CELEX: 62003CJ0134
Libertà li jiġu provduti servizzi
Kompetizzjoni
Servizzi ta' twaħħil ta' avviżi ta' reklamar
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi taxxa komunali fuq ir-reklamar
Provvista min-naħa tal-komuni ta' servizz ta' twaħħil pubbliku
Setgħa tal-komuni li jirregolaw il-provvista ta' servizzi ta' twaħħiil ta' avviżi ta' reklamar
Tassazzjoni interna mhux diskriminatorja

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 49 KE, 82 KE, 86 KE, 87 KE u 88 KE.
2       Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża ta’ natura kuntrattwali bejn Viacom Outdoor Srl (iktar 'il quddiem “Viacom”),
stabbilita f’Milan (l-Italja) u Giotto Immobilier SARL (iktar 'il quddiem “Giotto”), stabbilita f’Menton (Franza).

Il-kawża prinċipali
3       Jirriżulta mill-proċess li Giotto tbigħ proprjetà immobbli ġewwa Franza u li, permezz ta’ kuntratt konkluż fid-9 ta’ Settembru
2000, inkarigat lil Viacom (li qabel kienet tissejjaħ “Società Manifesti Affissioni SpA”) sabiex f’isimha twettaq servizzi
ta’ twaħħil ta’ avviżi ta’ reklamar fit-territorju tal-Komun ta’ Ġenova (l-Italja). Is-servizzi li kienu s-suġġett ta’ dan
il-kuntratt twettqu minn Viacom matul ix-xahar ta’ Ottubru 2000.
4       Il-kawża bejn Viacom u Giotto tikkonċerna r-rifjut ta' din ta’ l-aħħar li tirrimborsa lil Viacom l-ammont ta’ 439 385 ITL,
jiġifieri 226,92 EUR, imħallsa lill-Komun ta’ Ġenova bħala “imposta comunale sulla pubblicità”(taxxa komunali fuq ir-reklamar).
Skond il-kuntratt konkluż bejn il-partijiet, minbarra l-prezz tal-provvista ta’ servizzi, Giotto ntrabtet li tħallas lil Viacom
l-“ispejjeż speċifiċi u ppruvati b'dokumenti”li weħlet din ta’ l-aħħar fil-kuntest tat-twettiq ta’ l-imsemmi servizz. Madankollu,
Giotto sostniet, quddiem il Giudice di pace di Genova-Voltri (l-Italja), li kien qed jisma' l-kawża, li d-dispożizzjonijiet
tal-liġi Taljana li jistabbilixxu u jirregolaw it-taxxa komunali fuq ir-reklamar imorru kontra d-dritt Komunitarju, b'mod
partikolari kontra l-libertà li jiġu provduti servizzi prevista mill-Artikolu 49 KE u r-regoli dwar il-kompetizzjoni previsti
mill-Artikoli 82 KE, 86 KE, 87 KE u 88 KE.

Il-kuntest ġuridiku nazzjonali
5       It-taxxa komunali fuq ir-reklamar u d-dritt fuq it-twaħħil ta' avviżi huma rregolata mid-decreto legislativo nº 507 – Revisione
ed armonizzazione dell’imposta comunale sulla pubblicità e del diritto sulle pubbliche affissioni (Digriet Leġiżlattiv Nru
507 – Reviżjoni u armonizzazzjoni tat-taxxa komunali fuq ir-reklamar u tad-dritt fuq it-twaħħil pubbliku ta' avviżi), tal-15
ta’ Novembru 1993 (suppliment ordinarju tal-GURI Nru288, tad-9 ta’ Diċembru 1993, iktar 'il quddiem, id-“Digriet Leġiżlattiv
Nru 507/93”), fil-verżjoni tiegħu li tapplika għall-kawża prinċipali.
6       L-Artikolu 1 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93 jgħid li:
“Ir-reklamar estern u t-twaħħil pubbliku ta' avviżi huma soġġetti, skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli li ġejjin, għal
taxxa jew dritt rispettivament, pagabbli lill-komun li fit-territorju tiegħu jitwettqu dawn l-attivitajiet.”
