CELEX: 62005CJ0108
Trade marks
Direttiva 89/104/KEE
Artikolu 3(3)
Karattru distintiv
Kisba bl-użu
Teħid in kunsiderazzjoni tat-territroju Benelux kollu jew ta' parti sostanzjali minnu
Teħid in kunsiderazzjoni taż-żoni lingwistiċi tal-Benelux
Trade mark verbali EUROPOLIS

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tittratta l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 3(3) ta' l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE,
tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-
trade marks
(ĠU 1989, L 40, p. 1, iktar 'il quddiem id-"direttiva").
2       Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn Bovemij Verzekeringen NV (iktar 'il quddiem "Bovemij") u l-Benelux-Merkenbureau
(l-Uffiċċju tat-
Trade Marks
tal-Benelux, iktar 'il quddiem il-"UTB") dwar ir-rifjut ta' dan ta' l-aħħar li jirreġistra s-sinjal EUROPOLIS bħala
trade mark
.

Il-kuntest ġuridiku
3       L-Artikolu 1 tad-direttiva jipprovdi li:
"Din id-Direttiva għandha tapplika għal kwalunkwe
trade mark
fir-rigward ta’ merkanzija jew servizzi li huma s-suġġett tar-reġistrazzjoni jew ta’ l-applikazzjoni fi Stat Membru għar-reġistrazzjoni
bħala
trade mark
individwali, marka kollettiva jew garanzija jew marka ta’ ċertifikazzjoni, jew li hi s-suġġett tar-reġistrazzjoni jew applikazzjoni
għar-reġistrazzjoni fl-Uffiċċju tat-
Trade Marks
ta[l-]Benelux jew tar-reġistrazzjoni internazzjonali li għandha effett fi Stat Membru."
4       L-Artikolu 3(1) tad-direttiva jipprovdi li:
"Is-segwenti m’għandhomx jiġu reġistrati jew jekk reġistrati għandhom ikunu suġġetti li jiġu dikjarati invalidi:
a)      […]
b)
trade marks
li ma għandhom[x] [karattru] distintiv;
c)
trade marks
li jikkonsistu esklussivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ biex jiddesinjaw it-tip, kwalità,
kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, jew iż-żmien ta’ produzzjoni [tal]-merkanzija jew li jagħtu s-servizz, jew
karatteristiċi oħra [tal]-merkanzija jew tas-servizz;
d)
trade marks
li jikkonsistu esklussivament minn sinjali jew indikazzjonijiet li saru konswetudinarji fil-lingwa korrenti jew fil-bona
fide prattiċi stabbiliti tal-kummerċ;
[…]"
5       Skond l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva:
"
Trade mark
ma għandhiex tkun rifjutata [milli tiġi] reġistra[ta] jew tkun dikjarata invalida skond l-paragrafu 1 (b) (ċ) jew (d) jekk,
qabel id-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni u wara l-użu magħmul minnha, hi akkwistat […] karattru distintiv. Kwalunkwe
Stat Membru jista’ barra minn dan jistabbilixxi li din id-disposizzjoni għandha tapplika wkoll fejn il-karatt[ru] distintiv
kien akkwistat wara d-data ta’ l-applikazzjoni tar-reġistrazzjoni jew wara d-data tar-reġistrazzjoni."

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
6       Fit-28 ta' Mejju 1997, Bovemij ippreżentat quddiem il-UTB is-sinjal EUROPOLIS bħala
trade mark
verbali għall-klassijiet segwenti ta' servizzi skond il-Ftehim ta' Nizza dwar il-klassifikazzjoni internazzjonali tal-prodotti
u servizzi għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tat-
trade marks
, tal-15 ta' Ġunju 1957, kif irrevedut u emendat:
klassi 36: Assigurazzjonijiet; affarijiet finanzjarji, affarijiet monetarji; senserija u  tranżazzjonijiet relatati mal-proprjetà
immobbli;
klassi 39: Trasport; l-ippakkjar u l-ħżin ta’ oggetti; arranġament għat-trasport.
