CELEX: 62006TJ0187
Privattivi Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti
Varjetà ta’ pjanti SUMCOL 01
Rifjut tal-applikazzjoni għal privattiva tal-Komunità
Nuqqas ta’ karattru distintiv tal-varjetà li saret applikazzjoni għaliha

Il-kuntest ġuridiku
Skont l-Artikolu 6 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2100/94, tas-27 ta’ Lulju 1994, dwar drittijiet ta’ varjetajiet ta’ pjanti fil-Komunità, (
ĠU L 227, p. 1
), id-drittijiet Komunitarji tal-varjetajiet ta’ pjanti għandhom jingħataw għall-varjetajiet li huma distinti, uniformi, stabbli u ġodda.
Skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2100/94:
“1.   Varjetà tkun meqjusa li tkun distinta jekk tkun distingwibbli b’mod ċar b’referenza għall-espressjoni tal-karatteristiċi li jirriżultaw minn ġenotip partikolari jew taħlita ta’ ġenotipi, minn kull varjetajiet oħra li l-eżistenza tagħha jkun fatt li jafu kulħadd fid-data tal-applikazzjoni stabbilita bis-saħħa tal-Artikolu 51.
2.   L-eżistenza ta’ varjetajiet oħrajn għandhom b’mod partikolari jkunu meqjusa li jkunu fatt li jafu kulħadd jekk fid-data tal-applikazzjoni stabbilita bis-saħħa tal-Artikolu 51:
a)
kienet [is-suġġett] ta’ dritt tal-varjetajiet ta’ pjanti jew imdaħħla f’reġistru uffiċjali ta’ varjetajiet ta’ pjanti, fil-Komunità jew xi Stat, jew f’xi organizzazzjoni intergovernattiva bil-kompetenza relevanti;
b)
applikazzjoni għall-għoti ta’ dritt tal-varjetajiet ta’ pjanti jew dwar id-dħul tagħhom f’dak ir-reġistru uffiċjali kienet magħmula, sakemm dik l-applikazzjoni tkun wasslet għall-għoti jew id-dħul sadanittant.
Ir-Regoli tal-implementazzjoni bis-saħħa tal-Artikolu 114 jistgħu jispeċifikaw aktar każi bħala eżempju li għandhom ikunu meqjusa bħala fatt li jafu kulħadd.”
Skont l-Artikolu 55(1) tar-Regolament Nru 2100/94, kif emendat, jekk, wara eżami inizjali, l-Uffiċċju tal-Komunità ta’ Varjetajiet ta’ Pjanti (CPVO) ma jkunx skopra xi impediment għall-għoti ta’ dritt tal-Komunità tal-varjetajiet ta’ pjanti, huwa għandu jieħu ħsieb li l-eżami tekniku intiż sabiex tiġi kkontrollata l-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 7, 8 u 9 isir mill-uffiċċju jew l-uffiċċji kompetenti (L-Uffiċċju jew l-Uffiċċji tal-Eżami) f’mill-anqas wieħed mill-Istati Membri.
Skont l-Artikolu 56(1) tar-Regolament Nru 2100/94, sakemm ma jkunx ġie miftiehem metodu ieħor għall-eżami tekniku dwar l-osservanza tal-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikoli 7, 8 u 9, l-Uffiċċji tal-Eżami għandhom, għall-finijiet tal-eżami tekniku, jagħmlu testijiet fit-tkabbir tal-varjetà jew kull investigazzjoni oħra meħtieġa.
Skont l-Artikolu 61(2)(b) tar-Regolament Nru 2100/94, is-CPVO għandu jiċħad l-applikazzjonijiet għal dritt tal-Komunità tal-varjetajiet ta’ pjanti jekk jikkonkludi, abbażi tar-rapporti tal-eżami msemmi fl-Artikolu 57, li l-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikoli 7, 8 u 9 ma kinux sodisfatti.
Skont l-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94, jekk ikun tal-opinjoni li s-sejbiet tal-eżami huma suffiċjenti biex jiddeċiedi dwar l-applikazzjoni u ma hemmx impedimenti skont l-Artikoli 59 u 61, is-CPVO għandu jagħti d-dritt Komunitarju tal-varjetajiet ta’ pjanti.
Skont l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 2100/94, id-deċiżjonijiet tas-CPVO meħuda, b’mod partikolari, bis-saħħa tal-Artikoli 61 u 62 huma suġġetti għal appell.
Skont l-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94:
“1.   Jekk il-korp tal-CPVO li jkun ħejja d-deċiżjoni jikkunsidra li l-appell ikun validu u għandu bażi, il-CPVO għandu jibdel id-deċiżjoni. Dan m’għandux japplika meta l-appellant ikun oppost minn parti oħra fil-proċeduri tal-appell.
2.   Jekk id-deċiżjoni ma tkunx irrettifikata fi żmien xahar wara l-wasla [tar-rikors tal-]appell, il-CPVO għandu minnufih:
—
jiddeċiedi jekk jieħux azzjoni skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 67(2),
u
—
jibgħat l-appell lill-Bord tal-Appell [mingħajr dewmien].”
Skont l-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94:
“Fi proċeduri quddiemu, il-CPVO għandu jagħmel investigazzjonijiet [
ex officio
] fuq il-fatti, [safejn dawn huma s-suġġetti tal-]eżami skont l-Artikoli 54 u 55. Għandu jiskarta fatti [li ma ġewx invokati] jew [provi] li ma jkunux intbagħtu fil-limitu ta’ żmien stabbilit mill-CPVO.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Fis-7 ta’ Ġunju 2001, ir-rikorrent, Ralf Schräder, ippreżenta applikazzjoni għal dritt Komunitarju ta’ varjetajiet ta’ pjanti quddiem is-CPVO, abbażi tar-Regolament Nru 2100/94. Din l-applikazzjoni ġiet irreġistrata bin-numru 2001/0905.
Il-varjetà ta’ pjanti li għaliha saret l-applikazzjoni għal dritt hija l-varjetà ta’ pjanti SUMCOL 01 (iktar ’il quddiem il-“varjetà SUMCOL 01” jew il-“varjetà li saret applikazzjoni għaliha”), inizjalment ippreżentata bħala appartenenti għall-ispeċi
Coleus canina, Katzenschreck
. Wara, il-partijiet ftiehmu li din il-varjetà kienet iktar tappartjeni għall-ispeċi
Plectranthus ornatus
.
Fl-applikazzjoni tiegħu, ir-rikorrent indika li l-varjetà li saret applikazzjoni għaliha kienet diġà ġiet ikkummerċjalizzata fit-territorju tal-Unjoni Ewropea, inizjalment f’Jannar tal-2001 taħt l-isem “Verpiss dich” (“mur tmellaħ”), iżda mhux lil hinn minn dan it-territorju. Din hija provenjenti mit-taħlita ta’ pjanta tal-ispeċi
Plectranthus ornatus
ma’ pjanta tal-ispeċi
Plectranthus ssp.
(pjanta bil-Ġermaniż imsejħa “Buntnessel” tal-Amerika ta’ Isfel).
Fl-1 ta’ Lulju 2001, is-CPVO inkariga lill-Bundessortenamt (Uffiċċju Federali ta’ Varjetajiet ta’ Pjanti, il-Ġermanja) sabiex jagħmel eżami tekniku, b’mod konformi mal-Artikolu 55(1) tar-Regolament Nru 2100/94.
Kemm mill-inkartament kif ukoll mill-espożizzjoni tal-fatti li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll mill-allegazzjonijiet ta’ fatt li jinsabu fir-rikors u li mhumiex ikkontestati mis-CPVO, jirriżulta li, matul l-ewwel sena tal-proċedura ta’ eżami, xi kompetituri tar-rikorrent għamlu oppożizzjoni kontra l-għoti tad-dritt mitlub. Dawn il-kompetituri sostnew li l-varjetà li saret applikazzjoni għaliha ma kinitx varjetà ta’ pjanti ġdida, iżda varjetà salvaġġa provenjenti mill-Afrika ta’ Isfel u kkummerċjalizzata għal diversi snin f’dan il-pajjiż kif ukoll fil-Ġermanja.
Qabel kollox, il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha ġiet ipparagunata ma’ varjetà ta’ referenza pprovduta mill-impriża Unger, kompetitriċi tar-rikorrent, u kklassifikata minn din bħala appartenenti għall-ispeċi
Plectranthus comosus
, “simili għal
ornatus”
. Effettivament irriżulta li dawn iż-żewġ varjetajiet mhumiex distinti ħafna. Madankollu, Unger ma setgħet tressaq l-ebda prova li turi li l-varjetà ta’ referenza kienet diġà magħrufa. Għaldaqstant, fir-rapport intermedjarju tiegħu mfassal b’mod konformi mar-regoli tal-UPOV (Unjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Varjetajiet Ġodda ta’ Pjanti) tat-28 ta’ Novembru 2002, il-Bundessortenamt osserva s-segwenti:
“[…] din is-sena, SUMCOL 01 ma kinitx tiddistingwi ruħha mill-pjanti msejħa
Plectranthus ornatus
tal-kumpannija Unger. Madankollu, Unger ma seta’ jipprovdi l-ebda prova tal-kummerċjalizzazzjoni tal-pjanti mibdija wara l-1998. Ser ikun hemm il-bżonn li ssir evalwazzjoni ġdida fl-2003.”
Fl-20 ta’ Marzu 2002, Dr. Menne, f’isem Heine, eżaminatriċi tal-Bundessortenamt inkarigata bl-eżami tekniku, ikkuntattja lil E. van Jaarsveld, kollaboratur tal-ġnien botaniku ta’ Kirstenbosch (l-Afrika ta’ Isfel), u talbu sabiex jipprovdilu tirqida jew żerriegħa tal-ispeċi
Plectranthus comosus
jew
Plectranthus ornatus
, li ried juża bħala varjetajiet ta’ referenza. Staqsieh ukoll jekk xi varjetajiet ta’ dawn l-ispeċi kinux disponibbli fis-suq fl-Afrika ta’ Isfel.
Fir-risposta tiegħu tal-25 ta’ Marzu 2002, E. van Jaarsveld indika:
“L-ispeċi
Plectranthus comosus
u
P. ornatus
jiġu mkabbra komunement fil-pajjiż tagħna. L-ewwel speċi issa hija kkunsidrata bħala ħaxixa ħażina u ma għadhiex tista’ tinbiegħ fin-nurseries. Koltivazzjonijiet f’ħafna kuluri huma disponibbli u sikwiet ikkultivati, u naħseb li għadu legali li jitkabbru. L-ispeċi
P. ornatus
għadha tintuża u tinbiegħ ħafna min-nurseries. Bħalissa ninsabu fil-ħarifa u ser infittex żerriegħa ta’ dawn iż-żewġ speċi. Peress li dawn mhumiex speċi indiġeni tar-reġjun tagħna, aħna ma nikkultivawhomx hawnhekk f’Kirstenbosch, u b’hekk ikolli nakkwista żerriegħa minn pjanti provenjenti minn ġonna privati.”
F’ittra tal-15 ta’ Mejju 2002, Miller, tar-Royal Horticultural Society Garden ta’ Wisley (Ir-Renju Unit), esponiet is-segwenti lis-Sinjura Heine:
“Sfortunatament m’għandniex żerriegħa tal-Plectranthus. Nissuġġerixxi li tikkuntattja jew lill-Botanical Society of South Africa f’Kirstenbosch […] jew lil Silverhill Seeds […], Cape Town, l-Afrika ta’ Isfel.
Dwar il-
C. Canina
, huwa prattikament ċert li din hija l-ispeċi
Plectranthus ornatus
, żbaljatament magħrufa bħala p.
comosus
fil-passat. Ġibt miegħi xi pjanti għal trapjanti ta’ ‘
C. canina
’ u dawn huma ftit jew wisq identiċi għal dawk tal-ispeċi
P. ornatus
li ilni nikkoltiva għal xi snin u għal pjanta li rċevejt fil-bidu tas-sena li għaddiet minn nursery fil-Gran Brittanja għall-identifikazzjoni tagħha.”
F’ittra tas-16 ta’ Ottubru 2002, E. van Jaarsveld ħa din il-pożizzjoni fir-rigward ta’ ritratt tal-varjetà li saret applikazzjoni għaliha li ntbagħat lilu minn Heine:
“Il-pjanta tiegħek inkwistjoni hija mingħajr dubju
P. ornatus Codd
. Jien nafha sew din l-ispeċi.
P. comosus
hija arbuxxell kbir b’weraq miksi b’xagħar fin differenti ħafna.”
Fit-12 ta’ Diċembru 2002, il-Bundessortenamt irċieva tirqid mibgħut minn E. van Jaarsveld li ġew ippreżentati bħal li kieku ġew prelevati mill-ġnien privat tiegħu. Peress li xi wħud minn dan it-tirqid mietu matul it-trasport, probabbilment minħabba l-kesħa, il-Bundessortenamt nissel is-sopravvissuti sabiex ikollu tirqid supplementari. Il-pjanti hekk miksuba ġew imkabbra flimkien mal-pjanti tal-varjetà li saret applikazzjoni għaliha SUMCOL 01 matul is-sena ta’ evalwazzjoni 2003. Wara dan l-eżami, deher li d-distinzjoni bejn il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-pjanti miksuba mit-tirqid mibgħut minn E. van Jaarsveld kienet minima. Skont l-ittra ta’ Heine tad-19 ta’ Awwissu 2003, id-differenzi kienu ċertament “sinjifikanti”, iżda bil-kemm viżibbli.
B’ittra tas-7 ta’ Awwissu 2003, is-CPVO informa lir-rikorrent li, skont il-Bundessortenamt, “[kienu] jeżistu nuqqasijiet fid-distintività tal-pjanti meta mqabbla mal-pjanti eżaminati fil-ġnien botaniku ta’ Kirstenbosch”. Huwa paċifiku bejn il-partijiet li dawn il-pjanti kienu fil-fatt provenjenti mill-ġnien privat ta’ E. van Jaarsveld. Din l-ittra kienet issemmi wkoll il-fatt li, skont Heine, ir-rikorrent ma kienx kapaċi jidentifika l-varjetà tiegħu SUMCOL 01 waqt l-ispezzjoni tiegħu tal-ġnien ta’ sperimentazzjoni tal-Bundessortenamt.
