CELEX: 62005CJ0239
Σήματα
Οδηγία 89/104/ΕΟΚ
Αίτηση καταχωρίσεως σήματος για σύνολο προϊόντων και υπηρεσιών
Εξέταση του σημείου από την αρμόδια αρχή
Συνυπολογισμός όλων των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων
Αρμοδιότητα του εθνικού δικαστηρίου ενώπιον του οποίου ασκήθηκε προσφυγή

Koninklijke KPN Nederland, σκέψη 36).
48     Κατόπιν των ανωτέρω, στο δεύτερο σκέλος του τρίτου ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία πρέπει να ερμηνευθεί
υπό την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο, που εκδικάζει προσφυγή κατά αποφάσεως
της αρμόδιας αρχής, να αποφανθεί επί του διακριτικού χαρακτήρα του σήματος χωριστά για κάθε ένα από τα προϊόντα και κάθε μία
από τις υπηρεσίες που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, όταν ούτε η απόφαση ούτε η αίτηση αυτή αναφέρονται σε κατηγορίες προϊόντων
ή υπηρεσιών ή χωριστά σε προϊόντα ή υπηρεσίες.

Επί του δευτέρου ερωτήματος και του πρώτου σκέλους του τρίτου ερωτήματος
49     Με το δεύτερο ερώτημά του και το πρώτο σκέλος του τρίτου ερωτήματός του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν μαζί, το αιτούν δικαστήριο
ερωτά στην ουσία αν η οδηγία πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο,
που εκδικάζει προσφυγή κατά αποφάσεως της αρμόδιας αρχής, να λάβει υπόψη πραγματικά περιστατικά και περιστάσεις μεταγενέστερα
της ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεως αυτής.
Επί του παραδεκτού
50     Με τις παρατηρήσεις του, το ΓΣΜ προβάλλει, κυρίως, ένσταση απαραδέκτου των ερωτημάτων αυτών.
51     Κατά το ΓΣΜ, τα ερωτήματα αυτά στηρίζονται στην αντίληψη ότι «τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά και οι κρίσιμες περιστάσεις»
που πρέπει να ληφθούν υπόψη διαφέρουν λόγω του χρόνου που παρήλθε μεταξύ της αποφάσεως του ΓΣΜ και εκείνης του δικαστηρίου
που εκδίκασε προσφυγή κατά της πρώτης αποφάσεως. Ωστόσο, από την απόφαση περί παραπομπής ουδόλως προκύπτει ότι όντως έλαβε
χώρα τέτοια μεταβολή. Κατά συνέπεια, τα ερωτήματα αυτά είναι αμιγώς θεωρητικά ή υποθετικά και, επομένως, απαράδεκτα.
52     Εν προκειμένω, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου και των
εθνικών δικαστηρίων την οποία έχει θεσμοθετήσει το άρθρο 234 ΕΚ, μόνο στον εθνικό δικαστή, ο οποίος εκδικάζει τη διαφορά και
πρέπει να αναλάβει την ευθύνη της δικαστικής αποφάσεως που πρόκειται να εκδοθεί, απόκειται να εκτιμήσει, με γνώμονα τις ιδιαιτερότητες
της υποθέσεως, τόσο την ανάγκη μιας προδικαστικής αποφάσεως για να είναι σε θέση να εκδώσει την απόφασή του όσο και τη λυσιτέλεια
των ερωτημάτων που θέτει στο Δικαστήριο. Ωστόσο, το Δικαστήριο δεν δύναται να αποφανθεί επί προδικαστικού ερωτήματος εθνικού
δικαστηρίου όταν είναι πρόδηλον, μεταξύ άλλων, ότι η ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου την οποία ζητεί το δικαστήριο αυτό δεν
έχει σχέση με πραγματική διαφορά ή με το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης ή όταν το πρόβλημα είναι υποθετικό (βλ.,
στο ίδιο πνεύμα, την απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2005, C‑350/03, Schulte, Συλλογή 2005, σ. I‑9215, σκέψη 43 και παρατιθέμενη
νομολογία).
53     Τούτο δεν συμβαίνει με τα υπό εξέταση ερωτήματα. Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο, το οποίο καλείται να αποφανθεί επί προσφυγής
κατά αποφάσεως της αρμόδιας αρχής, εκθέτει ότι είναι δυνατόν, στις περιστάσεις της υποθέσεως της κύριας δίκης, η εθνική ρύθμιση
να το εμποδίσει να λάβει υπόψη όλα τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά και όλες τις κρίσιμες περιστάσεις. Αφήνει να νοηθεί ότι
κατά την εξέταση της αιτήσεως καταχωρίσεως τέτοιο κρίσιμο πραγματικό περιστατικό μπορεί να είναι το ότι για ορισμένα προϊόντα
που αφορά η αίτηση αυτή δεν συντρέχει λόγος απαραδέκτου της καταχωρίσεως, ενώ τέτοιος λόγος συντρέχει γι’ άλλα.
54     Υπό τις συνθήκες αυτές, προκύπτει ότι το δεύτερο ερώτημα και το πρώτο σκέλος του τρίτου ερωτήματος δεν είναι θεωρητικά ή υποθετικά,
οπότε είναι παραδεκτά.
Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου
55     Το ΓΣΜ υποστηρίζει ότι το άρθρο 3 της οδηγίας δεν μπορεί να χρησιμεύσει για να δοθεί απάντηση στο δεύτερο ερώτημα
56     Στηριζόμενη στην προαναφερθείσα απόφαση Koninklijke KPN Nederland, καθώς και στο άρθρο 3, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος,
της οδηγίας, η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών το ζήτημα του περιορισμού του
συνυπολογισμού πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων που δημιουργήθηκαν ή αποκαλύφθηκαν μόνο μετά την απόφαση της αρμόδιας
αρχής σχετικά με την αίτηση καταχωρίσεως ενός σήματος.
57     Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη αυτή και προσθέτει ότι πρέπει να συνάδουν με τις αρχές της ισοδυναμίας και της αποτελεσματικότητας
οι κανόνες εθνικού δικαίου οι οποίοι εμποδίζουν ένα δικαστή να κηρύξει παράνομη μια απόφαση της αρμόδιας αρχής βάσει πραγματικών
περιστατικών και περιστάσεων μεταγενέστερων της αποφάσεως αυτής.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
58     Το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει, αφενός, ότι η αρμόδια αρχή δύναται να λάβει υπόψη όλα τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά και
όλες τις κρίσιμες περιστάσεις πριν λάβει οριστική απόφαση επί αιτήσεως καταχωρίσεως ενός σήματος και, αφετέρου, ότι και το
δικαστήριο που εκδικάζει προσφυγή κατά μιας τέτοιας αποφάσεως δύναται να λάβει υπόψη όλα τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά
και όλες τις κρίσιμες περιστάσεις εντός των ορίων της ασκήσεως των αρμοδιοτήτων του όπως αυτά ορίζονται από την εφαρμοστέα
εθνική ρύθμιση (βλ., στο ίδιο πνεύμα, την προαναφερθείσα απόφαση Koninklijke KPN Nederland, σκέψη 36).
59     Σε τέτοιες διαφορές, όπως σωστά σημειώνει η Επιτροπή, ο εθνικός δικαστής καλείται να ελέγξει τη νομιμότητα συγκεκριμένης αποφάσεως
της αρμόδιας αρχής. Πάντως, η απόφαση αυτή ελήφθη μόνο με γνώμονα πραγματικά περιστατικά και περιστάσεις που η αρχή αυτή μπορούσε
να γνωρίζει όταν έλαβε την απόφασή της.
60     Επομένως, συνάγεται ότι μια εθνική έννομη τάξη δύναται να εμποδίσει το δικαστήριο που εκδικάζει προσφυγή κατά αποφάσεως της
αρμόδιας αρχής να λάβει υπόψη μεταγενέστερα της αποφάσεως αυτής πραγματικά περιστατικά και περιστάσεις για να αξιολογήσει
τη νομιμότητά της.
61     Κατόπιν των ανωτέρω, στο δεύτερο ερώτημα και στο πρώτο σκέλος του τρίτου ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία
πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο, που εκδικάζει προσφυγή
κατά αποφάσεως της αρμόδιας αρχής, να λάβει υπόψη πραγματικά περιστατικά και περιστάσεις μεταγενέστερα της ημερομηνίας εκδόσεως
της αποφάσεως αυτής.

