CELEX: 62001CJ0494
Παράβαση κράτους μέλους
Περιβάλλον
Διαχείριση αποβλήτων
Οδηγία 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΚ
Άρθρα 4, 5, 8, 9, 10, 12, 13 και 14

Commune de Braine-le-Château κ.λπ., σκέψεις 40, 41 και 43).
151   Όμως, όπως προκύπτει από τη σκέψη 139 της παρούσας αποφάσεως, την ημερομηνία εκπνοής της δίμηνης προθεσμίας που είχε ταχθεί
με την αιτιολογημένη γνώμη του 2001 η Ιρλανδία παρέβαινε κατά τρόπο γενικό και διαρκή την υποχρέωσή της να εξασφαλίσει την
ορθή εφαρμογή του άρθρου 9 της οδηγίας, ανεχόμενη την άνευ αδείας λειτουργία μεγάλου αριθμού εγκαταστάσεων διαθέσεως αποβλήτων.
152   Όπως ορθά υποστηρίζει η Επιτροπή, το γεγονός αυτό αρκεί για να συναχθεί ότι, την εν λόγω ημερομηνία, η Ιρλανδία δεν εκπλήρωνε
τις κατά το άρθρο 5 της οδηγίας υποχρεώσεις της.
153   Πράγματι, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 118, 149 και 150 της παρούσας αποφάσεως, το προβλεπόμενο από το άρθρο 9 της οδηγίας
σύστημα χορηγήσεως αδείας αποσκοπεί να εξασφαλίσει ότι οι εργασίες διαθέσεως αποβλήτων θα ανταποκρίνονται προς τους διάφορους
σκοπούς που επιδιώκει η οδηγία αυτή. Προς τούτο, όπως προκύπτει από το ίδιο το γράμμα της διατάξεως αυτής, οι άδειες πρέπει
να περιλαμβάνουν ορισμένους όρους αφορώντες ιδίως τα είδη και τις ποσότητες των αποβλήτων, τις τεχνικές επιταγές, τις προφυλάξεις
που πρέπει να λαμβάνονται στον τομέα της ασφαλείας, τον τόπο διαθέσεως και τη μέθοδο επεξεργασίας.
154   Επομένως, σε συνδυασμό με τα σχέδια διαχειρίσεως περί των οποίων γίνεται λόγος στο άρθρο 7 της οδηγίας, οι όροι που πρέπει
να περιλαμβάνουν οι ατομικές άδειες αποτελούν προφανώς απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας αυτής
δημιουργία ενός ενιαίου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαθέσεως αποβλήτων, λαμβανομένων υπόψη, όπως προβλέπει η τελευταία
αυτή διάταξη, ιδίως των καλύτερων διαθέσιμων τεχνολογικών δυνατοτήτων που δεν συνεπάγονται υπερβολικό κόστος, καθώς και των
γεωγραφικών συνθηκών ή της ανάγκης υπάρξεως ειδικών εγκαταστάσεων για ορισμένα είδη αποβλήτων, εξασφαλιζομένης παράλληλα της
δυνατότητας διαθέσεως των αποβλήτων σε κάποια από τις πλησιέστερες κατάλληλες εγκαταστάσεις χάρη στη χρησιμοποίηση των καταλληλότερων
μεθόδων και τεχνολογικών δυνατοτήτων προς εξασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
155   Εξάλλου, από τα έγγραφα που προσκομίζει η Επιτροπή, ιδίως από την έκθεση περί της οποίας γίνεται λόγος στο σημείο 92 των προτάσεων
του γενικού εισαγγελέα και από τη μελέτη του Ιουλίου του 2002 περί της οποίας γίνεται λόγος στη σκέψη 134 της παρούσας αποφάσεως
προκύπτει ότι, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη του 2001 προθεσμίας, το ιρλανδικό δίκτυο εγκαταστάσεων
διαθέσεως αποβλήτων, εξεταζόμενο συνολικά, πλησίαζε τα όρια του κορεσμού και δεν επαρκούσε για να απορροφήσει τα απόβλητα
που παράγονταν εντός του κράτους μέλους αυτού. Από τα ως άνω έγγραφα προκύπτει ακόμη ότι η κατάσταση αυτή συνοδευόταν από
τη δημιουργία μεγάλου αριθμού παράνομων χώρων απορρίψεως και αποθέσεως αποβλήτων σε όλη τη χώρα.
