CELEX: 61985CJ0151
Ενισχύσεις για ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος
Κατεψυγμένο κρέας

( Το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται )
Σκεπτικό
Με Διάταξη της 25ης Απριλίου 1985, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 20 Μαΐου του ίδιου έτους, το Verwaltungsgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 72 ), του άρθρου 2, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1071/68 της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1968, περί των λεπτομερειών εφαρμογής της χορηγήσεως ενισχύσεων στην ιδιωτική αποθεματοποίηση στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 137), και του άρθρου 5 του κανονισμού 2778/74 της Επιτροπής, της 31ης Οκτωβρίου 1974, που προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεως για ιδιωτική αποθεματοποίηση, καθοριζόμενη κατ' αποκοπή εκ των προτέρων, στον τομέα του βοείου κρέατος (
JO L 294, σ. 73
).
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Ε. Danhuber του Μονάχου και του Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung της Φραγκφούρτης επί του Μάιν ( στο εξής: BALM ), που έχει ως αντικείμενο προσφυγή που άσκησε ο οργανισμός αυτός προκειμένου να επιτύχει την απόδοση ορισμένων ενισχύσεων για την ειδική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος που εισέπραξε η εταιρία Danhuber δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68.
Η διάταξη αυτή ορίζει ότι μπορούν να χορηγούνται ενισχύσεις για την ιδιωτική αποθεματοποίηση των « νωπών ή των διατηρημένων δι' απλής ψύξεως » βοείων κρεάτων. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής των ενισχύσεων αυτών θεσπίστηκαν από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68, κατά τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 27 του ίδιου κανονισμού. Ειδικότερα, το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 1071/68, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 του κανονισμού 2778/74, ορίζει ότι αντικείμενο ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίηση μπορούν να αποτελέσουν μόνο προϊόντα που προέρχονται από ζώα τα οποία έχουν σφαγεί προ δέκα ημερών κατ' ανώτατο όριο.
Κατά το έτος 1975, η Danhuber προέβη στην αποθεματοποίηση, σε ψυκτικές αποθήκες στο Μόναχο και στο Moosburg, εμπρόσθιων τεταρτημορίων βοοειδών που είχαν εισαχθεί από το Βέλγιο και προέρχονταν από ζώα τα οποία ήταν σφαγμένα κάτω από δέκα ημέρες πριν την αποθεματοποίηση. Κατά το χρόνο φορτώσεως σε φορτηγά αυτοκίνητα των τεταρτημορίων αυτών για να μεταφερθούν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, δεν ήταν κατεψυγμένα. Πάντως, τα τεταρτημόρια έφτασαν στις αποθήκες κατεψυγμένα.
Αρχικά, για το εν λόγω κρέας χορηγήθηκε ενίσχυση για ιδιωτική αποθεματοποίηση, διότι ο αρμόδιος γερμανικός οργανισμός αγνοούσε ότι το εν λόγω κρέας ήταν κατεψυγμένο κατά τη στιγμή της αποθεματοποίησης. Επειδή το γεγονός αυτό ανακαλύφθηκε επ' ευκαιρία φορολογικού ελέγχου που διενεργήθηκε το 1977, ο BALM αξίωσε από την Danhuber την απόδοση της ενίσχυσης.
Η Danhuber δεν δέχτηκε να αποδώσει την ενίσχυση και προσέφυγε για το ζήτημα αυτό ενώπιον του Verwaltungsgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν.
Το δικαστήριο αυτό ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα ερωτήματα:
« 1)
Εξακολουθεί να είναι ” νωπό ή διατηρημένο δι' απλής ψύξεως “, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 72), το κρέας το οποίο παραδίδεται κατεψυγμένο στον τόπο της αποθεματοποίησης και για το οποίο έχει τηρηθεί το χρονικό όριο που αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1071/68 της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1968, περί των λεπτομερειών εφαρμογής της χορηγήσεως ενισχύσεων στην ιδιωτική αποθεματοποίηση στον τομέα του βοείου κρέατος ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 137 ), και στο άρθρο 5 του κανονισμού ( ΕΟΚ) 2778/74 της Επιτροπής, της 31ης Οκτωβρίου 1974, περί χορηγήσεως κατ' αποκοπήν ενισχύσεων που έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων για την ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος (
ABl. L 294 της 1.11.1974, σ. 73
);
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
2)
Συμβιβάζεται με την κανονιστική ρύθμιση περί ιδιωτικής αποθεματοποίησης, ιδίως δε με το άρθρο 3 του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1071/68, η διενέργεια των προπαρασκευαστικών πράξεων αποθεματοποίησης και ειδικότερα της κατάψυξης του κρέατος σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο της κατά κυριολεξία αποθεματοποίησης;
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα:
3)
Χάνει το δικαίωμα εισπράξεως ενισχύσεως ο αποθεματοποιών που δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο β ), του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1071/68; »
Επί των ερωτημάτων αυτών ο BALM και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατέθεσαν, σύμφωνα με το άρθρο 20 του πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου, γραπτές παρατηρήσεις. Εξάλλου, κατά τη συνεδρίαση της 23ης Απριλίου 1986, προφορικές παρατηρήσεις υπέβαλαν η εταιρία Danhuber και η Επιτροπή.