7       L-Artikolu 3 ta’ l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv jgħid li:
“1. Il-komun huwa marbut li jadotta regolament għall-applikazzjoni tat-taxxa fuq ir-reklamar u għall-provvista tas-servizz
ta’ twaħħil.
2. F'dan ir-regolament, il-komun għandu jistabbilixxi l-mod kif iseħħ ir-reklamar u jista' jillimita u jipprojbixxi ċerti
forom speċifiċi ta’ reklamar skond l-eżiġenzi ta' l-interess pubbliku.
3. Dan ir-regolament għandu f'kull każ jiddetermina it-tip u l-kwantità ta’ l-installazzjonijiet ta’ reklamar, il-modalitajiet
biex tinkiseb l-awtorizzazzjoni għall-installazzjoni kif ukoll il-kriterji għall-implementazzjoni tal-pjan ġenerali ta' l-installazzjonijiet.
Għandu jistabbilixxi wkoll kif għandha tinqasam l-erja ta’ l-installazzjonijiet pubbliċi li hija intiża għat-twaħħil ta' avviżi
ta’ natura istituzzjonali, soċjali jew li f'kull każ m'għandhomx skop ekonomiku u l-erja intiża għat-twaħħil ta' avviżi ta’
natura kummerċjali, kif ukoll l-erja ta’ l-installazzjonijiet intiża għat-twaħħil dirett ta' avviżi mill-individwi.
[…]”
8       L-Artikolu 5(1) ta’ dan id-Digriet Leġiżlattiv jiddefinixxi l-ġrajja li tagħti lok għat-taxxa fuq ir-reklamar:
“It-tixrid ta’ avviżi ta’ reklamar imwettaq permezz ta’ forom ta’ komunikazzjoni viżivi jew akustiċi, li mhumiex dawk soġġetti
għad-dritt fuq it-twaħħil ta' avviżi, f’postijiet pubbliċi jew miftuħin għall-pubbliku jew li huma viżibbli minn dawn il-postijiet
huma soġġetti għat-taxxa fuq ir-reklamar prevista fil-preżenti Digriet.”
9       Skond l-Artikolu 6(1) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93, huwa taxxabbli “kull min għandu, taħt kull titolu li jkun, il-mezz
li permezz tiegħu jixtered l-avviż ta’ reklamar”. Skond il-paragrafu 2 ta’ l-istess Artikolu, il-persuna li tipproduċi jew
tbigħ il-merkanzija jew tipprovdi s-servizz li huwa s-suġġett tar-reklam huwa obbligat
in solidum
għall-ħlas tat-taxxa.
10     L-Artikolu 9 ta’ l-imsemmi Digriet Leġiżlattiv jirregola l-ħlas tat-taxxa. Il-paragrafu 7 tiegħu jaqra kif ġej:
“Jekk ir-reklam ikun installat fuq proprjetà li tappartjeni jew li hija mogħtija għall-użu lill-Komun, l-applikazzjoni tat-taxxa
fuq ir-reklamar ma teskludix l-applikazzjoni tat-taxxa għall-okkupazzjoni ta’ l-ispazji pubbliċi u lanqas il-ħlas ta’ drittijiet
għall-kiri jew għal-liċenzji, filwaqt li dawn ta’ l-aħħar għandhom ikunu proporzjonati għall-okkupazzjoni effettiva ta’ l-art
pubblika mir-reklam”.
11     Barra minn hekk, għal dak li jikkonċerna s-servizz ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi, L-Artikolu 18 tad-Digriet Leġiżlattiv
Nru 507/93 jgħid li:
“1. Is-servizz ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi huwa intiż sabiex jiggarantixxi speċifikament it-twaħħil, mill-komun, fuq installazzjonijiet
intiżi għal dan l-iskop, ta’ avviżi ta’ kull tip, li fihom informazzjoni għal skopijiet istituzzjonali, soċjali jew li f'kull
każ m'għandhiex skop ekonomiku, jew, fejn huwa previst, u safejn huwa stabbilit fid-dispożizzjonijiet leġiżlattivi previsti
fl-Artikolu 3, ta' messaġġi li huma mxerrdin fil-kuntest ta' l-eżerċizzju ta’ attivitajiet ekonomiċi.
