CELEX: 62001CJ0216
Προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προελεύσεως
Διμερής σύμβαση μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας περί προστασίας των ενδείξεων γεωγραφικής προελεύσεως της εν λόγω τρίτης χώρας
.ρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ
Κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92
.ρθρο 307 ΕΚ
Διαδοχή κρατών όσον αφορά την εφαρμογή των συνθηκών

Warsteiner Brauerei και ειδικότερα από τη σκέψή της 54 συνάγεται ότι, κατά μείζονα λόγο, ο κανονισμός 2081/92 δεν
απαγορεύει την εφαρμογή τέτοιας εθνικής προστασίας, δεδομένου ότι τέτοιες ενδείξεις είναι προφανώς ξένες προς το πεδίο εφαρμογής
του εν λόγω κανονισμού.
Κατά την άποψη της Budvar, ο κανονισμός 2081/92 δεν διέπει παρά την κοινοτικής εμβέλειας προστασία των ονομασιών στις οποίες
αναφέρεται. Εξ αυτού προκύπτει ότι, υπό το πρίσμα της καθαρά εθνικής προστασίας η οποία απορρέει από τη διμερή σύμβαση, η
διαφοροποίηση στην οποία προβαίνει το αιτούν δικαστήριο μεταξύ των απλών ενδείξεων γεωγραφικής προελεύσεως και των ειδικών
ενδείξεων δεν είναι λυσιτελής. Βάσει της προαναφερθείσας αποφάσεως Warsteiner Brauerei και ειδικότερα των σκέψεών της 43 και
44, η λύση αυτή εφαρμόζεται ακόμη και ανεξαρτήτως κάθε κινδύνου παραπλανήσεως.
Η Ammersin προβάλλει ότι από την προαναφερθεία απόφαση Warsteiner Brauerei δεν συνάγεται απάντηση επί του ζητήματος που αποτελεί
αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, ήτοι επί του αν η απόλυτη προστασία την οποία επιφυλάσσει ο κανονισμός 2081/92
στις γεωγραφικές ενδείξεις και στις ειδικές ονομασίες προελεύσεως μπορεί να παρέχεται στο επίπεδο των κρατών μελών παράλληλα
προς το σύστημα που καθιερώνεται με τον εν λόγω κανονισμό.
Στο ερώτημα αυτό πρέπει, κατά την Ammersin, να δοθεί αρνητική απάντηση, διότι από το αντικείμενο, τον στόχο και την οικονομία
του κανονισμού 2081/92 προκύπτει ότι το σύστημα του κανονισμού αυτού είναι εξαντλητικό καθ' ο μέτρο παρέχει απόλυτη προστασία.
Η Ammersin επισημαίνει, πρώτον, ότι ο κανονισμός αυτός εξαρτά την προστασία μιας ονομασίας από αυστηρές προϋποθέσεις, βάσει
των οποίων απαιτείται η ονομασία αυτή να αποτελεί το όνομα ενός τόπου και να υφίσταται άμεση σχέση μεταξύ της ποιότητας του
οικείου προϊόντος και του τόπου από τον οποίο αυτό προέρχεται (άρθρο 2, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού), και, δεύτερον,
ότι η προστασία αυτή παρέχεται μόνο μετά από υποχρεωτική διαδικασία κοινοποιήσεως, εξετάσεως και καταχωρίσεως η οποία συνεπάγεται
ιδίως λεπτομερή έλεγχο ως προς το αν το προϊόν ανταποκρίνεται προς ορισμένες προδιαγραφές (άρθρα 4 επ. του εν λόγω κανονισμού).
Εξ αυτών προκύπτει, κατά την Ammersin, ότι ο κανονισμός 2081/92 δεν επιτρέπει την εφαρμογή εθνικών συστημάτων προστασίας που
παρέχουν απόλυτη προστασία σε γεωγραφικές ενδείξεις ή σε ονομασίες προελεύσεως για τις οποίες δεν υπάρχει εγγύηση ότι ανταποκρίνονται
επίσης προς τις αυστηρές απαιτήσεις του εν λόγω του κανονισμού.
Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από το άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92, από το οποίο προκύπτει ότι εθνικά συστήματα προστασίας
ειδικών ενδείξεων γεωγραφικής προελεύσεως, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που στηρίζονται σε διμερείς συμβάσεις, μπορούν
να διατηρηθούν σε ισχύ πέραν της εξάμηνης προθεσμίας που προβλέπεται στη διάταξη αυτή μόνον αν κοινοποιηθούν στην Επιτροπή
εντός της προθεσμίας αυτής.
Η Ammersin επισημαίνει ότι οι προστατευόμενες δυνάμεις της διμερούς συμβάσεως ενδείξεις προελεύσεως, ιδίως η ονομασία Bud,
δεν έχουν ωστόσο αποτελέσει αντικείμενο κοινοποιήσεως εντός της προθεσμίας αυτής, η οποία εξέπνευσε στις 30 Ιουνίου 1999 όσον
αφορά τη Δημοκρατία της Αυστρίας. Επομένως, δεν μπορούν πλέον να προστατεύονται.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση προβάλλει το επιχείρημα ότι, βάσει της αρχής κατά την οποία η επίμαχη στην κύρια δίκη ονομασία δεν αποτελεί
παρά απλή ένδειξη γεωγραφικής προελεύσεως, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η προστασία την οποία παρέχει η
διμερής σύμβαση είναι συμβατή με τον κανονισμό 2081/92.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει επιπλέον ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει επίσης ότι ο κανονισμός 2081/92
δεν αντιτίθεται επίσης στην εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως προστατεύουσας ονομασίες οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο
καταχωρίσεως βάσει του εν λόγω κανονισμού.
Η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εφόσον πρόκειται για απλή ένδειξη γεωγραφικής προελεύσεως, η προστασία της ονομασίας
Bud, όπως προβλέπεται στη διμερή σύμβαση, είναι συμβατή με τον κανονισμό 2081/92 διότι αυτός δεν εφαρμόζεται παρά σε ειδικές
ενδείξεις γεωγραφικής προελεύσεως, ήτοι σε ενδείξεις έχουσες άμεση σχέση με τα χαρακτηριστικά ή την ποιότητα του οικείου προϊόντος.
Απεναντίας, αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, πρόκειται για ειδική ένδειξη προελεύσεως, πρέπει κατά την άποψη της Γερμανικής
Κυβερνήσεως να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο κανονισμός 2081/92 δεν προβλέπει παρά την καταχώριση των ενδείξεων προελεύσεως
που προέρχονται από τα κράτη μέλη (βλ. άρθρο 5, παράγραφοι 4 και 5, του εν λόγω κανονισμού). Από τις αιτιολογικές του σκέψεις
προκύπτει ότι ο κανονισμός αυτός στηρίζεται στην αρχή κατά την οποία το σύστημα που προβλέπει θα συμπληρωθεί με τη συνεργασία
με τις τρίτες χώρες. Ωστόσο, επί του παρόντος, δεν υφίσταται σύμβαση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και της Δημοκρατίας της
Τσεχίας.
Επομένως, κατά τη Γερμανική Κυβέρνηση, η παρεχόμενη από τη διμερή σύμβαση προστασία δεν εγείρει αντιρρήσεις, υπό την προϋπόθεση
ότι οι ειδικές ενδείξεις προελεύσεως στις οποίες αυτή αναφέρεται ανταποκρίνονται, ως προς το περιεχόμενό τους, προς τις απαιτήσεις
του κανονισμού 2081/92.
Η Γαλλική Κυβέρνηση προβάλλει ότι το άρθρο 12, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92 επιτρέπει τη διατήρηση σε ισχύ διεθνών
συμφωνιών συναφθεισών πριν από την έναρξη της ισχύος του κανονισμού.
Δεν υφίσταται συνεπώς αμφιβολία, κατά τη Γαλλική Κυβέρνηση, ότι η προστασία την οποία παρέχει η διμερής σύμβαση στην ονομασία
Bud δεν μπορεί να είναι μη συμβατή προς τον κανονισμό 2081/92, κατά μείζονα λόγο διότι η ονομασία αυτή έχει χαρακτηριστεί
ως προστατευόμενη ονομασία προελεύσεως, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του Διακανονισμού της Λισαβώνας, της 31ης Οκτωβρίου 1958,
σχετικά με την προστασία των ονομασιών προελεύσεων και τη διεθνή καταχώρισή τους, και έχει καταχωριστεί ως τέτοια από τον
Παγκόσμιο Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας το 1975.
Κατά την Επιτροπή, από τη νομολογία προκύπτει ότι ο κανονισμός 20181/92 δεν αντιτίθεται στο να παρέχει μια διμερής σύμβαση,
ενδεχομένως σε συνδυασμό με άλλα εθνικά νομοθετικά κείμενα, απόλυτη προστασία, ήτοι ανεξάρτητη από κάθε χρήση ενέχουσα κίνδυνο
παραπλανήσεως, σε γεωγραφική ένδειξη όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, ως προς την οποία ουδεμία σχέση υφίσταται μεταξύ των
χαρακτηριστικών του προϊόντος και της γεωγραφικής προελεύσεώς του.
