CELEX: 62004CJ0496
Mleko i przetwory mleczne
Sprzedaż bezpośrednia
Ilość referencyjna
Przekroczenie
Opłata dodatkowa na mleko
Obowiązek prowadzenia przez producenta ewidencji towarowej
Artykuł 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia (EWG) nr 536/93
Dodatkowe środki krajowe
Uprawnienia państw członkowskich

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 7 ust. 3 rozporządzenia
Komisji (EWG) nr 536/93 z dnia 9 marca 1993 r. ustalającego szczegółowe zasady stosowania opłaty dodatkowej w sektorze mleka
i przetworów mlecznych (Dz.U. L 57, str. 12).
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy J. Slobem, producentem mleka, a Productschap Zuivel (zwanym dalej
„Productschap”) w przedmiocie opłaty dodatkowej, którą nałożono na zainteresowanego.

Ramy prawne

Uregulowania wspólnotowe
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3950/92 z dnia 28 grudnia 1992 r. ustanawiające opłatę dodatkową w sektorze mleka i przetworów
mlecznych (Dz.U. L 405, str. 1) przedłużyło na siedem nowych kolejnych okresów dwunastomiesięcznych, począwszy od 1 kwietnia
1993 r., system dodatkowej opłaty od mleka wprowadzony rozporządzeniem Rady (EWG) nr 856/84 z dnia 31 marca 1984 r. zmieniającym
rozporządzenie (EWG) nr 804/68 w sprawie wspólnej organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. L 90, str. 10).
Zgodnie z motywem szóstym rozporządzenia nr 3950/92 w przypadku przekroczenia ilości całkowitych przyznanych państwu członkowskiemu
„producenci, którzy przyczynili się do tej nadwyżki, będą musieli uiścić opłatę” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie
cytaty z tego rozporządzenia poniżej].
Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia nr 3950/92 stanowi:
„Opłata jest należna od wszystkich ilości mleka lub ekwiwalentu mleka sprzedawanych w ciągu dwunastomiesięcznego okresu, o którym
mowa, przewyższających ilość wymienioną w art. 3. Jest ona rozłożona pomiędzy producentów, którzy przyczynili się do nadwyżki.
[...]”.
Zgodnie z art. 9 lit. c) i h) w rozumieniu wspomnianego rozporządzenia:
„c)      »producent« oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, prowadzących gospodarstwo rolne w obrębie
terytorium geograficznego Wspólnoty:
–        które sprzedają mleko lub inne przetwory mleczne bezpośrednio konsumentowi
lub
–        zaopatrują skupujących;
[...]
h)      »mleko lub ekwiwalent mleka sprzedawanego bezpośrednio do spożycia« oznacza mleko lub przetwory mleczne przeliczone na ekwiwalent
mleka, sprzedawane lub przekazywane bezpłatnie z pominięciem przedsiębiorstwa zajmującego się obróbką lub przetwarzaniem mleka
lub innych przetworów mlecznych”.
Zgodnie z motywem drugim rozporządzenia nr 536/93 przepisy tego rozporządzenia dotyczą w szczególności „zasad kontroli pozwalającej
na weryfikację prawidłowości poboru opłaty” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia
poniżej].
Zgodnie z motywem ósmym tego rozporządzenia:
„[…] państwa członkowskie powinny dysponować odpowiednimi środkami kontroli tego, czy i w jakim zakresie opłata została pobrana
zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kontrola taka powinna obejmować co najmniej pewną liczbę operacji, które należy dokładnie
określić”.
Artykuł 1 rozporządzenia nr 536/93 ma brzmienie następujące:
„Do celów obliczenia opłaty dodatkowej wprowadzonej rozporządzeniem (EWG) nr 3950/92:
1)      »ilość mleka lub ekwiwalentu mleka wprowadzonego do obrotu« w rozumieniu art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia oznacza łączną
ilość mleka lub ekwiwalentu mleka w danym państwie członkowskim, opuszczającą jakiekolwiek gospodarstwo usytuowane na terytorium
tego państwa członkowskiego.
[...]
2)      należy stosować następującą formułę równoważności:
[...]
–        1 kg masła = 22,5 kg mleka.
[...]”.
Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia nr 536/93 przewiduje:
„W przypadku sprzedaży bezpośredniej na koniec każdego z okresów, określonych w art. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3950/92, producenci
przygotowują zestawienie, w podziale na poszczególne przetwory, ilości mleka lub innych przetworów mlecznych sprzedanych bezpośrednio
do konsumpcji lub hurtowni, zakładów przetwórczych lub jednostek handlu detalicznego.
[...]”.
Artykuł 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 536/93 stanowi:
„1.      Państwa członkowskie przyjmują wszelkie środki kontroli niezbędne do zapewnienia poboru opłaty od ilości mleka i ekwiwalentów
mleka wprowadzanego do obrotu ponad ilości określone w art. 3 rozporządzenia (EWG) nr 3950/92. W tym celu:
[...]
f)      producenci posiadający ilość referencyjną dla sprzedaży bezpośredniej zachowują do wglądu właściwego organu danego państwa
członkowskiego, przez okres przynajmniej trzech lat od końca roku sporządzenia dokumentów, zapisy ewidencji towarowej prowadzone
dla okresów dwunastomiesięcznych, podające szczegółowe informacje, w rozbiciu na poszczególne miesiące i poszczególne przetwory,
dotyczące ilości mleka lub przetworów mlecznych sprzedanych bezpośrednio do konsumpcji lub hurtowniom, zakładom przetwórczym
lub jednostkom handlu detalicznego, razem z rejestrami inwentarza utrzymywanego w danym gospodarstwie i wykorzystywanego do
produkcji mleka, zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 92/102 […] oraz innych dokumentów umożliwiających weryfikację ewidencji
towarowej.
[…]
3. Państwa członkowskie sprawdzają prawidłowość księgowania ilości mleka i ekwiwalentów mleka wprowadzanych do obrotu, dokonując
w tym celu kontroli transportu mleka podczas odbioru z gospodarstw oraz w szczególności następujących kontroli na miejscu:
[...]
b)      u producenta posiadającego ilość referencyjną dla sprzedaży bezpośredniej – kontroli prawidłowości zestawienia, o którym mowa
w art. 4 ust. 1, oraz ewidencji towarowej, o której mowa w ust. 1 lit. f).
[...]”.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1392/2001 z dnia 9 lipca 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia
Rady (EWG) nr 3950/92 (Dz.U. L 187, str. 19) zastąpiło z dniem 31 marca 2002 r. rozporządzenie nr 536/93. Artykuł 6 ust. 1
akapit pierwszy tego rozporządzenia ma brzmienie identyczne z art. 4 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 536/93.
Artykuł 6 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1392/2001 stanowi:
„Państwo członkowskie może zobowiązać producentów z referencyjnymi ilościami do sprzedaży bezpośredniej do złożenia deklaracji,
że w danym okresie w ogóle nie sprzedali mleka, o ile sytuacja taka miała miejsce”.

Uregulowania krajowe
Rozporządzenie z 1993 r. w sprawie opłaty dodatkowej (Regeling superheffing 1993,
Nederlandse Staatscourant
1993 r., nr 60, str. 18, zwane dalej „Regeling superheffing”) wprowadziło w Niderlandach system opłaty dodatkowej od mleka.
Artykuł 4 Regeling superheffing przewiduje:
„1.      Producent jest zobowiązany do wniesienia opłaty z tytułu ilości mleka lub ekwiwalentu mleka sprzedanego bezpośrednio do konsumpcji,
która przekracza jego ilość referencyjną dla sprzedaży bezpośredniej.
[…]”.
Artykuł 29 Regeling superheffing stanowi:
„1.      Producent, o którym mowa w art. 4, składa w Productschap, zgodnie z art. 4 rozporządzenia (EWG) nr 536/93 i zgodnie z zasadami
ustanowionymi w tym celu przez Productschap, deklarację ilości mleka lub innych przetworów mlecznych, które dostarczył bezpośrednio
do konsumpcji [...] w ostatnim okresie opłaty, z wyszczególnieniem danych przetworów.
[...]”.
Artykuł 31 Regeling superheffing stanowi:
„1.      Producent [...], który jest lub może być zobowiązany do wniesienia opłaty na podstawie art. [...] 4 jest zobowiązany do prowadzenia
księgowości zgodnie z art. 7 rozporządzenia (EWG) nr 536/93 oraz zasadami określonymi przez Productschap.