F’Settembru 2003, ir-rikorrent espona l-osservazzjonijiet tiegħu b’risposta għar-riżultati tal-eżami tekniku. Fuq il-bażi, min-naħa waħda, tar-riżultati tal-vjaġġ investigattiv tiegħu fl-Afrika ta’ Isfel, li sar bejn id-29 ta’ Awwissu u l-1 ta’ Settembru 2003, u, min-naħa l-oħra, fuq ir-riżultati taż-żjara tiegħu fil-ġnien botaniku ta’ Meise (il-Belġju), fil-15 ta’ Settembru 2003, huwa ddikjara ruħu konvint li l-pjanti provenjenti mill-ġnien ta’ E. van Jaarsveld, użati għall-finijiet tal-paragun, mhumiex appartenenti għall-varjetà ta’ referenza, iżda għall-varjetà SUMCOL 01 stess. Barra minn hekk, huwa esprima d-dubji tiegħu fir-rigward tal-popolarità tal-varjetà ta’ referenza.
Ir-rapport finali tal-Bundessortenamt tad-9 ta’ Diċembru 2003, stabbilit skont ir-regoli tal-UPOV, ġie kkomunikat għall-osservazzjonijiet lir-rikorrent flimkien ma’ ittra tas-CPVO tal-15 ta’ Diċembru 2003. Dan ir-rapport jikkonkludi li l-varjetà li saret applikazzjoni għaliha SUMCOL 01 hija nieqsa minn karattru distintiv meta mqabbla mal-varjetà ta’ referenza
Plectranthus ornatus
tal-Afrika ta’ Isfel (van Jaarsveld).
Ir-rikorrent espona l-aħħar osservazzjonijiet tiegħu fuq dan ir-rapport fit-3 ta’ Frar 2004.
Permezz tad-Deċiżjoni R 446 tad-19 ta’ April 2004 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ rifjut”), is-CPVO ċaħad l-applikazzjoni għal dritt Komunitarju minħabba n-nuqqas ta’ karattru distintiv tal-varjetà SUMCOL 01, skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2100/94.
B’mod iktar partikolari, fir-rigward tal-kundizzjoni relatata mal-popolarità tal-varjetà ta’ referenza, is-CPVO esprima ruħu b’dan il-mod fid-deċiżjoni ta’ rifjut:
“Matul l-eżami tekniku, il-varjetà ‘SUMCOL 01’ ma kinitx tiddistingwi ruħha nettament, b’referenza għall-espressjoni tal-karatteristiċi osservati, mill-materjal ta’ referenza tal-
Plectranthus ornatus
tal-Afrika ta’ Isfel, li, fil-mument meta saret l-applikazzjoni (7 ta’ Ġunju 2001), kienet magħrufa sew.
[…]
E. van Jaarsveld iddikjara li l-ġnien botaniku ta’ Kirstenbosch kien jikkonċentra fuq l-ispeċi indiġeni.
P. ornatus
ma kinitx pjanta indiġena tal-Afrika ta’ Isfel, u dan jispjega għalfejn din l-ispeċi mhijiex ikkultivata fil-ġnien botaniku. Madankollu, il-varjetà [ta’ referenza] tinsab fis-suq u hija mibjugħa fin-nurseries tal-Afrika ta’ Isfel, b’tali mod li tista’ tinstab fil-ġonna privati, bħal dak ta’ E. van Jaarsveld. Peress li din il-varjetà hija disponibbli fis-suq u tista’ tinstab fil-ġonna privati, din għandha titqies bħala magħrufa sew.
Is-[CPVO] m’għandu l-ebda raġuni għalfejn jiddubita mill-oriġini tal-materjal tal-pjanti indikat minn E. van Jaarsveld.”
Fil-11 ta’ Ġunju 2004, ir-rikorrent ressaq appell kontra d-deċiżjoni ta’ rifjut quddiem il-Bord tal-Appell tas-CPVO. Fl-istess okkażjoni, huwa talab sabiex ikun jista’ jikkonsulta l-atti tal-proċedura. Din it-talba ġiet milqugħa fil-25 ta’ Awwissu 2004, jiġifieri ħamest ijiem qabel l-iskadenza tat-terminu ta’ erba’ xhur sabiex tiġi ppreżentata nota li tesponi l-motivi tal-appell, skont l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 2100/94. Madankollu, ir-rikorrent ippreżenta tali nota fit-30 ta’ Awwissu 2004.
Id-deċiżjoni ta’ rifjut ma kinitx suġġetta għal reviżjoni interlokutorja skont l-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94 fit-terminu ta’ xahar, wara l-wasla tan-nota tal-appell, previst minn din id-dispożizzjoni. Madankollu, b’ittra tat-30 ta’ Settembru 2004, is-CPVO għarraf lir-rikorrent bid-deċiżjoni tiegħu tal-istess jum li “jiddiferixxi d-deċiżjoni tiegħu” fuq dan il-punt b’ġimagħtejn minħabba li kien jikkunsidra li jkun utli li jsiru investigazzjonijiet ġodda.
Fit-8 ta’ Ottubru 2004, E. van Jaarsveld ippreżenta l-preċiżazzjonijiet li ġejjin lis-CPVO:
“
Plectranthus ornatus
ġiet deskritta minn Dr L. E. Codd fil-pubblikazzjoni ‘Plectranthus and allied genera in southern Africa’ [Bothalia 11, 4: page 393-394 (1975)]. Fl-evalwazzjoni tiegħu, Dr Codd stabbilixxa li ‘din tikber fuq blat f’postijiet parzjalment fid-dell, f’għoli ta’ bejn l-1000 u l-1500 metru, mill-Etjopja sat-Tanżanija. Hija kkultivata u seminaturalizzata fl-Afrika ta’ Isfel’. Għaldaqstant, nista’ nsostni u nikkonferma ma’ Dr Codd li din il-pjanta ilha tinsab fil-kummerċ lokali tan-nurseries tagħna għal iktar minn 30 sena. Fl-1975, din diġà kienet użata u kkummerċjalizzata b’mod estiż, iżda bl-isem ta’ p.
neochilus
. Illum, il-
Plectranthus ornatus
tista’ tinsab kullimkien fil-ġonna tal-Afrika ta’ Isfel u hija mifruxa fil-kummerċ tal-ortikoltura.”
Fit-13 ta’ Ottubru 2004, is-CPVO għamel domandi ġodda lil E. van Jaarsveld fir-rigward tal-post u d-data tal-prelevament tat-tirqid, tal-provi tax-xiri tagħhom, tas-sorsi alternattivi ta’ akkwist u tal-oriġini possibbli tal-materjal tal-pjanti Ewropew, kif ukoll tar-riferiment għax-xogħol ta’ Dr Codd.
Fil-15 ta’ Ottubru 2004, E. van Jaarsveld irrisponda b’dan il-mod:
“Il-pjanti inkwistjoni ma ġewx mixtrija – dan huwa klon ordinarju li n-nies ikabbru kullimkien f’Cape Town u fir-Repubblika tal-Afrika ta’ Isfel (RSA). Il-pjanti li bgħatt kienu provenjenti mill-ġnien privat tiegħi (jien residenti u naħdem fil-ġnien botaniku ta’ Kirstenbosch), jien irċevejt tirqida xi snin ilu mill-ġnien ta’ ħabib tiegħi fi Plumstead li kien mifrux mill-kummerċ tal-ortikoltura. Aħna wkoll għandna d-drawwa li nkabbruha fil-ġnien botaniku tagħna taħt l-isem
P. neochilus
, madankollu, minn meta skoprejna li din hija speċi barranija, qridniha mill-ġnien botaniku ta’ Kirstenbosch għaliex aħna nikkoltivaw biss pjanti tar-RSA. Dan il-klon huwa disponibbli mingħand in-nurseries tar-RSA u ilu fil-kummerċ tal-ortikoltura tagħna mis-snin 70. Jien ilni snin naħdem fuq il-
Plectr
u jien ferm familjari ma’ dan il-klon; mhuwiex prodott minn żerriegħa iżda kollu mill-istess oriġini ġenetika, b’hekk klon uniku.
Ser nibgħatilkom kopja tal-paġni rilevanti ta’ Dr Codd.”
Is-CPVO kkuntattja wkoll lill-Ministru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel, b’riferiment għall-opinjoni ta’ E. van Jaarsveld u talab iktar informazzjoni dwar id-disponibbiltà tal-ispeċi
Plectranthus ornatus
.
Fir-risposta tagħha tat-2 ta’ Novembru 2004, J. Sadie, mill-Ministeru msemmi, qalet dan li ġej:
“Ikkuntattjat espert ieħor fil-qasam tal-
Plectranthus
, Dr Gert Brits, li huwa wkoll nissiel.
Qabel kollox,
Plectranthus
hija waħda mit-tipi li ilha għal ħafna snin taħt il-kompetenza ta’ E. van Jaarsveld; u għal din ir-raġuni huwa verament espert f’dak li jirrigwarda dan it-tip u tistgħu toqgħodu fuq l-informazzjoni li jagħtikhom.
Fit-tieni lok,
Plectranthus ornatus
hija speċi li toriġina mill-Afrika Tropikali (Tanżanija u Kenja). Din l-ispeċi hija viċina ħafna tal-ispeċi tal-Afrika ta’ Isfel,
P.
neochilus, fejn id-differenzi jinsabu fil-fjoritura itwal ta’ din tal-aħħar u l-ponta ttundjata tal-werqa tal-
P. ornatus
. Jidher li l-ġenniena jħawdu bejn dawn iż-żewġ speċi. Peress li l-maġġoranza tal-ġenniena mhumiex botaniċi kkwalifikati, huma jiddependu fuq persuni oħra għall-identifikazzjoni tal-pjanti u ftit minnhom jagħrfu d-distinzjoni sottili li hemm bejn speċi bħal dawn it-tnejn.
Fil-Pretoria Herbarium hemm kampjuni mnixxfa ta’
P. ornatus
, ipprelevati minn ġnien fl-1960. Il-konferma tal-kampjuni mnixxfa, prelevati minn fost pjanti naturalizzati u pjanti tal-ġnien fl-Afrika ta’ Isfel, fil-pubblikazzjoni riċenti ta’ Dr H. F. Glen, ‘Cultivated Plants of southern Africa – names, common names, literature’, 2002, p. 326.
Il-pubblikazzjoni ta’ L. E. Codd fl-1975, ‘
Plectranthus
(Labiataea) and allied genera in southern Africa’, Bothalia 11(4): 371-442 issemmi lill-
P. ornatus
bħala pjanta kkultivata u seminaturalizzata fl-Afrika ta’ Isfel. Dan huwa kkonfermat minn Andrew Hankey fl-artiklu tiegħu ppubblikat fl-edizzjoni Nru 21 ta’ Plantlife, ta’ Settembru 1999, ‘The genus
Plectranthus
in South Africa: diagnostic characters and simple fields keys’, p. 8-15.
Huwa fatt li din l-ispeċi toriġina mill-Afrika u li, jekk xi pjanti, anki li joriġinaw minn ġonna privati, ma jistgħux jiġu distinti minn varjetà li għaliha ssir applikazzjoni għal dritt tal-varjetà, dan ifisser li l-‘varjetà’ mhijiex unika.
[…]Nistgħu niddeterminaw sorsi ta’ produzzjoni tal-
P. ornatus
, iżda dan jieħu ż-żmien. Madankollu, nista’ nirriferikom għall-ġenniena ta’ Rodene Wholesale Nursery f’Port Elizabeth li opponew ruħhom għar-reġistrazzjoni ta’ varjetà ta’
P. neochilus
fl-Istati Uniti, għaliex, mir-ritratti, ma jistgħux jiddistingwuha mill-
P. neochilus
standard li ilhom jikkoltivaw għal madwar 15-il sena.”
Fl-10 ta’ Novembru 2004, is-CPVO ddeċieda li ma jbiddilx id-deċiżjoni ta’ rifjut abbażi tal-proċedura ta’ reviżjoni interlokutorja stabbilita mill-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94, u rrefera l-appell lill-Bord tal-Appell. Is-CPVO osserva li l-kwistjoni kruċjali kienet dik ta’ jekk il-materjal tal-pjanti tal-varjetà ta’ referenza mibgħuta lill-Bundessortenamt minn E. van Jaarsveld kienx, kif isostni r-rikorrent, materjal tal-varjetà SUMCOL 01 esportat mill-Ġermanja lejn l-Afrika ta’ Isfel. Is-CPVO rrisponda għal din id-domanda fin-negattiv billi bbaża ruħu fuq l-eżami tekniku tal-Bundessortenamt, li kien wera l-eżistenza ta’ differenzi bejn il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza f’dak li jirrigwarda l-għoli tal-pjanta, il-kobor tal-weraq u t-tul tat-tubu tal-korolla.
Fir-risposta bil-miktub tiegħu tat-8 ta’ Settembru 2005 għal domanda magħmula mill-Bord tal-Appell, is-CPVO rrikonoxxa li l-bdil fil-klima u fil-post seta’ jwassal lill-pjanta sabiex tirreaġixxi u li għaldaqstant, hekk kif kien spjega l-Bundessortenamt, ma setax jiġi kompletament eskluż li varjetajiet li kellhom differenzi daqstant minimi bħall-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza kienu jidħlu taħt l-istess varjetà.
Il-partijiet instemgħu mill-Bord tal-Appell waqt is-seduta tat-30 ta’ Settembru 2005. Mill-verbal ta’ din is-seduta jirriżulta li Heine assistiet fiha bħala rappreżentanti tas-CPVO. Fost l-oħrajn hija ddikjarat li, mis-sitt tirqidiet mibgħuta minn E. van Jaarsveld, erba’ biss kienu rnexxielhom jgħixu matul it-trasport. Sabiex tiġi eskluża l-possibbiltà li d-differenzi bejn il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza jkunu dovuti għal fatturi ambjentali, kien sar tirqid ġdid u ntuża bħala varjetà ta’ referenza. Peress li dawn kienu tat-tieni ġenerazzjoni, id-differenzi kkonstatati kellhom, fl-opinjoni tagħha, jiġu attribwiti għal fatturi ġenotipiċi.
Mill-verbal tas-seduta jirriżulta wkoll li, wara s-seduta, il-Bord tal-Appell ma kienx konvint ħafna mill-popolarità tal-varjetà ta’ referenza. Mingħajr ma jqiegħed indiskussjoni l-kredibbiltà u l-esperjenza teknika ta’ E. van Jaarsveld, il-Bord tal-Appell qies li wħud mid-dikjarazzjonijiet f’dan ir-rigward ta’ E. van Jaarsveld ma kinux ipprovati biżżejjed, b’tali mod li kien jidhirlu neċessarju li ssir żjara fuq il-post fl-Afrika ta’ Isfel minn wieħed mill-membri tagħha bħala miżuri ta’ investigazzjoni previsti mill-Artikolu 78 tar-Regolament Nru 2100/94.
F’dan ir-rigward, il-verbal tas-seduta jgħid is-segwenti:
“Il-President għalaq il-proċedura orali.
Wara li rtira fis-sigriet, il-President qara s-segwenti deċiżjoni:
[…]
[…] l-idea kienet li tiġi solvuta l-kwistjoni dwar jekk il-varjetà ta’ referenza kinitx magħrufa sew, permezz ta’ żjara fuq il-post fl-Afrika ta’ Isfel u bil-ġbir ta’ informazzjoni adegwata (Artikolu 78 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2100/94) minn C. J. Barendrecht, Membru tal-Bord tal-Appell.
Motivi:

Għalkemm il-Bord ippreżuma li n-notifiki permezz ta’ ittri min-naħa ta’ E. van Jaarsveld ma kienu jħallu l-ebda dubju fir-rigward tal-kompetenza teknika u l-kredibbiltà tiegħu, madankollu l-kontenut tad-dikjarazzjonijiet jagħti l-impressjoni li fir-rigward tad-domandi ċari magħmula mill-Uffiċċju, E. van Jaarsveld ma weriex attenzjoni serja biżżejjed, bħal dik li kienet mistennija minnu minn aġenziji uffiċjali jew qrati oħra. Minħabba f’hekk, il-Bord għadu mhux konvint għal kollox li l-pjanti li joriġinaw mill-ġnien ta’ E. van Jaarsveld kienu realment l-
ornatus
li qabel kienu jikbru fil-ġnien botaniku. Dikjarazzjoni f’dan is-sens ma ġietx spjegata biżżejjed. B’hekk, l-ebda indikazzjoni ma ġiet ipprovduta dwar il-mod kif l-
ornatus
setgħet tittieħed mill-ġnien botaniku sal-ġnien ta’ ħabib u lanqas dwar il-fatti li wasslu għall-affermazzjoni li tgħid li l-ispeċi
ornatus
tal-ġnien botaniku kienet l-istess varjetà bħal dik tal-ġnien ta’ E. van Jaarsveld.