Απάντηση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο έκρινε ήδη ότι από κανένα στοιχείο του κανονισμού 2081/92 δεν προκύπτει ότι απλές ενδείξεις γεωγραφικής προελεύσεως
δεν μπορούν να τυγχάνουν προστασίας δυνάμει εθνικής ρυθμίσεως κράτους μέλους (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Warsteiner Brauerei,
σκέψη 45).
Ο κανονισμός 2081/92 έχει ως σκοπό την εξασφάλιση ομοιόμορφης προστασίας, εντός της Κοινότητας, των γεωγραφικών ενδείξεων
στις οποίες αναφέρεται και έχει καθιερώσει την υποχρέωση κοινοτικής καταχωρίσεώς τους, ώστε να μπορούν να τυγχάνουν προστασίας
εντός κάθε κράτους μέλους, ενώ η εθνική προστασία που θα παρείχε ένα κράτος μέλος σε γεωγραφικές ονομασίες οι οποίες δεν πληρούν
τις προϋποθέσεις καταχωρίσεως δυνάμει του κανονισμού 2081/92 διέπεται από το εθνικό δίκαιο αυτού του κράτους μέλους και περιορίζεται
στο έδαφος αυτού (βλ. την προπαρατεθείσα απόφαση Warsteiner Brauerei, σκέψη 50).
Η ερμηνεία αυτή δεν ανασκευάζεται από το γεγονός ότι το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνικό σύστημα προστασίας των
ενδείξεων γεωγραφικής προελεύσεως προβλέπει απόλυτη προστασία, ήτοι ανεξάρτητη από κάθε κίνδυνο παραπλανήσεως.
Συγκεκριμένα, το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2081/92 δεν προσδιορίζεται βάσει τέτοιου στοιχείου, αλλά εξαρτάται κυρίως
από τη φύση της ονομασίας, υπό την έννοια ότι περιορίζεται στους προσδιορισμούς που αφορούν προϊόν για το οποίο υφίσταται
ιδιαίτερη σχέση μεταξύ των χαρακτηριστικών του και της γεωγραφικής προελεύσεώς του, καθώς και από την κοινοτική εμβέλεια της
παρεχόμενης προστασίας.
Δεν αμφισβητείται ότι, ενόψει της υποθέσεως στην οποία αναφέρεται το πρώτο ερώτημα, η επίμαχη στην κύρια δίκη ονομασία δεν
περιλαμβάνεται στους προσδιορισμούς οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2081/92. Επιπλέον, η προστασία
της οποίας τυγχάνει η ονομασία αυτή δυνάμει των επίμαχων διμερών συνθηκών περιορίζεται στην αυστριακή επικράτεια.
Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, στο μέρος του πρώτου ερωτήματος που αφορά τον κανονισμός 2081/92 προσήκει η απάντηση ότι ο κανονισμός
αυτός δεν απαγορεύει την εφαρμογή διατάξεως διμερούς συμφωνίας, συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, η οποία
παρέχει σε απλή και έμμεση ένδειξη γεωγραφικής προελεύσεως της εν λόγω τρίτης χώρας προστασία εντός του κράτους μέλους εισαγωγής
η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος
που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους.
─ Όσον αφορά τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ
Παρατηρήσεις υποβληθείσες στο Δικαστήριο
Η Budvar επισημαίνει εκ προοιμίου ότι η υπόθεση της κύριας δίκης δεν αφορά παρά άμεσες εισαγωγές στην Αυστρία με προέλευση
από τρίτη χώρα, ήτοι τις Ηνωμένες Πολιτείες, και δεν αναφέρεται επομένως σε παρακώλυση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Κατά
συνέπεια, δεν συνδέεται με την εσωτερική αγορά και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 28 ΕΚ.
Η Budvar υποστηρίζει επιπλέον ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ δεν αντιτίθενται στην
εφαρμογή κανόνων διεθνούς συμβάσεως μεταξύ κρατών μελών, οι οποίοι αφορούν την προστασία των ενδείξεων καταγωγής και των ονομασιών
προελεύσεως, εφόσον οι προστατευόμενες ονομασίες δεν έχουν προσλάβει τον χαρακτήρα προσδιορισμού γένους εντός του κράτους
προελεύσεως κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος της συμβάσεως αυτής ή μεταγενέστερα.
Κατά την άποψη της Budvar, η νομολογία αυτή εφαρμόζεται κατά μείζονα λόγο σε κατάσταση η οποία, όπως στην υπόθεση της κύριας
δίκης, αφορά σύμβαση συναφθείσα μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας και παρέχουσα τέτοια προστασία, εφόσον επιπλέον είναι
αναμφισβήτητο ─ιδίως λόγω του άρθρου 6 της διμερούς συμβάσεως που το προβλέπει ρητώς─ ότι η ονομασία Bud δεν έχει και δεν
προσέλαβε ποτέ τον χαρακτήρα προσδιορισμού γένους.
Κατά την άποψη της Ammersin, από τη νομολογία του Δικαστηρίου δεν προκύπτει ότι η απόλυτη προστασία μιας ονομασίας όπως η
ονομασία Bud δικαιολογείται βάσει του άρθρου 30 ΕΚ. Συγκεκριμένα, δεν δικαιολογούνται παρά οι απλές ενδείξεις γεωγραφικής
προελεύσεως ─ήτοι κυρίως τοπωνύμια─ που απολαύουν μεγάλης φήμης και αποτελούν για τους παραγωγούς που είναι εγκατεστημένοι
στους τόπους στους οποίους αναφέρεται η οικεία ονομασία ένα ουσιώδες μέσον προσελκύσεως πελατείας. Η ονομασία Bud δεν αποτελεί
όμως τοπωνύμιο ούτε απολαύει φήμης στους καταναλωτές.
Η Ammersin υποστηρίζει επιπλέον ότι η προστασία της ονομασίας Bud δεν μπορεί επίσης να δικαιολογηθεί βάσει του άρθρου 28 ΕΚ,
ήτοι από υπέρτερους λόγους γενικού συμφέροντος, ιδίως από λόγους αναφερόμενους στην προστασία των καταναλωτών και στην εντιμότητα
των εμπορικών συναλλαγών. Συγκεκριμένα, για την επίτευξη των στόχων αυτών, θα ήταν επαρκής η προστασία κατά των κινδύνων παραπλανήσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η απόλυτη προστασία είναι προφανώς δυσανάλογη.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση προβάλλει ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το άρθρο 28 ΕΚ δεν εμποδίζει τους περιορισμούς
των εισαγωγών και των εξαγωγών που δικαιολογούνται από λόγους προστασίας της βιομηχανικής ή εμπορικής ιδιοκτησίας κατά την
έννοια του άρθρου 30 ΕΚ, εφόσον τέτοιοι περιορισμοί δικαιολογούνται από τη διασφάλιση των δικαιωμάτων που αποτελούν το ειδικό
αντικείμενο της ιδιοκτησίας αυτής.
Η αιτιολόγηση αυτή καλύπτει τόσο τις απλές όσο και τις έμμεσες ενδείξεις γεωγραφικής προελεύσεως.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι προστατευόμενες από τη διμερή σύμβαση ονομασίες ─έστω και αν δεν αποτελούν ειδικές
γεωγραφικές ενδείξεις ή ονομασίες προελεύσεως που μπορούν να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2081/92─ απολαύουν
ιδιαίτερης φήμης δυνάμενης να δικαιολογήσει περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση επισημαίνει ότι οι εν λόγω ονομασίες περιελήφθηκαν στα παραρτήματα της διμερούς συμφωνίας κατόπιν προτάσεως
των ενδιαφερομένων εθνικών κύκλων, βάσει των προσδοκιών των καταναλωτών και σε στενή συνεννόηση με τις οικείες ομάδες συμφερόντων
και τις αρμόδιες διοικήσεις.
Στόχος της διμερούς συμβάσεως ήταν να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να αποτελέσουν οι προστατευόμενες ονομασίες το αντικείμενο
καταχρηστικής εφαρμογής και να προσλάβουν τον χαρακτήρα προσδιορισμού γένους.
Η Γερμανική Κυβέρνηση προβάλλει ότι η προστασία την οποία παρέχει η διμερής σύμβαση στις απλές ενδείξεις γεωγραφικής προελεύσεως
συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό κατά την έννοια του άρθρου 28 ΕΚ, το οποίο δικαιολογείται
ωστόσο βάσει του άρθρου 30 ΕΚ ως μέτρο προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας ή, επικουρικώς, βάσει του άρθρου
28 ΕΚ ως υπέρτερος λόγος γενικού συμφέροντος, που αφορά ιδίως την εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών ή την προστασία των
καταναλωτών.
Όσον αφορά το άρθρο 30 ΕΚ, η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η απορρέουσα
από τη διμερή σύμβαση απαγόρευση χρήσεως της ονομασίας Bud προστατεύει την εμπορική ιδιοκτησία επί των ενδείξεων προελεύσεως
κατά την έννοια του άρθρου αυτού και μπορεί επομένως να δικαιολογήσει ένα εμπόδιο απαγορευόμενο από το άρθρο 28 ΕΚ.