2. Is-servizz għandu jiġi pprovdut b'mod obbligatorju fil-komuni li, sal-31 ta’ Diċembru tas-sena ta’ qabel dik attwali, ikollhom
popolazzjoni residenti ta’ iżjed minn tlett elef abitant; fil-komuni l-oħra, dan is-servizz huwa fakultattiv.
3. L-erja ta’ l-installazzjonijiet li għandha tingħata għat-twaħħil pubbliku ta' avviżi għandha tiġi stabbilita permezz ta’
regolament komunali approporzjon għan-numru ta’ abitanti, u f'kull każ, m'għandhiex tkun inqas minn 18-il metru kwadru għal
kull elf abitant fil-komuni fejn il-popolazzjoni hija ta' iktar minn tletin elf abitant, u mhux inqas minn 12-il metru kwadru
fil-komuni l-oħra.
12     L-Artikolu 19(1) ta’ dan id-Digriet Leġiżlattiv jipprovdi għall-ħlas ta’ dritt fuq it-twaħħil ta' avviżi:
“It-twaħħil ta' avviżi pubbliċi huwa soġġett għall-ħlas
in solidum
, mill-persuna li titlob is-servizz u mill-persuna li fl-interess tagħha jintalab is-servizz hu mitlub, dritt li jinkludi
t-taxxa fuq ir-reklamar, favur il-komun li jwettaq dan it-twaħħil.”
13     Fil-Komun ta’ Ġenova, id-dispożizzjonijiet tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93 ġew implementati permezz tan-nuovo regolamento
per l’applicazione dell’imposta sulla pubblicità e per l’éffettuazione del servizio delle pubbliche affissioni (ir-regolament
il-ġdid għall-applikazzjoni tat-taxxa fuq ir-reklamar u għall-provvista tas-servizz ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi), li ġie
adottat permezz ta’ deċiżjoni komunali tal-21 ta’ Diċembru 1998. Dan ir-regolament komunali ġie emendat fl-1999 u fl-2000
u sussegwentement ġie sostitwit minn regolament adottat permezz ta’ deċiżjoni komunali tas-26 ta’ Marzu 2001.

Proċedura preċedenti għat-talba għal deċiżjoni preliminari u d-domandi mressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja
14     Fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-Giudice di pace di Genova-Voltri, permezz ta’ deċiżjoni tad-9 ta’ April 2002, ressaq
lill-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel talba għal deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 2 KE, 3(1)(a), (b)
u (c) KE, 23 KE, 27(a), (b) u (d) KE, 31(1) u (3) KE, 49 KE, 50 KE, 81 KE, 82 KE, 86 KE u 87 KE.
15     Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din it-talba kienet inammissibbli permezz ta’ digriet tat-8 ta’ Ottubru 2002, Viacom (C-190/02,
Ġabra p. I-8287). L-ewwel nett, hija kkonstatat, fil-punti 13 sa 21 tad-digriet tagħha, li d-deċiżjoni tar-rinviju ma kienx
fiha biżżejjed informazzjoni biex tkun tista' tingħata interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju li tkun ta’ utilità għall-qorti
nazzjonali. It-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li d-domandi mressqin mill-Giudice di pace kienu manifestament
inammissibbli peress li, b’mod partikolari, il-qorti nazzjonali ma spjegatx, fl-istess deċiżjoni tar-rinviju, il-kuntest fattwali
u leġiżlattiv tal-kawża prinċipali, ir-raġunijiet li wassluha sabiex tqajjem il-kwistjoni dwar l-interpretazzjoni ta’ ċerti
dispożizzjonijiet Komunitarji partikolari, u r-rabta li hija stabbiliet bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali
applikabbli għall-imsemmija kawża (digriet Viacom, iċċitat iktar 'il fuq, punti 24 u 26).