Il-partijiet fil-proċedura ġew infurmati (sic) fil-ħin dwar il-vjaġġ, sabiex ikollhom iż-żmien biex jipparteċipaw. Il-miżura istruttorja kellha tiġi suġġetta għall-kundizzjoni li r-rikorrent iħallas depożitu fuq l-ispejjeż (Artikolu 62 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1239/95). Fl-aħħar, l-ispejjeż jiġu mħallsa mill-parti li titlef.”
Fis-27 ta’ Diċembru 2005, il-Bord tal-Appell adotta l-miżura istruttorja inkwistjoni permezz ta’ digriet. Huwa ssuġġetta l-eżekuzzjoni ta’ din il-miżura għall-kundizzjoni li r-rikorrent iħallas depożitu ta’ EUR 6000 abbażi tal-Artikolu 62 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1239/95, tal-31 ta’ Mejju 1995, li jistabbilixxi r-regoli ta’ implementazzjoni sabiex jiġi applikat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2100/94 rigward il-proċedimenti quddiem is-CPVO (
ĠU L 121, p. 37
).
F’nota tas-6 ta’ Jannar 2006, ir-rikorrent osserva li ma kienx obbligat li jressaq provi u li ma kienx hu li talab il-miżura istruttorja ordnata. Huwa enfasizza li huwa s-CPVO li kellu jiddetermina l-karattru distintiv skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2100/94. Għaldaqstant, fl-opinjoni tiegħu, “vjaġġ ta’ rikonoxximent” fl-Afrika ta’ Isfel kien biss possibbli skont l-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94. B’hekk, huwa ma kellux iħallas l-ispejjeż.
B’deċiżjoni tat-2 ta’ Mejju 2006 (Każ A 003/2004, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), il-Bord tal-Appell ċaħad l-appell kontra d-deċiżjoni ta’ rifjut. Essenzjalment, dan qies li l-varjetà SUMCOL 01 ma setgħetx tiġi distinta b’mod ċar minn varjetà ta’ referenza magħrufa sew fil-mument tal-preżentata tal-applikazzjoni.
F’dak li jirrigwarda n-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-miżura istruttorja adottata permezz ta’ digriet, fil-paġna 20 tad-deċiżjoni msemmija l-Bord tal-Appell qal is-segwenti:
“Il-Bord ma implementax id-digriet dwar il-miżura istruttorja relatata mal-identità u l-popolarità tal-varjetà ta’ referenza provenjenti mill-ġnien ta’ E. van Jaarsveld għaliex, wara li kellu dubji fuq il-punti msemmija iktar ’il fuq, fl-aħħar ġie konvint li l-varjetà użata għall-paragun kienet il-varjetà ta’ referenza u mhux is-SUMCOL 01 u li l-varjetà ta’ referenza kienet magħrufa sew fid-data tal-preżentata tal-applikazzoni.
Minħabba f’hekk, il-fatt li r-rikorrent ma ħallasx id-depożitu fuq l-ispejjeż, marbuta mal-miżura istruttorja, mhuwiex fattur kawżali fid-deċiżjoni li ma tiġix implementata l-miżura istruttorja.”
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-18 ta’ Lulju 2006, ir-rikorrent ressaq dan ir-rikors.
Fis-6 ta’ Lulju 2007, ir-rikorrent ippreżenta dokument ġdid insostenn tal-argumenti tiegħu dwar l-oneru tal-prova. Dan id-dokument jikkonsisti f’ittra tat-3 ta’ Lulju 2007, mibgħuta lill-avukat tiegħu kif ukoll lill-president tas-CPVO mill-Komunità Internazzjonali tal-koltivaturi ta’ pjanti ornamentali u tal-frott li jirripproduċu b’mod asesswali (Ciopora) u li tesprimi opinjoni fuq din il-kwistjoni. L-imsemmi dokument iddaħħal b’mod provviżorju fl-inkartament, peress li d-deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà kienet riżervata għal stadju ulterjuri tal-proċedura. Dan ġie nnotifikat ukoll lis-CPVO, li ġie mistieden sabiex jagħti l-osservazzjonijiet tiegħu waqt is-seduta.
Peress li l-kompożizzjoni tal-Awli tal-Qorti tal-Prim’Istanza nbidlet b’effett mis-sena ġudizzjarja l-ġdida, l-Imħallef Relatur ġie assenjat għas-Seba’ Awla, li għaliha ġiet assenjata din il-kawża bħala konsegwenza.
Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (Is-Seba’ Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza nstemgħu waqt is-seduta tal-14 ta’ Mejju 2008. Fuq talba magħquda tal-partijiet, immotivata mill-indisponibbiltà ta’ G. Schohe minħabba raġunijiet ta’ mard, is-CPVO kien awtorizzat li juża l-Ingliż bħala lingwa tal-kawża, b’mod konformi mal-Artikolu 35(2)(b) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Ir-rikorrent irrinunċja għall-ewwel żewġ talbiet imsemmija fir-rikors tiegħu, u dan tniżżel fil-verbal tas-seduta. Is-CPVO iddikjara li ma kellu l-ebda oġġezzjoni kontra l-fatt li tittieħed inkunsiderazzjoni l-opinjoni tal-Ciopora msemmija fil-punt 43 iktar ’il fuq, u dan ukoll tniżżel fil-verbal tas-seduta. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li żżomm dan id-dokument fl-inkartament.
Ir-rikorrent jitlob sabiex il-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
—
tikkundanna lis-CPVO għall-ispejjeż.
Il-CPVO jitlob sabiex il-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrent għall-ispejjeż;
—
sussidjarjament, fil-każ li s-CPVO jitlef, tordna li dan għandu jbati biss l-ispejjeż tiegħu, b’mod konformi mal-Artikolu 136(1) tar-Regoli tal-Proċedura.
Id-dritt
Insostenn tar-rikors tiegħu, ir-rikorrent essenzjalment jinvoka tmien motivi. L-ewwel motiv, li jinqasam fi tliet partijiet, huwa bbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 62 u tal-Artikolu 7(1) u (2) tar-Regolament Nru 2100/94 moqrija flimkien. It-tieni motiv huwa bbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94. It-tielet motiv jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 2100/94 u tal-“projbizzjoni ġenerali, fi Stat tad-dritt, li jittieħdu deċiżjonijiet għall-għarrieda”. Ir-raba’ motiv jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 60(1) tar-Regolament Nru 1239/95. Il-ħames motiv jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Nru 1239/95. Is-sitt motiv jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 88 tar-Regolament Nru 2100/94. Is-seba’ motiv jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 70(2) tar-Regolament Nru 2100/94. Fl-aħħar, it-tmien motiv jirrigwarda l-ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 67(2) tar-Regolament Nru 2100/94.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza ser teżamina qabel kollox l-ewwel motiv, u wara, flimkien, it-tielet u l-ħames motivi, u wara, it-tieni, ir-raba’ is-sitt, is-seba’ u t-tmien motivi.
Fuq l-ewwel motiv, li jirrigwarda l-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 62 u tal-Artikolu 7(1) u (2) tar-Regolament Nru 2100/94 moqrija flimkien
L-argumenti tal-partijiet
Ir-rikorrent josserva li, skont l-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94, id-drittijiet Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti għandhom jingħataw jekk is-sejbiet tal-eżami huma suffiċjenti sabiex tingħata deċiżjoni dwar l-applikazzjoni u jekk ma jkun hemm l-ebda impediment skont l-Artikoli 59 u 61 ta’ dan l-istess Regolament. Is-CPVO ma jgawdi minn l-ebda setgħa diskrezzjonali f’dan ir-rigward, peress li d-drittijiet għandhom jingħataw meta l-kundizzjonijiet ta’ mertu u ta’ forma jkunu sodisfatti.
F’dan il-każ, is-CPVO wettaq applikazzjoni żbaljata ta’ din id-dispożizzjoni meta b’mod żbaljat qies li l-kundizzjonijiet għall-għoti tad-drittijiet Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti ma kinux sodisfatti. Essenzjalment, ir-rikorrent ilmenta talli l-Bord tal-Appell ibbaża ruħu b’mod esklużiv fuq l-indikazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld, li huwa jqis bħala parzjalment manifestament foloz u globalment kontradittorji, dwar l-oriġini u l-popolarità tat-tirqid mibgħuta minnu, kif ukoll fuq il-konoxxenzi ta’ E. van Jaarsveld bħala espert dwar l-ispeċi
Plectranthus
.
B’mod partikolari, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-motiv, ir-rikorrent isostni li s-CPVO kiser l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94 meta qies b’mod żbaljat li l-varjetà SUMCOL 01 ma kellhiex karattru distintiv skont din id-dispożizzjoni. F’dan il-kuntest, ir-rikorrent jirrepeti t-teżi tiegħu, li diġà ġiet invokata quddiem is-CPVO u l-Bord tal-Appell tiegħu, li tgħid li, fid-dawl tan-natura marġinali tad-differenzi kkonstatati bejn il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza, din tal-aħħar kienet il-varjetà stess li saret applikazzjoni għaliha. Fil-fatt, fl-opinjoni tiegħu, E. van Jaarsveld ma bagħatx lill-Bundessortenamt materjal tal-pjanti tal-varjetà ta’ referenza, iżda l-varjetà SUMCOL 01 stess. Konsegwentement, il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha ma ġietx ipparagunata ma’ varjetà ta’ referenza, skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94. Minn tal-inqas, il-Bundessortenamt ma kienx f’pożizzjoni li jeskludi din l-eventwalità, ħaġa li hija biżżejjed sabiex tistabbilixxi l-ksur tad-dispożizzjoni msemmija.
Fil-kuntest tat-tieni parti tal-motiv, żviluppata b’mod sussidjarju, fil-każ li jiġi aċċettat li l-pjanti mibgħuta minn E. van Jaarsveld kienu fil-fatt meħuda minn varjetà ta’ referenza, ir-rikorrent isostni b’mod partikolari li s-CPVO kiser l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94 meta qies b’mod żbaljat li l-allegata varjetà ta’ referenza kienet magħrufa sew fil-mument ta’ meta saret l-applikazzjoni. B’mod partikolari, huwa josserva li E. van Jaarsveld huwa żbaljat meta jsostni li l-pjanti inkwistjoni jiffurmaw parti minn varjetà li, “diġà għal diversi snin” setgħet tinkiseb “mill-ħwienet tal-ġardinaġġ fl-Afrika ta’ Isfel”. L-unika ħaġa li setgħet tiġi pprovata s’issa hija l-eżistenza ta’ pjanta iżolata li tikber fil-ġnien privat ta’ E. van Jaarsveld.
Fil-kuntest tat-tielet parti tal-motiv, ir-rikorrent isostni, b’mod partikolari, li l-iżbalji li huma milquta bihom l-evalwazzjonijiet fuq il-mertu tal-Bord tal-Appell ukoll wasslu għal ksur tal-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94. Fl-opinjoni tiegħu, il-konstatazzjonijiet tas-CPVO ma jiġġustifikawx is-suppożizzjoni li l-pjanti tal-varjetà SUMCOL 01 mhumiex kjarament distinti minn varjetà li l-eżistenza tagħha kienet magħrufa sew fid-data meta saret l-applikazzjoni.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrent iżid li huwa m’għandux l-oneru li jipprova l-eżistenza ta’ varjetà ta’ referenza magħrufa sew u li, f’każ ta’ dubju fuq dan il-punt, id-drittijiet Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti għandhom jingħataw. Għaldaqstant, anki jekk ma kienx possibbli li tiġi ċċarata b’mod definittiv l-oriġini u l-identità tal-pjanti mibgħuta minn E. van Jaarsveld, dan ma jippermettix, fl-opinjoni tiegħu, li l-applikazzjoni tiġi rifjutata. Il-konstatazzjoni tas-CPVO, li tgħid li d-dritt tal-varjetajiet ta’ pjanti għandu jiġi rrifjutat fir-rigward tal-varjetà li saret applikazzjoni għaliha meta ma jkunx possibbli li jiġi stabbilit mingħajr l-ebda dubju li din hija distinta b’mod ċar minn kull varjetà oħra magħrufa sew fid-data ta’ meta saret l-applikazzjoni, hija fundamentalment żbaljata.
Is-CPVO isostni li l-motiv huwa infondat f’kull waħda mit-tliet partijiet tiegħu.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
— Il-kunsiderazzjonijiet preliminari dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, meta awtorità Komunitarja tkun meħtieġa twettaq evalwazzjonijiet kumplessi fil-kuntest tal-missjoni tagħha, b’mod partikolari evalwazzjonijiet ta’ natura ekonomika, hija għaldaqstant għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa li l-eżerċizzju tagħha huwa suġġett għal stħarriġ ġudizzjarju limitat, b’mod li l-qorti Komunitarja ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-elementi ta’ fatt li tkun saret mill-imsemmija awtorità bl-evalwazzjoni tagħha. Għaldaqstant, il-qorti Komunitarja għandha biss, f’każijiet bħal dawn, teżamina l-eżattezza tal-fatti u l-klassifikazzjoni legali li dik l-awtorità tkun għamlet tagħhom u, b’mod partikolari, tivverifika jekk l-azzjoni ta’ din tal-aħħar tkunx ivvizzjata bi żball manifest jew b’abbuż ta’ poter, jew jekk dik l-awtorità tkunx marret manifestament lil hinn mil-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħha (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Lulju 1966, Consten u Grundig vs Il-Kummissjoni,
56/64 u 58/64, Ġabra p. 429
; tat-22 ta’ Jannar 1976, Balkan-Import-Export,
55/75, Ġabra p. 19
, punt 8; tal-14 ta’ Lulju 1983, Øhrgaard u Delvaux vs Il-Kummissjoni,
9/82, Ġabra p. 2379
, punt 14; tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il-Kummissjoni,
C-225/91, Ġabra p. I-3203
, punti 24 u 25, u tal-5 ta’ Mejju 1998, National Farmers’ Union
et.
,
C-157/96, Ġabra p. I-2211
, punt 39).
Bl-istess mod, kemm-il darba d-deċiżjoni tal-awtorità amministrattiva tkun ir-riżultat ta’ evalwazzjonijiet tekniċi kumplessi, pereżempju fil-qasam mediko-farmakoloġiku, bħala prinċipju dawn ikunu suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju limitat, li jimplika li l-qorti Komunitarja ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha tal-fatti għall-evalwazzjoni tal-imsemmija awtorità (Digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ April 2001, Il-Kummissjoni vs Bruno Farmaceutici
et.
,
C-474/00 P(R), Ġabra p. I-2909
, punt 90; ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Settembru 2007, Microsoft vs Il-Kummissjoni, T-201/04,
ĠU C 269, p. 45
, punt 88, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, għalkemm il-qorti Komunitarja tirrikonoxxi setgħa diskrezzjonali lill-amministrazzjoni fil-qasam ekonomiku u tekniku, dan ma jimplikax li hija għandha żżomm lura milli tistħarreġ l-interpretazzjoni, min-naħa tal-amministrazzjoni, ta’ data ta’ dan it-tip. Fil-fatt, il-qorti Komunitarja għandha, b’mod partikolari, mhux biss tivverifika l-eżattezza materjali tal-provi invokati, il-kredibbiltà u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn l-elementi jikkostitwixxux id-data kollha rilevanti li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex tali li jsostnu l-konklużjonijiet li jiġu dedotti minnhom. Madankollu, fil-kuntest ta’ dan l-istħarriġ, hija ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni ekonomika jew teknika tagħha għal dik tal-amministrazzjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Novembru 2007, Spanja vs Lenzing, C-525/04 P,
ĠU C 8, p. 2
, punt 57, u s-sentenza Microsoft vs Il-Kummissjoni, punt 60 iktar ’il fuq, punt 89, u l-ġurisprudenza ċċitata).