Επί των δικαστικών εξόδων
62     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Η πρώτη οδηγία 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί
σημάτων, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια:
–
ότι η αρμόδια αρχή, όταν αρνείται την καταχώριση ενός σήματος, οφείλει να παραθέσει στην απόφασή της το συμπέρασμά της για
κάθε ένα από τα προϊόντα και κάθε μία από τις υπηρεσίες που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, ανεξάρτητα από τον τρόπο που διατυπώθηκε
η αίτηση αυτή. Ωστόσο, όταν ο ίδιος λόγος απαραδέκτου της καταχωρίσεως αντιτάσσεται για μια κατηγορία ή ομάδα προϊόντων ή
υπηρεσιών, η αρμόδια αρχή δύναται να περιοριστεί σε συνολική αιτιολογία για όλα τα σχετικά προϊόντα ή όλες τις σχετικές υπηρεσίες·
–
ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο, που εκδικάζει προσφυγή κατά αποφάσεως της αρμόδιας
αρχής, να αποφανθεί επί του διακριτικού χαρακτήρα του σήματος χωριστά για κάθε ένα από τα προϊόντα και κάθε μία από τις υπηρεσίες
που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, όταν ούτε η απόφαση ούτε η αίτηση αυτή αναφέρονται σε κατηγορίες προϊόντων ή υπηρεσιών ή
χωριστά σε προϊόντα ή υπηρεσίες·
–
ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία εμποδίζει το δικαστήριο, που εκδικάζει προσφυγή κατά αποφάσεως της αρμόδιας
αρχής, να λάβει υπόψη πραγματικά περιστατικά και περιστάσεις μεταγενέστερα της ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεως αυτής.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.