Επί του πρώτου ερωτήματος
Με το πρώτο ερώτημα του, το εθνικό δικαστήριο ζητεί ουσιαστικά να πληροφορηθεί αν τα βόεια κρέατα μπορούν να τύχουν ενισχύσεως για ιδιωτική αποθεματοποίηση δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68, όταν φτάνουν κατεψυγμένα στην αποθήκη όπου πρέπει να γίνει η αποθεματοποίηση.
Με τη Διάταξη του περί παραπομπής, το εθνικό δικαστήριο υπογραμμίζει, πρώτον, ότι τα κρέατα που εναποθήκευσε η Danhuber προέρχονταν από ζώα τα οποία ήταν σφαγμένα κάτω από δέκα ημέρες πριν την αποθεματοποίηση και ότι, από το γεγονός αυτό, συγκέντρωναν τις προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 1071/68 της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 του κανονισμού 2778/74.
Δεύτερον, το εθνικό δικαστήριο παρατηρεί ότι, εφόσον τα κρέατα που παραδίδονται προς αποθεματοποίηση πρέπει εν πάση περιπτώσει να είναι κατεψυγμένα, δεν θα ήταν δικαιολογημένος ο αποκλεισμός των κρεάτων από το ευεργέτημα της ενίσχυσης που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68 για το μόνο λόγο ότι φτάνουν κατεψυγμένα στην αποθήκη όπου πρέπει να γίνει η αποθεματοποίηση.
Ο BALM και η Επιτροπή θεωρούν ότι στο πρώτο ερώτημα προσήκει αρνητική απάντηση.
Κατά τον BALM, ο αποκλεισμός των κατεψυγμένων κρεάτων από το ευεργέτημα της ενίσχυσης για αποθεματοποίηση απορρέει από το γράμμα της δασμολογικής διάκρισης 02.01 Α II α) 1 ββ) 11 του κοινού δασμολογίου, η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα του προαναφερθέντος κανονισμού 2778/74, που αναφέρει αποκλειστικά τα βόεια κρέατα « νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως ». Κατά την άποψη του BALM, η έννοια αυτή πρέπει να ερμηνευτεί σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις που θέσπισε το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, οι οποίες κατατάσσουν τα κρέατα σε τρεις κατηγορίες ( νωπά κρέατα, διατηρημένα δι' απλής ψύξεως ή κατεψυγμένα ) ανάλογα με τη θερμοκρασία τους.
Εξάλλου, ο BALM υπογραμμίζει τις δυσκολίες που θα προέκυπταν από τη χορήγηση ενισχύσεως για αποθεματοποίηση του κατεψυγμένου κρέατος, εφόσον οι έλεγχοι, κυρίως, ως προς την ημερομηνία σφαγής και την προέλευση του προϊόντος, δεν είναι δυνατοί αν το εν λόγω προϊόν παραδίδεται προς αποθεματοποίηση κατεψυγμένο ήδη.
Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη του BALM όσον αφορά τον αποκλεισμό των κατεψυγμένων κρεάτων από το ευεργέτημα της ενίσχυσης για αποθεματοποίηση. Ειδικότερα, υπενθυμίζει το άρθρο 5, παράγραφος 1, του προαναφερθέντος κανονισμού 1071/68, το οποίο ορίζει ότι «το ύψος της ενισχύσεως καθορίζεται κατά μονάδα βάρους και αναφέρεται στο βάρος που διαπιστώνεται προ της καταψύξεως κατά τη θέση σε αποθέματα ». Κατά την Επιτροπή, η διάταξη αυτή δεν θα είχε εφαρμογή αν τα κρέατα που προορίζονται για αποθεματοποίηση παραδίδονταν κατεψυγμένα.