Din il-ġurisprudenza tista’ tiġi trasposta għall-każijiet fejn id-deċiżjoni amministrattiva tkun ir-riżultat ta’ evalwazzjonijiet kumplessi li jiffurmaw parti minn oqsma xjentifiċi oħra, bħall-botanika jew il-ġenetika.
F’dan il-każ, l-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ varjetà ta’ pjanti, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94, tippreżenta kumplessità xjentifika u teknika li tista’ tiġġustifika limitazzjoni tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju.
Fil-fatt, dawn il-kriterji jeħtieġu li jiġi vverifikat jekk il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha “tiddistingwix ruħha b’mod ċar, b’referenza għall-espressjoni tal-karatteristiċi li jirriżultaw minn ġenotip jew min taħlita ta’ ġenotipi partikolari, minn kull varjetà oħra”. B’mod partikolari, hekk kif jirriżulta mid-dokument TG/1/3 tal-UPOV, tad-19 ta’ April 2002, bit-titolu “Introduzzjoni ġenerali għall-eżami tad-distinzjoni, tal-omoġeneità u tal-istabbiltà u għall-armonizzazzjoni tad-deskrizzjonijiet tal-varjetajiet ta’ pjanti”, tali evalwazzjoni teħtieġ esperjenza u għarfien tekniku speċifiku, b’mod partikolari fil-qasam tal-botanika u tal-ġenetika (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-3 ta’ Lulju 2002, A. Menarini vs Il-Kummissjoni,
T-179/00, Ġabra p. II-2879
, punti 44 u 45).
Min-naħa l-oħra, l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ varjetà oħra magħrufa sew, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94, ma teħtieġx ħila jew għarfien tekniku speċifiku u ma tippreżenta l-ebda kumplessità li tista’ tiġġustifika limitazzjoni tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju.
Fil-fatt, dawn il-kriterji jillimitaw ruħhom li jeżiġu li jiġi vverifikat, pereżempju, jekk, fid-data ta’ meta saret l-applikazzjoni għal dritt tal-varjetà li saret applikazzjoni għaliha, varjetà oħra “[kinitx is-suġġett] ta’ dritt ta’ varjetajiet ta’ pjanti jew imdaħħla f’reġistru uffiċjali tal-varjetajiet ta’ pjanti, fil-Komunità jew xi Stat, jew f’xi organizzazzjoni intergovernattiva bil-kompetenza relevanti”, jew inkella jekk, f’din l-istess data,“applikazzjoni għall-għoti ta’ dritt tal-varjetajiet ta’ pjanti jew dwar id-dħul tagħhom f’dak ir-reġistru uffiċjali kienet magħmula, sakemm dik l-applikazzjoni tkun wasslet għall-għoti jew id-dħul sadanittant”.
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet preliminari li l-Qorti tal-Prim’Istanza ser tevalwa l-legalità tal-evalwazzjonijiet fuq il-mertu magħmula mill-Bord tal-Appell, abbażi tal-Artikolu 7(1) u (2) u tal-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94, fid-deċiżjoni kkontestata.
— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94
Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li, bħall-Bundessortenamt, il-Bord tal-Appell iddeċieda esklużivament b’referenza għall-varjetà van Jaarsveld. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u kif ġustament isostni r-rikorrent, m’hemmx lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-iżviluppi magħmula mis-CPVO, fid-difiża tiegħu, għall-allegata eżistenza ta’ żewġ varjetajiet oħra magħrufa sew li lanqas ma huma kjarament distinti mill-varjetà li saret applikazzjoni għaliha. B’mod partikolari, peress li l-ittra tar-Royal Horticultural Society Garden ta’ Wisley, iċċitata fil-punt 18 iktar ’il fuq, ma ttieħditx inkunsiderazzjoni mill-Bord tal-Appell, din ma tistax tiġi invokata mis-CPVO, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, sabiex tiġġustifika l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata.
Skont id-deċiżjoni kkontestata, il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha SUMCOL 01 u l-varjetà ta’ referenza van Jaarsveld mhumiex identiċi u b’hekk jikkostitwixxu żewġ varjetajiet differenti, kuntrarjament għal dak li jsostni r-rikorrent, iżda dawn mhumiex kjarament distinti waħda mill-oħra, skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94.
Dawn l-evalwazzjonijiet huma bbażati fuq il-konklużjonijiet tal-eżami tekniku, li jinsabu fir-rapport finali tal-Bundessortenamt tad-9 ta’ Diċembru 2003 (ara l-punt 23 iktar ’il fuq), kif ukoll fuq il-preċiżazzjonijiet mogħtija waqt is-seduta quddiem il-Bord tal-Appell minn Heine, eżaminatriċi tal-Bundessortenamt inkarigata mill-eżami tekniku (ara l-punt 36 iktar ’il fuq).
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-varjetà ta’ referenza van Jaarsveld hijiex fil-fatt varjetà differenti mill-varjetà li saret applikazzjoni għaliha SUMCOL 01, mir-rapport finali tal-Bundessortenamt jirriżulta li ġew ikkonstatati xi differenzi bejn iż-żewġ varjetajiet, fir-rigward ta’ 3 mis-26 kriterju ta’ paragun użati għall-finijiet tal-eżami tekniku b’mod konformi mar-regoli tal-UPOV: dawn jirrigwardaw l-għoli tal-pjanti, il-kobor tal-weraq u t-tul tat-tubu tal-korolla. Barra minn hekk, waqt is-seduta quddiem il-Bord tal-Appell, Heine eskludiet li d-differenzi inkwistjoni setgħu jkunu dovuti għal fatturi ambjentali. Fl-opinjoni tagħha, dawn id-differenzi kienu dovuti għal fatturi ġenotipiċi. Isegwi neċessarjament li, skont din l-evalwazzjoni, il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza ma jikkostitwixxux l-istess varjetà.
Ir-rikorrent stess ammetta l-eżistenza ta’ dawn id-differenzi, iżda jinsisti li jattribwixxi dawn id-differenzi għall-influwenza ta’ fatturi ambjentali.
Madankollu, fid-dawl tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tas-CPVO f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjonijiet botaniċi kumplessi, l-elementi invokati mir-rikorrent insostenn tal-argumenti tiegħu mhumiex biżżejjed sabiex jistabbilixxu li l-Bundessortenamt u, bħalu, is-CPVO kif ukoll il-Bord tal-Appell tiegħu, wettqu żball manifest ta’ evalwazzjoni li jista’ jwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
Fl-ewwel lok, l-ispjegazzjonijiet, xhieda u rapporti tal-esperti mressqa mir-rikorrent b’mod ġenerali jirrigwardaw l-impatt li jista’ jkollhom il-fatturi ambjentali fuq karatteristiċi bħal dawk identifikati bħala differenti mill-Bundessortenamt. Madankollu, din l-influwenza mhijiex ikkontestata mis-CPVO. Min-naħa l-oħra, il-Bundessortenamt wasal għall-konklużjoni li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ, id-differenzi kkonstatati ma kellhomx jiġu attribwiti għal tali fatturi, iżda għal fatturi ġenotipiċi. L-elementi ta’ natura ġenerali invokati mir-rikorrent mhumiex biżżejjed sabiex din il-konklużjoni speċifika tiġi rifjutata.
Fit-tieni lok, l-allegazzjoni tar-rikorrent, li tgħid li ma ttieħidx inkunsiderazzjoni biżżejjed il-fatt li l-pjanti tar-rikorrent u dawk mibgħuta minn E. van Jaarsveld kienu ġew esposti għal xi snin għal kundizzjonijiet klimatiċi differenti, tidher bħala sempliċi diverġenza ta’ evalwazzjoni meta mqabbla ma’ dik tas-CPVO. Din ma tistabbilixxix li din l-aħħar evalwazzjoni hija kjarament żbaljata.
Fit-tielet lok, id-dikjarazzjoni tar-rikorrent, li tgħid li l-Bundessortenamt stess ma kienx f’pożizzjoni li jeskludi li l-pjanti kollha koltivati fl-2003 kienu jappartjenu għall-varjetà SUMCOL 01, tidher bħala żbaljata.
Huwa veru li, f’ittra indirizzata lis-CPVO tal-20 ta’ Ġunju 2005, Heine esponiet is-segwenti:
“Ma stajniex nagħmlu distinzjoni bejn il-pjanti li huma s-suġġett tal-applikazzjoni u l-pjanti tal-Afrika ta’ Isfel, u għal din ir-raġuni jista’ jiġi argumentat li l-pjanti kollha joriġinaw mill-pjanti li huma s-suġġett tal-applikazzjoni.”
Abbażi ta’ din ir-risposta, is-CPVO irrikonoxxa, fir-risposta bil-miktub tiegħu tat-8 ta’ Settembru 2005 għal domanda magħmula mill-Bord tal-Appell, li l-bdil tal-klima u tal-post seta’ jġiegħel lill-pjanti jirreaġixxu u li għaldaqstant, kif kien spjega l-Bundessortenamt, ma setax ikun kompletament eskluż li xi varjetajiet li jippreżentaw differenzi daqshekk minimi bħal dawk eżistenti bejn il-varjetà li saret applikazzjoni għaliha u l-varjetà ta’ referenza kienu provenjenti mill-istess varjetà (ara l-punt 35 iktar ’il fuq).
Madankollu, fl-evalwazzjoni globali tal-provi, ma hemmx lok li jingħata kreditu partikolari lid-dikjarazzjoni inkwistjoni ta’ Heine, u konsegwentement, lanqas lir-risposta bil-miktub tas-CPVO lill-Bord tal-Appell li hija s-segwitu tagħha. Fil-fatt, minn naħa, id-dikjarazzjoni msemmija, li tinsab f’posta elettronika miktuba bil-għaġġla, madwar sentejn wara l-eżami tekniku u meta probabbilment il-persuna kkonċernata x’aktarx ma kinitx iktar tiftakar l-elementi kollha tal-inkartament, hija kontradetta mir-rapport finali tat-12 ta’ Diċembru 2003, li jiddikjara l-eżistenza ta’ elementi li jiddistingwu ż-żewġ varjetajiet. Min-naħa l-oħra, kuntrarjament għal dak li jsostni r-rikorrent, mill-verbal tas-seduta quddiem il-Bord tal-Appell imkien ma jirriżulta li Heine ikkonfermat tali dikjarazzjoni waqt is-seduta. Bil-kontra, mill-ispjegazzjonijiet dettaljati mogħtija minnha waqt is-seduta jirriżulta li, fl-opinjoni tagħha, iż-żewġ varjetajiet inkwistjoni kienu ġenetikament differenti (ara l-punt 71 iktar ’il fuq).
Fir-raba’ lok, l-argument tar rikorrent ibbażat fuq il-fatt li seta’ jiddistingwi b’mod ċar il-varjetà SUMCOL 01 mill-varjetà van Jaarsveld mill-eżemplari tal-ispeċi
Plectranthus ornatus
ikkoltivata fil-ġnien botaniku ta’ Meise huwa irrilevanti peress li, hekk kif osserva l-Bord tal-Appell mingħajr ma ġie kkontestat mir-rikorrent, il-
Plectranthus ornatus
hija speċi li jiffurmaw parti minnha ħafna varjetajiet, li xi wħud minnhom jistgħu jiġu distinti b’mod ċar mill-varjetà SUMCOL 01, u oħrajn le.
Fil-ħames lok, l-elementi ppreżentati mir-rikorrent bil-għan li tiġi rifjutata t-teżi, adottata mill-Bord tal-Appell, li tgħid li l-esperjenza “tidher li teskludi” li l-pjanti tal-varjetà SUMCOL 01 setgħu jaslu fil-ġnien privat ta’ E. van Jaarsveld, mhumiex konvinċenti.
Skont id-dikjarazzjoni tar-rikorrent stess fl-applikazzjoni għal dritt Komunitarju, il-kummerċjalizzazzjoni tal-varjetà SUMCOL 01 bdiet f’Jannar 2001 fit-territorju tal-Unjoni Ewropea, iżda mhux barra minn dan it-territorju (ara l-punt 12 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, ma teżisti l-ebda prova ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-varjetà SUMCOL 01 fl-Afrika ta’ Isfel fiż-żmien tal-fatti kkontestati. L-iktar l-iktar, ir-rikorrent stabbilixxa li impriża Kenjana, Florensis, kellha fil-pussess tagħha numru limitat ta’ eżemplari, lejn l-aħħar tal-2001, għall-finijiet ta’ testijiet ta’ produttività, u li impriża tal-Afrika ta’ Isfel, Alba-Atlantis, kienet temporanjament uriet interess, fil-bidu tal-2002, sabiex takkwista liċenzja ta’ distibuzzjoni esklużiva ta’ din il-varjetà fl-Afrika ta’ Isfel.
Barra minn hekk, E. van Jaarsveld ġie kkuntattjat għall-ewwel darba mis-CPVO fl-20 ta’ Marzu 2002 u, sa mill-25 ta’ Marzu 2002, huwa indika li l-
Plectranthus ornatus
kienet użata u kkummerċjalizzata komunement mill-ħwienet tal-ġardinaġġ tal-Afrika ta’ Isfel (ara l-punt 17 iktar ’il fuq). Fis-16 ta’ Ottubru 2002, huwa identifika minn fuq ritratt il-varjetà SUMCOL 01 bħala l-varjetà
Plectranthus ornatus Codd
(ara l-punt 19 iktar ’il fuq)
.
Huwa bagħat it-tirqid tal-varjetà van Jaarsveld lill-Bundessortenamt fil-bidu ta’ Diċembru 2002 (ara l-punt 20 iktar ’il fuq). F’Ottubru 2004, E. van Jaarsveld informa lis-CPVO li dawn kienu joriġinaw minn tirqida li rċieva “xi snin ilu mill-ġnien ta’ ħabib” u li dawn kienu provenjenti mill-kummerċ tal-ortikoltura (ara l-punt 31 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant, it-teżi tar-rikorrent tissupponi mhux biss li E. van Jaarsveld irnexxielu jakkwista żerriegħa jew tirqid tal-varjetà SUMCOL 01, fi żmien meta din ma kinitx ikkummerċjalizzata fl-Afrika ta’ Isfel, u li beda jikkoltivahom mill-ewwel fil-ġnien privat tiegħu, iżda wkoll li dan għamel dikjarazzjonijiet foloz lis-CPVO fir-rigward tal-provenjenza tat-tirqid mibgħut minnu f’Diċembru 2002, kollox bl-iskop li jostakola l-għoti tad-drittijiet Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti mitlub mir-rikorrent. Anki jekk ma jistax jiġi kategorikament miċħud, f’dan il-punt, tali xenarju ma jidhirx probabbli wisq u għalhekk, fin-nuqqas ta’ provi li jsostnuh, jista’ biss jiġi miċħud.
F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li r-rikorrent ma ppreżenta l-ebda prova li tippermetti li titqiegħed serjament f’dubju l-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld, filwaqt li din il-kredibbiltà ġiet ikkonfermata mill-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel (ara l-punt 33 iktar ’il fuq). Ir-rikorrent illimita ruħu li jsemmi l-kuntatti li kellu E. van Jaarsveld ma “diversi” kompetituri, madankollu mingħajr qatt ma jasal li “jakkużah”. Madankollu, tali insinwazzjonijiet mhumiex biżżejjed sabiex tiġi kkonfutata l-kredibbiltà ta’ xhud li l-esperjenza teknika tiegħu hija rikonoxxuta mill-awtoritajiet kompetenti tal-Afrika ta’ Isfel u li l-ebda element fl-inkartament ma jippermetti li jitqies li dan għandu xi interess fir-riżultat ta’ din il-kawża.
Fl-aħħar nett, fis-sitt lok, l-argument tar-rikorrent intiż sabiex tiġi miċħuda t-teżi, adottata mill-Bord tal-Appell, li tgħid li l-esperjenza “tidher li teskludi” li pjanti tal-varjetà SUMCOL 01 setgħu jaslu fil-ġnien privat ta’ E. van Jaarsveld huwa, f’kull każ, ineffettiva.
Fil-fatt, anki jekk jitqies li tali eventwalità ma tistax tiġi eskluża b’mod kategoriku, din mhijiex biżżejjed sabiex tiġi kkonfutata l-evalwazzjoni tas-CPVO, ibbażata fuq ir-riżultati tal-eżami tekniku li tgħid li l-varjetà SUMCOL 01 u l-varjetà van Jaarsveld huma żewġ varjetajiet differenti. Peress li din l-evalwazzjoni waħedha hija biżżejjed sabiex tiġġustifika d-deċiżjoni kkontestata, l-eventwali żball imwettaq mill-Bord tal-Appell meta eskluda din il-possibbiltà ma jaffettwax il-legalità ta’ din id-deċiżjoni.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-ewwel parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94
