CELEX: 62002CJ0424
Nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu
Direttiva 75/439/KEE
Rimi ta' żejt użat
Prijorità mogħtija lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni

1       Permezz ta' rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-22 ta' Novembru 2002, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet
Ewropej, bis-saħħa ta' l-Artikolu 226 KE, ressqet kawża sabiex jiġi kkonstatat li, billi ma adottax il-liġijiet, ir-regolamenti
u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonforma ruħu ma' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/439/KEE,
tas-16 ta' Ġunju 1975, dwar ir-rimi ta' żejt użat (ĠU 1975 L 194, p. 23), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 87/101/KEE
tat-22 ta' Diċembru 1986 (ĠU 1987 L 42, p. 43) (aktar 'il quddiem id-"direttiva") li timponi obbligu fuq l-Istati Membri li
jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jagħtu prijorità lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni, jew, f'kull
każ, billi ma nnotifikahiex bl-imsemmija dispożizzjonijiet, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq naqas milli
jwettaq l-obbligi tiegħu taħt din id-direttiva.

Il-kuntest ġuridiku
2       L-Artikolu 3 tad-direttiva jipprovdi li:
"1.      Sa fejn kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi jew ta’ organizzazzjoni jippermettu, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi meħtieġa
sabiex jagħtu prijorità lill-ipproċessar taż-żejt użat billi jerġgħu jiġġeneraw[h].
2.       Fejn żejt użat ma jerġ[ax] jiġ[i] riġenera[t], skond ir-restrizzjonijiet [i]msemmija f[il]-paragrafu 1 aktar ‘il fuq, l-Istati
Membri għandhom jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jiżguraw li kull ħruq ta’ żejt użat [i]sir taħt kundizzjonijiet ambjentali
li huma aċċettabbli, skond id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva, sakemm dak il-ħruq ikun teknikament, ekonomikament u
organizzazzjonalment fattibbli.
3.       Fejn żejt użat la jist[a'] jerġ[a'] jiġ[i] ġġenera[t] u lanqas maħru[q], skond ir-restrizzjonijiet imsemm[i]ja f[il]-paragrafi
1 u 2, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jiżguraw id-distruzzjoni bla periklu tagħhom jew il-ħażna kkontrollata
tagħhom jew it-
tipping
[tagħhom]."
3       Skond l-Artikolu 2 tad-Direttiva 87/101, l-Istati Membri kellhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw ruħhom ma'
l-obbligi stabbiliti fiha mill-1 ta' Jannar 1990.

Il-proċedura prekontenzjuża
4       Peress li kkunsidrat li l-Artikolu 3(1) tad-direttiva ma kienx ġie traspost fid-dritt nazzjonali fit-terminu stabbilit, il-Kummissjoni
bdiet proċedura għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu kontra r-Renju Unit. Wara li intimat lil dan l-Istat Membru sabiex jippreżenta
l-osservazzjonijiet tiegħu, fil-21 ta' Diċembru 2001 hija bagħtitlu opinjoni motivata.
5       B'risposta għan din l-opinjoni motivata, l-awtoritajiet tar-Renju Unit, permezz ta' ittra ta' l-20 ta' Frar 2002, iddikjaraw
il-volontà tagħhom li jikkonformaw ruħhom kompletament ma' l-Artikolu 3(1) tad-direttiva. F'tieni ittra tal-15 ta' Mejju 2002,
dawn l-awtoritajiet indikaw xi ostakoli għar-riġenerazzjoni ta' żejt użat, jiġifieri, l-importanza tas-suq taż-żejt użat irkuprat
u li jintuża bħala kombustibbli, kif ukoll is-suq dgħajjef għaż-żejt irriġenerat.
6       F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq dan ir-rikors.

