierania kaucji i przyjmowania zwrotów opakowań jednorazowych uzależnione od całkowitego udziału opakowań wielokrotnego użytku

W skardze Komisja Wspólnot Europejskich zwraca się do Trybunału o stwierdzenie, że ustanawiając w § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2
rozporządzenia z 1998 r. w sprawie zapobiegania powstawaniu oraz odzysku odpadów opakowaniowych system mający na celu wielokrotny
użytek opakowań produktów butelkowanych u źródła, zgodnie z dyrektywą Rady 80/777/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. w sprawie zbliżenia
ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych, Republika Federalna
Niemiec uchybiła zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które na niej ciążą na mocy art. 5 dyrektywy 94/62/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. L 365, str. 10) i art. 28 WE, a także
art. 3 w związku z pkt 2 lit. d) załącznika II do dyrektywy 80/777.

Ramy prawne

Uregulowania wspólnotowe
Artykuł 3 dyrektywy 80/777 odsyła w zakresie warunków wydobywania i norm dotyczących butelkowania naturalnych wód mineralnych
do załącznika II do tej dyrektywy.
Załącznik ten stanowi w pkt 2:
„Urządzenia przeznaczone do wydobywania muszą być wykonane w sposób pozwalający uniknąć każdej możliwości skażenia i pozwalający
zachować właściwości odpowiadające kwalifikacji, jaką woda przedstawia u źródła.
W tym celu, w szczególności:
[…]
d)      transport naturalnej wody mineralnej do konsumenta finalnego, w jakimkolwiek innym pojemniku innym niż pojemniki dozwolone
do dystrybucji jest zabroniony”.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 dyrektywy 94/62 ma ona na celu zharmonizowanie krajowych przepisów dotyczących gospodarowania opakowaniami
i odpadami opakowaniowymi, po pierwsze, w celu zapobiegania i ograniczenia ich wpływu na środowisko naturalne w Państwach
Członkowskich oraz państwach trzecich, zapewniając w ten sposób wysoki poziom ochrony środowiska naturalnego, a po drugie,
w celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz zapobiegania powstawaniu przeszkód w handlu i zakłóceń oraz ograniczenia
konkurencji we Wspólnocie.
Artykuł 5 tej dyrektywy stanowi:
„Państwa Członkowskie mogą zachęcać do stosowania systemów opakowań wielokrotnego użytku w sposób przyjazny dla środowiska,
zgodnie z Traktatem”.
Artykuł 7 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:
„Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że systemy te są ustanowione, aby zapewnić [Państwa Członkowskie
podejmują działania niezbędne w celu ustanowienia systemów zapewniających]:
a)      zwrot i/lub zbiórkę zużytych opakowań i/lub odpadów opakowaniowych od konsumenta lub innego użytkownika końcowego lub ze strumienia
odpadów w celu ich doprowadzenia do najbardziej odpowiedniego sposobu […] gospodarowania odpadami;
b)      wielokrotny użytek lub odzysk, w tym recykling zebranych opakowań lub odpadów opakowaniowych,
zmierzające do realizacji celów określonych w niniejszej dyrektywie.
Systemy takie są otwarte dla podmiotów gospodarczych działających w danych sektorach oraz dla właściwych władz publicznych.
Systemy te mają także zastosowanie do wyrobów przywożonych na niedyskryminacyjnych warunkach, w tym do [Systemy te mają również
zastosowanie, na niedyskryminacyjnych warunkach, do wyrobów importowanych, w tym w zakresie] szczegółowych rozwiązań i wszelkich
opłat nakładanych za dostęp do systemu, oraz są tak skonstruowane, by, zgodnie z Traktatem, uniknąć przeszkód w handlu oraz
zakłóceń konkurencji”.

Uregulowania krajowe
Verordnung über die Vermeidung und Verwertung von Verpackungsabfällen (rozporządzenie w sprawie zapobiegania powstawaniu i odzysku
odpadów opakowaniowych) z dnia 21 sierpnia 1998 r. (BGBl. 1998 I, str. 2379, zwane dalej „VerpackV”) przewiduje szereg działań
w celu zapobiegania i ograniczenia wpływu odpadów opakowaniowych na środowisko naturalne. Mając na celu w szczególności transpozycję
dyrektywy 94/62, VerpackV zastąpiło Verordnung über die Vermeidung von Verpackungsabfällen (rozporządzenie w sprawie zapobiegania
powstawaniu odpadów opakowaniowych) z dnia 12 czerwca 1991 r. (BGBl. 1991 I, str. 1234).
Paragraf 6 ust. 1 i 2 VerpackV przewiduje następujące obowiązki:
„1. Dystrybutor jest zobowiązany do bezpłatnego przyjmowania zwrotu w punkcie rzeczywistego odbioru lub w jego bezpośredniej
bliskości, pustych opakowań używanych przez końcowych konsumentów, do ich odzysku zgodnie z wymogami wskazanymi w pkt 1 załącznika
I, oraz do spełnienia wymogów wskazanych w pkt 2 załącznika I. Wymogi odzysku mogą również zostać spełnione poprzez wielokrotny
użytek lub przesłanie opakowań do dystrybutora lub producenta na podstawie ust. 2. Dystrybutor zwraca uwagę indywidualnych
konsumentów, za pomocą widocznych i czytelnych ogłoszeń, na przewidzianą w zdaniu pierwszym możliwość zwrotu. Obowiązek przewidziany
w zdaniu pierwszym ogranicza się do typów, form i rozmiarów opakowań oraz opakowań po produktach, które stanowią asortyment
dystrybutora. W odniesieniu do dystrybutorów dysponujących powierzchnią sprzedaży poniżej 200 m
obowiązek przyjmowania zwrotów ogranicza się do opakowań marek sprzedawanych przez dystrybutora. W przypadku sprzedaży na
odległość zwrot ten powinien być zagwarantowany za pomocą odpowiednich możliwości przyjęcia zwrotów w miejscach usytuowanych
wystarczająco blisko dla konsumenta końcowego. Możliwość zwrotu powinna zostać wskazana w przesyłce zawierającej towary oraz
w katalogach. W przypadku opakowań niepochodzących od konsumentów indywidualnych mogą być zawierane umowy określające odstępstwa
w zakresie miejsca zwrotu i podziału kosztów. Jeżeli dystrybutorzy nie spełniają wymogów wskazanych w zdaniu pierwszym poprzez
przyjmowanie zwrotów opakowań w punkcie odbioru, zobowiązani są zapewnić ich spełnienie za pomocą systemu wskazanego w ust. 3.