16     Permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Diċembru 2002, il-Giudice di pace ordna t-tkomplija tal-kawża prinċipali. Wara li sema' l-partijiet,
huwa kkunsidra li kienu għadhom jeżistu ċerti motivi li kienu taw lok għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja
preċedenti, u li kien hemm lok li titressaq lill-istess Qorti talba ġdida għal deċiżjoni preliminari, limitata għall-interpretazzjoni
tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u dwar il-kompetizzjoni. Għalhekk huwa ppropona
li jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta’ informazzjoni mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll li jispeċifika aħjar, fid-deċiżjoni
tar-rinviju l-ġdida, iċ-ċirkustanzi ta’ fatt u ta' dritt tal-kawża prinċipali.
17     Għal dak li jikkonċerna r-rilevanza tad-domandi imressqa f’din id-deċiżjoni l-ġdida għar-riżoluzzjoni tal-kawża prinċipali,
l-Giudice di pace jispeċifika li l-eventwali inkompatibbiltà mat-Trattat tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw it-taxxa
fuq ir-reklamar u d-drittijiet fuq it-twaħħil ta' avviżi ġġib magħha l-illegalità jew in-nuqqas ta’ applikabbiltà ta’ l-imsemmija
dispożizzjonijiet u tirrendi infondata t-talba għal ħlas imressqa minn Viacom, liema talba jkollha tiġi miċħuda.
18     Fi tmiem l-analiżi ġuridika tiegħu, il-Giudice di pace jirriassumi l-konklużjonijiet li wasal għalihom kif ġej:
–       “skond is-sistema prevista mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93, u l-emendi li sarulha wara, u skond ir-regolamenti komunali
ta’ eżekuzzjoni, il-Komuni, li huma awtoritajiet pubbliċi lokali, jikkostitwixxu impriżi pubbliċi li, f’dan il-każ, jeżerċitaw
attività ekonomika (it-twaħħil ta’ avviżi);
–       l-attività eżerċitata (it-twaħħil ta’ avviżi) tikkostitwixxi attività ekonomika eżerċitata f’kompetizzjoni ma' persuni privati
u tista' taffettwa l-kummerċ intrakomunitarju;
–       fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, wieħed jista' jkollu raġun jaħseb li d-drittijiet u t-taxxa involuti, miġbura
mill-komuni fl-amministrazzjoni tas-servizz, jikkostitwixxu drittijiet speċjali fis-sens ta’ l-Artikolu 86 KE;
–       jidher għalhekk li hemm dubji serji kemm is-sistema in kwistjoni hija kompatibbli mad-dritt Komunitarju; l-eventwali inkompatibbiltà
tas-sistema in kwistjoni ġġib magħha l-illeġittimità ta' din il-parti tat-talba għall-ħlas għas-servizzi pprovduti minn Viacom
lil Giotto, li konsegwentement tirrendi infondata t-talba prinċipali tar-rikorrenti, suġġett tal-preżenti kawża.”
19     Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Giudice di pace di Genova-Voltri ddeċieda li jissospendi l-proċedimenti u li
jressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-għoti lil impriża pubblika (il-komuni) ta’ l-amministrazzjoni ta’ taxxa u ta’ drittijiet bħal dawk li qed jiġu eżaminati
u relattivi għal suq li jikkostitwixxi parti sostanzjali tas-suq komuni u li fih l-istess impriża pubblika tokkupa pożizzjoni
dominanti jmur kontra:
a)      l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 86 KE u ta’ l-Artikolu 82 KE meħudin flimkien;
b)      l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 86 KE u ta’ l-Artikolu 49 KE meħudin flimkien?
2)      L-għoti lil din l-impriża pubblika tad-dħul mit-taxxa u mid-drittijiet in kwistjoni jmur kontra:
a)      l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 86 KE u ta’ l-Artikolu 82 KE meħudin flimkien;
b)      l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli 87 KE u 88 KE, safejn jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali (mhux notifikata) u inkompatibbli
mas-suq komuni?”

Fuq l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari
20     Il-Gvern Taljan jesprimi dubji dwar l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari peress li jikkunsidra li l-kuntest
fattwali tal-kawża prinċipali, b’mod partikolari, ma ġiex deskritt biżżejjed fid-deċiżjoni tar-rinviju. Fl-osservazzjonijiet
bil-miktub tagħha, l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej issostni wkoll li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija kollha
kemm hi inammissibbli, fid-dawl tad-diversi lakuni, kontradizzjonijiet u ambigwitajiet li hemm fid-deċiżjoni tar-rinviju.
