CELEX: 62004CJ0351
Dumping
Invoer van katoenachtig beddenlinnen van oorsprong uit Egypte, India en Pakistan
Verordening (EG) nr. 2398/97
Verordening (EG) nr. 1644/2001
Verordening (EG) nr. 160/2002
Verordening (EG) nr. 696/2002
Aanbevelingen en uitspraken van orgaan voor geschillenbeslechting van WTO
Rechtsgevolgen
Verordening (EG) nr. 1515/2001
Terugwerkende kracht
Terugbetaling van betaalde rechten

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft in de eerste plaats de geldigheid van verordening (EG) nr. 2398/97 van
de Raad van 28 november 1997 tot instelling van een definitief antidumpingrecht op de invoer van katoenachtig beddenlinnen
van oorsprong uit Egypte, India en Pakistan (PB L 332, blz. 1), en in de tweede plaats de verenigbaarheid met het gemeenschapsrecht
van verordening (EG) nr. 1644/2001 van de Raad van 7 augustus 2001 tot wijziging van verordening nr. 2398/97 en tot schorsing
van de toepassing van die verordening op dit product uit India (PB L 219, blz. 1), van verordening (EG) nr. 160/2002 van de
Raad van 28 januari 2002 tot wijziging van verordening nr. 2398/97 en tot beëindiging van de procedure ten aanzien van dit
product uit Pakistan (PB L 26, blz. 1) en van verordening (EG) nr. 696/2002 van de Raad van 22 april 2002 tot bevestiging
van het definitieve antidumpingrecht dat bij verordening nr. 2398/97 werd ingesteld op katoenachtig beddenlinnen uit India,
zoals gewijzigd en geschorst bij verordening nr. 1644/2001 (PB L 109, blz. 3) (hierna tezamen: „vervolgverordeningen ”).
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding dat is voortgekomen uit de weigering van de Commissioners of Customs
& Excise (hierna: „Commissioners”) om de antidumpingrechten terug te betalen die door Ikea Wholesale Ltd (hierna: „Ikea”)
waren betaald bij de invoer van katoenen beddengoed uit Pakistan en India.

Toepasselijke bepalingen
De bepalingen die de toepassing van antidumpingmaatregelen door de Europese Gemeenschap regelen, staan in verordening (EG)
nr. 384/96 van de Raad van 22 december 1995 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen
lid zijn van de Europese Gemeenschap (PB 1996, L 56, blz. 1; hierna: „basisverordening”).
Artikel 1, lid 1, van de basisverordening bepaalt dat een antidumpingrecht kan worden toegepast op ieder product ten aanzien
waarvan dumping plaatsvindt, wanneer het in de Gemeenschap in het vrije verkeer brengen daarvan schade veroorzaakt.
In artikel 2, leden 6 en 11, van de basisverordening is bepaald:
„6.      De bedragen voor verkoopkosten, algemene kosten, administratiekosten en winst worden gebaseerd op feitelijke gegevens over
de productie en de verkoop van het soortgelijke product, in het kader van normale handelstransacties, door de exporteur of
de producent op wie het onderzoek betrekking heeft. Wanneer deze bedragen niet op de bovenomschreven grondslag kunnen worden
vastgesteld, mogen zij worden vastgesteld op basis van:
a)      het gewogen gemiddelde van de werkelijke bedragen die voor andere bij het onderzoek betrokken exporteurs of producenten zijn
vastgesteld in verband met de vervaardiging en de verkoop van het soortgelijke product op de binnenlandse markt van het land
van oorsprong;
[...]
11.      Onder voorbehoud van de relevante bepalingen betreffende de billijke vergelijking, wordt het bestaan van dumpingmarges in
het onderzoektijdvak normaal vastgesteld door vergelijking van een gewogen gemiddelde normale waarde met een gewogen gemiddelde
prijs van alle vergelijkbare exporttransacties naar de Gemeenschap of door vergelijking, per transactie, van de afzonderlijke
normale waarden en de afzonderlijke prijzen bij uitvoer naar de Gemeenschap [hierna: ‚symmetrische methode’]. Een op een gewogen
gemiddelde gebaseerde normale waarde mag evenwel met de prijzen van alle afzonderlijke uitvoertransacties naar de Gemeenschap
worden vergeleken indien de exportprijzen voor de verschillende afnemers, gebieden of tijdvakken sterk uiteenlopen en de in
de voorgaande zin omschreven methoden ontoereikend zouden zijn om de dumping volledig tot uitdrukking te brengen [hierna:
‚assymmetrische methode’]. De bepalingen van dit lid vormen geen beletsel voor het gebruik van de steekproefmethode overeenkomstig
artikel 17.”
Artikel 3, lid 5, van deze verordening bepaalt:
„Het onderzoek naar de gevolgen van de invoer met dumping voor de betrokken bedrijfstak van de Gemeenschap omvat een beoordeling
van alle relevante economische factoren en indicatoren die op de situatie van die bedrijfstak van invloed zijn, zoals het
feit dat een bedrijfstak nog steeds herstellende is van de gevolgen van invoer met dumping of subsidiëring die in het verleden
heeft plaatsgevonden, de werkelijke hoogte van de dumpingmarge, de werkelijke en potentiële daling van de verkoop, de winst,
de productie, het marktaandeel, de productiviteit, de rentabiliteit en de bezettingsgraad, alsmede de factoren die van invloed
zijn op de prijzen in de Gemeenschap, de werkelijke en potentiële negatieve gevolgen voor de ‚cash flow’, de voorraden, de
werkgelegenheid, de lonen, de groei en het vermogen om kapitaal of investeringen aan te trekken. Deze lijst is niet limitatief,
noch zijn één of meer van deze factoren noodzakelijkerwijze doorslaggevend.”
