CELEX: 62000CJ0452
Associatieregeling landen en gebieden overzee
Invoer van suiker en mengsels van suiker en cacao
Verordening (EG) nr. 2081/2000
Beroep tot nietigverklaring
Vrijwaringsmaatregelen
Evenredigheid

1       Het Koninkrijk der Nederlanden verzoekt om nietigverklaring van verordening (EG) nr. 2081/2000 van de Commissie van 29 februari
2000 tot verlenging van de toepassing van vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer uit de landen en gebieden overzee,
van producten van de sector suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO (PB L 246, blz. 64; hierna: „bestreden verordening”).

Toepasselijke bepalingen

De gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker
2       Bij verordening (EG) nr. 2038/1999 van 13 september 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector
suiker (PB L 252, blz. 1), heeft de Raad van de Europese Unie de meerdere malen gewijzigde verordening (EEG) nr. 1785/81 van
30 juni 1981, waarbij deze gemeenschappelijke ordening was ingesteld (PB L 177, blz. 4), gecodificeerd. Met deze ordening
wordt beoogd de communautaire suikermarkt te reguleren teneinde de werkgelegenheid en de levensstandaard van de communautaire
suikerproducenten te verbeteren.
3       De steun aan de gemeenschapsproductie, door middel van gegarandeerde prijzen, geldt alleen voor de nationale productiequota
(A‑ en B-quota), die de Raad krachtens verordening nr. 2038/1999 toewijst aan elke lidstaat, die deze verder over zijn producenten
verdeelt. Suiker van het B‑quotum (genaamd „B‑suiker”) is onderworpen aan een hogere productieheffing dan die van het A‑quotum
(genaamd „A‑suiker”). De boven de A- en B-quota geproduceerde suiker wordt „C‑suiker” genoemd en mag niet binnen de Gemeenschap
worden afgezet, behalve wanneer hij naar de A‑ en B-quota van het volgende verkoopseizoen wordt overgeheveld.
4       Voor de uitvoer buiten de Gemeenschap worden, behalve voor C-suiker, krachtens artikel 18 van verordening nr. 2038/1999 uitvoerrestituties
verleend, waarmee het prijsverschil tussen de gemeenschapsmarkt en de wereldmarkt wordt gecompenseerd.
5       De hoeveelheid suiker die voor uitvoerrestitutie in aanmerking komt en het jaarlijkse totaalbedrag van de restituties worden
beheerst door de overeenkomsten van de Wereldhandelsorganisatie (hierna: „WTO-overeenkomsten”), waarbij de Gemeenschap partij
is, goedgekeurd bij besluit 94/800/EG van de Raad van 22 december 1994 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap
voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het
kader van de Uruguay-Ronde (1986‑1994) voortvloeiende overeenkomsten (PB L 336, blz. 1). Uiterlijk met ingang van het verkoopseizoen
2000/2001 moesten de hoeveelheid met restitutie uitgevoerde suiker en het totale bedrag van de restituties worden teruggebracht
tot 1 273 500 ton en tot 499,1 miljoen EUR, hetgeen een vermindering van respectievelijk 20 % en 36 % ten opzichte van de
cijfers van het verkoopseizoen 1994/1995 betekende.

De associatie van de landen en gebieden overzee met de Gemeenschap
6       Krachtens artikel 3, lid 1, sub s, EG omvat het optreden van de Gemeenschap de associatie van landen en gebieden overzee (hierna:
„LGO”), „teneinde het handelsverkeer uit te breiden en in gezamenlijke inspanning de economische en sociale ontwikkeling te
bevorderen”.
7       De Nederlandse Antillen en Aruba maken deel uit van de LGO.
8       De associatie van de LGO met de Gemeenschap is geregeld in het Vierde deel van het EG-Verdrag.
9       Op basis van artikel 136 EG-Verdrag (thans, na wijziging, artikel 187 EG) zijn verschillende besluiten vastgesteld, waaronder
besluit 91/482/EEG van de Raad van 25 juli 1991 betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese
Economische Gemeenschap (PB L 263, blz. 1), dat volgens artikel 240, lid 1, ervan voor een op 1 maart 1990 ingaande periode
van tien jaar geldt.
10     Diverse bepalingen van dit besluit zijn gewijzigd bij besluit 97/803/EG van de Raad van 24 november 1997 tot tussentijdse
herziening van besluit 91/482 (PB L 329, blz. 50). Besluit 91/482, zoals gewijzigd bij besluit 97/803 (hierna: „LGO-besluit”),
is bij besluit 2000/169/EG van de Raad van 25 februari 2000 (PB L 55, blz. 67) verlengd tot en met 28 februari 2001.
11     Artikel 101, lid 1, van het LGO-besluit luidt:
„Producten van oorsprong uit de LGO mogen vrij van invoerrechten in de Gemeenschap worden ingevoerd.”
12     Artikel 102 van ditzelfde besluit bepaalt:
„Onverminderd [artikel] 108 ter past de Gemeenschap bij de invoer van producten van oorsprong uit de LGO geen kwantitatieve
beperkingen, noch maatregelen van gelijke werking toe.”
13     Artikel 108, lid 1, eerste streepje, van het genoemde besluit verwijst voor de definitie van het begrip producten van oorsprong
en voor de methoden van administratieve samenwerking ter zake naar bijlage II bij het besluit. Krachtens artikel 1 van deze
bijlage wordt een product als een product van oorsprong uit de LGO, uit de Gemeenschap of uit de staten in Afrika, het Caraïbische
gebied en de Stille Oceaan (hierna: „ACS-staten”) beschouwd, indien het aldaar ofwel geheel en al is verkregen, ofwel toereikend
is be- of verwerkt.
14     Artikel 3, lid 3, van voormelde bijlage II bevat een lijst van be- of verwerkingen die ontoereikend worden geacht om een product
het karakter van product van oorsprong uit, met name, de LGO te verlenen.
15     Artikel 6, lid 2, van deze bijlage bevat evenwel de zogenoemde regels inzake de „oorsprongscumulatie tussen EG/LGO-staten
en de ACS/LGO-staten”. Het bepaalt:
„Wanneer geheel en al in de Gemeenschap of in de ACS-staten verkregen producten in de LGO worden be- of verwerkt, worden zij
geacht geheel en al in de LGO te zijn verkregen.”
16     Volgens artikel 6, lid 4, van deze bijlage zijn de regels inzake de oorsprongscumulatie EG/LGO en ACS/LGO van toepassing op
„elke be‑ of verwerking die plaatsvindt in de LGO, met inbegrip van de in artikel 3, lid 3, genoemde handelingen”.
17     Bij besluit 97/803 is in het LGO-besluit met name een artikel 108 ter ingelast, waarvan lid 1 bepaalt dat „de oorsprongscumulatie
ACS/LGO als bedoeld in artikel 6 van bijlage II wordt toegestaan ten belope van een jaarhoeveelheid van 3 000 ton suiker”.
Besluit 97/803 heeft de toepassing van de regel inzake oorsprongscumulatie EG/LGO evenwel niet beperkt.
18     Op grond van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit kan de Commissie van de Europese Gemeenschappen „de vereiste vrijwaringsmaatregelen”
nemen wanneer „de toepassing van [dit besluit] in een sector van economische activiteit van de Gemeenschap of van een of meer
lidstaten ernstige verstoringen teweegbrengt, of hun externe financiële stabiliteit in gevaar brengt, of [wanneer] moeilijkheden
rijzen die in een sector van activiteit van de Gemeenschap of in een regio ervan tot een verslechtering dreigen te leiden
[...]”. Volgens artikel 109, lid 2, van het genoemde besluit moet de Commissie „die maatregelen [kiezen] die in de werking
van de associatie en van de Gemeenschap zo weinig mogelijk verstoringen teweegbrengen”. Voorts mogen „[d]eze maatregelen [...]
geen grotere draagwijdte hebben dan strikt noodzakelijk is om de aan het licht getreden moeilijkheden te verhelpen”.

De vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer van suiker en van mengsels van suiker en cacao met oorsprongscumulatie
EG/LGO
19     Op 15 november 1999 heeft de Commissie op basis van artikel 109 van het LGO-besluit verordening (EG) nr. 2423/1999 vastgesteld
tot invoering van vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van suiker van GN-code 1701 en mengsels van suiker en cacao van GN-codes
1806 10 30 en 1806 10 90, van oorsprong uit de landen en gebieden overzee (PB L 294, blz. 11).
20     Met deze verordening, die van toepassing was tot en met 29 februari 2000, heeft de Commissie de invoer van suiker met oorsprongscumulatie
EG/LGO onderworpen aan een stelsel van minimumprijzen, en de invoer van mengsels van suiker en cacao (hierna: „mengsels”)
van oorsprong uit de LGO onderworpen aan de procedure van het communautair toezicht volgens het bepaalde in artikel 308 quinquies
van verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie van 2 juli 1993 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering
van verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 253, blz. 1).
21     Het Koninkrijk der Nederlanden heeft beroep tot nietigverklaring van verordening nr. 2432/1999 ingesteld. Dit beroep is bij
arrest van heden, Nederland/Commissie (C‑26/00, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie), verworpen.
22     Eveneens op basis van artikel 109 van het LGO-besluit heeft de Commissie op 29 februari 2000 verordening (EG) nr. 465/2000
vastgesteld tot invoering van vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer uit de landen en gebieden overzee, van producten
van de sector suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO (PB L 56, blz. 39). Bij deze verordening is tijdens de periode van 1 maart
2000 tot en met 30 september 2000 de oorsprongscumulatie EG/LGO voor producten van de GN-codes 1701, 1806 10 30 en 1806 10 90
beperkt tot 3 340 ton suiker.
23     Het Koninkrijk der Nederlanden heeft beroep tot nietigverklaring van laatstgenoemde verordening ingesteld. Dit beroep is bij
arrest van heden, Nederland/Commissie (C‑180/00, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie), verworpen.
24     Op 29 september 2000 heeft de Commissie de bestreden verordening eveneens op basis van artikel 109 van het LGO-besluit vastgesteld.
25     De punten 1, 4, 5 en 6 van de considerans van deze verordening luiden als volgt:
„(1)      De Commissie heeft geconstateerd dat de invoer van suiker (GN-code 1701) en van mengsels van suiker en cacao van de GN-codes
1806 10 30 en 1806 10 90 uit de [LGO] tussen 1997 en 1999 zeer sterk is toegenomen, met name van producten met oorsprongscumulatie
EG/LGO. Deze invoer is opgelopen van 0 ton in 1996 tot meer dan 53 000 ton in 1999. Deze producten kunnen krachtens artikel 101,
lid 1, van het LGO-besluit vrij van invoerrechten en zonder kwantitatieve beperking in de Gemeenschap worden ingevoerd.
[…]
(4)      De laatste jaren zijn op de markt voor suiker in de Gemeenschap moeilijkheden ontstaan. Op deze markt bestaat een overschot.
Het verbruik van suiker is constant en bedraagt ongeveer 12,8 miljoen ton per jaar. Jaarlijks wordt binnen de quota ongeveer
14,3 miljoen ton suiker geproduceerd. Tegenover alle invoer van suiker in de Gemeenschap moet dan ook een overeenkomstige
hoeveelheid communautaire suiker die niet op de markt van de Gemeenschap kan worden afgezet, worden uitgevoerd. Voor de uitvoer
van deze suiker – die toegestaan is tot bepaalde quota – worden restituties betaald uit de begroting van de Gemeenschap (op
dit ogenblik ongeveer 520 EUR/ton). Op grond van de landbouwovereenkomst in [...] het kader van de Uruguay-Ronde [...] mogen
de restituties slechts worden verleend voor een beperkte hoeveelheid, die bovendien wordt verlaagd van 1 555 600 ton voor
het verkoopseizoen 1995/1996 tot 1 273 500 ton in het verkoopseizoen 2000/2001.
(5)      De werking van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker dreigt door bovengenoemde moeilijkheden ernstig te worden verstoord.
Voor het verkoopseizoen 2000/2001 heeft de Commissie besloten de quota voor de producenten in de Gemeenschap met ongeveer
500 000 ton te verlagen [...] Alle extra invoer van suiker en van producten met een hoog suikergehalte uit de LGO zal een
sterkere verlaging van de quota van de communautaire producenten vergen en dus een verdere vermindering van de garantie van
hun inkomen met zich meebrengen.
(6)      Er blijven dus moeilijkheden bestaan die een gevaar inhouden voor verslechtering van de situatie van een economische activiteit
in de Gemeenschap […]
26     Artikel 1 van de bestreden verordening luidt:
„Voor producten van de GN-[tarief]codes 1701, 1806 10 30 en 1806 10 90 is tijdens de geldigheidsduur van deze verordening
oorsprongscumulatie EG/LGO als bedoeld in artikel 6 van bijlage II bij [het LGO-besluit] [...] toegestaan voor een hoeveelheid
van 4 848 ton suiker.
Met het oog op de naleving van deze beperking wordt voor andere producten dan suiker als zodanig rekening gehouden met het
suikergehalte van het ingevoerde product.”
27     Blijkens punt 8 van de considerans van de bestreden verordening heeft de Commissie dit quotum van 4 848 ton vastgesteld met
inachtneming van „het totaal van de hoogste invoer in één jaar van de verschillende betrokken producten in de drie jaren voorafgaande
aan 1999, het jaar waarin de invoer exponentieel is toegenomen. Wat de bepalingen van de in aanmerking te nemen hoeveelheden
suiker betreft neemt de Commissie akte van het standpunt dat de president van het Gerecht van eerste aanleg van de Europese
Gemeenschappen in zijn beschikkingen van 12 juli en van 8 augustus 2000 in de zaken T‑94/00 R, T‑110/00 R en T-159/00 R […]
heeft bepaald, zonder echter de gegrondheid van dat standpunt te erkennen. Om te voorkomen dat er onnodige procedures moeten
worden gevolgd, en uitsluitend met de bedoeling dat deze vrijwaringsmaatregelen worden goedgekeurd, neemt de Commissie voor
suiker van GN-code 1701 en voor het jaar 1997 een totaal van 10 372,2 ton in aanmerking: deze hoeveelheid is gelijk aan de
totale, door Eurostat geconstateerde, invoer van suiker uit de LGO met EG/LGO- en ACS/LGO-oorsprongscumulatie”.
28     Ingevolge artikel 2 van de bestreden verordening mogen de in artikel 1 bedoelde producten alleen worden ingevoerd met een
invoercertificaat, dat wordt afgegeven overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 2 tot en met 6 van verordening (EG) nr.
2553/97 van de Commissie van 17 december 1997 betreffende de afgifte van invoercertificaten voor bepaalde producten van de
GN-codes 1701, 1702, 1703 en 1704 met ACS/LGO-oorsprongscumulatie (PB L 349, blz. 26), welke mutatis mutandis van toepassing
zijn.
29     Ten slotte bepaalt artikel 3 van de bestreden verordening, dat deze van toepassing is van 1 oktober 2000 tot en met 28 februari
2001.

Conclusies van partijen
30     De Nederlandse regering verzoekt het Hof:
–       de bestreden verordening nietig te verklaren;
–       de Commissie te verwijzen in de kosten.
31     De Commissie verzoekt het Hof:
–       het beroep ongegrond te verklaren;
–       het Koninkrijk der Nederlanden te verwijzen in de kosten.