Il-kuntest fattwali u leġiżlattiv deskritt f’din id-deċiżjoni tant mhuwiex ċar li l-Kummissjoni mhijiex f’pożizzjoni li tissuġġerixxi
lill-Qorti tal-Ġustizzja risposti għall-mertu tad-domandi preliminari. Madanakollu, waqt is-seduta, il-Kummissjoni kkunsidrat
li, fid-dawl ta' ċerti spjegazzjonijiet li saru mill-partijiet fil-kawża prinċipali u mill-Gvern Taljan fl-osservazzjonijiet
tagħhom u fir-risposti tagħhom għad-domandi bil-miktub li għamlitilhom il-Qorti tal-Ġustizzja, issa kien possibbli li tingħata
risposta utli għad-domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 49 KE u 87 KE.
21     Irid jiġi rilevat lisfvfGħandu l-ewwel nett jiġi rilevat li, b’differenza għat-talba għal deċiżjoni preliminari li tat lok għad-digriet Viacom, iċċitat
iktar 'il fuq, ma jirriżultax b’mod manifest mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-Giudice di pace naqas minn li jagħti lill-Qorti
tal-Ġustizzja biżżejjed informazzjoni dwar ir-raġunijiet li wassluh sabiex iqajjem il-kwistjoni dwar l-interpretazzjoni ta’
ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju u dwar ir-rabta li huwa stabbilixxa bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni
nazzjonali applikabbli għall-kawża. Fil-fatt, f’din id-deċiżjoni, il-qorti tar-rinviju indikat espressament li jidhrilha li
huwa neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti interpretazzjoni tad-dispożizjonijiet tat-Trattat dwar il-libertà li jiġu
provduti servizzi (Artikolu 49 KE), dwar l-għoti ta’ drittijiet speċjali u esklużivi (Artikoli 86 KE u 82 KE) u dwar l-għoti
ta’ għajnuna mill-Istat (Artikoli 87 KE u 88 KE) billi, kieku d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw it-taxxa dwar ir-reklamar
u d-drittijiet fuq it-twaħħil ta' avviżi kellhom jiġu kkunsidrati li huma inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet Komunitarji,
it-taxxi stabbiliti favur il-Komun ta’ Ġenova permezz tal-liġi Taljana iridu jiġu kkunsidrati bħala illegali u, konsegwentement,
it-talba għal ħlas imressqa minn Viacom tkun nieqsa minn bażi legali u jkollha tiġi miċħuda.
22     Madankollu, skond il-ġurisprudenza, sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun f'pożizzjoni li tagħti risposta utli għad-domandi preliminari
li jitressqulha, hemm bżonn li l-qorti nazzjonali tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih jidħlu dawn id-domandi,
jew li għall-inqas tispjega ċ-ċirkustanzi fattwali li fuqhom jistrieħu dawn id-domandi (digriet Viacom, iċċitat iktar 'il
fuq, punt 15, u l-ġurisprudenza ċċitata).
23     Sabiex jiġi żgurat li l-elementi mogħtija lill-Giudice di pace jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti, hemm lok li jittieħdu in kunsiderazzjoni
n-natura u l-portata tad-domandi li ġew imressqa. Peress li r-rekwiżit ta' preċiżjoni fir-rigward tal-kuntest fattwali u leġiżlattiv
japplika b’mod partikulari fis-settur tal-kompetizzjoni li huwa kkaratterizzat minn ċirkustanzi ta’ fatt u ta’ dritt kumplessi
(digriet Viacom, iċċitat iktar 'il fuq, punt 22, u l-ġurisprudenza ċċitata), irid jiġi eżaminat l-ewwel nett jekk id-digriet
tar-rinviju jagħtix biżżejjed informazzjoni sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista' tagħti risposti utli għad-domandi relattivi
għall-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 82 KE, 86 KE, 87 KE u 88 KE.