De communautaire basisregeling op douanegebied is verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling
van het communautair douanewetboek (PB L 302, blz.1). De op het onderhavige geschil toepasselijke bepalingen van deze verordening
zijn de artikelen 236 en 239.
Verordening (EG) nr. 1515/2001 van de Raad van 23 juli 2001 inzake de maatregelen die de Gemeenschap kan nemen naar aanleiding
van een rapport van het orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO betreffende antidumping‑ en antisubsidiemaatregelen (PB
L 201, blz. 10) verklaart in de zesde overweging van de considerans:
„Het beroep op het memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen
is niet aan beperkingen in de tijd onderworpen. De aanbevelingen in de rapporten van het orgaan voor geschillenbeslechting
[hierna: ‚DSB’] hebben een uitsluitend prospectief karakter. Het is derhalve dienstig te bepalen dat alle op grond van deze
verordening genomen maatregelen van kracht worden op de datum van inwerkingtreding, tenzij anders bepaald, en dat zij dientengevolge
geen aanleiding kunnen geven tot de terugbetaling van voor die datum ingevorderde rechten”.
Artikel 1, lid 1, van deze verordening bepaalt:
„Wanneer het [DSB] een rapport opstelt betreffende een maatregel van de Gemeenschap die is genomen krachtens het bepaalde
in [de basisverordening], verordening (EG) nr. 2026/97 [van de Raad van 6 oktober 1997 betreffende bescherming tegen invoer
met subsidiëring uit landen die geen lid van de Europese Gemeenschap zijn (PB L 288, blz. 1)] of de onderhavige verordening
(‚betwiste maatregel’), kan de Raad met een eenvoudige meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie en na raadpleging
van het Raadgevend Comité dat is ingesteld bij artikel 15 van [de basisverordening] of artikel 25 van verordening (EG) nr. 2026/97
(‚Raadgevend Comité’) een van de volgende maatregelen nemen:
a)      intrekking of wijziging van de betwiste maatregel of
b)      vaststellen van andere bijzondere maatregelen die in de gegeven omstandigheden dienstig worden geacht.”
Artikel 2, lid 1, van verordening nr. 1515/2001 luidt:
„De Raad kan bovendien, indien hij dit wenselijk acht, alle in artikel 1, lid 1, bedoelde dienstig geachte maatregelen nemen
teneinde rekening te houden met de interpretatie van rechtsregels in een rapport van het [DSB] betreffende een niet betwiste
maatregel.”
Artikel 3 van de verordening is geformuleerd als volgt:
„Overeenkomstig deze verordening genomen maatregelen worden van kracht op de datum van inwerkingtreding en geven, behoudens
andersluidende bepalingen, geen aanleiding tot terugbetaling van voor die datum ingevorderde rechten.”
Bij verordening (EG) nr. 1069/97 van de Commissie van 12 juni 1997 is een voorlopig antidumpingrecht ingesteld op de invoer
van katoenen beddengoed van oorsprong uit Egypte, India en Pakistan (PB L 156, blz. 11) (hierna: „voorlopige verordening”).
Bij verordening nr. 2398/97 heeft de Raad op die invoer een definitief antidumpingrecht ingesteld.
In verband met de aanbevelingen van het DSB inzake die invoer en de bepalingen van verordening nr. 1515/2001 heeft de Raad
op 7 augustus 2001 verordening nr. 1644/2001 vastgesteld. Op 28 januari en 22 april 2002 heeft de Raad verordening nr. 160/2002,
respectievelijk verordening nr. 696/2002 vastgesteld. Geen van deze verordeningen voorziet in terugbetaling van ingevolge
verordening nr. 2398/97 reeds betaalde bedragen.
De overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel 1994 (PB L 336,
blz. 103; hierna: „antidumpingovereenkomst”) staat in bijlage 1A bij de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie
(WTO), ondertekend te Marrakech op 15 april 1994 en goedgekeurd bij besluit 94/800/EG van de Raad van 22 december 1994 betreffende
de sluiting, namens de Europese Gemeenschap voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit
de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguayronde (1986-1994) voortvloeiende overeenkomsten (PB L 336,
blz. 1). Bijlage 2 bij de Overeenkomst tot oprichting van de WTO bevat het Memorandum van overeenstemming inzake de regels
en procedures betreffende de beslechting van geschillen. Overeenkomstig dit Memorandum is een orgaan voor geschillenbeslechting
opgericht.
Artikel 3, lid 2, van dit Memorandum bepaalt:
„[...] De Leden erkennen dat het [stelsel voor geschillenbeslechting van de WTO] dient ter bescherming van de rechten en verplichtingen
van de Leden ingevolge de vermelde overeenkomsten en ter verheldering van de bestaande bepalingen van die overeenkomsten in
overeenstemming met de gebruikelijke interpretatieregels van het internationaal publiek recht. Aanbevelingen en uitspraken
van het DSB kunnen de in de vermelde overeenkomsten bepaalde rechten en verplichtingen niet aanvullen of beperken.”

De procedure voor het DSB
In zijn rapport van 30 oktober 2000 oordeelde een Panel voor Geschillenbeslechting (hierna: „Panel”) dat de Europese Gemeenschappen
hadden gehandeld op een wijze die onverenigbaar was met hun verplichtingen uit de artikelen 2.4.2, 3.4 en 15 van de antidumpingovereenkomst
met betrekking tot de gebruikte methode in de onderzoeken die hadden geleid tot de vaststelling van verordening nr. 2398/97.
