CELEX: 62004CJ0421
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 89/104/KEE
Raġunijiet għar-rifjut ta' reġistrazzjoni
Artikoli 28 KE u 30 KE
Moviment liberu tal-merkanzija
Miżura li għandha effett ekwivalenti
Ġustifikazzjoni
Protezzjoni tal-proprjetà industrijali u kummerċjali
Trade mark verbali nazzjonali rreġistrata fi Stat Membru
Trade mark magħmula minn kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru ieħor li fih il-kelma m'għandhiex karattru distintiv u/jew deskrittiv tal-prodotti li għalihom it-trade mark ġiet irreġistrata

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 28 KE u 30 KE.
2       Din it-talba kienet ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn Matratzen Concord AG (iktar 'il quddiem "Matratzen Concord"),
u Hukla Germanay SA (iktar 'il quddiem "Hukla") rigward il-validità ta'
trade mark
nazzjonali.

Il-kuntest ġuridiku
3       Skond l-Artikolu 28 KE, "Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni u kull miżura li għandha effett ekwivalenti għandhom
ikunu projbiti bejn l-Istati Membri."
4       L-Artikolu 30 KE jgħid:
"Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 28 u 29 inklużi m’għandhomx jeskludu projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet dwar l-importazzjoni,
esportazzjoni jew transitu meta dawn ikunu ġustifikati abbażi ta' […] protezzjoni ta’ proprjetà industrijali u kummerċjali.
Madankollu dawn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet m’għandhomx jikkostitwixxu la mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja
u lanqas restrizzjoni moħbija tal-kummerċ bejn l-Istati Membri."
5       L-ewwel Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru, 1988 intiża biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar
it-
trade marks
(ĠU 1989, L 40, iktar 'il quddiem id-"Direttiva"), tipprevedi, fis-seba' premessa tagħha, li "l-ksib ta’ l-[għanijiet] li
din l-approssimazzjoni tal-liġijiet qed taspira għalihom tirrikjedi li l-k[u]ndizzjonijiet għall-kisba u ż-żamma ta' trade
mark irreġistrata huma, ġeneralment identiċi fl-Istati Membri kollha" u li "r-raġunijiet għal rifjut jew invalidità li jikkonċernaw
it-trade mark nnifisha […] għandhom ikunu elenkati b'mod komplet".
6       L-Artikolu 3 tad-Direttiva telenka r-raġunijiet għal rifjut ta' reġistrazzjoni ta'
trade mark
jew ta' invalidità ta'
trade mark
irreġistrata. B'mod partikolari, il-paragrafu 1(b) u (c) jiddisponi:
"Is-segwenti m'għandhomx jiġu [r]reġistrati jew jekk [ir]reġistrati għandhom ikunu suġġetti li jiġu dikjarati [i]nvalidi:
[…]
b)      trade marks li ma għandhom l-ebda karatteristika distintiva;
c)      trade marks li jikkonsistu esklussivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ biex jiddesinjaw it-tip,
kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, jew iż-żmien ta’ produzzjoni tal-merkanzija jew li jagħtu s-servizz,
jew karatteristiċi oħra tal-merkanzija jew tas-servizz".

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
7       Hukla hija proprjetarja tat-
trade mark
verbali nazzjonali MATRATZEN, irreġistrata fi Spanja fl-1 ta' Mejju 1994 sabiex tiddiżinja, b'mod partikolari, "għamara għal
mistrieħ bħal sodod, sufani-sodod, sodod individwali, bennieni, sufani, braned,
bunk beds
u sodod għat-trabi, sodod li jintlewew,
casters
għal sodod u għamara, komodini, siġġijiet, pultruni u banketti, frejmijiet għas-sodod, sodod tat-tiben, saqqijiet u mħaded",
li jaqgħu taħt il-klassi 20 tal-Ftehim ta’ Nizza dwar il-klassifikazzjoni internazzjonali tal-prodotti u servizzi għall-finijiet
tar-reġistrazzjoni tat-
trade marks
, tal-15 ta' Ġunju 1957, kif irrivedut u emendat.
