CELEX: 61985CJ0124
Παράβαση κράτους
Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων
Νωπό κρέας

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 30 Απριλίου 1985, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητείται να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, επιτρέποντας τις εισαγωγές νωπού κρέατος βοοειδών μόνο σε ορισμένες μορφές κοπής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 72 επ. ), καθώς και από τα άρθρα 30 και επόμενα της Συνθήκης ΕΟΚ.
Όσον αφορά τις επίμαχες διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας και τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα των διαδίκων το Δικαστήριο αναφέρεται στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση. Τα εν λόγω στοιχεία της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο κατά το αναγκαίο για την κρίση του Δικαστηρίου μέτρο.
Όσον αφορά την εφαρμογή της επίμαχης κανονιστικής ρύθμισης στο εγχώριο και στο εισαγόμενο κρέας, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι αποφάσεις του Υπουργείου Εμπορίου Ε 6/1264 και Ε 6/1478 αναφέρονται αποκλειστικά στις εισαγωγές νωπού βοείου κρέατος. Παρόλον ότι η διατύπωση του πρώτου άρθρου της αγορανομικής διάταξης 56/83 αφορά συγχρόνως την εισαγωγή βοείου κρέατος και το εγχώριο βόειο κρέας, προκύπτει ωστόσο από τις επεξηγήσεις που παρέσχε η ελληνική κυβέρνηση, κατά τη διάρκεια της έγγραφης και προφορικής διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι η διάταξη δεν αφορά παρά τον έλεγχο, τη μεταφορά συναλλάγματος και την εξάλειψη δολίων πρακτικών των ελλήνων εισαγωγέων. Από αυτό έπεται ότι η επίδικη κανονιστική ρύθμιση στο σύνολό της αφορά ειδικώς τα εισαγόμενα προϊόντα και εφαρμόζεται με διαφορετικές προϋποθέσεις στα εισαγόμενα και διαφορετικές στα εγχώρια προϊόντα.
Όσον αφορά το ενδοκοινοτικό εμπόριο στον τομέα του βοείου κρέατος, υπενθυμίζεται ότι ο κανονισμός 805/68, με το άρθρο 1, εγκαθιδρύει την κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος και απαγορεύει, με το άρθρο 22, παράγραφος 1, στο εσωτερικό εμπόριο της Κοινότητας κάθε ποσοτικό περιορισμό ή μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος. Εξάλλου, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, εφόσον η Κοινότητα έχει θεσπίσει κανονισμούς περί εγκαθιδρύσεως κοινής οργανώσεως αγοράς σε συγκεκριμένο τομέα, τα κράτη μέλη οφείλουν να απέχουν από κάθε μέτρο που θα ήταν ικανό να παρεκκλίνει από την εν λόγω κοινή αγορά ή να τη θίξει. Τέλος, δυνάμει του άρθρου 65, παράγραφος 1, της πράξεως περί των όρων προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των Συνθηκών (
ΕΕ L 291 της 19. 11. 1979, σ. 17
) «το καθεστώς που εφαρμόζεται στην Κοινότητα... όσον αφορά τους ποσοτικούς περιορισμούς και τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος εφαρμόζεται στην Ελλάδα από την 1η Ιανουαρίου 1981».
Υπ' αυτές τις συνθήκες πρέπει να γίνει δεκτό ότι η επίμαχη κανονιστική ρύθμιση δεν συμβιβάζεται με την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων στο εσωτερικό της Κοινότητας, εκτός αν δεν συνεπάγεται εμπόδιο στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ή αν δικαιολογείται από λόγους αναφερόμενους στο άρθρο 36 της Συνθήκης.
Όσον αφορά το αποτέλεσμα των επίδικων μέτρων επί του ενδοκοινοτικού εμπορίου, η ελληνική κυβέρνηση είναι της γνώμης ότι αυτά δεν παρεμβάλλουν εμπόδια στα εμπορικά ρεύματα μεταξύ των κρατών μελών. Επικαλείται το ότι, από τότε που τα μέτρα τέθηκαν σε ισχύ, ο όγκος του νωπού βοείου κρέατος που εισήχθη από άλλα κράτη μέλη τουναντίον αυξήθηκε.
Θα πρέπει ωστόσο να υπομνηστεί σχετικά ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, δεν είναι αναγκαίο να αποδειχτεί ότι τα μέτρα περιορίζουν πράγματι τις εισαγωγές των οικείων προϊόντων, αλλ' ότι αρκεί απλώς να είναι ικανά να επηρεάσουν τις εισαγωγές που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν αν δεν υφίσταντο τα εν λόγω μέτρα ( αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 1975, Επιτροπή κατά Γερμανίας,
12/74, Rec. σ. 181
, και της 24ης Νοεμβρίου 1982, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας,
249/81, Συλλογή 1982, σ. 4005
). Οι πολυάριθμες καταγγελίες των ελλήνων επιχειρηματιών, στις οποίες αναφέρεται η Επιτροπή, αποδεικνύουν ότι, χωρίς τα εν λόγω μέτρα, το εμπόριο μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και λοιπών κρατών μελών θα διεξαγόταν ευχερέστερα και θα μπορούσε μάλιστα να αυξηθεί.
