CELEX: 61988CJ0159
Εισαγωγή όρυζας
Εισφορά
Έννοια των "θραυσμάτων όρυζας"

Με Διάταξη της 11ης Μαΐου 1988, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 2 Ιουνίου 1988, το College van Beroep voor het Bedrijfsleven της Χάγης υπέβαλε, βάσει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του σημείου 3 του παραρτήματος Α του κανονισμού 1418/76 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1976, περί κοινής οργανώσεως αγοράς της όρυζας ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/015, σ. 127, στο εξής: βασικός κανονισμός ).
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ τριών ολλανδών εισαγωγέων όρυζας και του Hoofdproduktschap σχετικά με το ύψος της εισφοράς που οι εισαγωγείς αυτοί (στο εξής: προσφεύγοντες της κύριας δίκης) όφειλαν να καταβάλουν επί μιας παρτίδας θραυσμάτων λευκανθείσας όρυζας σε μακρούς κόκκους προελεύσεως Ταϋλάνδης. Για λόγους οφειλόμενους στη χρησιμοποιηθείσα τεχνική διαλογής στη χώρα καταγωγής, η παρτίδα αυτή περιείχε όχι μόνον θραυσμένους κόκκους, αλλά και ολόκληρους κόκκους ατελούς ωριμάνσεως.
Βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 2, πρώτη περίπτωση, του κανονισμού 2729/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί των εισφορών κατά την εισαγωγή που εφαρμόζονται στα μείγματα σιτηρών, ορύζης και θραυσμάτων ορύζης ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/013, σ. 175, στο εξής: κανονισμός περί εισφορών), η εισφορά που επιβάλλεται στα μείγματα όρυζας και θραυσμάτων όρυζας είναι εισφορά που προβλέπεται για το κύριο συνθετικό σε βάρος, αν αυτό αντιπροσωπεύει τουλάχιστον 90 ο/ο του βάρους του μείγματος. Αντίθετα, αν κανένα από τα συνθετικά δεν ανέρχεται στο ποσοστό αυτό, βάσει της δεύτερης περιπτώσεως της ίδιας διατάξεως επιβάλλεται η υψηλότερη εισφορά.
Από το σύστημα τιμών που καθιερώθηκε με τον βασικό κανονισμό προκύπτει ότι η προβλεπόμενη εισφορά για τη λευκανθείσα όρυζα σε μακρούς κόκκους είναι υψηλότερη από την προβλεπόμενη για τα θραύσματα. Πράγματι, από το άρθρο 11 του κανονισμού αυτού προκύπτει ότι οι εισφορές αυτές συμψηφίζουν, τόσο για τη λευκανθείσα όρυζα σε μακρούς κόκκους όσο και για τα θραύσματα όρυζας, τη διαφορά μεταξύ της διεθνούς τιμής και της κοινοτικής τιμής κατωφλίου. Βάσει του άρθρου 15 του κανονισμού αυτού, η τιμή κατωφλίου των θραυσμάτων, τα οποία προορίζονται ουσιαστικά για βιομηχανικές χρήσεις — όπως στη μεταποίηση ζωοτροφών —, υπολογίζεται σε συνάρτηση με την τιμή κατωφλίου του αραβοσίτου του οποίου υφίστανται τον ανταγωνισμό. Η τιμή αυτή είναι σαφώς χαμηλότερη από την τιμή κατωφλίου της λευκαν-θείσας όρυζας σε μακρούς κόκκους, τιμή που υπολογίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 14 του ίδιου κανονισμού, σε συνάρτηση με την τιμή κατωφλίου της αποφλοιωμένης όρυζας σε μακρούς κόκκους.