Il-kwistjoni meqjusa bħala fundamentali mill-Bord tal-Appell hija dik ta’ jekk il-varjetà van Jaarsveld tistax titqies bħala magħrufa sew, skont l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94, abbażi tal-elementi tal-inkartament.
Skont id-deċiżjoni kkontestata:
“Ma hemm l-ebda dubju li l-
P. ornatus
hija pjanta mhux indiġena (‘eżotika’) tal-Afrika ta’ Isfel. Huwa għal din ir-raġuni li l-varjetajiet ta’ din l-ispeċi mhumiex esposti fil-ġonna botaniċi. Madankollu, dan ma jfissirx li xi varjetajiet ta’ din l-ispeċi mhumiex disponibbli fl-Afrika ta’ Isfel. Il-pjanti ‘eżotiċi’, jiġifieri l-pjanti mhux indiġeni, li jistgħu faċilment jiġu mkattra u li jadattaw ruħhom għall-klimi barranin, igawdu wkoll minn popolarità kbira minħabba n-natura eżotika tagħhom. Ir-rikorrent sab il-
P. neochilus
kullimkien fl-Afrika ta’ Isfel, speċi li, skont ix-xhieda tiegħu, ‘tixbah ħafna’ lis-SUMCOL 01. Kif enfasizzat b’mod partikolari minn J. Sadie tal-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel – l-istess bħal E. van Jaarsveld fl-ittra tiegħu tat-8 ta’ Ottubru 2004 – iż-żewġ speċi
P. ornatus
u
P. neochilus
huma ta’ spiss konfużi ma’ xulxin minħabba x-xebh kbir tagħhom, bir-riżultat li l-
P. ornatus
hija wkoll proposta għall-bejgħ minn impjegati mhux imħarrġa tan-nurseries taħt id-denominazzjoni
P. neochilus
. Minħabba f’hekk ma jistax jiġi eskluż li r-rikorrent sab il-
P. ornatus
, iżda taħt id-denominazzjoni
P. neochilus
. Dan huwa konformi max-xhieda ta’ E. van Jaarsveld u ta’ J. Sadie u mar-referenzi tagħhom (fost oħrajn għal Codd, Brits, Glen), li jgħidu li l-
P. ornatus
ilha teżisti ħafna fl-Afrika ta’ Isfel.
J. Sadie tirreferi, fost oħrajn, għall-Pretoria Herbarium, li jippriżerva l-
P. ornatus
u li akkwista l-pjanti minn ġnien sa mill-1960. Barra minn hekk, hija tirreferi għal esperti bħal Dr L. E. Codd u Andrew Hankey, li t-tnejn li huma indikaw, rispettivament f’pubblikazzjonijiet tal-1975 u tal-1999, li l-
P. ornatus
– li toriġina mill-Etjopja u mit-Tanżanija – kienet ikkoltivata u seminaturalizzata fl-Afrika ta’ Isfel.
E. van Jaarsveld isemmi ħafna snin ta’ riċerki li għamel u deskrizzjoni pprovduta minn Dr L. E. Codd, li tgħid li l-
P. ornatus
kienet ilha disponibbli fl-Afrika ta’ Isfel għal għexur ta’ snin. Meta, fil-posta elettronika tiegħu tal-15 ta’ Ottubru 200[4], E. van Jaarsveld jiddikjara li t-tirqid provenjenti mill-ġnien tiegħu, li bagħat, kienu ġejjin minn ġnien ta’ ħabib tiegħu fi Plumstead u li, xi drabi, tali pjanti kienu ġew ikkoltivati fil-ġonna botaniċi taħt id-denominazzjoni
P. neochilus
, dan kollu jindika li t-tirqid mibgħut kien dak tal-ispeċi
P. ornatus
, kif ikkoltivat fl-Afrika ta’ Isfel.”
Qabel kollox għandu jiġi osservat li r-rikorrent ma invoka l-ebda argument speċifiku u lanqas provi partikolari, insostenn tat-tieni parti tal-motiv, sabiex jikkontesta l-assimilazzjoni li l-Bord tal-Appell għamel tal-varjetà ta’ referenza provenjenti mill-ġnien ta’ E. van Jaarsveld mal-varjetà tal-Afrika ta’ Isfel tal-ispeċi
Plectranthus ornatus
deskritta fil-pubblikazzjonijiet xjentifiċi inkwistjoni u msemmija fid-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld u ta’ J. Sadie. Fin-nuqqas ta’ kull element ta’ prova kuntrarja, il-Bord tal-Appell kien effettivament ġustifikat li jagħmel din l-assimilazzjoni abbażi tad-diversi dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld, hekk kif għamel fil-paġna 19 tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, din l-assimilazzjoni diġà tirriżulta mir-rapport finali tal-Bundessortenamt tad-9 ta’ Diċembru 2003, li jsejjaħ lill-varjetà van Jaarsveld bħala “l-varjetà ta’ referenza
Plectranthus ornatus
tal-Afrika ta’ Isfel (van Jaarsveld)”.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bord tal-Appell kien ġustifikat li jibbaża ruħu fuq l-elementi msemmija fil-punt 90 iktar ’il fuq sabiex jasal għall-konklużjoni li l-varjetà ta’ referenza kienet magħrufa sew.
Fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld, għandu jiġi osservat li, miż-żmien tal-posta elettronika tiegħu tal-25 ta’ Marzu 2002, jiġifieri fi żmien
a priori
mhux suspett, peress li kien għadu qatt ma kellu l-ebda kuntatt mar-rikorrent, dan indika lill-Bundessortenamt li l-
Plectranthus ornatus
“għadha tintuża u tinbiegħ ħafna min-nurseries” (ara l-punt 17 iktar ’il fuq). Din id-dikjarazzjoni ġiet ulterjorment ikkonfermata u spjegata minnu diversi drabi (ara l-punti 19, 29 u 31 iktar ’il fuq).
Barra minn dan, kuntrarjament għal dak li jsostni r-rikorrent, il-Bord tal-Appell ma bbażax ruħu biss fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld. Dan ibbaża ruħu wkoll fuq l-informazzjoni kkomunikata mill-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel kif ukoll fuq il-letteratura xjentifika li jikkonfermaw id-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld (ara l-punt 33 iktar ’il fuq).
B’mod partikolari, J. Sadie, uffiċjal tal-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel, ikkonfermat li E. van Jaarsveld kien tabilħaqq espert dwar il-
Plectranthus ornatus
u li l-informazzjoni pprovduta minnu setgħet titqies bħala affidabbli. Mill-posta elettroniku tagħha jirriżulta wkoll li n-nurseries jikkummerċjalizzaw kemm il-
Plectranthus ornatus
(varjetà mit-Tanżanija u mill-Kenja) kif ukoll il-
Plectranthus neochilus (
varjetà tal-Afrika ta’ Isfel), minkejja li ta’ spiss ifixkluhom minħabba x-xebh ta’ bejniethom. Barra minn hekk, J. Sadie indikat li l-Herbarium ta’ Pretoria kellu kampjuni tal-
Plectranthus ornatus
“li kienu nġabru minn ġnien fl-1960”.
Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld huma kkonfermati mil-letteratura xjentifika. F’dan il-każ, jirriżulta mill-inkartament, u mhuwiex ikkontestat mir-rikorrent, li l-
Plectranthus ornatus
kienet is-suġġett ta’ deskrizzjoni dettaljata fil-pubblikazzjonijiet ta’ L. E. Codd (1975), ta’ A. Hankey (1999) u ta’ H. F. Glen (2002) (ara l-punt 33 iktar ’il fuq). Issa, dawn l-awturi ddeskrivew lil din l-ispeċi bħala “kkoltivata u seminaturalizzata fl-Afrika ta’ Isfel”.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, skont il-kliem stess tal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-varjetajiet ta’ pjanti tat-2 ta’ Diċembru 1961, riveduta f’Ġinevra fl-10 ta’ Novembru 1972 u fit-23 ta’ Ottubru 1978 (iktar il quddiem il-“Konvenzjoni UPOV”), u kuntrarjament għal dak li jsostni r-rikorrent, il-pubblikazzjoni ta’ deskrizzjoni dettaljata ta’ varjetà ta’ pjanti hija wieħed mill-elementi li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-popolarità tagħha.
Fil-fatt, skont l-Artikolu 6(1)(a) tal-Konvenzjoni UPOV, il-popolarità “tista’ tiġi stabbilita permezz ta’ diversi referenzi bħal: koltivazzjoni jew kummerċjalizzazzjoni diġà fis-seħħ, tniżżil f’reġistru uffiċjali ta’ varjetajiet magħmula jew fis-seħħ, preżenza ta’ kollezzjoni ta’ referenza jew deskrizzjoni preċiża f’pubblikazzjoni.”.
Tali element jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll abbażi tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94. Fil-fatt, minn naħa, din id-dispożizzjoni ma fiha l-ebda lista eżawrjenti tal-elementi li jistgħu jistabbilixxu l-popolarità ta’ varjetà ta’ referenza, u dan jispjega l-użu tal-avverbju “b’mod partikolari”. Min-naħa l-oħra, skont il-premessa ta’ qabel tal-aħħar tar-Regolament Nru 2100/94, l-imsemmi regolament għandu jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-Konvenzjoni UPOV.
Għaldaqstant, f’dan il-każ, il-Bord tal-Appell seta’ jieħu inkunsiderazzjoni d-deskrizzjonijiet dettaljati li jinsabu fil-pubblikazzjonijiet ta’ Codd, Hankey u Glen sabiex jistabbilixxi l-popolarità tal-varjetà ta’ referenza.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi konkordanti kollha, il-ftit approssimazzjonijiet jew kontradizzjonijiet osservati mir-rikorrent fid-dikjarazzjonijiet suċċessivi ta’ E. van Jaarsveld, b’mod partikolari dwar l-oriġini eżatta tat-tirqid li bagħat lill-Bundessortenamt, jidhru li huma ta’ importanza minuri. Ċertament, dawn il-kontradizzjonijiet idgħajfu, sa ċertu punt, ix-xhieda ta’ E. van Jaarsveld, u jista’ jinftiehem għalfejn il-Bord tal-Appell iddeċieda, inizjalment, li jirrikorri għal miżura istruttorja sabiex ineħħi d-dubji tiegħu f’dan ir-rigward. Xorta jibqa’ l-fatt li, fuq il-kwistjoni kruċjali dwar il-popolarità tal-varjetà ta’ referenza, id-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld huma kkonfermati mill-awtoritajiet tal-Afrika ta’ Isfel u minn diversi pubblikazzjonijiet xjentifiċi.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, it-tieni parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94
It-tielet parti tal-ewwel motiv, li tirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94, hija bbażata fuq il-premessa li tgħid li, abbażi tal-elementi ta’ evalwazzjoni li kellu, il-Bord tal-Appell ma kellux id-dritt li jasal għall-konklużjoni li teżisti varjetà ta’ referenza magħrufa sew, li ma kinitx tiddistingwi ruħha b’mod ċar mill-varjetà li saret applikazzjoni għaliha. Bil-kontra ta’ dan, ir-rikorrent iqis li kieku s-CPVO ħa inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni ta’ fatt b’mod korrett, u b’mod partikolari, il-kontradizzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld indikati fil-kuntest tal-ewwel żewġ partijiet tal-motiv, kien ikollu jikkonstata li l-varjetà SUMCOL 01 kienet kjarament differenti.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza qabel kollox tosserva li t-teżi żviluppata mir-rikorrent, li tgħid li l-varjetà SUMCOL 01 kellha tiġi rrikonoxxuta bħala distinta b’mod ċar, hija f’kontradizzjoni ċara mat-teżi żviluppata minnu fil-kuntest tal-ewwel parti tal-motiv, li tgħid li l-varjetà li saret applikazzjoni għaliha SUMCOL 01 u l-varjetà ta’ referenza van Jaarsveld huma l-istess varjetà.
F’kull każ, mill-evalwazzjoni tal-ewwel żewġ partijiet tal-motiv jirriżulta li l-premessa li fuqha huwa bbażat l-argument tar-rikorrent hija żbaljata.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kunsiderazzjonijiet ta’ natura ġenerali invokati mir-rikorrent dwar l-oneru tal-prova u l-obbligu tas-CPVO li jipproċedi
ex officio
għall-investigazzjoni tal-fatti huma ineffettivi u irrilevanti.
L-istess jgħodd għall-kunsiderazzjonijiet li l-Ciopora esponiet fir-rapport tal-esperti tagħha tat-3 ta’ Lulju 2007, imsemmi fil-punt 43 iktar ’il fuq.
Isegwi li t-tielet parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata, u magħha, it-totalità tal-ewwel motiv.
Fuq it-tielet u l-ħames motivi, li rispettivament jirrigwardaw il-ksur tal-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 2100/94 u tal-“projbizzjoni ġenerali, fi Stat tad-dritt, li jittieħdu deċiżjonijiet għall-għarrieda” u l-ksur tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Nru 1239/95
L-argumenti tal-partijiet
Fil-kuntest tat-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 2100/94 u tal-“projbizzjoni ġenerali, fi Stat tad-dritt, li jittieħdu deċiżjonijiet għall-għarrieda”, ir-rikorrent jallega li d-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata għall-għarrieda u li hija bbażata fuq kunsiderazzjonijiet li qatt ma kien sema’ bihom qabel. Fil-fatt, minn naħa, ir-rikorrent iqis li xejn ma kien iwasslu sabiex jistenna tali deċiżjoni, fid-dawl ta’ kif żvolġiet ruħha s-seduta tat-30 ta’ Settembru 2005 quddiem il-Bord tal-Appell u tat-tifsira tad-Digriet dwar il-miżura istruttorja tas-27 ta’ Diċembru 2005. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrent isostni li ma kellux l-opportunità li jieħu pożizzjoni dwar il-kunsiderazzjonijiet espressi f’din id-deċiżjoni u li huma, fl-opinjoni tiegħu, intiżi sabiex jiġġustifikaw evalwazzjoni totalment ġdida tas-sitwazzjoni ta’ fatt.
Fir-replika tiegħu, ir-rikorrent jenfasizza li l-Bord tal-Appell ma setax jibdel l-“opinjoni provviżorja” tiegħu waqt id-deliberazzjoni tiegħu, wara li adotta d-digriet għal-miżura istruttorja, u lanqas seta’ jadotta d-deċiżjoni kkontestata mingħajr qabel ma jisma’ l-osservazzjonijiet tiegħu fuq dan il-punt. Fil-fatt, f’dak iż-żmien il-Bord tal-Appell kien jidher li jaqbel mar-rikorrent fuq il-fatt li l-provi ppreżentati sa dak iż-żmien ma kinux biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-popolarità tal-varjetà ta’ referenza. Għaldaqstant, il-Bord tal-Appell kellu, fl-opinjoni tiegħu, jispjega lir-rikorrent iċ-ċirkustanzi li wassluh sabiex jibdel l-opinjoni tiegħu u jagħtih l-opportunità li jressaq l-osservazzjonijiet tiegħu.
Fil-kuntest tal-ħames motiv, ir-rikorrent isostni li, bi ksur tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Nru 1239/95, il-Bord tal-Appell issuġġetta l-implementazzjoni tal-miżura istruttorja adottata minnu għall-kundizzjoni li huwa jħallas depożitu fuq l-ispejjeż, minkejja li huwa la kien ippropona l-prova konkreta u lanqas ma talab li din tingħata.
Is-CPVO isostni li l-Bord tal-Appell ma kiser l-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet invokati mir-rikorrent.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
— Fuq il-ħames motiv
Skont l-Artikolu 62(1) tar-Regolament Nru 1239/95, bit-titolu “L-ispejjeż għat-teħid tax-xiehda”:
“It-teħid tax-xiehda jista’ jkun [suġġett għal kundizzjoni li l-parti fil-proċedimenti li tkun talbet li tittieħed din ix-xiehda tiddepożita, mas-CPVO], somma li għandha tiġi kkwantifikata mis-[CPVO] wara riferiment għal stima tal-ispejjeż.”
F’dan il-każ, il-miżura istruttorja inkwistjoni ma ġietx mitluba mir-rikorrent, iżda ordnata
ex officio
mill-Bord tal-Appell.
Għaldaqstant, dan ma kellux id-dritt li jibbaża ruħu fuq l-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 1239/95 sabiex jissuġġetta l-eżekuzzjoni ta’ din il-miżura għall-ħlas ta’ depożitu min-naħa tar-rikorrent.
B’hekk, il-ħames motiv jidher li huwa fondat peress li huwa dirett lejn il-konstatazzjoni ta’ illegalità li tolqot lid-digriet dwar il-miżura istruttorja tas-27 ta’ Diċembru 2005.
Madankollu, dan il-motiv għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv fil-kuntest tat-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, peress li din ġiet adottata mingħajr ma ġiet eżegwita l-miżura istruttorja inkwistjoni u mingħajr ma l-Bord tal-Appell silet minnha l-ebda konsegwenza legali sfavorevoli għar-rikorrent.