156   Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ιρλανδία δεν αμφισβήτησε ουσιαστικώς και λεπτομερώς τα συγκεκριμένα και εμπεριστατωμένα πληροφοριακά
στοιχεία που περιλαμβάνονταν στα εν λόγω έγγραφα, καθόσον το καθού κράτος περιορίστηκε να προβάλει με γενικούς όρους αμφιβολίες
περί του αποδεικτικού τους χαρακτήρα, οπότε το κράτος αυτό δεν εξεπλήρωσε τις υποχρεώσεις που υπενθυμίζονται στις σκέψεις
42 έως 47 της παρούσας αποφάσεως.
157   Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη του
2001 προθεσμίας, η Ιρλανδία δεν είχε λάβει τα πρόσφορα μέτρα για τη δημιουργία ενός ενιαίου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων
διαθέσεως αποβλήτων, το οποίο, όπως προκύπτει από το άρθρο 5 της οδηγίας, πρέπει να είναι τέτοιας φύσεως ώστε να παρέχει τη
δυνατότητα στη μεν Κοινότητα στο σύνολό της να εξασφαλίζει τη διάθεση των αποβλήτων της, στα δε κράτη μέλη να τείνουν ατομικά
προς τον σκοπό αυτό.
158   Από το σύνολο των ανωτέρω προκύπτει ότι η αιτίαση της Επιτροπής που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 5 της οδηγίας πρέπει
να γίνει δεκτή.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 4 της οδηγίας
–       Επιχειρηματολογία των διαδίκων
159   Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η παρατεταμένη έλλειψη ενός λειτουργούντος συστήματος αδειοδοτήσεως σύμφωνου με τα άρθρα 9 και
10 της οδηγίας αρκεί αφ’ εαυτής για την απόδειξη του ότι η Ιρλανδία δεν έλαβε τα απαιτούμενα μέτρα για την εξασφάλιση της
αξιοποιήσεως ή της διαθέσεως των αποβλήτων χωρίς κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και χωρίς να χρησιμοποιούνται διαδικασίες
ή μέθοδοι ικανές να θίξουν το περιβάλλον, όπως είχε την υποχρέωση κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας.
160   Δεδομένου ότι η τελευταία αυτή διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τις αρχές της πρόνοιας και της προλήψεως, για να υφίσταται
παράβασή της δεν απαιτείται να έχει επέλθει πράγματι κάποια βλάβη. Εν προκειμένω, όπως προέκυψε ιδίως από την εξέταση των
καταγγελιών 1997/4705, 1997/4792, 1999/4801, 1999/5008, 2000/4408, 2000/4145 και 2000/4633, οι παράνομες εργασίες τις οποίες
αφορούν οι καταγγελίες αυτές προκάλεσαν πράγματι υποβάθμιση σε πολλές περιπτώσεις σε τοποθεσίες ιδιαίτερου ενδιαφέροντος,
ενώ προξένησαν συγκεκριμένες ζημίες σε βάρος του περιβάλλοντος, χωρίς η Ιρλανδία να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη άρση των
ζημιών αυτών, ιδίως φροντίζοντας για την αποκατάσταση των σχετικών τοποθεσιών και για τη διάθεση ή την αξιοποίηση των αποβλήτων
που είχαν εναποτεθεί παράνομα σ’ αυτές.
161   Ακόμη, η Ιρλανδική Κυβέρνηση δεν τήρησε την υποχρέωσή της να απαγορεύσει την ανεξέλεγκτη απόρριψη ή διάθεση αποβλήτων, σύμφωνα
με το άρθρο 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας.