De Gemeenschap stelde tegen enkele conclusies van het Panel beroep in. De binnen de WTO ingestelde Beroepsinstantie (hierna:
„Beroepsinstantie”) bevestigde in haar rapport van 1 maart 2001 dat de door de Gemeenschap toegepaste „nulmarge”-methode onverenigbaar
was met artikel 2.4.2 van de antidumpingovereenkomst en dat de Gemeenschap had gehandeld op een met artikel 2.2.2, sub ii,
van de antidumpingovereenkomst onverenigbare wijze bij de berekening, in het kader van het antidumpingonderzoek, van de bedragen
betreffende verkoopkosten, administratieve uitgaven en andere algemene kosten, en winst. In het licht van deze bevindingen
adviseerde de Beroepsinstantie dat het DSB de Gemeenschap zou verzoeken de maatregelen te nemen die nodig waren ter verzekering
van de verenigbaarheid van verordening nr. 2398/97 met de krachtens de antidumpingovereenkomst op de Gemeenschap rustende
verplichtingen.
Op 12 maart 2001 heeft het DSB de rapporten van het Panel en de Beroepsinstantie aangenomen, in de door het rapport van de
Beroepsinstantie gewijzigde vorm.

Hoofdgeding en prejudiciële vragen
Ikea is in het Verenigd Koninkrijk actief als producent en leverancier van woninginrichtingsartikelen.
Bij brief van 10 juni 2002 verzocht zij de Commissioners om terugbetaling van de bij de invoer van katoenen beddengoed uit
India en Pakistan ingevolge verordening nr. 2398/97 betaalde antidumpingrechten. Zij verzocht terugbetaling van 230 301,74
GBP wegens rechten die tussen maart 2000 en 29 januari 2002 over haar invoer van katoenen beddengoed uit Pakistan waren geheven,
en van 69 902,29 GBP ter zake van een deel van de rechten die tussen maart 2000 en 8 augustus 2001 waren geheven over haar
invoer van dergelijke producten uit India. Dit verzoek was gebaseerd op de artikelen 236 en 239 van verordening nr. 2913/92.
Ikea stelde dat de krachtens verordening nr. 2398/97 toegepaste berekening van de hoogte van de antidumpingrechten onrechtmatig
was, evenals de verordening zelf. Zij beriep zich met name op de door het DSB op 1 maart 2001 goedgekeurde rapporten, constateringen
en conclusies. Bij brief van 26 juni 2002 wezen de Commissioners het terugbetalingsverzoek van Ikea af.
Nadat Ikea had verzocht om formele administratieve herziening van de afwijzing van de Commissioners, werd deze afwijzing bij
brief van 27 november 2002 door de herzieningsfunctionaris bevestigd.
Daarop stelde Ikea bij het VAT and Duties Tribunal of London beroep in tegen de beschikking die op het verzoek om herziening
van de beslissing van de Commissioners was gegeven. Op 8 september 2003 verwierp het VAT and Duties Tribunal het beroep van
Ikea op grond dat zij de rechtmatigheid van verordening nr. 2398/97 had kunnen aanvechten op basis van artikel 230, vierde
alinea, EG, maar dit niet tijdig had gedaan. Het VAT and Duties Tribunal was dan ook van oordeel dat Ikea de gestelde termijn
niet kon omzeilen door de geldigheid van de verordeningen nrs. 2398/97, 1644/2001 en 160/2002 aan te vechten in het kader
van een prejudiciële beslissing.
Op 31 oktober 2003 heeft Ikea tegen deze uitspraak hoger beroep ingesteld bij de High Court of Justice (England and Wales),
Chancery Division, op grond van de artikelen 14 en 15 van de Finance Act 1994. Daarbij stelt zij met name, in de eerste plaats
dat het oordeel van het VAT and Duties Tribunal dat de verordeningen nrs. 2398/97, 1644/2001 en 160/2002 haar rechtstreeks
en individueel raakten, onjuist is, en in de tweede plaats dat deze verordeningen geheel of gedeeltelijk onwettig zijn. Op
17 februari 2004 heeft Ikea haar vordering in die zin mogen wijzigen dat haar onwettigheidsbetoog tevens betrekking heeft
op verordening nr. 696/2002.
Na te hebben geoordeeld dat Ikea niet bevoegd was om krachtens artikel 230, vierde alinea, EG beroep in te stellen tegen verordening
nr. 2398/97 en de beslissing van het VAT and Duties Tribunal te hebben vernietigd, heeft de High Court of Justice (England
and Wales), Chancery Division, de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„1)      Is verordening [...] nr. 2398/97 [...], gelet op de beslissing van het Panel van het [DSB] in zijn rapport van 30 oktober
2000, punt 7.2, sub g en h, WT/DS1412/R, en van de Beroepsinstantie [...] in haar beslissing van 1 maart 2002, punten 86 en
87, WT/DS1141/AB/R, geheel of gedeeltelijk onverenigbaar met het gemeenschapsrecht doordat in die verordening;
–        bij de berekening van de verkoopkosten en de algemene en administratieve kosten een verkeerde methode is gehanteerd, die in
strijd is met artikel 2, lid 6, sub a, van [de basisverordening], zoals gewijzigd, en artikel 2.2.2, sub ii, van de antidumpingovereenkomst,
–        een verkeerde methode, namelijk de ‚nulmarge’-methode, is gehanteerd voor de vaststelling van het bestaan van dumpingmarges
bij de vergelijking van de normale waarde met de exportprijs, hetgeen in strijd is met artikel 2, lid 11, van [de basisverordening]
en artikel 2.4.2 van de antidumpingovereenkomst, en/of
–        niet alle relevante schadefactoren zijn onderzocht die van invloed zijn op de toestand van de bedrijfstak van de Gemeenschap,
en de schade aan de bedrijfstak van de Gemeenschap verkeerd is vastgesteld doordat is afgegaan op gegevens afkomstig van bedrijven
buiten de bedrijfstak van de Gemeenschap, hetgeen in strijd is met artikel 3, lid 5, van [de basisverordening] en artikel 3.4
van de antidumpingovereenkomst?
