CELEX: 62009CJ0322
Αίτηση αναιρέσεως
Κρατική ενίσχυση
Καταγγελία ανταγωνιστή
Παραδεκτό
Κανονισμός (ΕΚ) 659/1999
Άρθρα 4, 10, 13 και 20
Απόφαση της Επιτροπής να μη δώσει συνέχεια στην καταγγελία
Χαρακτηρισμός των μέτρων από την Επιτροπή, εν μέρει, ως μη αποτελούντων κρατικές ενισχύσεις και, εν μέρει, ως υφισταμένων ενισχύσεων συμβατών με την κοινή αγορά
Άρθρο 230 ΕΚ
Έννοια του όρου "δυνάμενη να προσβληθεί πράξη"

Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψεις 43 και 44 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Περαιτέρω, αποτελούν, κατ’ αρχήν, πράξεις δυνάμενες να προσβληθούν τα μέτρα με τα οποία καθορίζεται οριστικώς η θέση της Επιτροπής
κατά το πέρας της διοικητικής διαδικασίας και τα οποία παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα ικανά να θίξουν τα συμφέροντα
του προσφεύγοντος, όχι όμως και τα ενδιάμεσα μέτρα που κατατείνουν στην προετοιμασία της τελικής αποφάσεως χωρίς να παράγουν
τέτοια αποτελέσματα (βλ. απόφαση Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 42 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όσον αφορά τον τυχόν χαρακτήρα των μέτρων που λαμβάνει η Επιτροπή, στο πλαίσιο της διαδικασίας ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων,
ως οριστικών και δυνάμενων να προσβληθούν πρέπει να υπομνησθεί, πρώτον, ότι η Επιτροπή, βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 1,
του κανονισμού 659/1999, οφείλει, εφόσον έχει στην κατοχή της πληροφορίες από τις οποίες απορρέει ότι υπήρξε παράνομη κρατική
ενίσχυση, ανεξαρτήτως της πηγής τους, να εξετάζει τις πληροφορίες αυτές. Η εξέταση καταγγελίας βάσει της οικείας διατάξεως
προκαλεί την κίνηση της προκαταρκτικής έρευνας του άρθρου 88, παράγραφος 3, ΕΚ και υποχρεώνει την Επιτροπή να ερευνήσει αμελλητί
την ύπαρξη ενισχύσεως και τη συμβατότητά της με την κοινή αγορά (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής,
προπαρατεθείσα, σκέψη 37).
Το άρθρο 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 659/1999, το οποίο εφαρμόζεται στο πλαίσιο της εξετάσεως καταγγελίας για φερόμενη
παράνομη ενίσχυση, επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να περατώσει την προκαταρκτική έρευνα εκδίδοντας απόφαση δυνάμει
του άρθρου 4, παράγραφοι 2, 3 ή 4, του κανονισμού αυτού, δηλαδή απόφαση διαπιστώνουσα ότι δεν υφίσταται ενίσχυση, απόφαση
για τη μη διατύπωση αντιρρήσεων ή απόφαση για κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας, δεδομένου ότι το θεσμικό όργανο δεν επιτρέπεται
να αδρανεί κατά την προκαταρκτική έρευνα. Επομένως, οφείλει είτε να προχωρήσει, σε εύθετο χρόνο, στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας
που προβλέπεται από το άρθρο 88, παράγραφος 2, ΕΚ είτε να θέσει την υπόθεση στο αρχείο, εκδίδοντας σχετική απόφαση (βλ., υπό
την έννοια αυτή, απόφαση Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 40 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εφόσον η Επιτροπή διαπιστώσει, κατόπιν της εξετάσεως καταγγελίας, ότι από την έρευνα δεν μπορεί να συναχθεί ότι υφίσταται
κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 87 ΕΚ, αρνείται εμμέσως να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ
(βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 2ας Απριλίου 1998, C‑367/95 P, Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, Συλλογή 1998,
σ. I‑1719, σκέψη 47).