162   Όσον αφορά το πρώτο εδάφιο του εν λόγω άρθρου 4, η Ιρλανδική Κυβέρνηση θεωρεί ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ούτε την έλλειψη
ενός συστήματος χορηγήσεως αδειών σύμφωνου με το άρθρο 9 της οδηγίας κατά την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την αιτιολογημένη
γνώμη του 2001 προθεσμίας ούτε την ύπαρξη συγκεκριμένων ζημιών σε βάρος του περιβάλλοντος για τις οποίες να ευθύνονται οι
ιρλανδικές αρχές. Εξάλλου, η οδηγία δεν εμποδίζει να χορηγούνται άδειες για δραστηριότητα αποθέσεως αποβλήτων σε οικολογικά
ευαίσθητες ζώνες.
163   Επίσης, η Επιτροπή δεν απέδειξε ούτε ότι οι ιρλανδικές αρχές παρέλειψαν να φροντίσουν για τη διόρθωση των προβλημάτων που
προέκυψαν από παλαιότερες δραστηριότητες. Οι άδειες που χορηγήθηκαν για τους υφιστάμενους χώρους απορρίψεως αποβλήτων, όπως
εκείνους του Kilbarry και του Tramore, καθώς και του Drumnaboden, τους οποίους αφορούν, αντιστοίχως, οι καταγγελίες 1999/5008
και 2000/4408, προέβλεπαν τα κατάλληλα μέτρα, ενώ ο προσδιορισμός και η εκτίμηση των χώρων απορρίψεως αποβλήτων που είχαν
κλείσει πριν χρειαστεί να υποβληθεί σχετική αίτηση χορηγήσεως αδείας λειτουργίας τους προβλέπεται από το άρθρο 22, παράγραφος
7, στοιχείο h, του νόμου του 1996, οπότε ήταν δυνατή η ενδεχόμενη λήψη μέτρων αποκαταστάσεως, λαμβανομένης υπόψη της σχέσεως
μεταξύ κόστους και αποτελεσματικότητας.
164   Ακόμη, η Επιτροπή δεν απέδειξε παράβαση του άρθρου 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας κατά την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας
με την ως άνω αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
165   Πρέπει να υπομνησθεί ότι η υποχρέωση απομακρύνσεως των αποβλήτων χωρίς κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και χωρίς να βλάπτεται
το περιβάλλον εντάσσεται στους ίδιους τους σκοπούς της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα του περιβάλλοντος και ότι το άρθρο
4 της οδηγίας αποσκοπεί ιδίως στην εφαρμογή της αρχής της προληπτικής δράσεως που περιλαμβάνεται στο άρθρο 174, παράγραφος
2, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίοδος, ΕΚ, δυνάμει του οποίου εναπόκειται στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη να προλαμβάνουν, να
μειώνουν και, στο μέτρο του δυνατού, να εξαλείφουν ευθύς εξαρχής τις πηγές ρυπάνσεως ή βλαβερών εκπομπών λαμβάνοντας τα μέτρα
που είναι ενδεδειγμένα για την εξαφάνιση των γνωστών κινδύνων (βλ. τις αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1999, C-175/98 και C-177/98,
Lirussi και Bizzaro, Συλλογή 1999, σ. I-6881, σκέψη 51, και της 4ης Ιουλίου 2000, C-387/97, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή
2000, σ. I-5047, σκέψη 94).
166   Αφενός, το ως άνω άρθρο 4 παραθέτει ορισμένους σκοπούς τους οποίους τα κράτη μέλη οφείλουν να επιδιώκουν κατά την εκτέλεση
των ειδικοτέρων υποχρεώσεων που τους επιβάλλουν οι άλλες διατάξεις της οδηγίας (βλ. επ’ αυτού την απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου
1994, C-236/92, Comitato di coordinamento per la difesa della cava κ.λπ., Συλλογή 1994, σ. I-483, σκέψη 12).
167   Συναφώς, από το ίδιο το γράμμα των άρθρων 9, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, και 10 της οδηγίας προκύπτει ότι, ιδίως, «για την
εφαρμογή» του άρθρου 4 της οδηγίας αυτής κάθε εγκατάσταση ή επιχείρηση που πραγματοποιεί εργασίες διαθέσεως ή αξιοποιήσεως
αποβλήτων οφείλει να έχει σχετική άδεια. Όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 150 της παρούσας αποφάσεως, η έκφραση αυτή σημαίνει ότι
η εφαρμογή του εν λόγω άρθρου 4 θα πραγματοποιείται ιδίως με την έκδοση τέτοιων ατομικών αδειών (προαναφερθείσα απόφαση Commune
de Braine-le-Château κ.λπ., σκέψεις 41 και 43).