Αν γινόταν δεκτό ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη ονομασία αποτελεί απλή ένδειξη της προελεύσεως, εξ αυτού θα απέρρεε ότι η ένδειξη
αυτή προστατεύεται έναντι του κινδύνου εκμεταλλεύσεως της φήμης της. Είναι επιπλέον άνευ σημασίας το κατά πόσον η ένδειξη
αυτή περιβάλλεται πράγματι με φήμη ή το κατά πόσον ένα μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο εκμεταλλεύθηκε πράγματι, διαθέτοντας στο
εμπόριο τα οικεία προϊόντα, τη φήμη της ενδείξεως προελεύσεως.
Η Γερμανική Κυβέρνηση προβάλλει επικουρικώς ότι υπέρτεροι λόγοι γενικού συμφέροντος, ιδίως οι αναφερόμενοι στην εντιμότητα
των εμπορικών συναλλαγών και στην προστασία των καταναλωτών, παρέχουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να θεσπίζουν εθνικές διατάξεις
όσον αφορά τη χρήση παραπλανητικών ενδείξεων, χωρίς να απαιτείται να επηρεάζονται πράγματι οι καταναλωτές από την παραπλανητική
χρήση. Αυτό επιβεβαιώνεται άλλωστε από διάφορες οδηγίες.
Η Επιτροπή προβάλλει ότι η απαγόρευση διαθέσεως στο εμπόριο στην Αυστρία μπίρας με την ονομασία American Bud, η οποία απορρέει
από διμερή σύμβαση, συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών, κατά την έννοια του
άρθρου 28 ΕΚ, το οποίο δικαιολογείται διότι αφορά την προστασία της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας κατά την έννοια
του άρθρου 30 ΕΚ.
Συναφώς, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, γεωγραφικές ενδείξεις όπως η ονομασία
Bud, οι οποίες απολαύουν απόλυτης προστασίας δυνάμει διεθνούς συμβάσεως ενώ δεν υφίσταται σύνδεση μεταξύ των χαρακτηριστικών
των οικείων προϊόντων και της γεωγραφικής προελεύσεώς τους, εμπίπτουν στην αιτιολόγηση σχετικά με τη βιομηχανική και εμπορική
ιδιοκτησία που προβλέπεται στο άρθρο 30 ΕΚ.
Απάντηση του Δικαστηρίου
Πρέπει να υπομνησθεί ότι τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ εφαρμόζονται αδιακρίτως στα προϊόντα που προέρχονται από την Κοινότητα και
στα προϊόντα που έχουν τεθεί σε κυκλοφορία εντός οιουδήποτε κράτους μέλους, ανεξαρτήτως της αρχικής προελεύσεώς τους. Επομένως,
υπ' αυτές τις επιφυλάξεις εφαρμόζονται τα εν λόγω άρθρα όσον αφορά την επίμαχη στην κύρια δίκη μπίρα με το σήμα American Bud
(βλ., υπό την έννοια αυτή, την απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 1989, 125/88, Nijman, Συλλογή 1989, σ. 3533, σκέψη 11).
Στην υπόθεση της κύριας δίκης, η απαγόρευση διαθέσεως στο εμπόριο στην Αυστρία, υπό την ονομασία Bud, μπίρας προερχόμενης
από χώρα άλλη πλην της Δημοκρατίας της Τσεχίας, απαγόρευση η οποία απορρέει από τη διμερή σύμβαση, μπορεί να θίξει τις προερχόμενες
από άλλα κράτη μέλη εισαγωγές του οικείου προϊόντος υπό την ονομασία αυτή και να συνιστά επομένως εμπόδιο στο ενδοκοινοτικό
εμπόριο. Τέτοια ρύθμιση συνιστά, ως εκ τούτου, μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό κατά την έννοια του
άρθρου 28 ΕΚ (βλ., υπό την έννοια αυτή, τις προαναφερθείσες αποφάσεις Nijman, σκέψη 12, και Exportur, σκέψεις 19 και 20).
Η εθνική νομοθετική ρύθμιση η οποία απαγορεύει για προϊόντα προερχόμενα από τρίτες χώρες τα οποία τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία
εντός άλλων κρατών μελών, όπου διατίθενται νομίμως στο εμπόριο, τη χρήση γεωγραφικής ονομασίας δεν αποκλείει βεβαίως, κατά
τρόπο απόλυτο, την εισαγωγή στο οικείο κράτος μέλος των προϊόντων αυτών. Είναι ωστόσο ικανή να καταστήσει την εμπορία τους
δυσχερέστερη και, κατά συνέπεια, να παρεμποδίσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών (βλ., υπό την έννοια αυτή,
την απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2000, C-448/98, Guimont, Συλλογή 2000, σ. Ι-10663, σκέψη 26).
Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί αν αυτός ο περιορισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει
του κοινοτικού δικαίου.
Όσον αφορά την απόλυτη προστασία μιας ενδείξεως προελεύσεως η οποία παρέχεται από διμερή σύμβαση έχουσα κατ' ουσίαν τον ίδιο
χαρακτήρα με την επίμαχη στην κύρια δίκη σύμβαση, το Δικαστήριο έκρινε ήδη ότι ο στόχος τέτοιας συμβάσεως, ο οποίος συνίσταται
στο να εμποδίζονται οι παραγωγοί ενός συμβαλλόμενου κράτους να χρησιμοποιούν γεωγραφικές ονομασίες άλλου κράτους, εκμεταλλευόμενοι
με τον τρόπο αυτό τη φήμη η οποία συνδέεται με τα προϊόντα των επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε περιοχές ή τόπους
τους οποίους καθορίζουν οι ονομασίες αυτές, κατατείνει στη διασφάλιση της ευθύτητας του ανταγωνισμού. Ο στόχος αυτός μπορεί
να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην προστασία της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας κατά την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ, αρκεί
οι εν λόγω ονομασίες να μην έχουν καταστεί, κατά την ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος της συμβάσεως αυτής ή μεταγενέστερα, ονομασίες
γένους στο κράτος προελεύσεως (βλ. την προπαρατεθείσα απόφαση Exportur, σκέψη 37, και την απόφαση της 4ης Μαρτίου 1999, C-87/97,
Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola, Συλλογή 1999, σ. I-1301, σκέψη 20).
Όπως όμως προκύπτει ιδίως από τα άρθρα 1, 2 και 6 της διμερούς συμβάσεως, τέτοιος στόχος αποτελεί το θεμέλιο του συστήματος
προστασίας που καθιερώνεται με τις επίμαχες διμερείς συνθήκες.
Επομένως, εφόσον από τις έρευνες του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι, σύμφωνα με τις πραγματικές συνθήκες και τις αντιλήψεις
που επικρατούν στη Δημοκρατία της Τσεχίας, η ονομασία Bud προσδιορίζει μια περιοχή ή έναν τόπο της εν λόγω επικράτειας και
η προστασία της δικαιολογείται εκεί βάσει των κριτηρίων του άρθρου 30 ΕΚ, το άρθρο αυτό δεν εμποδίζει επίσης την επέκταση
της εν λόγω προστασίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους όπως, εν προκειμένω, της Δημοκρατίας της Αυστρίας (βλ., υπό την έννοια
αυτή, την προαναφερθείσα απόφαση Exportur, σκέψη 38).
Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, στο μέρος του πρώτου ερωτήματος που αφορά τα άρθρο 28 ΕΚ και 30 ΕΚ προσήκει η απάντηση ότι τα
άρθρα αυτά δεν απαγορεύουν την εφαρμογή διατάξεως διμερούς συμφωνίας συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, η
οποία παρέχει σε απλή και έμμεση ένδειξη γεωγραφικής προελεύσεως της εν λόγω τρίτης χώρας προστασία εντός του οικείου κράτους
μέλους η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή
εμπορεύματος που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους, εφόσον η προστατευόμενη ονομασία δεν έχει προσλάβει,
κατά τον χρόνο ενάρξεως της ισχύος της συμφωνίας αυτής ή μεταγενέστερα, τον χαρακτήρα προσδιορισμού γένους εντός του κράτους
προελεύσεως (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Exportur, σκέψη 39).
Κατά συνέπεια, στο πρώτο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 28 ΕΚ και ο κανονισμός 2081/92 δεν απαγορεύουν την εφαρμογή
διατάξεως διμερούς συμφωνίας, συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, η οποία παρέχει σε απλή και έμμεση ένδειξη
γεωγραφικής προελεύσεως της εν λόγω τρίτης χώρας προστασία εντός του κράτους μέλους εισαγωγής η οποία είναι ανεξάρτητη από
οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος που έχει νομίμως διατεθεί
στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Με το δεύτερο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν ο κανονισμός 2081/92 ή το άρθρο 28 ΕΚ απαγορεύουν την εφαρμογή
διατάξεως διμερούς συμφωνίας, συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, η οποία παρέχει σε ονομασία μη αναφερόμενη
ούτε άμεσα ούτε έμμεσα εντός της χώρας αυτής στη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος προστασία εντός του οικείου κράτους μέλους
η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος
που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους.