32     Bij op respectievelijk 19 en 25 april 2001 ter griffie van het Hof neergelegde brieven hebben de Commissie en het Koninkrijk
der Nederlanden het Hof meegedeeld dat zij zich niet verzetten tegen de schorsing van de behandeling voor het Hof hangende
de eindbeslissingen van het Gerecht in de zaken T‑332/00 en T‑350/00, Rica Foods en Free Trade Foods/Commissie, die eveneens
de nietigverklaring van de bestreden verordening tot voorwerp hebben.
33     Bij beschikking van 5 juni 2001 heeft de president van het Hof overeenkomstig artikel 47, derde alinea, van ’s Hofs Statuut-EG
en artikel 82 bis, lid 1, eerste alinea, sub a, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof de behandeling geschorst
hangende de eindbeslissingen van het Gerecht in de zaken T‑332/00 en T‑350/00.
34     Bij arrest van 14 november 2002, Rica Foods en Free Trade Foods/Commissie (T‑332/00 en T‑350/00, Jurispr. blz. II‑4755), heeft
het Gerecht de beroepen in deze zaken ongegrond verklaard.
35     Bij beschikking van 10 april 2003 heeft de president van het Hof het Koninkrijk Spanje toegelaten tot interventie ter ondersteuning
van de conclusies van de Commissie.

Het beroep
36     Tot staving van zijn beroep tot nietigverklaring van de bestreden verordening voert het Koninkrijk der Nederlanden vier middelen
aan, respectievelijk schending van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit en van lid 2 van hetzelfde artikel, misbruik van
bevoegdheid en schending van de in artikel 253 EG neergelegde motiveringsplicht.

Het eerste middel, inzake schending van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit
Argumenten van partijen
37     Met haar eerste middel stelt de Nederlandse regering dat de Commissie, wat de invoer in de Gemeenschap van suiker met oorsprongscumulatie
EG/LGO betreft, een kennelijk onjuiste beoordeling van de feiten heeft gegeven alvorens te concluderen dat vrijwaringsmaatregelen
moesten worden getroffen.
38     Volgens de Nederlandse regering hebben vrijwaringsmaatregelen een uitzonderlijk karakter ten opzichte van de normaal geldende
handelsregeling. Het staat dus aan de Commissie om aan de hand van de in artikel 109 van het LGO-besluit genoemde objectieve
beoordelingscriteria te bewijzen dat een uitzonderingssituatie zich voordoet, waardoor dergelijke maatregelen noodzakelijk
worden. Dat is in casu evenwel niet het geval geweest.
39     Het eerste middel bestaat uit vier onderdelen.
40     In de eerste plaats voert de Nederlandse regering aan dat de uit de LGO ingevoerde suikerhoeveelheden, die volgens de statistieken
van het Bureau voor de statistiek van de Europese Gemeenschappen (Eurostat) in 1999 ongeveer 40 000 ton bedroegen, wat overeenkomt
met minder dan 0,4 % van de communautaire productie, geen gevaar konden inhouden voor verstoring van de gemeenschappelijke
ordening van de suikermarkt. Voorts kan de gemeenschappelijke marktordening niet worden verstoord door de invoer van mengsels,
aangezien cacao krachtens artikel 1, lid 1, van verordening nr. 2038/1999 niet onder deze gemeenschappelijke marktordening
valt.
41     In de tweede plaats merkt deze regering op dat de totale suikerproductie in de Gemeenschap schommelt binnen een bandbreedte
van meer dan een miljoen ton per jaar. Aangezien ook de consumptie fluctueert, is de stelling dat iedere extra hoeveelheid
LGO-invoer tot een overeenkomstige hoeveelheid uitvoer leidt, gebaseerd op een miskenning van de werkelijkheid. Zelfs indien
de invoer uit de LGO de uitvoer uit de Gemeenschap zou doen toenemen, gaat het hoe dan ook niet noodzakelijkerwijs om gesubsidieerde
uitvoer.
42     In de derde plaats leverde de litigieuze suikerinvoer volgens de Nederlandse regering voor de Gemeenschap geen moeilijkheden
op ten aanzien van haar uit de WTO-overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen. Uitgaande van de beschikking van de president
van het Gerecht van 30 april 1999, Emesa Sugar/Commissie (T‑44/98 R II, Jurispr. blz. II‑1427, punt 107), stelt zij vast dat
de Gemeenschap over een toereikende ruimte beschikte om de stijging van de suikerinvoer uit de LGO toe te staan.
43     In de laatste plaats is volgens de Nederlandse regering niet bewezen dat de litigieuze suikerinvoer de communautaire producenten
nadeel heeft berokkend. Om te beginnen worden de uitvoerrestituties gefinancierd door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds
voor de Landbouw (EOGFL) en niet door de communautaire producenten. Vervolgens werd de suiker in 1999 aan LGO-producenten
verkocht tegen bijna het dubbele van de wereldmarktprijs, waardoor de communautaire producenten aanzienlijke winsten konden
maken. Ten slotte heeft de Commissie niet aangetoond dat elke ton ingevoerde LGO-suiker een overeenkomstige vermindering van
de afzet van de communautaire producenten tot gevolg heeft gehad.
44     Overigens is de stelling dat de importen tot kosten voor de Europese suikerindustrie leiden, nog minder waarschijnlijk voor
de bescheiden invoer van mengsels uit de LGO dan voor de invoer van suiker, aangezien de communautaire suikerproducenten dit
soort mengsels niet maken.
45     De Commissie antwoordt dat de situatie op de suikermarkt zodanig is dat iedere ton invoer van suiker uit de LGO in de Gemeenschap
tot een overeenkomstige vermindering van de communautaire productiequota leidt. Bovendien is het, rekening houdend met de
productiecapaciteit van de ondernemingen uit de LGO, goed mogelijk dat, indien geen beperkingen worden opgelegd, de invoer
van suiker uit deze landen tot een 40 tot 50 % sterkere reductie van de communautaire productiequota leidt dan door de communautaire
instanties reeds wordt verwacht.
46     Wat mengsels betreft, is het onbetwistbaar dat cacao niet onder de gemeenschappelijke marktordening valt, maar kan evenmin
worden betwist dat de betrokken mengsels een zeer hoog percentage suiker hebben. De invoer van mengsels uit de LGO kan dus
schadelijke gevolgen hebben voor de verkoop van suiker door de producenten aan de communautaire fabrikanten van deze mengsels.
47     De Commissie stelt eveneens dat de gemeenschappelijke marktordening productiequota heeft ingesteld, zowel voor suiker die
op de gemeenschappelijke markt zal worden verbruikt (A‑suiker) als voor suiker die met restitutie kan worden uitgevoerd (A‑ en
B‑suiker). Indien de suikerproducenten A‑suiker niet op de gemeenschappelijke markt kunnen afzetten, proberen zij die uit
te voeren in de vorm van export die per definitie gesubsidieerd is. Het alternatief zou zijn, de suiker op te slaan, maar
sinds enkele jaren wordt suiker niet meer ter interventie aangeboden en de Commissie ontmoedigt het gebruik van deze methode
trouwens, rekening houdend met de kosten daarvan voor de gemeenschapsbegroting.
48     Aangaande de naleving van de verplichtingen in het kader van de WTO verwijst de Commissie naar punt 56 van het arrest van
8 februari 2000, Emesa Sugar (C‑17/98, Jurispr. blz. I-675).
49     Wat ten slotte de schadelijke gevolgen voor de communautaire marktdeelnemers betreft, betoogt de Commissie onder verwijzing
naar punt 56 van het reeds aangehaalde arrest Emesa Sugar en punt 88 van de conclusie van advocaat-generaal Ruiz-Jarabo Colomer
in deze zaak, dat niet alle uitvoerrestituties uit het EOGFL worden betaald en dat een groot deel door de communautaire producenten
wordt gefinancierd. Sommige communautaire producenten kunnen weliswaar voordeel halen uit de verkoop van C-suiker aan de LGO-producenten,
maar dit kan de nadelige gevolgen voor de hele sector niet compenseren.