7       Permezz ta' ittra tal-31 ta' Ottubru 1997, il-UTB innotifika lil Bovemij ir-rifjut proviżorju tiegħu li jirreġistra s-sinjal
ippreżentat. Huwa taha r-raġunijiet segwenti:
"Is-sinjal EUROPOLIS huwa kompost mill-prefiss kurrenti EURO (għal Ewropa) u mit-terminu ġeneriku POLIS, u jiddeskrivi esklussivament
is-servizzi msemmija fil-klassijiet 36 u 39 li jirrigwardaw polza li tkopri l-Ewropa. Is-sinjal huwa għaldaqstant nieqes minn
kull karattru distintiv […]"
8       Permezz ta' ittra ta' l-14 ta' April 1998, Bovemij ressqet oġġezzjoni kontra dan ir-rifjut proviżorju li jiġi rreġistrat is-sinjal,
billi ssostni li s-sinjal ikkonċernat kien użat regolarment bħala
trade mark
fl-ambjent ekonomiku mill-1988 minn Europolis BV, kumpannija sussidjarja ta' Bovemij. B'sostenn għal din l-allegazzjoni, Bovemij
ippreżentat tliet opuskoli ta' Europolis BV li jikkonċernaw assigurazzjonijiet tar-rota u offriet li tippreżenta, jekk ikun
neċessarju, provi oħra.
9       Permezz ta' ittra tal-5 ta' Mejju 1998, il-UTB indika li ma jarax, fl-oġġezzjoni ta' Bovemij, raġuni għalfejn għandu jerġa
jmur lura fuq id-deċiżjoni tiegħu ta' rifjut provviżorju, billi ppreċiża li s-sinjal ma kienx ġie rikonoxxut bl-użu peress
illi t-tul ta' l-użu allegat għal dan il-għan kien insuffiċjenti u  l-provi ppreżentati kienu juru biss l-użu tas-sinjal bħala
isem kummerċjali.
10     Permezz ta' ittra tat-28 ta' Mejju 1998, il-UTB innotifika lil Bovemij bid-deċiżjoni tiegħu dwar "rifjut definittiv" li jirreġistra
s-sinjal ippreżentat.
11     Bovemij ressqet quddiem il-Gerechtshof te ‘s‑Gravenhage (Qorti ta' l-Appel ta' La Haye) rikors intiż sabiex il-UTB jiġi ordnat
jirreġistra s-sinjal ippreżentat fir-reġistru tat-
trade marks
. B'sostenn għal dan ir-rikors, Bovemij invokat, prinċipalment, li s-sinjal EUROPOLIS għandu karattru distintiv fih innifsu
u, sussidjarjament, li s-sinjal ġie rikonoxxut bl-użu qabel id-data tal-preżentata. Il-UTB ikkontesta dawn l-argumenti.
12     Għal dak li jikkonċerna l-argument prinċipali invokat minn Bovemij, il-Gerechtshof ikkonstatat li s-sinjal ippreżentat jikkonsisti
mill-għaqda tal-kelma "polis" u l-prefiss "EURO". Il-kelma Olandiża "polis" tfisser normalment kuntratt ta' assigurazzjoni.
Huwa terminu ġeneriku li jkopri diversi tipi ta' assigurazzjonijiet. "EURO" huwa l-isem (diġà magħruf fiż-żmien tal-preżentata)
ta' l-unità monetarja li tintuża attwalment fil-pajjiżi tal-Benelux u jikkostitwixxi wkoll taqsira kurrenti tat-termini "Ewropa"
jew "Europew". Skond il-Gerechtshof, din hija kelma li l-użu tagħha tant huwa frekwenti li huwa nieqes minn kull karattru
distintiv awtonomu. Fl-opinjoni ta' din il-qorti, "EURO" tista', barra minn hekk, tirreferi, fil-lingwaġġ kurrenti, għal karatteristika
essenzjali ta' servizzi, jiġifieri l-kwalità, l-oriġini jew l-iskop Ewropew ta' dawn is-servizzi. Għaldaqstant, il-prefiss
"EURO" jagħti lis-sinjal fil-kawża prinċipali t-tifsira ta' assigurazzjoni li għandha dimensjoni Ewropea.