2)      Is of zijn:
–        verordening (EG) nr. 1644/2001 [...],
–        verordening (EG) nr. 160/2002 [...], en/of
–        verordening (EG) nr. 696/2002 [...],
onverenigbaar met het gemeenschapsrecht (met inbegrip van de artikelen 1, 7, lid 1, en 9, lid 4, van [de basisverordening],
gelezen in het licht van de antidumpingovereenkomst), voor zover i) zij zijn vastgesteld op basis van een herbeoordeling van
informatie die was verkregen in het oorspronkelijke onderzoektijdvak, uit welke herbeoordeling is gebleken dat in het oorspronkelijke
onderzoektijdvak geen dan wel in mindere mate van dumping sprake was; maar ii) in bovengenoemde verordeningen niet is voorzien
in terugbetaling van bedragen die reeds betaald waren ingevolge verordening nr. 2398/97?
3)      Zijn de verordeningen nrs. 1644/2001, 160/2002 en 696/2002 voorts onverenigbaar met de artikelen 7, lid 2, en 9, lid 4, van
[de basisverordening] en met het evenredigheidsbeginsel, doordat zij een antidumpingrecht mogelijk maken tot een bedrag dat,
voor de periode voorafgaand aan hun inwerkingtreding, niet strikt evenredig is met de mate van dumping of de schade die het
antidumpingrecht beoogt te compenseren?
4)      Luidt het antwoord op bovenstaande vragen met betrekking tot uitvoer uit India anders dan voor Pakistan, gelet op:
–        de procedures voor het [DSB], en/of
–        de bevindingen van de Commissie zoals neergelegd in de verordeningen nrs. 1644/2001, 160/2002 en 696/2002?
5)      Gelet op de antwoorden op bovenstaande vragen:
–        moet een nationale douaneautoriteit de antidumpingrechten die zij ingevolge verordening nr. 2398/97 heeft geïnd, geheel of
gedeeltelijk terugbetalen, en
–        zo ja, aan wie en onder welke voorwaarden?”

Beantwoording van de prejudiciële vragen
Met zijn eerste vraag verzoekt de verwijzende rechter het Hof in wezen, de geldigheid van verordening nr. 2398/97 te beoordelen
in het licht van de antidumpingovereenkomst, zoals nadien uitgelegd bij de aanbevelingen en uitspraken van het DSB, alsmede
in het licht van de basisverordening.

Geldigheid van verordening nr. 2398/97 in het licht van de antidumpingovereenkomst, zoals uitgelegd bij de aanbevelingen en
uitspraken van het DSB
Het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland stelt dat de aanbevelingen en uitspraken van het DSB kennelijk
de enige grondslag voor het beroep vormen, daar de geldigheid van verordening nr. 2398/97 vóór die conclusies nooit zelfstandig
is aangevochten. Een uitspraak van het Hof, die terugwerkende kracht heeft, over de wettigheid van de communautaire wetgeving
in het licht van de aanbevelingen van het DSB, die gelden voor de toekomst, of van de beslissingen waarop die aanbevelingen
berusten, zou in strijd zijn met de beginselen waarop verordening nr. 1515/2001 berust.
De Raad en de Commissie zijn van mening dat de aanbevelingen en uitspraken over de invoer van katoenen beddengoed het Hof
niet binden en dat verordening nr. 2398/97 gemeenschapsrechtelijk gezien niet ongeldig is enkel omdat het DSB heeft geconcludeerd
dat de vaststelling van die verordening in strijd was met de verplichtingen van de Gemeenschap uit de antidumpingovereenkomst.
Om te beginnen behoren volgens vaste rechtspraak de WTO-overeenkomsten, gelet op hun aard en opzet, in beginsel niet tot de
normen waaraan het Hof de wettigheid van handelingen van de gemeenschapsinstellingen toetst (arresten van 30 september 2003,
Biret International/Raad, C‑93/02 P, Jurispr. blz. I‑10497, punt 52, en 1 maart 2005, Van Parys, C‑377/02, Jurispr. blz. I‑1465,
punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Alleen wanneer de Gemeenschap uitvoering heeft willen geven aan een in het kader van de WTO aangegane bijzondere verplichting
of indien de gemeenschapshandeling uitdrukkelijk verwijst naar specifieke bepalingen van de WTO-overeenkomsten, is het aan
het Hof om de wettigheid van de gemeenschapshandeling te toetsen aan de regels van de WTO (arrest van 23 november 1999, Portugal/Raad,
C‑149/96, Jurispr. blz. I‑8395, punt 49; reeds aangehaalde arresten Biret International/Raad, punt 53, en Van Parys, punt 40
en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Overeenkomstig artikel 1 van verordening nr. 1515/2001 kan de Raad na een door het DSB opgesteld rapport al naar het geval
de betwiste maatregel intrekken of wijzigen, dan wel andere bijzondere maatregelen vaststellen die in de gegeven omstandigheden
dienstig worden geacht.