Όσον αφορά τη διαπίστωση στην οποία προέβη η Επιτροπή, κατά την οποία τα καταγγελθέντα μέτρα συνιστούν υφιστάμενες ενισχύσεις,
επισημαίνεται ότι οι υφιστάμενες ενισχύσεις υπόκεινται, ασφαλώς, στον διαρκή έλεγχο του άρθρου 88, παράγραφος 1, ΕΚ και ότι
αυτές πρέπει να θεωρούνται ως νόμιμες ενόσω η Επιτροπή δεν έχει διαπιστώσει το ασύμβατό τους προς την κοινή αγορά (βλ. αποφάσεις
της 9ης Αυγούστου 1994, C‑44/93, Namur-Les assurances du crédit, Συλλογή 1994, σ. I‑3829, σκέψη 34, και της 9ης Οκτωβρίου
2001, C‑400/99, Ιταλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. I‑7303, σκέψη 48). Εντούτοις, οσάκις η Επιτροπή επιλαμβανόμενη καταγγελίας
σχετικά με φερόμενη παράνομη ενίσχυση χαρακτηρίζει το μέτρο ως υφιστάμενη ενίσχυση, το υποβάλλει στη διαδικασία του άρθρου
88, παράγραφος 1, ΕΚ και, επομένως, αρνείται σιωπηρώς να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ (βλ., υπό την
έννοια αυτή, αποφάσεις CIRFS κ.λπ. κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψεις 25 και 26, καθώς και της 16ης Μαΐου 2002, C‑321/99
P, ARAP κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-4287, σκέψη 61).
Η απόφαση αυτή με την οποία η Επιτροπή αρνείται να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ έχει οριστικό χαρακτήρα
και δεν είναι, επομένως, δυνατό να χαρακτηριστεί ως απλό προπαρασκευαστικό μέτρο (προπαρατεθείσες αποφάσεις CIRFS κ.λπ. κατά
Επιτροπής, σκέψη 26, καθώς και, υπό την ίδια έννοια, Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, σκέψεις 54 και 58).
Σε μια τέτοια περίπτωση, εκείνοι υπέρ των οποίων έχουν τεθεί οι προβλεπόμενες από τη διάταξη αυτή διαδικαστικές εγγυήσεις
μπορούν να επιτύχουν την τήρησή τους μόνον αν έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν την απόφαση αυτή ενώπιον του κοινοτικού
δικαστή σύμφωνα με το άρθρο 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται τόσο σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφασίζει ότι
η ενίσχυση είναι συμβατή με την κοινή αγορά όσο και σε περίπτωση που η Επιτροπή αποκλείει την ύπαρξη ενισχύσεως (απόφαση Επιτροπή
κατά Sytraval και Brink’s France, προπαρατεθείσα, σκέψη 47) καθώς και στην περίπτωση που η Επιτροπή κρίνει ότι πρόκειται περί
υφιστάμενης ενισχύσεως (βλ., υπό την έννοια αυτή, προπαρατεθείσας αποφάσεις CIRFS κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 27, καθώς και
ARAP κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 62).
Η διαπίστωση αυτή επιρρωννύεται από το άρθρο 20 του κανονισμού 659/1999, που προβλέπει τα δικαιώματα των ενδιαφερομένων μερών.
Κατά τη δεύτερη και την τρίτη περίοδο της παραγράφου 2 του άρθρου αυτού, η Επιτροπή, αφού λάβει από ενδιαφερόμενο μέρος πληροφορίες
για τεκμαιρόμενη παράνομη ενίσχυση ή για τεκμαιρόμενη καταχρηστική εφαρμογή ενίσχυσης, είτε αποφαίνεται ότι δεν υπάρχουν επαρκείς
λόγοι για να εξετάσει την περίπτωση και ενημερώνει σχετικά το ενδιαφερόμενο μέρος είτε λαμβάνει απόφαση για την υπόθεση που
αφορά το αντικείμενο της παρασχεθείσας πληροφορίας. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, σε περίπτωση που η Επιτροπή εξέτασε τέτοιες
πληροφορίες και έλαβε θέση επ’ αυτών, εκδίδει απόφαση.