13     Għaldaqstant, il-Gerechtshof sostniet li s-sinjal EUROPOLIS jikkonsisti esklussivament minn sinjali u indikazzjonijiet li
jistgħu jservu fil-kummerċ sabiex jindikaw karatteristiċi tal-prodott, u li dan is-sinjal huwa nieqes fih innifsu minn kull
karattru distintiv.
14     Għal dak li jikkonċerna l-argument invokat sussidjarjament, skond liema s-sinjal EUROPOLIS kiseb karattru distintiv bl-użu,
Bovemij sostniet li, sabiex sinjal jiġi rikonoxxut bl-użu, huwa biżżejjed – sakemm il-kundizzjonijiet l-oħra huma sodisfatti
– li dan is-sinjal jiġi pperċepit bħala
trade mark
f'parti kunsiderevoli tat-territorju Benelux, li tista' tkun il-Pajjiżi l-Baxxi waħedha.
15     Il-UTB sostna f'dan ir-rigward li r-rikonoxximent bl-użu jirrikjedi li, abbażi ta' l-użu tiegħu, is-sinjal jiġi pperċepit
bħala
trade mark
fit-territorju Benelux kollu, jiġifieri r-Renju tal-Belġju, ir-Renju ta' l-Olanda u l-Gran Dukat tal-Lussemburgu.
16     Il-Gerechtshof ikkonstatat li l-partijiet kienu f'nuqqas ta' qbil dwar it-territorju li għandu jittieħed in kunsiderazzjoni
sabiex jiġi stabbilit ir-rikonoxximent bl-użu.
17     Hija ppreċiżat li, għall-pajjiżi tal-Benelux, tali kwistjoni għandha tiġi eżaminata b'riferiment għad-data tal-preżentata,
b'tali mod li jista' jittieħed in kunsiderazzjoni biss l-użu magħmul tas-sinjal EUROPOLIS sat-28 ta' Mejju 1997.
18     F'dan il-kuntest, il-Gerechtshof iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi
preliminari li ġejjin:
"1)      L-Artikolu 3(3) tad-direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kisba ta' karattru distintiv (f'din il-kawża minn
trade mark
tal-Benelux) bl-użu, imsemmi f'dan il-paragrafu, tirrikjedi li s-sinjal jiġi pperċepit mill-pubbliku rilevanti qabel id-data
tal-preżentata bħala
trade mark
fit-territorju Benelux kollu, u għalhekk fil-Belġju, fil-Lussemburgu u fil-Pajjiżi l-Baxxi?
F'każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv:
2)      Il-kundizzjoni imposta mill-Artikolu 3(3) tad-direttiva għar-reġistrazzjoni msemmija f'dan il-paragrafu hija sodisfatta jekk,
abbażi ta' l-użu tiegħu, is-sinjal huwa pperċepit mill-pubbliku rilevanti bħala
trade mark
f'parti konsiderevoli tat-territorju Benelux u din il-parti konsiderevoli tista' tillimita ruħha għal, per eżempju, il-Pajjiżi
l-Baxxi?
3)      a)     Sabiex jiġi evalwat il-karattru distintiv li nħoloq bl-użu, kif imsemmi fl-Artikolu 3(3) tad-direttiva, ta' sinjal – li jikkonsisti
f'kelma waħda jew iktar ta' lingwa uffiċjali tat-territorju ta' Stat Membru (jew, fil-kawża preżenti, tat-territorju Benelux)
– għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni ż-żoni lingwistiċi li jeżistu f'dan it-territorju?
