CELEX: 61988CJ0180
Ενισχύσεις στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα
Έλεγχος νομιμότητας

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου την 1η Ιουλίου 1988, η Wirtschaftsvereinigung Eisen- und Stahlindustrie (στο εξής: WESI) άσκησε, δυνάμει του άρθρου 33, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, προσφυγή με την οποία ζητεί:
—
την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της 26ης Μαΐου 1988 [ SG( 88 ) D/61791, που κοινοποιήθηκε στην προσφεύγουσα στις 26 Μαΐου 1988, καθόσον η Επιτροπή αρνείται να λάβει τα επιβαλλόμενα μέτρα προκειμένου να αποτρέψει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκύπτουν από το γεγονός ότι στην επιχείρηση British Steel Corporation χορηγήθηκαν κρατικές ενισχύσεις που υπερβαίνουν το ποσό που θα ήταν αναγκαίο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της.
—
επικουρικώς, την ακύρωση της σιωπηρής επικουρικής αποφάσεως η οποία, δυνάμει του άρθρου 35, τρίτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, θεωρείται ότι συνάγεται από τη σιωπή της Επιτροπής επί της αιτήσεως που υπέβαλε προς αυτήν η προσφεύγουσα στις 30 Μαρτίου 1988, με την οποία ζητούσε από την Επιτροπή να λάβει όλα τα απαιτούμενα μέτρα προκειμένου να αποτραπούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκύπτουν από το γεγονός ότι στην επιχείρηση British Steel Corporation χορηγήθηκαν κρατικές ενισχύσεις που υπερβαίνουν το ποσό που θα ήταν αναγκαίο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της.
Δυνάμει της αποφάσεως 2320/81/ΕΚΑΧ της Επιτροπής, της 7ης Αυγούστου 1981, περί θεσπίσεως κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα (
ΕΕ L 228, σ. 14
), και ειδικότερα του άρθρου 8, παράγραφος 3, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 83/399/ΕΚΑΧ, της 29ης Ιουνίου 1983, σχετικά με τις ενισχύσεις που η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σχεδιάζει να χορηγήσει στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα (
ΕΕ L 227, σ. 36
). Με την απόφαση αυτή ενέκρινε τη χορήγηση ενισχύσεων στην επιχείρηση British Steel Corporation (στο εξής: BSC), ύψους 1474 εκατομμυρίων αγγλικών λιρών ( UKL ).
Κατά την προαναφερθείσα απόφαση 83/399 της 29ης Ιουνίου 1983, η καταβολή της ενισχύσεως εξαρτάται από ορισμένες προϋποθέσεις. Η ενισχυόμενη επιχείρηση οφείλει να προβεί σε ορισμένες μειώσεις της παραγωγικής της ικανότητας ( άρθρο 2 ) και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τους κανόνες της Συνθήκης ΕΚΑΧ, ιδίως στον τομέα των ποσοστώσεων παραγωγής ( άρθρο 4 ). Οι ενισχύσεις δεν καταβάλλονται αν δεν είναι δυνατή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχειρήσεως πριν από το τέλος του 1985. Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως, η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να εξετάσει, μετά από αίτηση της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου στην οποία θα αναφέρεται το ύψος, η μορφή και ο σκοπός των ενισχύσεων προς τη συγκεκριμένη επιχείρηση, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 2 και 3 ή ικανός αριθμός των προϋποθέσεων αυτών, καθώς και αν η επιχείρηση έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τους κανόνες της Συνθήκης ΕΚΑΧ.
Η ενίσχυση προς την BSC καταβλήθηκε σε τμήματα τα οποία αποδεσμεύθηκαν διαδοχικά με τρεις αποφάσεις της Επιτροπής (στο εξής: αποφάσεις περί αποδεσμεύσεως), στις 10 Φεβρουαρίου 1984 (355 εκατομμύρια UKL), στις 20 Δεκεμβρίου 1984 (466,6 εκατομμύρια UKL) και στις 24 Δεκεμβρίου 1985 (535 εκατομμύρια UKL), αντιστοίχως. Οι αποφάσεις αυτές απευθύνθηκαν στην Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα.
