CELEX: 62004CJ0107
Leġiżlazzjoni komunitarja dwar il-metodu ta' produzzjoni organika ta' prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti ta' l-ikel
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tawtorizza l-użu tat-terminu "bio' għal prodotti li m'għandhomx oriġini ta' produzzjoni organika

Motivi tas-sentenza
1. Id-domanda għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament Tal-Kunsill (KEE) Nru 2092/91 ta' l-24 ta' Ġunju 1991 dwar il-produzzjoni organika ta' prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti ta' l-ikel (ĠU L 198, p. 1) kif emendat, sabiex dan jinkludi prodotti b'ingredjenti ta' oriġini ta' annimali, permezz tar-Regolament Tal-Kunsill (KE) Nru 1804/1999 tad-19 ta' Lulju 1999 (ĠU L 222, p. 1 iktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 2092/91").
2. Din id-domanda saret fil-kuntest ta' rikors li kellu bħala partijiet il-Comité Andaluz de Agricultura Ecológica u l-Administración General del Estado.
Il-Kuntest Ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
3. Ir-Regolament Nru 2092/91 waqqaf qafas ta' regoli tal-Komunità dwar il-produzzjoni, twaħħil tat-tikketti u spezzjonar tal-prodotti li joriġinaw minn metodu ta' produzzjoni organika. Kif jirriżulta mill-ħames premessa tiegħu, dan ir-regolament għandu l-għan li jigarantixxi l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta' tali prodotti, sabiex tiġi assigurata t-trasparenza fl-istadji kollha tal-produzzjoni u b'hekk titjieb il-kredibbiltà ta' dawn il-prodotti f'għajnejn il-konsumaturi.
4. L-Artikolu 2 ta' dan ir-regolament jgħid:
"Għall-għan ta' dan ir-Regolament, prodott għandu jkun meqjus li juri indikazzjonijiet li jirriferu għall-metodu ta' produzzjoni organika, fejn, fl-ittikkettjar, materjal pubbliċitarju jew dokumenti kummerċjali, tali prodott, l-ingredjenti tiegħu jew materjal ta' għalf huma deskritti bl-indikazzjoni wżata f'kull Stat Membru, li tissuġġerixxi lil min jixtri l-prodott, l-ingredjenti tiegħu jew materjal ta' għalf ġew miksuba bi qbil mar-regoli ta' produzzjoni preskritta fl-Artikolu 6 u b'mod partikolari t-termini segwenti jew dawk imnissla minnhom normali (bħal bijo, eko, eċċ.) jew diminuttivi, waħidhom jew magħquda, sakemm tali termini ma jkunux applikati għal prodotti agrikoli f'affarijiet ta' l-ikel jew affarijiet ta' għalf jew li b'mod ċar ma' jkollhom l-ebda konnessjoni mal-metodu ta' produzzjoni:
- bl-Ispanjol: ecológico,
- bid-Daniż: kologisk,
- bil-Ġermaniż: ökologisch, biologisch,
- bil-Grieg: βιολοικό,
- bl-Ingliż: organic,
- bil-Franċiż: biologique,
- bit-Taljan: biologico,
- bl-Olandiż: biologisch,
- bil-Portugiż: biológico
- bil-Finlandiż: luonnonmukainen,
- bl-Isvediż: ekoloġisk."