8       Fl-10 ta' Ottubru 1996, Matratzen Concord ressqet quddiem l-Uffċċju għall-Armonizzazzjoni tas-Suq Intern (
trade marks
u disinji) (UASI) talba għar-reġistrazzjoni, bħala
trade mark
Komunitarja, ta'
trade mark
komposta, verbali u figurativa, li tinkludi fost l-oħrajn il-kelma "Matratzen", għal diversi prodotti li jaqgħu taħt il-klassijiet
10, 20 u 24 skond il-Ftehim ta' Nizza.
9       Wara li Hukla ressqet oppożizzjoni għal din ir-reġistrazzjoni billi bbażat ruħha fuq it-
trade mark
Spanjola preċedenti MATRATZEN, l-imsemmija applikazzjoni ġiet miċħuda permezz ta' deċiżjoni tat-Tieni Bord ta' l-Appell ta'
l-UASI tal-31 ta' Ottubru 2000. Ir-rikors imressaq minn Matratzen Concord kontra din id-deċiżjoni ġie miċħud permezz tas-sentenza
tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-23 ta' Ottubru 2002, Matratzen Concord vs l-UASI – Hukla Germany (Matratzen) (T-6/01, Ġabra
p. II-4335), ikkonfermata, fl-appell, permezz tad-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta' April 2004, Matratzen Concord
vs l-UASI (C-3/03 P, Ġabra p. I-3657).
10     Fl-istess waqt tal-proċedimenti ta' oppożizzjoni quddiem il-korpi ta' l-UASI u wara, quddiem il-qrati Komunitarji, Matratzen
Concord ressqet quddiem il-Juzgado de Primera Instancia Nru 22 ta' Barċellona (Spanja) rikors għal annullament tat-
trade mark
nazzjonali MATRATZEN abbażi ta' l-Artikolu 11(1)(a), (e) u (f) tal-liġi Nru 32/1988, ta' l-10 ta' Novembru 1988, fuq it-
trade marks
(Ley 32/1988, ta' l-10 ta' Novembru, ta' Marcas, BOE Nru 272, tat-12 ta' Novembru 1988). Hija sostniet, fis-sustanza, li,
fid-dawl tal-fatt li l-kelma "Matratzen" tfisser "saqqu" fil-lingwa Ġermaniża, l-isem kompost mit-
trade mark
in kwistjoni huwa ġeneriku u seta' jqarraq bil-konsumaturi rigward in-natura, il-kwalità, il-karatteristiċi jew l-oriġini
ġeografika tal-prodotti li jkollhom l-imsemmija
trade mark
.
11     Minħabba li r-rikors tagħha ġie miċħud permezz ta' sentenza tal-5 ta' Frar 2002, Matratzen Concord appellat minn din is-sentenza
quddiem l-Audiencia Provincial ta' Barċellona.
12     Din il-qorti ssostni li l-funzjoni essenzjali tat-
trade mark
hija l-identifikazzjoni ta' l-oriġini kummerċjali tal-prodotti jew tas-servizzi li għandha l-imsemmija
trade mark
u li, f'dan is-sens, il-ġurisprudenza Spanjola tqis l-ismijiet meħuda minn lingwa barranija bħala arbitrarji, kapriċċużi
jew fantasjużi, ħlief meta juru xebh ma' kelma Spanjola, li jagħti x'jifhem li l-konsumatur medju jaf it-tifsira tagħhom jew
li akkwistaw tifsira reali fuq is-suq nazzjonali.
13     L-Audiencia Provincial ta' Barċellona tistaqsi, madankollu, jekk din l-interpretazzjoni hijiex konformi mal-kunċett ta' "suq
uniku". Hija tqis li l-ismijiet ġeneriċi fil-lingwi ta' l-Istati Membri għandhom jibqgħu disponibbli għal użu minn kwalunkwe
intrapriża stabbilita f'dawn l-Istati. Ir-reġistrazzjoni tagħhom bħala
trade mark
fi Stat Membru tiffaċilita sitwazzjonijiet ta' monopolju, li jkollhom jiġu miċħuda sabiex jiġu assigurati l-forzi normali
tas-suq, u tista' tkun ta' xkiel għall-projbizzjoni ta' kull restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni bejn l-Istati
Membri, imsemmija fl-Artikolu 28 KE.