Με έγγραφο της 30ής Μαρτίου 1988 η προσφεύγουσα απευθύνθηκε στην Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 35 της Συνθήκης ΕΚΑΧ, και της ζήτησε να λάβει όλα τα απαιτούμενα μέτρα για την αποτροπή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού οφειλομένων στο γεγονός ότι η BSC έλαβε ενισχύσεις μεγαλύτερες από εκείνες που ήταν αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της. Με έγγραφο της 26ης Μαΐου 1988 η Επιτροπή απέρριψε την αίτηση αυτή.
Στις 20 Μαΐου 1988 η προσφεύγουσα απηύθυνε νέο έγγραφο στην Επιτροπή με το οποίο την ενημέρωσε για τα πορίσματα πραγματογνωμοσύνης που διεξήχθη κατόπιν αιτήσεως της και της επέστησε την προσοχή επί της υπάρξεως σημαντικής διαφοράς μεταξύ του ποσού των ενισχύσεων που εγκρίθηκαν και του ποσού των ενισχύσεων που πράγματι καταβλήθηκαν στην BSC κατά την περίοδο μεταξύ 1ης Απριλίου 1980 και 31ης Μαρτίου 1986. Επειδή το από 20 Μαΐου 1988 έγγραφο της προσφεύγουσας διασταυρώθηκε καθ' οδόν με το από 26 Μαΐου 1988 έγγραφο της Επιτροπής, η Επιτροπή απάντησε με νέο έγγραφο της, της 25ης Ιουλίου 1988.
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσεται διεξοδικώς το ιστορικό της διαφοράς, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι λόγοι και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επιβάλλεται, καταρχάς, να τονιστεί, ως προς το αντικείμενο της διαφοράς, ότι το κύριο αίτημα της προσφυγής είναι η ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της περιλαμβανομένης στο έγγραφο της 26ης Μαΐου 1988, να μη λάβει κανένα μέτρο κατά των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν στην BSC οι οποίες, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, είναι παράνομες είτε διότι δεν ήταν αναγκαίες στην επιχείρηση είτε διότι ουδέποτε είχαν εγκριθεί.
Επί του παραδεκτού
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, προβάλλει σειρά ενστάσεων απαραδέκτου τόσο ως προς τον λόγο που αναφέρεται στη χορήγηση εγκεκριμένων μεν αλλά μη αναγκαίων ενισχύσεων, όσο και ως προς τον λόγο που αναφέρεται στη χορήγηση μη εγκεκριμένων ενισχύσεων.
Επιβάλλεται να εξεταστεί πρώτα το αντικείμενο της αιτήσεως που υποβλήθηκε στην Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 35 της Συνθήκης ΕΚΑΧ, με το έγγραφο οχλήσεως που της απηύθυνε η προσφεύγουσα στις 30 Μαρτίου 1988.
Μεταξύ των αιτημάτων που διατύπωσε η προσφεύγουσα προς την Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 35 της Συνθήκης ΕΚΑΧ, και τα οποία συνόψισε στο προαναφερθέν έγγραφο της της 30ής Μαρτίου 1988, περιλαμβάνεται το αίτημα λήψεως όλων των αναγκαίων μέτρων ώστε να αποτραπούν στρεβλώσεις οφειλόμενες στο γεγονός ότι η επιχείρηση BSC έλαβε ενίσχυση μεγαλύτερη από εκείνη που ήταν αναγκαία για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της.
Προς θεμελίωση της απόψεως της ότι το αίτημα αυτό αναφέρεται τόσο στις μη εγκεκριμένες ενισχύσεις όσο και στις εγκεκριμένες, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι σε παράρτημα του από 30ής Μαρτίου 1988 εγγράφου της αναφέρεται « σε ενισχύσεις που χορηγούνται κατόπιν εγκρίσεως ή ανοχής ».
Πρέπει, καταρχάς, να τονιστεί ότι η μνεία αυτή για ενισχύσεις που χορηγούνται κατόπιν εγκρίσεως ή ανοχής γίνεται σε παράγραφο του εν λόγω παραρτήματος που αναφέρεται στο ζήτημα της χορηγήσεως προς την BSC εγκεκριμένων ενισχύσεων.