5. L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, fil-verżjoni modifikata tiegħu permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 392/2004 ta' l-24 ta' Frar 2004 (ĠU L 65, p. 1) u permezz ta' l-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta' l-Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta' l-Estonja, ir-Repubblika ta' Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta' l-Ungerija, ir-Repubblika ta' Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti tat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 2003, L 236, p. 346), minn issa 'l quddiem jipprovdi hekk:
"Għall-finijiet ta' dan ir-Regolament prodott għandu jitqies bħala li jġorr indikazzjonijiet li jirreferu għall-metodu ta' produzzjoni organika fejn, fl-ittikkettjar, materjal ta' reklamar jew dokumenti kummerċjali, dak il-prodott, l-ingredjenti tiegħu jew il-materjali ta' l-għalf jiġu deskritti f'termini li jissuġġerixxu lix-xerrej li dak il-prodott, l-ingredjenti tiegħu jew il-materjali ta' l-għalf ikunu nkisbu skond ir-regoli ta' produzzjoni preskritti fl-Artikolu 6. B'mod partikolari, it-termini li ġejjin jew id-derivattivi normali tagħhom (bħal bio, eko, eċċ.) jew id-diminuttivi, weħidhom jew kombinati, għandhom jitqiesu bħala indikazzjonijiet li jirreferu għall-metodu ta' produzzjoni organika mal-Komunità kollha u f'xi lingwa tal-Komunità, kemm-il darba ma jkunux applikati għal prodotti agrikoli f'oġġetti ta' l-ikel jew oġġetti ta' għalf u kjarament ma jkollhom ebda konnessjoni ma' dan il-metodu ta' produzzjoni:
- bl-Ispanjol: ecológico,
- biċ-Ċek: ekologické
- bid-Daniż: kologisk,
- bil-Germaniż: ökologisch, biologisch,
- bl-Estonu: mahe or /ökoloogiline,
- bil-Grieg: βιολοικό,
- bl-Ingliż: organic,
- bil-Franċiż: biologique,
- bit-Taljan: biologico,
- bil-Latvjan: bioloġisk,
- bil-Litwan: ekologikas,
- bl-Ungeriż: ökológiai,
- bil-Malti: organiku
- bl-Olandiż: biologisch,
- bil-Pollakk: ekologiczne,
- bil-Portugiż: biológico,
- bis-Slovakk: ekologické, biologické,
- bis-Sloven: ekoloki,
- bil-Finlandiż: luonnonmukainen,
- bl-Isvediż: ekologisk."
6. Ir-raġunijiet għal din l-emenda ta' l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91 huma spjegati fit-tieni premessa tar-Regolament Nru 392/2004 hekk:
"Ir-Regolament (KEE) Nru 2092/91 jipprovdi ukoll għall-protezzjoni mal-Komunità kollha ta' ċerti termini wżati biex jindikaw lill-konsumaturi li prodott ta' l-ikel jew prodott ta' l-għalf, jew l-ingredjenti tiegħu, huma miksuba skond il-metodu ta' produzzjoni organika preskritt f'dak ir-Regolament. Dik il-protezzjoni tgħodd ukoll għad-derivattivi normali jew diminuttivi ta' dawk l-espressjonijiet, sew jekk ikunu weħidhom jew kombinati, u indipendentement minn liema lingwa tintuża. Sabiex titneħħa kull possibbiltà ta' misinterpretazzjoni fir-rigward tal-kamp ta' l-applikazzjoni tal-protezzjoni u xieraq li jiġi hekk emendat dak ir-Regolament."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
7. L-Artikolu 3(1), tad-Digriet Rjali Nru 1852/1993 tat-22 ta' Ottubru 1993 dwar il-produzzjoni agrikola organika u għall-preżentazzjoni tagħha fuq il-prodotti agrikoli u l-oġġetti ta' l-ikel, kien oriġinarjament jgħid hekk (BOE Nru 283, tas-26 ta' Novembru 1993, p. 33528):
"Skond l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, f'kull każ meta fit-tikketta, fil-materjal ta' reklamar jew fid-dokumenti kummerċjali, il-prodott jew l-ingredjenti tiegħu huma indikati bit-terminu ecológico', tali prodott irid ikollu fuqu l-indikazzjonijiet li juru l-metodu ta' produzzjoni organika.
Bl-istess mod ikun possibbli li jiġu użati, minbarra l-indikazzjonijiet speċifiċi suxxettibbli li jiġu applikati mill-Komunitajiet awtonomi, ir-referenzi: obtenido sin el empleo de productos químicos de sínteses', biológico', orgánico', biodinámico', u l-ismijiet komposti rispettivi tagħhom, kif ukoll id-denominazzjonijiet eco' u bio', flimkien ma l-isem tal-prodott jew le, mill-ingredjenti tiegħu jew mit- trade mark kummerċjali tiegħu."
8. Dan id-Digriet ġie emendat mid-Digriet Rjali Nru 506/2001, tal-11 ta' Mejju 2001 (BOE Nru 126 tas-26 ta' Mejju 2001, p. 18609. L-Artikolu 3(1) tiegħu minn issa 'l quddiem jipprovdi hekk:
"Skond l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, fil-verżjoni emendata tiegħu permezz tar-Regolament (KE) Nru 1804/1999, f'kull każ huwa kkunsidrat li prodott ikollu l-indikazzjonijiet li jirreferu għall-metodu ta' produzzjoni organika meta l-prodott, l-ingredjenti tiegħu jew il-materja prima ta' l-għalf għall-annimali huwa indikat fuq it-tikketta, fuq materjal ta' reklamar jew f'dokumenti kummerċjali, it-terminu ecológico' jew id-derivattiv eco', waħdu jew flimkien ma' l-isem tal-prodott, mill-ingredjenti tiegħu jew mit- trade mark kummerċjali tiegħu."
