CELEX: 62000TJ0366(01)
Κρατικές ενισχύσεις
Τιμή πωλήσεως οικοπέδου
Απόφαση που διατάσσει την ανάκληση ενίσχυσης ασυμβίβαστης με την κοινή αγορά
Σφάλμα κατά τον υπολογισμό της ενισχύσεως
Υποχρεώσεις της Επιτροπής σχετικά με τον υπολογισμό της ενισχύσεως
Δικαιώματα του λαβόντος την ενίσχυση
Κανονισμός (ΕΚ) 659/1999
Άρθρο 13, παράγραφος 1

περί κινήσεως επίσημης διαδικασίας εξετάσεως ήταν εσφαλμένα ή ανακριβή, όφειλαν να το γνωστοποιήσουν στην Επιτροπή
κατά τη διοικητική διαδικασία, ειδάλλως δεν θα μπορούσαν πλέον να αμφισβητήσουν τα περιστατικά αυτά στο πλαίσιο της δικαστικής
διαδικασίας (βλ. επ’ αυτού, όσον αφορά το κράτος μέλος, την απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Σεπτεμβρίου 1994, C‑278/92 έως
C‑280/92, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. I‑4103, σκέψη 31).
Πάντως, σύμφωνα με τις αρχές που συνάγονται από τη νομολογία και την κανονιστική ρύθμιση, οι οποίες παρατίθενται στις σκέψεις
144 και 145 ανωτέρω, ελλείψει αντίθετων πληροφοριών από τους ενδιαφερομένους, η Επιτροπή δικαιούται να στηρίζεται στα στοιχεία
που διαθέτει τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως, έστω και αν αυτά είναι εσφαλμένα, όταν η Επιτροπή έχει απευθύνει στο κράτος
μέλος διαταγή σχετικά με την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών. Αν αντιθέτως δεν απευθύνει διαταγή στο κράτος μέλος περί παροχής
πληροφοριών όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά στα οποία προτίθεται να στηριχθεί, η Επιτροπή δεν μπορεί να δικαιολογεί στη
συνέχεια τα ενδεχόμενα πραγματικά σφάλματα διατεινόμενη ότι, τη στιγμή της λήψεως της αποφάσεως περί περατώσεως της επίσημης
διαδικασίας εξετάσεως, βασίμως μπορούσε να λάβει υπόψη μόνο τα διαθέσιμα τότε πληροφοριακά στοιχεία (απόφαση του Πρωτοδικείου
της 19ης Οκτωβρίου 2005, T‑318/00, Freistaat Thüringen κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. II‑4179, σκέψη 88).
Επομένως, αν η Επιτροπή στηρίζει απόφαση σε διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με ορισμένα πραγματικά στοιχεία χωρίς να τηρήσει,
στη συγκεκριμένη περίσταση, τις διαδικαστικές προϋποθέσεις που δέχεται η νομολογία και τις οποίες επιβάλλει ο κανονισμός 659/1999,
το Πρωτοδικείο μπορεί να ασκήσει τον έλεγχό του σχετικά με το αν το γεγονός ότι ελήφθησαν υπόψη τα εν λόγω πραγματικά στοιχεία
θα μπορούσε να οδηγήσει σε σφάλμα εκτιμήσεως με αποτέλεσμα να θίγεται το κύρος της προσβαλλομένης αποφάσεως (απόφαση Freistaat
Thüringen κατά Επιτροπής, σκέψη 146 ανωτέρω, σκέψη 89).
Επιπλέον, το δικαίωμα της Επιτροπής να λάβει την απόφασή της στηριζόμενη σε διαθέσιμες πληροφορίες προϋποθέτει, ωστόσο, ότι
οι πληροφορίες που διαθέτει είναι αξιόπιστες.