Ingevolge artikel 4 van verordening nr. 1515/2001 is deze verordening van toepassing op de rapporten die na 1 januari 2001
door het DSB worden opgesteld. In casu heeft het DSB het rapport van de Beroepsinstantie en dat van het Panel, zoals gewijzigd
door het rapport van de Beroepsinstantie, opgesteld op 12 maart 2001.
Ingevolge artikel 3 van verordening nr. 1515/2001 wordt een in het kader van deze verordening genomen maatregel van kracht
op de datum van inwerkingtreding en geeft deze, behoudens andersluidende bepalingen, geen aanleiding tot terugbetaling van
vóór die datum ingevorderde rechten. De zesde overweging van de considerans van de verordening stelt dienaangaande vast dat
de aanbevelingen in de rapporten van het DSB een uitsluitend prospectief karakter hebben. Bijgevolg worden „alle op grond
van [verordening nr. 1515/2001] genomen maatregelen [...] van kracht op de datum van inwerkingtreding, tenzij anders bepaald,
en [kunnen deze] geen aanleiding [...] geven tot de terugbetaling van voor die datum ingevorderde rechten”.
In casu heeft de Raad, gelet op de bepalingen van verordening nr. 1515/2001 en de aanbevelingen van het DSB, allereerst op
7 augustus 2001 verordening nr. 1644/2001 vastgesteld, vervolgens op 28 januari 2002 verordening nr. 160/2002 en ten slotte
op 22 april 2002 verordening nr. 696/2002, waarbij het definitieve antidumpingrecht werd bevestigd dat was ingesteld bij verordening
nr. 2398/97, zoals gewijzigd en geschorst bij verordening nr. 1644/2001.
Uit het voorgaande volgt dat in omstandigheden als die van het hoofdgeding de wettigheid van verordening nr. 2398/97 niet
kan worden getoetst aan de antidumpingovereenkomst, zoals nadien uitgelegd door de aanbevelingen van het DSB, aangezien uit
de vervolgverordeningen duidelijk blijkt dat de Gemeenschap de terugbetaling van de op grond van verordening nr. 2398/97 betaalde
rechten heeft uitgesloten en stellig geen uitvoering heeft willen geven aan enige in het kader van de WTO aangegane bijzondere
verplichting.

Geldigheid van verordening nr. 2398/97 in het licht van de basisverordening
De verwijzende rechter vraagt zich voorts af of verordening nr. 2398/97 geldig is in het licht van de basisverordening. Hij
vraagt in wezen of de Commissie een kennelijke beoordelingsfout heeft begaan bij het bepalen van de „vastgestelde” normale
waarde van het betrokken product, van de dumpingmarge en van het bestaan van schade voor de bedrijfstak van de Gemeenschap.
Verzoekster in het hoofdgeding beroept zich op artikel 2, lid 6, van de basisverordening, inzake de vaststelling van de normale
waarde van een product, op artikel 2, lid 11, van de basisverordening, inzake de vaststelling van de dumpingmarge, en op artikel 3,
lid 5, van deze verordening, inzake de bepaling van de schade voor een bedrijfstak van de Gemeenschap.
Ikea stelt in dit verband dat de door het DSB in zijn beslissingen aan die artikelen van de antidumpingovereenkomst gegeven
interpretaties bevestigen dat de methoden die door de betrokken gemeenschapsinstellingen voor de vaststelling van de dumpingmarge
en de schade zijn gebruikt onjuist zijn, en dat die methoden derhalve tevens in strijd moeten worden geacht met de basisverordening.
De Raad en de Commissie zijn daarentegen van mening dat verordening nr. 2398/97 gemeenschapsrechtelijk gezien geldig is gebleven.
De Commissie, gesteund door de Raad, meent dat de bepalingen van verordening nr. 2398/97, die in het licht van de basisverordening
betwist zijn, reeds lange tijd geldende praktijk zijn, die tot op heden niet door de gemeenschapsrechter ongeldig is verklaard.
In dit verband moet erop worden gewezen dat, zoals de advocaat-generaal in punt 102 van zijn conclusie heeft opgemerkt, de
gemeenschapsinstellingen op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek, en met name ter zake van beschermende handelsmaatregelen,
over een ruime beoordelingsvrijheid beschikken wegens de ingewikkeldheid van de economische, politieke en juridische situaties
die zij moeten onderzoeken (zie in die zin arresten van 4 oktober 1983, Fediol/Commissie, 191/82, Jurispr. blz. 2913, punt 26,
en 7 mei 1987, Nachi Fujikoshi/Raad, 255/84, Jurispr. blz. 1861, punt 21).
Voorts is vaste rechtspraak dat voor de keuze tussen verschillende methoden voor de berekening van de dumpingmarge, zoals
die van artikel 2, lid 11, van de basisverordening, voor de beoordeling van de normale waarde van een product of voor de vaststelling
van schade, ingewikkelde economische situaties moeten worden beoordeeld, en dat bij het rechterlijk toezicht op een dergelijke
beoordeling dan ook enkel dient te worden nagegaan of de procedureregels in acht zijn genomen, of de feiten op grond waarvan
de betwiste keuze is gemaakt juist zijn vastgesteld, en of er geen sprake is van een kennelijk onjuiste beoordeling van deze
feiten dan wel van misbruik van bevoegdheid (zie in die zin arresten van 7 mei 1987, NTN Toyo Bearing e.a./Raad, 240/84, Jurispr. blz. 1809,
punt 19; 14 maart 1990, Gestetner Holdings/Raad en Commissie, C‑156/87, Jurispr. blz. I‑781, punt 63, en 19 november 1998,
Verenigd Koninkrijk/Raad, C‑150/94, Jurispr. blz. I‑7235, punt 54).