50     De Spaanse regering verdedigt hetzelfde standpunt als de Commissie. Zij merkt op dat de aanzienlijke toename sinds 1997 van
de suikerinvoer uit de LGO het gevolg is van de herziening van het LGO-besluit, die de invoer met vrijstelling van rechten
in de Gemeenschap van producten met ACS/LGO-oorsprongscumulatie heeft beperkt. De ondernemingen uit de sector, die sinds de
bekendmaking van het ontwerp tot herziening in 1996 met dit vooruitzicht leefden, hebben hun activiteit verlegd naar de producten
met EG/LGO-oorsprongscumulatie, die buiten het bestek van die herziening vielen. De vastgestelde vrijwaringsmaatregelen strekken
ertoe de belangen van de producenten van de Gemeenschap te beschermen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
zonder dat de economie van de LGO daardoor wordt aangetast, aangezien zij geen betrekking hebben op suiker die in deze landen
wordt geproduceerd.
51     Deze regering merkt eveneens op dat de suikerprijs op de wereldmarkt in 1999 242 EUR per ton bedroeg, terwijl suiker in Spanje
voor 775 EUR per ton werd verkocht. De marktdeelnemers uit de LGO beschikten dus over een winstmarge van 533 EUR per ton suiker
die zij met vrijstelling van douanerechten naar de Gemeenschap uitvoerden. Zij konden dus C‑suiker aankopen en na een geringe
verwerking betaling van invoerrechten vermijden, waardoor zij enorme winsten boekten. Ook de prijs van de importen van mengsels
lag beneden de op de gemeenschapsmarkt vastgestelde prijs.
52     Voorts herinnert de Spaanse regering eraan dat de betrokken suiker niet afkomstig is van teelten in de LGO en merkt zij op
dat het LGO-besluit is vastgesteld met het oog op de ontwikkeling van deze gebieden. Deze landen halen evenwel geen voordeel
uit de toegevoegde waarde die wordt verkregen bij de verwerkingen waarop de EG/LGO-oorsprongscumulatie berust, aangezien de
geringe verwerking die hier plaatsvindt, in de praktijk geen werkgelegenheid creëert en dus niet bijdraagt tot de ontwikkeling
van deze LGO.
Beoordeling door het Hof
53     Om te beginnen zij eraan herinnerd dat de gemeenschapsinstellingen over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikken voor
de toepassing van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit (zie in die zin arresten van 11 februari 1999, Antillean Rice Mills
e.a./Commissie, C‑390/95 P, Jurispr. blz. I‑769, punt 48, en 22 november 2001, Nederland/Raad, C‑110/97, Jurispr. blz. I-8763,
punt 61, en Nederland/Raad, C‑301/97, Jurispr. blz. I‑8853, punt 73).
54     In die omstandigheden moet de toetsing door de gemeenschapsrechter zich beperken tot de vraag of bij de uitoefening van die
bevoegdheid geen sprake is geweest van kennelijke dwaling of misbruik van bevoegdheid, dan wel of de gemeenschapsinstellingen
de grenzen van hun beoordelingsbevoegdheid niet klaarblijkelijk hebben overschreden (zie reeds aangehaalde arresten Antillean
Rice Mills e.a./Commissie, punt 48; Nederland/Raad, C‑110/97, punt 62, en Nederland/Raad, C‑301/97, punt 74).
55     Deze beperking van de toetsing door de gemeenschapsrechter is in het bijzonder geboden wanneer de gemeenschapsinstellingen,
zoals in de onderhavige zaak, uiteenlopende belangen tegen elkaar dienen af te wegen en aldus een keuze moeten maken uit de
politieke opties die binnen hun eigen verantwoordelijkheden vallen (zie in die zin arrest Emesa Sugar, reeds aangehaald, punt 53).
56     Volgens artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit „kan” de Commissie vrijwaringsmaatregelen nemen hetzij „[i]ndien de toepassing
van [dit] besluit in een sector van economische activiteit van de Gemeenschap of van een of meer lidstaten ernstige verstoringen
teweegbrengt, of hun externe financiële stabiliteit in gevaar brengt”, dan wel „indien moeilijkheden rijzen die in een sector
van activiteit van de Gemeenschap of in een regio ervan tot een verslechtering dreigen te leiden”. Het Hof heeft in punt 47
van zijn reeds aangehaald arrest Antillean Rice Mills e.a./Commissie geoordeeld dat in het eerste in dit lid genoemde geval
het bestaan van een oorzakelijk verband moet worden aangetoond, omdat de vrijwaringsmaatregelen erop gericht moeten zijn de
in de betrokken sector gerezen moeilijkheden weg te nemen of te verzachten, doch dat in het tweede geval niet vereist is,
dat de moeilijkheden naar aanleiding waarvan een vrijwaringsmaatregel wordt getroffen, voortvloeien uit de toepassing van
het LGO-besluit.
57     De Commissie heeft de bestreden verordening op het tweede geval van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit gebaseerd. Uit
punt 6 van de considerans van deze verordening blijkt immers dat de Commissie de litigieuze vrijwaringsmaatregel heeft genomen
terwijl „[e]r [...] moeilijkheden [bestonden] die een gevaar in[hielden] voor verslechtering van de situatie van een economische
activiteit in de Gemeenschap”.
58      In het bijzonder blijkt uit de punten 4 tot en met 6 van de considerans van deze verordening dat het gebruik van artikel 109
van het LGO-besluit is ingegeven door het feit dat de invoer van suiker en mengsels met oorsprongscumulatie EG/LGO het gevaar
inhield voor een ernstige verslechtering van de werking van de gemeenschappelijke ordening van de markt in de sector suiker,
met zeer schadelijke gevolgen voor de marktdeelnemers van deze sector.
59     Het eerste middel bestaat uit vier onderdelen, waarvan de eerste drie in wezen betrekking hebben op het bestaan van een gevaar
voor verstoring van de gemeenschappelijke ordening van de suikermarkt, terwijl het vierde onderdeel het gevaar voor schadelijke
gevolgen voor de communautaire marktdeelnemers betreft.
Het bestaan van een gevaar voor verstoring van de gemeenschappelijke ordening van de suikermarkt
60     In de eerste plaats stelt de Nederlandse regering dat er gelet op de uiterst geringe hoeveelheden met oorsprongscumulatie
EG/LGO ingevoerde suiker geen moeilijkheden bestonden in de zin van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit.
61     Dienaangaande blijkt uit de punten 1 en 5 van de considerans van de bestreden verordening dat de Commissie het bestaan van
een sedert 1997 „zeer sterk toegenomen” invoer van suiker uit de LGO met oorsprongscumulatie EG/LGO heeft vastgesteld en dat
de werking van de gemeenschappelijke marktordening daardoor dreigde „ernstig te worden gedestabiliseerd”. Punt 4 van de considerans
van deze verordening vermeldt dienaangaande het volgende:
„Op [de communautaire suiker]markt bestaat een overschot. Het verbruik van suiker is constant en bedraagt ongeveer 12,8 miljoen
ton per jaar. Jaarlijks wordt binnen de quota ongeveer 14,3 miljoen ton suiker geproduceerd. Tegenover alle invoer van suiker
in de Gemeenschap moet dan ook een overeenkomstige hoeveelheid communautaire suiker die niet op de markt van de Gemeenschap
kan worden afgezet, worden uitgevoerd. Voor de uitvoer van deze suiker – die toegestaan is tot bepaalde quota – worden restituties
betaald uit de begroting van de Gemeenschap (op dit ogenblik ongeveer 520 EUR/ton). Op grond van de landbouwovereenkomst in
het kader van de Uruguay-Ronde mogen de restituties slechts worden verleend voor een beperkte hoeveelheid, die bovendien wordt
verlaagd van 1 555 600 ton voor het verkoopseizoen 1995/1996 tot 1 273 500 ton in het verkoopseizoen 2000/2001.”
