CELEX: 62004CJ0508
Παράβαση κράτους μέλους
Οδηγία 92/43/ΕΟΚ
Διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας
Μέτρα για τη μεταφορά της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη

Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, σκέψη 111).
Πρέπει, σχετικώς, να προστεθεί ότι, κατά το άρθρο 16, παράγραφος 1, της οδηγίας, τα λαμβανόμενα σε εθνικό επίπεδο μέτρα τα
οποία προβλέπουν παρεκκλίσεις από τις απαγορεύσεις που επιβάλλει η οδηγία πρέπει να υπόκεινται στην προϋπόθεση ότι δεν υφίσταται
άλλη ικανοποιητική λύση.
Επομένως, διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες εξαρτούν την χορήγηση παρεκκλίσεων από τις απαγορεύσεις των άρθρων 12
έως 14 και 15, στοιχεία α΄ και β΄, της οδηγίας όχι από το σύνολο των κριτηρίων και προϋποθέσεων που προβλέπει το άρθρο 16
αυτής, αλλά, ελλιπώς, από ορισμένα στοιχεία αυτών, δεν συνιστά σύστημα σύμφωνο προς το εν λόγω άρθρο.
Επίσης, όπως υπογραμμίστηκε στη σκέψη 80 της παρούσας αποφάσεως, μια διοικητική πρακτική σύμφωνη προς τις διατάξεις της οδηγίας
δεν αρκεί για τη διασφάλιση της ορθής μεταφοράς του κοινοτικού δικαίου.
Όσον αφορά, πρώτον, το άρθρο 20, παράγραφος 4, του Nö NSchG, πρέπει να τονισθεί, κατ’ αρχάς, ότι μολονότι προβλέπει ότι παρεκκλίσεις
μπορούν να χορηγηθούν μόνον εφόσον δεν συντρέχει κίνδυνος για την άγρια πανίδα και χλωρίδα, εντούτοις δεν αποκλείει τη χορήγηση
τέτοιων παρεκκλίσεων στις περιπτώσεις στις οποίες οι πληθυσμοί των οικείων ειδών δεν βρίσκονται σε ικανοποιητική κατάσταση
διατηρήσεως.
Το άρθρο, όμως, 16, παράγραφος 1, της οδηγίας θέτει ως αναγκαία και προηγούμενη προϋπόθεση για τη χορήγηση των κατά παρέκκλιση
αδειών που προβλέπει την ικανοποιητική κατάσταση διατηρήσεως των οικείων πληθυσμών στη φυσική περιοχή που διαβιούν.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η ασάφεια που χαρακτηρίζει το άρθρο 20, παράγραφος 4, του Nö NSchG δεν συμβιβάζεται με την απαίτηση
επακριβούς και σαφούς μεταφοράς του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Μαρτίου 1995,
C‑365/93, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Συλλογή 1995, σ. I‑499, σκέψη 9).
Δεύτερον, όσον αφορά τους λόγους χορηγήσεως κατά παρέκκλιση αδείας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 20, παράγραφος 4,
του Nö NSchG αναφέρει ως παράδειγμα παρεκκλίσεις για επιστημονικούς ή παιδαγωγικούς σκοπούς.
Μολονότι τέτοιου είδους παρεκκλίσεις θα μπορούσαν να ενταχθούν στο άρθρο 16, παράγραφος 1, στοιχείο δ΄, της οδηγίας, εντούτοις
η διατύπωση της σχετικής διατάξεως της εθνικής νομοθεσίας δεν αποκλείει τη χορήγηση παρεκκλίσεων για λόγους διαφορετικούς
από εκείνους που εξαντλητικώς απαριθμούνται στο άρθρο 16, παράγραφος 1, στοιχεία α΄ έως δ΄, της οδηγίας.
Τρίτον, πρέπει να τονισθεί ότι το άρθρο 20, παράγραφος 4, του Nö NSchG δεν επαναλαμβάνει τις προϋποθέσεις χορηγήσεως κατά
παρέκκλιση αδείας που προβλέπει το άρθρο 16, παράγραφος 1, στοιχείο ε΄, της οδηγίας, δηλαδή την απαίτηση κάθε κατά παρέκκλιση
μέτρο να συνοδεύεται από αυστηρώς ελεγχόμενούς όρους και να έχει χαρακτήρα επιλεκτικό και περιορισμένο.
Όσον αφορά, στη συνέχεια, το άρθρο 21 του Nö NSchG, αρκεί να υπομνησθεί ότι το άρθρο 16, παράγραφος 1, της οδηγίας δεν προβλέπει
λόγο παρεκκλίσεως υπέρ μιας εμπορικής εκμεταλλεύσεως γεωργικής ή δασοπονικής φύσεως.
Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Αυστριακής Κυβερνήσεως, το αντλούμενο από τις διατάξεις της περί θήρας νομοθεσίας, επισημαίνεται
ότι η εφαρμογή του άρθρου 20, παράγραφος 4, του Nö NSchG ενδέχεται να έχει ως συνέπεια παράβαση των άρθρων 12 έως 15 της οδηγίας
και πέραν του τομέα της θήρας. Επίσης, μολονότι οι αρμόδιες αρχές τηρούν τις εθνικές διατάξεις περί προστασίας της φύσεως,
τις σχετικές με την άσκηση της θήρας, ένα τέτοιο σύστημα ενδέχεται να έχει ως συνέπεια τη δημιουργία νομικού πλαισίου σύμφωνου
προς το κοινοτικό δίκαιο, το οποίο εξαντλητικώς απαριθμεί τους επιτρεπόμενους λόγους παρεκκλίσεως. Πράγματι, το άρθρο 95 του
NöJagdG δεν περιλαμβάνει αντίστοιχο πίνακα λόγων, αλλά περιορίζεται στην απαγόρευση ορισμένου αριθμού μεθόδων θήρας για ορισμένα
ζωικά είδη.
Εκ των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η νομοθεσία του ομόσπονδου κράτους της Κάτω Αυστρίας δεν είναι σύμφωνη προς το άρθρο
16, παράγραφος 1, της οδηγίας.
Συνεπώς, η προσφυγή της Επιτροπής είναι βάσιμη ως προς το σημείο αυτό.
–       Αιτίαση σχετική με τη νομοθεσία του ομόσπονδου κράτους του Σάλτσμπουργκ
Εκτίμηση των διαδίκων
Η Επιτροπή τονίζει ότι το άρθρο 34 του Sbg NSchG και το άρθρο 104, παράγραφος 4, του Sbg JagdG δεν επαναλαμβάνουν το κριτήριο
της «διατηρήσεως σε ικανοποιητική κατάσταση διατηρήσεως» του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας. Επίσης, οι προβλεπόμενοι
στο άρθρο 34, παράγραφος 1, σημεία 2 και 9, του Sbg NSchG λόγοι παρεκκλίσεως οι σχετικοί με την παραγωγή ποτών και την κατασκευή
εγκαταστάσεων δεν εμπίπτουν σε κανέναν από τους λόγους του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, καθόσον το άρθρο 16, παράγραφος 1, της οδηγίας προβλέπει τη δυνατότητα παρεκκλίσεως
από τις απαγορεύσεις που επιβάλλει η οδηγία, θα ερχόταν σε αντίθεση προς τη λογική του συστήματος προστασίας η επιβολή υποχρεώσεως
αποκαταστάσεως ικανοποιητικής καταστάσεως διατηρήσεως στο πλαίσιο διατάξεως σχετικής με τη χορήγηση κατά παρέκκλιση αδειών.
Εξάλλου, το άρθρο 34, παράγραφος 3, του Sbg NSchG είναι περιοριστικότερο του άρθρου 16, παράγραφος 1, της οδηγίας, καθόσον
οποιοδήποτε κατά παρέκκλιση μέτρο πρέπει να αποβλέπει στην αποτροπή χειροτερεύσεως των φυτικών ή ζωικών ειδών που διαβιούν
εντός της οικείας ζώνης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Παρατηρείται ότι η κατά το άρθρο 16, παράγραφος 1, της οδηγίας «διατήρηση σε ικανοποιητική κατάσταση διατηρήσεως» αφορά την
κατάσταση που ορίζεται στο άρθρο 1, στοιχείο θ΄, και η οποία περιλαμβάνει, αφενός, γενικά στοιχεία αναφερόμενα στο πρώτο εδάφιο
του σημείου αυτού και, αφ’ ετέρου, ορισμένα κριτήρια σωρευτικής φύσεως. Όπως προκύπτει από τη σκέψη 59 της παρούσας αποφάσεως,
απόκειται στα κράτη μέλη να μεταφέρουν τις έννοιες αυτές στην εσωτερική τους νομοθεσία με την απαιτούμενη νομική ακρίβεια.
Αντιθέτως, το άρθρο 104, παράγραφος 4, του Sbg JagdG προβλέπει ότι κατά παρέκκλιση άδειες χορηγούνται «εφόσον δεν τίθεται
σε κίνδυνο ο πληθυσμός του οικείου αγρίου είδους». Η διάταξη αυτή διαφοροποιείται από το σύστημα προστασίας που προβλέπει
η οδηγία, δεδομένου ότι παρέχει τη δυνατότητα παρεκκλίσεων από τις απαγορεύσεις της αρχής χωρίς να τις εξαρτά από την επιταγή
της διατηρήσεως των οικείων πληθυσμών ειδών σε ικανοποιητική κατάσταση διατηρήσεως.