W przypadku dystrybutorów opakowań, dla których uczestnictwo w systemie przewidzianym w ust. 3 jest wykluczone, w drodze odstępstwa
od postanowień zdania pierwszego mutatis mutandis stosuje się wymogi w zakresie odzysku przewidziane w art. 4 ust. 2.
2. Producenci i dystrybutorzy są zobowiązani do przyjmowania zwrotów w punkcie rzeczywistego odbioru opakowań przyjętych przez
dystrybutorów w trybie przewidzianym w ust. 1, do ich odzysku zgodnie z wymogami określonymi w pkt 1 załącznika I i do spełnienia
wymogów określonych w pkt 2 załącznika I. Wymogi odzysku mogą zostać również spełnione poprzez wielokrotny użytek opakowań.
Wymogi przewidziane w zdaniu pierwszym ograniczają się do typów, form i rozmiarów opakowań oraz do opakowań produktów sprzedawanych
przez producentów i dystrybutorów. Ustęp 1 zdania od ósmego do dziesiątego mają zastosowanie mutatis mutandis”.
Zgodnie z ust. 3 tego paragrafu, powyższe wymogi w zakresie przyjmowania zwrotów i odzysku mogą co do zasady zostać spełnione
między innymi poprzez uczestnictwo producenta lub dystrybutora w ogólnym systemie zbiórki zużytych opakowań. Właściwe władze
lokalne zobowiązane są do stwierdzenia, czy ten system spełnia wymogi VerpackV co do zakresu zastosowania.
Na mocy § 8 ust. 1 VerpackV dystrybutorzy wprowadzający do obrotu płynne produkty spożywcze w jednorazowych opakowaniach do
napojów są zobowiązani do pobrania od kupującego kaucji w wysokości minimalnej 0,25 euro od opakowania, w tym podatek od wartości
dodanej. Gdy wielkość opakowania przekracza 1,5 litra, kwota minimalna kaucji wraz z podatkiem od wartości dodanej wynosi
0,50 euro. Kaucja jest pobierana przez każdego kolejnego dystrybutora, na wszystkich etapach dystrybucji, aż do sprzedaży
końcowemu konsumentowi. Kaucja podlega zwrotowi po dokonaniu zwrotu opakowań zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 VerpackV.
Zgodnie z § 9 ust. 1 obowiązkowa kaucja nie ma zastosowania do opakowań, w stosunku do których producent lub dystrybutor są
zwolnieni z obowiązku przyjęcia zwrotów z powodu uczestnictwa w ogólnym systemie zbiórki przewidzianym w powołanym powyżej
§ 6 ust. 3.
VerpackV przewiduje jednakże w § 9 ust. 2 okoliczności, w których, w przypadku niektórych napojów, możliwość powołania się
na § 6 ust. 3 jest wyłączona. Brzmienie tego przepisu jest następujące:
„Jeżeli na terytorium stosowania niniejszego rozporządzenia udział napojów takich jak piwo, wody mineralne (w tym wody źródlane,
wody stołowe i wody mineralne), gazowane napoje orzeźwiające, soki owocowe […] lub wina […] sprzedawanych w opakowaniach wielokrotnego
użytku spadnie poniżej 72% w roku kalendarzowym, przystępuje się do ponownej oceny odpowiednich wskaźników za okres dwunastu
miesięcy następujących po ogłoszeniu, że [wymagany] udział opakowań wielokrotnego użytku nie został osiągnięty. Jeżeli udział
opakowań wielokrotnego użytku na terytorium federalnym jest niższy od udziału, o którym mowa w zdaniu pierwszym, decyzja podjęta
na podstawie § 6 ust. 3 zostanie uchylona na całym terytorium federalnym, ze skutkiem od pierwszego dnia szóstego miesiąca
następującego po publikacji przewidzianej w ust. 3, dla napojów, w przypadku których udział opakowań wielokrotnego użytku
w roku 1991 nie został osiągnięty […]”.
Zgodnie z § 9 ust. 3 VerpackV rząd niemiecki każdego roku ogłasza wskaźniki procentowe, o których mowa w § 9 ust. 2, mające
zastosowanie do napojów w opakowaniach przyjaznych dla środowiska naturalnego. Zgodnie z § 9 ust. 4 jeżeli po decyzji w przedmiocie
uchylenia zostanie ponownie osiągnięty odpowiedni udział napojów w takich opakowaniach, właściwe władze dokonują na wniosek
lub z urzędu ponownej oceny w trybie § 6 ust. 3.
Z tych przepisów krajowych wynika, że producenci wód mineralnych tracą możliwość wywiązania się z obowiązków w zakresie przyjmowania
zwrotu opakowań poprzez udział w ogólnym systemie zbiórki, jeżeli ogólny udział napojów w opakowaniach wielokrotnego użytku
spadnie poniżej 72% w ciągu kolejnych dwóch lat, oraz w tym samym czasie nie zostanie osiągnięty poziom udziału dla wód mineralnych
w opakowaniach wielokrotnego użytku za rok 1991. W takim przypadku napoje w opakowaniach nienadających się do wielokrotnego
użytku są objęte systemem kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotu, przewidzianym w § 8 ust. 1 VerpackV.
Zdaniem rządu niemieckiego w roku 1997 udział opakowań wielokrotnego użytku do napojów po raz pierwszy spadł poniżej 72%,
a mianowicie do 71,33%. Następnie wskaźnik ten kontynuował spadek z powodu istotnego wzrostu zastosowania jednorazowych opakowań
do napojów. W tych okolicznościach rząd – w czasie gdy procedura pisemna przed Trybunałem była w toku – nałożył obowiązek
pobierania, począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r., kaucji od jednorazowych opakowań do wód mineralnych, piwa i gazowanych napojów
orzeźwiających.

Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
Pismem z dnia 12 grudnia 1995 r. Komisja wystosowała do Republiki Federalnej Niemiec wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym
wskazała, że przepisy dotyczące pobierania kaucji od pewnych opakowań niepodlegających wielokrotnemu użytkowi stanowią przeszkodę
w handlu wewnątrzwspólnotowym. Po upływie terminu do transpozycji dyrektywy 94/62 i wydaniu VerpackV Komisja przesłała temu
Państwu Członkowskiemu, w dniu 11 grudnia 1998 r., uzupełniające wezwanie do usunięcia uchybienia, zawierające szereg zarzutów
w przedmiocie niezgodności nowej regulacji niemieckiej z przepisami dyrektywy 94/62 w związku z art. 30 Traktatu WE (obecnie
art. 28 WE).
Nieusatysfakcjonowana wyjaśnieniami przedstawionymi przez rząd niemiecki w jego odpowiedziach na wezwania do usunięcia uchybienia,
Komisja skierowała do tego rządu w dniu 27 lipca 2000 r. uzasadnioną opinię zawierającą stwierdzenie, że ustanawiając na mocy
VerpackV system mający na celu wielokrotny użytek opakowań naturalnych wód mineralnych, których butelkowanie w myśl dyrektywy
80/777 musi nastąpić u źródła, Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które na niej ciążą
na mocy art. 5 dyrektywy 94/62 w związku z art. 28 WE oraz art. 3 dyrektywy 80/777 w związku z jej załącznikiem II pkt 2 lit. d).
W opinii tej Komisja podnosi, że w zakresie naturalnych wód mineralnych niemiecka regulacja stanowi przeszkodę w handlu dla
producentów, którzy muszą dokonywać ponownej wysyłki pustych opakowań do miejsca produkcji, jeżeli te ostatnie nie mogą zostać
wykorzystane do innych produktów. Zdaniem Komisji, niemiecka regulacja nie jest uzasadniona względami ochrony środowiska naturalnego,
gdyż nie uwzględniając szczególnej sytuacji produktów, które muszą zostać przewiezione na znaczne odległości, jej zakres wykracza
poza to co niezbędne dla osiągnięcia zamierzonego celu.
W odpowiedzi na tę uzasadnioną opinię rząd niemiecki w piśmie z dnia 10 listopada 2000 r. zaprzeczył występowaniu przeszkody
w handlu wewnątrzwspólnotowym. Twierdzi on, że niemiecka regulacja daje producentom wód mineralnych, którzy mają siedzibę
w innym kraju, swobodę sprzedaży ich produktów bądź przy wykorzystaniu opakowań wielokrotnego użytku, w szczególności w ramach
systemu butelek standardowych, bądź przy wykorzystaniu opakowań nieprzeznaczonych do wielokrotnego użytku. Zakładając zaś,
że przedmiotowa regulacja stanowi przeszkodę w handlu wewnątrzwspólnotowym, jest ona, zdaniem rządu niemieckiego, uzasadniona
względami ochrony środowiska naturalnego, gdyż w porównaniu z opakowaniami jednorazowymi do napojów, opakowania wielokrotnego
użytku są korzystniejsze z ekologicznego punktu widzenia, pomimo ewentualnej konieczności zapewnienia ich transportu na znaczne
odległości.
W dniu 16 marca 2001 r. Republika Federalna Niemiec notyfikowała Komisji projekt zmian do VerpackV. Jednakże, wobec tego,
że projekt ten napotkał trudności w toku procedury prawodawczej, notyfikacja ta została wycofana w dniu 3 lipca 2001 r.
Oceniając, że Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które na niej ciążą na mocy prawa
wspólnotowego, Komisja wniosła niniejszą skargę.
Postanowieniem Prezesa Trybunału z dnia 29 maja 2002 r. Republika Francuska oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej zostały dopuszczone do sprawy w charakterze interwenientów na poparcie żądań Komisji. Pismem z dnia 26 września
2002 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej poinformowało, że nie wniesie uwag.

Co do przedmiotu i dopuszczalności skargi
Tytułem wstępu należy sprecyzować, że Komisja zaskarża niemiecką regulację z tego względu, że § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 VerpackV,
wprowadzając obowiązki w zakresie pobierania kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotu opakowań jednorazowych w zależności
od udziału opakowań wielokrotnego użytku na rynku niemieckim, w szczególny sposób obciąża producentów naturalnych wód mineralnych
pochodzących z innych Państw Członkowskich. Zdaniem Komisji, zastosowanie opakowań wielokrotnego użytku, do czego regulacja
zachęca producentów wykorzystujących opakowania jednorazowe, powoduje powstanie dodatkowych kosztów u producentów naturalnych
wód mineralnych pochodzących z innych Państw Członkowskich.
Rząd niemiecki wskazuje, że w toku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi Komisja nie przedstawiła mu zarzutu, że
§ 8 i 9 VerpackV wywierają nacisk na producentów naturalnych wód mineralnych, by wykorzystywali opakowania wielokrotnego użytku.
W tym przedmiocie Komisja nie umożliwiła mu uzasadnienia stanowiska lub ewentualnie dobrowolnego dostosowania się do wymogów
prawa wspólnotowego, w szczególności poprzez wyłączenie producentów naturalnych wód mineralnych mających siedzibę w innym
Państwie Członkowskim z obliczania udziałów przewidzianych w § 9 ust. 2 VerpackV.
W tym przedmiocie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postępowanie poprzedzające wniesienie skargi ma
na celu umożliwienie zainteresowanemu Państwu Członkowskiemu, po pierwsze, wykonanie zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego,
a po drugie skorzystanie ze środków obrony przed zarzutami przedstawionymi przez Komisję (zob., między innymi, wyroki z dnia
15 stycznia 2002 r. w sprawie C‑439/99 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I‑305, pkt 10 i z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
C‑287/00 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. str. I‑5811, pkt 16).
Prawidłowość postępowania poprzedzającego wniesienie skargi stanowi podstawową gwarancję nie tylko dla ochrony praw zainteresowanego
Państwa Członkowskiego, ale również dla zapewnienia, że przedmiot ewentualnego postępowania spornego zostanie jasno określony
(zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 17).
Przedmiot skargi w trybie art. 226 WE zostaje więc ściśle określony w trakcie przewidzianego w tym przepisie postępowania
poprzedzającego jej wniesienie. Z tego wynika, że skarga musi opierać się na tych samych podstawach i zarzutach, co uzasadniona
opinia (zob., między innymi, ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Włochom, pkt 11).