b)      Sabiex jiġi rreġistrat bħala
trade mark
, f'każ li l-kundizzjonijiet l-oħra għal reġistrazzjoni huma sodisfatti, huwa biżżejjed li jkun meħtieġ li s-sinjal jiġi pperċepit
mill-pubbliku rilevanti bħala
trade mark
f'parti konsiderevoli taż-żona lingwistika ta' l-Istat Membru (jew, fil-kawża preżenti, tat-territorju Benelux) li fiha dik
il-lingwa hija mitkellma uffiċjalment?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
19     Permezz ta' l-ewwel żewġ domandi, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, liema territorju
għandu jittieħed in kunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat jekk sinjal kisibx karattru distintiv bl-użu, fis-sens ta' l-Artikolu
3(3) tad-direttiva, ġewwa Stat Membru jew ġewwa grupp ta' Stati Membri li għandhom leġiżlazzjoni komuni dwar it-
trade marks
, bħall-Benelux.
20     Qabel kollox għandu jiġi mfakkar li, għal dak li jirrigwarda t-
trade marks
irreġistrati mal-UTB, it-territorju Benelux għandu jiġi mqabbel ma' territorju ta' Stat Membru, billi l-Artikolu 1 tad-direttiva
jqabbel dawn it-
trade marks
ma' dawk irreġistrati fi Stat Membru (sentenza ta' l-14 ta' Settembru 1999, General Motors, C-375/97, Ġabra p. I-5421, punt
29).
21     L-Artikolu 3(3) tad-direttiva ma jipprovdix dritt awtonomu għar-reġistrazzjoni ta'
trade mark
. Huwa jinkludi eċċezzjoni għar-raġunijiet għal rifjut imniżżla fl-Artikolu 3(1)(b) sa (d) ta' din id-direttiva. Għaldaqstant,
l-iskop tiegħu għandu jiġi interpretat fid-dawl ta' dawn ir-raġunijiet għal rifjut.
22     Sabiex jiġi evalwat jekk l-imsemmija raġunijiet għal rifjut għandhomx jiġu mwarba minħabba l-kisba ta' karattru distintiv
bl-użu, skond l-Artikolu 3(3) tad-direttiva, hija rilevanti biss is-sitwazzjoni eżistenti fil-parti tat-territorju ta' l-Istat
Membru kkonċernat (jew, fil-kawża preżenti, fil-parti tat-territorju Benelux) fejn ir-raġunijiet għal rifjut ġew ikkonstatati
[ara, f'dan is-sens, fir-rigward ta' l-Artikolu 7(3) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 40/94 (KE), ta' l-20 ta' Diċembru 1993,
dwar it-
trade mark
Komunitarja (ĠU 1994, L 11, p. 1), dispożizzjoni li hija identika, fis-sustanza, għall-Artikolu 3(3) tad-direttiva, is-sentenza
tat-22 ta' Ġunju 2006, Storck vs L-UASI, C-25/05 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 83].
23     Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata lill-ewwel żewġ domandi għandha tkun li l-Artikolu 3(3) tad-direttiva għandu
jiġi interpretat fis-sens li r-reġistrazzjoni ta'
trade mark
tista' ssir abbażi ta' din id-dispożizzjoni biss jekk jiġi muri li din it-
trade mark
kisbet karattru distintiv bl-użu fil-parti kollha tat-territorju ta' l-Istat Membru jew, fil-każ tal-Benelux, fil-parti kollha
tat-territorju tal-Benelux fejn teżisti raġuni għal rifjut.

Fuq it-tielet domanda
24     Permezz tat-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, sa liema miżura għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni
ż-żoni lingwistiċi li jeżistu fi Stat Membru jew, skond il-każ, fil-Benelux sabiex tiġi evalwata l-kisba ta' karattru distintiv
bl-użu fil-każ ta'
trade mark
li tikkonsisti f'kelma waħda jew iktar ta' lingwa uffiċjali ta' Stat Membru jew tal-Benelux.