Το εν λόγω επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης πρέπει, επομένως, να απορριφθεί.
Για να δικαιολογήσει την επίδικη κανονιστική ρύθμιση, η ελληνική κυβέρνηση προβάλλει ακολούθως την ανάγκη να ελέγχεται η μεταφορά συναλλάγματος και να καταπολεμηθούν δόλιες πρακτικές των ελλήνων εισαγωγέων. Πράγματι, οι έλληνες εισαγωγείς συχνά ανέμειξαν τεμάχια κρέατος κατώτερης ποιότητας με τεμάχια κρέατος ανώτερης ποιότητας ενώ δήλωσαν και τιμολόγησαν το σύνολο των τεμαχίων ως κρέας ανώτερης ποιότητας. Αυτές οι πρακτικές επέτρεψαν στους εισαγωγείς να μεταφέρουν περισσότερο συνάλλαγμα στο εξωτερικό απ' ό,τι ήταν αναγκαίο για την αγορά του κρέατος και συγχρόνως να πωλήσουν το κρέας στην Ελλάδα σε υπερβολικές τιμές, ζημιώνοντας τους καταναλωτές.
Ειδικότερα, η ελληνική κυβέρνηση προβάλλει τα εξής επιχειρήματα: πρώτον, χωρίς τα εν λόγω μέτρα, οι ελληνικές αρχές θα προσέκρουαν σε διοικητικές δυσχέρειες για να παρακολουθούν τη διαμόρφωση των τιμών των διαφόρων τεμαχίων κρέατος και να ελέγχουν τα διάφορα φορτία εμπορεύματος· δεύτερον, τα μέτρα είναι αναγκαία και πρόσφορα για την καταπολέμηση της λαθραίας εξαγωγής συναλλάγματος και, τρίτον, υπό γενικότερο πρίσμα και αναφερόμενη στην απόφαση του Δικαστηρίου της 31ης Ιανουαρίου 1984 ( Luisi και Carbone,
286/82 και 26/83, Συλλογή σ. 377
), δεδομένου ότι τα μέτρα έχουν ως μόνο σκοπό να διασφαλίσουν ότι το συνάλλαγμα δεν θα χρησιμοποιηθεί για σκοπό άλλο εκτός από αυτό για τον οποίο χορηγήθηκε, δεν εντάσσονται στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Τα εν λόγω μέτρα είναι εξάλλου αναγκαία για την προστασία του έλληνα καταναλωτή.
Κανένα από αυτά τα επιχειρήματα δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
Ως προς το πρώτο επιχείρημα, πρέπει να λεχθεί ότι οι διοικητικές δυσχέρειες δεν μπορούν να δικαιολογήσουν περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.
Ως προς το δεύτερο επιχείρημα, υπενθυμίζεται καταρχάς ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, μία εθνική κανονιστική ρύθμιση δεν δικαιούται να παρεκκλίνει από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων όταν οι επιδιωκόμενοι από την εν λόγω ρύθμιση στόχοι μπορούν να επιτευχθούν εξ ίσου αποτελεσματικά με μέτρα λιγότερο περιοριστικά, όπως με δειγματοληπτικό έλεγχο και κατάλληλες κυρώσεις.
Ως προς το τρίτο επιχείρημα, παρατηρείται ότι η προαναφερθείσα απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 1984, αφενός μεν, δέχεται ότι η προβλεπόμενη από το άρθρο 106 της Συνθήκης ελευθέρωση των πληρωμών υποχρεώνει τα κράτη μέλη να επιτρέπουν τις πληρωμές που αφορά η εν λόγω διάταξη, αφετέρου δε, διευκρινίζει ότι τα κράτη μέλη διατήρησαν την εξουσία να υποβάλλουν τη μεταφορά συναλλάγματος σε ελέγχους προς εξακρίβωση μήπως πρόκειται στην πραγματικότητα για κινήσεις κεφαλαίων μη ελευθερωθέντων, ιδίως δε για πράξη εκτός του τομέα της ανταλλαγής εμπορευμάτων ή υπηρεσιών. Η ίδια όμως απόφαση διαλαμβάνει ότι οι 15 εν λόγω έλεγχοι δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα να καθιστούν κενές περιεχομένου τις αναγνωριζόμενες ελευθερίες. Από αυτό έπεται ότι μέτρα, τα οποία, όπως στην προκειμένη περίπτωση, παρεμβάλλουν περισσότερο απ' ό,τι είναι αναγκαίο εμπόδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο δεν μπορούν να ανήκουν στην εξουσία που τα κράτη μέλη διατηρούν κατά τον έλεγχο της μεταφοράς συναλλάγματος.
Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, επιτρέποντας τις εισαγωγές νωπού κρέατος βοοειδών μόνο σε ορισμένες μορφές κοπής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, καθώς και από το άρθρο 30 της Συνθήκης.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η καθής ηττήθη, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφαίνεται:

1)
Η Ελληνική Δημοκρατία, επιτρέποντας τις εισαγωγές νωπού κρέατος βοοειδών μόνο σε ορισμένες μορφές κοπής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 22, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, καθώς και από το άρθρο 30 της Συνθήκης.

2)
Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Κακούρης
O'Higgins
Schockweiler
Bosco
Koopmans
Bahlmann
Joliét
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 16 Δεκεμβρίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος
Κ. Κακούρης
προεδρεύων
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.