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Komisja nie rozszerzyła przedmiotu sporu poza określony w toku postępowania poprzedzającego
wniesienie skargi.
Już bowiem w pierwszym wezwaniu do usunięcia uchybienia Komisja skrytykowała to, że niemiecka regulacja opiera się na wskaźniku
udziału opakowań wielokrotnego użytku, czego skutkiem jest utrwalenie sytuacji rynkowej z danego okresu. W odpowiedzi na to
pismo rząd niemiecki wskazał powody, dla których przedmiotowy wskaźnik został przyjęty, stwierdzając, że przedmiotowa regulacja
nie narzuca producentom określonego sposobu pakowania.
Również w uzupełniającym wezwaniu do usunięcia uchybienia Komisja skrytykowała nieproporcjonalny wpływ VerpackV na sytuację
producentów naturalnych wód mineralnych, podkreślając, że reguła ustalania udziału opakowań wielokrotnego użytku może utrudniać
sprzedaż w Niemczech nowych produktów w opakowaniach jednorazowych. W odpowiedzi na to pismo rząd niemiecki powtórzył swoje
stanowisko, zgodnie z którym przedmiotowa regulacja nie stanowi bariery dla wykorzystywania opakowań jednorazowych przez producentów
mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim.
Wreszcie na etapie uzasadnionej opinii, w której zarzuty zostały ograniczone do wpływu § 8 i 9 VerpackV na sprzedaż naturalnych
wód mineralnych, Komisja stwierdziła, że przepisy te są dla producentów zachętą do niezwiększania udziału opakowań jednorazowych,
co prowadziłoby do nieosiągnięcia udziałów ustalonych dla opakowań wielokrotnego użytku. W opinii Komisji VerpackV pozwala
producentom, których siedziba jest bardzo oddalona od punktów sprzedaży, na zwiększenie ich udziału w rynku produktów w opakowaniach
jednorazowych, wyłącznie w zakresie, w jakim inni producenci, mający siedzibę bliżej punktów sprzedaży, byliby gotowi na zmniejszenie
ich udziału.
Z odpowiedzi na uzasadnioną opinię wynika, że rząd niemiecki zrozumiał, że owa opinia kwestionowała w szczególności wpływ
niemieckiej regulacji na wybór sposobu opakowania. Rząd niemiecki przywołał w swojej odpowiedzi różne możliwości oferowane
producentom mającym siedzibę w innym Państwie Członkowskim w zakresie sprzedaży ich produktów na rynku niemieckim, ponownie
wskazując, że, jego zdaniem, nie może być mowy o istnieniu jakiejkolwiek bariery dla sprzedaży produktów w opakowaniach jednorazowych.
Z powyższego wynika, że twierdzenie, iż regulacja niemiecka nakłania producentów naturalnych wód mineralnych mających siedzibę
w innych Państwach Członkowskich do korzystania z opakowań wielokrotnego użytku, w istocie znajdował się wśród argumentów
Komisji przemawiających za tym, że VerpackV jest niezgodna z przedmiotowymi przepisami wspólnotowymi, powołanymi w toku postępowania
poprzedzającego wniesienie skargi.
Tym samym skarga jest dopuszczalna.

Co do istoty sprawy
Jest bezsporne dla stron, że § 8 i 9 VerpackV są częścią regulacji, której celem jest transpozycja dyrektywy 94/62.
Strony pozostają natomiast w sporze co do tego, czy jeśli chodzi o promocję wielokrotnego użytku opakowań, § 8 i 9 VerpackV
mogą być również oceniane w świetle art. 28 WE. W opinii Komisji, popieranej przez rząd francuski, niemiecka regulacja może
być zgodna z art. 5 dyrektywy 94/62 wyłącznie, jeżeli jest również zgodna z art. 28 WE, natomiast rząd niemiecki twierdzi,
że rzeczony art. 5 zawiera pełną harmonizację tej dziedziny, co wyłącza ocenę § 8 i 9 VerpackV w świetle postanowień Traktatu
dotyczących swobodnego przepływu towarów.
Mając na uwadze okoliczność, że gdy jakaś dziedzina jest przedmiotem wyczerpującej harmonizacji wspólnotowej, wszystkie związane
z nią przepisy krajowe powinny być oceniane w świetle tych przepisów harmonizujących, a nie prawa pierwotnego (wyroki z dnia
12 października 1993 r. w sprawie C‑37/92 Vanacker i Lesage, Rec. str. I‑4947, pkt 9; z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie
C‑324/99 DaimlerChrysler, Rec. str. I‑9897, pkt 32; z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie C‑322/01 Deutscher Apothekerverband,
Rec. str. I‑0000, pkt 64), należy więc ustalić, czy harmonizacja dokonywana na podstawie dyrektywy 94/62 wyłącza ocenę zgodności
przedmiotowej regulacji krajowej z art. 28 WE.

W przedmiocie możliwości stosowania art. 28 WE
W przedmiocie promocji wielokrotnego użytku opakowań, takiej jak przewidziana w dyrektywie 94/62, należy przede wszystkim
przypomnieć, że zarówno z jej pierwszego motywu, jak i art. 1 ust. 1 wynika, że zmierza ona do osiągnięcia podwójnego celu,
polegającego, z jednej strony, na zapobieganiu i ograniczeniu wpływu odpadów opakowaniowych na środowisko naturalne, tak aby
zapewnić wysoki poziom ochrony środowiska, a z drugiej strony, na zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego
oraz zapobieganiu przeszkodom w handlu oraz zakłóceniom i ograniczeniom konkurencji we Wspólnocie (zob. wyrok z dnia 19 czerwca
2003 r. w sprawie C‑444/00 Mayer Parry Recycling, Rec. str. I‑6163, pkt 71).
O ile dyrektywa 94/62 przewiduje, że ustanowione w niej środki zmierzają w „pierwszym rzędzie” do zapobiegania powstawaniu
odpadów, wylicza ona jako „dodatkowe zasady podstawowe” wielokrotny użytek opakowań, recykling oraz inne formy odzysku odpadów
opakowaniowych.