14     Il-qorti tar-rinviju tqis li, fil-kawża pendenti quddiemha, it-
trade mark
Spanjola MATRATZEN tagħti lill-proprjetarju tagħha pożizzjoni li tista' tgħinu jillimita jew jirrestrinġi l-importazzjoni
ta' saqqijiet li ġejjin minn Stati Membri ta' lingwa Ġermaniża u, għaldaqstant, li jostakola l-moviment liberu tal-merkanzija.
15     Madankollu, din il-qorti tistaqsi jekk limitazzjonijiet jew restrizzjonijiet bħal dawn jistgħux jiġu ġġustifikati fuq il-bażi
ta' l-Artikolu 30 KE. F'dan ir-rigward, hija ssostni li, fis-sentenza tagħha tat-3 ta' Lulju 1974, Van Zuylen (192/73, Ġabra
p. 731), il-Qorti tal-Ġustizzja affermat il-preeminenza tal-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija fuq il-protezzjoni
nazzjonali tad-drittijiet ta' proprjetà industrijali u qieset li s-soluzzjoni kuntrarja twassal għal qsim mhux mixtieq tas-swieq,
li jkun ta' ħsara għall-moviment liberu tal-merkanzija u li joħloq restrizzjonijiet moħbija fil-kummerċ bejn l-Istati Membri.
16     Peress li qieset li s-soluzzjoni tal-kawża quddiemha kienet teħtieġ l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 30 KE, l-Audiencia Provincial
ta' Barċellona ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
"Il-validità tar-reġistrazzjoni ta'
trade mark
fi Stat Membru tista' tikkostitwixxi restrizzjoni moħbija fil-kummerċ bejn l-Istati Membri meta t-
trade mark
in kwistjoni m'għandhiex karattru distintiv jew tintuża fil-kummerċ sabiex tkopri l-prodott li hija tipproteġi jew it-tip
tiegħu, il-kwalità tiegħu, il-kwantità tiegħu, l-iskop intiż tiegħu, il-valur tiegħu, l-oriġini ġeografika tiegħu, jew karatteristiċi
oħra tal-prodott, u meta hija miktuba f'lingwa ta' Stat Membru ieħor li mhijiex dik mitkellma fl-Istat ta' reġistrazzjoni,
bħalma jista' jkun fil-każ tat-
trade mark
Spanjola "MATRATZEN" intiża sabiex tkopri saqqijiet u prodotti konnessi magħhom?"

Fuq id-domanda preliminari
17     Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fis-sustanza, jekk l-Artikoli 28 KE u 30 KE għandhomx jiġu interpretati
fis-sens li jipprojbixxu reġistrazzjoni fi Stat Membru, bħala
trade mark
nazzjonali, ta' kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru ieħor li fiha l-imsemmija kelma m'għandhiex karattru distintiv jew
deskrittiv tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret talba għar-reġistrazzjoni.
18     Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura ta' kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja,
imwaqqfa permezz ta' l-Artikolu 234 KE, hija l-kompetenza ta' din ta' l-aħħar li tagħti lill-imħallef nazzjonali risposta
utli li tgħinu jiddeċiedi l-kawża quddiemu. F'din il-perspettiva, il-Qorti tal-Ġustizzja jista' jkollha tieħu in kunsiderazzjoni
regoli ta' dritt Komunitarju li għalihom l-imħallef nazzjonali ma għamilx referenza fid-domanda tiegħu (ara, b'mod partikolari,
is-sentenzi tat-18 ta' Mejju 2000, Schiavon, C-230/98, Ġabra p. I-3547, punt 37, u ta' l-20 ta' Mejju 2003, Ravil, C-469/00,
Ġabra p. I-5053, punt 27).