62     Er zij aan herinnerd, zoals het Hof in punt 56 van het reeds aangehaalde arrest Emesa Sugar heeft vastgesteld, dat reeds in
1997 een communautair productieoverschot van bietsuiker bestond ten opzichte van de in de Gemeenschap verbruikte hoeveelheid,
welk overschot nog werd vergroot door de importen van rietsuiker uit de ACS-staten ter dekking van een specifieke vraag naar
dit product, en door de ingevolge de WTO-overeenkomsten op de Gemeenschap rustende verplichting, een bepaalde hoeveelheid
suiker uit derde landen in te voeren. Bovendien moest de Gemeenschap binnen de grenzen van deze overeenkomsten tevens de suikerexport
subsidiëren in de vorm van restituties bij uitvoer. In die omstandigheden mocht de Commissie zich, rekening houdend met de
toenemende invoer van suiker uit de LGO sinds 1997, op het standpunt stellen, dat elke extra hoeveelheid van dit product die
op de markt van de Gemeenschap werd gebracht, zelfs al was die vergeleken bij de communautaire productie uiterst gering, de
gemeenschapsinstellingen zou hebben gedwongen het bedrag van de uitvoersubsidies binnen voormelde grenzen te verhogen dan
wel de quota van de Europese producenten te verlagen, hetgeen het reeds wankele evenwicht van de gemeenschappelijke suikermarktordening
zou hebben verstoord en in strijd zou zijn geweest met de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
63     Voorts behoren mengsels weliswaar niet tot de gemeenschappelijke marktordening voor suiker, zoals blijkt uit artikel 1, lid 1,
van verordening nr. 2038/1999, maar dreigt de toename van de invoer van deze producten uit de LGO, die over het algemeen een
hoog suikergehalte hebben, de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de suikersector niettemin te verstoren voorzover
deze invoer invloed kan hebben op de mogelijkheid voor de communautaire producenten om suiker aan de communautaire producenten
van deze mengsels te verkopen.
64     De Nederlandse regering heeft bijgevolg niet aangetoond dat de Commissie een kennelijk onjuiste beoordeling heeft gegeven
door te constateren dat de invoer van suiker en mengsels uit de LGO tussen 1997 en 1999 sterk was toegenomen en dat deze toename,
zelfs al was die vergeleken bij de communautaire productie uiterst gering, „moeilijkheden” in de zin van artikel 109, lid 1,
van het LGO-besluit opleverde.
65     Bijgevolg moet het eerste onderdeel van het eerste middel ongegrond worden verklaard.
66     In de tweede plaats betwist de Nederlandse regering de stelling van de Commissie, in punt 4 van de considerans van de bestreden
verordening, dat elke extra invoer van suiker tot gevolg heeft dat „een overeenkomstige hoeveelheid communautaire suiker die
niet op de markt van de Gemeenschap kan worden afgezet, [moet] worden uitgevoerd”, aangezien zowel de productie als het verbruik
van suiker in de Gemeenschap van jaar tot jaar schommelen. Deze regering betwijfelt eveneens of de betrokken uitvoer gesubsidieerd
is.
67     Dienaangaande is het voldoende eraan te herinneren dat de communautaire productie van suiker hoger ligt dan het verbruik in
de Gemeenschap, hetgeen de Nederlandse regering niet betwist, en dat de Gemeenschap krachtens de WTO-overeenkomsten bovendien
een bepaalde hoeveelheid suiker uit derde landen moet toestaan (arrest Emesa Sugar, reeds aangehaald, punt 56).
68     Rekening houdend met de overschotsituatie op de gemeenschappelijke suikermarkt is het irrelevant, zoals de advocaat-generaal
in punt 71 van zijn conclusie heeft opgemerkt, dat de productie en het verbruik van suiker in de Gemeenschap van jaar tot
jaar kunnen schommelen.
69     Juist wegens deze overschotsituatie doet elke extra invoer van suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO het suikeroverschot op
de gemeenschapsmarkt toenemen, hetgeen leidt tot een toename van de gesubsidieerde uitvoer (zie arrest Emesa Sugar, reeds
aangehaald, punt 56).
70     Op laatstgenoemd punt heeft de Commissie geen kennelijk onjuiste beoordeling gemaakt door te stellen dat de uitvoer ten gevolge
van de invoer van LGO-suiker gesubsidieerde uitvoer was, aangezien de uit de LGO ingevoerde suiker de plaats inneemt van de
communautaire suiker, die zelf moet worden uitgevoerd om het evenwicht van de gemeenschappelijke marktordening te bewaren.
71     Bijgevolg moet het tweede onderdeel van het eerste middel eveneens worden afgewezen.
72     In de derde plaats stelt de Nederlandse regering dat de WTO-overeenkomsten nog voldoende manoeuvreerruimte lieten voor de
litigieuze invoer in de Gemeenschap.
73     Dienaangaande zij opgemerkt dat, gesteld al dat de extra suikeruitvoer met restitutie die de invoer van LGO-suiker had kunnen
veroorzaken, de in de WTO-overeenkomsten vastgestelde bedragen en hoeveelheden niet zou bereiken, de Nederlandse regering
niet heeft bewezen dat de Commissie een kennelijk onjuiste beoordeling heeft gemaakt door rekening te houden met de doelstelling
van deze overeenkomsten, namelijk de geleidelijke vermindering van de uitvoersubsidies, en door zich op het standpunt te stellen
dat de toegenomen invoer van suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO op zijn beurt het totale bedrag aan uitvoersubsidies verhoogde
en het evenwicht in de communautaire suikersector dreigde te verstoren, zoals het Gerecht heeft vastgesteld in zijn arrest
van 14 november 2002, Rica Foods e.a./Commissie (T‑94/00, T‑110/00 en T‑159/00, Jurispr. blz. II‑4677, punt 139).
74     Het derde onderdeel van het eerste middel moet bijgevolg worden afgewezen.
De gevolgen voor de communautaire marktdeelnemers
75     Blijkens punt 5 van de considerans van de bestreden verordening dreigde de litigieuze invoer voor de communautaire suikerproducenten
te leiden tot „een verdere vermindering van de garantie van hun inkomen”.
76     Anders dan de Nederlandse regering tot staving van het vierde onderdeel van haar eerste middel aanvoert, heeft de Commissie
geen kennelijk onjuiste beoordeling gemaakt door de vaststelling van de litigieuze vrijwaringsmaatregel op deze grond te rechtvaardigen.
77     Om te beginnen is het immers duidelijk dat de verslechtering of de dreigende verslechtering van een gemeenschappelijke marktordening
een vermindering van de productiequota noodzakelijk kan maken en aldus rechtstreeks het inkomen van de communautaire producenten
nadelig kan beïnvloeden.
78     Vervolgens worden de uitvoerrestituties grotendeels door de communautaire producenten gefinancierd door middel van productieheffingen
die elk jaar door de Commissie worden vastgesteld. Zoals blijkt uit punt 70 van het onderhavige arrest, was de Commissie terecht
van oordeel dat de invoer dreigde te leiden tot een toename van de hoeveelheid gesubsidieerde uitvoer en bijgevolg tot een
verhoging van de productieheffingen ten laste van de communautaire producenten.