168   Αφετέρου, έστω και αν το άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας δεν διευκρινίζει το ακριβές περιεχόμενο των μέτρων που πρέπει
να λαμβάνονται για να εξασφαλίζεται ότι η διάθεση των αποβλήτων θα πραγματοποιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του
ανθρώπου και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον, η διάταξη αυτή, που περιλαμβάνει αυτοτελείς υποχρεώσεις σε σχέση με εκείνες
που απορρέουν από άλλες διατάξεις της οδηγίας, δεσμεύει τα κράτη μέλη ως προς τον επιδιωκόμενο σκοπό, αφήνοντάς τους παράλληλα
ένα περιθώριο εκτιμήσεως κατά την αξιολόγηση της ανάγκης λήψεως των μέτρων αυτών (προαναφερθείσες αποφάσεις San Rocco, σκέψη
67, και της 4ης Ιουλίου 2000, Επιτροπή κατά Ελλάδας, σκέψεις 55 και 58).
169   Ασφαλώς, δεν είναι δυνατό, καταρχήν, να συναχθεί αυτομάτως από το γεγονός ότι μια πραγματική κατάσταση δεν συνάδει προς τους
καθοριζόμενους στο άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας σκοπούς ότι το οικείο κράτος μέλος οπωσδήποτε παρέβη τις υποχρεώσεις
που υπέχει από την εν λόγω διάταξη, δηλαδή τις υποχρεώσεις σχετικά με τη λήψη των αναγκαίων μέτρων που να διασφαλίζουν ότι
τα απόβλητα θα διατίθενται χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον, αν όμως
η κατάσταση αυτή συνεχίζεται, ιδίως όταν έχει ως συνέπεια τη σημαντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος για μακρά χρονική περίοδο
χωρίς την επέμβαση των αρμοδίων αρχών, τούτο ενδέχεται να σημαίνει ότι τα κράτη μέλη έχουν υπερβεί το περιθώριο εκτιμήσεως
που τους παρέχει η διάταξη αυτή (προαναφερθείσα απόφαση San Rocco, σκέψεις 67 και 68).
170   Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τη σκέψη 139 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει ότι, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας
με την αιτιολογημένη γνώμη του 2001 δίμηνης προθεσμίας, η Ιρλανδία παρέβαινε κατά τρόπο γενικό και διαρκή την υποχρέωσή της
να εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των άρθρων 9 και 10 της οδηγίας.
171   Όπως σημείωσε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 98 των προτάσεών του, το γεγονός αυτό αρκεί προς απόδειξη του ότι η Ιρλανδία
παρέβη, ομοίως κατά τρόπο γενικό και διαρκή, το άρθρο 4 της οδηγίας, διάταξη που συνδέεται στενά με τα άρθρα 9 και 10 της
οδηγίας αυτής.
172   Πράγματι, αφενός, όπως υπομνήσθηκε στις σκέψεις 118 και 167 της παρούσας αποφάσεως, το σύστημα αδειοδοτήσεως που προβλέπουν
τα άρθρα 9 και 10 της οδηγίας αποσκοπεί να εξασφαλίσει ότι οι εργασίες διαθέσεως και αξιοποιήσεως αποβλήτων που διεξάγονται
βάσει τέτοιων αδειών ανταποκρίνονται προς τους σκοπούς τους οποίους προβλέπει το άρθρο 4, πρώτο εδάφιο, αυτής. Προς τούτο,
οι ως άνω άδειες πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνουν ορισμένους όρους, όπως ορίζει ρητά το άρθρο 9 της οδηγίας, διάταξη η οποία
αναφέρεται ιδίως, επ’ αυτού, στους τύπους και τις ποσότητες αποβλήτων, στις τεχνικές προδιαγραφές, στις προφυλάξεις που πρέπει
να λαμβάνονται στον τομέα της ασφάλειας, στον τόπο διάθεσης των αποβλήτων, ή ακόμα στη μέθοδο επεξεργασίας. Επομένως, ο έλεγχος
που ασκείται σχετικά με τέτοιες αιτήσεις χορηγήσεως αδείας και οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι υποχρεώσεις που περιλαμβάνουν
οι άδειες αυτές αποτελούν μέσα προς επίτευξη των σκοπών τους οποίους απαριθμεί το ως άνω πρώτο εδάφιο.