19     Hekk kif jirriżulta mis-seba' premessa tagħha, id-Direttiva tirregola b'mod komplet ir-raġunijiet ta' rifjut jew ta' annullament
ta' reġistrazzjoni rigward it-
trade mark
infisha.
20     Issa, skond ġurisprudenza kostanti, miżura nazzjonali f'qasam li kien is-suġġett ta' armonizzazzjoni kompleta fuq il-livell
Komunitarju għandha tiġi evalwata fid-dawl tad-dispożizzjonijiet ta' din il-miżura ta' armonizzazzjoni u mhux dawk tad-dritt
primarju (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-20 ta' Marzu 1997, Phytheron International, C-352/95, Ġabra p. I-1729,
punt 17; tat-13 ta' Diċembru 2001, DaimlerChrysler, C-324/99, Ġabra p. I-9897, punt 32, u ta' l-14 ta' Diċembru 2004, Swedish
Match, C-210/03, Ġabra p. I-11893, punt 81).
21     Għaldaqstant, huwa fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva, u b'mod aktar partikolari ta' l-Artikolu 3 tagħha, rigward
ir-raġunijiet assoluti ta' rifjut jew ta' annullament ta' reġistrazzjoni, u mhux ta' l-Artikoli 28 KE u 30 KE, li għandu jiġi
evalwat jekk id-dritt Komunitarju jipprojbixxix ir-reġistrazzjoni ta'
trade mark
nazzjonali bħal dik in kwistjoni fil-kawża prinċipali.
22     L-Artikolu 3 tad-Direttiva ma jinkludi ebda raġuni ta' rifjut ta' reġistrazzjoni li tirreferi speċifikament għat-
trade marks komposti
minn kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru li mhux dak tar-reġistrazzjoni, li fiha l-kelma m'għandhiex karattru distintiv
jew deskrittiv tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni.
23     Barra minn hekk, tali
trade mark
ma taqax neċessarjament taħt ir-raġunijiet ta' rifjut ta' reġistrazzjoni bbażati fuq nuqqas ta' karattru distintiv jew ta'
karattru deskrittiv tat-
trade mark
, imsemmija rispettivament fil-punti (b) u (c) ta' l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva.
24     Fil-fatt, sabiex jiġi evalwat jekk
trade mark
nazzjonali għandhiex karattru distintiv jew hijiex deskrittiva tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret applikazzjoni
għal reġistrazzjoni, għandha titqies il-perċezzjoni tal-pubbliku kkonċernat, jiġifieri fil-kummerċ u/jew tal-konsumatur medju
ta' l-imsemmija prodotti jew servizzi, normalment informat u raġonevolment attent u prudenti, fit-territorju li fih saret
applikazzjoni għal reġistrazzjoni (ara s-sentenzi ta' l-4 ta' Mejju 1999, Windsurfing Chiemsee, C-108/97 u C-109/97, Ġabra
p. I-2779, punt 29, u tat-12 ta' Frar 2004, Koninklijke KPN Nederland, C-363/99, Ġabra p. I-1619, punt 77, u Henkel, C-218/01,
Ġabra p. I-1725, punt 50).
25     Issa, jista' jkun li, minħabba differenzi lingwistiċi, kulturali, soċjali u ekonomiċi bejn l-Istati Membri,
trade mark
li, fi Stat Membru, m'għandhiex karattru distintiv jew ma tagħtix deskrizzjoni tal-prodotti jew tas-servizzi kkonċernati,
ikollha dawn il-karatteristiċi fi Stat Membru ieħor (ara, b'mod analogu, rigward in-natura qarrieqa ta'
trade mark
, is-sentenza tas-26 ta' Novembru 1996, Graffione, C-313/94, Ġabra p. I-6039, punt 22).