79     Gesteld zelfs ten slotte dat bepaalde producenten, zoals de Nederlandse regering betoogt, op de verkoop van C-suiker aan marktdeelnemers
van de LGO aanzienlijke winsten hebben kunnen boeken door prijzen toe te passen die ver boven de wereldmarktprijs lagen, doet
deze bewering, die op geen enkel nauwkeurig bewijs berust, niet af aan de beoordeling van de Commissie dat de litigieuze invoer
de suikersector dreigde te verstoren, hetgeen in het bijzonder kon leiden tot een stijging van het bedrag van de uitvoersubsidies
of een vermindering van de productiequota.
80     Het vierde onderdeel van het eerste middel moet dus ongegrond worden verklaard.
81     Gelet op hetgeen voorafgaat, moet het eerste middel worden afgewezen.

Het tweede middel, inzake schending van artikel 109, lid 2, van het LGO-besluit
Argumenten van partijen
82     Met haar tweede middel betoogt de Nederlandse regering dat de Commissie het in artikel 109, lid 2, van het LGO-besluit neergelegde
evenredigheidsbeginsel heeft geschonden. Dit middel bestaat uit vier onderdelen.
83     Ten eerste verwijt deze regering de Commissie de preferentiële status van de producten uit de LGO, zoals ingesteld door het
LGO-besluit, te hebben geschonden ten opzichte van het stelsel dat van toepassing is op de producten uit de ACS-staten.
84     Ten tweede is de bestreden verordening vastgesteld zonder dat de Commissie heeft onderzocht of de toepassing daarvan negatieve
gevolgen heeft voor de betrokken LGO en de belanghebbende ondernemingen.
85     Ten derde had de Commissie, gesteld al dat er sprake zou zijn van moeilijkheden op de communautaire suikermarkt, de nagestreefde
doelstelling kunnen bereiken met een maatregel die de LGO en de betrokken ondernemingen minder belast, zoals de oplegging
van een minimumverkoopprijs.
86     Ten vierde schendt artikel 2, lid 2, van de bestreden verordening, voorzover het toepassing geeft aan artikel 3, lid 3, van
verordening nr. 2553/97, eveneens het evenredigheidsbeginsel. Het bedrag van de zekerheid waarin deze bepaling voorziet voor
invoercertificaten, is immers gelijk aan 50 % van het op de dag van indiening van de aanvraag geldende recht van het gemeenschappelijk
douanetarief, dat destijds ongeveer 43,7 EUR per 100 kilogram bedroeg. Tot 1 maart 2000 bedroeg de zekerheid voor suiker met
oorsprongscumulatie EG/LGO 0,3 ECU per 100 kilogram. Volgens de Nederlandse regering was de voor suiker uit de ACS-staten
en derde landen te stellen zekerheid overeenkomstig artikel 8, lid 1, van verordening (EG) nr. 1464/95 van de Commissie van
27 juni 1995 houdende bijzondere uitvoeringsbepalingen inzake de regeling van invoer‑ en uitvoercertificaten in de sector
suiker (PB L 144, blz. 14), eveneens vastgesteld op 0,3 ECU per 100 kilogram.
87     Volgens de Nederlandse regering staat het bedrag van de in artikel 3, lid 3, van verordening nr. 2553/97 bedoelde zekerheid
in geen verhouding tot de voor invoer van suiker uit de ACS-staten en derde landen te stellen zekerheid.
88     De Commissie antwoordt om te beginnen dat de situatie van de LGO verschilt van die van de ACS-staten en derde landen omdat
de suiker niet in de LGO wordt verbouwd. De oorsprongscumulatieregel krachtens welke de LGO thans suiker en mengsels naar
de Gemeenschap uitvoeren, komt niet voor in de overeenkomsten met de ACS-staten en andere derde landen. In die omstandigheden
kan de Nederlandse regering niet stellen dat een beperking van het mechanisme van de oorsprongscumulatie een aantasting vormt
van de preferentiële positie waarin de LGO zich bevinden ten opzichte van de ACS-staten en derde landen.
89     Vervolgens hebben de omstandigheden de Commissie niet toegelaten uitgebreid te onderzoeken, welke gevolgen de vaststelling
van quota voor invoer uit de LGO heeft voor de economie van deze landen en de betrokken industrie. De studie die zij dienaangaande
heeft laten verrichten, zou haar in staat moeten stellen de Raad een permanente regeling ter zake voor te stellen.
90     De Commissie betoogt eveneens dat de vermindering van de communautaire productiequota ernstige gevolgen heeft voor de communautaire
marktdeelnemers, terwijl enkel de invoer van suiker met oorsprongscumulatie wordt beperkt. Hoewel de LGO geen suiker produceren,
bedraagt het op jaarbasis vastgestelde contingent van 11 635 ton bovendien bijna het viervoudige van het contingent dat bij
besluit 97/803 is vastgesteld voor de invoer van suiker met oorsprongscumulatie ACS/LGO en dat het Hof in zijn reeds aangehaalde
arrest Emesa Sugar niet onrechtmatig heeft geacht.
91     Wat ten slotte de toepasselijkheid van artikel 3, lid 3, van verordening nr. 2553/97 betreft, merkt de Commissie op dat de
in deze bepaling bedoelde zekerheid tot doel heeft ervoor te zorgen dat de aangevraagde hoeveelheid daadwerkelijk wordt ingevoerd
en aldus te voorkomen dat certificaten voor speculatieve doeleinden worden aangevraagd. Om die reden is het verschil tussen
deze zekerheid en die welke bij de invoer van suiker uit ACS-staten en derde landen wordt verlangd, gerechtvaardigd.
92     De Spaanse regering neemt de argumenten van de Commissie grotendeels over. In het bijzonder bevestigt het feit dat het LGO-besluit
zelf in de mogelijkheid van vrijwaringsmaatregelen voorziet, volgens haar dat de litigieuze maatregelen verenigbaar zijn met
de LGO-associatieregeling.
Beoordeling door het Hof
93     Artikel 109, lid 2, van het LGO-besluit bepaalt:
„[...] bij voorrang [moeten] die maatregelen worden gekozen die in de werking van de associatie en van de Gemeenschap zo weinig
mogelijk verstoringen teweegbrengen. Deze maatregelen mogen geen grotere draagwijdte hebben dan strikt noodzakelijk is om
de aan het licht getreden moeilijkheden te verhelpen.”
94     In casu beperkt artikel 1 van de bestreden verordening, ter verhelping van de moeilijkheden die op de gemeenschappelijke markt
zijn gerezen, de invoer van suiker en mengsels met oorsprongscumulatie EG/LGO tot een maximumhoeveelheid van 4 848 ton voor
de desbetreffende periode. Blijkens punt 8 van de considerans van deze verordening stemt dit getal overeen met „het totaal
van de hoogste invoer in één jaar van de verschillende betrokken producten in de drie jaren voorafgaande aan 1999, het jaar
waarin de invoer exponentieel is toegenomen”.
95     In de eerste plaats kan met betrekking tot het argument inzake schending van de preferentiële status van de suiker uit de
LGO ten opzichte van de suiker uit de ACS-staten worden volstaan met de vaststelling, dat artikel 109 van het LGO-besluit
de Commissie juist de mogelijkheid biedt om vrijwaringsmaatregelen te nemen in de omstandigheden die daarin zijn bepaald.
De omstandigheid dat de Commissie een dergelijke maatregel heeft vastgesteld ten aanzien van bepaalde producten uit de LGO,
doet niet af aan de preferentiële status die de producten uit deze landen krachtens artikel 101, lid 1, van het LGO-besluit
genieten. Een vrijwaringsmaatregel is naar zijn aard immers uitzonderlijk en tijdelijk.