Derhalve moet worden onderzocht of de gemeenschapsinstellingen een kennelijke beoordelingsfout hebben begaan bij het bepalen
van de „vastgestelde” normale waarde van het betrokken product, van de dumpingmarge en van het bestaan van schade voor de
bedrijfstak van de Gemeenschap.

Berekening van de „vastgestelde” normale waarde van het betrokken product
De normale waarde wordt overeenkomstig artikel 2, lid 3, van de basisverordening berekend voor alle producten die door alle
producenten naar de Gemeenschap zijn uitgevoerd. Deze waarde wordt bepaald door bij de productiekosten voor de geëxporteerde
typen producten van elk bedrijf een redelijk bedrag op te tellen voor verkoopkosten, algemene kosten en administratiekosten,
plus een redelijk bedrag voor behaalde winst.
Wat de importen uit India betreft, kon slechts één bedrijf bogen op een representatieve totale verkoop op de binnenlandse
markt, terwijl de rendabele, op de binnenlandse markt verkochte soorten minder dan 80 % maar meer dan 10 % van de totale verkoop
op de binnenlandse markt uitmaakten; derhalve is ervan uitgegaan dat deze verkoop plaats had gevonden in het kader van normale
handelstransacties. Bijgevolg werd als bedrag voor verkoopkosten, administratiekosten en overige algemene kosten en voor winst
bij de samenstelling van de normale waarde voor alle onderzochte bedrijven het bedrag genomen van die kosten en winst van
dit bedrijf, overeenkomstig artikel 2, lid 6, van de basisverordening. Hetzelfde werd vastgesteld met betrekking tot de importen
uit Pakistan.
Wat de gebruikmaking van de winstmarge van slechts één bedrijf betreft, wordt er in overweging 18 van verordening nr. 2398/97
op gewezen dat het onderzoek beperkt was tot een steekproef van exporterende producenten, overeenkomstig artikel 17 van de
basisverordening, en dat de meeste samenwerkende Indiase bedrijven op de export zijn gericht en geen binnenlandse verkoop
kennen van het soortgelijk product. Voor deze steekproef selecteerde de Commissie vijf Indiase exporterende producenten, waarvan
twee bij de selectie verklaarden het soortgelijk product op de binnenlandse markt te hebben verkocht.
Zoals echter blijkt uit overweging 23 van de voorlopige verordening, wees het onderzoek uit dat bij slechts een van hen tijdens
het onderzoektijdvak sprake was van representatieve binnenlandse verkoop van het soortgelijk product. Het feit dat in artikel 2,
lid 6, sub a, van de basisverordening gewag wordt gemaakt van het gewogen gemiddelde bedrag voor de winst dat wordt bepaald
voor andere exporteurs of producenten, betekent niet dat dit bedrag niet kan worden bepaald met behulp van een gewogen gemiddelde
van alle transacties en/of productsoorten van één exporteur of producent.
Zoals door de advocaat-generaal is uiteengezet in de punten 132 tot en met 142 van zijn conclusie, heeft de Raad geen kennelijke
beoordelingsfout begaan door ervan uit te gaan dat bij het bepalen van de bedragen voor verkoopkosten, administratiekosten
en overige algemene kosten en voor winst artikel 2, lid 6, sub a, van de basisverordening kan worden toegepast wanneer de
beschikbare gegevens slechts betrekking hebben op één producent, en dat dit artikel toestaat, de gegevens inzake verkopen
die niet hebben plaatsgevonden in het kader van normale handelstransacties, buiten beschouwing te laten.
In de eerste plaats sluit het feit dat in artikel 2, lid 6, sub a, van de basisverordening de meervoudsvorm wordt gebruikt
in „andere [...] exporteurs of producenten” niet uit dat wordt uitgegaan van de gegevens van één onderneming, die als enige
van de onderzochte ondernemingen representatieve verkopen van het soortgelijke product op de binnenlandse markt van de staat
van oorsprong heeft verricht gedurende het onderzoektijdvak. In de tweede plaats is het bij de vaststelling van de winstmarge
buiten beschouwing laten van de verkopen van andere exporteurs of producenten die niet hebben plaatsgevonden in het kader
van normale handelstransacties, een geschikte methode om tot de normale waarde te komen, overeenkomstig het in de artikelen 1,
lid 2, en 2, lid 1, van de basisverordening neergelegde beginsel dat de normale waarde in beginsel moet zijn gebaseerd op
de gegevens ter zake van de in het kader van normale handelstransacties gerealiseerde verkopen.
De Raad heeft derhalve geen kennelijke beoordelingsfout begaan bij de berekening van de „vastgestelde” normale waarde van
het betrokken product.

Bepaling van de dumpingmarge
Wat de definitieve bepaling van de dumpingmarge betreft, vraagt de verwijzende rechter of de voor de vaststelling van de totale
dumpingmarge gebruikte „nulmarge”-methode, zoals toegepast in het kader van het onderhavige antidumpingonderzoek, verenigbaar
is met artikel 2, lid 11, van de basisverordening.
Vooraf zij erop gewezen dat eventuele fouten in de berekening van de verkoopkosten, administratiekosten, overige algemene
kosten en winst, alsook de gebruikmaking van de „nulmarge”-methode, betrekking hebben op de vaststelling van de dumpingmarges.