Παρατηρήσεις υποβληθείσες στο Δικαστήριο
Η Budvar υποστηρίζει ότι η προστασία που παρέχεται από τη διμερή σύμβαση στην ονομασία Bud θα ήταν συμβατή προς το άρθρο 28
ΕΚ μόνον αν αποκλειόταν πλήρως, τόσο στο οικείο κράτος μέλος όσο και στην τρίτη χώρα, ο συνειρμός ιδεών μεταξύ της προστατευόμενης
ενδείξεως, η οποία μεταβάλλει πλήρως το όνομα του τόπου παραγωγής του προστατευόμενου προϊόντος, αφενός, και του προστατευόμενου
από την ένδειξη αυτή προϊόντος όσον αφορά τον συγκεκριμένο προσδιορισμό του καθώς και τον τόπο παραγωγής του, αφετέρου. Η
παροχή τέτοιας προστασίας θα ήταν συμβατή προς τον κανονισμό 2081/92 έστω και αν αποκλειόταν πλήρως τέτοιος συνειρμός ιδεών.
Η Ammersin και η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι αν η ονομασία Bud δεν εθεωρείτο στη χώρα προελεύσεως ως γεωγραφική ονομασία
για ένα συγκεκριμένο προϊόν ούτε εξάλλου ως απλή ή έμμεση γεωγραφική ένδειξη, η προστασία τέτοιας ονομασίας δεν θα μπορούσε
να δικαιολογηθεί βάσει της προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας κατά την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ.
Απάντηση του Δικαστηρίου
Εφόσον από τις έρευνες στις οποίες προέβη το αιτούν δικαστήριο προκύπτει ότι, βάσει των πραγματικών συνθηκών και των αντιλήψεων
που επικρατούν στη Δημοκρατία της Τσεχίας, η ονομασία Bud δεν προσδιορίζει άμεσα ή έμμεσα κάποια περιοχή ή κάποιον τόπο της
εν λόγω επικράτειας, τίθεται το ερώτημα αν η προβλεπόμενη στη διμερή σύμβαση απόλυτη προστασία της ονομασίας αυτής, η οποία
συνιστά εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (βλ. τις σκέψεις 96 και 97 της παρούσας αποφάσεως), μπορεί να δικαιολογείται
στο κοινοτικό δίκαιο βάσει του άρθρου 30 ΕΚ ή κάποιας άλλη διατάξεως.
Σε τέτοια περίπτωση, και υπό την επιφύλαξη της ενδεχόμενης προστασίας βάσει ειδικών δικαιωμάτων όπως το δικαίωμα επί εμπορικού
σήματος, η προστασία της εν λόγω ονομασίας δεν μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει της προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής
ιδιοκτησίας κατά την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ (βλ., υπό την έννοια αυτή, την προπαρατεθείσα απόφαση Exportur, σκέψη 37, και
την απόφαση της 7ης Μαΐου 1997, C-321/94 έως C-324/94, Pistre κ.λπ., Συλλογή 1997, σ. I-2343, σκέψη 53).
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να εξεταστεί αν το εμπόδιο αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει υπέρτερης απαιτήσεως γενικού
συμφέροντος όπως η αναφερόμενη στην εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών και στην προστασία των καταναλωτών.
Αν όμως αποδεικνυόταν ότι η ονομασία Bud ουδόλως αναφέρεται στη γεωγραφική προέλευση των προϊόντων τα οποία προσδιορίζει,
θα έπρεπε να διαπιστωθεί ότι από τα στοιχεία που παρέσχε στο Δικαστήριο το αιτούν δικαστήριο ουδόλως προκύπτει ότι η προστασία
της ονομασίας αυτής θα μπορούσε να συντελέσει στο να μην επιτυγχάνουν οι επιχειρηματίες ένα αθέμιτο πλεονέκτημα ή στο να μη
παραπλανώνται οι καταναλωτές σχετικά με κάποιο χαρακτηριστικό των εν λόγω προϊόντων.
Κατά συνέπεια, στο δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 28 ΕΚ δεν επιτρέπει την εφαρμογή διατάξεως διμερούς συμφωνίας,
συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας, η οποία παρέχει σε ονομασία μη αναφερόμενη ούτε άμεσα ούτε έμμεσα εντός
της χώρας αυτής στη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος το οποίο προσδιορίζει προστασία εντός του κράτους μέλους εισαγωγής
η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος
που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους.
Επί του τρίτου και του τετάρτου ερωτήματος
Με το τρίτο και το τέταρτο ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν το
άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι επιτρέπει σε δικαστήριο κράτους μέλους να εφαρμόζει διατάξεις διμερών
συνθηκών όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη, οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ αυτού του κράτους μέλους και τρίτης χώρας και προβλέπουν
την προστασία ονομασίας της εν λόγω τρίτης χώρας, έστω και αν οι διατάξεις αυτές είναι αντίθετες προς τους κανόνες της Συνθήκης,
για τον λόγο ότι πρόκειται για υποχρέωση απορρέουσα από συμβάσεις συναφθείσες πριν από την ημερομηνία προσχωρήσεως του οικείου
κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και αν το δεύτερο εδάφιο του άρθρου αυτού επιβάλλει στο εν λόγω εθνικό δικαστήριο να
προβαίνει σε ερμηνεία των διατάξεων αυτών που να είναι συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο.
Παρατηρήσεις υποβληθείσες στο Δικαστήριο
Η Budvar επισημαίνει ότι η διμερής σύμβαση συνήφθη από τη Δημοκρατία της Αυστρίας πριν από την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, η οποία πραγματοποιήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1995, και ότι η ανακοίνωση του ομοσπονδιακού καγκελαρίου, η οποία πραγματοποιήθηκε
το 1997, ήτοι μετά την προσχώρηση αυτή, έχει, σύμφωνα με την ίδια τη διατύπωσή της, καθαρά δηλωτικό χαρακτήρα. Κατά την άποψη
της Budvar, η διμερής σύμβαση δεν διατηρήθηκε σε ισχύ με τη δήλωση αυτή, αλλά παρέμεινε σε ισχύ μετά τη διάσπαση της Ομοσπονδιακής
Δημοκρατίας της Τσεχίας και της Σλοβακίας την 1η Ιανουαρίου 1993 δυνάμει των κανόνων του δημοσίου διεθνούς δικαίου σχετικά
με τη διαδοχή κρατών.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η Budvar υποστηρίζει ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας μπορούσε, δυνάμει του άρθρου 307, πρώτο εδάφιο,
ΕΚ, όπως ερμηνεύεται από το Δικαστήριο, ή και όφειλε, δυνάμει του δημοσίου διεθνούς δικαίου, να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα
για να διασφαλίσει την προστασία της προβλεπόμενης στη διμερή σύμβαση ονομασίας Bud, παρά την ύπαρξη αντιθέτων διατάξεων του
κοινοτικού δικαίου.
Η Budvar υποστηρίζει ότι, και αν ακόμα υποτεθεί ότι, αναφορικά με την προβλεπόμενη στη διμερή σύμβαση προστασία, υφίσταται
σύγκρουση μεταξύ της συμβάσεως αυτής και του κοινοτικού δικαίου, τα κοινοτικά όργανα εμποδίζονται, δυνάμει του άρθρου 307,
πρώτο εδάφιο, ΕΚ, να εφαρμόσουν το σύνολο του πρωτογενούς και παραγώγου κοινοτικού δικαίου μέχρι να επιλυθεί η σύγκρουση αυτή
ενδεχομένως με την ενδεχόμενη καταγγελία της διμερούς συμβάσεως.
Τα πρόσφορα μέσα για την εξάλειψη ενδεχομένων ασυμβιβάστων μεταξύ συμβάσεως προγενέστερης της προσχωρήσεως κράτους μέλους
στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης δεν μπορούν, κατά την άποψη της Budvar, να είναι παρά μέσα επιτρεπόμενα από το δημόσιο
διεθνές δίκαιο, όπως η αναδιαπραγμάτευση ή η σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο ερμηνεία της συμβάσεως αυτής.
Δεν αντιμετωπίζεται όμως το ενδεχόμενο αναδιαπραγματεύσεως της διμερούς συμβάσεως. Από το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος
1, της συμβάσεως αυτής, διατάξεως μη έχουσας συναφώς καμία αμφισημία, προκύπτει επιπλέον, κατά την άποψη της Budvar, ότι η
προστασία την οποία παρέχει η σύμβαση αυτή στην εν λόγω ονομασία είναι ανεξάρτητη του κινδύνου συγχύσεως ή παραπλανήσεως.
Η Ammersin διατείνεται ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ δεν εφαρμόζεται, εφόσον κατά την
ημερομηνία προσχωρήσεώς της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Δημοκρατία της Αυστρίας δεν είχε καμία υποχρέωση απορρέουσα από τη διμερή
σύμβαση.