2.      Productschap może ustalić z urzędu ilość dostarczoną, jeżeli obowiązki nałożone w ust. 1 oraz w art. 27 ust. 2 i art. 29 ust. 1
nie są przestrzegane lub zdaniem Productschap nie są wypełnione wystarczająco”.
Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z 1994 r. do rozporządzenia w sprawie opłaty dodatkowej (Zuivelverordening 1994,
Uitvoering regeling superheffing, PBO‑blad 1994 r., str. 26, zwanego dalej „Zuivelverordening”) ma brzmienie następujące:
„Producent jest zobowiązany do prowadzenia wszelkich zapisów dotyczących jego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, pozwalających
w każdym momencie produkcji na identyfikację stanu i ilości mleka poddanego obróbce lub przetworzonego, które otrzymał i dostarczył,
a także związanych z tym danych finansowych oraz do przechowywania tych zapisów i danych co najmniej przez 3 lata”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
J. Slob jest producentem mleka. Podczas kontroli jego gospodarstwa w grudniu 1997 r. stwierdzono dla okresu opłaty 1996/1997
różnicę, wynoszącą około 250 000 kg mleka, między zdolnością produkcyjną określoną na podstawie liczby krów mlecznych posiadanych
przez J. Sloba a produkcją sprzedaną bezpośrednio, zadeklarowaną przez niego wobec Productschap.
J. Slob oświadczył, że wspomnianą ilość 250 000 kg mleka przetworzył na masło w trakcie procesu wytwarzania maślanki używanej
do produkcji sera, a następnie wytworzone w ten sposób masło zniszczył natychmiast po wyprodukowaniu. Nie prowadził on żadnej
ewidencji towarowej tej produkcji, ponieważ ewidencja taka była prowadzona wyłącznie dla sera otrzymywanego na końcu procesu.
Po ustaleniu z urzędu na podstawie art. 31 ust. 2 Regeling superheffing ilości mleka i innych przetworów mlecznych, dostarczonych
przez J. Sloba bezpośrednio do konsumpcji w okresie opłaty 1996/1997, Productschap na podstawie art. 4 ust. 2 rozporządzenia
nr 536/93 nakazał zainteresowanemu wniesienie opłaty dodatkowej w wysokości 180 976,77 NLG.
W następstwie złożenia odwołania przez J. Sloba, Productschap decyzją z dnia 4 kwietnia 2000 r. obniżył kwotę opłaty dodatkowej
nałożonej na zainteresowanego. Niemniej zarzuty J. Sloba dotyczące wspomnianej różnicy uznał za bezzasadne. W decyzji tej
stwierdził, że dla około 250 000 kg mleka nie prowadzono żadnej ewidencji. Productschap uznał, że J. Slob nie prowadził w okresie
opłaty 1996/1997 prawidłowej i kompletnej księgowości dla produkcji, zapasów oraz dostaw mleka i przetworów mlecznych.
J. Slob wniósł do sądu odsyłającego skargę na decyzję z dnia 4 kwietnia 2000 r.
W wyroku z dnia 12 lutego 2004 r., w sprawie C‑236/02 Slob, Rec. str. I‑1861, Trybunał, do którego sąd ten zwrócił się w trybie
prejudycjalnym, orzekł, że art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i lit. f) rozporządzenia nr 536/93 należy interpretować w ten sposób,
że wystarczy, aby ewidencja towarowa, którą obowiązany jest prowadzić producent, obejmowała jedynie ilość mleka lub sprzedanych
przetworów mlecznych w rozbiciu na poszczególne miesiące i przetwory.
Trybunał nie wypowiedział się w kwestii ewentualnych uprawnień państw członkowskich do przyjęcia przepisów nakładających na
producentów mających siedzibę na ich terytorium, obowiązki ewidencyjne wykraczające poza obowiązki wynikające z interpretowanego
przepisu, ponieważ nie było to przedmiotem zadanego pytania prejudycjalnego (zob. ww. wyrok w sprawie Slob, pkt 30).