Από το σημείο 3 του παραρτήματος Α του βασικού κανονισμού προκύπτει ότι θεωρούνται ως θραύσματα μόνον τα τεμάχια κόκκων, των οποίων το μήκος δεν υπερβαίνει τα τρία τέταρτα του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου. Του σημείου τρία προηγείται το σημείο 2 το οποίο περιλαμβάνει, στις υποπαραγράφους α ) και β ), ορισμό της όρυζας σε στρογγυλούς κόκκους και, στην υποπαράγραφο γ), μέθοδο μετρήσεως των κόκκων αυτών. Η μέτρηση αυτή πρέπει να γίνεται επί των κόκκων που περιέχονται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα της οικείας παρτίδας όρυζας.
Προκειμένου να προσδιορίσουν το ποσοστό των θραυσμάτων στην επίμαχη παρτίδα όρυζας, οι τελωνειακές αρχές εφάρμοσαν την αποκαλούμενη « εσωτερική μέθοδο μετρήσεως»: θεώρησαν ως μέσο μήκος του ολόκληρου κόκκου, κατά την έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α, το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιλαμβάνονταν σε δείγμα της ίδιας αυτής παρτίδας. Στη μέθοδο αυτή αντιτάσσεται η αποκαλούμενη « εξωτερική » μέθοδος η οποία συνεπάγεται ότι λαμβάνεται υπόψη το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων όπως αυτό πιστοποιείται, για την οικεία ποικιλία όρυζας, από τις αρμόδιες αρχές της χώρας καταγωγής.
Οι τελωνειακές αρχές διαπίστωσαν τότε ότι το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιλαμβάνονταν στην οικεία παρτίδα ανερχόταν σε 5,7 χιλιοστόμετρα και ότι 83 0/0 των τεμαχίων όρυζας που περιλαμβάνονταν στην ίδια αυτή παρτίδα δεν υπερέβαιναν τα τρία τέταρτα του μήκους αυτού και έπρεπε, επομένως, να θεωρηθούν ως θραύσματα. Επειδή, κατά την ανάλυση αυτή, τα θραύσματα δεν αντιπροσώπευαν 90% του βάρους του μείγματος, το Hoofdproduktschap, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού περί εισφορών, επέβαλε την υψηλότερη εισφορά η οποία προβλέπεται για την όρυζα.
Κατά της αποφάσεως αυτής οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης άσκησαν προσφυγή ακυρώσεως. Προβάλλουν ότι, ως μέσο μήκος του ολόκληρου κόκκου, κατά την έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α, πρέπει να νοείται το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων της ποικιλίας της όρυζας στη οποία ανήκουν τα τεμάχια όρυζας που περιλαμβάνονται στην παρτίδα. Σύμφωνα με πιστοποιητικό που εξέδωσαν οι αρχές της Ταϋλάνδης, το μέσο μήκος των κόκκων της ποικιλίας της όρυζας για την οποία γίνεται λόγος εν προκειμένω, δηλαδή της λευκανθείσας όρυζας σε μακρούς κόκκους, είναι 7 χιλιοστόμετρα. Αν οι ολλανδικές τελωνειακές αρχές είχαν λάβει υπόψη το μήκος αυτό, θα κατέληγαν σε ποσοστό θραυσμάτων το οποίο θα υπερέβαινε το 90 % του βάρους της παρτίδας. Προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού, οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης αναφέρονται σε ανάλυση την οποία αυτοί οι ίδιοι ζήτησαν να διενεργηθεί από ιδιωτικό ερευνητικό ινστιτούτο και κατά την οποία 97,7 ο/ο των τεμαχίων όρυζας δεν υπερέβαιναν τα τρία τέταρτα του πιστοποιημένου μέσου μήκους των 7 χιλιοστομέτρων. Από αυτό συνάγουν ότι, εν προκειμένω, έπρεπε να επιβληθεί η εισφορά που προβλέπεται για τα θραύσματα.