173   Αφετέρου, από το άρθρο 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας προκύπτει ότι τα κράτη μέλη οφείλουν μεταξύ άλλων να απαγορεύουν κάθε
ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων.
174   Εν προκειμένω, η γενική και διαρκής παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το άρθρο 4 της οδηγίας, που στοιχειοθετείται
με βάση τη μη τήρηση όσων επιτάσσουν τα άρθρα 9 και 10 της οδηγίας αυτής, συνοδεύεται, σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις
που καταγγέλλει η Επιτροπή, από παράβαση της ειδικότερης υποχρεώσεως η οποία υπενθυμίζεται στις σκέψεις 168 και 169 της παρούσας
αποφάσεως.
175   Πράγματι, από τις σκέψεις 54, 55, 84, 94 και 101 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας
με την αιτιολογημένη γνώμη του 2001 προθεσμίας, ενώ υφίσταντο διαρκείς πραγματικές καταστάσεις μη σύμφωνες προς τους σκοπούς
του άρθρου 4, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας οι οποίες οδήγησαν σε σημαντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος, η Ιρλανδία παρέλειψε
να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει τη διάθεση των επίμαχων αποβλήτων χωρίς κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και
χωρίς βλάβη του περιβάλλοντος, οπότε το εν λόγω κράτος μέλος υπερέβη το περιθώριο εκτιμήσεως που του παρέχει η διάταξη αυτή.
176   Από το σύνολο των ανωτέρω προκύπτει ότι η αιτίαση της Επιτροπής που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 4 της οδηγίας είναι
βάσιμη.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 8 της οδηγίας
–       Επιχειρηματολογία των διαδίκων
177   Κατά την Επιτροπή, η Ιρλανδία παρέβη επίσης το άρθρο 8 της οδηγίας, μη φροντίζοντας ώστε οι κάτοχοι αποβλήτων τα οποία διατέθηκαν
χωρίς άδεια να παραδίδουν τα απόβλητα αυτά σε ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα συλλογής τους ή σε επιχείρηση που διαθέτει την άδεια
να προβαίνει σε εργασίες διαθέσεως ή αξιοποιήσεως, ή ακόμα να φροντίζουν οι ίδιοι για μια τέτοια διάθεση ή αξιοποίηση, κατόπιν
της λήψεως αδείας σύμφωνης προς τους ορισμούς της οδηγίας. Από την εξέταση των πραγματικών περιστατικών που περιλαμβάνονται
στις καταγγελίες 1997/4792, 1999/4801, 1999/5112, 2000/4145 και 2000/4633 προκύπτουν μερικά συγκεκριμένα παραδείγματα παραβάσεως
της διατάξεως αυτής.
178   Η Ιρλανδική Κυβέρνηση διατείνεται ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε την προσαπτόμενη παράβαση.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
179   Το άρθρο 8 της οδηγίας, που εξασφαλίζει μεταξύ άλλων την εφαρμογή της αρχής της προληπτικής δράσεως, προβλέπει ότι εναπόκειται
στα κράτη μέλη να βεβαιώνονται ότι ο κάτοχος αποβλήτων τα παραδίδει σε ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα συλλογής τους ή σε επιχείρηση
που διεξάγει τις εργασίες διαθέσεως ή αξιοποιήσεως αποβλήτων ή εξασφαλίζει ο ίδιος την αξιοποίηση ή τη διάθεσή τους σύμφωνα
με τις διατάξεις της οδηγίας (προαναφερθείσα απόφαση Lirussi και Bizzaro, σκέψη 52).