Motyw ósmy tej dyrektywy wskazuje, że „do chwili osiągnięcia odpowiedniego poziomu postępu naukowo‑technicznego w dziedzinie
odzysku odpadów, wielokrotny użytek i recykling należy traktować jako bardziej pożądane pod względem wpływu na środowisko
naturalne; wymaga to ustanowienia w Państwach Członkowskich systemów gwarantujących zwrot zużytych opakowań i/lub odpadów
opakowaniowych; należy jak najszybciej przeprowadzić oceny cyklu życia pozwalające na ustanowienie jasnej hierarchii między
opakowaniami nadającymi się do wielokrotnego użytku, do recyklingu i do odzysku”.
Wbrew twierdzeniom rządu niemieckiego dyrektywa 94/62 nie ustanawia hierarchii pomiędzy wielokrotnym użytkiem opakowań i odzyskiem
odpadów opakowaniowych.
W przedmiocie wielokrotnego użytku opakowań art. 5 tej dyrektywy ogranicza się do przyznania Państwom Członkowskim uprawnienia
promowania, zgodnie z Traktatem, systemów wielokrotnego użytku opakowań, które mogą być ponownie wykorzystane w sposób przyjazny
dla środowiska naturalnego.
Na mocy art. 7 ust. 1 rzeczonej dyrektywy Państwa Członkowskie podejmują ponadto działania niezbędne do ustanowienia systemów
zapewniających nie tylko zwrot lub zbiórkę zużytych opakowań lub odpadów opakowaniowych w celu ich doprowadzenia do najbardziej
odpowiedniego sposobu gospodarowania odpadami, lecz również wielokrotny użytek lub odzysk, w tym recykling zebranych opakowań
lub odpadów opakowaniowych.
Poza definicją pojęcia „wielokrotnego użytku”, pewnymi postanowieniami ogólnymi w przedmiocie środków zapobiegania powstawaniu
odpadów opakowaniowych i przepisami dotyczących systemów zwrotu, zbiórki i odzysku, zawartych kolejno w jej art. 3 ust. 5,
art. 4 i 7, dyrektywa 94/62 nie reguluje, w odniesieniu do Państw Członkowskich, które są gotowe wykorzystać uprawnienia nadane
im na mocy art. 5, organizacji systemów sprzyjających wykorzystaniu opakowań wielokrotnego użytku.
W przeciwieństwie do oznakowania, identyfikacji i wymogów dotyczących składu opakowań i ich przydatności do wielokrotnego
użytku i odzysku, uregulowanych w art. 8–11 oraz załączniku II do dyrektywy 94/62, organizacja krajowych systemów mających
na celu zachęcanie do wielokrotnego użytku opakowań nie jest przedmiotem pełnej harmonizacji.
W konsekwencji systemy takie mogą być oceniane w świetle przepisów Traktatu dotyczących swobodnego przepływu towarów.
Artykuł 5 dyrektywy 94/62 zezwala ponadto Państwom Członkowskim na zachęcanie do stosowania systemów wielokrotnego użytku
opakowań wyłącznie „zgodnie z Traktatem”.
Wbrew twierdzeniom rządu niemieckiego ww. wyrok w sprawie DaimlerChrysler nie może prowadzić do odmiennych wniosków. W pkt 44
tego wyroku Trybunał orzekł, że użycie w przepisie prawa wspólnotowego sformułowania „zgodnie z Traktatem” nie może być interpretowane
w ten sposób, że krajowy przepis, który odpowiada wymogom tego przepisu musi ponadto być przedmiotem odrębnego badania odnośnie
do jego zgodności z przepisami Traktatu w zakresie swobody przepływu towarów.
Jednakże wyrok ten dotyczył rozporządzenia Rady (EWG) nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania
odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz.U. L 30, str. 1). Rozporządzenie to reguluje w sposób
zharmonizowany na poziomie wspólnotowym zagadnienie wysyłki odpadów w celu zapewnienia ochrony środowiska naturalnego (zob.
ww. wyrok w sprawie DaimlerChrysler, pkt 42). Jednakże, jak stwierdzono powyżej, nie ma to miejsca w przypadku dyrektywy 94/62,
gdy chodzi o wielokrotny użytek opakowań.
Ponadto art. 4 ust. 3 lit. a) ppkt i) wspomnianego rozporządzenia upoważnia Państwa Członkowskie do ograniczenia „zgodnie
z Traktatem” wysyłki odpadów przeznaczonych do utylizacji, ustanawiając szereg zasad, takich jak zasada bliskości geograficznej,
priorytetu dla odzysku odpadów i samowystarczalności na poziomach wspólnotowym i krajowym, których Państwa Członkowskie muszą
przestrzegać, czyniąc użytek z tego upoważnienia.
Wykładnia sformułowania „zgodnie z Traktatem”, którą Trybunał przyjął w ww. wyroku w sprawie DaimlerChrysler, nie może zostać
zastosowana w niniejszym kontekście, w którym upoważnienie przyznane Państwom Członkowskim w zakresie zachęcania do wielokrotnego
użytku opakowań jest sformułowane w sposób ogólny, bez sprecyzowania kryteriów, które powinny zostać uwzględnione przez korzystające
z niego Państwa Członkowskie.
Należy także wskazać, że w pkt. 45 tego wyroku Trybunał orzekł, że sformułowanie „zgodnie z Traktatem” nie oznacza również,
że w odniesieniu do wszystkich przepisów krajowych ograniczających przesyłkę odpadów określoną w art. 4 ust. 3 lit. a) ppkt i)
rozporządzenia należy konsekwentnie przyjmować domniemanie zgodności z prawem wspólnotowym wyłącznie z tego względu, że przewidują
one wykonanie jednej lub kilku zasad wskazanych w tym przepisie. Wykładni tego sformułowania należy raczej dokonywać w ten
sposób, że rzeczone przepisy krajowe, oprócz zgodności z rozporządzeniem, muszą również pozostawać w zgodzie z regułami i ogólnymi
zasadami Traktatu, które nie zostały bezpośrednio wskazane w regulacji przyjętej w dziedzinie wysyłek odpadów.
Należy zatem zbadać, czy przedmiotowe przepisy krajowe są zgodne z art. 28 WE.

W przedmiocie występowania przeszkody w handlu wewnątrzwspólnotowym
Komisja, popierana przez rząd francuski, wskazuje że § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 VerpackV utrudniają dystrybucję naturalnych wód
mineralnych pochodzących z innych Państw Członkowskich lub powodują wzrost jej kosztów, stanowiąc w konsekwencji środek o skutku
równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 28 WE.