Fuq ir-rikors

Argumenti tal-partijiet
7       Il-Kummissjoni ssostni li r-Renju Unit jirrikonoxxi li għadu jrid jieħu miżuri għat-traspożizzjoni ta' l-Artikolu 3(1) tad-direttiva,
u jassigura li tingħata prijorità lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni.
8       Il-Kummissjoni tqis li s-sempliċi impenn li jittieħdu miżuri effettivi sabiex tingħata prijorità lir-riġenerazzjoni ta' żejt
użat, fil-kuntest tad-diversi għażliet possibbli filwaqt li jittieħdu in kunsiderazzjoni l-ostakoli għar-riġenerazzjoni, ma
jistax fih innifsu jikkostitwixxi miżuri intiżi sabiex jippromwovu r-riġenerazzjoni skond l-Artikolu 3(1) ta' l-imsemmija
direttiva.
9       Il-Kummissjoni tosserva li l-eżami ta' dawn l-għażliet differenti u l-identifikazzjoni ta' l-ostakoli għar-riġenerazzjoni
biss ma jikkostitwixxux l-miżuri meħtieġa mid-direttiva. Dawn huma biss azzjonijiet li għandhom isiru qabel sabiex tiġi ddeterminata
l-applikabbiltà ta' din id-dispożizzjoni fil-każ li ssir riġenerazzjoni.
10     Il-Kummissjoni tikkonstata li ebda miżura konkreta intiża sabiex tassigura l-prijorità lill-ipproċessar taż-żejt użat ma ġiet
adottata. Ir-Renju Unit fil-fatt illimita ruħu sabiex jeżamina liema miżuri setgħu jiġu adottati fil-futur sabiex jintlaħaq
dan il-għan. Għalkemm identifika restrizzjonijiet finanzjarji li jostakolaw il-promozzjoni ta' l-ipproċessar ta' żejt użat,
huwa m'għamilx użu mill-possibbiltà pprovduta fl-Artikoli 13 u 14 tad-direttiva sabiex jikkumpensa l-ispejjeż involuti fl-ipproċessar.
Barra minn hekk, l-eżenzjoni fiskali fis-seħħ f'dan is-settur fil-fatt tagħti prijorità lill-ħruq, fatt li jmur kontra l-għan
tad-direttiva.
11     Il-Gvern tar-Renju Unit iqis li ma naqasx mill-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 3(1) tad-direttiva. Huwa jallega li identifika
u eżamina serje ta' ostakoli għall-promozzjoni tar-riġenerazzjoni ta' żejt użat. Huwa qiegħed jeżamina liema miżuri jistgħu
jkunu l-aktar xierqa sabiex tingħata prijorità lir-riġenerazzjoni ta' żejt użat fid-dawl ta' dawn l-ostakoli.
12     Il-Gvern tar-Renju Unit isostni li l-Artikolu 3(1) ta' l-imsemmija direttiva ma jimponi ebda obbligu assolut fuq l-Istati
Membri sabiex jieħdu miżuri li bihom jagħtu l-prijorità lir-riġenerazzjoni ta' żejt użat. L-obbligu li jittieħdu tali miżuri
japplika biss "sa fejn kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi jew ta’ organizzazzjoni jippermettu". Għalhekk il-portata ta' l-obbligu
msemmi fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva tvarja skond iċ-ċirkustanzi partikolari ta' kull Stat Membru. Skond dan il-Gvern, il-miżuri
meħuda sabiex jiġu investigati soluzzjonijiet għaż-żieda tar-riġenerazzjoni ta' żejt użat jikkostitwixxu miżuri konkreti u
xierqa intiżi sabiex jagħtu l-prijorità lil dan it-tip ta' pproċessar.
13     Il-Gvern tar-Renju Unit jippreċiża li l-Artikolu 3(2) u (3) tad-direttiva juri wkoll il-portata limitata ta' l-obbligu stabbilit
fil-paragrafu 1 ta' l-istess artikolu. Dawn id-dispożizzjonijiet jimponu obbligi oħra fuq l-Istati Membri meta jkun hemm kostrinġimenti
li jfixkluhom milli jagħtu l-prijorità lir-riġenerazzjoni ta' żejt użat.
14     Il-Gvern tar-Renju Unit jirrileva li l-awtoritajiet kompetenti kkonstataw serje ta' ostakoli li jfixkluhom milli jagħtu prijorità
lir-riġenerazzjoni taż-żejt użat. Il-kostrinġimenti prinċipali li ġew identifikati huma ta' natura ekonomika, jiġifieri l-importanza
tas-suq taż-żejt użat li huwa użat bħala kombustibbli u s-suq dgħajjef għaż-żejt bażiku rriġenerat kif ukoll l-ispejjeż ta'
l-operazzjoni u tat-trasport u l-problemi ta' kummerċjalizzazzjoni ta' dan il-prodott.
15     Il-Gvern tar-Renju Unit jenfasizza wkoll li l-awtoritajiet nazzjonali eżaminaw miżuri differenti sabiex iżidu l-ipproċessar
taż-żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni. B'mod partikolari, dawn għamlu riċerki sabiex jistabbilixxu l-ispeċifikazzjonijiet
għal impjant għar-riġenerazzjoni ta' żejt użat fir-Renju Unit, sabiex jidentifikaw metodi oħra għar-rimi tal-prodotti rriġenerati
u jidentifikaw l-aħjar metodi sabiex jikkummerċjalizzaw iż-żejt irriġenerat.
16     Għalhekk, il-Gvern tar-Renju Unit iqis għaldaqstant li huwa f'pożizzjoni li jimplementa pjan strutturat għall-promozzjoni
tar-riġenerazzjoni ta' żejt użat. Programm ta' azzjoni bħal dan jikkostitwixxi ġabra ta' miżuri xierqa u proporzjonati intiżi
sabiex jimplementaw l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva.

Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
17     Għandu jiġi mfakkar li, bħalma ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha tad-9 ta' Settembru 1999 (Il-Kummissjoni
vs Il-Ġermanja, C-102/97, Ġabra p. I-5051, punt 35), wieħed mill-għanijiet prinċipali tad-direttiva kien li tingħata prijorità
lill-ipproċessar taż-żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni. Dan l-għan, iddikjarat fit-tieni premessa ta' din id-direttiva,
huwa ispirat mill-fatt li r-riġenerazzjoni huwa l-aktar mod razzjonali ta' kif jerġa' jintuża ż-żejt użat, meta wieħed jieħu
in kunsiderazzjoni dan jippermettu li tinħela ħafna inqas enerġija.
18     Fil-punt 36 ta' din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat ukoll li l-eżistenza, fi Stat Membru, ta' kostrinġimenti
ta' natura teknika, ekonomika u organizzazzjonali li ma jħallux li tingħata prijorità lill-ipproċessar permezz ta' riġenerazzjoni
ġġib magħha obbligu sussidjarju, stabbilit fl-Artikolu 3(2) tad-direttiva, li jittieħdu l-miżuri neċessarji sabiex il-ħruq
kollu ta' żejt użat isir taħt kundizzjonijiet ambjentali li huma aċċettabbli, skond id-dispożizzjonijiet ta' l-imsemmija direttiva.
Dan l-obbligu stess huwa suġġett għall-kundizzjoni li "il-ħruq ikun teknikament, ekonomikament u organizzazzjonalment fattibbli",
kif jidher mill-aħħar parti ta' l-Artikolu 3(2) tad-direttiva.
19     Huwa biss meta ż-żejt użat mhuwiex riġenerat jew maħruq minħabba l-kostrinġimenti msemmija fl-Artikolu 3(1) u (2) tad-direttiva
li l-Istati Membri għandhom obbligu ieħor, li huwa aktar sussidjarju, stabbilit fil-paragrafu 3 ta' l-istess artikolu, li
jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jassiguraw li d-distruzzjoni taż-żejt ssir b'mod li ma jkunx ta' periklu jew li l-ħażna
jew it-
tipping
tiegħu jkunu kkontrollati (sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata aktar 'il fuq, punt 37).
20     Fir-rigward tal-metodu li jingħata prijorità, jiġifieri l-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni, għandu jiġi
osservat li, bħalma ġie enfasizzat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 38 u 39 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja,
iċċitata aktar 'il fuq, ir-referenza għall-"kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi jew ta' organizzazzjoni" fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva
tifforma parti minn dispożizzjoni li tesprimi b'mod globali l-obbligu impost fuq l-Istati Membri u li, permezz ta' din l-indikazzjoni,
il-leġiżlatur Komunitarju ma kellux l-intenzjoni li jipprovdi għal eċċezzjonijiet limitati għal regola ta' applikazzjoni ġenerali,
iżda li jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni u l-kontenut ta' obbligu pożittiv li tiġi assigurata l-prijorità lill-ipproċessar
ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni.
21     Minn dan isegwi li, kif osservat ukoll il-Qorti tal-Ġustizzja, id-definizzjoni ta' dawn il-kostrinġimenti ma tistax taqa'
esklużivament fid-diskrezzjoni ta' l-Istati Membri. Fil-fatt, apparti li hija kuntrarja għall-prinċipju ta' interpretazzjoni
u applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju, interpretazzjoni esklużiva mill-Istati Membri tagħmel il-kompatibbiltà ta'
l-ipproċessar permezz ta' riġenerazzjoni mal-kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi u organizzazzjonali kundizzjoni li r-realizzazzjoni
