CELEX: 62001CJ0283
Σήματα
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Οδηγία 89/104/ΕΟΚ
.ρθρο 2
Σημεία δυνάμενα να αποτελέσουν σήμα
Σημεία για τα οποία είναι δυνατή η γραφική παράσταση
Ηχητικά σημεία
Μουσική σημειογραφία
Γραπτή περιγραφή
Ονοματοποιία

Sieckmann, η οποία αφορούσε τα οσφρητικά σημεία, ότι το άρθρο 2 της οδηγίας έχει την έννοια ότι είναι δυνατόν να αποτελεί
σήμα ένα σημείο το οποίο, καθεαυτό, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό διά της οράσεως, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιδεκτικό
γραφικής παραστάσεως, ειδικότερα με σχήματα, γραμμές ή χαρακτήρες, ότι είναι σαφές, ακριβές, αφεαυτού πλήρες, ευχερώς προσιτό,
κατανοητό, διαρκές και αντικειμενικό.
Οι προϋποθέσεις αυτές επιβάλλονται επίσης στα ηχητικά σημεία τα οποία, όπως τα οσφρητικά σημεία, δεν μπορούν καθεαυτά να γίνουν
αντιληπτά διά της οράσεως.
Όσον αφορά, δεύτερον, τις αποδεκτές μορφές γραφικής παραστάσεως, ακόμη και αν απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να καθορίσει,
σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση της οποίας έχει επιληφθεί, αν το σημείο μπορούσε να αποτελέσει σήμα και μπορούσε επομένως εγκύρως
να αποτελέσει αντικείμενο καταχωρίσεως, το Δικαστήριο είναι εντούτοις αρμόδιο για να παράσχει ενδείξεις για το αν μια παράσταση
με τη μορφή μουσικών φθογγοσήμων ή μια παράσταση κατά την οποία χρησιμοποιείται η γραπτή γλώσσα συνιστούν γραφικές παραστάσεις
ηχητικού σημείου υπό την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας.
Προηγουμένως πρέπει να τονιστεί ότι ένα σημείο δεν μπορεί να καταχωριστεί ως ηχητικό σήμα αν ο αιτών παρέλειψε να διευκρινίσει,
στην αίτησή του καταχωρίσεως, ότι το κατατιθέμενο σημείο πρέπει να γίνει αντιληπτό ως ηχητικό σημείο. Πράγματι, σε παρόμοια
περίπτωση, η αρμόδια αρχή για την καταχώριση των σημάτων, όπως και το κοινό, ειδικότερα οι επιχειρηματίες, μπορούν βασίμως
να θεωρήσουν ότι πρόκειται για λεκτικό ή εικονιστικό σήμα, όπως παρουσιάζεται γραφικώς στην αίτηση καταχωρίσεως.
Όσον αφορά, κατ' αρχάς, την παράσταση ηχητικού σημείου μέσω περιγραφής κατά την οποία χρησιμοποιείται η γραπτή γλώσσα, δεν
μπορεί να αποκλειστεί εκ των προτέρων ότι ένας τέτοιος τρόπος γραφικής παραστάσεως θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις που διατυπώνονται
στη σκέψη 55 της παρούσας αποφάσεως. Πάντως, προκειμένου για σημεία όπως αυτά για τα οποία πρόκειται στην κύρια δίκη, μια
γραφική παράσταση όπως
τα εννέα πρώτα φθογγόσημα του
Für Elise ή
η φωνή ενός κόκορα στερείται τουλάχιστον ακρίβειας και σαφήνειας και, επομένως, δεν καθιστά δυνατό να καθοριστεί η έκταση της αιτηθείσας προστασίας.
Επομένως, δεν μπορεί να αποτελεί γραφική παράσταση του σημείου αυτού υπό την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας.