Με τη Διάταξη περί παραπομπής, το εθνικό δικαστήριο υπογραμμίζει ότι άκουσε πραγματογνώμονες. Αυτοί υπογράμμισαν ότι, εν προκειμένω, ο τρόπος με τον οποίο οι τελωνειακές αρχές εφάρμοσαν την εσωτερική μέθοδο μετρήσεως κατέληγε στο ότι το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιλαμβάνονταν στην παρτίδα όρυζας δεν αντιστοιχούσε πλέον στο τυποποιημένο μήκος της οικείας ποικιλίας της όρυζας. Όσον αφορά την αποκαλούμενη « εξωτερική » μέθοδο, διευκρίνισαν ότι τα πιστοποιητικά των αρχών του κράτους καταγωγής, τα οποία πιστοποιούν το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων της εν λόγω ποικιλίας, είναι καθολικώς αναγνωρισμένα στις διεθνείς συναλλαγές.
Υπό τις συνθήκες αυτές το εθνικό δικαστήριο αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του σημείου 3 του παραρτήματος Α του βασικού κανονισμού. Τα ερωτήματα αυτά έχουν ως εξής:
« 1)
Πρέπει το σημείο 3 του παραρτήματος Α του κανονισμού 1418/76 να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, για την εφαρμογή του κανόνα των τριών τετάρτων που θεσπίζει, το “ μέσο μήκος του ολόκληρου κόκκου ” νοείται ως το μέσο μήκος του ολόκληρου κόκκου που περιλαμβάνεται στο οικείο δείγμα ή στην οικεία παρτίδα, περιλαμβανομένων και των ολόκληρων κόκκων ατελούς ωριμάνσεως;
2)
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, μήπως πρέπει η εν λόγω διάταξη να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, για την εφαρμογή του κανόνα των τριών τετάρτων, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών είναι ελεύθερες να θεωρούν ως “ μέσο μήκος του ολόκληρου κόκκου ” οποιοδήποτε εξωτερικό στοιχείο αναφοράς που ασκεί επιρροή και, αν ναι, μέχρι ποιου σημείου οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη, όταν προβαίνουν στην επιλογή τους, τις τυποποιημένες μετρήσεις που γίνονται δεκτές στις διεθνείς συναλλαγές;
3)
Σε περίπτωση απαντήσεως πλήρως ή εν μέρει καταφατικής στο πρώτο ερώτημα, η αναφερόμενη σ' αυτό διάταξη συμβιβάζεται με το σύστημα εισφοράς που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ.) 1418/76 και με την αρχή της ασφάλειας του δικαίου και/ή με την αρχή της ισότητας; »
Στη έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικά τα πραγματικά περιστατικά και η εφαρμοστέα κανονιστική ρύθμιση, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του πρώτου και δεύτερου ερωτήματος
Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο ζητεί ουσιαστικά να πληροφορηθεί καταρχάς, αν για τον καθορισμό του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου κατά την έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α του βασικού κανονισμού που αφορά την όρυζα, πρέπει να ληφθεί υπόψη το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιλαμβάνονται σε δείγμα της εισαχθείσας παρτίδας όρυζας ή το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων της οικείας ποικιλίας της όρυζας, όπως το μήκος αυτό πιστοποιείται από πιστοποιητικά των αρχών της χώρας καταγωγής, τα οποία αναγνωρίζονται στις διεθνείς συναλλαγές, εν συνεχεία δε, αν υποτεθεί ότι πρέπει να εφαρμοστεί η πρώτη μέθοδος, αν πρέπει να αποκλειστούν οι κόκκοι ατελούς ωριμάνσεως.
Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του ερωτήματος, επιβάλλεται να παρατηρηθεί ότι το σημείο 2 του παραρτήματος Α διευκρινίζει τη μέθοδο μετρήσεως που πρέπει να εφαρμόζεται προκειμένου να προσδιοριστεί αν οι ολόκληροι κόκκοι που περιλαμβάνονται σε παρτίδα όρυζας πρέπει να θεωρούνται ως στρογγυλοί κόκκοι ή μακροί κόκκοι κατά την έννοια των υποπαραγράφων α ) και β ) του σημείου αυτού. Σχετικώς, η διάταξη αυτή διευκρινίζει, στην υποπαράγραφο γ ), ότι πρέπει να μετριέται το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιέχονται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα της οικείας παρτίδας της όρυζας. Το σημείο 2 του παραρτήματος Α αποκλείει έτσι τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη τα πιστοποιητικά των αρχών της χώρας καταγωγής της οικείας παρτίδας της όρυζας προκειμένου να πιστοποιηθεί το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων της ποικιλίας της όρυζας για την οποία γίνεται λόγος.