Rząd niemiecki twierdzi przede wszystkim, że te ogólne przepisy nie mogą być uważane za środki o skutku równoważnym do ograniczeń
ilościowych, gdyż nie służą jednostronnej ochronie interesów krajowych, lecz mają wyłącznie na celu wykonanie obowiązków wynikających
z dyrektywy wspólnotowej.
W tym przedmiocie wystarczy wskazać, że o ile Trybunał stwierdził, iż przepis krajowy, za pomocą którego Państwo Członkowskie
wykonuje obowiązki nałożone na nie dyrektywą, nie może być uznany za przeszkodę w handlu (zob. podobnie wyroki z dnia 25 stycznia
1977 r. w sprawie 46/76 Bauhuis, Rec. str. 5, pkt 28–30; z dnia 23 marca 2000 r. w sprawie C‑246/98 Berendse‑Koenen, Rec.
str. I‑1777, pkt 24 i 25 oraz ww. wyrok w sprawie Deutscher Apothekerverband, pkt 52–54), o tyle oczywiste jest, że art. 5
dyrektywy 94/62 wyłącznie upoważnia Państwa Członkowskie do zachęcania do stosowania systemów opakowań wielokrotnego użytku
zgodnie z Traktatem, nie nakładając żadnych obowiązków w tym zakresie.
Rząd niemiecki zaprzecza następnie, jakoby § 8 i 9 VerpackV prowadziły do jakiejkolwiek bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji
producentów mających siedzibę w innym Państwie Członkowskim.
W tym przedmiocie należy przypomnieć, że § 9 ust. 2 VerpackV przewiduje zmianę systemu gospodarowania odpadami po opakowaniach
jednorazowych w precyzyjnie wskazanych okolicznościach. O ile VerpackV opiera tę zmianę na fakcie nieosiągnięcia pewnych wskaźników
zastosowania opakowań wielokrotnego użytku na rynku krajowym, o tyle uzależnia ona rzeczywiste wejście w życie tej zmiany
od obowiązkowo przeprowadzanej, ponownej oceny takich wskaźników. Tak więc w przypadku niektórych napojów, w tym naturalnych
wód mineralnych, producenci i dystrybutorzy nie mogą korzystać z ogólnego systemu zbiórki i muszą wobec tego ustanowić system
kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotu dla swoich opakowań jednorazowych po napojach, gdy w ciągu dwóch kolejnych lat
udział napojów w opakowaniach wielokrotnego użytku w Niemczech spada poniżej 72% i nie zostaje dla tych napojów osiągnięty
udział opakowań wielokrotnego użytku z roku 1991.
Jednakże należy stwierdzić, że o ile § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 VerpackV w sposób oczywisty mają zastosowanie do wszystkich producentów
i dystrybutorów prowadzących działalność na terytorium kraju, nie wpływają one w ten sam sposób na sprzedaż wód mineralnych
produkowanych w Niemczech i tych pochodzących z innych Państw Członkowskich.
Jeżeli zmiana systemu gospodarowania opakowaniami pociąga za sobą, w sposób ogólny, koszty w zakresie oznakowania lub etykietowania
opakowań, to regulacja – taka jak będąca przedmiotem niniejszego postępowania – która nakłada na producentów i dystrybutorów
wykorzystujących opakowania jednorazowe obowiązek zastąpienia ich uczestnictwa w ogólnym systemie zbiórki zastosowaniem systemu
kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotów, powoduje powstanie u każdego producenta i dystrybutora wykorzystującego takie
opakowania dodatkowych kosztów związanych z organizacją zwrotu opakowań, zwrotu kaucji i ewentualnego rozliczenia tych kwot
między dystrybutorami.
Jak zaś wskazuje Komisja, przy braku odmiennego twierdzenia ze strony rządu niemieckiego, producenci naturalnych wód mineralnych
z innych Państw Członkowskich wykorzystują znacznie więcej jednorazowych opakowań z plastiku niż producenci niemieccy. Zgodnie
z badaniem przeprowadzonym w czerwcu 2001 r. przez Gesellschaft für Verpackungsmarktforschung producenci niemieccy wykorzystywali
w 1999 r. około 90% opakowań wielokrotnego użytku i około 10% opakowań jednorazowych, podczas gdy proporcje te kształtowały
się w sposób odwrotny, jeśli chodzi o naturalne wody mineralne sprzedawane w Niemczech przez producentów zagranicznych, z wykorzystaniem
około 71% jednorazowych opakowań z plastiku.
W tym przedmiocie należy wskazać, że producenci naturalnych wód mineralnych, którzy sprzedają swoje produkty w Niemczech z dala
od ujęcia tych wód, i którzy w znacznej części mają siedziby w innych Państwach Członkowskich, używając opakowania wielokrotnego
użytku ponoszą dodatkowe koszty. Z art. 3 w związku z załącznikiem II do dyrektywy 80/777 wynika, że naturalne wody mineralne
muszą być butelkowane u źródła, a zatem dla wielokrotnego używania opakowań tych wód konieczne jest transportowanie opakowań
do miejsca ujęcia wody. O ile jest prawdą, jak twierdzi rząd niemiecki, że producent naturalnej wody mineralnej może obniżyć
te koszty, przystępując do systemu standardowych butelek wielokrotnego użytku, o tyle pozostaje faktem, że producent naturalnych
wód mineralnych sprzedający swoje produkty na kilku rynkach, w tym na rynku niemieckim, jak ma to miejsce w przypadku producenta
mającego siedzibę w innym Państwie Członkowskim i który dokonuje eksportu do Niemiec, jest zmuszony do dostosowania dystrybucji
swoich produktów do specyficznych wymogów rynku niemieckiego.
Z powyższego wynika, że gdy chodzi o opakowania jednorazowe, zastąpienie ogólnego systemu zbiórki opakowań systemem kaucji
i indywidualnego przyjmowania zwrotu utrudnia sprzedaż na rynku niemieckim wód mineralnych importowanych z innych Państw Członkowskich
(zob. podobnie w przedmiocie opakowań wielokrotnego użytku do napojów, wyrok z dnia 20 września 1988 r. w sprawie 302/86 Komisja
przeciwko Danii, Rec. str. 4607, pkt 13).