tagħha tiddependi kompletament fuq evalwazzjoni ta' politika ta' l-Istat Membru kkonċernat (ara Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja,
iċċitata aktar 'il fuq, punt 40).
22     Fir-rigward ta' l-argument imressaq mill-Gvern tar-Renju Unit li l-portata ta' l-obbligu li jinsab fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva
tvarja skond iċ-ċirkustanzi partikolari ta' kull Stat Membru u li kundizzjonijiet sfavorevoli eżistenti fi Stat Membru jistgħu
jikkostitwixxu kostrinġimenti tali li ma jkun jeżisti ebda obbligu li tingħata prijorità lir-riġenerazzjoni ta' żejt użat,
għandu jiġi enfasizzat, kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 43 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, li, jekk
is-sitwazzjoni teknika, ekonomika u organizzazzjonali eżistenti fi Stat Membru neċessarjament tikkostitwixxi kostrinġimenti
li jfixklu l-adozzjoni tal-miżuri previsti fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva, dan iwassal sabiex din id-dispożizzjoni tkun imċaħħda
mill-effettività kollha tagħha peress li l-obbligu impost fuq l-Istati Membri jkun limitat miż-żamma ta' l-i
status quo
, b'mod illi ma jkunx hemm obbligu veru sabiex jittieħdu l-miżuri neċessarji favur ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni.
23     Barra minn hekk, b'risposta għall-argument tal-Gvern tar-Renju Unit li r-referenza għall-"kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi
jew ta' organizzazzjoni" tfisser li l-leġiżlatur Komunitarju jirrikonoxxi li l-Istati Membri għandhom marġni diskrezzjonali,
għandu jiġi rrilevat li din id-dispożizzjoni li tirrigwarda l-kostrinġimenti għandha tinftiehem bħala espressjoni tal-prinċipju
ta' proporzjonalità, li jimplika li l-Istati Membri għandhom jieħdu dawk il-miżuri li huma xierqa u proporzjonati għall-għan
li l-prijorità tingħata lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni, fis-sens li l-limitu ta' dan l-obbligu
pożittiv huwa l-eżistenza tal-kostrinġimenti tekniċi, ekonomiċi u organizzazzjonali msemmija fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva
(sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata aktar 'il fuq, punt 42).
24     Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li, filwaqt li mhijiex hi li għandha tiddetermina liema miżuri kellhom jittieħdu minn
Stat Membru sabiex jimplementa l-Artikolu 3(1) tad-direttiva, min-naħa l-oħra, hija għandha, fil-kuntest tal-verifika ta'
l-eżistenza ta' kostrinġimenti fis-sens ta' din id-dispożizzjoni, teżamina jekk huwiex possibbli li jiġu adottati miżuri intiżi
sabiex jagħtu prijorità lill-ipproċessar taż-żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni li jissodisfaw il-kriterju li jkunu teknikament,
ekonomikament u organizzazzjonalment fattibbli (sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata aktar 'il fuq, punt 48).
25     Konsegwentement, għalkemm huwa aċċettabbli li, għall-ewwel, l-Istati Membri jistgħu jagħmlu studji u rapporti sabiex jistabbilixxu
l-mod ta' kif għandu jintrema ż-żejt użat, jeħtieġ madankollu li dawn l-istadji preparatorji jiġu segwiti minn miżuri konkreti
intiżi sabiex jagħtu prijorità lir-riġenerazzjoni, biex b'hekk jikkonformaw rwieħhom ma' l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 3(1)
tad-direttiva.
26     Madankollu, f'dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li r-Renju Unit ma adotta ebda miżura konkreta sabiex jassigura li tingħata
prijorità lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni u kull ma għamel kien li jidentifika l-kostrinġimenti,