Συγκεκριμένα, η άρνηση συνεργασίας κράτους μέλους δεν συνεπάγεται ότι η συμπεριφορά της Επιτροπής δεν ελέγχεται από τον κοινοτικό
δικαστή. Η Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιήσει όλες τις εξουσίες της για να λάβει, στο μέτρο του δυνατού, τις εν λόγω πληροφορίες
και να ενεργήσει με επιμέλεια. Ενόψει του γεγονότος ότι διαταγή ανακτήσεως, όπως εν προκειμένω η επίδικη, έχει αποτελέσματα
σε τρίτους, η Επιτροπή πρέπει να κάνει χρήση όλων των εξουσιών που διαθέτει για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να έχει η μη συνεργασία
του κράτους μέλους αρνητικές και αδικαιολόγητες συνέπειες σε τρίτους (βλ. σκέψη 59 ανωτέρω).
Εν προκειμένω, η Επιτροπή δεν είχε δικαίωμα, σύμφωνα με τη νομολογία και δυνάμει του άρθρου 13 του κανονισμού 659/1999, να
λάβει απόφαση βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, εφόσον οι διάδικοι της κοινοποίησαν αντίθετες πληροφορίες τις οποίες αρνήθηκε
να λάβει υπόψη της (βλ. σκέψεις 125 έως 128 ανωτέρω).
Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν χρησιμοποίησε την εξουσία της να απευθύνει διαταγή προκειμένου να ζητήσει
ορισμένες λυσιτελείς πληροφορίες σχετικά με την αξία της εν λόγω ενισχύσεως. Ειδικότερα, ουδέποτε απηύθυνε διαταγή προς τις
γαλλικές αρχές, με απόφαση διαταγή παροχής πληροφοριών εκδοθείσα δυνάμει του άρθρου 10, παράγραφος 3, του κανονισμού 659/1999,
να παράσχουν ακριβείς πληροφορίες όσον αφορά την αγορά του μη διαρρυθμισμένου οικοπέδου από τον Δήμο Ορλεάνης (βλ. σκέψεις
114 έως 119 ανωτέρω).
Με έγγραφο της 2ας Μαΐου 1999, η Επιτροπή ζήτησε, κατά τρόπο ακριβή, από τις γαλλικές αρχές να «προσκομίσουν τις διάφορες
συμβάσεις αγοράς που συνήφθησαν (συμπεριλαμβανομένων ειδικώς των τιμών κτήσεως) μεταξύ του Δήμου Ορλεάνης και των έξι επιχειρήσεων
που είχαν αγοράσει οικόπεδα στα εναπομένοντα 20 εκτάρια [η Scott αγόρασε μόνον τα 48 από τα 68 εκτάρια]». Με τη διαταγή παροχής
πληροφοριών της 8ης Ιουλίου 1999, η Επιτροπή επανέλαβε, με το άρθρο 1, στοιχείο δ΄, το τελευταίο αυτό αίτημα. Αντιθέτως, η
Επιτροπή ουδέποτε απηύθυνε διαταγή προς τις γαλλικές αρχές να προσκομίσουν τις συμβάσεις πωλήσεως που αφορούσαν την αγορά
από τον Δήμο Ορλεάνης του μη διαρρυθμισμένου οικοπέδου ή να διευκρινίσουν ποιο τμήμα των 68 εκταρίων είχε μεταβιβασθεί στη
Scott. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν ζήτησε διευκρινίσεις όσον αφορά την τιμή αγοράς των τριών τεμαχίων, από τα οποία απαρτίζεται
το συνολικό οικόπεδο των 68 εκταρίων, που αγοράστηκαν τα έτη 1975, 1984 και 1987, δηλαδή την «ουσιαστική πληροφορία» σύμφωνα
με το υπόμνημα απαντήσεως της ίδιας της Επιτροπής.
