CELEX: 61988CJ0358
Ειδικά μέτρα για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια
Προθεσμία καταθέσεως της αιτήσεως ενισχύσεως

Με διάταξη της 10ης Νοεμβρίου 1988, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια (
ΕΕ L 233, σ. 5
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982 (
ΕΕ L 351, σ. 27
).
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς με αντικείμενο την άρνηση του Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (στο εξής: BALM) να χορηγήσει στην εταιρία Oberhausener Kraftfutterwerk Wilhelm Hopermann GmbH (στο εξής: Hopermann) την ενίσχυση που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού ΕΟΚ 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φοόλια (
ΕΕ L 162, σ. 28
), ως προς ορισμένες ποσότητες πίσων.
Η άρνηση του BALM στηρίζεται στη μη τήρηση εκ μέρους της Hopermann της υποχρεώσεως που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, κατά το οποίο η αίτηση ενισχύσεως κατατίθεται το αργότερο μία εργάσιμη ημέρα μετά την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο, ενώ εν προκειμένω η αίτηση ενισχύσεως κατατέθηκε αρκετούς μήνες αργότερα.
Το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, ενώπιον του οποίου η Hopermann GmbH άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής, ανέστειλε τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο εκδώσει προδικαστική απόφαση επί του εξής προδικαστικού ερωτήματος:
« Είναι αποκλειστική προθεσμία η προθεσμία καταθέσεως αιτήσεως ενισχύσεως κατά το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2192/82 της Επιτροπής της 6ης Αυγούστου 1982 (
ΕΕ L 233, σ. 5
), και κατά το εν λόγω άρθρο 22, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82 της Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 1982 (
ΕΕ L 351, σ. 27
);»
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Με το προδικαστικό ερώτημα το εθνικό δικαστήριο θέτει το ζήτημα αν η χορήγηση της ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού 1431/82 του Συμβουλίου εξαρτάται από την τήρηση της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82.
Η Hopermann ισχυρίζεται, πρώτον, ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2036/82 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1982, περί θεσπίσεως των γενικών κανόνων σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια (
ΕΕ L 219, σ. 1
) και ιδίως το άρθρο 5, δεν εξαρτά τη χορήγηση της εν λόγω ενισχύσεως από την τήρηση της υποχρεώσεως καταθέσεως της αιτήσεως ενισχύσεως το αργότερο μία εργάσιμη ημέρα μετά την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο. Η υποχρέωση αυτή δεν προβλέπεται, άλλωστε, στον κανονισμό 2192/82 της Επιτροπής, του οποίου το άρθρο 29, παράγραφος 2, περιέχει εξαντλητική απαρίθμηση των προϋποθέσεων χορηγήσεως της ενισχύσεως. Κατά συνέπεια, η καθυστερημένη κατάθεση της αιτήσεως ενισχύσεως πρέπει να έχει ως μόνη συνέπεια την καθυστερημένη καταβολή της ενισχύσεως.
Πρέπει να υπομνηστεί ότι κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου η Επιτροπή έχει την εξουσία, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της έχουν χορηγηθεί από το Συμβούλιο για τη δημιουργία κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα της γεωργίας, να θεσπίζει όλα τα εκτελεστικά μέτρα που είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία του προβλεπομένου συστήματος ενισχύσεων, καθόσον δεν αντιβαίνουν προς τις βασικές ή τις εκτελεστικές διατάξεις του Συμβουλίου ( βλέπε, τελευταία, την απόφαση της 18ης Ιανουαρίου 1990, Butterabsatz,
C-345/88, Συλλογή 1990, σ. I-159
). Το καθήκον διαχειρίσεως και ελέγχου που ανατίθεται έτσι στην Επιτροπή περιλαμβάνει την εξουσία της να τάσσει προθεσμίες και να προβλέπει τις κατάλληλες κυρώσεις που μπορούν να φθάσουν μέχρι την ολική απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως, σε περίπτωση που η τήρηση των προθεσμιών αυτών είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία του οικείου συστήματος.
