CELEX: 61988CJ0204
Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector eieren
Vermelding van legdatum

Bij vonnis van 10 mei 1988, ingekomen ten Hove op 17 juli daaraanvolgend, heeft het tribunal de police te Rethel (Frankrijk) krachtens artikel 177 EEG-Verdrag een prejudiciële vraag gesteld over de uitlegging van artikel 15 van verordening (EEG) nr. 2772/75 van de Raad van 29 oktober 1975 betreffende bepaalde handelsnormen voor eieren (
PB 1975, L 282, blz. 56
; hierna: de bestreden verordening).
Deze vraag is gerezen in een strafzaak tegen J.-J. Paris, die wordt vervolgd omdat hij verse eieren ten verkoop heeft aangeboden, waarop in strijd met de artikelen 11 en 15 van de bestreden verordening de legdatum was vermeld.
De bestreden verordening, die is vastgesteld op basis van verordening nr. 2771/75 van de Raad van 29 oktober 1975 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector eieren (
PB 1975, L 282, blz. 49
), voorziet in handelsnormen voor eieren die nodig worden geacht om hun kwaliteit te verbeteren en de afzet te vergemakkelijken, in het belang van de producenten, de handelaars en de consumenten. Deze normen omvatten onder meer criteria voor de indeling van de eieren (artikelen 1 tot en met 13), gemeenschappelijke bepalingen betreffende de verpakking (artikelen 16 tot en met 22), alsmede bepalingen betreffende de te verrichten controles (artikelen 26 tot en met 28) en de toe te passen sancties (artikel 29).
Artikel 2, lid 1, van de verordening bepaalt, dat de eieren die binnen de Gemeenschap in de uitoefening van een beroep of een bedrijf worden verhandeld, aan de bepalingen van de verordening moeten voldoen. Volgens artikel 15 „mogen op de eieren geen andere merktekens voorkomen dan die welke in deze verordening worden genoemd”. Artikel 11, zoals gewijzigd bij verordening (EEG) nr. 1831/84 van de Raad van 19 juni 1984 (
PB 1984, L 172, blz. 2
) somt de merktekens op waarvan de eieren mogen worden voorzien: de legdatum valt daar niet onder, doch de verpakkingsperiode of de verpakkingsdatum mogen daarentegen wel worden vermeld.
Verdachte in het hoofdgeding ontkent de hem ten laste gelegde feiten niet, doch betwist de geldigheid van artikel 15 van de bestreden verordening. Volgens hem is het in strijd met het fundamentele recht op voorlichting van de consument en met het EEG-Verdrag.
Van oordeel dat sedert de vaststelling van de bestreden verordening in 1975 betrouwbare methoden voor het vaststellen van de legdatum zijn ontwikkeld, en dat artikel 15 van die verordening in strijd lijkt met het EEG-Verdrag, met name met artikel 86, heeft het tribunal de police te Rethel het Hof een prejudiciële vraag gesteld „over de uitlegging die aan artikel 15 van de verordening van 29 oktober 1975 moet worden gegeven, gelet op het EEG-Verdrag.”
Voor een nadere uiteenzetting van het juridische kader en van de feiten van het hoofdgeding, alsmede van het procesverloop en van de bij het Hof ingediende schriftelijke opmerkingen wordt verwezen naar het rapport ter terechtzitting. Deze elementen van het dossier worden hierna slechts weergegeven, voor zover dit noodzakelijk is voor de redenering van het Hof.
Uit het dossier blijkt dat ofschoon de prejudiciële vraag formeel gesproken enkel de uitlegging van artikel 15 van de bestreden verordening betreft, de twijfels van de verwijzende rechter vooral de geldigheid van die bepaling in het licht van inzonderheid artikel 86 EEG-Verdrag betreffen. De bewoordingen van artikel 15 laten er trouwens geen twijfel over bestaan, dat het de marktdeelnemers verboden is op de door hen verhandelde eieren de legdatum te vermelden. Die uitlegging is trouwens noch in de schriftelijke opmerkingen noch ter terechtzitting betwist. Derhalve moet worden aangenomen, dat de aan het Hof voorgelegde vraag in wezen betrekking heeft op de geldigheid van artikel 15.
Volgens verdachte in het hoofdgeding doet artikel 15, voor zover het de vermelding van de legdatum verbiedt, afbreuk aan het recht van de verbruikers om nauwkeurig en zonder misleiding te worden geïnformeerd over de versheid en de kwaliteit van de eieren.
In dit verband moet worden opgemerkt, dat de voorlichting van de consument een van de door de bestreden verordening nagestreefde doelstellingen is. Volgens de twaalfde overweging van de considerans namelijk „moet het voor de consument mogelijk zijn de eieren van de verschillende kwaliteits- en gewichtsklassen onderling te onderscheiden; ... aan deze eis kan worden voldaan door op de eieren ... merktekens aan te brengen”.