jistudja s-suq u jeżamina l-miżuri li eventwalment kellhom jittieħdu.
27     Għandu jingħad ukoll li l-Istati Membri kellhom jikkonformaw ruħhom ma' l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 3(1) tad-direttiva
mill-1 ta' Jannar 1990. Barra minn hekk, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 75/439, fil-verżjoni oriġinali tagħha ta' l-1975, kien
diġà jipprovdi li l-Istati Membri kellhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex, safejn ikun possibbli, l-eliminazzjoni taż-żejt
użat issir permezz tar-riċiklaġġ (ġenerazzjoni mill-ġdid u/jew ħruq basta mhux id-distruzzjoni). Dawn il-miżuri kellhom jittieħdu
mill-1977.
28     Hemm qbil ukoll li, matul perijodu estiż, jiġifieri bejn it-terminu ta' traspożizzjoni (l-1 ta' Jannar 1990) u t-terminu ta'
xahrejn stabbilit fl-opinjoni motivata ta' l-20 ta' Diċembru 2001, ma ttieħdet ebda azzjoni mir-Renju Unit sabiex jibda proċess
bil-għan li jwassal għall-adozzjoni tal-miżuri neċessarji sabiex ir-riġenerazzjoni ta' żejt użat ikun il-proċess li jkollu
prijorità, skond l-Artikolu 3(1) tad-direttiva.
29     Għal dak li jikkonċerna l-argument tar-Renju Unit intiż sabiex jistabbilixxi li jeżistu ostakoli ta' natura ekonomika, b'mod
partikolari, minħabba l-istruttura tas-suq taż-żejt użat, għandu jiġi kkonstatat li kien biss fl-2002 li ġie adottat pjan
għall-ġestjoni ta' l-iskart sabiex jitratta din is-sitwazzjoni.
30     Fid-dawl ta' l-obbligi imposti fuq l-Istati Membri fil-qasam in kwistjoni, għandu jiġi osservat li din l-azzjoni ma tikkostitwixxix
implementazzjoni ta' l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 3(1) tad-direttiva.
31     F'kull każ, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, l-eżistenza ta' nuqqas għandha tiġi evalwata skond kif
kienet is-sitwazzjoni ta' l-Istat Membru fl-aħħar tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi
tal-15 ta' Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, C-147/00, Ġabra p. I-2387, punt 26; ta' l-4 ta' Lulju 2002, Il-Kummissjoni
vs Il-Greċja, C-173/01, Ġabra p. I-6129, punt 7, u ta' l-10 ta' April 2003, Il-Kummissjoni vs Franza, C-114/02, Ġabra p. I-3783,
punt 9).
32     F'dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li, peress li ma adottax, skond l-Artikolu 3(1) tad-direttiva, il-miżuri neċessarji
sabiex tingħata prijorità lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni, ir-Renju Unit naqas milli jwettaq l-obbligi
tiegħu taħt din id-direttiva.

Fuq l-ispejjeż
33     Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew
mitluba. Peress li r-Renju Unit tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
Peress li ma adottax, skond l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/439/KEE, tas-16 ta' Ġunju 1975, dwar ir-rimi ta'
żejt użat, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 87/101/KEE, tat-22 ta' Diċembru 1986, il-miżuri neċessarji sabiex tingħata
prijorità lill-ipproċessar ta' żejt użat permezz ta' riġenerazzjoni, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta'
Fuq naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt din id-direttiva.
2)
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq għandu jbati l-ispejjeż.
Jann
Rosas
von Bahr
Silva de Lapuerta

Lenaerts
Mogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fil-15 ta' Lulju 2004.
R. Grass

P. Jann
Reġistratur

President
*
Lingwa tal-kawża: l-Ingliż