Όσον αφορά, στη συνέχεια, τις ονοματοποιίες, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ της ηχομιμητικής λέξεως
καθεαυτής, όπως αυτή προφέρεται, και του πραγματικού ήχου ή θορύβου, των πραγματικών διαδοχικών ήχων ή θορύβων, που αυτή φέρεται
να μιμείται φωνητικώς. Επομένως, στην περίπτωση κατά την οποία ένα ηχητικό σημείο παρουσιάζεται γραφικώς με μια απλή ηχομιμητική
λέξη, δεν είναι δυνατό στις αρμόδιες αρχές και στο κοινό, ειδικότερα στους επιχειρηματίες, να καθορίζουν αν το σημείο που
είναι αντικείμενο προστασίας είναι η ίδια η ηχομιμητική λέξη, όπως προφέρεται ή ο πραγματικός ήχος ή θόρυβος. Επιπλέον, οι
ονοματοποιίες μπορούν να γίνονται αντιληπτές διαφορετικά ανάλογα με τα άτομα ή από ένα κράτος σε άλλο. Έτσι συμβαίνει όσον
αφορά την ολλανδική ηχομιμητική λέξη
Kukelekuuuuu, η οποία αποπειράται να μεταγράψει τη φωνή του κόκορα, και η οποία είναι πολύ διαφορετική από την αντίστοιχη ηχομιμητική
λέξη στις άλλες γλώσσες των κρατών μελών της Μπενελούξ. Συνεπώς, μια απλή ηχομιμητική λέξη χωρίς άλλη διευκρίνιση δεν μπορεί
να αποτελεί γραφική παράσταση του ήχου ή του θορύβου του οποίου αυτή φέρεται να αποτελεί τη φωνητική μεταγραφή.
Όσον αφορά, τέλος, τα μουσικά φθογγόσημα, που αποτελούν συνήθη τρόπο παραστάσεως των ήχων, διαδοχικές νότες χωρίς άλλη διευκρίνιση,
όπως
μι, ρε δίεση, μι, ρε δίεση, μι, σι, ρε, ντο, λα, επίσης δεν αποτελούν γραφική παράσταση υπό την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας. Πράγματι, μια τέτοια περιγραφή, η οποία
δεν είναι ούτε σαφής ούτε ακριβής ούτε αφεαυτής πλήρης, δεν καθιστά δυνατό, ιδίως, τον καθορισμό του ύψους και της διάρκειας
των ήχων που αποτελούν τη μελωδία της οποίας ζητείται η καταχώριση και που συνιστούν τις ουσιώδεις παραμέτρους για να αναγνωριστεί
η μελωδία αυτή και, επομένως, για να οριστεί το ίδιο το σήμα.
Αντιθέτως, ένα πεντάγραμμο που διαιρείται σε μέτρα και στο οποίο εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, ένα κλειδί (κλειδί του σολ, του
φα ή του ντο), μουσικά φθογγόσημα και παύσεις των οποίων η μορφή (για τα φθογγόσημα: ολόκληρο, ήμισυ, τέταρτο, όγδοο, δέκατο
έκτο κ.λπ.· για τις παύσεις: παύση ολοκλήρου, παύση ημίσεος, παύση αναπνοής, σύντομη παύση αναπνοής κ.λπ.) δείχνει τη σχετική
αξία και, ενδεχομένως, τονικές αλλοιώσεις (δίεση, ύφεση, αναίρεση) ─όπου το σύνολο αυτής της σημειογραφίας καθορίζει το ύψος
και τη διάρκεια των ήχων─, μπορεί να αποτελεί πιστή παράσταση των διαδοχικών ήχων που αποτελούν τη μελωδία της οποίας ζητείται
η καταχώριση ως σήματος. Αυτός ο τρόπος γραφικής παραστάσεως των ήχων ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που απορρέουν από τη
νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία η παράσταση αυτή πρέπει να είναι σαφής, ακριβής, πλήρης αφεαυτής, ευχερώς
προσιτή, κατανοητή, διαρκής και αντικειμενική.
Ακόμη και αν αυτή η παράσταση δεν γίνεται αμέσως κατανοητή, εντούτοις, μπορεί εύκολα να γίνεται κατανοητή επιτρέποντας με
τον τρόπο αυτό στις αρμόδιες αρχές και στο κοινό, ειδικότερα στους επιχειρηματίες, να έχουν ακριβή γνώση του σημείου του οποίου
ζητείται η καταχώριση ως σήματος.
Στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι:
─
το άρθρο 2 της οδηγίας έχει την έννοια ότι είναι δυνατόν να αποτελεί σήμα ένα σημείο το οποίο, καθεαυτό, δεν μπορεί να γίνει
αντιληπτό διά της οράσεως, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιδεκτικό γραφικής παραστάσεως, ειδικότερα με σχήματα, γραμμές ή
χαρακτήρες, ότι είναι σαφές, ακριβές, αφεαυτού πλήρες, ευχερώς προσιτό, κατανοητό, διαρκές και αντικειμενικό·
─
όσον αφορά το ηχητικό σημείο, δεν ικανοποιούνται οι απαιτήσεις αυτές αν το σημείο παρίσταται γραφικώς μέσω περιγραφής κατά
την οποία χρησιμοποιείται η γραπτή γλώσσα, όπως είναι η μνεία ότι το σημείο αποτελείται από φθογγόσημα που συνθέτουν γνωστό
μουσικό έργο ή η μνεία ότι αποτελεί τη φωνή ενός ζώου, ή μέσω απλής ηχομιμητικής λέξεως χωρίς άλλη διευκρίνιση, ή μέσω διαδοχικών
μουσικών φθογγοσήμων χωρίς άλλη διευκρίνιση. Αντιθέτως, οι εν λόγω απαιτήσεις πληρούνται αν το σημείο παρίσταται με πεντάγραμμο
διαιρούμενο σε μέτρα και επί του οποίου αναγράφονται, μεταξύ άλλων, ένα κλειδί, μουσικά φθογγόσημα και παύσεις των οποίων
η μορφή δείχνει τη σχετική αξία και, ενδεχομένως, μουσικές αλλοιώσεις.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ολλανδική, η Γαλλική, η Ιταλική, η Αυστριακή Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου,
καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει
ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό
εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με απόφαση της 13ης Ιουλίου 2001 το Hoge Raad der Nederlanden, αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 2 της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών
μελών περί σημάτων, έχει την έννοια ότι τα ηχητικά σημεία πρέπει να μπορούν να θεωρούνται σήματα εφόσον είναι κατάλληλα για
να διακρίνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες επιχειρήσεως από εκείνα άλλων επιχειρήσεων και επιδέχονται γραφική παράσταση.
2)
Το άρθρο 2 της οδηγίας 89/104 έχει την έννοια ότι είναι δυνατόν να αποτελεί σήμα ένα σημείο το οποίο, καθεαυτό, δεν μπορεί
να γίνει αντιληπτό διά της οράσεως, υπό την προϋπόθεση ότι είναι επιδεκτικό γραφικής παραστάσεως, ειδικότερα με σχήματα, γραμμές
ή χαρακτήρες, ότι είναι σαφές, ακριβές, αφεαυτού πλήρες, ευχερώς προσιτό, κατανοητό, διαρκές και αντικειμενικό. Όσον αφορά το ηχητικό σημείο, δεν ικανοποιούνται οι απαιτήσεις αυτές αν το σημείο παρίσταται γραφικώς μέσω περιγραφής κατά
την οποία χρησιμοποιείται η γραπτή γλώσσα, όπως είναι η μνεία ότι το σημείο αποτελείται από φθογγόσημα που συνθέτουν γνωστό
μουσικό έργο ή η μνεία ότι αποτελεί τη φωνή ενός ζώου, ή μέσω απλής ηχομιμητικής λέξεως χωρίς άλλη διευκρίνιση, ή μέσω διαδοχικών
μουσικών φθογγοσήμων χωρίς άλλη διευκρίνιση. Αντιθέτως, οι εν λόγω απαιτήσεις πληρούνται αν το σημείο παρίσταται με πεντάγραμμο
διαιρούμενο σε μέτρα και επί του οποίου αναγράφονται, μεταξύ άλλων, ένα κλειδί, μουσικά φθογγόσημα και παύσεις των οποίων
η μορφή δείχνει τη σχετική αξία και, ενδεχομένως, μουσικές αλλοιώσεις.
Σκουρής
Cunha Rodrigues
Puissochet
Schintgen
Macken
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 27 Νοεμβρίου 2003.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
R. Grass
Β. Σκουρής
–
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.