— Fuq it-tielet motiv
Skont l-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 2100/94:
“Id-deċiżjonijiet tas-[CPVO] għandhom [ikunu motivati]. Għandhom ikunu bbażati biss fuq [motivi jew provi li fir-rigward] tagħhom il-partijiet fil-proċeduri kellhom l-opportunità li jippreżentaw il-kummenti tagħhom orali jew bil-miktub.”
Kuntrarjament għal dak li jsostni r-rikorrent, id-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq tali motivi u tali provi, jiġifieri, essenzjalment, id-dikjarazzjonijiet bil-miktub ta’ E. van Jaarsveld u ta’ J. Sadie u l-kwotazzjonijiet mill-pubblikazzjonijiet ta’ Codd, Hankey u Glen, li jidhru fl-inkartament tal-proċedura amministrattiva li r-rikorrent kellu aċċess għalih u li fuqhom huwa seta’ jieħu pożizzjoni kemm b’mod orali kif ukoll bil-miktub.
Fir-rigward taċ-ċirkustanza li l-Bord tal-Appell bidel l-opinjoni tiegħu, fir-rigward tan-neċessità li tiġi eżegwita l-miżura istruttorja deċiża mid-Digriet tas-27 ta’ Diċembru 2005, ir-rikorrent ma jsostnix li l-Bord tal-Appell ma kellux id-dritt li jirrinunzja għal din l-investigazzjoni, jekk waqt id-deliberazzjoni tiegħu ma kienx iqisha iktar bħala neċessarja għas-soluzzjoni tal-kawża. It-teżi tiegħu, hekk kif imfissra fir-replika tiegħu, hija li l-Bord tal-Appell ma setax jemenda l-evalwazzjoni tiegħu fuq dan il-punt mingħajr ma spjegalu l-fatti li wassluh sabiex jibdel l-opinjoni tiegħu u mingħajr ma jagħtih il-possibbiltà li jressaq l-osservazzjonijiet tiegħu.
Dan l-argument ma jistax jiġi milqugħ. Fil-fatt, b’mod ġenerali, sa fejn miżura istruttorja tista’ tiġi deċiża
ex officio
, mingħajr ma l-Bord tal-Appell ikun marbut li jiddiskuti minn qabel mal-partijiet dwar jekk din hijiex opportuna jew meħtieġa, tali miżura tista’ wkoll tiġi differita
ex officio
, taħt l-istess kundizzjonijiet, jekk matul id-deliberazzjonijiet tiegħu l-Bord tal-Appell jasal biex jagħti evalwazzjoni differenti. Dan mhuwiex każ ta’ deċiżjonijiet meħuda għall-għarrieda, bi ksur ta’ allegat prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju, iżda tal-eżerċizzju, min-naħa tal-Bord tal-Appell, tas-setgħa diskrezzjonali mogħtija lilu mill-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94 li jipproċedi
ex officio
għall-investigazzjoni tal-fatti, b’mod partikolari permezz tal-użu tal-miżuri istruttorji msemmija fl-Artikolu 78 tal-imsemmi regolament.
F’dan il-każ, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Bord tal-Appell indika li huwa kien f’pożizzjoni li jneħħi d-dubji inizjali tiegħu u li jikkonvinċi ruħu bil-popolarità tal-varjetà ta’ referenza, mingħajr ma kien hemm il-bżonn li tiġi eżegwita l-miżura istruttorja maħsuba u ordnata inizjalment. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni tiegħu, indika l-motivi u l-provi li kienu jiġġustifikaw din il-konvinzjoni.
Fl-aħħar, l-unika kwistjoni importanti, għall-finijiet tal-istħarriġ ġudizzjarju fil-kuntest ta’ dan il-motiv, hija dik ta’ jekk il-partijiet setgħux jieħdu pożizzjoni fuq dawn il-motivi u fuq dawn il-provi.
Peress li dan kien il-każ, hekk kif espost fil-punt 119 iktar ’il fuq, it-tielet motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94
Ir-rikorrent isostni li, anki jekk jitqies li f’dan il-każ kien jeżisti l-bżonn ta’ kjarifiki ulterjuri, intiżi sabiex jitneħħa kull dubju li seta’ nibet minħabba l-kontradizzjonijiet li jinsabu fid-dikjarazzjonijiet ta’ E. van Jaarsveld, is-CPVO kellu, b’mod konformi mal-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94, jordna eżami tekniku ġdida
ex officio
skont l-Artikolu 55 tal-imsemmi regolament.
Is-CPVO iwieġeb li essenzjalment, is-suppożizzjoni li huwa bbażat fuqha t-tieni motiv hija żbaljata.
F’dan ir-rigward, hekk kif jirriżulta mill-evalwazzjoni tal-ewwel motiv, mill-elementi li kellu, il-Bord tal-Appell seta’ validament jiddeduċi li l-varjetà SUMCOL 01 ma setgħetx tiġi distinta b’mod ċar minn varjetà ta’ referenza magħrufa sew fil-mument ta’ meta saret l-applikazzjoni. Għaldaqstant, dan ma kienx marbut li jagħmel eżami tekniku ġdida.
Għaldaqstant, it-tieni motiv jista’ biss jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 60(1) tar-Regolament Nru 1239/95
Ir-rikorrent isostni li, bi ksur tal-Artikolu 60(1) tar-Regolament Nru 1239/95, Heine, l-eżaminatriċi kompetenti tal-Bundessortenamt, ipparteċipat fil-proċedura orali flimkien mas-CPVO, mingħajr ma din ġiet imsejħa tattendi għas-seduta u mingħajr ma kien hemm l-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tordna miżuri istruttorji. Id-dikjarazzjonijiet tagħha ġew inklużi fd-deċiżjoni kkontestata, bħal dawk ta’ xhud jew espert, u barra minn hekk, dan sar b’mod inkomplet.
F’dan ir-rigward, is-CPVO għandu raġun meta jsostni li l-preżenza ta’ Heine fis-seduta ma kinitx teħtieġ l-adozzjoni ta’ miżura istruttorja skont l-Artikolu 60(1) tar-Regolament Nru 1239/95. Fil-fatt, mill-verbal tas-seduta jirriżulta li Heine dehret waqt is-seduta bħala aġent tas-CPVO, u mhux fil-kwalità ta’ xhud jew espert (ara l-punt 36 iktar ’il fuq). Id-dikjarazzjonijiet tagħha tniżżlu fil-verbal tas-seduta bħala dikjarazzjonijiet tas-CPVO, u mhux bħala depożizzjonijiet ta’ xhud jew ta’ espert. F’dan il-kuntest, is-CPVO huwa wkoll ġustifikat meta, abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 1239/95, josserva li l-atti magħmula minn Heine skont it-termini tal-ftehim konkluż bejn is-CPVO u l-Bundessortenamt dwar l-eżami tekniku għandhom il-kwalità ta’ atti tas-CPVO kontra terzi persuni.
Apparti dan, ir-rikorrent ma ppreżenta l-ebda prova insostenn tal-allegazzjoni tiegħu li tgħid li d-dikjarazzjonijiet ta’ Heine tniżżlu b’mod inkomplet fid-deċiżjoni kkontestata.
Għaldaqstant, ir-raba motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 88 tar-Regolament Nru 2100/94
Ir-rikorrent isostni li għal tul ta’ żmien mhux aċċettabbli, is-CPVO ipprekludih milli jikkonsulta l-atti tal-proċedura, u b’dan il-mod għamel ħafna iktar diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet tad-difiża.
F’dan ir-rigward, mill-inkartament relatat mal-proċedura amministrattiva, ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza mis-CPVO, jirriżulta li r-rikorrent ingħata l-inkartament kollu u li tqiegħed f’pożizzjoni li jsostni l-fehma tiegħu b’mod effettiv.
B’mod iktar partikolari:
—
fir-rikors tiegħu tal-11 ta’ Ġunju 2004, ir-rikorrent ressaq talba abbażi tal-Artikolu 88(2) tar-Regolament Nru 2100/94 u tal-Artikolu 84(3) tar-Regolament Nru 1239/95, intiża sabiex jikseb kopja tad-dokumenti relatati mal-applikazzjoni għall-għoti tad-dritt Komunitarju ta’ varjetajiet ta’ pjanti għall-varjetà SUMCOL 01;
—
din it-talba ġiet imtennija bl-ittra tat-30 ta’ Lulju 2004;
—
b’ittra tal-10 ta’ Awwissu 2004, is-CPVO bagħat il-provi kollha fil-pussess tiegħu lir-rikorrent;
—
permezz ta’ telefaks tas-17 ta’ Awwissu 2004, ir-rikorrent talab li jiġu ppreżentati d-dokumenti ulterjuri dwar il-korrispondenza skambjata bejn il-Bundessortenamt u E. van Jaarsveld;
—
fis-17 ta’ Awwissu 2004, is-CPVO talab lill-Bundessortenamt sabiex jibgħatlu d-dokumenti ulterjuri inkwistjoni, dawn id-dokumenti ntbagħtu fit-18 ta’ Awwissu 2004;
—
b’posta elettronika tat-18 ta’ Awwissu 2004, is-CPVO bagħat id-dokumenti msemmija lir-rikorrent;
—
permezz ta’ telefaks tat-18 ta’ Awwissu 2004, ir-rikorrent talab għal estensjoni ta’ xahar mit-terminu għall-preżentazzjoni ta’ nota li tesponi l-aggravji tal-appell; talab ukoll li tintbagħatlu kopja tal-inkartament kollu tal-Bundessortenamt;
—
permezz ta’ telefaks tad-19 ta’ Awwissu 2004, is-segretarju tal-Bord tal-Appell indika lir-rikorrent li d-data finali għall-preżentata tan-nota li tesponi l-aggravji tal-appell kienet ġiet estiża għas-6 ta’ Settembru 2004;
—
permezz ta’ kunsinna espressa tal-24 ta’ Awwissu 2004, irċevuta fil-25 ta’ Awwissu 2004, is-CPVO bagħat kopja tal-inkartament kollu tal-Bundessortenamt lir-rikorrent, flimkien ma’ nota li tfakkru bid-data finali tas-6 ta’ Settembru 2004;
—
ir-rikorrent ippreżenta n-nota tiegħu li tesponi l-aggravji tal-appell fit-30 ta’ Awwissu 2004.
Kif ġustament josserva s-CPVO, il fatt li r-rikorrent ma approfittax ruħu miż-żmien ulterjuri li ġie mogħti lilu sabiex jippreżenta n-nota tiegħu, ma jistabbilixxix li l-komunikazzjoni tardiva tal-inkartament affettwat ħażin l-eżerċizzju tad-drittijiet tad-difiża tiegħu f’dan l-istadju.
Barra minn hekk, ir-rikorrent seta’ jippreżenta l-opinjoni tiegħu waqt is-seduta tat-30 ta’ Settembru 2005 quddiem il-Bord tal-Appell, kif ukoll fin-nota tiegħu tal-14 ta’ Ottubru 2005.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-sitt motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq is-seba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 70(2) tar-Regolament Nru 2100/94
Ir-rikorrent isostni li, bi ksur tal-Artikolu 70(2) tar-Regolament Nru 2100/94, is-CPVO stenna xahrejn qabel ma ddeċieda li ma jirrevedix id-deċiżjoni ta’ rifjut. Fir-replika tiegħu, huwa jżid li dan il-ksur jikkawża preġudizzju gravi għad-drittijiet tiegħu. Fil-fatt, anki jekk jingħata d-dritt tal-prijorità tal-varjetà li saret applikazzjoni għalih, abbażi tal-Artikolu 95 tar-Regolament Nru 2100/94, din il-protezzjoni tkun ħafna inqas estiża. B’hekk, l-applikant għal dritt ta’ varjetà ta’ pjanti ma jkollux dritt ta’ protezzjoni paragunabbli ma’ dak mogħti mill-Artikolu 94 tar-Regolament Nru 2100/94. Għaldaqstant, ir-rikorrent ma jkunx jista’ jikkontesta r-riproduzzjoni tal-varjetà minn terzi persuni.
F’dan ir-rigward, huwa minnu li, abbażi tal-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94, bit-titolu “Reviżjoni interlokutorja”, f’każ ta’ appell, is-servizz tas-CPVO li pprepara d-deċiżjoni għandu terminu ta’ xahar wara l-preżentata tar-nota tal-appell sabiex jirrevediha, jekk iqis l-appell bħala ammissibbli u fondat. L-Artikolu 70(2) jipprovdi li, jekk id-deċiżjoni ma tkunx rettifikata f’dan it-terminu ta’ żmien, is-CPVO għandu “jibgħat l-appell lill-Bord tal-Appell [mingħajr dewmien]”.
F’dan il-każ, in-nota tal-appell ġiet notifikata lis-CPVO fit-30 ta’ Awwissu 2004 (ara l-punt 27 iktar ’il fuq). Id-dipartiment tas-CPVO li pprepara d-deċiżjoni ltaqa’ fl-24 u fid-29 ta’ Settembru 2004, bl-iskop ta’ eventwali reviżjoni ta’ din id-deċiżjoni skont l-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94. Fit-30 ta’ Settembru 2004, dan id-dipartiment informa lill-Bord tal-Appell kif ukoll lir-rikorrent li kien qiegħed jissospendi d-deċiżjoni tiegħu b’ġimgħatejn, sabiex ikun jista’ jagħmel investigazzjoni ulterjuri (ara l-punt 28 iktar ’il fuq). Din l-investigazzjoni ulterjuri kienet tikkonsisti fit-talba ta’ kjarifiki lil E. van Jaarsveld, li pprovda dawn il-kjarifiki permezz ta’ posta elettronika tat-8 u tal-15 ta’ Ottubru 2004, u f’mistoqsijiet lill-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Afrika ta’ Isfel, li rrisponda permezz ta’ posta elettronika tat-2 ta’ Novembru 2004 (ara l-punti 29 sa 33 iktar ’il fuq). B’hekk, id-dipartiment tas-CPVO reġa’ ltaqgħa fl-10 ta’ Novembru 2004 u ddeċieda, abbażi tar-riżultati tal-investigazzjoni ulterjuri, li ma jirrevedix id-deċiżjoni ta’ rifjut u li jibgħat l-appell quddiem il-Bord tal-Appell b’mod immedjat (ara l-punt 34 iktar ’il fuq).
Għalkemm it-terminu previst fl-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 2100/94 inqabeż b’xahar u għaxart ijiem, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li dan id-dewmien huwa ġġustifikat fid-dawl tal-fatti partikolari tal-każ, b’mod partikolari tan-neċessità li jsiru mistoqsijiet lil persuni li jinsabu f’pajjiż imbiegħed.
F’kull każ, il-qbiż ta’ dan it-terminu ma jistax jiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, iżda l-iktar l-iktar il-ħlas ta’ danni jekk ikun jidher li r-rikorrent ikun sofra xi ħsara.
F’dan ir-rigward, fir-replika tiegħu, ir-rikorrent jinsisti fuq id-differenza bejn il-protezzjoni mogħtija lill-proprjetarju mill-Artikolu 95 tar-Regolament Nru 2100/94, fir-rigward tal-atti qabel l-għoti tad-drittijiet Komunitarji ta’ varjetajiet ta’ pjanti, u dik mogħtija lill-istess proprjetarju mill-Artikolu 94 tal-imsemmi regolament, fir-rigward tal-atti ta’ ksur ta’ varjetà protetta.
Madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet huma irrilevanti f’dan il-każ, peress li fl-aħħar mill-aħħar id-dritt Komunitarju ma ngħatax għall-varjetà li saret applikazzjoni għalih.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-seba’ motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tmien motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 67(2) tar-Regolament Nru 2100/94
Ir-rikorrent isostni li, bi ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 67(2) tar-Regolament Nru 2100/94, l-applikazzjoni tiegħu tħassret mir-reġistru tas-CPVO immedjatament wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut. Minħabba f’dan iddgħajfet kunsiderevolment is-sitwazzjoni legali tiegħu, kif stabbilita mill-Artikolu 95 tar-Regolament Nru 2100/94.
F’dan ir-rigward, u anki jekk jitqies li l-applikazzjoni għal dritt ġiet imħassra mir-reġistru tas-CPVO immedjatament wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut, bi ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 67(2) tar-Regolament Nru 2100/94, li jgħid li appell imressaq kontra tali deċiżjoni għandu l-effett li jissospendi, tali illegalità ma tirriżultax mid-deċiżjoni ta’ rifjut stess, u għaldaqstant, la tista’ taffettwa l-validità ta’ din id-deċiżjoni u lanqas, bħala konsegwenza, il-validità tad-deċiżjoni kkontestata.
Konsegwentement, it-tmien motiv għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Minn dak kollu li jippreċedi jirriżulta li dan ir-rikors għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-rikorrent tilef, dan għandu jiġi kkundannat għall-ispejjeż, kif mitlub mis-CPVO.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Is-Seba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Ralf Schräder huwa kkundannat għall-ispejjeż.