180   Πρέπει να σημειωθεί, πρώτον, ότι οι υποχρεώσεις αυτές αποτελούν το επακόλουθο της απαγορεύσεως της ανεξέλεγκτης εγκαταλείψεως,
απορρίψεως και διαθέσεως αποβλήτων την οποία επιβάλλει το άρθρο 4, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας, διάταξη την οποίας η παράβαση
εκ μέρους της Ιρλανδίας διαπιστώθηκε ήδη στη σκέψη 176 της παρούσας αποφάσεως (βλ. την απόφαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2004, C-1/03,
Van de Walle κ.λπ., Συλλογή 2004, σ. Ι-7613, σκέψη 56).
181   Δεύτερον, ο ασκών την εκμετάλλευση του παράνομου χώρου απορρίψεως αποβλήτων ή ο ιδιοκτήτης του πρέπει να θεωρείται ως ο κάτοχος
των αποβλήτων υπό την έννοια του άρθρου 8 της οδηγίας, οπότε η διάταξη αυτή επιβάλλει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος την υποχρέωση
να λάβει, έναντι του εν λόγω επιχειρηματία, τα αναγκαία μέτρα ώστε τα απόβλητα αυτά να παραδίδονται σε ιδιωτικό ή δημόσιο
φορέα συλλογής αποβλήτων ή σε επιχείρηση διαθέσεως αποβλήτων, εάν ο επιχειρηματίας αυτός δεν μπορεί ο ίδιος να εξασφαλίσει
την αξιοποίηση ή τη διάθεσή τους (βλ. ιδίως, τις αποφάσεις San Rocco, προαναφερθείσα, σκέψη 108· της 9ης Σεπτεμβρίου 2004,
C-383/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 40, 42 και 44, καθώς και της 25ης Νοεμβρίου 2004,
C-447/03, Επιτροπή κατά Ιταλίας, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 27, 28 και 30).
182   Το Δικαστήριο έχει κρίνει εξάλλου ότι η υποχρέωση αυτή δεν εκπληρώνεται όταν ένα κράτος μέλος απλώς διατάσσει τη θέση υπό
αναγκαστική διαχείριση του χώρου της παράνομης απορρίψεως και κινεί ποινική δίωξη κατά του έχοντος την εκμετάλλευση του εν
λόγω χώρου (προαναφερθείσα απόφαση San Rocco, σκέψη 109).
183   Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως ορθά ισχυρίζεται η Επιτροπή, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την
αιτιολογημένη γνώμη του 2001 προθεσμίας, η Ιρλανδία δεν είχε εκπληρώσει την υποχρέωσή της να εξασφαλίσει την εφαρμογή του
άρθρου 8 της οδηγίας.
184   Πράγματι, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 127 και 139 της παρούσας αποφάσεως, αποδεικνύεται ότι την ημερομηνία αυτή η Ιρλανδία
παρέβαινε κατά τρόπο γενικό και διαρκή την υποχρέωσή της να εξασφαλίσει την εφαρμογή του άρθρου 9 της οδηγίας, ανεχόμενη τη
συνέχιση δραστηριοτήτων διαθέσεως αποβλήτων από επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις που δεν διέθεταν την απαιτούμενη από τη διάταξη
αυτή άδεια, χωρίς να φροντίσει για τη διακοπή τους και την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων.
185   Επομένως, από τη διαπίστωση που περιλαμβάνεται στην προηγούμενη σκέψη συνάγεται ότι η Ιρλανδία παρέλειψε να φροντίσει για
τη συμμόρφωση των κατόχων αποβλήτων με την υποχρέωσή τους να παραδίδουν τα απόβλητα αυτά σε ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα συλλογής
τους ή σε επιχείρηση που διεξάγει τις εργασίες περί των οποίων γίνεται λόγος στα παραρτήματα II A ή II B της οδηγίας ή ακόμη
να εξασφαλίζουν οι ίδιοι την αξιοποίηση ή τη διάθεσή τους σύμφωνα με τις διατάξεις της.
186   Επιπλέον, από τις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 60, 89, 94 και 101 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι την
ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη του 2001 προθεσμίας η Ιρλανδία δεν είχε εκπληρώσει την υποχρέωση
που υπενθυμίζεται στη σκέψη 181 της παρούσας αποφάσεως σε πολλές συγκεκριμένες περιπτώσεις.
