CELEX: 62005CJ0433
Οδηγίες 94/25/ΕΚ και 2003/44/ΕΚ
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Σκάφη αναψυχής
Απαγόρευση χρήσεως ατομικών σκαφών με κινητήρα εκτός των διαύλων γενικής ναυσιπλοΐας
Άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ
Μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος
Πρόσβαση στην αγορά
Εμπόδιο
Προστασία του περιβάλλοντος
Αναλογικότητα
Οδηγία 98/34/ΕΚ
Άρθρο 8
Τροποποίηση της εθνικής νομοθεσίας
Υποχρέωση γνωστοποιήσεως
Προϋποθέσεις

συμβιβάζεται με τις εν λόγω διατάξεις. Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης στην
υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Mickelsson και Roos, η εθνική κανονιστική απόφαση δεν είχε ακόμη
τεθεί σε εφαρμογή με τα μέτρα που προβλέπει το άρθρο 3, πρώτο εδάφιο, της εν λόγω κανονιστικής αποφάσεως, όπως είναι η απόφαση
της 20ής Μαΐου 2005, οπότε, σύμφωνα με το άρθρο 2 της ίδιας κανονιστικής αποφάσεως, η χρήση των ΑΣΚ επιτρεπόταν μόνον εντός
των διαύλων γενικής ναυσιπλοΐας.
Από τη σκέψη 44 της προπαρατεθείσα αποφάσεως Mickelsson και Roos, προκύπτει ότι τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ δεν απαγορεύουν εθνική
κανονιστική ρύθμιση η οποία, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος απαγορεύει τη χρήση των ΑΣΚ εκτός των καθορισμένων διαύλων,
υπό την προϋπόθεση ότι:
–      οι αρμόδιες εθνικές αρχές είναι υποχρεωμένες να λάβουν τα μέτρα εφαρμογής που προβλέπονται για να καθοριστούν οι ζώνες εκτός
των διαύλων γενικής ναυσιπλοΐας στις οποίες μπορεί να γίνει χρήση των ΑΣΚ,
–       οι αρχές αυτές άσκησαν πράγματι την αρμοδιότητα που τους απονεμήθηκε προς τούτο και καθόρισαν τις ζώνες που ανταποκρίνονται
στις προϋποθέσεις που προβλέπει η εθνική ρύθμιση, και
–       τα μέτρα αυτά θεσπίστηκαν εντός εύλογης προθεσμίας από την έναρξη ισχύος της εν λόγω ρυθμίσεως.
Η απάντηση αυτή δεν επηρεάζεται από την έκδοση της αποφάσεως της 20ής Μαΐου 2005. Συγκεκριμένα, η επίμαχη στη διαφορά της
κύριας δίκης κανονιστική ρύθμιση εξακολουθεί να βασίζεται στην κατ’ αρχήν γενική απαγόρευση χρήσεως των ΑΣΚ εκτός των διαύλων
γενικής ναυσιπλοΐας, υπό την επιφύλαξη του εκ μέρους των αρμοδίων αρχών καθορισμού των ζωνών εντός των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν
τα σκάφη αυτά. Συνεπώς, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να ελέγξει αν η εθνική κανονιστική απόφαση, όπως τέθηκε σε εφαρμογή
με την απόφαση της 20ής Μαΐου 2005, τηρεί τις τρεις προϋποθέσεις που παρατίθενται στην προηγούμενη σκέψη.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που στηρίζεται σε σαφή διάκριση των λειτουργιών
μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου, κάθε εκτίμηση των επίδικων περιστατικών εμπίπτει στην αρμοδιότητα του
εθνικού δικαστηρίου. Ωστόσο, για να του δώσει μια χρήσιμη απάντηση, το Δικαστήριο μπορεί, σε πνεύμα συνεργασίας με τα εθνικά
δικαστήρια, να του παράσχει όλα τα στοιχεία που κρίνει αναγκαία (βλ., υπό την έννοια αυτή, προπαρατεθείσα απόφαση Mickelsson
και Roos, σκέψη 41).
Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση που παρατίθεται στη σκέψη 33 ανωτέρω, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 3 της εθνικής κανονιστικής
αποφάσεως, η Länsstyrelsen υποχρεούται να θεσπίζει τις διατάξεις για τον καθορισμό των ευρισκομένων εκτός των διαύλων δημόσιας
ναυσιπλοΐας ζωνών εντός των οποίων μπορούν να χρησιμοποιούνται τα ΑΣΚ.
Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση που παρατίθεται στη σκέψη 33 ανωτέρω, υπενθυμίζεται ότι η απόφαση της 20ής Μαΐου 2005 καθορίζει,
δυνάμει του άρθρου 3 της εθνικής κανονιστικής αποφάσεως, τις ζώνες ναυσιπλοΐας εντός των οποίων μπορούν να χρησιμοποιούνται
τα ΑΣΚ στην επαρχία Στοκχόλμης.
Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να ελέγξει αν μπορεί ευλόγως να κριθεί ότι η απόφαση της 20ής Μαΐου 2005 καθορίζει όλες
τις ζώνες οι οποίες, εντός της οικείας επαρχίας, ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις που προβλέπει η εν λόγω κανονιστική απόφαση
και ιδίως το άρθρο της 3, πρώτο εδάφιο. Συγκεκριμένα, δεδομένου ότι η χρήση των ΑΣΚ εντός ζώνης που πληροί τις εν λόγω προϋποθέσεις
θεωρείται, σύμφωνα με το γράμμα της ίδιας της εθνικής κανονιστικής αποφάσεως, ότι δεν προκαλεί ανεπίτρεπτους κινδύνους ή βλάβες
στο περιβάλλον (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Mickelsson και Roos, σκέψη 38), πρέπει να κριθεί ότι κάθε απαγόρευση χρήσεως των
ΑΣΚ εντός μιας τέτοιας ζώνης, λόγω του ότι η ζώνη αυτή δεν προβλέπεται από το μέτρο εφαρμογής, συνιστά μέτρο που υπερβαίνει
το αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού της προστασίας του περιβάλλοντος όριο.
Όσον αφορά την τρίτη προϋπόθεση που παρατίθεται στη σκέψη 33 ανωτέρω, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι η απόφαση
της 20ής Μαΐου 2005 άρχισε να ισχύει στις 15 Ιουνίου 2005, δηλαδή έντεκα μήνες μετά την έναρξη ισχύος της εθνικής κανονιστικής
αποφάσεως. Προκειμένου να εκτιμηθεί αν η προθεσμία αυτή είναι εύλογη, πρέπει επιπλέον να ληφθεί υπόψη το ότι, όπως προκύπτει
από τις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως της 20ής Μαΐου 2005, η απόφαση αυτή εκδόθηκε αφού οι δήμοι και άλλοι ενδιαφερόμενοι
διατύπωσαν τη γνώμη τους.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, στα δύο πρώτα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία 94/25, δεν εμποδίζει εθνική ρύθμιση
η οποία, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, απαγορεύει τη χρήση ΑΣΚ εκτός των καθορισθέντων διαύλων. Τα άρθρα 34 ΣΛΕΕ
και 36 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύουν μια τέτοια εθνική ρύθμιση υπό την προϋπόθεση ότι:
–       οι αρμόδιες εθνικές αρχές είναι υποχρεωμένες να λάβουν τα μέτρα εφαρμογής που προβλέπονται για να καθοριστούν οι ζώνες εκτός
των διαύλων γενικής ναυσιπλοΐας στις οποίες μπορεί να γίνει χρήση των ΑΣΚ,
–       οι αρχές αυτές άσκησαν πράγματι την αρμοδιότητα που τους απονεμήθηκε προς τούτο και καθόρισαν τις ζώνες που ανταποκρίνονται
στις προϋποθέσεις που προβλέπει η εθνική ρύθμιση, και
–       τα μέτρα αυτά θεσπίστηκαν εντός εύλογης προθεσμίας από την έναρξη ισχύος της εν λόγω ρυθμίσεως.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να ελέγξει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές.

Επί του τρίτου ερωτήματος
Με το τρίτο ερώτημα το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν η έλλειψη της κατ’ άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/34
προηγούμενης γνωστοποιήσεως στην Επιτροπή μιας εθνικής νομοθεσίας, υπό συνθήκες όπως οι επίμαχες στην υπόθεση της κύριας δίκης,
συνεπάγεται την ακυρότητα των εν λόγω εθνικών διατάξεων.
Συναφώς, κατά πάγια νομολογία, η οδηγία 98/34 σκοπεί στην μέσω προληπτικού ελέγχου προστασία της ελεύθερης κυκλοφορίας των
εμπορευμάτων, η οποία αποτελεί ένα από τα θεμέλια της Κοινότητας, αυτός δε ο έλεγχος είναι σκόπιμος, καθόσον οι τεχνικοί κανόνες
που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας μπορεί να αποτελέσουν εμπόδια στο μεταξύ κρατών μελών εμπόριο, τα οποία δεν
μπορούν να επιτραπούν παρά μόνον αν είναι αναγκαία για την ικανοποίηση επιτακτικών αναγκών προς εξυπηρέτηση ενός σκοπού γενικού
συμφέροντος (βλ. αποφάσεις της 30ής Απριλίου 1996, C-194/94, CIA Security International, Συλλογή 1996, σ. I-2201, σκέψη 40,
και της 16ης Ιουνίου 1998, C-226/97, Lemmens, Συλλογή 1998, σ. I-3711, σκέψη 32, και της 8ης Σεπτεμβρίου 2005, C-303/04, Lidl
Italia, Συλλογή 2005, σ. I-7865, σκέψη 22).
