CELEX: 62002CJ0099
Παράβαση κράτους μέλους
Κρατικές ενισχύσεις
Άρθρο 88, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ
Ενισχύσεις ασύμβατες με την κοινή αγορά
Υποχρέωση ανακτήσεως
Απόλυτη αδυναμία εκτελέσεως

της 20ής Σεπτεμβρίου 1990, Επιτροπή κατά Γερμανίας, σκέψη 17, και την προαναφερθείσα απόφαση Ιταλία κατά Επιτροπής,
σκέψη 104).
Στη σκέψη 105 της προαναφερθείσας αποφάσεως Ιταλία κατά Επιτροπής, το Δικαστήριο υπενθύμισε επίσης ότι, όσον αφορά το επιχείρημα
της Ιταλικής Κυβερνήσεως ότι η ανάκτηση των ενισχύσεων είναι περίπλοκη και δύσκολα μπορεί να εξακριβωθεί καθώς και το επιχείρημα
περί της μεγάλης διεισδύσεως του καθεστώτος των ενισχύσεων στο εγχώριο δίκτυο παραγωγής, είναι αρκετό να επισημανθεί, σύμφωνα
με τη νομολογία του Δικαστηρίου, ότι ο φόβος, ακόμη και ανυπερβλήτων, εσωτερικών δυσχερειών δεν μπορεί να δικαιολογήσει το
να μην τηρήσει ένα κράτος μέλος τις υποχρεώσεις που έχει από το κοινοτικό δίκαιο (βλ., μεταξύ άλλων, την προαναφερθείσα απόφαση
Επιτροπή κατά Πορτογαλίας, σκέψη 52).
Ούτε το γεγονός ότι το περί ου πρόκειται κράτος μέλος θεωρεί αναγκαίο να εξακριβώσει την ατομική κατάσταση κάθε επιχειρήσεως
που έχει σχέση με την ανάκτηση των παρανόμων ενισχύσεων, όπως άλλωστε δέχθηκε το Δικαστήριο στη σκέψη 91 της προαναφερθείσας
αποφάσεως Ιταλία κατά Επιτροπής, ούτε και το γεγονός ότι ασυνήθιστα μικρό χρονικό διάστημα διέρρευσε μεταξύ της κοινοποιήσεως
της αποφάσεως για την ανάκτηση των πιο πάνω ενισχύσεων και της ασκήσεως προσφυγής λόγω παραβάσεως κράτους μέλους μπορούν να
δικαιολογήσουν τη μη εκτέλεση της τελευταίας αποφάσεως (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση της 26ης Ιουνίου 2003, Επιτροπή κατά
Ισπανίας, σκέψη 56).
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, εφόσον το άρθρο 88, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, σε αντίθεση προς το άρθρο 226 ΕΚ, δεν προβλέπει
διαδικασία προ της ασκήσεως της προσφυγής και εφόσον, κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν διατυπώνει αιτιολογημένη γνώμη η οποία
τάσσει στα κράτη μέλη προθεσμία για να συμμορφωθούν προς την απόφαση της Επιτροπής, η προθεσμία αναφοράς για την εφαρμογή
της πρώτης διατάξεως δεν μπορεί να είναι άλλη από την προθεσμία που έταξε η απόφαση της οποίας βάλλεται η μη εκτέλεση ή, εν
ανάγκη, από την προθεσμία που η Επιτροπή έταξε στη συνέχεια (προαναφερθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Βελγίου, σκέψη 26). Εν προκειμένω,
από το άρθρο 4 της αποφάσεως 2000/128 προκύπτει ότι η Επιτροπή έταξε προθεσμία δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποιήσεως
της αποφάσεως αυτής.
Δεν αμφισβητείται ότι, όταν έληξε η προθεσμία εκείνη, η Ιταλική Κυβέρνηση δεν είχε λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση
των σχετικών ενισχύσεων. Επιπλέον, από τη σκέψη 105 της προαναφερθείσας αποφάσεως Ιταλία κατά Επιτροπής προκύπτει ότι, πάνω
από δυόμισι χρόνια μετά τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πιο πάνω κυβέρνηση δεν είχε αποδυθεί
σε καμία προσπάθεια για την ανάκτηση των σχετικών ενισχύσεων.
Τέλος, από τις εξηγήσεις που η Ιταλική Κυβέρνηση έδωσε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση στην παρούσα υπόθεση προκύπτει ότι,
την ημερομηνία αυτής της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως, δηλαδή στις 18 Σεπτεμβρίου 2003, η διαδικασία ανακτήσεως εξακολουθούσε
να βρίσκεται στο στάδιο των προπαρασκευαστικών μέτρων, όπως είναι η χάραξη κατευθυντηρίων γραμμών για την ανάκτηση των εν
λόγω ενισχύσεων και ο προσδιορισμός των σχετικών επιχειρήσεων. Κατά συνέπεια, μέχρι την ημερομηνία εκείνη, η Ιταλική Κυβέρνηση
δεν είχε ακόμη προβεί σε κανένα συγκεκριμένο διάβημα προς τις επιχειρήσεις για την ανάκτηση των ενισχύσεων αυτών.
Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, υπό τις συνθήκες της παρούσας υποθέσεως, η Ιταλική Δημοκρατία δεν απέδειξε αδυναμία
εκτελέσεως της αποφάσεως 2000/128.
Εφόσον η Ιταλική Κυβέρνηση δεν έλαβε κανένα από τα αναγκαία μέτρα για να ανακτήσει από τους αποδέκτες τις ενισχύσεις που αφορά
η απόφαση 2000/128, η κυβέρνηση αυτή δεν μπορεί να επικαλεστεί για την άμυνά της κάποια φερόμενη έλλειψη συνεργασίας από την
πλευρά της Επιτροπής.
Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας εμπροθέσμως όλα τα αναγκαία μέτρα για να
ανακτήσει από τους αποδέκτες τις ενισχύσεις οι οποίες κατά την απόφαση 2000/128 κρίθηκαν παράνομες και ασύμβατες με την κοινή
αγορά, παρέβη τις υποχρεώσεις που έχει από τα άρθρα 3 και 4 της αποφάσεως αυτής.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ιταλικής Δημοκρατίας στα δικαστικά
έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, η Ιταλική Δημοκρατία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Η Ιταλική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας εμπροθέσμως όλα τα αναγκαία μέτρα για να ανακτήσει από τους αποδέκτες τις ενισχύσεις
οι οποίες κατά την απόφαση 2000/128/ΕΚ της Επιτροπής, της 11ης Μαΐου 1999, για τα καθεστώτα ενισχύσεως τα οποία έθεσε σε εφαρμογή
η Ιταλία σχετικά με μέτρα υπέρ της απασχολήσεως, κρίθηκαν παράνομες και ασύμβατες με την κοινή αγορά, παρέβη τις υποχρεώσεις
που έχει από τα άρθρα 3 και 4 της αποφάσεως αυτής.
2)
Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Jann
Timmermans
Rosas
La Pergola

von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο την 1η Απριλίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
R. Grass

Β. Σκουρής
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.