Επιβάλλεται, επίσης, να τονιστεί ότι με το από 30 Μαρτίου 1988 έγγραφο της, περιλαμβανομένου του παραρτήματος, η προσφεύγουσα επιχείρησε να αποδείξει το παράνομο της χορηγήσεως ενισχύσεων εγκεκριμένων από την Επιτροπή. Η απλή μνεία στο εν λόγω παράρτημα για ενισχύσεις που χορηγούνται κατόπιν ανοχής δεν επιτρέπει το συμπέρασμα ότι η απόφαση που ζητούσε από την Επιτροπή η προσφεύγουσα έπρεπε να αναφέρεται όχι μόνο στις εγκεκριμένες ενισχύσεις αλλά και στις μη εγκεκριμένες.
Πράγματι, η προσφεύγουσα έθιξε επί της ουσίας το ζήτημα των μη εγκεκριμένων ενισχύσεων μόνο με το δεύτερο έγγραφο της, της 20ής Μαΐου 1988. Η Επιτροπή απάντησε σχετικώς με το από 25 Ιουλίου 1988 έγγραφο της. Εφόσον το έγγραφο αυτό δεν προσβλήθηκε εμπροθέσμως δεν χωρεί πλέον προσφυγή.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή έλαβε ρητή ή σιωπηρή απορριπτική απόφαση ως προς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά μη εγκεκριμένων ενισχύσεων.
Ελλείψει αντικειμένου, τόσο τα κύρια όσο και τα επικουρικά αιτήματα της προσφυγής, που αφορούν τη χορήγηση μη εγκεκριμένων από την Επιτροπή ενισχύσεων, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτα.
Όσον αφορά τις εγκεκριμένες ενισχύσεις, η Επιτροπή προβάλλει ένσταση απαραδέκτου, ισχυριζόμενη ότι οι τρεις αποφάσεις περί αποδεσμεύσεως δεν μπορούν πλέον να προσβληθούν καθόσον έχουν ήδη από μακρού παρέλθει οι προθεσμίες ασκήσεως προσφυγής.
Η προσφεύγουσα αντιτάσσει ότι η προσφυγή αφορά μόνο την άρση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, ζήτημα για το οποίο η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να λάβει μέτρα δυνάμει του άρθρου 5, δεύτερο εδάφιο, τρίτη περίπτωση, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, καθόσον οι αποφάσεις περί αποδεσμεύσεως παραβίαζαν τις διατάξεις των προαναφερθεισών αποφάσεων 2320/81 και 83/399.
Επιβάλλεται, ωστόσο, να τονιστεί ότι η προσφεύγουσα δεν προσδιόρισε με ποιο είδος αποφάσεως, εκτός του της ανακλήσεως, ενδεχομένως μερικής, των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως, θα μπορούσε η Επιτροπή να διορθώσει τις συνέπειες της χορηγήσεως ενισχύσεων οι οποίες, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, είναι παράνομες.
Συνεπώς, εκείνο που επιδιώκεται στην πράξη με την προσφυγή είναι η αμφισβήτηση των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως, τις οποίες η Επιτροπή εξέδωσε στις 10 Φεβρουαρίου 1984, στις 20 Δεκεμβρίου 1984 και στις 24 Δεκεμβρίου 1985, αντιστοίχως.
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, ελλείψει δημοσιεύσεως και κοινοποιήσεως, εναπόκειται στο πρόσωπο που πληροφορήθηκε την ύπαρξη πράξεως που το αφορά να ζητήσει το πλήρες κείμενο εντός εύλογης προθεσμίας, η δε προθεσμία ασκήσεως προσφυγής αρχίζει από τη στιγμή που ο τρίτος ενδιαφερόμενος έλαβε πλήρη γνώση του περιεχομένου και της αιτιολογίας της συγκεκριμένης πράξεως ώστε να μπορεί να κάνει χρήση του δικαιώματος του για άσκηση προσφυγής ( απόφαση της 6ης Ιουλίου 1988, Diliinger Hüttenwerke, σκέψη 14,
236/86, Συλλογή 1988, σ. 3761
). Κατά την ίδια νομολογία, απόφαση της Επιτροπής, με την οποία χορηγούνται πλεονεκτήματα σε μία ή περισσότερες άλλες επιχειρήσεις που την ανταγωνίζονται, αφορά άμεσα την επιχείρηση, κατά την έννοια του άρθρου 33, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΧ (σκέψη 8).