Wanneer een in het kader van de vaststelling van het bestaan van dumping aangebrachte correctie onrechtmatig is, doet dit
evenwel slechts af aan de rechtmatigheid van de instelling van een antidumpingrecht, voor zover het ingestelde antidumpingrecht
hoger is dan het zonder deze correctie zou zijn geweest.
Volgens artikel 2, lid 12, van de basisverordening is de dumpingmarge het bedrag waarmee de normale waarde de uitvoerprijs
overschrijdt. Deze marge wordt dus door de met het onderzoek belaste autoriteiten bepaald, conform lid 10 van dit artikel,
door op billijke wijze de normale waarde van het soortgelijke product te vergelijken met de bij uitvoer naar de Gemeenschap
gehanteerde prijs.
In het hoofdgeding wordt niet betwist dat de dumpingmarge is berekend door de gewogen gemiddelde „vastgestelde” normale waarde
per type product te vergelijken met de gewogen gemiddelde exportprijs per type product. Daarbij hebben de betrokken instellingen
allereerst meerdere verschillende modellen van het onderzochte product beoordeeld. Voor al deze modellen hebben zij een gewogen
gemiddelde normale waarde berekend en een gewogen gemiddelde exportprijs, en deze vervolgens voor alle modellen vergeleken.
Voor enkele modellen was de exportprijs lager dan de normale waarde, zodat dumping werd vastgesteld. Voor andere modellen,
waarvoor de exportprijs hoger was dan de normale waarde, werd daarentegen een dumpingmarge met een negatief bedrag aangehouden.
Om het totale bedrag van de dumping voor het onderzochte product te berekenen hebben de instellingen vervolgens het dumpingbedrag
voor alle modellen waarvoor dumping was bewezen, opgeteld. De negatieve dumpingmarges zijn echter door de instellingen op
nul gesteld. Het totale dumpingbedrag is vervolgens uitgedrukt in een percentage van de gecumuleerde waarde van alle exporttransacties
voor alle al dan niet met dumping op de markt gebrachte modellen.
In artikel 2 van de basisverordening wordt geen gewag gemaakt van de „nulmarge”-methode. Deze verordening verplicht de communautaire
instellingen juist uitdrukkelijk om een billijke vergelijking te maken tussen de exportprijs en de normale waarde, overeenkomstig
het bepaalde in artikel 2, leden 10 en 11, van deze verordening.
In artikel 2, lid 11, van de basisverordening is immers bepaald dat de gewogen gemiddelde normale waarde moet worden vergeleken
met „een gewogen gemiddelde prijs van alle vergelijkbare exporttransacties naar de Gemeenschap”. In casu heeft de gebruikmaking,
bij deze vergelijking, van de methode waarbij de negatieve dumpingmarges „op nul zijn gesteld”, echter geresulteerd in een
wijziging van de prijs van de exporttransacties. De Raad heeft bijgevolg door van deze methode gebruik te maken de totale
dumpingmarge niet berekend op basis van vergelijkingen waaruit alle vergelijkbare exportprijzen duidelijk zichtbaar waren,
en heeft dus door deze marge aldus te berekenen, gemeenschapsrechtelijk gezien een kennelijke beoordelingsfout begaan.
Hieruit volgt dat de communautaire instellingen hebben gehandeld op een met artikel 2, lid 11, van de basisverordening onverenigbare
wijze door in het kader van de berekening van de dumpingmarge voor het onderzochte product met betrekking tot de negatieve
dumpingmarges voor alle betrokken producttypen de „nulmarge”-methode te hanteren.

Vaststelling van het bestaan van schade
De verwijzende rechter vraagt het Hof, de geldigheid te beoordelen van verordening nr. 2398/97 voor zover daarbij niet alle
relevante schadefactoren zijn onderzocht die van invloed zijn op de toestand van de bedrijfstak van de Gemeenschap, en voor
het vaststellen van deze schade ten onrechte is afgegaan op gegevens van bedrijven buiten de bedrijfstak van de Gemeenschap,
hetgeen in strijd is met artikel 3, lid 5, van de basisverordening.
Ingevolge artikel 1, lid 1, van de basisverordening kan een antidumpingrecht slechts een product betreffen ten aanzien waarvan
dumping plaatsvindt, indien het in de Gemeenschap in het vrije verkeer brengen daarvan schade veroorzaakt, waarbij het woord
„schade” ingevolge artikel 3, lid 1, van die verordening moet worden opgevat als aanmerkelijke schade voor een bedrijfstak
van de Gemeenschap, dreiging van aanmerkelijke schade voor een bedrijfstak van de Gemeenschap of aanmerkelijke vertraging
van de vestiging van een dergelijke bedrijfstak.
In dit verband moet worden geconstateerd dat volgens overweging 34 van verordening nr. 2398/97 de 35 bedrijven die bij de
Commissie hebben geklaagd een groot deel vertegenwoordigen van de totale communautaire productie, in de zin van artikel 5,
lid 4, van de basisverordening, en derhalve tevens de communautaire bedrijfstak vormen in de zin van artikel 4, lid 1, van
die verordening. Uit overweging 41 van verordening nr. 2398/97 blijkt echter dat het onderzoek naar de schade aan de bedrijfstak
van de Gemeenschap betrekking heeft gehad op de gegevens voor de gehele Gemeenschap en niet slechts is geanalyseerd voor de
bedrijfstak van de Gemeenschap zoals gedefinieerd in eerdergenoemd artikel 4, lid 1.