Κατά την Ammersin, η Δημοκρατία της Αυστρίας δεν υπείχε υποχρέωση διεθνούς δικαίου πριν από την ανακοίνωση του ομοσπονδιακού
καγκελαρίου, συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου προσχωρήσεώς της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ουδέν έθιμο διεθνούς δικαίου υφίσταται
εξάλλου αναφορικά με τη διαδοχή κρατών, βάσει του οποίου οι επίμαχες διμερείς συνθήκες εξακολούθησαν να ισχύουν μετά τη διάσπαση
του κράτους που προϋπήρχε της Δημοκρατίας της Τσεχίας.
Επομένως, μόνο διά της ανακοινώσεως του ομοσπονδιακού καγκελαρίου η Δημοκρατία της Αυστρίας ανέλαβε τις απορρέουσες από τη
διμερή σύμβαση υποχρεώσεις έναντι της Δημοκρατίας της Τσεχίας. Αντίθετα προς τη διατύπωσή της, η ανακοίνωση αυτή είναι συνεπώς
συστατικού χαρακτήρα.
Η διμερής σύμβαση παρέχει, κατά την Ammersin, τη δυνατότητα ερμηνείας σύμφωνης με το κοινοτικό δίκαιο, υπό την έννοια ότι
η ονoμασία Bud προστατεύεται μόνον έναντι του πραγματικού κινδύνου παραπλανήσεως δυνάμει της συμβάσεως αυτής. Συγκεκριμένα,
το άρθρο 7, παράγραφος 1, της συμβάσεως δεν επιβάλλει απόλυτη προστασία, αλλά προβλέπει την εφαρμογή
δικαστικών και διοικητικών μέτρων τα οποία προβλέπονται [...] για την καταπολέμηση του αθέμιτου ανταγωνισμού ή την εξάλειψη
μη επιτρεπόμενων ονομασιών.
Κατά το αυστριακό δίκαιο όμως και, ειδικότερα, κατά τις διατάξεις του περί αθέμιτου ανταγωνισμού, όλες οι αιτήσεις απαγορεύσεως
αναφορικά με ονομασίες υπόκεινται στην προϋπόθεση ότι οι ονομασίες αυτές χρησιμοποιούνται κατά τρόπο παραπλανητικό.
Επιπλέον, κατά την Ammersin, στην υπόθεση της κύριας δίκης, εφαρμοστέο είναι το άρθρο 7, παράγραφος 2, της διμερούς συμβάσεως
διότι η ονομασία American Bud, χρησιμοποιούμενη ως καταχωρισμένο σήμα, αποτελεί τροποποιημένη μορφή της προστατευόμενης ονομασίας
κατά την έννοια της διατάξεως αυτής. Το σήμα αυτό παρουσιάζει πράγματι σημαντικές διαφορές εν σχέσει προς την προστατευόμενη
ονομασία Bud ─ειδικότερα υπό τη μορφή η οποία χρησιμοποιείται ως ετικέτα φιαλών─ και προσλαμβάνεται από τον καταναλωτή ως
αυτόνομο σήμα.
Συναφώς, η Ammersin υποστηρίζει ότι στο άρθρο 307, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ διευκρινίζεται η περιλαμβανόμενη στο άρθρο 10 ΕΚ διάταξη,
η οποία προβλέπει τη γενική υποχρέωση των κρατών μελών να υιοθετούν συμπεριφορά ευνοϊκή προς την Κοινότητα. Από την αναφερόμενη
στο τελευταίο αυτό άρθρο νομολογία προκύπτει ιδίως ότι, κατά την εφαρμογή του εθνικού δικαίου, το εθνικό δικαστήριο υπέχει
την υποχρέωση να ερμηνεύει το δίκαιο αυτό, στο μέτρο του δυνατού, υπό το φως της διατυπώσεως και του στόχου των υπέρτερης
ισχύος διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, ώστε να επιτύχει τα επιδιωκόμενα από τη Συνθήκη αποτελέσματα και να συμμορφωθεί κατά
τον τρόπο αυτό προς τον κανονισμό 2081/92 και προς το άρθρο 28 ΕΚ.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση επισημαίνει ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας και η Δημοκρατία της Τσεχίας συμμερίζονται την επικρατούσα
άποψη κατά την οποία τα κράτη δεσμεύονται από τις συνθήκες που έχουν συναφθεί από τα κράτη τα οποία διαδέχονται. Η αρχή της
συνεχείας σε καταστάσεις όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης διατυπώνεται το άρθρο 34, παράγραφος 1, της συμβάσεως της
Βιένης για τη διαδοχή κρατών όσον αφορά την εφαρμογή των Συνθηκών. Η αρχή αυτή είναι άλλωστε σύμφωνη με το εθιμικό διεθνές
δίκαιο. Μετά τη διάλυση του κράτους το οποίο διαδέχθηκε η Δημοκρατία της Τσεχίας, το κύρος των επίμαχων διμερών συνθηκών ουδόλως
εθίγη από την εφαρμογή τους στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Δημοκρατίας της Αυστρίας και της Δημοκρατίας της Τσεχίας.
Κατά την Αυστριακή Κυβέρνηση, η ανακοίνωση του ομοσπονδιακού καγκελαρίου δεν έχει συνεπώς παρά καθαρώς δηλωτικό χαρακτήρα.
Η Αυστριακή Κυβέρνηση υπενθυμίζει επιπλέον ότι, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 1, της Συμβάσεως της Βιένης περί του δικαίου
των συνθηκών, της 23ης Μαΐου 1969,
μια συνθήκη πρέπει να ερμηνεύεται καλοπίστως, σύμφωνα με την κοινή έννοια που πρέπει να αποδίδεται στους όρους της, εντός
των συμφραζομένων τους και υπό το φως του αντικειμένου και του στόχου της.
Κατά την άποψη της Αυστριακής Κυβερνήσεως, λαμβανομένης υπόψη της εννοίας που πρέπει να αποδοθεί στους ασκούντες επιρροή όρους
της διμερούς συμβάσεως, εντός των συμφραζομένων τους και υπό το φως του αντικειμένου καθώς και του στόχου της συμβάσεως αυτής,
οι εν λόγω όροι της συμβάσεως ουδεμία ερμηνεία επιτρέπουν κατά την οποία η ονομασία Bud απολαύει, ως απλή ή έμμεση ένδειξη
γεωγραφικής προελεύσεως, μόνον προστασίας έναντι του κινδύνου παραπλανήσεως και όχι απόλυτης προστασίας. Τέτοια ερμηνεία αποκλείεται
συνεπώς εκ προοιμίου.
Κατά τη Γερμανική Κυβέρνηση, η διμερής σύμβαση συνεπάγεται δικαιώματα και υποχρεώσεις που γεννήθηκαν για τη Δημοκρατία της
Αυστρίας πριν από την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ, τέτοια σύμβαση δεν επηρεάζεται
από το κοινοτικό δίκαιο και η εφαρμογή της απολαύει κατά συνέπεια υπεροχής έναντι του δικαίου αυτού.
Το γεγονός ότι η συνάψασα τη διμερή σύμβαση τρίτη χώρα, ήτοι η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας, δεν υφίσταται πλέον
δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση την ερμηνεία αυτή. Η Δημοκρατία της Αυστρίας ─όπως και η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
και, όπως γνωρίζει η Γερμανική Κυβέρνηση, τα λοιπά κράτη μέλη─ έχει αναγνωρίσει τη διάρκεια της ισχύος των κυριοτέρων διεθνών
συνθηκών και ενήργησε επομένως σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική μεταξύ κρατών.
Η ευνοϊκή προς το κοινοτικό δίκαιο ερμηνεία θα έπρεπε, κατά την άποψη της Γερμανικής Κυβερνήσεως, να λάβει τη μορφή τροποποιήσεως
της διμερούς συμβάσεως κατόπιν διαπραγματεύσεων σε διμερές επίπεδο και, ενδεχομένως, καταγγελίας ή αναστολής της εφαρμογής
της συμβάσεως αυτής. Ωστόσο, στο μεσοδιάστημα, τα εθνικά δικαστήρια δικαιούνται να προστατεύουν τα οικεία δικαιώματα έστω
και αν αυτά είναι αντίθετα προς το κοινοτικό δίκαιο. Η Γερμανική Κυβέρνηση επισημαίνει ότι το αιτούν δικαστήριο δεν ανέφερε
εξάλλου αν η εν λόγω σύμβαση μπορεί να καταγγελθεί.