Forwood
Moavero Milanesi
Truchot
Mogħtija f’Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fid-19 ta’ Novembru 2008.
Firem
Werrej

Il-kuntest ġuridiku

Il-fatti li wasslu għall-kawża

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

Id-dritt

Fuq l-ewwel motiv, li jirrigwarda l-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 62 u tal-Artikolu 7(1) u (2) tar-Regolament Nru 2100/94 moqrija flimkien

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— Il-kunsiderazzjonijiet preliminari dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 2100/94

— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 2100/94

— Kunsiderazzjonijiet abbażi tal-Artikolu 62 tar-Regolament Nru 2100/94

Fuq it-tielet u l-ħames motivi, li rispettivament jirrigwardaw il-ksur tal-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 2100/94 u tal-“projbizzjoni ġenerali, fi Stat tad-dritt, li jittieħdu deċiżjonijiet għall-għarrieda” u l-ksur tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Nru 1239/95

L-argumenti tal-partijiet

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

— Fuq il-ħames motiv

— Fuq it-tielet motiv

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 2100/94

Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 60(1) tar-Regolament Nru 1239/95

Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 88 tar-Regolament Nru 2100/94

Fuq is-seba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 70(2) tar-Regolament Nru 2100/94

Fuq it-tmien motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 67(2) tar-Regolament Nru 2100/94

Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.