Bez znaczenia jest w tym względzie, że przedmiotowe przepisy przewidują obowiązki w zakresie pobierania kaucji i indywidualnego
przyjmowania zwrotu opakowań jednorazowych, nie zakazując przywozu napojów w takich opakowaniach, a ponadto że producenci
mają możliwość przestawienia się na opakowania wielokrotnego użytku. Przepis mogący utrudniać przywóz musi bowiem zostać uznany
za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych również wówczas, gdy utrudnienie jest nieznaczne i istnieją inne
sposoby zbytu produktów (wyrok z dnia 5 kwietnia 1984 r. w sprawach połączonych 177/82 i 178/82 Van de Haar i Kaveka de Meern,
Rec. str. 1797, pkt 14).
Wbrew twierdzeniom rządu niemieckiego przeszkoda w handlu, której dotyczy skarga, nie jest skutkiem przepisu dyrektywy 80/777,
zgodnie z którym naturalne wody mineralne powinny być butelkowane u źródła. Wprawdzie nie można wykluczyć, iż przepis ten
wywiera wpływ na producentów naturalnych wód mineralnych w zakresie wyboru opakowania ich produktów, należy jednakowoż przypomnieć,
że zastąpienie ogólnego systemu zbiórki systemem kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotu powoduje dodatkowe koszty nie
tylko dla producentów naturalnych wód mineralnych, lecz również dla producentów i dystrybutorów innych napojów, o których
mowa w § 9 ust. 2 VerpackV, którzy mają siedzibę w innych Państwach Członkowskich i wykorzystują opakowania jednorazowe.
Nietrafne jest twierdzenie rządu niemieckiego, że w okresie poprzedzającym wprowadzenie obowiązku pobierania kaucji i indywidualnego
przyjmowania zwrotu wzrost przywozu do Niemiec wód mineralnych w opakowaniach jednorazowych wskazuje na brak dyskryminacji
producentów wód mineralnych mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich. W istocie, nawet jeżeli taka tendencja wystąpiłaby
na rynku niemieckim, nie miałaby ona wpływu na fakt, że § 8 i 9 VerpackV stanowią przeszkodę w sprzedaży produktów w Niemczech
dla producentów wód mineralnych mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich.
Wreszcie wbrew temu, co podnosi rząd niemiecki, § 8 i 9 VerpackV nie mogą być utożsamiane z krajowymi przepisami, które ograniczają
lub zabraniają niektórych metod sprzedaży w rozumieniu wyroku z dnia 24 listopada 1993 r. w sprawach połączonych C‑267/91
i C‑268/91 Keck i Mithouard, Rec. str. I‑6097, pkt 16 i nast.
Trybunał stwierdził, że wynikająca z przedmiotowych przepisów potrzeba zmiany opakowania lub etykiety przywożonych produktów
wyklucza możliwość, by przepisy te dotyczyły metod sprzedaży tych produktów w rozumieniu ww. wyroku w sprawach Keck i Mithouard
(zob. wyroki z dnia 3 czerwca 1999 r. w sprawie C‑33/97 Colim, Rec. str. I‑3175, pkt 37; z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie
C‑12/00 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. str. I‑459, pkt 76 i z dnia 18 września 2003 r. w sprawie C‑416/00 Morellato, Rec.
str. I‑9343, pkt 29).
Jak wskazano w pkt 59 niniejszego wyroku, zastąpienie uczestnictwa w ogólnym systemie zbiórki poprzez ustanowienie systemu
kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotu zobowiązuje zainteresowanych producentów do zmiany niektórych oznaczeń na opakowaniach.
W każdym razie, przyjmując, że przepisy VerpackV nie wpływają w ten sam sposób na sprzedaż napojów produkowanych w Niemczech
i napojów pochodzących z innych Państw Członkowskich, nie mogą one pozostawać poza zakresem zastosowania art. 28 WE (zob.
ww. wyrok w sprawach Keck i Mithouard, pkt 16 i 17).

W przedmiocie uzasadnienia względami ochrony środowiska naturalnego
Należy sprawdzić, czy § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 VerpackV mogą, w zakresie, w jakim stanowią przeszkodę w handlu, być uzasadnione
względami z zakresu ochrony środowiska naturalnego.
Komisja, popierana przez rząd francuski, twierdzi, że gdy chodzi o naturalne wody mineralne, które muszą być butelkowane u źródła,
rzeczona regulacja nie jest uzasadniona względami związanymi z polityką ochrony środowiska naturalnego, a w każdym razie nie
czyni zadość kryterium proporcjonalności.
W ocenie rządu niemieckiego § 8 i 9 VerpackV są uzasadnione przez różne cele związane z ochroną środowiska naturalnego, jak
zapobieganie powstawaniu odpadów, określenie najbardziej odpowiedniego sposobu gospodarowania odpadami dla opakowań jednorazowych,
a także ochronę krajobrazu przed nagromadzeniem odpadów w środowisku naturalnym. Twierdzi on, że nawet jeżeli należałoby przyjąć,
że owe przepisy mają jedynie ogólny cel zapobiegania powstawaniu odpadów, korzyści z punktu widzenia ekologii, które wynikają
z systemu pobierania kaucji od jednorazowych opakowań po napojach, znacznie przewyższają ewentualne niedogodności związane
z faktem, że niektóre opakowania muszą być transportowane na znaczne odległości do miejsca produkcji.
W opinii rządu niemieckiego system pobierania kaucji od opakowań jednorazowych jest właściwy i niezbędny dla osiągnięcia przewidzianych
celów, jako że chodzi o środek, który ma przede wszystkim na celu zmianę sposobu postępowania konsumentów. Pobieranie kaucji
od opakowań jednorazowych powoduje, że konsumenci będą traktować te opakowania tak jak opakowania wielokrotnego użytku.
