CELEX: 62003CJ0165
Οδηγία 69/335/EOK
Έμμεσοι φόροι επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων
Συμβολαιογραφικές δαπάνες
Συμβολαιογράφος έχων την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου
Καταβολή ενός εφάπαξ ποσού της αμοιβής στο Δημόσιο

Schneider, σκέψη 22).
33     Πράγματι, το πνεύμα συνεργασίας που πρέπει να πρυτανεύει κατά τη λειτουργία της διαδικασίας των προδικαστικών ερωτημάτων συνεπάγεται
ότι το εθνικό δικαστήριο σέβεται την αποστολή που έχει ανατεθεί στο Δικαστήριο, η οποία συνίσταται στη συμβολή για την απονομή
της δικαιοσύνης εντός των κρατών μελών και όχι στη διατύπωση συμβουλευτικών γνωμών σχετικά με γενικά ή υποθετικά ερωτήματα
(προπαρατεθείσα απόφαση Schneider, σκέψη 23).
34     Εν προκειμένω, από την περί παραπομπής απόφαση καθώς και από τις παρατηρήσεις, τις οποίες υπέβαλε στο Δικαστήριο η Γερμανική
Κυβέρνηση, προκύπτει ότι σχεδιάζεται μεν τροποποίηση των επίμαχων εθνικών διατάξεων, ώστε το ομόσπονδο κράτος να παραιτηθεί
από το μερίδιο των δικαιωμάτων και τελών που εισπράττουν οι συμβολαιογράφοι δημόσιοι υπάλληλοι για συμβολαιογραφικά έγγραφα
που αφορούν πράξεις εμπίπτουσες στην οδηγία 69/335, αλλά η τροποποίηση αυτή δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Επομένως, η περίπτωση,
την οποία αφορά το δεύτερο ερώτημα, είναι υποθετική.
35     Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το ερώτημα αυτό δεν είναι παραδεκτό.

Επί του πρώτου ερωτήματος
36     Με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να μάθει, κατ’ ουσίαν, εάν η οδηγία 69/335 έχει την έννοια ότι τα δικαιώματα
και τέλη που εισπράττονται για την κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου, το οποίο αφορά πράξη εμπίπτουσα στην ως άνω οδηγία,
αποτελούν φόρο κατά την έννοια της οδηγίας αυτής εάν, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες εθνικές διατάξεις, αφενός, οι έχοντες την
άδεια να ασκούν συμβολαιογραφικά καθήκοντα δεν είναι αποκλειστικώς συμβολαιογράφοι δημόσιοι υπάλληλοι, είναι δε οι ίδιοι δανειστές
των επίμαχων δικαιωμάτων και τελών, και, αφετέρου, οι έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου συμβολαιογράφοι υποχρεούνται
να καταβάλλουν μέρος των εν λόγω δικαιωμάτων και τελών στο Δημόσιο, το οποίο χρησιμοποιεί αυτά τα έσοδα για τη χρηματοδότηση
του έργου του.
37     Προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο ερώτημα αυτό, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι το Δικαστήριο, με τη σκέψη 34 της προπαρατεθείσας
διατάξεως Gründerzentrum, έκρινε ότι η οδηγία 69/335 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι τα δικαιώματα και τέλη, τα οποία
οφείλονται για την κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου που αφορά πράξη εμπίπτουσα στην οδηγία αυτή, στο πλαίσιο ενός συστήματος
του οποίου χαρακτηριστικό αποτελεί ότι οι συμβολαιογράφοι είναι δημόσιοι υπάλληλοι και ότι τα δικαιώματα και τέλη καταβάλλονται
μερικώς στη δημόσια αρχή που τους απασχολεί και χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση του έργου της, όπως είναι το σύστημα
που ισχύει στην περιφέρεια του Oberlandesgericht της Καρλσρούης, συνιστούν φόρο κατά την έννοια της εν λόγω οδηγίας.