9. Skond it-tielet u l-ħames inċiż ta' l-ispjegazzjoni tal-motivazzjoni ta' dan id-Digriet Rjali, din l-emenda kienet meħtieġa sabiex tiġi evitata kull tip ta' ambigwità dwar xi termini li huma, skond ir-leġiżlazzjoni komunitarja, riżervati għall-produzzjoni organika u sabiex telimina l-konfużjoni li tista' tiġi kkawżata lill-konsumaturi, b'kunsiderazzjoni għas-sitwazzjoni reali fis-settur ta' l-ikel fi Spanja, li fiha l-użu tat-terminu bio' sar jintuża sabiex jindika xi prodotti ta' l-ikel li għandhom ċerti karatteristiċi mhux konnessi mal-metodu ta' produzzjoni organika.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10. Tressaq rikors mill-Comité Andaluz de Agricultura Ecológica, dwar il-validità tad-Digriet Rjali Nru 506/2001 quddiem it-Tribunal Supremo.
11. Skond dan it-tribunal, ir-riżultat tal-proċedura prinċipali tiddependi mill-kamp ta' applikazzjoni u mis-sens li jingħata lir-Regolament Nru 2092/91, b'mod partikolari lill-Artikolu 2 tiegħu. Wara domanda għal spjegazzjoni mill-Qorti, it-Tribunal Supremo talab li d-domandi preliminari jkunu estiżi għal dan ir-Regolament għall-verżjoni tiegħu li jirriżulta mir-Regolament Nru 392/2004, li daħal fis-seħħ wara li ġiet sottomessa d-domanda għal deċiżjoni preliminari.
12. It-tribunal tar-rinviju jindika li għandu dubji dwar il-kompatibbiltà, mal-leġiżlazzjoni komunitarja, tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirriżervaw esklussivament it-terminu "ecológico", il-prefiss tiegħu "eco" u d-derivattivi tiegħu għall-metodu ta' produzzjoni organika, filwaqt li tħalli disponibbli t-terminu "biológico", il-prefiss tiegħu "bio" u d-derivattivi tiegħu għall-prodotti li ma jirrispondux għal dawn l-esiġenzi.
13. Hija għal din ir-raġuni li t-Tribunal Supremo ddeċieda li jissospendi l-proċedimenti u li jirreferi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
"1) Ir-regolament [Nru 2092/1991], kompletat permezz tar-Regolament [Nru 1804/1999], jikkunsidra fl-Istati Membri kollha t-termini organiku' u ekoloġiku', kif ukoll il-prefissi tagħhom bio' u eco', bħala indikazzjonijiet li jissuġġerixxu lix-xerrej li l-prodott jew l-ingredjenti ġew magħmula skond ir-regoli tal-produzzjoni organika?
2) Ir-regolament [Nru 2092/1991], kompletat permezz tar-Regolament [Nru 1804/1999] neċessarjament jirriżerva fl-Istati Membri kollha t-termini organiku' u ekoloġiku', kif ukoll il-prefissi tagħhom bio' u éco', għall-prodotti li ġew magħmula skond ir-regoli stabbiliti għall-produzzjoni organika permezz ta' dan ir-regolament?
3) L-Artikolu 2 tar-regolament [nru 2092/1991], kompletat permezz tar-regolament [nru 1804/1999], jirreżerva bl-Ispanjol it-terminu ecológico' u l-prefiss tiegħu eco' għall-prodotti li ġew magħmula skond ir-regoli stabbiliti għall-produzzjoni organika permezz ta' dan ir-regolament u b'mod li jista' ma jkunx kuntrarju għad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni ewropea li tuża bl-Ispanjol it-terminu biológico' u l-prefiss tiegħu bio' għal prodotti li ma joriġinawx minn metodu ta' produzzjoni organika jekk l-użu ta' dan it-terminu u ta' dan il-prefiss ittrasformhom f'termini u prefissi ta' natura ġenerika li ma jindikawx, fi Spanja, li prodotti ta' l-ikel jippossjedu karatteristiċi determinati li huma konnessi mal-produzzjoni organika?"
