CELEX: 61983CJ0247(01)
Υπάλληλοι
Τόκοι επί αναδρομικών αποδοχών

Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 8 Νοεμβρίου 1983, ο J. Ρ. Ambrosetti και άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησαν προσφυγή με την οποία ζητούν την ακύρωση των εκκαθαριστικών σημειωμάτων αποδοχών τους του Δεκεμβρίου 1982 που περιέχουν εκκαθάριση των αναδρομικών αποδοχών κατ' εφαρμογή του κανονισμού 3139/82 του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, της 22ας Νοεμβρίου 1982 (
ΕΕ L 331 της 26.11.1982, σ. 1
) και επικουρικώς την ακύρωση των ρητών ή σιωπηρών αποφάσεων με τις οποίες απορρίφθηκαν οι διοικητικές ενστάσεις που είχαν υποβάλει δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως. Η ακύρωση ζητείται καθόσον επί των αναδρομικών αποδοχών για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1980 δεν κατεβλήθησαν τόκοι, προς το σύνηθες επιτόκιο, των οποίων και ζητούν την καταβολή. Περαιτέρω, με την προσφυγή ζητείται να καταδικαστεί η Επιτροπή να τους καταβάλει τους αναγκαίους τόκους προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας από την απώλεια της αγοραστικής δύναμης που προέκυψε εν τω μεταξύ.
Στις 20 Ιανουαρίου 1981 το Συμβούλιο θέσπισε κατ' εφαρμογή του άρθρου 65 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων τον κανονισμό 187/81 περί προσαρμογής των αμοιβών και συντάξεων των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και των διορθωτικών συντελεστών βάσει των οποίων τροποποιούνται αυτές οι αμοιβές και συντάξεις (
ΕΕ L 21, σ. 18
), αποκλίνοντας από τη σχετική πρόταση της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 1980.
Μετά τον κανονισμό αυτό, το Συμβούλιο θέσπισε, στις 10 Φεβρουαρίου 1981, τον :ανονισμό 397/81 (
ΕΕ L 46, σ. 1
) περί καθορισμού των μισθολογικών πινάκων καθώς και των άλλων στοιχείων των αποδοχών.
Στις 16 Μαρτίου 1981 η Επιτροπή άσκησε προσφυγή με την οποία ζήτησε την ακύρωση του κανονισμού 187/81 και των άρθρων 1 α), 2 α), 2 β) και 11, πρώτη παράγραφος, του κανονισμού 397/81.
Με απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1982 ( Επιτροπή κατά Συμβουλίου,
59/81, Συλλογή σ. 3329
), το Δικαστήριο ακύρωσε τον κανονισμό 187/81 και τις προαναφερθείσες διατάξεις του κανονισμού 397/81.
Προκειμένου να συμμορφωθεί προς την απόφαση αυτή, το Συμβούλιο θέσπισε τον κανονισμό 3139/82 της 22ας Νοεμβρίου 1982, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής της 29ης Οκτωβρίου 1982.
Κατ' εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή προέβη στην εκκαθάριση και την καταβολή των αναδρομικών αποδοχών για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1980.
Καθένας από τους προσφεύγοντες υπέβαλε με στερεότυπο έγγραφο διοικητική ένσταση κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως με την οποία υποστήριξε ότι έπρεπε να ληφθεί υπόψη η μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά την περίοδο για την οποία κατεβλήθησαν αναδρομικώς καθυστερούμενες αποδοχές εις εκτέλεση του κανονισμού 3139/82 του Συμβουλίου και ζήτησε την καταβολή τόκων υπερημερίας που έπρεπε να καταβληθούν επί των αναδρομικών αποδοχών.
Οι ενστάσεις αυτές απορρίφθηκαν με ρητές ή σιωπηρές αποφάσεις, κατόπιν των οποίων οι προσφεύγοντες άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.
Με απόφαση του τρίτου τμήματος της 4ης Ιουλίου 1985, η προσφυγή κρίθηκε απαράδεκτη όσον αφορά το αίτημα της καταβολής τόκων προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας, παραπέμφθηκε δε η υπόθεση στην ολομέλεια του Δικαστηρίου για την εξέταση των λοιπών αιτημάτων των προσφευγόντων.
Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι κάθε ΑΔΑ όφειλε να καταβάλει εντόκως τις αναδρομικές αποδοχές λόγω της καθυστέρησης με την οποία καταβλήθηκαν.
Για να στηρίξουν την άποψη τους οι προσφεύγοντες επικαλούνται το άρθρο 62 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων που ορίζει ότι ο υπάλληλος δικαιούται αποδοχών αντιστοίχων με το βαθμό και το κλιμάκιο του εκ μόνου του γεγονότος του διορισμού του και ότι δεν μπορεί να παραιτηθεί αυτού του δικαιώματος, καθώς και το άρθρο 16, πρώτη παράγραφος, του παραρτήματος VII του κανονισμού, που προβλέπει ότι ο μισθός καταβάλλεται τη 15η κάθε μηνός για τον τρέχοντα μήνα. Κατά την άποψη των προσφευγόντων, από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι αν οι αποδοχές τους καταβληθούν με καθυστέρηση πρέπει να καταβληθούν και τόκοι υπερημερίας.
Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν επίσης ότι η μη καταβολή τόκων υπερημερίας συνιστά παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, το οποίο καθιερώνει ετήσια διαδικασία επανεξέτασης του επιπέδου των αποδοχών των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού των Κοινοτήτων βάσει κριτηρίων που καθορίζονται με μεθόδους που εγκρίνει το Συμβούλιο, προτάσει της Επιτροπής. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι εν προκειμένω, με τη θέσπιση του κανονισμού 3139/82, το Συμβούλιο έκρινε ότι οι κοινοτικοί υπάλληλοι δικαιούνται αναπροσαρμογής των αποδοχών τους από 1ης Ιουλίου 1980. Επομένως η ΑΔΑ όφειλε να χορηγήσει στους κοινοτικούς υπαλλήλους τόκους υπερημερίας λόγω της διετούς σχεδόν καθυστέρησης με την οποία τους καταβλήθηκαν τα σχετικά ποσά σε σχέση με τα χρονικά όρια που προβλέπει ο κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το άρθρο 62 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων απλώς ορίζει γενικώς ότι ο υπάλληλος δικαιούται αποδοχών και δεν μπορεί να παραιτηθεί του δικαιώματος, πράγμα που δεν σημαίνει ότι το περιεχόμενο του δικαιώματος αποδοχών δεν μπορεί να τροποποιηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού αφού το εν λόγω άρθρο 62 δεν αφορά καθόλου το ύψος των αποδοχών, ο καθορισμός του οποίου διέπεται από τα άρθρα 63, 64, 65 και 66 του κανονισμού. Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης ότι το άρθρο 65, παράγραφος 1, του κανονισμού αφήνει στο Συμβούλιο την επιλογή των μέσων και των τόπων που είναι οι πλέον κατάλληλοι για την εφαρμογή της συγκεκριμένης πολιτικής όσον αφορά τις αποδοχές η διάταξη αυτή δεν θεσπίζει σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής ή αύξησης αλλά απλώς μια διαδικασία προσαρμογής, παρέχει δε στο Συμβούλιο ευρεία εξουσία εκτιμήσεως. Επομένως το άρθρο 65, παράγραφος 1, δεν επέβαλε στην Επιτροπή την υποχρέωση να καταβάλει με δική της πρωτοβουλία τόκους υπερημερίας μαζί με τις αναδρομικές αποδοχές που προβλέπει ο κανονισμός 3139/82, ο οποίος όμως δεν προέβλεψε την καταβολή τέτοιων τόκων.
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 62 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων καθώς και του άρθρου 16 του παραρτήματος VII του κανονισμού τις οποίες επικαλούνται οι προσφεύγοντες απλώς προσδιορίζουν το χρονικό σημείο κατά το οποίο καταβάλλονται οι αποδοχές που οφείλονται κατά την ισχύουσα κανονιστική ρύθμιση. Οι διατάξεις αυτές δεν προβλέπουν την καταβολή τόκων σε περίπτωση καθυστερήσεως της θέσης σε ισχύ των κανονισμών που καθορίζουν αναδρομικά τις αποδοχές των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού. Το άρθρο 65, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως θεσπίζει απλώς διαδικασία ετήσιας εξέτασης ενόψει της προσαρμογής των αποδοχών των υπαλλήλων που γίνεται μετά το Σεπτέμβριο, διαρκεί κατά κανόνα μερικούς μήνες και καταλήγει στην έκδοση κανονισμού ο οποίος ισχύει κατ' ανάγκη αναδρομικά, από 1ης Ιουλίου-ωστόσο, παρά το ότι ο κατ' αυτόν τον τρόπο εκδιδόμενος κανονισμός έχει κατ' ανάγκη αναδρομική ισχύ, το εν λόγω άρθρο δεν προβλέπει την καταβολή τόκων υπερημερίας.
Επομένως οι ισχυρισμοί που στηρίζονται στην παράβαση των άρθρων 62 και 65, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.
Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν περαιτέρω ότι η Επιτροπή όφειλε να τους καταβάλει τόκους υπερημερίας δυνάμει γενικής αρχής που θέτουν τα δίκαια των κρατών μελών και αναγνωρίζει η νομολογία του Δικαστηρίου κατά την οποία η καθυστέρηση στην εκπλήρωση χρηματικής παροχής συνεπάγεται την υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η ΑΔΑ υποχρεούται να καταβάλει τόκους υπερημερίας στην περίπτωση όπου ο κανονισμός στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 65, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων εκδίδεται μετά την παρέλευση των συνήθων χρονικών ορίων, με υπερβολική καθυστέρηση· αυτό ακριβώς συνέβη εν προκειμένω, δεδομένου ότι ο κανονισμός 3139/82 εκδόθηκε με καθυστέρηση σχεδόν δύο ετών.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η δυνατότητα αξιώσεως τόκων υπερημερίας εξαρτάται από την προηγουμένη όχληση πλην εξαιρέσεων όταν κάποια διάταξη νόμου προβλέπει αυτόματη γέννηση τόκων. Εν προκειμένω ελλείπει αυτή η προϋπόθεση δεδομένου ότι καμιά διάταξη του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως δεν προβλέπει την αυτοδίκαια καταβολή τόκων υπερημερίας, οι δε προσφεύγοντες δεν υπέβαλαν σχετικό αίτημα πριν από την καταβολή της κύριας οφειλής.
Πρέπει να σημειωθεί σχετικώς ότι, εν πάση περιπτώσει, η υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας υπάρχει ενδεχομένως μόνο εφόσον η κύρια οφειλή είναι βεβαία ως προς το ποσό ή τουλάχιστον προσδιορίσιμη βάσει δεδομένων αντικειμενικών στοιχείων. Ενπροκειμένω πριν από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού 3139/82 δεν υπήρχε βεβαία ή προσδιορίσιμη οφειλή.
Συγκεκριμένα, οι αρμοδιότητες που έχει το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 65 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως όσον αφορά την προσαρμογή των αποδοχών και των συντάξεων των υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού και τον καθορισμό των διορθωτικών συντελεστών που εφαρμόζονται σ' αυτές τις αποδοχές και συντάξεις περιλαμβάνουν και εξουσία εκτιμήσεως μέχρις ότου το Συμβούλιο ασκήσει τις αρμοδιότητες αυτές και εκδώσει τον προβλεπόμενο κανονισμό δεν υπάρχει καμιά βεβαιότητα ως προς το ύψος των εν λόγω προσαρμογών. Με την προαναφερθείσα απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1982 το Δικαστήριο έκρινε μεν ότι το Συμβούλιο πρέπει να λαμβάνει υπόψη ορισμένα στοιχεία κατά την άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, πλην όμως, αντίθετα με όσα ισχυρίζονται οι προσφεύγοντες, δεν καθόρισε τα ποσά που οφείλονται ενδεχομένως στους υπαλλήλους και στο λοιπό προσωπικό βάσει του άρθρου 65 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως ούτε τα αντικειμενικά στοιχεία βάσει των οποίων θα μπορούσαν να καθοριστούν με επαρκή ακρίβεια τα εν λόγω ποσά.
Απορριπτέο είναι εξάλλου και το επιχείρημα ότι ο κανονισμός 3139/82 αναγνώρισε, ακριβώς διότι είχε αναδρομική ισχύ, ότι σε κάθε παρέλευση των χρονικών ορίων που προβλέπει ο κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως για την καταβολή των αποδοχών υπήρχε ήδη απαίτηση κάθε υπαλλήλου για συγκεκριμένο ποσό. Πράγματι πριν από την έναρξη της ισχύος του κανονισμού 3139/82 το ποσό της κύριας απαίτησης δεν ήταν ορισμένο· για την περίοδο μετά τη θέση σε ισχύ του εν λόγω κανονισμού οι προσφεύγοντες δεν επικαλούνται καθυστέρηση στην καταβολή των ποσών που οφείλονταν βάσει αυτού.
Ανακύπτει εξάλλου το ζήτημα αν μπορεί να γίνει λόγος για υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας στην περίπτωση όπουκαθυστερεί αδικαιολόγητα ο ίδιος ο καθορισμός του ύψους της απαιτήσεως των αποδοχών. Εν προκειμένω όμως το Συμβούλιο προκειμένου να συμμορφωθεί με την προαναφερθείσα απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Οκτωβρίου 1982 εξέδωσε χωρίς καθυστέρηση, στις 22 Νοεμβρίου 1982, τον κανονισμό 3139/82.
Συνεπώς δεν χωρεί εν προκειμένω καταβολή τόκων υπερημερίας. Άρα τα αιτήματα των προσφευγόντων, την εξέταση των οποίων παρέπεμψε στην ολομέλεια του Δικαστηρίου το τρίτο τμήμα με την προαναφερθείσα απόφαση της 4ης Ιουλίου 1985, πρέπει να απορριφθούν. Η προσφυγή τους πρέπει λοιπόν να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα. Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του κανονισμού διαδικασίας, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την προσφυγή.

2)
Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.

Koopmans
Bahlmann
Joliét
Bosco
Κακούρης
O' Higgins
Schockweiler
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 30 Σεπτεμβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο προεδρεύων
Τ. Koopmans
πρόεδρος τμήματος
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.