38     Δεδομένου ότι το σύστημα, το οποίο αποτελεί αντικείμενο της υποθέσεως στην κύρια δίκη, ταυτίζεται, κατ’ ουσίαν, με αυτό επί
του οποίου εκδόθηκε η προπαρατεθείσα διάταξη Gründerzentrum, πρέπει να εξετασθεί εάν οι διαφορές μεταξύ του συστήματος που
εφαρμόζεται εντός της περιφέρειας του Oberlandesgericht της Καρλσρούης και αυτού που ισχύει εντός της περιφέρειας του Oberlandesgericht
της Στουτγάρδης, και στις οποίες αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο, δικαιολογούν, εν προκειμένω, απάντηση στο τεθέν ερώτημα
διαφορετική από αυτήν που δόθηκε με την ως άνω διάταξη.
39     Πρώτον, επί του επιχειρήματος ότι τα δικαιώματα και τέλη, τα οποία αποτελούν αντικείμενο της υποθέσεως στην κύρια δίκη, δεν
περιέρχονται κατ’ ανάγκη στο Δημόσιο καθόσον, εντός της περιφέρειας του Oberlandesgericht της Στουτγάρδης, δικαιούνται να
ασκούν συμβολαιογραφικά καθήκοντα όχι μόνο συμβολαιογράφοι έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, αλλά και συμβολαιογράφοι
ελεύθεροι επαγγελματίες ή δικηγόροι με άδεια ασκήσεως του συμβολαιογραφικού επαγγέλματος, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως
προκύπτει από τη σκέψη 13 της προπαρατεθείσας διατάξεως Gründerzentrum, το σύστημα το οποίο αποτελεί αντικείμενο της προδικαστικής
παραπομπής στην εν λόγω υπόθεση είναι παρεμφερές, εφόσον, στο πλαίσιο αμφοτέρων των συστημάτων, αφενός, ο δικαιοπρακτών μπορεί
να απευθύνεται σε οποιοδήποτε συμβολαιογράφο, δημόσιο υπάλληλο ή ελεύθερο επαγγελματία, ασκούντα τα καθήκοντά του εντός της
γερμανικής επικράτειας, και, αφετέρου, το καταρτιζόμενο κατά τα ανωτέρω έγγραφο αναγνωρίζεται στο σύνολο της επικράτειας αυτής.
40     Κατά συνέπεια, το πρώτο επιχείρημα, το οποίο προέβαλε το αιτούν δικαστήριο, δεν μπορεί να δικαιολογήσει εκτίμηση του επίδικου
στην κύρια δίκη συστήματος διαφορετική από αυτήν της προπαρατεθείσας διατάξεως Gründerzentrum, όσον αφορά το σύστημα που αποτέλεσε
αντικείμενο της εν λόγω προδικαστικής παραπομπής.
41     Επί του γεγονότος ότι οι έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου συμβολαιογράφοι της περιφέρειας του Oberlandesgericht
της Στουτγάρδης είναι οι ίδιοι δανειστές των επίμαχων δικαιωμάτων και τελών, αντιθέτως προς ό,τι ισχύει για τους συναδέλφους
τους της περιφέρειας του Oberlandesgericht της Καρλσρούης, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας
στο σημείο 40 των προτάσεών του, κατά πάγια νομολογία, η αμοιβή η οποία εισπράττεται από έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου
υπαλλήλου συμβολαιογράφους για πράξη εμπίπτουσα στην οδηγία 69/335 αποτελεί φόρο κατά την έννοια της οδηγίας αυτής, εφόσον
η εν λόγω αμοιβή, έστω και εν μέρει, καταβάλλεται στη δημόσια αρχή που απασχολεί τους συμβολαιογράφους δημοσίους υπαλλήλους
και χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση του έργου της (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 29ης Σεπτεμβρίου 1999, C-56/98,
Modelo, λεγόμενη «Modelo I», Συλλογή 1999, σ. I-6427, σκέψη 23· της 21ης Σεπτεμβρίου 2000, C-19/99, Modelo, λεγόμενη «Modelo
II», Συλλογή 2000, σ. I-7213, σκέψη 23 και την προπαρατεθείσα διάταξη Gründerzentrum, σκέψη 34).