Η Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι από την ανακοίνωση του ομοσπονδιακού καγκελαρίου προκύπτει ότι οι επίμαχες διμερείς συνθήκες
εξακολούθησαν να ισχύουν χωρίς διακοπή μεταξύ της Δημοκρατίας της Αυστρίας και της Δημοκρατίας της Τσεχίας από την 1η Ιανουαρίου
1993, ημερομηνία προγενέστερη της προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την ανακοίνωση αυτή δεν
αποφασίστηκε η διατήρηση της ισχύος της διμερούς συμβάσεως από το 1997, αλλά επιβεβαιώθηκε απλώς η ισχύς της συμβάσεως αυτής
και ενημερώθηκαν οι ιδιώτες. Επομένως, οι επίμαχες διμερείς συνθήκες αποτελούν διεθνείς πράξεις συναφθείσες πριν από την προσχώρηση
της Δημοκρατίας της Αυστρίας, στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 307 ΕΚ.
Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει επιπλέον, κατά τη Γαλλική Κυβέρνηση, ότι, σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου,
οι κοινοτικοί κανόνες ─εν προκειμένω το άρθρο 28 ΕΚ και οι ασκούσες επιρροή διατάξεις του κανονισμού 2081/92─ μπορεί να μην
τυγχάνουν εφαρμογής λόγω προγενέστερης διεθνούς συμβάσεως ─εν προκειμένω της διμερούς συμβάσεως─ αν η σύμβαση αυτή επιβάλλει
στο οικείο κράτος μέλος υποχρεώσεις των οποίων η εκτέλεση μπορεί ακόμη να απαιτηθεί από τη συμβαλλόμενη τρίτη χώρα.
Η Γαλλική Κυβέρνηση επισημαίνει ότι, όπως προκύπτει από τη νομολογία αυτή, η δυνατότητα εφαρμογής τέτοιας συμβάσεως πρέπει
να εξετάζεται από το εθνικό δικαστήριο, στο οποίο απόκειται επίσης να προσδιορίσει τις συναφείς υποχρεώσεις ώστε να διαπιστώσει
κατά πόσον αυτές εμποδίζουν την εφαρμογή του άρθρου 28 ΕΚ ή του κανονισμού 2081/92.
Η Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει επιπλέον ότι η προτεινόμενη από το αιτούν δικαστήριο ερμηνεία συνεπάγεται, στην υπόθεση της
κύριας δίκης, την παράβαση της διμερούς συμβάσεως και δεν αποτελεί επομένως μέσον αποδεκτό κατά το διεθνές δίκαιο για την
επίλυση ενδεχομένου ασυμβιβάστου μεταξύ της εν λόγω συμβάσεως και του κοινοτικού δικαίου κατά την έννοια του άρθρου 307, δεύτερο
εδάφιο, ΕΚ, όπως αυτό ερμηνεύεται από το Δικαστήριο.
Κατά την άποψη της εν λόγω κυβερνήσεως, από το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, της διμερούς συμβάσεως, το οποίο είναι απαλλαγμένο
κάθε αμφισημίας, προκύπτει ότι αποκλείεται εκ προοιμίου να ερμηνεύεται η διάταξη αυτή υπό την έννοια ότι η ονομασία Bud προστατεύεται
ως απλή και έμμεση ένδειξη της γεωγραφικής προελεύσεως μόνον έναντι του κινδύνου παραπλανήσεως και δεν απολαύει συνεπώς απόλυτης
προστασίας. Επομένως, τέτοια ερμηνεία δεν είναι δυνατόν να γίνει δεκτή ενόψει της απαιτήσεως ερμηνείας σύμφωνης με το κοινοτικό
δίκαιο.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το άρθρο 307 ΕΚ τυγχάνει εφαρμογής επί της διμερούς συμβάσεως διότι η σύμβαση αυτή έχει επίπτωση
επί της εφαρμογής της Συνθήκης και, επιπλέον, συνήφθη από τη Δημοκρατία της Αυστρίας με τρίτη χώρα πολύ πριν την προσχώρηση
του εν λόγω κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τίθεται ωστόσο το ζήτημα αν το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ εφαρμόζεται επίσης σε διμερή σύμβαση όταν, όπως στην υπόθεση της
κύριας δίκης, η σύμβαση αυτή διατηρήθηκε σε ισχύ υπέρ του κράτους που διαδέχθηκε την αρχική τρίτη χώρα με δήλωση στην οποία
προέβησαν οι αρχές κράτους μέλους μετά την προσχώρησή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το ζήτημα αυτό εγείρει επίσης το ζήτημα αν η οικεία δήλωση είναι συστατικού χαρακτήρα.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η ανακοίνωση του ομοσπονδιακού καγκελαρίου έχει απλώς δηλωτικό χαρακτήρα σύμφωνα με το διεθνές
δίκαιο, μια συνθήκη δε παραμένει σε ισχύ αν η συμπεριφορά των συμβαλλομένων μερών επιτρέπει τη συναγωγή του συμπεράσματος
ότι συμφωνούν επί της διατηρήσεως σε ισχύ της συνθήκης αυτής.
Πρόκειται για πραγματικό ζήτημα, η εκτίμηση του οποίου απόκειται στο αιτούν δικαστήριο. Κατά την Επιτροπή, δεν προκύπτει από
κανένα στοιχείο του φακέλου της υποθέσεως ότι τα συμβαλλόμενα μέρη δεν είχαν τη βούληση να διατηρήσουν σε ισχύ τις επίμαχες
διμερείς συνθήκες.
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ εφαρμόζεται στην υπόθεση της κύριας δίκης και ότι,
κατά συνέπεια, η Συνθήκη δεν θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διμερή σύμβαση.
Απάντηση του Δικαστηρίου
Πρέπει να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, δεδομένου ότι από τη δοθείσα στο δεύτερο ερώτημα απάντηση προκύπτει ότι, στην περίπτωση
κατά την οποία η ονομασία Bud δεν θα εθεωρείτο ως αναφερόμενη άμεσα ή έμμεσα στη γεωγραφική προέλευση των προϊόντων τα οποία
προσδιορίζει, το άρθρο 28 ΕΚ δεν θα επέτρεπε την προστασία την οποία παρέχουν οι επίμαχες διμερείς συνθήκες στην εν λόγω ονομασία.
Από το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ προκύπτει ότι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από σύμβαση συναφθείσα πριν
από τον χρόνο προσχωρήσεως ενός κράτους μέλους μεταξύ του κράτους αυτού και τρίτου κράτους δεν θίγονται από τις διατάξεις
της Συνθήκης.
Η διάταξη αυτή έχει ως αντικείμενο να διευκρινίσει, σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου, ότι η εφαρμογή της Συνθήκης
ΕΚ δεν επηρεάζει τη δέσμευση του οικείου κράτους μέλους να σέβεται τα απορρέοντα από προγενέστερη σύμβαση δικαιώματα των τρίτων
χωρών και να τηρεί τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 4ης Ιουλίου 2000, C-84/98, Επιτροπή
κατά Πορτογαλίας, Συλλογή 2000, σ. Ι-5215, σκέψη 53).
Κατά συνέπεια, προκειμένου να καθοριστεί αν ένας κοινοτικός κανόνας μπορεί να μείνει ανεφάρμοστος λόγω προγενέστερης διεθνούς
συμβάσεως, είναι αναγκαίο να εξεταστεί αν η σύμβαση αυτή επιβάλλει στο οικείο κράτος μέλος υποχρεώσεις των οποίων την τήρηση
μπορούν ακόμη να απαιτήσουν οι συμβαλλόμενες στη σύμβαση τρίτες χώρες (βλ., υπό την έννοια αυτή, μεταξύ άλλων, την απόφαση
της 10ης Μαρτίου 1998, C-364/95 και C-365/95, T. Port, Συλλογή 1998, σ. Ι-1023, σκέψη 60).
Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η προστασία της ονομασίας Bud προβλέπεται στις επίμαχες διμερείς συνθήκες, οι οποίες
συνήφθησαν μεταξύ της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Τσεχοσλοβακίας και της Δημοκρατίας της Αυστρίας πολύ πριν την προσχώρηση
της τελευταίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από τις επίμαχες διμερείς συνθήκες, ειδικότερα από το άρθρο 7, παράγραφος 1, της διμερούς συμβάσεως, φαίνεται να προκύπτει
επίσης ότι οι συνθήκες αυτές συνεπάγονται για τη Δημοκρατία της Αυστρίας υποχρεώσεις των οποίων την εκτέλεση μπορούσε να απαιτήσει
η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας.
Τίθεται ωστόσο το ερώτημα αν η Δημοκρατία της Τσεχίας αντλεί από τις εν λόγω συνθήκες δικαιώματα των οποίων μπορεί ακόμη να
απαιτήσει τον σεβασμό από τη Δημοκρατία της Αυστρίας.
Πρέπει συγκεκριμένα να υπομνησθεί ότι, κατόπιν της διασπάσεώς της την 1η Ιανουαρίου 1993, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Τσεχίας
και της Σλοβακίας, η οποία είχε υποκατασταθεί στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας, έπαυσε να υφίσταται και δύο
νέα ανεξάρτητα κράτη τη διαδέχθηκαν επί των αντιστοίχων μερών του εδάφους της, ήτοι η Δημοκρατία της Τσεχίας και η Δημοκρατία
της Σλοβακίας.