24     F’dak li jikkonċerna il-kuntest leġiżlattiv, għandu jiġi kkonstatat li, minkejja r-referenzi ambigwi u kontradittorji għad-dispożizzjonijiet
ta’ implementazzjoni tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93 li ġew adottati mill-Komun ta’ Ġenova, id-deċiżjoni tar-rinviju fiha
deskrizzjoni ċara u kompleta biżżejjed tad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li huma rilevanti għall-eżami tad-domandi
preliminari. Fil-fatt, kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punt 39 tal-konklużjonijiet tagħha, huma d-dispożizzjonijiet tad-Digriet
Leġiżlattiv Nru 507/93, applikabbli fuq skala nazzjonali, li jikkostitwixxu l-elementi essenzjali tal-kuntest ġuridiku rilevanti,
billi r-regolamenti Komunali jservu biss biex jispeċifikaw uħud minn dawn id-dispożizzjonijiet. Fost l-elementi essenzjali
ta' dan il-kuntest ġuridiku hemm, b'mod partikolari, id-dispożizzjonijiet fuq il-ġbir ta’ taxxa komunali fuq ir-reklamar u/jew
ta’ dritt fuq it-twaħħil ta' avviżi, dawk li jistabbilixxu l-għanijiet tas-servizz ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi u dawk
li jagħtu lill-komuni s-setgħa li jirregolaw l-applikazzjoni tat-taxxa fuq ir-reklamar u l-provvista tas-servizz ta’ twaħħil
ta' avviżi.
25     Min-naħa l-oħra, f'dak li jirrigwarda l-kuntest fattwali, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni tar-rinviju ma tipprovdix
l-informazzjoni meħtieġa biex tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi b’mod utli għad-domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni
ta’ l-Artikoli 86 KE u 82 KE.
26     Għandu jiġi mfakkar li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat, bħala regola, jipprojbixxu lill-Istati Membri milli jadottaw jew iżommu
fis-seħħ miżuri li jippermettu lill-impriżi pubbliċi u lil dawk li lilhom huma jagħtu drittijiet speċjali jew esklużivi li
jabbużaw minn pożizzjoni dominanti fis-suq komuni jew f'parti sostanzjali ta' dan is-suq.
27     Kif tenfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 44 tal-konklużjonijiet tagħha, id-delimitazzjoni tas-suq rilevanti mill-aspett tal-prodott
u taż-żona ġeografika, kif ukoll il-kalkolu ta’ l-ishma fis-suq miżmuma mid-diversi impriżi li joperaw f'dan is-suq, jikkostitwixxu
l-punt tat-tluq ta’ kull evalwazzjoni ta' sitwazzjoni fid-dawl tad-dritt tal-kompetizzjoni.
28     F'dan il-każ, il-Giudice di pace jillimita ruħhu biex jagħti xi informazzjoni dwar is-servizzi ta’ twaħħil ta’ avviżi jew
ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ spazji għar-reklamar ipprovduti mill-komuni, u biex jafferma li dawn is-servizi huma perfettament
skambjabbli ma' dawk offerti mill-operaturi privati. Madankollu, ma jirriżultax minn din l-informazzjoni li l-klijenti li
jagħmlu użu mis-servizz ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi jistgħu effettivament jitqabblu ma' dawk li jinqdew minn impriżi privati,
partikolarment f'dak li jirrigwarda n-natura kummerċjali jew le tal-kontenut tal-kampanji ta’ reklamar tagħhom u tal-
budget
li jallokaw għalih. Barra minn hekk, id-deċiżjoni tar-rinviju ma fiha l-ebda informazzjoni fuq in-numru ta’ operaturi li joffru
s-servizzi in kwistjoni, jew fuq l-ishma fis-suq rispettivi tagħhom, anke jekk jidher li joħroġ minn din id-deċiżjoni li ż-żona
ġeografika kkunsidrata bħala rilevanti hija limitata għall-Komun ta’ Ġenova. Din id-delimitazzjoni tas-suq ġeografikament
rilevanti madanakollu ma tidhirx konvinċenti meta wieħed iqis, fil-fatt, li l-Giudice di pace jibbaża r-raġunament tiegħu
dwar l-effett fuq il-kummerċ intrakomunitarju fuq il-fatt li s-sistema stabbilita permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93
tapplika għall-komuni Taljani kollha. F'kull każ, l-elementi ta’ fatt imsemmija fid-deċiżjoni tar-rinviju jidhru wisq inkompleti
biex jippermettu li wieħed jikkonkludi li l-Komun ta’ Ġenova tokkupa pożizzjoni dominanti fis-suq in kwistjoni.