187   Επομένως, η αιτίαση της Επιτροπής που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 8 της οδηγίας πρέπει να γίνει δεκτή.
Επί της παραβάσεως των άρθρων 13 και 14 της οδηγίας
–       Επιχειρηματολογία των διαδίκων
188   Κατά την Επιτροπή, η μη τήρηση των άρθρων 9 και 10 της οδηγίας συνεπάγεται οπωσδήποτε την παράβαση του άρθρου 13 της οδηγίας
αυτής, που προβλέπει τη διενέργεια περιοδικών ελέγχων των επιχειρήσεως ή εγκαταστάσεων που διεξάγουν τις εργασίες περί των
οποίων γίνεται λόγος στα άρθρα 9 και 10 και του άρθρου 14 αυτής, σχετικού με την τήρηση μητρώων εκ μέρους των επιχειρηματιών
αυτών.
189   Η Ιρλανδία υποστηρίζει ότι δεν παρέβη τα άρθρα 9 και 10 της οδηγίας. Επιπλέον, αμφισβητεί ότι παρέβη την υποχρέωσή της να
θέσει σε εφαρμογή το σύστημα των περιοδικών ελέγχων. Το άρθρο 15 του νόμου του 1996 μεταφέρει ορθά στο εθνικό δίκαιο το άρθρο
13 της οδηγίας, ενώ δεν προκύπτει από κανένα στοιχείο της τελευταίας αυτής διατάξεως ότι οι απαιτούμενοι έλεγχοι μπορούν να
διεξάγονται μόνον όσον αφορά τους επιχειρηματίες που διαθέτουν άδεια. Κατά την Ιρλανδία, ακόμη, δεν υπάρχει κάποια άμεση σχέση
μεταξύ χορηγήσεως αδείας και τηρήσεως μητρώου που επιβάλλει το άρθρο 14 της οδηγίας.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
190   Κατά το άρθρο 13 της οδηγίας, οι κατάλληλοι περιοδικοί έλεγχοι τους οποίους επιβάλλει η διάταξη αυτή πρέπει να αφορούν, ιδίως,
τις εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις που εκτελούν τις εργασίες οι οποίες παρατίθενται στα άρθρα 9 και 10 της ίδιας οδηγίας. Εξάλλου,
όπως προκύπτει ιδίως από τη σκέψη 118 της παρούσας αποφάσεως, δυνάμει των δύο τελευταίων διατάξεων, οι εν λόγω εγκαταστάσεις
ή επιχειρήσεις πρέπει να έχουν λάβει προηγουμένως άδεια προβλέπουσα ορισμένους όρους και ορισμένες προϋποθέσεις.
191   Όμως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όταν δεν έχει χορηγηθεί μια τέτοια άδεια και, επομένως, όταν δεν υφίστανται όροι και προϋποθέσεις
που να καθορίζονται στο πλαίσιο της χορηγήσεώς της όσον αφορά μια συγκεκριμένη επιχείρηση ή εγκατάσταση, εξ υποθέσεως οι έλεγχοι
που θα διενεργούνται στην εγκατάσταση αυτή δεν μπορούν να είναι σύμφωνοι προς το άρθρο 13 της οδηγίας. Πράγματι, είναι πρόδηλο
ότι ένας ουσιώδης σκοπός των προβλεπόμενων από τη διάταξη αυτή ελέγχων είναι να εξασφαλίζεται ότι τηρούνται οι όροι και οι
προϋποθέσεις που καθορίζει η άδεια η οποία χορηγείται σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 της οδηγίας.
192   Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την τήρηση μητρώων από τις εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις τις οποίες αφορούν οι τελευταίες αυτές διατάξεις,
στα οποία, όπως ορίζει το άρθρο 14 της οδηγίας, πρέπει μεταξύ άλλων να σημειώνονται οι ποσότητες και η φύση των αποβλήτων,
ή ακόμη ο τρόπος επεξεργασίας τους. Πράγματι, τα πληροφοριακά αυτά στοιχεία απαιτούνται προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα
στην ασκούσα τον σχετικό έλεγχο αρχή να εξασφαλίζει την τήρηση των όρων και των προϋποθέσεων που καθορίζουν οι χορηγούμενες
σύμφωνα με την οδηγία άδειες, οι οποίες, κατά το γράμμα του άρθρου 9 αυτής, πρέπει να αναφέρουν μεταξύ άλλων τους τύπους και
τις ποσότητες αποβλήτων, καθώς και τη μέθοδο επεξεργασίας.