Επομένως, πρέπει να θεωρείται παραδεκτή προσφυγή ακυρώσεως που ασκεί ενδιαφερόμενος υπό την έννοια του άρθρου 88, παράγραφος
2, ΕΚ κατά αποφάσεως της Επιτροπής περί αρνήσεως κινήσεως της διαδικασίας του ίδιου άρθρου με αίτημα την ακύρωση τέτοιας αποφάσεως,
όταν ο προσφεύγων επιδιώκει, με την άσκηση της προσφυγής του, να διασφαλίσει τα διαδικαστικά δικαιώματα που αντλεί από την
τελευταία αυτή διάταξη (βλ. απόφαση Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 36 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η Επιτροπή εξέτασε την καταγγελία της νυν αναιρεσείουσας υπό το πρίσμα των πρόσθετων
πληροφοριών που της παρέσχε αυτή και της διαβίβασαν οι σουηδικές αρχές, κατόπιν των αιτήσεων περί παροχής πληροφοριών που
η Επιτροπή τους είχε απευθύνει συναφώς. Μετά το πέρας της εξετάσεως της καταγγελίας, η Επιτροπή, με το έγγραφο της 24ης Μαρτίου
2006, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν αποχρώντες λόγοι για την περαιτέρω εξέταση της καταγγελίας και πρόσθεσε ότι
δεν είχε σκοπό να λάβει άλλα μέτρα στο πλαίσιο αυτής της υποθέσεως. Επιπλέον, με το έγγραφο της 28ης Απριλίου 2006, η Επιτροπή
υπενθύμισε ότι τα επίμαχα χρηματοοικονομικά μέτρα δεν συνιστούσαν παράνομες ενισχύσεις.
Επομένως, καθόσον η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν αποχρώντες λόγοι για την περαιτέρω εξέταση της καταγγελίας,
από το ουσιαστικό περιεχόμενο της προσβαλλομένης πράξεως προκύπτει ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο διατύπωσε οριστική θέση σε
σχέση με τα εξετασθέντα μέτρα, εκφράζοντας κατ’ αυτόν τρόπο τη βούλησή της να μη δώσει συνέχεια στην προκαταρκτική έρευνα.
Κατά συνέπεια, προβαίνοντας στη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή, όπως προκύπτει από την παρατεθείσα στη σκέψη 52 της παρούσας
αποφάσεως νομολογία, αρνήθηκε σιωπηρώς να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξέτασης που προβλέπει το άρθρο 88, παράγραφος 2,
ΕΚ.
Η αναιρεσείουσα, ως ανταγωνίστρια της δικαιούχου της καταγγελθείσας ενισχύσεως επιχειρήσεως, περιλαμβάνεται αναμφίβολα μεταξύ
των ενδιαφερομένων μερών υπό την έννοια του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ (βλ. αποφάσεις Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s
France, προπαρατεθείσα, σκέψη 41, καθώς και της 9ης Ιουλίου 2009, C‑319/07 P, 3F κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. I‑5963,
σκέψη 32), λαμβανομένου υπόψη του περιεχόμενου στο άρθρο 1, στοιχείο η΄, του κανονισμού 659/1999 ορισμού της έννοιας αυτής.
Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε ότι η προσβαλλόμενη πράξη
δεν συνιστούσε απόφαση με δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα ικανά να θίξουν τα συμφέροντα της νυν αναιρεσείουσας και, ιδίως,
ότι δεν συνιστούσε απόφαση δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού 659/1999. Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη πράξη πρέπει να θεωρηθεί
ότι συνιστά πράξη δυνάμενη να προσβληθεί υπό την έννοια του άρθρου 230 ΕΚ.