Δεν αμφισβητείται ότι οι αποφάσεις που εγκρίνουν την καταβολή κρατικών ενισχύσεων σε ανταγωνίστριες επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλη περιοχή της Κοινότητας αφορούν την προσφεύγουσα, η οποία αποτελεί ένωση, κατά την έννοια του άρθρου 48 της Συνθήκης ΕΚΑΧ, μέλη της οποίας είναι γερμανικές επιχειρήσεις της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα και της οποίας σκοπός είναι να εκπροσωπεί τα κοινά συμφέροντα των μελών της.
Επειδή οι αποφάσεις δεν δημοσιεύθηκαν ούτε κοινοποιήθηκαν στην προσφεύγουσα, επιβάλλεται να εξεταστεί πότε πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτή έλαβε γνώση της υπάρξεως τους και από πότε είχε, κατά συνέπεια, τη δυνατότητα να ζητήσει το πλήρες κείμενο τους.
Όπως προκύπτει από τη δικογραφία, η προσφεύγουσα πρέπει οπωσδήποτε να έλαβε γνώση, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του έτους 1986, της υπάρξεως των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως.
Πράγματι, οι ισολογισμοί της BSC, ιδίως αυτός που δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουλίου 1986, καθώς και η δέκατη τέταρτη και δέκατη πέμπτη έκθεση της Επιτροπής για την πολιτική του ανταγωνισμού, των ετών 1984 και 1985 αντιστοίχως, αποκάλυψαν την ύπαρξη των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως. Όπως προκύπτει από τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν προς στήριξη της προσφυγής, η προσφεύγουσα είχε υπόψη της τους εν λόγω ισολογισμούς. Εξάλλου, οι εκθέσεις για την πολιτική του ανταγωνισμού δημοσιεύονται από την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να έχει πρόσβαση σ' αυτές.
Εξάλλου, η Επιτροπή ζήτησε στις 6 Αυγούστου 1985 τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΚΑΧ, στην οποία εκπροσωπείται η προσφεύγουσα, σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή του κώδικα ενισχύσεων στη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα κατά τα έτη 1984-1985 [ έγγραφο COM( 86 ) 235 τελικό ].
Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι ουδέποτε κατά την ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ της προσφεύγουσας και της Επιτροπής πριν από την άσκηση της προσφυγής, την 1η Ιουλίου 1988, ζητήθηκε από την Επιτροπή να κοινοποιήσει στην προσφεύγουσα το κείμενο των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως.
Συνεπώς, η εύλογη προθεσμία εντός της οποίας η προσφεύγουσα όφειλε να ζητήσει το πλήρες κείμενο των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως είχε ήδη από μακρού παρέλθει όταν άσκησε την παρούσα προσφυγή.
Συνεπώς, και χωρίς
να
χρειάζεται να εξεταστούν οι άλλοι λόγοι απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή, επιβάλλεται να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η προσφυγή κατά της αποφάσεως της 26ης Μαΐου 1988, η οποία αναφέρεται στις αποφάσεις περί αποδεσμεύσεως, είναι απαράδεκτη διότι η προθεσμία που προβλέπεται στο άρθρο 33 της Συνθήκης ΕΚΑΧ για την άσκηση προσφυγών κατά των αποφάσεων περί αποδεσμεύσεως είχε παρέλθει κατά τον χρόνο ασκήσεως της παρούσας προσφυγής.
Δεδομένου ότι η Επιτροπή έλαβε ρητή απορριπτική απόφαση ως προς την αίτηση που υποβλήθηκε στην Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 35 της Συνθήκης ΕΚΑΧ με το από 30 Μαρτίου 1988 έγγραφο οχλήσεως της προσφεύγουσας, παρέλκει να εξεταστεί το επικουρικό αίτημα της προσφυγής περί, ενδεχομένης, ακυρώσεως σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως.
Από τις σκέψεις που προηγήθηκαν προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολο της ως απαράδεκτη.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( έκτο τμήμα )
αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την προσφυγή ως απαράδεκτη.

2)
Καταδικάζει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων των εξόδων του παρεμβαίνοντος.

Mancini
O'Higgins
Diez de Velasco
Κακούρης
Kapteyn
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 6 Δεκεμβρίου 1990.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του έκτου τμήματος
G.F. Mancini
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.