College van Beroep voor het bedrijfsleven ponownie zwrócił się do Trybunału. Podnosi on, że we wspomnianym wyroku w sprawie
Slob Trybunał nie odpowiedział na pytanie, czy na podstawie art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 536/93
państwu członkowskiemu przysługuje uprawnienie do nałożenia na producenta, obok obowiązku prowadzenia ewidencji towarowej
zgodnie z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i lit. f) tego rozporządzenia, również obowiązku przewidzianego w art. 11 ust. l Zuivelverordening,
ponieważ pytanie to, które powstało w trakcie postępowania, nie zostało przez ten sąd zadane.
W konsekwencji College van Beroep voor het bedrijfsleven postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi
pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy art. 7 ust. 1 [zdanie pierwsze] i  art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 536/93 z dnia 9 marca 1993 r. ustalającego
szczegółowe zasady stosowania opłaty dodatkowej w sektorze mleka i przetworów mlecznych należy interpretować w ten sposób,
że przepis ten przyznaje państwom członkowskim uprawnienie do przyjęcia regulacji nakładającej na producentów mleka, mających
siedzibę na ich terytorium, obowiązki księgowe wykraczające poza zakres obowiązków wynikających z art. 7 ust. 1 lit. f) tego
rozporządzenia?
2)      W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie, czy w przypadku przepisu, na mocy którego producent jest zobowiązany
do wykazywania w swojej księgowości ilości wyprodukowanego masła i jego wykorzystania, nawet jeżeli masło zostanie zniszczone
lub przerobione na paszę, należy przyjąć, że przepis taki pozostaje w zakresie uznania pozostawionego państwu członkowskiemu?”.

W przedmiocie wniosków złożonych przez J. Sloba po zamknięciu procedury ustnej
Pismem z dnia 14 lipca 2006 r., które wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu 20 lipca 2006 r., J. Slob wniósł do Trybunału,
tytułem żądania głównego, o umożliwienie mu przedstawienia uwag na piśmie dotyczących opinii rzecznika generalnego przedstawionej
na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r., ewentualnie o zarządzenie otwarcia procedury ustnej na nowo na podstawie art. 61 regulaminu
lub o umożliwienie mu w inny sposób odpowiedzi na opinię rzecznika generalnego, aby zapewnić poszanowanie jego podstawowego
prawa do kontradyktoryjności postępowania.
J. Slob utrzymuje, że opinia ta zawiera błędne argumenty, zarówno co do okoliczności faktycznych jak prawnych, których nie
wskazuje jednak na tym etapie postępowania, by nie zakłócać jego prawidłowego przebiegu. Twierdzi on, że o ile regulamin nie
przewiduje możliwości formułowania przez strony uwag na piśmie po przedstawieniu opinii rzecznika generalnego, o tyle nie
wyklucza on też wprost takiej ewentualności.
Ze względów omówionych w pkt 3–16 postanowienia z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie C‑17/98 Emesa Sugar (Rec. str. I‑665), okoliczność,
iż Statut i regulamin Trybunału nie przewidują możliwości przedstawiania przez strony uwag w odpowiedzi na opinię rzecznika
generalnego, nie narusza prawa jednostek do kontradyktoryjności postępowania wynikającego z art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., w interpretacji Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka.
Stąd należy oddalić wniosek o umożliwienie J. Slobowi przedstawienia uwag na piśmie w odpowiedzi na opinię rzecznika generalnego.
W związku z celem, któremu służy zasada kontradyktoryjności postępowania, jakim jest uniknięcie ulegania przez Trybunał wpływom
argumentów, które nie były przedmiotem debaty między stronami, Trybunał może z urzędu lub na wniosek rzecznika generalnego,
albo na wniosek stron, zarządzić zgodnie z art. 61 regulaminu otwarcie procedury ustnej na nowo, jeżeli uzna, że sprawa nie
została dostatecznie wyjaśniona lub że winna ona zostać rozstrzygnięta na podstawie argumentu, który nie był przedmiotem debaty
między stronami (zob. postanowienie z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑127/02 Waddenvereniging i Vogelbeschermingsvereniging,
niepublikowane w Zbiorze, pkt 8; wyroki z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑470/00 P Parlament przeciwko Ripa di Meana
i in., Rec. str. I‑4167, pkt 33; z dnia 11 lipca 2006 r. w sprawie C‑432/04 Komisja przeciwko Cresson, Zb.Orz. str. I‑6387,
pkt 50).
W niniejszym przypadku warunki te nie są spełnione.