Απ' αυτό πρέπει να συναχθεί ότι, ορίζοντας ως θραύσματα τα τεμάχια όρυζας των οποίων το μήκος δεν υπερβαίνει τα τρία τέταρτα του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου, το σημείο 3 του παραρτήματος Α κάνει αναφορά μόνον στο μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιέχονται στην εισαχθείσα παρτίδα όρυζας, για την οποία γίνεται λόγος στο σημείο 2, και απέκλεισε την εφαρμογή οποιουδήποτε εξωτερικού κανόνα.
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί ότι οι ολόκληροι κόκκοι, οι οποίοι αποτελούν αντικείμενο μετρήσεως, πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικοί της ποικιλίας της όρυζας στην οποία ανήκουν τα τεμάχια όρυζας για τα οποία γίνεται λόγος. Επομένως, δεν μπορεί να λαμβάνονται υπόψη οι ολόκληροι κόκκοι ατελούς ωριμάνσεως, το μήκος των οποίων είναι σχετικά μειωμένο και η παρουσία τους στην παρτίδα είναι μάλλον τυχαία.
Τα αποτελέσματα της μετρήσεως του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου θα καθίσταντο, εξάλλου, απρόβλεπτα αν οι κόκκοι ατελούς ωριμάνσεως λαμβάνονταν υπόψη. Πράγματι, όπως αναφέρει το εθνικό δικαστήριο στη Διάταξη του, το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων μπορεί τότε να ποικίλλει όχι μόνον από μια παρτίδα όρυζας σε άλλη, αλλά και από δείγμα σε δείγμα της ίδιας παρτίδας όρυζας. Το ποσοστό των θραυσμάτων, το οποίο θα υπολογιστεί ανάλογα με το μήκος αυτό, θα διαφέρει επίσης, πράγμα που θα είχε ως αποτέλεσμα να αφήνει τον εισαγωγέα σε αβεβαιότητα ως προς την εισφορά που θα του επιβληθεί, μέχρι τη στιγμή της εισαγωγής της οικείας παρτίδας.
Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, πρέπει στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα να δοθεί η απάντηση ότι, για τον καθορισμό του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου κατά τη έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α του βασικού κανονισμού σχετικά με την όρυζα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων πού περιέχονται σε δείγμα της εισαγόμενης παρτίδας όρυζας, αποκλειομένων των κόκκων ατελούς ωριμάνσεως.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Με το τρίτο ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο ζητεί ουσιαστικά να πληροφορηθεί αν το σημείο 3 του παραρτήματος Α, νοούμενο ως επιβάλλον να λαμβάνονται υπόψη οι ολόκληροι κόκκοι που περιλαμβάνονται σε δείγμα της εισαχθείσας παρτίδας όρυζας, αποκλειομένων των κόκκων ατελούς ωριμάνσεως, δεν είναι ασυμβίβαστο προς την αρχή της ασφάλειας του δικαίου ή προς την αρχή της ισότητας.
Σχετικώς, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιέχονται σε εισαχθείσες παρτίδες όρυζας μπορεί ασφαλώς να ποικίλλει από μια παρτίδα σε άλλη και απ' αυτό να προκύψουν αβεβαιότητες για τον εισαγωγέα ως προς το μέσο μήκος των κόκκων αυτών και, κατά συνέπεια, ως προς το ποσοστό των θραυσμάτων τα οποία περιέχονται στις εν λόγω παρτίδες. Ωστόσο, οι αβεβαιότητες αυτές δεν θίγουν την αρχή της ασφάλειας του δικαίου εφόσον ο εισαγωγέας είναι ενήμερος της μεθόδου μετρήσεως πριν από την εισαγωγή της σχετικής παρτίδας. Εξάλλου, οι εν λόγω αβεβαιότητες μειώνονται κατά το μέτρο που οι κόκκοι ατελούς ωριμάνσεως αποκλείονται από τη μέτρηση.