Συγκεκριμένα, η Επιτροπή διευκρίνισε επανειλημμένα κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι η τιμή αγοράς του τρίτου τεμαχίου
το 1987, το ίδιο χρονικό διάστημα με την επίμαχη πώληση, μπορούσε να δώσει μία πολύ χρήσιμη ένδειξη για την αξία του οικοπέδου,
υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η Γαλλική Δημοκρατία και η προσφεύγουσα ήταν υπεύθυνες για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν είχε
περισσότερες πληροφορίες επ’ αυτού (βλ. σκέψεις 78 και 83 ανωτέρω). Ωστόσο, η Επιτροπή θα μπορούσε να απευθύνει διαταγή προς
τη Γαλλική Δημοκρατία να της παράσχει ακριβείς επ’ αυτού πληροφορίες και δεν είχε δικαίωμα να βασιστεί στο κόστος του μη διαρρυθμισμένου
οικοπέδου χωρίς προηγουμένως να έχει απευθύνει διαταγή στο κράτος μέλος να της παράσχει τις πληροφορίες αυτές.
Η Επιτροπή κάλεσε τη Γαλλική Δημοκρατία να της παράσχει όλες «τις πληροφορίες, τα στοιχεία και τα έγγραφα που χρειάζονται
για να μπορέσει […] να εξετάσει αν είναι συμβατά με το άρθρο 87 [ΕΚ] τα μέτρα που συμφωνήθηκαν υπέρ της Scott». Ωστόσο, μια
τόσο γενικώς διατυπωθείσα αίτηση δεν είναι αρκούντως σαφής υπό την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 3, του κανονισμού 659/1999.
Επομένως η Επιτροπή δεν είχε εξουσία να εκδώσει απόφαση, δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 659/1999, βασιζόμενη
στις πληροφορίες που διέθετε.
–       Συμπέρασμα
Τέλος, πρέπει να υπογραμμιστεί, γενικώς, ότι, κατά το πέρας της διαδικασίας του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ, η Επιτροπή είχε
ή έπρεπε να είχε ενημερωθεί από πολλές διαφορετικές ενδείξεις για την αγοραία αξία του επίμαχου οικοπέδου. Όσον αφορά το μη
διαρρυθμισμένο οικόπεδο, είχε πληροφορηθεί από τις γαλλικές αρχές για τη μέση τιμή αγοράς των 15 FRF/m
. Θεώρησε ότι το ποσό αυτό ενίσχυε τον εσφαλμένο της υπολογισμό, βάσει των πρακτικών της συνεδριάσεως του δημοτικού συμβουλίου
του Δήμου Ορλεάνης της 27ης Μαΐου 1994, σύμφωνα με τον οποίο η τιμή αγοράς ανερχόταν σε 16 FRF/m
(βλ. σκέψη 112 ανωτέρω). Στηριζόμενη στα πρακτικά αυτά, έπρεπε να υπολογίσει την αξία σε 23 FRF/m
(βλ. σκέψεις 110 έως 112 ανωτέρω). Η Επιτροπή είχε επίσης ενημερωθεί για την εκτίμηση του μη διαρρυθμισμένου οικοπέδου σε
5,5 FRF/m
στην οποία είχε προβεί η Γαλλική φορολογική αρχή (βλ. σκέψη 125 ανωτέρω). Πρέπει να αναφερθεί, ως εκ περισσού, ότι στο πλαίσιο
της υπό κρίση προσφυγής, η Επιτροπή καλεί το Πρωτοδικείο να λάβει υπόψη του το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από την αρχική
προσφορά του Δήμου Ορλεάνης προς την προσφεύγουσα, η αξία του μη διαρρυθμισμένου οικοπέδου ανερχόταν στην πραγματικότητα σε
40 FRF/m
(βλ. σκέψη 79 ανωτέρω).
Όσον αφορά το διαρρυθμισμένο οικόπεδο, δεν αμφισβητείται ότι η Sempel το πώλησε στη Scott στην τιμή των 31 εκατομμυρίων FRF.
