CELEX: 62004CJ0065
Nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu
Trattat KEEA
Kamp ta' applikazzjoni
Direttiva 89/618/Euratom
Protezzjoni tas-saħħa
Radjazzjonijiet li jonizzaw
Użu ta' enerġija nukleari għal skopijiet militari
Tiswija ta' sottomarin nukleari

1       Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi ma
infurmax bil-quddiem il-popolazzjoni li tista' tintlaqat fil-każ ta' emerġenza radjoloġika fil-pjan ta' emerġenza lokali eżistenti
f'Ġibiltà, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' fuq naqas milli jwettaq l-obbligi imposti fuqu skond l-Artikolu
5(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 89/618/Euratom tas-27 ta' Novembru 1989, dwar kif il-pubbliku ġenerali jkun infurmat dwar miżuri
għal ħarsien tas-saħħa li għandhom ikunu applikati u dwar passi li għandhom jittieħdu fil-każ ta' emerġenza radjoloġika (ĠU
L 357, p. 31, iktar 'il quddiem id-"Direttiva").

Il-kuntest ġuridiku
2       L-Artikoli 30 EA u 31 EA jipprevedu l-istabbiliment fil-Komunità Ewropea ta' rekwiżiti bażiċi għall-protezzjoni tas-saħħa
tal-ħaddiema u tal-pubbliku kontra l-perikoli kkawżati minn radjazzjonijiet li jonizzaw.
3       Peress illi ġet adottata fuq il-bażi ta' l-Artikolu 31 tat-Trattat CEEA, id-Direttiva hija maħsuba, skond l-Artikolu 1 tagħha,
"biex tiddefinixxi, fuq livell tal-Komunità, għanijiet komuni dwar il-miżuri u proċeduri ta' informazzjoni lill-pubbliku ġenerali
bil-għan li titjieb il-protezzjoni dwar ħidmiet għas-saħħa fil-każ ta' emerġenza radjoloġika."
4       L-Artikolu 5 tad-Direttiva huwa fformulat kif ġej:
"1.      Stati Membri għandhom jiżguraw li l-popolazzjoni li aktarx tintlaqat fil-każ ta' emerġenza radjoloġika tingħata informazzjoni
dwar il-miżuri ta' protezzjoni għas-saħħa applikabbli għaliha u dwar l-azzjoni li għandha tieħu fil-każ ta' din l-emerġenza.
[…]
3.      Din l-informazzjoni għandha tkun komunikata lill-popolazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 mingħajr ma ssir ebda talba.
[…]"

Il-proċedura prekontenzjuża
5       Matul is-sena 2000, il-Kummissjoni rċeviet bosta ilmenti dwar xi xogħlijiet ta' tiswija li saru fil-port ta' Ġibiltà sa mix-xahar
ta' Mejju ta' dik is-sena fuq sottomarin nukleari tal-forzi navali tal-Gran Brittanja "Tireless" wara inċident li kkawża ħsara
lir-reattur nukleari tiegħu.
6       B'ittra ta' l-10 ta' Ottubru 2000, il-Kummissjoni talbet lir-Renju Unit li jgħaddilha  l-informazzjoni mogħtija lill-popolazzjoni
fuq il-miżuri ta' protezzjoni tas-saħħa li kienu applikabbli għaliha kif ukoll fuq l-azzjoni li kellha tieħu fil-każ ta' emerġenza
radjoloġika.
7       Fir-risposta tagħhom ta' l-14 ta' Novembru 2000, l-awtoritajiet tar-Renju Unit sostnew li t-Trattat KEEA huwa applikabbli
biss fil-każ ta' użu militari ta' l-enerġija nukleari.  Madankollu, huma infurmaw bl-eżistenza ta' pjan ta' intervent għaż-żona
ta' Ġibiltà, imsejjaħ Gibraltar Public Safety Scheme (iktar 'il quddiem il-"Gibpubsafe"), li jista' jiġi kkonsultat fil-bibljoteka
pubblika ta' Ġibiltà.
8       Peress illi kkunsidrat li l-Gibpubsafe ma kienx konformi mad-Direttiva, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta' intimazzjoni fil-21
ta' Marzu 2002 lir-Renju Unit.  F'din l-ittra hija osservat b'mod partikolari li, għal dak li jikkonċerna l-mezzi ta' informazzjoni
bil-quddiem tal-popolazzjoni li tista' tintlaqat fil-każ ta' emerġenza radjoloġika, is-sempliċi disponibbiltà tal-Gibpubsafe
f'bibljoteka pubblika ma setgħetx tiġi kkunsidrata li tikkostitwixxi traspożizzjoni sodisfaċenti tad-Direttiva.
9       L-awtoritajiet tar-Renju Unit irrispondew għal din l-ittra ta' intimazzjoni permezz ta' ittra tas-17 ta' Mejju 2002.  F'din
l-ittra, dawn l-awtoritajiet sempliċement żviluppaw ir-raġunijiet li għalihom huma jikkunsidraw li l-attivitajiet marbuta
mas-sistemi nukleari ta' apparat militari ma jaqgħux taħt id-dmirijiet tal-Komunità permezz tat-Trattat KEEA.
10     Fl-opinjoni motivata tat-23 ta' Ottubru 2002 indirizzata lir-Renju Unit, il-Kummissjoni sostniet, b'mod partikolari, li l-Kapitolu
3 tat-Titolu II tat-Trattat KEEA ma jeskludix ir-radjazzjonijiet li jonizzaw li jirriżultaw minn attivitatjiet militari u
stiednet lill-awtoritajiet ta' dan l-Istat Membru jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw ruħhom ma' din l-opinjoni
f'terminu ta' xahrejn minn meta jirċevuha.
11     Peress illi dawn l-awtoritajiet żammew il-pożizzjoni tagħhom għal din l-opinjoni fir-risposta ta' l-20 ta' Diċembru 2002,
il-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq dan ir-rikors.

Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
12     Permezz ta' digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Ġunju 2004, ir-Repubblika Franċiża ġiet ammessa tintervjeni
in sostenn tat-talbiet tar-Renju Unit.
13     Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex jogħġobha:
–       tiddikjara li, peress li ma kienx informa bil-quddiem il-popolazzjoni li jista' tintlaqat fil-każ ta' emerġenza radjoloġika
fil-pjan ta' emerġenza lokali eżistenti f'Ġibiltà, ir-Renju Unit naqas mill-obbligi imposti fuqu skond l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva;
u
–       tikkundanna lir-Renju Unit ibati l-ispejjeż.
14     Ir-Renju Unit u r-Repubblika Franċiża jitolbu li r-rikors jiġi miċħud u li tikkundanna l-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

Fur ir-rikors
15     Mill-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li wara l-immobilizzazzjoni għat-tiswija ta' sottomarin nukleari tal-forzi
navali tar-Renju Unit "Tireless" fil-port ta' Ġibiltà, matul ix-xahar ta' Mejju 2000, il-Kummissjoni talbet lill-Gvern tar-Renju
Unit jgħaddilha l-informazzjoni mogħtija lill-popolazzjoni dwar il-miżuri ta' protezzjoni tas-saħħa applikabbli fil-każ ta'
emerġenza radjoloġika skond l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva.
16     Il-kwistjoni jekk l-użu militari ta' l-enerġija nuklejari tistax tkun koperta mill-kamp ta' applikazzjoni tat-Trattat KEEA
kienet diġà ġiet deċiża mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat-12 ta' April 2005, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C-61/03,
Ġabra p. I-2477).
17     F'din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-ewwel lok, ikkonstatat li bosta dispożizzjonijiet tat-Trattat KEEA jikkonferixxu
lill-Kummissjoni setgħat kunsiderevoli, li jippermettulha tintervjeni b'mod attiv, permezz ta' leġiżlazzjoni jew ta' opinjoni
li jkun fiha deċiżjonijiet individwali, fl-oqsma differenti ta' attivitajiet li, fil-Komunità, jikkonċernaw l-użu ta' l-enerġija
nukleari.  Bħala eżempju, il-Qorti tal-Ġustizzja semmiet, barra d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 3 tat-Titolu II tat-Trattat,
dwar il-protezzjoni tas-saħħa, u b'mod partikolari l-Artikoli 34 EA, 35 EA u 37 EA, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 1 ta'
l-istess Titolu II, dwar l-iżvilupp tar-riċerka, li fih sostniet li l-kliem ta' dawn id-dispożizzjonijiet bl-ebda mod ma jippreċiżaw
jekk l-attiviatjiet hekk irregolati huma esklużivament ta' natura ċivili (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit,
iċċitata iktar 'il fuq, punt 35).
18     Il-Qorti sussegwentement irrilevat li l-applikazzjoni ta' tali dispożizzjonijiet dwar installazzjonijiet, dwar programmi ta'
riċerka u dwar attivitajiet militari oħra jistgħu jkunu ta' natura li jikkompromettu l-interessi essenzjali tad-difiża nazzjonali
ta' l-Istati Membri (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, iċċitata iktar 'il fuq, punt 36).
19     Fuq il-bażi ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, fir-rigward ta' l-assenza fit-Trattat
KEEA ta' kull deroga li tistabbilixxi l-mezzi li permezz tagħhom l-Istati Membri jkunu awtorizzati jinvokaw u jipproteġu dawn
l-interessi essenzjali, l-attivitajiet li huma koperti mill-kamp militari ma jaqgħux taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' dan
it-Trattat (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, iċċitata iktar 'il fuq, punt 36).
20     Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li din il-kawża u dik li tat lok għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, iċċitata iktar
'il fuq, iqajmu l-istess punt ġuridiku.
21     Madankollu, matul is-seduta, il-Kummissjoni ppreċiżat li l-informazzjoni li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jipprovdu