Όσον αφορά το άρθρο 34, παράγραφος 1, του Sbg NSchG, οι δικαιολογητικοί λόγοι που αφορούν, αντιστοίχως, την παραγωγή ποτών
και την κατασκευή εγκαταστάσεων δεν εμπίπτουν σε κανέναν από τους εξαντλητικώς απαριθμούμενους στο άρθρο 16, παράγραφος 1,
της οδηγίας λόγους.
Επομένως, η προβαλλόμενη παράβαση πρέπει να θεωρηθεί ως αποδειχθείσα.
Παράβαση του άρθρου 22, στοιχείο β΄, της οδηγίας στο ομόσπονδο κράτος της Κάτω Αυστρίας.
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το άρθρο 17, παράγραφος 5, του Nö NSchG εξαρτά τη χορήγηση αδείας εισαγωγής μη αυτόχθονων ειδών
από ένα κριτήριο μη προβλεπόμενο από την οδηγία, δηλαδή από το να μην είναι ο ενδεχόμενος κίνδυνος «διαρκής». Επίσης, η διάταξη
αυτή δεν απαγορεύει οποιαδήποτε προσβολή των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της αυτόχθονης άγριας πανίδας και χλωρίδας οφειλόμενης
στην εκ προθέσεως εισαγωγή μη αυτόχθονων ειδών.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, στο πλαίσιο μιας ερμηνείας του άρθρου 17, παράγραφος 5, του Nö NSchG σύμφωνης προς
την οδηγία, η άδεια εισαγωγής στο φυσικό περιβάλλον ενός μη αυτόχθονος είδους ή ενός είδους μη προσαρμοσμένου στις τοπικές
συνθήκες δεν θα χορηγείται σε περίπτωση κατά την οποία η παρέμβαση αυτή προξενεί ζημία στην αυτόχθονη πανίδα και χλωρίδα.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 17, παράγραφος 5, του Nö NSchG επιτρέπει την εκ προθέσεως εισαγωγή ζωικών ή φυτικών,
μη αυτόχθονων, ειδών υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει διαρκής προσβολή των φυσικών οικοτόπων και της αυτόχθονης άγριας
πανίδας και χλωρίδας.
Μία τέτοια ρύθμιση, όμως, δεν συνιστά ορθή μεταφορά του συστήματος προστασίας που προβλέπει η οδηγία. Πράγματι, το σύστημα
αυτό απαιτεί όπως οποιοδήποτε κατά παρέκκλιση χορηγούμενο μέτρο τηρεί τις προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 22, στοιχείο
β΄, της οδηγίας, ιδίως εκείνη κατά την οποία δεν επιτρέπεται η χορήγηση αδείας παρά μόνο εφόσον αυτή δεν συνεπάγεται κανένα
κίνδυνο για τους φυσικούς οικοτόπους.
Επιβάλλεται σχετικώς να τονισθεί ότι η έκφραση «καμία ζημία» συνιστά σχετική με την προστασία απαίτηση η οποία είναι σαφής
και η οποία βαίνει πέραν εκείνης που προβλέπει το άρθρο 17, παράγραφος 5, του Nö NSchG.
Συνεπώς, η προβαλλόμενη παράβαση πρέπει να θεωρηθεί ως αποδειχθείσα.
Εκ των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1, από το άρθρο
6, παράγραφοι 1 και 2, από τα άρθρα 12 και 13, καθώς και από το άρθρο 16, παράγραφος 1, και το άρθρο 22, στοιχείο β΄, της
οδηγίας.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει
σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Δημοκρατίας της Αυστρίας, αυτή δε
ηττήθηκε ως προς τους κυριότερους ισχυρισμούς της, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Όσον αφορά τους λόγους παραβάσεως που περιήχοντο στο εισαγωγικό της δίκης δικόγραφο και από τους οποίους παραιτήθηκε η Επιτροπή
σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η παραίτηση από τις σχετικές αιτιάσεις έγινε κατόπιν
τροποποιήσεως των αντίστοιχων εθνικών νομοθετημάτων. Επομένως, η παραίτηση αυτή καταλογίζεται στην καθής, δεδομένου ότι μόνο
μετά την πάροδο της σχετικής προθεσμίας οι διατάξεις της εσωτερικής νομοθεσίας προσαρμόστηκαν προς τις απαιτήσεις του κοινοτικού
δικαίου. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 69, παράγραφος 5, του Κανονισμού Διαδικασίας, πρέπει, κατά συνέπεια, να καταδικαστεί η
Δημοκρατία της Αυστρίας στο σύνολο των εξόδων της παρούσας δίκης.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Η Δημοκρατία της Αυστρίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1, στοιχεία ε΄, ζ΄ και ιβ΄, από το άρθρο 6, παράγραφοι
1 και 2, από τα άρθρα 12 και 13, καθώς και από το άρθρο 16, παράγραφος 1, και από το άρθρο 22, στοιχείο β΄, της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ
του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3)
Καταδικάζει τη Δημοκρατία της Αυστρίας στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.