Należy ponadto przypomnieć, że art. 234 WE ustanawia bezpośrednią współpracę między Trybunałem a sądami krajowymi w drodze
postępowania niespornego, wszczynanego bez inicjatywy stron, w trakcie którego stronom tym umożliwia się jedynie przedstawienie
swojego stanowiska (zob. podobnie wyrok z dnia 19 stycznia 1994 r. w sprawie C‑364/92 SAT Fluggesellschaft, Rec. str. I‑43,
pkt 9).
W konsekwencji należy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, oddalić wniosek o otwarcie procedury ustnej na nowo.
W związku z powyższym drugi wniosek ewentualny również należy oddalić.

W przedmiocie pytań prejudycjalnych

W przedmiocie pierwszego pytania
Celem rozporządzenia nr 536/93 jest ustanowienie szczegółowych zasad stosowania opłaty dodatkowej w sektorze mleka i przetworów
mlecznych, zapewniających skuteczne pobieranie tej opłaty i zapobiegających oszustwom.
Zgodnie z motywem ósmym tego rozporządzenia państwa członkowskie powinny dysponować odpowiednimi środkami kontroli tego, czy
i w jakim zakresie opłata została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kontrole takie przewidziane są w art. 7 wspomnianego
rozporządzenia w celu zapewnienia prawidłowości sporządzonych przez podmioty skupujące i producentów rozliczeń skupu i sprzedaży
bezpośredniej (wyrok z dnia 25 marca 2004 r. w sprawach połączonych C‑231/00, C‑303/00 i C‑451/00 Cooperativa Lattepiù i in.,
Rec. str. I‑2869, pkt 70).
Nic nie stoi na przeszkodzie, aby państwo członkowskie przyjęło inne środki niż te, o których mowa w art. 7 ust. 1 zdanie
drugie i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 536/93, jeżeli może uznać je za konieczne. Z brzmienia art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze
tego rozporządzenia wynika bowiem, że państwa członkowskie są wręcz zobowiązane do przyjęcia wszelkich środków kontroli niezbędnych
dla zapewnienia poboru opłaty. Nawet jeżeli art. 7 ust. 1 i 3 wyszczególnia następnie pewne działania, które należy podjąć,
nie wyklucza on w żaden sposób, aby działania te były uzupełnione o inne działania, które okażą się konieczne w tym państwie
członkowskim. Jak wynika z motywu ósmego tego rozporządzenia, działania te stanowią jedynie wymogi minimalne.
Wbrew temu, co utrzymuje J. Slob, taka swoboda nie wymaga, aby ewentualne środki, który mogą być przyjęte przez państwa członkowskie,
były wyszczególnione w samym rozporządzeniu.
Niemniej, przyjmując przepisy wykonawcze do uregulowań wspólnotowych, władze krajowe zobowiązane są do wykonywania swego zakresu
uprawnień dyskrecjonalnych z poszanowaniem ogólnych zasad prawa wspólnotowego, wśród nich zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa
prawnego i ochrony uzasadnionych oczekiwań (ww. wyrok w sprawie Cooperativa Lattepiù i in., pkt 57).
Na pierwsze pytanie należy zatem odpowiedzieć, że art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 536/93 należy interpretować
w ten sposób, że daje on uprawnienie państwu członkowskiemu do przyjęcia, o ile jest to konieczne, regulacji nakładającej
na producentów mleka mających siedzibę na jego terytorium dodatkowych obowiązków księgowych wykraczających poza zakres obowiązków
wynikających z art. 7 ust. 1 lit. f) tego rozporządzenia. Przy wykonywaniu tych uprawnień państwo członkowskie zobowiązane
jest do przestrzegania ogólnych zasad prawa wspólnotowego.

W przedmiocie drugiego pytania
W drugim pytaniu sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy prawo wspólnotowe stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu
nakładającemu na producentów mleka obowiązek prowadzenia ewidencji ilości wyprodukowanego masła i sposobu jego wykorzystania,
nawet jeżeli zostało ono zniszczone lub przerobione na paszę.
Należy przypomnieć w tym względzie, że przyjęcie środków na podstawie art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 536/93
wymaga, aby środki te były konieczne.
Rząd niderlandzki uzasadnił w sposób przekonujący konieczność środka, będącego przedmiotem postępowania przed sądem krajowym,
strukturą sektora mleka, a w szczególności istnieniem pewnej liczby wielkich hodowli krów mlecznych, prowadzących bezpośrednią
sprzedaż swoich produktów, które trudno jest kontrolować na podstawie samych przepisów wspólnotowych.