Ten aanzien van de vraag of de communautaire autoriteiten een kennelijke beoordelingsfout hebben begaan door niet alle relevante
factoren die van invloed zijn op de toestand van de bedrijfstak van de Gemeenschap, welke factoren worden weergegeven in artikel 3,
lid 5, van de basisverordening, in hun onderzoek te betrekken, moet erop worden gewezen dat deze bepaling die autoriteiten
bij het onderzoek en de beoordeling van de verschillende indicatoren een discretionaire bevoegdheid verleent.
Zoals de advocaat-generaal in de punten 193 en 194 van zijn conclusie opmerkt, schrijven deze bepalingen in de eerste plaats
alleen voor dat de „relevante economische factoren en indicatoren die op de situatie van [de communautaire] bedrijfstak van
invloed zijn” worden onderzocht, en blijkt in de tweede plaats uit de bewoordingen van deze bepaling dat de lijst van economische
factoren en indicatoren „niet limitatief” is.
Derhalve moet worden vastgesteld dat de instellingen, door voor het onderzoek naar de gevolgen van de invoer met dumping voor
die situatie, alleen de relevante factoren die daarop van invloed zijn, te onderzoeken, niet de grenzen hebben overschreden
van de beoordelingsvrijheid die hun bij de beoordeling van complexe economische situaties is gegeven. Voorts hebben bij de
nieuwe beoordeling in het kader van verordening nr. 1644/2001 de fouten die zouden zijn gemaakt bij het beoordelen van de
schade, geen effect gehad op de vaststelling van het bestaan van schade voor de bedrijfstak van de Gemeenschap.
Derhalve moet worden geoordeeld dat de gemeenschapsinstellingen bij de beoordeling van het bestaan en de omvang van die schade
geen kennelijke beoordelingsfout hebben begaan.
Gelet op het voorgaande moet op de eerste vraag worden geantwoord dat artikel 1 van verordening nr. 2398/97 ongeldig is voor
zover de Raad voor de vaststelling van de dumpingmarge betreffende het onderzochte product met betrekking tot de negatieve
dumpingmarges voor alle betrokken producttypen de „nulmarge”-methode heeft gehanteerd.
Derhalve dient, zonder dat de overige vragen inzake de geldigheid van de vervolgverordeningen behoeven te worden beantwoord,
de vijfde vraag te worden onderzocht: de aan de constatering van de ongeldigheid van artikel 1 van verordening nr. 2398/97
te verbinden consequenties, gelet op het recht van de in geding zijnde importeur op terugbetaling van de antidumpingrechten
die deze ingevolge de verordening heeft betaald.
Het is aan de nationale autoriteiten om in hun eigen rechtsorde de consequenties te trekken uit een ongeldigheidsverklaring
die heeft plaatsgevonden in het kader van een prejudicieel verzoek om geldigheidsbeoordeling (arrest van 30 oktober 1975,
Rey Soda, 23/75, Jurispr. blz. 1279, punt 51), welke als consequentie zou hebben dat de ingevolge verordening nr. 2398/97
betaalde antidumpingrechten rechtens niet verschuldigd waren in de zin van artikel 236, lid 1, van verordening nr. 2398/97
en in beginsel overeenkomstig deze bepaling door de douaneautoriteiten zouden moeten worden terugbetaald, indien is voldaan
aan de voorwaarden voor terugbetaling, waaronder de in lid 2 van dit artikel gestelde voorwaarde, hetgeen ter beoordeling
aan de verwijzende rechter is.
Vervolgens moet worden opgemerkt dat alleen de nationale rechter bevoegd is kennis te nemen van een vordering tot teruggaaf
van bedragen die door een nationale instantie ten onrechte zijn geïnd op basis van een gemeenschapsregeling die nadien ongeldig
is verklaard (zie in die zin arresten van 30 mei 1989, Roquette/Commissie, 20/88, Jurispr. blz. 1553, punt 14, en 13 maart
1992, Vreugdenhil/Commissie, C‑282/90, Jurispr. blz. I‑1937, punt 12).
Derhalve moet op de vijfde vraag worden geantwoord dat een importeur als die in het hoofdgeding, die bij een nationale rechter
beroep heeft ingesteld tegen de beslissingen waarmee van hem betaling van antidumpingrechten is verlangd krachtens verordening
nr. 2398/97, welke verordening bij het onderhavige arrest ongeldig is verklaard, zich in beginsel in het kader van het hoofdgeding
op deze ongeldigheid kan beroepen teneinde terugbetaling van die rechten te verkrijgen overeenkomstig artikel 236, lid 1,
van verordening nr. 2913/92.

Kosten
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale
rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof
gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof van Justitie (Tweede kamer) verklaart voor recht:
1)
Artikel 1 van verordening (EG) nr. 2398/97 van de Raad van 28 november 1997 tot instelling van een definitief antidumpingrecht
op de invoer van katoenachtig beddenlinnen van oorsprong uit Egypte, India en Pakistan is ongeldig voor zover de Raad van
de Europese Unie voor de vaststelling van de dumpingmarge betreffende het onderzochte product met betrekking tot de negatieve
dumpingmarges voor alle betrokken producttypen de „nulmarge”‑methode heeft gehanteerd.
2)
Een importeur als die in het hoofdgeding, die bij een nationale rechter beroep heeft ingesteld tegen de beslissingen waarmee
van hem betaling van antidumpingrechten is verlangd krachtens verordening nr. 2398/97, welke verordening bij het onderhavige
arrest ongeldig is verklaard, kan zich in beginsel in het kader van het hoofdgeding op deze ongeldigheid beroepen teneinde
terugbetaling van die rechten te verkrijgen overeenkomstig artikel 236, lid 1, van verordening (EG) nr. 2913/92 van de Raad
van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek.
ondertekeningen
*
Procestaal: Engels.