Για να δοθεί η απάντηση στο πρώτο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο, πρέπει να εξεταστούν οι κρίσιμες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου.
Το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68 ορίζει ότι, για να αποφευχθεί ή μετριαστεί σημαντική πτώση των τιμών, μπορούν να ληφθούν, μεταξύ άλλων, μέτρα ενισχύσεως για την ιδιωτική αποθεματοποίηση. Η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου ορίζει ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να ληφθούν « για τα χονδρά βοοειδή καθώς και για τα νωπά ή τα διατηρημένα δι' απλής ψύξεως κρέατα των ζώων αυτών υπό τη μορφή ολοκλήρων σφαγίων, ημισφαγίων, συμπληρωμένων τεταρτημορίων, εμπρόσθιων ή οπισθίων τεταρτημορίων ».
Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι καμιά ενίσχυση για αποθεματοποίηση δεν προβλέπεται για τα κατεψυγμένα κρέατα, τα οποία εντούτοις αποτελούν το αντικείμενο άλλων ειδικών διατάξεων του ίδιου κανονισμού.
Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται από την εξέταση των διατάξεων των προαναφερθέντων κανονισμών 1071/68 και 2778/74 της Επιτροπής, που καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής για τη χορήγηση της εν λόγω ενίσχυσης.
Πράγματι, το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 1071/68, κατά το οποίο το ύψος της ενίσχυσης αναφέρεται στο βάρος που διαπιστώνεται « προ της καταψύξεως κατά τη θέση σε αποθέματα », υπονοεί ότι η κατάψυξη των κρεάτων που προορίζονται για αποθεματοποίηση γίνεται « κατά την εναποθήκευση » και όχι σε προηγούμενη χρονική στιγμή.
Εξάλλου, ο κανονισμός 2778/74 καθορίζει, με το άρθρο 1, παράγραφος 1, τα προϊόντα που μπορούν να τύχουν ενισχύσεως για αποθεματοποίηση με παραπομπή στη δασμολογική διάκριση 02.01 Α II α) 1 ββ) 11 του κοινού δασμολογίου. Η δασμολογική αυτή διάκριση, τόσο υπό τη διατύπωση του κοινού δασμολογίου όπως είχε κατά την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του κανονισμού 2778/74 (κανονισμός 1/74 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1973,
JO 1974, L 1, σ. 1
) όσο και υπό τις διαδοχικές διατυπώσεις, αναφέρεται αποκλειστικά στα βόεια κρέατα « νωπά ή κατεψυγμένα ».
Ως προς τον ορισμό των εννοιών « κρέατα νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως », κατ' αντίθεση προς την έννοια « κρέατα κατεψυγμένα », ελλείψει αυτοτελούς ορισμού των εννοιών αυτών στον κανονισμό 805/68 ή στο κοινό δασμολόγιο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, κατά την έννοια που έχουν οι λέξεις αυτές στην καθομιλουμένη, η διάκριση μεταξύ νωπών, διατηρημένων δι' απλής ψύξεως και κατεψυγμένων κρεάτων εξαρτάται από την αντίστοιχη θερμοκρασία στην οποία διατηρούνται.
Εξάλλου, το ίδιο κριτήριο έγινε δεκτό στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας. Κατά πάγια νομολογία ( βλέπε κυρίως την απόφαση της 11ης Ιουλίου 1980, Chem-Tec,
789/79, Rec. σ. 2639
), οι σημειώσεις αυτές μπορούν να χρησιμεύσουν, υπό περιστάσεις όπως αυτές της υπό κρίση υποθέσεως, στην ερμηνεία του κοινού δασμολογίου.
Αντίθετα, η ημερομηνία σφαγής δεν είναι καθοριστικό κριτήριο για το αν τα εν λόγω κρέατα είναι « κρέατα νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως » κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68.
Είναι αληθές ότι το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 1071/68, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 του κανονισμού 2778/74, περιορίζει τη χορήγηση ενισχύσεως για αποθεματοποίηση στα προϊόντα « που προέρχονται από ζώα τα οποία έχουν σφαγεί προ δέκα ημερών κατ' ανώτατο όριο ». Πάντως, η διάταξη αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποβλέπει να ορίσει την έννοια « κρέατα νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως » σε σχέση με κριτήριο που δεν αναφέρεται στη θερμοκρασία τους αλλά στο χρονικό διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας σφαγής και της ημερομηνίας παραδόσεως στα αποθέματα.