Δεδομένου ότι η κατ’ άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 98/34 υποχρέωση γνωστοποιήσεως συνιστά ουσιώδες μέσο
για την πραγματοποίηση αυτού του κοινοτικού ελέγχου, η αποτελεσματικότητα του εν λόγω ελέγχου ενισχύεται ακόμη περισσότερο
εφόσον η οδηγία ερμηνεύεται κατά τρόπον ώστε η παράβαση της υποχρεώσεως κοινοποιήσεως να συνιστά ουσιώδη διαδικαστική πλημμέλεια,
ικανή να επιφέρει τη μη εφαρμογή των οικείων τεχνικών κανόνων, ώστε αυτοί να μην είναι αντιτάξιμοι έναντι των ιδιωτών (βλ.
προπαρατεθείσα απόφαση Lidl Italia, σκέψη 23).
Από τον υποβληθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου φάκελο προκύπτει ότι, την 1η Απριλίου 2003, η Σουηδική Κυβέρνηση γνωστοποίησε
στην Επιτροπή το σχέδιο εθνικής κανονιστικής αποφάσεως που όριζε την έννοια των ΑΣΚ και προέβλεπε, πλην μερικών εξαιρέσεων,
γενική απαγόρευση της χρήσεώς τους. Κατόπιν της γνωστοποιήσεως αυτής, η Επιτροπή απηύθυνε στη Σουηδική Κυβέρνηση εμπεριστατωμένη
γνώμη βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 2, της οδηγίας 98/34. Κατόπιν τούτου, οι σουηδικές αρχές τροποποίησαν το σχέδιο. Εντούτοις,
γνωστοποίησαν στην Επιτροπή το κατά τα άνω τροποποιηθέν κείμενο της εθνικής κανονιστικής αποφάσεως μόνο μετά τη θέσπισή του.
Συνεπώς, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να ελέγξει αν, όπως φαίνεται, το αρχικό σχέδιο της εθνικής κανονιστικής αποφάσεως
έχει γνωστοποιηθεί δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 98/34, και μόνον οι τροποποιήσεις οι οποίες
επήλθαν στην απόφαση αυτή κατόπιν της εμπεριστατωμένης γνώμης της Επιτροπής δεν γνωστοποιήθηκαν προηγουμένως. Η Σουηδική Κυβέρνηση
και η Επιτροπή τονίζουν συναφώς ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις αφορούν απλώς και μόνον τη θέσπιση ελαστικότερων προϋποθέσεων
χρήσεως των ΑΣΚ.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 98/34 ορίζει ότι τα κράτη μέλη προβαίνουν σε
νέα γνωστοποίηση, εφόσον επιφέρουν σημαντικές τροποποιήσεις στο σχέδιο τεχνικού κανόνα, με αποτέλεσμα να τροποποιείται το
πεδίο εφαρμογής του, να συντομεύεται το αρχικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, να προστίθενται προδιαγραφές ή απαιτήσεις ή να καθίστανται
πιο αυστηρές οι εν λόγω προδιαγραφές ή απαιτήσεις.
Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη του προεκτεθέντος στη σκέψη 41 σκοπού της οδηγίας 98/34, πρέπει να κριθεί ότι τροποποιήσεις οι
οποίες επήλθαν σε σχέδιο τεχνικού κανόνα ήδη γνωστοποιηθέν στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο,
της οδηγίας 98/34, οι οποίες συνίστανται, σε σχέση με το γνωστοποιηθέν σχέδιο, απλώς και μόνο στη θέσπιση ελαστικότερων προϋποθέσεων
χρήσεως του οικείου προϊόντος και οι οποίες επομένως μειώνουν τον ενδεχόμενο αντίκτυπο του τεχνικού κανόνα στο εμπόριο, δεν
αποτελούν σημαντική τροποποίηση του σχεδίου, υπό την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής. Συνεπώς,
για τις τροποποιήσεις αυτές δεν ισχύει η υποχρέωση προηγούμενης γνωστοποιήσεως.