Το γραφείο Galtier εκτίμησε το επίμαχο οικόπεδο, το 1996, στην τιμή των 40,6 εκατομμυρίων FRF και ο ελεγκτής το εκτίμησε σε
ακόμη χαμηλότερη αξία (βλ. σκέψεις 126 και 127 ανωτέρω). Στη συνέχεια, ο χώρος πωλήθηκε από την KC στην P & G το 1998 έναντι
27,6 εκατομμυρίων FRF (βλ. σκέψη 139 ανωτέρω). Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η Επιτροπή δεν εξέτασε τις εκτιμήσεις αυτές
και περιορίστηκε να στηριχθεί στο κόστος του κράτους μέλους εκτιμώντας με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το επίμαχο οικόπεδο
άξιζε 70,588 εκατομμύρια FRF.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι υπήρχε σημαντική αβεβαιότητα ως προς την αξία του επίμαχου οικοπέδου
και ότι η Επιτροπή δεν διεξήγαγε με επιμέλεια τη φάση εξετάσεως του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ και, ειδικότερα, δεν εξέτασε
διεξοδικώς την αξία του επίμαχου οικοπέδου. Επιπλέον, πρέπει να τονιστεί ότι, ενόψει του χρόνου που μεσολάβησε μεταξύ της
ημερομηνίας της επίμαχης πωλήσεως και της προσβαλλόμενης αποφάσεως, και ειδικότερα της επιβολής τόκων επί του αποδοτέου ποσού,
οι συνέπειες του σφάλματος της Επιτροπής είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τον λαβόντα την ενίσχυση.
Ως εκ τούτου, ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτός και να ακυρωθεί το άρθρο 2 της προσβαλλόμενης αποφάσεως στον
βαθμό που αφορά την ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό τη μορφή προνομιακής τιμής του επίμαχου οικοπέδου, χωρίς να χρειάζεται να
εξεταστούν οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως και τα επιχειρήματα που προβάλλει η προσφεύγουσα, μεταξύ των οποίων το παραδεκτό του
επιχειρήματος που αφορά την επιβολή ανατοκισμού για τους σκοπούς του υπολογισμού της τρέχουσας αξίας της ενισχύσεως (βλ. σκέψη
31 ανωτέρω).

Επί των δικαστικών εξόδων
Με την απόφαση της 10ης Απριλίου 2003, Scott κατά Επιτροπής, σκέψη 28 ανωτέρω, το Πρωτοδικείο επιφυλάχθηκε ως προς τα δικαστικά
έξοδα.
Με την απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2005, Scott κατά Επιτροπής, σκέψη 30 ανωτέρω, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι κάθε διάδικος
φέρει τα σχετικά με την αναιρετική διαδικασία έξοδά του.
Συνεπώς, το Πρωτοδικείο πρέπει πλέον με την παρούσα απόφαση να αποφανθεί επί του συνόλου των δικαστικών εξόδων των ενώπιόν
του δικών.
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η καθής ηττήθηκε, πρέπει να φέρει εκτός των δικών
της εξόδων τα έξοδα που πραγματοποίησε η προσφεύγουσα σύμφωνα με το αίτημά της.
Η Γαλλική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά της έξοδα, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (πρώτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει το άρθρο 2 της αποφάσεως 2002/14/ΕΚ της Επιτροπής, της 12ης Ιουλίου 2000, σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορήγησε
η Γαλλία υπέρ του Ομίλου Scott Paper SA/Kimberly-Clark, στον βαθμό που αφορά την ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό τη μορφή προνομιακής
τιμής του οικοπέδου που αναφέρεται στο άρθρο της 1.
2)
Η Επιτροπή φέρει τα έξοδά της και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η προσφεύγουσα στις δίκες ενώπιον του Πρωτοδικείου.
3)
Η Γαλλική Δημοκρατία φέρει τα έξοδά της στα οποία υποβλήθηκε στις δίκες ενώπιον του Πρωτοδικείου.
Cooke
García-Valdecasas
Labucka
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 29 Μαρτίου 2007.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
E. Coulon

J. D. Cooke
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.