Πράγματι, από τη δεύτερη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1071/68 προκύπτει ότι η Επιτροπή, η οποία εξάλλου, δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68, είχε μόνο εξουσία να θεσπίσει τις « λεπτομέρειες εφαρμογής » του συστήματος ενισχύσεων για αποθεματοποίηση και όχι να προβεί στον αυτοτελή ορισμό των προϊόντων που μπορούν να τύχουν των εν λόγω ενισχύσεων, θέλησε αποκλειστικά να περιορίσει τη χορήγηση των ενισχύσεων αυτών « για την αποθεματοποίηση προϊόντων που προέρχονται από πρόσφατες σφαγές », σύμφωνα με τους στόχους που επιδίωξε το Συμβούλιο θεσπίζοντας τις ενισχύσεις για αποθεματοποίηση. Ενεργώντας κατά τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή επέβαλε για τα προϊόντα για τα οποία το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68 προβλέπει ενίσχυση αποθεματοποιήσεως έναν πρόσθετο όρο, του οποίου το περιεχόμενο εξάλλου κατέστη λιγότερο περιοριστικό με το άρθρο 5 του κανονισμού 2778/74, εφόσον το άρθρο αυτό αύξησε σε 10ημέρες, αντί 6, το ανώτατο χρονικό διάστημα μεταξύ της σφαγής και της αποθεματοποίησης.
Επομένως, στο πρώτο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου προσήκει η απάντηση ότι, όταν τα κρέατα φτάνουν κατεψυγμένα στον τόπο αποθεματοποιήσεως, δεν αποτελούν « νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως » κρέατα υπό την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, και δεν μπορούν, επομένως, να τύχουν της ενισχύσεως για ιδιωτική αποθεματοποίηση που προβλέπει η διάταξη αυτή.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Με το δεύτερο ερώτημά του, το εθνικό δικαστήριο ζητεί ουσιαστικά να πληροφορηθεί αν μπορεί να γίνει κατάψυξη ποσότητας βοείου κρέατος που προορίζεται να αποθεμα-τοποιηθεί σύμφωνα με τη σχετική κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, σε τόπο διαφορετικό από την αποθήκη όπου πρέπει να γίνει η αποθεματοποίηση.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, με την απάντηση που δόθηκε πιο πάνω στο πρώτο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου, διευκρινίστηκε ότι τα βόεια κρέατα που έφτασαν κατεψυγμένα στον τόπο αποθεματοποίησης δεν μπορούν να τύχουν της εν λόγω ενισχύσεως για αποθεματοποίηση. Από αυτό έπεται ότι η κατάψυξη πρέπει να γίνει στον ίδιο τόπο όπου πρέπει να γίνει η αποθεματοποίηση.
Επομένως, στο δεύτερο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου προσήκει η απάντηση ότι η διενέργεια προπαρασκευαστικών πράξεων αποθεματοποιήσεως, και ειδικά η κατάψυξη κρεάτων, σε τόπο διαφορετικό εκείνου της κατά κυριολεξία αποθεματοποιήσεως δεν συμβιβάζεται με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί ενισχύσεων για ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Εφόσον το τρίτο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου υποβλήθηκε μόνο για την περίπτωση όπου στο δεύτερο ερώτημα θα δινόταν καταφατική απάντηση, η απάντηση στο εν λόγω ερώτημα παρέλκει.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία υπέβαλε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης έχει το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Verwaltungsgericht της Φραγκφούρτης επί του Μάιν με Διάταξη της 25ης Απριλίου 1985, αποφαίνεται:

1)
Όταν τα κρέατα φτάνουν κατεψυγμένα στον τόπο αποθεματοποιήσεως, δεν αποτελούν « νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως » κρέατα υπό την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, και δεν μπορούν, επομένως, να τύχουν της ενισχύσεως για ιδιωτική αποθεματοποίηση που προβλέπει η διάταξη αυτή.

2)
Η διενέργεια προπαρασκευαστικών πράξεων αποθεματοποιήσεως, και ειδικά η κατάψυξη κρεάτων, σε τόπο διαφορετικό εκείνου της κατά κυριολεξία αποθεματοποιήσεως δεν συμβιβάζεται με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί ενισχύσεων για ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος.

Joliét
Bosco
Schockweiler
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 10 Ιουλίου 1986.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του πρώτου τμήματος
R. Joliét
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.