Κατόπιν των ανωτέρω, ο δεύτερος, ο τρίτος και ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως που η NDSHT προέβαλε προς στήριξη της αιτήσεώς της
αναιρέσεως πρέπει να γίνουν δεκτοί.
Επιπλέον, καθόσον το Δικαστήριο, με τις σκέψεις 52 και 60 της παρούσας αποφάσεως, επισήμανε ότι απόφαση όπως η προσβαλλόμενη
πράξη της Επιτροπής συνιστά πράξη δυνάμενη να προβληθεί ακόμη και αν με αυτή διαπιστώνεται ότι τα καταγγελθέντα μέτρα συνιστούν
υφιστάμενες ενισχύσεις, παρέλκει η έκδοση αποφάσεως όσον αφορά τον πρώτο λόγο αναιρέσεως που προέβαλε η αναιρεσείουσα και
ο οποίος αντλείται από παραμόρφωση του περιεχομένου των προσβαλλομένων εγγράφων.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί.

Επί της αναπομπής της υποθέσεως στο Γενικό Δικαστήριο
Σύμφωνα με το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο, σε περίπτωση αναιρέσεως
της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, μπορεί να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση,
ή να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο.
Το Δικαστήριο δεν μπορεί, όμως, σ’ αυτό το στάδιο της διαδικασίας, να αποφανθεί επί της ουσίας της προσφυγής που ασκήθηκε
από την NDSHT. Συγκεκριμένα, αυτή η πτυχή της προσφυγής και, ιδίως, το ζήτημα αν η Επιτροπή κακώς αποφάσισε να μην κινήσει
την επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 88, παράγραφος 2, ΕΚ με το σκεπτικό ότι τα επίμαχα μέτρα συνιστούσαν υφιστάμενες
ενισχύσεις καθ’ όλα συμβατές με την κοινή αγορά συνεπάγεται εκτιμήσεις των πραγματικών περιστατικών με βάση στοιχεία τα οποία
δεν αξιολογήθηκαν από το Πρωτοδικείο ούτε συζητήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Αντιθέτως, το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του
τα στοιχεία που είναι απαραίτητα προκειμένου να αποφανθεί τελεσιδίκως επί της ενστάσεως απαραδέκτου που προέβαλε πρωτοδίκως
η Επιτροπή.
Για τους εκτεθέντες στις σκέψεις 44 έως 62 της παρούσας αποφάσεως λόγους, η εν λόγω ένσταση απαραδέκτου, που αντλείται από
το ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν αποτελεί πράξη δυνάμενη να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως, πρέπει να απορριφθεί.
Επομένως, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των αιτημάτων της
NDSHT περί ακυρώσεως της αποφάσεως της Επιτροπής, που περιέχεται στα προσβαλλόμενα έγγραφα, να μη δώσει συνέχεια στην εξέταση
της καταγγελίας της νυν αναιρεσείουσας σχετικά με τεκμαιρόμενες παράνομες κρατικές ενισχύσεις που χορήγησε ο Δήμος Στοκχόλμης
στην SVB.

Επί των δικαστικών εξόδων
Αναπέμποντας την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Αναιρεί την απόφαση του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 9ης Ιουνίου 2009, T-152/06, NDSHT κατά Επιτροπής.
2)
Απορρίπτει την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενώπιον του Πρωτοδικείου.
3)
Αναπέμπει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί των αιτημάτων
της NDSHT Nya Destination Stockholm Hotell & Teaterpaket AB περί ακυρώσεως της αποφάσεως της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
που περιέχεται στα έγγραφα της 24ης Μαρτίου και της 28ης Απριλίου 2006, να μη δώσει συνέχεια στην εξέταση της καταγγελίας
που η εταιρία αυτή είχε καταθέσει σχετικά με τεκμαιρόμενες παράνομες κρατικές ενισχύσεις που χορήγησε ο Δήμος Στοκχόλμης στη
Stockholm Visitors Board AB.
4)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.