Πρέπει επομένως να τεθεί το ερώτημα αν, στο πλαίσιο τέτοιας διαδοχής κρατών, οι συναφθείσες από τη Σοσιαλιστική Δημοκρατία
της Τσεχοσλοβακίας επίμαχες διμερείς συνθήκες εξακολούθησαν να ισχύουν μετά τη διάσπαση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της
Τσεχίας και της Σλοβακίας, ειδικότερα όσον αφορά τα απορρέοντα από αυτές δικαιώματα υπέρ της Δημοκρατίας της Τσεχίας, όπως
αυτά περί των οποίων πρόκειται στην υπόθεση της κύριας δίκης, και επομένως τα δικαιώματα αυτά καθώς και οι δεσμεύουσες τη
Δημοκρατία της Αυστρίας αντίστοιχες υποχρεώσεις διατηρήθηκαν σε ισχύ μετά την εν λόγω διάσπαση και εξακολουθούσαν πάντοτε
να ισχύουν κατά τον χρόνο προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεν αμφισβητείται ότι, κατά τον χρόνο της εν λόγω διασπάσεως, υφίστατο διεθνής πρακτική ευρέως αποδεκτή, στηριζόμενη στην
αρχή της συνεχείας των συνθηκών. Από την πρακτική αυτή προκύπτει ότι, εφόσον το ένα από τα συμβαλλόμενα σε διμερή συνθήκη
κράτη δεν εξεδήλωσε τη βούλησή του να την αναδιαπραγματευθεί ή να την καταγγείλει, γίνεται δεκτό ότι η συνθήκη αυτή εξακολουθεί
κατ' αρχήν να ισχύει έναντι των κρατών τα οποία διαδέχονται το διασπασθέν κράτος.
Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι η ερμηνευόμενη κατά τον τρόπο αυτό αρχή της συνεχείας των συνθηκών αποτελεί, τουλάχιστον όσον αφορά
την ειδική περίπτωση της πλήρους διασπάσεως κρατών και παρά τη δυνατότητα καταγγελίας ή αναδιαπραγματεύσεως των συνθηκών,
ουσιώδη αρχή η οποία ήταν ευρέως αποδεκτή κατά τον χρόνο της εν λόγω διασπάσεως.
Εν πάση περιπτώσει, και χωρίς να είναι αναγκαίο να αποφανθεί το Δικαστήριο επί του κατά πόσον η εν λόγω αρχή της συνεχείας
των συνθηκών αποτελούσε κατά τον χρόνο της διασπάσεως της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Τσεχίας και της Σλοβακίας εθιμικό
κανόνα του διεθνούς δικαίου, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η εφαρμογή της αρχής αυτής στη διεθνή πρακτική του δικαίου των
συνθηκών ήταν κατά τον χρόνο εκείνο πλήρως σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο.
Πρέπει επομένως να εξεταστεί αν τόσο η Δημοκρατία της Αυστρίας  όσο και η Δημοκρατία της Τσεχίας είχαν πράγματι τη βούληση
να εφαρμόσουν την εν λόγω αρχή της συνεχείας των συνθηκών στις επίμαχες διμερείς συνθήκες και αν υφίστανται στοιχεία αποδεικνύοντα
τη συναφή πρόθεσή τους, αναφορικά με τη χρονική περίοδο μεταξύ της ημερομηνίας της εν λόγω διασπάσεως και της ημερομηνίας
προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως προκύπτει ιδίως από τη δήλωση του εθνικού συμβουλίου της Τσεχίας της 17ης Δεκεμβρίου 1992 και από το άρθρο 5 του συνταγματικού
νόμου αριθ. 4/1993 (βλ. σκέψεις 25 και 26 της παρούσας αποφάσεως), η Δημοκρατία της Τσεχίας δέχθηκε ρητώς την αρχή της αυτόματης
συνεχείας των συνθηκών.
Όσον αφορά τη θέση της Δημοκρατίας της Αυστρίας, φαίνεται ότι το κράτος αυτό εφαρμόζει παραδοσιακώς την αποκαλούμενη
tabula rasa αρχή κατά την οποία, πλην των συνθηκών εδαφικού χαρακτήρα ή εφόσον υφίσταται συμφωνία προβλέπουσα το αντίθετο, η διαδοχή
νέου κράτους σε συμβαλλόμενο κράτος συνεπάγεται ότι οι συναφθείσες από το τελευταίο αυτό κράτος συνθήκες καθίστανται αυτομάτως
ανενεργοί.
Τίθεται ωστόσο το ερώτημα αν, σε κατάσταση διαδοχής κρατών όπως αυτή η οποία προκύπτει από πλήρη διάσπαση του προγενέστερου
κράτους και όσον αφορά ιδίως τις επίμαχες διμερείς συνθήκες, η Δημοκρατία της Αυστρίας είχε την πρόθέση να εφαρμόσει την αρχή
περί της οποίας γίνεται λόγος στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας αποφάσεως.
Συναφώς, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 141 και 142 των προτάσεών του, τόσο από τη νομολογία των αυστριακών
δικαστηρίων όσο και από το γεγονός ότι, έναντι ιδίως της Δημοκρατίας της Τσεχίας, η Δημοκρατία της Αυστρίας κατήγγειλε, αλλά
μόνον για το μέλλον, ορισμένες συνθήκες συναφθείσες με τη Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας, φαίνεται να προκύπτει
ότι η πρακτική του εν λόγω κράτους μέλους, επίσης κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ της διασπάσεως της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας
της Τσεχίας και της Σλοβακίας και της προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περιελάμβανε στοιχεία
ικανά να αποδείξουν ότι υπήρχε παρέκκλιση από την εφαρμογή της αποκαλούμενης
tabula rasa αρχής.
Η αυστριακή πρακτική έναντι των κρατών που προήλθαν από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Τσεχίας και της Σλοβακίας φαίνεται
πράγματι ότι στηρίζεται στην πραγματιστική προσέγγιση κατά την οποία οι διμερείς συνθήκες εξακολουθούν να ισχύουν, πλην καταγγελίας
τους από το ένα ή το έτερο συμβαλλόμενο μέρος. Τέτοια πρακτική οδηγεί σε αποτελέσματα τα οποία προσεγγίζουν πολύ προς τα απορρέοντα
από την εφαρμογή της αρχής της συνεχείας των συνθηκών.
Συναφώς, στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξετάσει αν, σε κάποιο χρονικό σημείο μεταξύ της διασπάσεως της Ομοσπονδιακής
Δημοκρατίας της Τσεχίας και της Σλοβακίας, η οποία επήλθε την 1η Ιανουαρίου 1993, και της ανακοινώσεως του ομοσπονδιακού καγκελαρίου,
η οποία πραγματοποιήθηκε το 1997, η Δημοκρατία της Αυστρίας εξεδήλωσε την πρόθεση να αναδιαπραγματευθεί ή να καταγγείλει τις
επίμαχες διμερείς συνθήκες.
Το γεγονός αυτό, εφόσον αποδειχθεί, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό διότι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 156 της παρούσας αποφάσεως,
η Δημοκρατία της Τσεχίας, κατά τη διάσπαση του κράτους το οποίο διαδέχθηκε, είχε εκφράσει σαφώς την άποψη κατά την οποία οι
συναφθείσες με το κράτος αυτό συνθήκες εξακολουθούσαν να ισχύουν. Κατά συνέπεια, η Δημοκρατία της Τσεχίας διατήρησε ρητώς
το δικαίωμα να επικαλεστεί έναντι της Δημοκρατίας της Αυστρίας τα δικαιώματα τα οποία αντλεί από τις επίμαχες διμερείς συνθήκες
ως διάδοχο κράτος.
Η σημασία του στοιχείου αυτού επιρρωννύεται άλλωστε από τον στόχο του άρθρου 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ, το οποίο σκοπεί να παράσχει
τη δυνατότητα σε κράτος μέλος να σεβαστεί τα δικαιώματα που μπορούν να προβάλουν τρίτες χώρες βάσει συμβάσεως προγενέστερης
της προσχωρήσεως του εν λόγω κράτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε περιπτώσεις όπως αυτή της κύριας δίκης (βλ. τη σκέψη 145 της
παρούσας αποφάσεως).
Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξετάσει αν, στην υπόθεση της κύριας δίκης, τόσο η Δημοκρατία της Αυστρίας όσο και η Δημοκρατία
της Τσεχίας είχαν πράγματι τη βούληση να εφαρμόσουν την αρχή της συνεχείας των συνθηκών στις επίμαχες διμερείς συνθήκες.
Όσον αφορά τη Δημοκρατία της Αυστρίας, πρέπει ακόμη να διευκρινιστεί ότι δεν είναι δυνατό να αποκλειστεί εκ των προτέρων,
μία συναφής δήλωση βουλήσεως, παρά το ότι πραγματοποιήθηκε με ορισμένη καθυστέρηση, ήτοι μόλις το 1997, να μπορεί ωστόσο να
ληφθεί υπόψη για να καθοριστεί οριστικά η πρόθεση του εν λόγω κράτους μέλους να δεχθεί τη Δημοκρατία της Τσεχίας ως συμβαλλόμενο
μέρος των επίμαχων διμερών συνθηκών και να θεωρηθεί ότι, εν προκειμένω, η εφαρμογή των συνθηκών αυτών εμπίπτει στο άρθρο 307,
πρώτο εδάφιο, ΕΚ.