Πρέπει να παρατηρηθεί συναφώς ότι η τήρηση της επίμαχης υποχρεώσεως καταθέσεως της αιτήσεως ενισχύσεως το αργότερο την πρώτη εργάσιμη μέρα μετά την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο, που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του εν λόγω συστήματος ενισχύσεων.
Το γεγονός ότι, κατά το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 2036/82 το ύψος της ενισχύσεως που πρέπει να χορηγηθεί είναι εκείνο που ισχύει την ημέρα κατά την οποία κατατίθεται η αίτηση ενισχύσεως, θα μπορούσε — αν η προβλεπόμενη για την κατάθεση της αιτήσεως αυτής προθεσμία δεν είχε αναγκαστικό χαρακτήρα — να οδηγήσει ορισμένους χρήστες να αναμείνουν ένα ευνοϊκότερο χρονικό σημείο και να αποκομίσουν έτσι αδικαιολόγητο όφελος.
Πρέπει επομένως να γίνει δεκτό ότι, παρόλον ότι το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, δεν αναφέρει ούτε την ύπαρξη ούτε την φύση των κυρώσεων που επισύρει η υπέρβαση της εν λόγω προθεσμίας, από τον σκοπό που επιδιώκεται με τη σχετική υποχρέωση προκύπτει ότι η συνέπεια της μη τηρήσεως της εν λόγω προθεσμίας δεν μπορεί παρά να συνίσταται στην απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως.
Η Hopermann ισχυρίζεται, δεύτερον, ότι η μη τήρηση της επίμαχης υποχρεώσεως δεν μπορεί να διακυβεύσει το σκοπό της ενισχύσεως, δηλαδή την εξασφάλιση τιμής αρκετά υψηλής για τους παραγωγούς, καθώς και τη διάθεση ακριβών οσπρίων στην εθνική αγορά. Πρόκειται επομένως για παρεπόμενη υποχρέωση, της οποίας η μη τήρηση δεν μπορεί να οδηγήσει αυτομάτως σε απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως, παρά μόνο κατά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
Πρέπει να υπομνηστεί συναφώς ότι, κατά παγία νομολογία του Δικαστηρίου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια διάταξη του κοινοτικού δικαίου συμβιβάζεται προς την αρχή της αναλογικότητας, χρειάζεται να εξακριβωθεί, πρώτον, αν τα μέτρα που χρησιμοποιεί για την πραγματοποίηση του σκοπού που επιδιώκει συμβιβάζονται προς τη σημασία του σκοπού αυτού και, δεύτερον, αν είναι αναγκαία για την επίτευξη του ( βλέπε ιδίως την απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 1986 στην υπόθεση
266/84, Denkavit France, Συλλογή 1986, σ. 149, σκέψη 17
).
Όπως προαναφέρθηκε, η υποχρέωση καταθέσεως της αιτήσεως ενισχύσεως το αργότερο μία εργάσιμη ημέρα μετά την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως για θέση υπό έλεγχο, που προβλέπεται στο άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82, είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του θεσπισθέντος συστήματος ενισχύσεων.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η απώλεια του δικαιώματος ενισχύσεως ως συνέπεια της μη τηρήσεως της εν λόγω υποχρεώσεως δεν είναι δυσανάλογη προς τον σκοπό που επιδιώκει ο κοινοτικός νομοθέτης.
Στο προδικαστικό ερώτημα προσήκει επομένως η απάντηση ότι η χορήγηση της ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 3, του κανονισμού 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, εξαρτάται από την τήρηση της προθεσμίας του άρθρου 22, παράγραφος 1, του κανονισμού 2192/82 της Επιτροπής, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 3322/82.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Verwaltungsgericht της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, με διάταξη της 10ης Νοεμβρίου 1988, αποφαίνεται:

Η χορήγηση της ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1431/82 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1982, περί ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, εξαρτάται από την τήρηση της προθεσμίας του άρθρου 22, παράγραφος 1, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2192/82 της Επιτροπής, περί των λεπτομερειών εφαρμογής των ειδικών μέτρων για τα πίσα, τα κουκιά και τα φούλια, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό ( ΕΟΚ) 3322/82.

Zuleeg
Moitinho de Almeida
Grévisse
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 2 Μαΐου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Μ. Zuleeg
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.