Fuq id-domanda preliminari
14. Permezz tad-domandi preliminari tiegħu, li għandhom jiġu trattati flimkien, il-Qorti tar-Rinviju essenzjalment saqsiet jekk l-Artikolu 2 tar-Regolment Nru 2092/91, jiġifieri dan l-istess artikolu, fil-verżjoni emendata tiegħu permezz tar-Regolment Nru 392/2004, iridx jiġi interpretat fis-sens li jipprojbixxi fi Spanja li prodotti li ma joriġinawx minn metodu ta' produzzjoni organika jkollhom fl-ittikkettjar, f'materjal ta' reklamar jew dokumenti kummerċjali, l-indikazzjoni "biológico" jew il-prefiss tiegħu "bio".
15. Il-gvern spanjol isostni li l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91 ma jipprojbixxix l-użu tat-terminu "biológico" jew tal-prefiss tiegħu "bio" għall-prodotti li m'għandhomx oriġini minn metodu ta' produzzjoni organika, peress li l-lista konnessa ma' dan l-Artikolu ssemmi biss it-terminu "ecológico" għal-lingwa Spanjola. Għal dak li jirrigwarda r-Regolament Nru 2092/91, fil-verżjoni emendata permezz tar-Regolament Nru 392/2004, il-gvern Spanjol jammetti li tista' tapplika interpretazzjoni oħra u jgħid li għandu l-intenzjoni li jadatta l-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu abbażi ta' dak li jirriżulta mill-proċedura preżenti u minn dak tar-rikors għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu l-Kummissjoni vs Spanja (ara s-sentenza ta' dik id-data fil-Kawża C-135/03, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
16. Il-gvernijiet Griegi u Franċiżi kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, bħala risposta għad domanda tal-Qorti, qalu li jirriżulta mhux biss mill-aktar verżjoni reċenti tar-Regolament Nru 2092/91 iżda ukoll mill-verżjoni preċedenti tiegħu li t-termini li jikkorrispondu bil-Franċiż għal "biologique" u għal "bio" għandhom ikunu protetti bl-istess mod fil-Komunità kollha. L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, fil-verżjoni tiegħu li jirriżulta mir-Regolament Nru 392/2004, fejn jipprovdi li t-termini msemmija jew id-derivattivi tagħhom "għandhom jitqiesu bħala indikazzjonijiet li jirreferu għall-metodu ta' produzzjoni organika mal-Komunità kollha u f' kull lingwa uffiċjali tal-Komunità", għandu t-tendenza biss li jikkjarifika approċċ diġà preżenti fil-verżjoni preċedenti. Din l-analiżi tirriżulta mit-tieni premessa tar-Regolament Nru 392/2004. Minkejja dan, għal dak li jirrigwarda l-lingwa Spanjola, it-terminu "ecológico" biss huwa msemmi fil-lista li tidher fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, anki t-terminu "biológico" u d-derivattivi tiegħu għandhom fl-istess mod ikunu protetti fi Spanja.
17. Jirriżulta mill-punt 33 tas-sentenza l-Kummissjoni vs Spanja, iċċitata, li l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91 jirreferi, għal dak li jirrigwarda l-ittikkettar tal-prodotti li joriġinaw minn metodu ta' produzzjoni organika, għall-"indikazzjonijiet użati f'kull Stat Membru" u "partikolarment fit-termini [...] jew [għad] derivattivi tagħhom tas-soltu" li jidhru f'lista li tgħid, għall-ħdax-il lingwa uffiċjali tal-Komunità li kienu fis-seħħ f'dak iż-żmien, waħda jew żewġ espressjonijiet f'dan ir-rigward. F'dik il-lista, għal dak li jirrigwarda ħamsa minn ħdax-il lingwa, tidher espressjoni waħda li tikkorrispondi għall-Franċiż "biologique". Għal tliet lingwi oħra, hija msemmija espressjoni waħda biss li tikkorrispondi għat-terminu Franċiż "écologique". Fil-każ tal-lingwa Ġermaniża, ġew imsemmija indistintament żewġ espressjonijiet li jikorrispondu għal dawn iż-żewġ termini u għal kull waħda miż-żewġ lingwi rimanenti ssemmiet espressjoni oħra.
18. Fil-każ tal-lingwa Spanjola, l-espressjoni "ecológico" biss, inkluż id-derivattiv tagħha "eco", kienet imsemmija fil-lista li tidher f'dan l-artikolu, u fil-miżura li l-eżistenza fi Spanja ta' prattiċi differenti ma ġietx ippruvata, il-Qorti ma kkonstatatx, fil-kuntest tar-rikors introdott mill-Kummissjoni, li r-Renju ta' Spanja, ma kienx ipprojbixxa lill-produtturi ta' prodotti li ma joriġinawx minn metodu ta' produzzjoni organika li jużaw espressjonijiet oħra, bħal "biológico" jew "bio", kien naqas mill-obbligi tiegħu (sentenza l-Kummissjoni vs Spanja, iċċitata, punt 35).