96     Bovendien betreft de bestreden verordening, zoals het Gerecht in punt 205 van het reeds aangehaalde arrest Rica Foods e.a./Commissie
heeft vastgesteld, in casu enkel de invoer van suiker en mengsels met oorsprongscumulatie EG/LGO en wordt geen enkel plafond
opgelegd ten aanzien van de invoer van suiker uit de LGO volgens de normale oorsprongsregels, gesteld al dat er sprake zou
zijn van een dergelijke productie.
97     Bijgevolg moet het eerste onderdeel van het tweede middel worden afgewezen.
98     In de tweede plaats zij vastgesteld, met betrekking tot het argument inzake schending van de verplichting om zich vooraf te
informeren over de negatieve gevolgen die de vrijwaringsmaatregel kon hebben voor de economie van de betrokken LGO en voor
de belanghebbende ondernemingen, dat op de datum van vaststelling van de bestreden verordening zowel bij het Hof als bij het
Gerecht reeds beroepen aanhangig waren die betrekking hadden op de voorwaarden voor invoer van suiker uit de Nederlandse Antillen
en Aruba (zie onder meer, betreffende dezelfde problematiek, arrest Emesa Sugar, reeds aangehaald, inzake de invoer van suiker
met oorsprongscumulatie ACS/LGO; arresten Nederland/Commissie, C‑26/00 en C‑180/00, reeds aangehaald, en arrest van 17 januari
2002, Rica Foods/Commissie, T‑47/00, Jurispr. blz. II‑113, inzake de invoer van suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO). Zoals
uit de punten 28 tot en met 30 van het reeds aangehaalde arrest C‑26/00, Nederland/Commissie, blijkt, is de vaststelling van
verordening nr. 2433/1999 bovendien voorafgegaan door overleg tussen de Commissie, het Koninkrijk der Nederlanden en de overige
lidstaten en zal de kwestie van de economische gevolgen van de overwogen vrijwaringsmaatregel daarop besproken zijn.
99     Uit het voorgaande volgt dat de Commissie op de hoogte was van de bijzondere situatie van de Nederlandse Antillen en Aruba
toen zij overwoog de bestreden verordening vast te stellen en dat zij aldus in staat was om de invloed daarvan op de economie
van de betrokken LGO en de situatie van de belanghebbende ondernemingen te beoordelen.
100   Het tweede onderdeel van het tweede middel moet bijgevolg worden afgewezen.
101   In de derde plaats zij eraan herinnerd, met betrekking tot de beweerde mogelijkheid om ter bereiking van de door de Commissie
nagestreefde doelstellingen een meer geschikte en minder belastende maatregel te kiezen dan die waarin de bestreden verordening
voorziet, zoals het opleggen van een minimumverkoopprijs, dat volgens het evenredigheidsbeginsel, dat deel uitmaakt van de
algemene beginselen van het gemeenschapsrecht, handelingen van gemeenschapsinstellingen niet buiten de grenzen mogen treden
van hetgeen geschikt en noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de legitieme doelstellingen die met de betrokken regeling
worden nagestreefd, met dien verstande dat wanneer een keuze mogelijk is tussen meerdere geschikte maatregelen, die maatregel
moet worden gekozen die de minste belasting met zich brengt, en dat de veroorzaakte nadelen niet onevenredig mogen zijn aan
het nagestreefde doel (arresten van 13 november 1990, Fedesa e.a., C‑331/88, Jurispr. blz. I‑4023, punt 13, en 5 oktober 1994,
Crispoltoni e.a., C‑133/93, C‑300/93 en C‑362/93, Jurispr. blz. I‑4863, punt 41; arrest Antillean Rice Mills e.a./Commissie,
reeds aangehaald, punt 52, en arrest van 12 juli 2001, Jippes e.a., C‑189/01, Jurispr. blz. I‑5689, punt 81).
102   Wat de rechterlijke toetsing van de naleving van dit beginsel betreft kan, gelet op de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover
met name de Commissie op het gebied van vrijwaringsmaatregelen beschikt, een op dit gebied vastgestelde maatregel slechts
onrechtmatig worden geacht wanneer deze maatregel kennelijk ongeschikt is ter bereiking van het door de bevoegde instelling
nagestreefde doel (zie in die zin arrest Nederland/Raad, C‑301/97, reeds aangehaald, punt 135, en aangehaalde rechtspraak).
103   In casu is het derhalve niet de taak van het Hof, na te gaan of de door de Commissie vastgestelde maatregel de enige mogelijke
of de beste maatregel was, maar moet het onderzoeken of deze kennelijk ongeschikt was.
104   Dienaangaande heeft de Nederlandse regering evenwel niet bewezen dat de beperking tot 4 848 ton van de hoeveelheid suiker
met oorsprongscumulatie EG/LGO die tijdens de door de bestreden verordening gedekte periode met vrijstelling van douanerechten
in de Gemeenschap kon worden ingevoerd, kennelijk ongeschikt was om de nagestreefde doelstelling te bereiken.
105   Het derde onderdeel van het tweede middel moet bijgevolg worden afgewezen.
106   Wat in de laatste plaats de betwisting van de geldigheid van artikel 2, lid 2, van de bestreden verordening betreft, zij opgemerkt
dat de Commissie, zoals zij heeft beklemtoond, door een hoge zekerheid te eisen voor de invoer van suiker met oorsprongscumulatie
EG/LGO ernaar streefde, speculatie te voorkomen.
107   Een dergelijke zekerheid ontneemt de daadwerkelijk geïnteresseerde ondernemingen niet de mogelijkheid om suiker naar de Gemeenschap
uit te voeren. Voor de verkrijging van invoercertificaten moet het bedrag van de zekerheid weliswaar worden voldaan, doch
dit wordt na de invoer aan de onderneming terugbetaald (zie arrest Nederland/Raad, C‑110/97, reeds aangehaald, punt 132).
108   In deze omstandigheden is niet bewezen dat de litigieuze maatregel kennelijk ongeschikt of buitensporig was om de door de
Commissie nagestreefde doelstelling te bereiken.
109   Aangezien het vierde onderdeel evenmin kan worden aanvaard, moet het tweede middel in zijn geheel worden afgewezen.

Het derde middel, inzake misbruik van bevoegdheid
Argumenten van partijen
110   Met haar derde middel verwijt de Nederlandse regering de Commissie, dat zij de invoer van suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO
heeft willen onderwerpen aan beperkingen, die de Raad bij de opeenvolgende herzieningen van het LGO-besluit evenwel niet had
voorzien.
111   Artikel 109 van het LGO-besluit verleent de Commissie geen discretionaire bevoegdheid om een besluit van de Raad te corrigeren
of aan te vullen, wanneer door dat besluit voorziene of zelfs maar beoogde gevolgen nadien intreden. Dit argument geldt des
te meer nu de Raad in casu bij de verlenging van besluit 91/482 heeft afgezien van maatregelen met betrekking tot suiker met
oorsprongscumulatie EG/LGO en mengsels.
112   De Commissie antwoordt hierop dat het Gerecht in zijn arrest van 10 februari 2000, Nederlandse Antillen/Commissie (T‑32/98
en T‑41/98, Jurispr. blz. II‑201), niet van oordeel was dat zij misbruik van haar bevoegdheid had gemaakt.
113   De Spaanse regering is van mening dat het Koninkrijk der Nederlanden niets heeft aangevoerd waaruit blijkt dat de bestreden
verordening niet is vastgesteld met het doel, een verslechtering van de situatie in de communautaire suikersector te voorkomen.
Beoordeling door het Hof
114   Volgens de rechtspraak van het Hof is er sprake van misbruik van bevoegdheid, wanneer een gemeenschapsinstelling een handeling
vaststelt uitsluitend of althans overwegend om andere dan de aangegeven doeleinden te bereiken, dan wel om te ontkomen aan
de toepassing van een procedure waarin het Verdrag speciaal heeft voorzien om aan zekere omstandigheden het hoofd te bieden
(zie onder meer arresten van 12 november 1996, Verenigd Koninkrijk/Raad, C‑84/94, Jurispr. blz. I‑5755, punt 69, en 14 mei
1998, Windpark Groothusen/Commissie, C‑48/96 P, Jurispr. blz. I‑2873, punt 52).