Wreszcie zgodnie z zasadami ostrożności i działania zapobiegawczego, przewidzianymi w art. 174 ust. 2 WE Państwa Członkowskie
działają w pewnych granicach oceny dyskrecjonalnej w interesie polityki ochrony środowiska naturalnego. Zdaniem rządu niemieckiego,
zwolnienie napojów przewożonych na dalekie odległości z obowiązku pobierania kaucji byłoby niemożliwe, biorąc pod uwagę to,
że takie zwolnienie stworzyłoby nie tylko zakłócenia konkurencji między przedsiębiorstwami, które sprzedają swoje produkty
w opakowaniach jednorazowych, ale pozbawiłoby również skuteczności przewidzianą w art. 5 dyrektywy 94/62 promocję opakowań
wielokrotnego użytku. Takie zwolnienie nie miałoby również znaczenia praktycznego, gdyż niektóre punkty sprzedaży na terytorium
niemieckim nie byłyby znacznie oddalone od znajdujących się poza tym terytorium miejsc produkcji naturalnych wód mineralnych
sprzedawanych w Niemczech.
W tym przedmiocie należy przypomnieć, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem środki krajowe mogące utrudniać handel wewnątrzwspólnotowy
mogą być uzasadnione nadrzędnymi wymogami w zakresie ochrony środowiska naturalnego o ile przedmiotowe środki są proporcjonalne
do zamierzonego celu (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 6; jak również wyrok z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie
C‑389/96 Aher‑Waggon, Rec. str. I‑4473, pkt 20).
Jak twierdzi rząd niemiecki, ustanowienie systemu pobierania kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotów powoduje zwiększenie
poziomu zwrotów pustych opakowań i prowadzi do selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych, przyczyniając się w ten sposób
do odzysku tych ostatnich. Poza tym w zakresie, w jakim pobranie kaucji motywuje konsumenta do zwrotu pustych opakowań w punkcie
sprzedaży, przyczynia się ono do zmniejszenia ilości odpadów w środowisku naturalnym.
Ponadto w zakresie, w jakim regulacja będąca przedmiotem postępowania głównego uzależnia wejście w życie nowego systemu gospodarowania
odpadami opakowaniowymi od proporcji opakowań wielokrotnego użytku na rynku niemieckim, stwarza ona sytuację, w której każdy
wzrost sprzedaży na tym rynku napojów w opakowaniach jednorazowych zwiększa prawdopodobieństwo zmiany systemu. W zakresie,
w jakim ta regulacja zachęca również zainteresowanych producentów i dystrybutorów do stosowania opakowań wielokrotnego użytku,
przyczynia się ona do ograniczenia odpadów wymagających unieszkodliwiania, co stanowi ogólny cel polityki ochrony środowiska
naturalnego.
Jednakże, aby taka regulacja była zgodna z zasadą proporcjonalności, należy sprawdzić nie tylko, czy wprowadzone przez nią
środki są właściwe do realizacji zamierzonych celów, lecz również, czy nie wykraczają one poza to, co niezbędne dla ich osiągnięcia
(patrz wyrok z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie C‑284/95 Safety Hi‑Tech, Rec. str. I‑4301, pkt 57).
W tym przedmiocie należy wskazać, że aby regulacja krajowa spełniała to ostatnie kryterium, musi ona oferować zainteresowanym
producentom i dystrybutorom wystarczający okres przejściowy, by mogli oni przed wejściem w życie systemu pobierania kaucji
i indywidualnego przyjmowania zwrotów, dostosować się do wymogów nowego systemu.
Okres sześciu miesięcy, przewidziany w § 9 ust. 2 VerpackV pomiędzy ogłoszeniem o tym, że system poboru kaucji i indywidualnego
przyjmowania zwrotów ma zostać ustanowiony, a wejściem w życie takiego systemu nie jest wystarczający, by umożliwić producentom
naturalnych wód mineralnych dostosowanie ich produkcji i gospodarowania jednorazowymi odpadami opakowaniowymi do nowego systemu,
biorąc pod uwagę, że musi on zostać wprowadzony od razu.
Nawet po wstępnym stwierdzeniu, że wskaźniki udziału opakowań wielokrotnego użytku są niewystarczające, pozostaje niepewność,
czy system pobierania kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotów wejdzie w życie, a jeśli tak, to w którym momencie, gdyż
zależy to nie tylko od nowych ocen w zakresie ogólnej proporcji opakowań wielokrotnego użytku na rynku niemieckim i proporcji
naturalnych wód mineralnych sprzedawanych na tym rynku w takich opakowaniach, ale również od decyzji rządu niemieckiego o ogłoszeniu
wyniku tych ocen.
Tak więc VerpackV tworzy sytuację, w której przez czas nieokreślony zmiana systemu gospodarowania odpadami opakowaniowymi
nie jest wystarczająco pewna, by wymagać od podmiotów gospodarczych w przedmiotowym sektorze na wprowadzenie systemu pobierania
kaucji i indywidualnego przyjmowania zwrotów, który byłby dostępny zaraz po ogłoszeniu daty wejścia w życie nowego systemu.
W tych okolicznościach skargę Komisji należy uznać za uzasadnioną.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustanawiając w § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 VerpackV system przewidujący wielokrotny użytek
opakowań dla produktów, które zgodnie z dyrektywą 80/777 muszą być butelkowane u źródła, Republika Federalna Niemiec uchybiła
zobowiązaniom Państwa Członkowskiego, które na niej ciążą na mocy art. 5 dyrektywy 94/62 w związku z art. 28 WE.

W przedmiocie kosztów
Na podstawie art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ Komisja złożyła wniosek o obciążenie Republiki Federalnej Niemiec, a ta sprawę przegrała, zostaje ona obciążona kosztami
postępowania. Zgodnie z art. 69 § 4 akapit pierwszy tego regulaminu Państwa Członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze
interwenientów popierających wnioski Komisji, poniosą własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:
1)
Ustanawiając w § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z roku 1998 w sprawie zapobiegania powstawaniu oraz odzysku odpadów
opakowaniowych, system mający na celu wielokrotny użytek opakowań dla produktów, które zgodnie z dyrektywą Rady 80/777/EWGz dnia
15 lipca 1980 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych
wód mineralnych muszą być butelkowane u źródła, Republika Federalna Niemiec uchybiła zobowiązaniom Państwa Członkowskiego,
które na niej ciążą na mocy art. 5 dyrektywy 94/62 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie
opakowań i odpadów opakowaniowych w związku z art. 28 WE.
2)
Republika Federalna Niemiec zostaje obciążona kosztami.
3)
Republika Francuska i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej poniosą własne koszty.
Podpisy
*
Język postępowania: niemiecki.