19. L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2092/91, fil-verżjoni tiegħu emendata mir-Regolament Nru 392/2004, jippreċiża li t-termini użati f'dan l-artikolu fil-verżjonijiet lingwistiċi differenti m'għandhomx, għall-Istati Membri, natura esklussiva, iżda valur indikattiv li jinkludi ukoll it-traduzzjonijiet fil-lingwi uffiċjali l-oħra tal-Komunità. Għalhekk, din il-verżjoni tar-regolament tirrispondi, kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punti 26 sa 29 tal-konklużjonijiet tiegħu, għall-ibbilanċjar tal-bżonnijiet attwali tas-suq komuni ta' l-prodotti ta' l-ikel, ta' l-għanijiet tal-politika agrikola komuni, ta' dik tal-politika ambjentali, kif ukoll ta' dik tal-protezzjoni tal-konsumatur.
20. Jirriżulta li minn issa 'l quddiem fi Spanja, minbarra t-terminu "ecológico", it-traduzzjoni tat-terminu "ekoloġiku", fejn xi espressjonijiet korrispondenti huma msemmija f'bosta espressjonijiet fil-lista li tidher fl-imsemmi Artikolu 2, xorta jridu jiġu rriżervati għall-prodotti li joriġinaw minn metodu ta' produzzjoni organika.
21. Din il-formulazzjoni ġdida m'għandhiex, minkejja l-kliem użat fit-tieni premessa tar-Regolament Nru 392/2004 li skond din jeħtieġ "li jiġi evitat kull żball ta' interpretazzjoni", ikollha l-effett fuq il-kontenut tar-Regolament Nru 2092/91. Fil-fatt, l-adozzjoni ta' verżjoni ġdida ta' l-imsemmi Artikolu 2 jħalli xi wieħed jippreżumi r-rieda tal-leġiżlatur li jemenda r-Regolament Nru 2092/91 u mhux li dan jitħalla l-istess. F'nuqqas ta' tali rieda, l-adozzjoni tal-modifika leġiżlattiva in kwistjoni mhix neċessarja (ara s-sentenza, il-Kummissjoni vs Spanja, iċċitata, punt 38).
22. Jeħtieġ għalhekk li tingħata tweġiba għad-domanda preliminari kif ġej:
- l-Artikolu 2 tar-Regolment Nru 2092/91 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprojbixxix li prodotti li ma joriġinawx minn metodu ta' produzzjoni organika ikollhom fi Spanja, fl-ittikkettjar, f'materjal ta' reklamar u f'dokumenti kummerċjali, l-indikazzjoni "biológico" jew il-prefiss tagħha "bio",
- l-istess Artikolu 2, kif emendat mir-Regolament Nru 392/2004, għandu jiġi interpretat fis-sens li minn issa 'l quddiem jipprojbixxi li tali prodotti jkollhom fi Spanja, fl-ittikkettjar, f'materjal ta' reklamar u f'dokumenti kummerċjali, l-indikazzjoni "biológico" jew il-prefiss tagħha "bio".
Fuq l-ispejjeż
23. Peress li l-proċedura preżenti għandha, fir-rigward għall-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mressqa quddiem il-Qorti tar-rinviju, hija din il-Qorti li għaldaqstant tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjonijiet lill-Qorti, minbarra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2092/91 ta' l-24 ta' Ġunju 1991, dwar il-produzzjoni organika ta' prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti ta' l-ikel, kif emendat, sabiex jinkludi l-produzzjoni ta' bhejjem, permezz tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1804/1999, tad-19 ta' Lulju 1999, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprojbixxix li prodotti li ma joriġinawx minn metodu ta' produzzjoni organika ikollhom fi Spanja, fl-ittikkettjar, f'materjal ta' reklamar u f'dokumenti kummerċjali, l-indikazzjoni "biológico" jew il-prefiss tagħha "bio".
L-istess Artikolu 2, kif emendat mir-Regolament tal-Kunsill Nru 392/2004, ta' l-24 ta' Frar 2004, jissuplementa r-Regolament (KEE) Nru 2092/91, għandu jiġi interpretat fis-sens li minn issa 'l quddiem jipprojbixxi li tali prodotti jkollhom fi Spanja, fl-ittikkettjar, f'materjal ta' reklamar u f'dokumenti kummerċjali, l-indikazzjoni "biológico" jew il-prefiss tagħha "bio".