26     Għaldaqstant, l-Artikolu3(1)(b) u (c) tad-Direttiva ma jipprojbixxix ir-reġistrazzjoni fi Stat Membru, bħala
trade mark
nazzjonali, ta' kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru ieħor li fih din il-kelma m'għandhiex karattru distintiv jew hija
deskrittiva tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni, ħlief meta dawk ikkonċernati
fl-Istat Membru li fih saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni jkunu kapaċi jagħrfu t-tifsira ta' din il-kelma.
27     Din l-interpretazzjoni tad-Direttiva hija konformi mal-kundizzjonijiet tat-Trattat, u b'mod partikolari dawk ta' l-Artikoli
28 KE u 30 KE.
28     Hija fil-fatt ġurisprudenza kostanti li, fil-kuntest ta' l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija,
it-Trattat ma jaffettwax l-eżistenza tad-drittijiet irrikonoxxuti mil-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru fil-qasam tal-proprjetà
intelletwali, imma jillimita biss, skond iċ-ċirkustanzi, l-eżerċizzju ta' dawn id-drittijiet (sentenzi tat-22 ta' Ġunju 1976,
Terrapin, 119/75, Ġabra p. 1039, punt 5, u tat-22 ta' Jannar 1981, Dansk Supermarked, 58/80, Ġabra p. 181, punt 11, u d-digriet
Matratzen Concord vs l-UASI, iċċitat iktar 'il fuq, punt 40).
29     Skond din il-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, fil-punt 42 tad-digriet Matratzen Concord vs l-UASI, iċċitata iktar
'il fuq – li fiha diġà kienet ġiet ikkontestata t-
trade mark
Spanjola MATRATZEN, suġġett tal-kawża prinċipali -, li l-prinċipju ta' moviment liberu tal-merkanzija ma jipprojbixxix lil
Stat Membru milli jirreġistra, bħala
trade mark
nazzjonali, marka li, fil-lingwa ta' Stat Membru ieħor, hija deskrittiva tal-prodotti jew tas-servizzi kkonċernati.
30     Din l-osservazzjoni tapplika wkoll fil-każ fejn il-marka in kwistjoni, fil-lingwa ta' Stat Membru li mhux dak tar-reġistrazzjoni,
ma jkollhiex karattru distintiv fir-rigward tal-prodotti jew tas-servizzi msemmija fl-applikazzjoni għal reġistrazzjoni.
31     Għandu jingħad ukoll li, hekk kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 59 sa 64 tal-konklużjonijiet tiegħu, ir-reġistrazzjoni
fi Stat Membru ta'
trade mark
bħal dik fil-kawża prinċipali ma tipprojbixxix kull użu, minn operaturi ekonomiċi oħra fl-imsemmi Stat Membru, tal-kelma
li tikkostitwixxi din it-
trade mark
.
32     Bħala konklużjoni, ir-risposta għad-domanda mressqa għandha tkun li l-Artikolu 3(1)(b) u (c), tad-Direttiva ma jipprojbixxix
ir-reġistrazzjoni, fi Stat Membru, bħala
trade mark
nazzjonali, ta' kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru ieħor li fiha l-imsemmija kelma m'għandhiex karattru distintiv jew
deskrittiv tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni, ħlief meta dawk ikkonċernati
fl-Istat Membru li fih saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni jkunu kapaċi jagħrfu t-tifsira ta' din il-kelma.

Fuq l-ispejjeż
33     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet
lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (l-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3(1)(b) u (c) ta' l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru, 1988 intiża biex jiġu approssimati l-liġijiet
ta’ l-Istati Membri dwar it-
trade marks
, ma jipprojbixxix ir-reġistrazzjoni, fi Stat Membru, bħala
trade mark
nazzjonali, ta' kelma meħuda minn lingwa ta' Stat Membru ieħor li fih il-kelma m'għandhiex karattru distintiv jew hija deskrittiva
tal-prodotti jew tas-servizzi li għalihom saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni, ħlief meta dawk ikkonċernati fl-Istat Membru
li għalih saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni jkunu kapaċi jagħrfu t-tifsira ta' din il-kelma.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.