25     Fil-kawża prinċipali, il-UTB u l-qorti tar-rinviju qisu li s-sinjal in kwistjoni huwa deskrittiv u nieqes minn karattru distintiv,
li huma t-tnejn raġunijiet għal rifjut imsemmija fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-direttiva. Huma wasslu għal din il-konklużjoni,
b'mod partikolari, minħabba l-fatt li l-kelma Olandiża "polis" tindika normalment kuntratt ta' assigurazzjoni. Ir-raġunijiet
għal rifjut ikkonstatati fil-kawża prinċipali jeżistu għalhekk biss fil-parti tal-Benelux fejn huwa mitkellem l-Olandiż.
26     Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel żewġ domandi, jirriżulta li, sabiex jiġi evalwat jekk tali
trade mark
kisbitx karattru distintiv bl-użu li jiġġustifika l-fatt li jiġu mwarba r-raġunijiet għal rifjut skond l-Artikolu 3(3) tad-direttiva,
għandha tittieħed in kunsiderazzjoni l-parti tal-Benelux fejn huwa mitkellem l-Olandiż.
27     Fiż-żona lingwistika hekk definita, l-awtorità kompetenti għandha tevalwa jekk il-pubbliku kkonċernat, jew għall-inqas parti
sinjifikanti minnu, jidentifikax permezz tat-
trade mark
il-prodott jew is-servizz in kwistjoni bħala li joriġina minn impriża speċifika (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi ta' l-4 ta'
Mejju 1999, Windsurfing Chiemsee, C-108/97 u C-109/97, Ġabra p. I-2779, punt 52, u tat-18 ta' Ġunju 2002, Philips, C-299/99,
Ġabra p. I-5475, punt 61).
28     Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda għandha tkun li, għal dak li jirrigwarda
trade mark
li tikkonsisti f'kelma waħda jew iktar ta' lingwa uffiċjali ta' Stat Membru jew tal-Benelux, jekk ir-raġuni għal rifjut teżisti
biss f'waħda miż-żoni lingwistiċi ta' l-Istat Membru jew, fil-każ tal-Benelux, f'waħda miż-żoni lingwistiċi ta' dan, għandu
jiġi stabbilit li t-
trade mark
kisbet bl-użu karattru distintiv f'din iż-żona lingwistika kollha. Fiż-żona lingwistika hekk definita, għandu jiġi evalwat
jekk il-pubbliku kkonċernat, jew għall-inqas parti sinjifikanti minnu, jidentifikax permezz tat-
trade mark
il-prodott jew is-servizz in kwistjoni bħala li joriġina minn impriża speċifika.

Fuq l-ispejjeż
29     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1)
L-Artikolu 3(3) ta' l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet
ta’ l-Istati Membri dwar it-
trade marks
, għandu jiġi interpretat fis-sens li r-reġistrazzjoni ta' trade mark tista' ssir abbażi ta' din id-dispożizzjoni biss jekk
jiġi muri li din it-
trade mark
kisbet karattru distintiv fil-parti kollha tat-territorju ta' l-Istat Membru jew, fil-każ tal-Benelux, fil-parti kollha tat-territorju
tal-Benelux fejn teżisti raġuni għal rifjut.
2)
Għal dak li jirrigwarda
trade mark
li tikkonsisti f'kelma waħda jew iktar ta' lingwa uffiċjali ta' Stat Membru jew tal-Benelux, jekk ir-raġuni għal rifjut teżisti
biss f'waħda miż-żoni lingwistiċi ta' l-Istat Membru jew, fil-każ tal-Benelux, f'waħda miż-żoni lingwistiċi ta' dan, għandu
jiġi stabbilit li t-
trade mark
kisbet bl-użu karattru distintiv f'din iż-żona lingwistika kollha. Fiż-żona lingwistika hekk definita, għandu jiġi evalwat
jekk il-pubbliku kkonċernat, jew għall-inqas parti sinjifikanti minnu, jidentifikax permezz tat-
trade mark
il-prodott jew is-servizz in kwistjoni bħala li joriġina minn impriża speċifika.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.