De Raad en de Commissie stellen terecht, dat het van belang is dat de aan de consument verstrekte informatie betrouwbaar is en dus gemakkelijk te controleren door de nationale instanties. Controles bij de producenten, die onontbeerlijk zijn ter verzekering van de juistheid van de legdatum, zijn wegens de verspreiding van de bedrijven volgens de Commissie in de praktijk niet haalbaar. Het is om die reden dat zowel de Commissie als de groep van deskundigen in de Raad menen, dat alleen het huidige systeem dat is gebaseerd op controles die hoofdzakelijk worden verricht in de pakstations, die minder talrijk en verspreid zijn dan de bedrijven van de producenten, met zekerheid de juistheid van de aan de consument verstrekte informatie, zoals de verpakkingsdatum, kan waarborgen.
De Commissie betwist niet dat er een betrouwbare techniek voor het aanbrengen van de legdatum bestaat, zoals door de verwijzende rechter is verklaard, doch zij wijst erop dat in feite enkel de grotere producenten, die zich de daartoe benodigde investeringen kunnen veroorloven, die techniek kunnen gebruiken. Daarentegen bevat artikel 15 van de verordening een betrouwbare regeling voor het aanbrengen van merktekens waarover iedere producent kan beschikken. Bijgevolg is dit het enige middel om alle producenten in de Gemeenschap gelijkwaardige afzetvoorwaarden voor hun produkten te verzekeren en kan aldus een wijziging van de handelsvoorwaarden in de Gemeenschap, als bedoeld in de vijfde overweging van verordening nr. 2772/75, worden voorkomen.
Zoals het Hof reeds dikwijls heeft uitgemaakt, beschikken de instellingen bij de beoordeling van een ingewikkelde economische situatie over een ruime beoordelingsbevoegdheid. Bij de wettigheidstoetsing van de uitoefening van een dergelijke bevoegdheid dient het Hof zich te beperken tot de vraag of de handeling niet ongeldig is wegens een kennelijke fout of misbruik van bevoegdheid, dan wel of het betrokken gezagsorgaan de grenzen van zijn beoordelingsbevoegdheid niet klaarblijkelijk heeft overschreden.
Gezien de noodzaak om zowel de belangen van producenten en verbruikers te verzoenen als de soms uiteenlopende belangen van de verschillende categorieën producenten onderling, lijken de instellingen bij hun algemene beoordeling van de situatie en de aard van de vereiste maatregelen niet kennelijk te hebben gedwaald of op enigerlei wijze de algemene grenzen van hun beoordelingsbevoegdheid te hebben, overschreden.
Verweerder betoogt verder, dat artikel 15 een bij artikel 86 EEG-Verdrag verboden misbruik oplevert, doordat het de technische ontwikkeling beperkt ten nadele van de verbruikers. In dit verband zij opgemerkt, dat artikel 86 betrekking heeft op de gedragingen van ondernemingen die een machtspositie innemen op de gemeenschappelijke markt, en dus niet kan worden toegepast op een regelgevende bepaling van de Raad. Daarentegen heeft artikel 40, lid 3, tweede alinea, EEG-Verdrag, dat elke discriminatie tussen producenten of verbruikers van de Gemeenschap verbiedt, ten doel, alle betrokken marktdeelnemers gelijke mededingingsvoorwaarden te verzekeren. Dat beginsel is door de bestreden verordening geëerbiedigd bij de vaststelling van gemeenschappelijke handelsnormen voor eieren binnen de Gemeenschap.
Mitsdien moet aan de nationale rechter worden geantwoord, dat bij onderzoek van de prejudiciële vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid kunnen aantasten van artikel 15 van verordening nr. 2772/75 van de Raad van 29 oktober 1975 betreffende bepaalde handelsnormen voor eieren, voor zover het verbiedt op eieren andere data te vermelden dan die welke door de verordening zijn voorzien, zoals de legdatum.
Kosten
De kosten door de Britse regering en de Commissie van de Europese Gemeenschappen wegens indiening hunner opmerkingen bij het Hof gemaakt, kunnen niet voor vergoeding in aanmerking komen. Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen.

HET HOF VAN JUSTITIE (Eerste kamer),
uitspraak doende op de door het tribunal de police te Rethel gestelde vraag, verklaart voor recht:

Bij onderzoek van de prejudiciële vraag is niet gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid kunnen aantasten van artikel 15 van verordening nr. 2772/75 van de Raad van 29 oktober 1975 betreffende bepaalde handelsnormen voor eieren, voor zover het verbiedt op eieren andere data te vermelden dan die welke door de verordening zijn voorzien, zoals de legdatum.

Slynn
Joliét
Rodríguez Iglesias
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 13 december 1989.
De griffier
J.-G. Giraud
De president van de Eerste kamer
Sir Gordon Slynn
(
*1
)	Procestaal: Frans.