għad-dispożizzjoni tal-popolazzjonijiet tagħhom għal dak li jikkonċerna l-miżuri ta' protezzjoni tas-saħħa li għandhom jieħdu
fil-każ ta' emerġenza radjoloġika, skond l-Artikolu 5 tad-Direttiva, huma koperti mill-qasam tal-protezzjoni ċivil, mhux mill-qasam
militari.  L-applikabbiltà ta' din id-Direttiva b'hekk ma kinitx ta' natura li tkun ta' dannu għall-interessi militari ta'
dawn l-Istati.
22     Tali argument ma jistax jiġi milqugħ.
23     Fil-fatt, huwa paċifiku li, f'dan il-każ, is-sors ta' l-enerġija nukleari għandu oriġini militari.
24     Li jiġi aċċettat li, f'tali sitwazzjoni, l-obbligu previst fl-Artikolu 5 tad-Diretiva madankollu ma jimponix ruħu fuq l-Istati
Membri, iwassal li jiġi rikonoxxut lid-dispożizzjonijiet tat-Trattat CEEA li jikkonċernaw il-protezzjoni tas-saħħa, b'mod
partikolari għall-Artikolu 31 EA li jikkostitwixxi l-bażi ta' din id-Direttiva, kamp ta' applikazzjoni differenti minn dak
tad-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan it-Trattat.
25     Għaldaqstant, l-applikabbiltà tad-dispożizzjonjiet ta' dan it-Trattat għall-attivitajiet koperti mill-kamp militari tiddependi
min-natura u mill-iskop ta' l-obbligi li dawn id-dispożizzjonijiet jimponu lill-Istati Membri.  Għaldaqstant, għandu jiġi
evalwat f'kull każ il-ħsara li l-esekuzzjoni ta' dawn l-obbligi tista' tfisser għall-interessi nazzjonali tad-difiża nazzjonali
ta' dawn l-Istati.
26     Kif jirrileva ġustament l-Avukat Ġenerali fil-punt 31 tal-konklużjonijiet tiegħu, dan l-argument kien ġie miċħud mill-Qorti
tal-Ġustizzja fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, iċċitata iktar 'il fuq.  Fil-fatt, jirriżulta b'mod ċar ħafna
minn din is-sentenza li l-użu ta' l-enerġija nukleari għal skopijiet militari joħroġ mill-kamp ta' applikazzjoni tal-ġabra
tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KEEA, u mhux minn uħud ta' dawn id-dispożizzjonijiet biss.
27     Peress illi l-kamp ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' leġiżlazzjoni sekondarja ma jistax, taħt piena ta' nullità,
jeċċedi dak tal-bażi ġuridika tagħhom, l-inapplikabbiltà ta' l-Artikolu 31 EA għall-attivitajiet militari bilfors li jimplika
n-non applikabbiltà tad-Direttiva għal dawn l-attivitajiet.
28     Madankollu għandu jiġi mfakkar li tali konstatazzjoni ma tnaqqas xejn mill-importanza kruċjali ta' l-għan li tipproteġi s-saħħa
tal-popolazzjonijiet u l-ambjent kontra l-perikoli marbuta ma' l-użu ta' l-enerġija nukleari, inkluż dak għal skopijiet militari.
Fil-każ fejn it-Trattat KEEA ma jipprovdix lill-Komunità strument speċifiku sabiex tilħaq dan il-għan, ma jistax jiġi eskluż
li miżuri xierqa jistgħu jiġu adottati fuq il-bażi ta' dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat KE (ara s-sentenza Il-Kummissjoni
vs Ir-Renju Unit, iċċitata iktar 'il fuq, punt 44).
29     F'dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li, matul tiswija ta' sottomarin nukleari militari, l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva
ma jimponix lir-Renju Unit l-obbligu li jinforma l-popolazzjoni li tista' tintlaqat fil-każ ta' emerġenza radjoloġika dwar
il-miżuri ta' protezzjoni tas-saħħa applikabbli għalihom.
30     Għaldaqstant, ir-rikors tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
31     Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba.  Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok lil hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitluba mir-Renju Unit.  Skond
l-Artikolu 69(4) tar-Regoli tal-Proċedura, l-Istati Membri intervenjenti fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għandha tbati l-ispejjeż.
3)
Ir-Repubblika Franċiża għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.