Η Επιτροπή υποστήριξε ότι η αρχή της ισότητας μπορούσε να παραβιάζεται αν οι κόκκοι ατελούς ωριμάνσεως αποκλείονταν από τη μέτρηση. Τα θραύσματα θα μπορούσαν τότε να φτάσουν ευκολότερα το ποσοστό 90 ο/ο του βάρους της οικείας παρτίδας της όρυζας, πράγμα που θα συνεπαγόταν την εφαρμογή της εισφοράς που προβλέπεται για τα θραύσματα. Οι ολλανδοί εισαγωγείς οι οποίοι, όπως εν προκειμένω, θα πωλούσαν τα θραύσματα όχι με σκοπό τη βιομηχανική χρήση, αλλά με σκοπό την ανθρώπινη κατανάλωση, θα ετύγχαναν τότε ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος σε σχέση με τους εισαγωγείς της ολόκληρης όρυζας.
Επί του σημείου αυτού, αρκεί να υπογραμμιστεί ότι, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού περί εισφορών, η εισφορά η οποία προβλέπεται για τα θραύσματα εφαρμόζεται σε παρτίδα εισαχθείσας όρυζας εφόσον η παρτίδα αυτή περιλαμβάνει, σε ποσοστό 90 ο/ο του βάρους, θραύσματα όρυζας κατά την έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α του βασικού κανονισμού. Το ζήτημα αν τα θραύσματα αυτά πωληθούν εν συνεχεία για σκοπούς άλλους πλην εκείνων για τους οποίους πωλούνται κατά παράδοση δεν είναι, επομένως, ουσιώδες.
Επομένως, στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το σημείο 3 του εν λόγω παραρτήματος Α, ερμηνευόμενο ως επιβάλλον τη λήψη υπόψη των ολόκληρων κόκκων που περιέχονται σε δείγμα της παρτίδας της εισαγόμενης όρυζας, αποκλειομένων των κόκκων ατελούς ωριμάνσεως, δεν δημιουργεί ανισότητα ούτε ανασφάλεια στην εφαρμογή του συστήματος εισφοράς που να το καθιστά ασυμβίβαστο προς τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.
Eni των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η ιταλική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης έχει τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το College van Beroep voor het Bedrijfsleven της Χάγης, με Διάταξη της 11ης Μαΐου 1988, αποφαίνεται:

1)
Για τον καθορισμό του μέσου μήκους του ολόκληρου κόκκου κατά την έννοια του σημείου 3 του παραρτήματος Α του κανονισμού (ΕΟΚ) 1418/76 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1976, περί κοινής οργανώσεως αγοράς της όρυζας, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το μέσο μήκος των ολόκληρων κόκκων που περιέχεται σε δείγμα της εισαγόμενης παρτίδας όρυζας, αποκλειομένων των κόκκων ατελούς ωριμάνσεως.

2)
Το σημείο 3 αυτού του παραρτήματος Α, ερμηνευόμενο ως επιβάλλον τη λήψη υπόψη των ολόκληρων κόκκων που περιέχονται σε δείγμα εισαγόμενης παρτίδας όρυζας, αποκλειομένων των κόκκων ατελούς ωριμάνσεως, δεν δημιουργεί ανισότητα ή ανασφάλεια στην εφαρμογή του συστήματος εισφοράς, που να το καθιστά ασυμβίβαστο προς τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

Slynn
Joliét
Rodríguez Iglesias
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 6 Ιουνίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του πρώτου τμήματος
Gordon Slynn
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.