115   In casu blijkt uit het onderzoek van het eerste middel dat de Commissie heeft kunnen oordelen, dat de invoer van suiker met
oorsprongscumulatie EG/LGO „moeilijkheden” in de zin van artikel 109, lid 1, van het LGO-besluit opleverde die de werking
van de gemeenschappelijke ordening van de suikermarkt dreigden te verstoren.
116   Bovendien heeft de Nederlandse regering niets aangevoerd waaruit blijkt dat de bestreden verordening niet is vastgesteld met
de bedoeling, de vastgestelde verstoringen op de gemeenschappelijke suikermarkt te verhelpen of nog ernstiger verstoringen
te voorkomen. Dienaangaande doet het enkele feit dat de Raad in artikel 108 ter van het LGO-besluit voor suiker met oorsprongscumulatie
ACS/LGO een kwantitatieve beperking heeft ingevoerd, niet af aan de bevoegdheid van de Commissie om krachtens artikel 109,
lid 1, van het LGO-besluit voor suiker of enig ander product uit de LGO de noodzakelijke vrijwaringsmaatregelen te treffen
indien aan de voorwaarden voor de vaststelling daarvan is voldaan.
117   Derhalve moet ook het derde middel worden afgewezen.

Het vierde middel, inzake schending van de motiveringsplicht
Argumenten van partijen
118   Met haar vierde middel betoogt de Nederlandse regering dat in de bestreden verordening niet wordt gemotiveerd waarom:
–       de Commissie het noodzakelijk heeft geacht de bij verordening nr. 465/2000 ingevoerde vrijwaringsmaatregelen te verlengen
vanaf 1 oktober 2000;
–       de betrokken vrijwaringsmaatregelen geschikt zijn;
–       voor suiker en mengsels uit de LGO dezelfde beperkingen worden opgelegd, terwijl verordening nr. 2423/1999 voor deze twee
soorten producten in verschillende maatregelen voorzag;
–       de situatie op de communautaire suikermarkt dreigde te verslechteren ten gevolge van de geringe invoer van suiker en mengsels
met oorsprongscumulatie EG/LGO;
–       is afgeweken van de preferentiële positie die de LGO bezitten ten opzichte van de ACS-staten en derde landen.
119   Voorts stelt de Nederlandse regering dat de vaststelling van het quotum op 4 848 ton onvoldoende wordt gemotiveerd. De Commissie
heeft uit het oog verloren dat de invoer van suiker met oorsprongscumulatie EG/LGO pas in 1999 op gang is gekomen en dat de
invoer van deze producten door de Raad is gestimuleerd.
120   De Commissie meent daarentegen dat de bestreden verordening voldoet aan de in de rechtspraak gestelde vereisten, omdat de
redenering van de instelling die de handeling heeft vastgesteld, daarin duidelijk tot uiting komt. In punt 6 van de considerans
van de bestreden beschikking wordt uiteengezet waarom de vrijwaringsmaatregelen worden verlengd en in punt 8 wordt de omvang
van het vastgestelde quotum gemotiveerd.
121   De Spaanse regering verdedigt een standpunt dat vergelijkbaar is met dat van de Commissie. Zij stelt voorts dat in geval van
een handeling die algemene toepassing moet vinden, zoals in casu, volgens de rechtspraak van het Hof in de motivering kan
worden volstaan met vermelding van het geheel van de omstandigheden die tot de vaststelling van de handeling hebben geleid
en van de algemene doelstellingen van de instelling die de handeling heeft vastgesteld. Indien de essentie van het door de
betrokken instelling nagestreefde doel uit de betwiste handeling blijkt, zou het te ver gaan om voor elke technische keuze
een specifieke motivering te verlangen. Dit standpunt is des te meer gerechtvaardigd omdat de gemeenschapsinstellingen in
de onderhavige zaak over een ruime beoordelingsmarge beschikken bij de keuze van de middelen die voor de verwezenlijking van
een ingewikkeld beleid noodzakelijk zijn.
Beoordeling door het Hof
122   Volgens vaste rechtspraak moet de door artikel 253 EG vereiste motivering beantwoorden aan de aard van de betrokken handeling
en moet de redenering van de instelling die de handeling heeft vastgesteld, er duidelijk en ondubbelzinnig in tot uiting komen,
zodat de belanghebbenden de rechtvaardigingsgronden van de genomen maatregel kunnen kennen en de gemeenschapsrechter zijn
toezicht kan uitoefenen. Het is evenwel niet noodzakelijk, dat alle gegevens feitelijk en rechtens in de motivering worden
gespecificeerd, aangezien bij de vraag of de motivering van een handeling aan de vereisten van artikel 253 EG voldoet, niet
alleen acht moet worden geslagen op de tekst ervan, doch ook op de context waarin deze is genomen, en op het geheel van rechtsregels
die de betrokken materie beheersen (zie met name arresten van 4 februari 1997, België en Duitsland/Commissie, C‑9/95, C‑23/95
en C‑156/95, Jurispr. blz. I‑645, punt 44, en 2 april 1998, Commissie/Sytraval en Brink’s France, C‑367/95 P, Jurispr. blz. I‑1719,
punt 63).
123   Vastgesteld zij dat de Commissie in de punten 1 tot en met 6 van de bestreden verordening heeft uiteengezet welke moeilijkheden
sinds 1997 op de communautaire suikermarkt zijn blijven bestaan, om welke redenen deze moeilijkheden konden leiden tot een
verslechtering van de werking van de gemeenschappelijke marktordening en welke nadelige gevolgen dit had voor de communautaire
marktdeelnemers, rekening houdend met de vermindering van de communautaire productiequota waartoe inmiddels was besloten.
Verder heeft de Commissie in punt 6 van de considerans van de genoemde verordening verklaard dat de moeilijkheden die tot
de vaststelling van verordening nr. 465/2000 hadden geleid, „[waren blijven] bestaan”, zodat de vrijwaringsmaatregel moest
worden verlengd, en heeft zij in punt 8 van de considerans van de bestreden beschikking, dat in punt 27 van het onderhavige
arrest volledig is weergegeven, uiteengezet om welke redenen zij heeft besloten het litigieuze contingent vast te stellen.
124   Derhalve komt de door de Commissie gevolgde redenering, anders dan de Nederlandse regering stelt, duidelijk en ondubbelzinnig
tot uiting in de considerans van de bestreden verordening, zodat de belanghebbenden de rechtvaardigingsgronden van de genomen
maatregelen kunnen kennen en het Hof zijn toezicht kan uitoefenen, zoals trouwens blijkt uit het onderzoek van de voorafgaande
middelen. Bovendien is het Koninkrijk der Nederlanden nauw betrokken geweest bij de voorbereiding van de bestreden verordening.
125   Aangezien het vierde middel evenmin kan worden aanvaard, moet het beroep worden verworpen.

Kosten
126   Ingevolge artikel 69, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten
verwezen, voorzover dit is gevorderd. Aangezien het Koninkrijk der Nederlanden in het ongelijk is gesteld, dient het overeenkomstig
de vordering van de Commissie in de kosten te worden verwezen. Overeenkomstig lid 4 van hetzelfde artikel draagt het Koninkrijk
Spanje zijn eigen kosten.
Het Hof van Justitie (Tweede kamer) verklaart:
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Het Koninkrijk der Nederlanden wordt verwezen in de kosten.
3)
Het Koninkrijk Spanje draagt zijn eigen kosten.
ondertekeningen
*
Procestaal: Nederlands.