Zasada proporcjonalności nie może stać na przeszkodzie prowadzeniu w Niderlandach kontroli wyprodukowanych, ale nie wprowadzonych
do obrotu ilości mleka. Środek ten nie wykracza bowiem ani poza to, co – biorąc pod uwagę strukturę niderlandzkiego sektora
mleka – jest konieczne dla zapewnienia skutecznej kontroli mającej na celu zapobieżenie wprowadzeniu do obrotu handlowego
ilości wyprodukowanych, ale wprowadzonych do obrotu na rynek poza systemem opłaty dodatkowej od mleka.
Zasady bezpieczeństwa prawnego i ochrony uzasadnionych oczekiwań nie stoją na przeszkodzie środkom kontroli, takim jak środki
będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym. Z brzmienia art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z motywem ósmym
rozporządzenia nr 536/93 w sposób jasny i jednoznaczny wynika, że lista środków wymienionych w art. 7 nie jest wyczerpująca
i że państwa członkowskie są wręcz zobowiązane do przyjęcia w danym przypadku dodatkowych środków (zob. odnośnie do kryteriów
zasady bezpieczeństwa prawnego wyrok z dnia 16 marca 2006 r. w sprawie C‑94/05 Emsland-Stärke, Zb.Orz. str. I‑2619, pkt 43).
Ponadto Trybunał orzekł, że zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może być przeciwstawiana jednoznacznemu przepisowi
prawa wspólnotowego i postępowaniu organu krajowego zgodnemu z tym przepisem (zob., podobnie, ww. wyrok w sprawie Emsland-Stärke,
pkt 31). Podmiot gospodarczy nie może więc w uzasadniony sposób oczekiwać, że nie zostanie poddany dodatkowym kontrolom.
Wbrew temu, co utrzymuje J. Slob, uregulowanie takie jak to przyjęte w art. 11 Zuivelverordening nie zmienia podstawy opłaty
dodatkowej. Jest ono jedynie uzupełniającym środkiem kontroli i powinno być stosowane z uwzględnieniem celu określonego w art. 7
ust. 1 rozporządzenia nr 536/93, polegającego na zapewnieniu poboru opłaty dodatkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami
wspólnotowymi.
W świetle powyższych rozważań na drugie pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że prawo wspólnotowe nie stoi na przeszkodzie
uregulowaniu nakładającemu na producentów mleka obowiązek prowadzenia ewidencji ilości wyprodukowanego masła i sposobu jego
wykorzystania, nawet jeżeli zostało ono zniszczone lub przerobione na paszę, jeżeli w danym państwie członkowskim prowadzenie
na podstawie samych przepisów wspólnotowych skutecznej kontroli prawidłowości rozliczeń sprzedaży bezpośredniej sporządzanych
przez producentów okaże się utrudnione.

W przedmiocie kosztów
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (EWG) nr 536/93 z dnia 9 marca 1993 r. ustalającego szczegółowe zasady
stosowania opłaty dodatkowej w sektorze mleka i przetworów mlecznych należy interpretować w ten sposób, że daje on uprawnienie
państwu członkowskiemu do przyjęcia, o ile jest to konieczne, regulacji nakładającej na producentów mleka mających siedzibę
na jego terytorium dodatkowych obowiązków księgowych wykraczających poza zakres obowiązków wynikających z art. 7 ust. 1 lit. f)
tego rozporządzenia. Przy wykonywaniu tych uprawnień państwo członkowskie zobowiązane jest do przestrzegania ogólnych zasad
prawa wspólnotowego.
2)
Prawo wspólnotowe nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu nakładającemu na producentów mleka obowiązek prowadzenia ewidencji
ilości wyprodukowanego masła i sposobu jego wykorzystania, nawet jeżeli zostało ono zniszczone lub przerobione na paszę, jeżeli
w danym państwie członkowskim prowadzenie na podstawie samych przepisów wspólnotowych skutecznej kontroli prawidłowości rozliczeń
sprzedaży bezpośredniej sporządzanych przez producentów okaże się utrudnione.
Podpisy
*
Język postępowania: niederlandzki.