193   Εν προκειμένω, από τη σκέψη 139 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι, την ημερομηνία εκπνοής της ταχθείσας με την αιτιολογημένη
γνώμη του 2001 δίμηνης προθεσμίας, η Ιρλανδία δεν τηρούσε, κατά τρόπο γενικό και διαρκή, την υποχρέωσή της προς εξασφάλιση
της ορθής εφαρμογής των άρθρων 9 και 10 της οδηγίας. Επομένως το κράτος μέλος αυτό παρέβη σε ανάλογο βαθμό την υποχρέωσή του
να εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των άρθρων 13 και 14 της οδηγίας αυτής.
194   Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αιτίαση της Επιτροπής που στηρίζεται σε παράβαση των τελευταίων αυτών διατάξεων είναι βάσιμη.
Επί της παραβάσεως του άρθρου 10 ΕΚ
195   Η Επιτροπή ζητεί επιπλέον από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ιρλανδία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10
ΕΚ παραλείποντας να απαντήσει στο από 20 Σεπτεμβρίου 1999 έγγραφό της σχετικά με την υποβολή παρατηρήσεων επί της καταγγελίας
1999/4478.
196   Η Ιρλανδική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι παρέβη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εν λόγω διάταξη.
197   Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 10 ΕΚ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διευκολύνουν την Επιτροπή στην
εκτέλεση της αποστολής της, η οποία συνίσταται ιδίως, σύμφωνα με το άρθρο 211 ΕΚ, στη μέριμνα για την εφαρμογή των διατάξεων
που θεσπίζουν τα κοινοτικά όργανα δυνάμει της Συνθήκης (βλ. ιδίως την απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 1991, C-33/90, Επιτροπή
κατά Ιταλίας, Συλλογή 1991, σ. I-5987, σκέψη 18).
198   Συνεπώς, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να συνεργάζονται καλοπίστως όσον αφορά οποιαδήποτε έρευνα διεξάγει η Επιτροπή δυνάμει
του άρθρου 226 ΕΚ και να της παρέχουν όλες τις ζητούμενες για τον σκοπό αυτό πληροφορίες (αποφάσεις 11ης Δεκεμβρίου 1985,
192/84, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 1985, σ. 3967, σκέψη 19, και της 13ης Ιουλίου 2004, C-82/03, Επιτροπή κατά Ιταλίας,
Συλλογή 2004, σ. Ι-6635, σκέψη 15).
199   Υπό τις συνθήκες αυτές, η αιτίαση της Επιτροπής που στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 10 ΕΚ πρέπει να γίνει δεκτή.
200   Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ιρλανδία:
–       παραλείποντας να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 4, 5, 8, 9, 10,
12, 13 και 14 της οδηγίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις ανωτέρω διατάξεις·
–       παραλείποντας να απαντήσει στην από 20 Σεπτεμβρίου 1999 αίτηση παροχής πληροφοριών όσον αφορά σχετικές με απόβλητα εργασίες
στο Fermoy της Κομητείας Cork, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10 ΕΚ.

Επί των δικαστικών εξόδων
201   Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει ζητήσει την καταδίκη της Ιρλανδίας και η τελευταία
ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφασίζει:
1)
Η Ιρλανδία, παραλείποντας να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 4,
5, 8, 9, 10, 12, 13 και 14 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων (ΕΕ ειδ.
έκδ. 15/001, σ. 86), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 78, σ. 32), παρέβη τις υποχρεώσεις που
υπέχει από τις ανωτέρω διατάξεις.
2)
Η Ιρλανδία, παραλείποντας να απαντήσει στην από 20 Σεπτεμβρίου 1999 αίτηση παροχής πληροφοριών όσον αφορά σχετικές με απόβλητα
εργασίες στο Fermoy της Κομητείας Cork, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10 ΕΚ
3)
Καταδικάζει την Ιρλανδία στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.