Μολονότι, βεβαίως, κατά το άρθρο 8, παράγραφος 3, της οδηγίας 98/34, τα κράτη μέλη γνωστοποιούν το ταχύτερο στην Επιτροπή
το οριστικό κείμενο ενός τεχνικού κανόνα, η παράλειψη γνωστοποιήσεως μιας μη σημαντικής τροποποιήσεως ενός τέτοιου κανόνα
πριν από την έκδοσή του δεν επηρεάζει, ελλείψει υποχρεώσεως προηγούμενης γνωστοποιήσεως, τη δυνατότητα εφαρμογής του κανόνα
αυτού.
Συνεπώς, στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/34 έχει την έννοια ότι
τροποποίηση η οποία επήλθε σε σχέδιο τεχνικού κανόνα ήδη γνωστοποιηθέν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο
της διατάξεως αυτής, και η οποία συνίσταται, σε σχέση με το γνωστοποιηθέν σχέδιο, απλώς και μόνο στη θέσπιση ελαστικότερων
προϋποθέσεων χρήσεως του οικείου προϊόντος και η οποία επομένως μειώνει τον ενδεχόμενο αντίκτυπο του τεχνικού κανόνα στο εμπόριο
δεν αποτελεί σημαντική τροποποίηση του σχεδίου, υπό την έννοια του τρίτου εδαφίου της εν λόγω διατάξεως, και δεν πρέπει να
γνωστοποιηθεί προηγουμένως στην Επιτροπή. Ελλείψει τέτοιας υποχρεώσεως προηγούμενης γνωστοποιήσεως, η παράλειψη γνωστοποιήσεως
στην Επιτροπή μιας μη σημαντικής τροποποιήσεως ενός τεχνικού κανόνα πριν από την έκδοσή του δεν επηρεάζει τη δυνατότητα εφαρμογής
του κανόνα αυτού.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Η οδηγία 94/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1994, για την προσέγγιση των νομοθετικών,
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών οι οποίες αφορούν τα σκάφη αναψυχής, όπως έχει τροποποιηθεί με την
οδηγία 2003/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2003, δεν εμποδίζει εθνική ρύθμιση η οποία,
για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, απαγορεύει τη χρήση ατομικών σκαφών με κινητήρα εκτός των καθορισθέντων διαύλων.
2)
Τα άρθρα 34 ΣΛΕΕ και 36 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύουν μια τέτοια εθνική ρύθμιση υπό την προϋπόθεση ότι:
–
οι αρμόδιες εθνικές αρχές είναι υποχρεωμένες να λάβουν τα μέτρα εφαρμογής που προβλέπονται για να καθοριστούν οι ζώνες εκτός
των διαύλων γενικής ναυσιπλοΐας στις οποίες μπορεί να γίνει χρήση των ατομικών σκαφών με κινητήρα,
–
οι αρχές αυτές άσκησαν πράγματι την αρμοδιότητα που τους απονεμήθηκε προς τούτο και καθόρισαν τις ζώνες που ανταποκρίνονται
στις προϋποθέσεις που προβλέπει η εθνική ρύθμιση, και
–
τα μέτρα αυτά θεσπίστηκαν εντός εύλογης προθεσμίας από την έναρξη ισχύος της εν λόγω ρυθμίσεως.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να ελέγξει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές.
3)
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 1998, για
την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και κανονισμών, έχει την έννοια ότι τροποποίηση
η οποία επήλθε σε σχέδιο τεχνικού κανόνα ήδη γνωστοποιηθέν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της διατάξεως
αυτής, και η οποία συνίσταται, σε σχέση με το γνωστοποιηθέν σχέδιο, απλώς και μόνο στη θέσπιση ελαστικότερων προϋποθέσεων
χρήσεως του οικείου προϊόντος και η οποία επομένως μειώνει τον ενδεχόμενο αντίκτυπο του τεχνικού κανόνα στο εμπόριο δεν αποτελεί
σημαντική τροποποίηση του σχεδίου, υπό την έννοια του τρίτου εδαφίου της εν λόγω διατάξεως, και δεν πρέπει να γνωστοποιηθεί
προηγουμένως στην Επιτροπή. Ελλείψει τέτοιας υποχρεώσεως προηγούμενης γνωστοποιήσεως, η παράλειψη γνωστοποιήσεως στην Επιτροπή
μιας μη σημαντικής τροποποιήσεως ενός τεχνικού κανόνα πριν από την έκδοσή του δεν επηρεάζει τη δυνατότητα εφαρμογής του κανόνα
αυτού.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η σουηδική.