42     Από την ως άνω νομολογία προκύπτει ότι για τον χαρακτηρισμό της συμβολαιογραφικής αμοιβής ως φόρου, κατά την έννοια της οδηγίας
69/335, το καθοριστικό στοιχείο δεν είναι ποιος εισπράττει αρχικώς την αμοιβή αυτή ή ποιος είναι ο αρχικός δανειστής της,
αλλά κυρίως ποιος είναι ο τελικός αποδέκτης της. Συγκεκριμένα, στις προπαρατεθείσες υποθέσεις Modelo I, Modelo II και Gründerzentrum,
η αμοιβή εισπραττόταν κατ’ αρχάς από τους έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου συμβολαιογράφους, οι οποίοι την κατέβαλλαν
ακολούθως στη δημόσια αρχή που απασχολεί τους συμβολαιογράφους αυτούς. Η προς τη δημόσια αρχή καταβολή και ο προορισμός της
εν λόγω αμοιβής, ή μέρους αυτής, είναι τα καθοριστικά στοιχεία για τον νομικό χαρακτηρισμό της αμοιβής αυτής υπό το πρίσμα
της οδηγίας 69/335.
43     Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, μολονότι οι συμβολαιογράφοι δημόσιοι υπάλληλοι είναι δανειστές
των επίμαχων δικαιωμάτων και τελών, υπέχουν πάντως την υποχρέωση να καταβάλουν μέρος των εν λόγω δικαιωμάτων και τελών στο
Δημόσιο, το οποίο χρησιμοποιεί αυτά τα έσοδα για τη χρηματοδότηση του έργου του.
44     Κατά συνέπεια, ως προς το σημείο αυτό, ρύθμιση όπως η ισχύουσα εντός της περιφέρειας του Oberlandesgericht της Στουτγάρδης
δεν διαφέρει από αυτήν της οποίας επιλήφθηκε το Δικαστήριο στο πλαίσιο της προπαρατεθείσας υποθέσεως Gründerzentrum.
45     Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία 69/335 έχει την έννοια ότι τα δικαιώματα
και τέλη για την κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου από συμβολαιογράφο έχοντα την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, για δικαιοπραξία
εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας, αποτελούν φόρο κατά την έννοια της οδηγίας αυτής, εάν, δυνάμει της εφαρμοστέας
εθνικής νομοθεσίας, αφενός, οι έχοντες την άδεια να ασκούν συμβολαιογραφικά καθήκοντα δεν είναι αποκλειστικώς συμβολαιογράφοι
που έχουν την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, είναι δε οι ίδιοι δανειστές των επίμαχων δικαιωμάτων και τελών, και, αφετέρου,
οι συμβολαιογράφοι δημόσιοι υπάλληλοι υποχρεούνται να καταβάλλουν μέρος των εν λόγω δικαιωμάτων και τελών στο Δημόσιο, το
οποίο χρησιμοποιεί αυτά τα έσοδα για τη χρηματοδότηση του έργου του.

Επί των δικαστικών εξόδων
46     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν για
την υποβολή παρατηρήσεων στο Δικαστήριο, πέραν των εξόδων των εν λόγω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφασίζει:
Η οδηγία 69/335/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1969, περί των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων
κεφαλαίων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 85/303/EOK του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 1985, έχει την έννοια ότι τα δικαιώματα
και τέλη για την κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου, από συμβολαιογράφο έχοντα την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, για
δικαιοπραξία εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω οδηγίας όπως τροποποιήθηκε, αποτελούν φόρο κατά την έννοια της οδηγίας
αυτής, εάν, δυνάμει της εφαρμοστέας εθνικής νομοθεσίας, αφενός, οι έχοντες την άδεια να ασκούν συμβολαιογραφικά καθήκοντα
δεν είναι αποκλειστικώς συμβολαιογράφοι έχοντες την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου, είναι δε οι ίδιοι δανειστές των επίμαχων
δικαιωμάτων και τελών, και, αφετέρου, οι συμβολαιογράφοι δημόσιοι υπάλληλοι υποχρεούνται να καταβάλλουν μέρος των εν λόγω
δικαιωμάτων και τελών στο Δημόσιο, το οποίο χρησιμοποιεί αυτά τα έσοδα για τη χρηματοδότηση του έργου του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.