29     F’dawn iċ-ċirkustanzi, mhuwiex possibbli li jiġi ddeterminat jekk l-Artikoli 86 KE u 82 KE jipprekludux il-ġbir ta’ taxxa
komunali fuq ir-reklamar f'ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali. Id-domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’
dawn l-Artikoli huma għalhekk inammissibbli.
30     Fir-rigward ta' l-Artikoli 87 KE u 88 KE, li l-qorti tar-rinviju talbet ukoll l-interpretazzjoni tagħhom, għandu jiġi mfakkar
li dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw għall-għajnuna mogħtija mill-Istati jew permezz tar-riżorsi ta’ l-Istat, taħt kull
forma li tkun, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi
jew ċerti produtturi.
31     F’dan ir-rigward, għandu jiġi rilevat li d-deċiżjoni tar-rinviju la fiha biżżejjed informazzjoni dwar l-użu li għalih jiġi
allokat id-dħul mit-taxxa komunali fuq ir-reklamar u lanqas dwar il-modalitajiet konkreti ta’ l-organizzazzjoni tas-servizz
ta’ twaħħil pubbliku ta' avviżi, li jrid ikun ipprovdut b’mod obbligatorju fil-komuni Taljani li għandhom popolazzjoni residenti
ta' iżjed minn 3000 abitant, kif previst mill-Artikolu 18(2) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93. Konsegwentement, abbażi ta’
l-elementi ta' informazzjoni mogħtija mill-Giudice di pace, ma jistax jiġi dedott xi grad ta’ awtonomija ġuridika u finanzjarja
jagħtu l-Komun ta’ Ġenova u komuni Taljani oħra lir-riżorsi umani u tekniċi li huma jallokaw għall-provvista ta' dan is-servizz
pubbliku, u lanqas ma jista' jiġi konkluż li d-dħul li ġej mit-taxxa in kwistsjoni iservi kollu kemm hu jew in parti biex
jiġu ffinanzjati l-ispejjeż għat-tħaddim ta' dan is-servizz. Kuntrarjament għall-pożizzjoni espressa mill-Kummissjoni waqt
is-seduta, ma jidhirx, għalhekk, li huwa possibbli li jiġi kkonfermat b’ċertezza li d-dħul in kwistjoni huwa allokat esklużivament
sabiex jiġi ffinanzjat il-
budget
ġenerali tal-Komun u li f'ebda każ ma jista' jintuża biex tingħata għajnuna mill-Istat fis-sens ta’ l-Artikolu 87 KE.
32     Minn dan isegwi li d-domanda preliminari relattiva għall-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 87 KE u 88 KE hija inammissibbli.
33     Min-naħa l-oħra, għal dak li jirrigwarda l-kwistjoni jekk it-taxxa komunali fuq ir-reklamar tikkostitwixxix ostakolu għal-libertà
li jiġu provduti servizzi li huwa inkompatibbli ma’ l-Artikolu 49 KE, l-elementi ta' informazzjoni mogħtija mid-deċiżjoni
tar-rinviju huma biżżejjed biex tkun tista' tingħata risposta utli għal din id-domanda.

Fuq id-domanda preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 49 KE
34     Bid-domanda tiegħu, il-Giudice di pace jitlob essenzjalment lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 49 KE jipprekludix il-ġbir
ta’ taxxa bħat-taxxa komunali fuq ir-reklamar stabbilita permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93, li għaliha huma soġġetti,
b'mod partikolari, is-servizzi ta’ twaħħil ta' avviżi li għandhom natura transkonfinali minħabba l-post li fih hija stabbilita
l-persuna li tipprovdi s-servizzi jew il-persuna li lilha jingħataw is-servizzi.