Το συμπέρασμα θα ήταν διαφορετικό αν η Δημοκρατία της Αυστρίας, κάποια χρονική στιγμή πριν από την ανακοίνωση του ομοσπονδιακού
καγκελαρίου, είχε ήδη εκφράσει σαφώς τη βούλησή της περί του αντιθέτου.
Αν, κατά το πέρας της εξετάσεως που πρέπει να διενεργήσει βάσει ιδίως των στοιχείων που εκτίθενται στην παρούσα υπόθεση, το
αιτούν δικαστήριο καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, κατά τον χρόνο της προσχωρήσεώς της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Δημοκρατία της
Αυστρίας δεσμευόταν από τις επίμαχες διμερείς συνθήκες έναντι της Δημοκρατίας της Τσεχίας, εξ αυτού θα προκύπτει ότι οι εν
λόγω συνθήκες μπορούν να θεωρηθούν ως πράξεις συναφθείσες πριν από την προσχώρηση της Δημοκρατίας της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή
Ένωση κατά την έννοια του άρθρου 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ.
Πρέπει να προστεθεί ότι, κατά την παράγραφο 2 της διατάξεως αυτής, τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να προσφύγουν σε όλα
τα πρόσφορα μέσα για να άρουν τα ασυμβίβαστα που υφίστανται μεταξύ συμβάσεως συναφθείσας πριν από την προσχώρηση του κράτους
μέλους και της Συνθήκης.
Το αιτούν δικαστήριο πρέπει επομένως να εξετάσει αν ένα ενδεχόμενο ασυμβίβαστο μεταξύ της Συνθήκης και της διμερούς συμβάσεως
μπορεί να εξαλειφθεί μέσω σύμφωνης με το κοινοτικό δίκαιο ερμηνείας της συμβάσεως αυτής, κατά το μέτρο του δυνατού και τηρουμένου
του διεθνούς δικαίου.
Αν το μέσον της σύμφωνης με το κοινοτικό δίκαιο ερμηνείας μιας συμβάσεως συναφθείσας πριν από την ένταξη του οικείου κράτους
μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύεται μη εφαρμόσιμο, το κράτος αυτό μπορεί, στο πλαίσιο του άρθρου 307 ΕΚ, να λάβει τα
κατάλληλα μέτρα. Υπέχει ωστόσο την υποχρέωση να εξαλείψει τα ασυμβίβαστα που υφίστανται μεταξύ της προγενέστερης συμβάσεως
και της Συνθήκης. Αν το εν λόγω κράτος μέλος συναντά δυσχέρειες οι οποίες καθιστούν αδύνατη την τροποποίηση μιας συμφωνίας,
δεν μπορεί συνεπώς να αποκλειστεί η υποχρέωσή του να καταγγείλει τη συμφωνία αυτή (βλ. την προμνημονευθείσα απόφαση Επιτροπή
κατά Πορτογαλίας, σκέψη 58).
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 16, παράγραφος 3, της διμερούς συμβάσεως προβλέπει ότι τα δύο συμβαλλόμενα μέρη μπορούν
να καταγγείλουν τη σύμβαση μέσω ειδοποιήσεως η οποία διατυπώνεται εγγράφως και απευθύνεται τουλάχιστον ένα έτος ενωρίτερα
διά της διπλωματικής οδού.
Επομένως, εν αναμονή της δυνατότητας εξαλείψεως ενδεχομένων ασυμβιβάστων μεταξύ συμβάσεως προγενέστερης της προσχωρήσεως του
οικείου κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης δι' ενός των μέσων στα οποία αναφέρεται το άρθρο 307, δεύτερο
εδάφιο, ΕΚ, το πρώτο εδάφιο του άρθρου αυτού επιτρέπει στο εν λόγω κράτος μέλος να εξακολουθήσει να εφαρμόζει τέτοια σύμβαση
εφόσον αυτή συνεπάγεται υποχρεώσεις οι οποίες εξακολουθούν να το δεσμεύουν δυνάμει του διεθνούς δικαίου.
Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, στο τρίτο και το τέταρτο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ ερμηνεύεται
υπό την έννοια ότι επιτρέπει σε δικαστήριο κράτους μέλους, υπό την επιφύλαξη των εξετάσεων στις οποίες πρέπει να προβεί το
δικαστήριο αυτό βάσει ιδίως των στοιχείων που εκτίθενται στην παρούσα απόφαση, να εφαρμόζει διατάξεις διμερών συνθηκών, όπως
οι επίμαχες στην κύρια δίκη, οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ του εν λόγω κράτους μέλους και τρίτης χώρας και συνεπάγονται
την προστασία ονομασίας αυτής της τρίτης χώρας, έστω και αν οι διατάξεις αυτές αποδεικνύονται αντίθετες προς τους κανόνες
της Συνθήκης, για τον λόγο ότι πρόκειται για υποχρέωση απορρέουσα από συμβάσεις συναφθείσες πριν από τον χρόνο προσχωρήσεως
του οικείου κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εν αναμονή της δυνατότητας εξαλείψεως ενδεχομένων ασυμβιβάστων μεταξύ συμβάσεως
προγενέστερης της προσχωρήσεως του οικείου κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης δι' ενός των μέσων στα οποία
αναφέρεται το άρθρο 307, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, το πρώτο εδάφιο του άρθρου αυτού επιτρέπει στο εν λόγω κράτος μέλος να εξακολουθήσει
να εφαρμόζει τέτοια σύμβαση εφόσον αυτή συνεπάγεται υποχρεώσεις οι οποίες εξακολουθούν να το δεσμεύουν δυνάμει του διεθνούς
δικαίου.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Αυστριακή, η Γερμανική και η Γαλλική Κυβέρνηση, καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα
παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 26ης Φεβρουαρίου 2001 το Handelsgericht Wien, αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 28 ΕΚ και ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουλίου 1992, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων
και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 535/97 του
Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου 1997, δεν απαγορεύουν την εφαρμογή διατάξεως διμερούς συμφωνίας, συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους
και τρίτης χώρας, η οποία παρέχει σε απλή και έμμεση ένδειξη γεωγραφικής προελεύσεως της εν λόγω τρίτης χώρας προστασία εντός
του κράτους μέλους εισαγωγής η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως και παρέχει τη δυνατότητα να
εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους μέλους.
2)
Το άρθρο 28 ΕΚ δεν επιτρέπει την εφαρμογή διατάξεως διμερούς συμφωνίας, συναφθείσας μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας,
η οποία παρέχει σε ονομασία μη αναφερόμενη ούτε άμεσα ούτε έμμεσα εντός της χώρας αυτής στη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος
το οποίο προσδιορίζει προστασία εντός του κράτους μέλους εισαγωγής η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιονδήποτε κίνδυνο παραπλανήσεως
και παρέχει τη δυνατότητα να εμποδίζεται η εισαγωγή εμπορεύματος που έχει νομίμως διατεθεί στο εμπόριο εντός άλλου κράτους
μέλους.
3)
Το άρθρο 307, πρώτο εδάφιο, ΕΚ ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι επιτρέπει σε δικαστήριο κράτους μέλους, υπό την επιφύλαξη των
εξετάσεων στις οποίες πρέπει να προβεί το δικαστήριο αυτό βάσει ιδίως των στοιχείων που εκτίθενται στην παρούσα απόφαση, να
εφαρμόζει διατάξεις διμερών συνθηκών, όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη, οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ του εν λόγω κράτους
μέλους και τρίτης χώρας και συνεπάγονται την προστασία ονομασίας αυτής της τρίτης χώρας, έστω και αν οι διατάξεις αυτές αποδεικνύονται
αντίθετες προς τους κανόνες της Συνθήκης ΕΚ, για τον λόγο ότι πρόκειται για υποχρέωση απορρέουσα από συμβάσεις συναφθείσες
πριν από τον χρόνο προσχωρήσεως του οικείου κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εν αναμονή της δυνατότητας εξαλείψεως ενδεχομένων
ασυμβιβάστων μεταξύ συμβάσεως προγενέστερης της προσχωρήσεως του οικείου κράτους μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης
δι' ενός των μέσων στα οποία αναφέρεται το άρθρο 307, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, το πρώτο εδάφιο του άρθρου αυτού επιτρέπει στο εν
λόγω κράτος μέλος να εξακολουθήσει να εφαρμόζει τέτοια σύμβαση εφόσον αυτή συνεπάγεται υποχρεώσεις οι οποίες εξακολουθούν
να το δεσμεύουν δυνάμει του διεθνούς δικαίου.
Σκουρής
Jann
Timmermans
Gulmann
Cunha Rodrigues
Edward
La Pergola
Puissochet
Schintgen
Colneric
von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 18 Νοεμβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
–
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.