35     Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 49 KE jeżiġi t-tneħħija ta' kull restrizzjoni għal-libertà li jiġu
pprovduti servizzi, anki jekk din ir-restrizzjoni tapplika mingħajr distinzjoni kemm għal prestatarji ta' servizzi nazzjonali
kif ukoll għal dawk minn Stati Membri oħra, meta din ir-restrizzjoni tkun ta’ natura tali li tipprojbixxi jew li tfixkel b'xi
mod ieħor l-attivitajiet ta’ prestatarju stabbilit fi Stat Membru ieħor fejn huwa jipprovdi servizzi analogi b'mod legali.
Barra minn hekk, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi tapplika kemm għall-prestatarju kif ukoll għad-destinatarju ta' servizzi
(sentenzi tat-13 ta’ Lulju 2004, Il-Kummissjoni vs Franza, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 22, u Bacardi,
C-429/02, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 31, u l-ġurisprudenza ċċitata).
36     Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li miżura fiskali nazzjonali li tostakola
l-libertà li jiġu provduti servizzi tista tikkostitwixxi miżura pprojbita, kemm jekk tkun applikata mill-Istat innifsu kemm
jekk minn awtorità lokali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Novembru 2001, De Coster,C-17/00, Ġabra p. I-9445, punti
26 u 27).
37     Fir-rigward tal-kwistjoni jekk il-ġbir mill-awtoritajiet komunali ta’ taxxa bħat-taxxa fuq ir-reklamar tikkostitwixxix ostakolu
inkompatibbli ma' l-Artikolu 49 KE, għandu l-ewwel nett jiġi rilevat li tali taxxa hija applikabbli mingħajr distinzjoni għall-provvisti
kollha ta’ servizzi li jinvolvu reklamar estern u twaħħil pubbliku ta' avviżi fit-territorju tal-komun ikkonċernat. Għalhekk,
ir-regoli relattivi għall-ġbir ta’ din it-taxxa ma jagħmlu l-ebda distinzjoni bbażata fuq il-post fejn hija stabbilita l-persuna
li tipprovdi s-servizzi jew il-persuna li lilha jingħataw is-servizzi ta’ twaħħil ta' avviżi u lanqas fuq il-post li minnu
joriġinaw il-prodotti jew is-servizzi li huma s-suġġett tal-messaġġi ta’ reklamar imxerrdin.
38     It-tieni nett, għandu jiġi kkonstatat li tali taxxa tapplika biss għal attivitajiet ta’ reklamar esterni li jinvolvu l-użu
ta’ spazju pubbliku amministrat mill-awtoritajiet komunali u l-ammont tagħha huwa stabbilit f'livell li jista' jiġi kkunsidrat
li huwa baxx meta jitqabbel mal-valur tas-servizzi pprovduti li huma soġġetti għaliha. F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-ġbir ta’
tali taxxa mhijiex ta’ natura li tipprojbixxi, tostakola jew tagħmel inqas attraenti l-provvisti ta' servizzi ta’ reklamar
li għandhom jitwettqu fit-territorju tal-komuni kkonċernati, inklużi l-każijiet fejn il-provvista ta' dawn is-servizzi hija
ta’ natura transkonfinali minħabba l-post li fih hija stabbilita l-persuna li tipprovdi s-servizzi, jew il-persuna li lilha
jingħataw is-servizzi.
39     Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti li l-Artikolu 49 KE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix il-ġbir
ta' taxxa bħalma hija t-taxxa komunali fuq ir-reklamar stabbilita permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 507/93.

Fuq l-ispejjeż
40     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
Id-domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 82 KE, 86 KE, 87 KE u 88 KE huma inammissibbli.
2)
L-Artikolu 49 KE ma jipprekludix il-ġbir ta’ taxxa bħalma hija t-taxxa komunali fuq ir-reklamar stabbilita permezz tad-decreto
legislativo nº 507 – Revisione ed armonizzazione dell’imposta comunale sulla pubblicità e del diritto sulle pubbliche affissioni
(Digriet Leġiżlattiv Nru 507 – Reviżjoni u armonizzazzjoni tat-taxxa komunali fuq ir-reklamar u tad-dritt fuq it-twaħħil pubbliku
ta' avviżi), tal-15 ta’ Novembru 1993.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: it-Taljan.