CELEX: 62002CJ0008
Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών
Σύστημα ενισχύσεως που εφαρμόζεται στους υπαλλήλους σε περίπτωση ασθενείας
Θεραπευτική αγωγή με ιαματικά λουτρά πραγματοποιούμενη σε άλλο κράτος μέλος
Δαπάνες σχετικά με το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως
Προϋποθέσεις αναλήψεως των δαπανών
Προηγουμένη δήλωση επιλεξιμότητας για την ενίσχυση
Κριτήρια
Αιτιολογία

Smits και Peerbooms, σκέψη 61).
Όσον αφορά, δεύτερον, τις προϋποθέσεις από τις οποίες οι BhV εξαρτούν την αναγνώριση επιλεξιμότητας για ενίσχυση των δαπανών
για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν
λόγω θεραπευτικής αγωγής σε ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εκτός της Γερμανίας, πρέπει να παρατηρηθεί ότι αυτές είναι
δύο, όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των άρθρων 8, παράγραφος 3, και 13, παράγραφος 3, των BhV.
Η πρώτη από τις προϋποθέσεις αυτές απαιτεί να αποδεικνύεται με γνωμάτευση εκδοθείσα από τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας ή από
τον σύμβουλο-ιατρό είτε ότι η θεραπευτική αγωγή είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση ή τη διατήρηση της ικανότητας του υπαλλήλου
να ασκεί τα καθήκοντά του μετά από σοβαρή ασθένεια, είτε ότι, σε περίπτωση σοβαρής χρόνιας ασθένειας, είναι απολύτως απαραίτητη
μια λουτροθεραπευτική ή κλιματοθεραπευτική αγωγή και δεν μπορεί να αντικατασταθεί από άλλα θεραπευτικά μέτρα με ίδιες πιθανότητες
επιτυχίας, ειδικότερα από μια αγωγή στον τόπο κατοικίας ή στον τόπο διορισμού του υπαλλήλου.
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αυτές οι απαιτήσεις, οι οποίες, όπως προκύπτει από τα άρθρα 8, παράγραφος 3, αριθ. 1),
και 13, παράγραφος 3, αριθ. 3), των BhV, εφαρμόζονται αδιακρίτως είτε πρόκειται για δαπάνες που δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικών
αγωγών σε ιαματικά λουτρά στη Γερμανία ή εκτός αυτής, δεν έχουν ως αποτέλεσμα να καθίσταται η παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών
μελών δυσκολότερη από την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται αποκλειστικώς στο εσωτερικό ενός κράτους (βλ., υπό την έννοια
αυτή, νομολογία παρατεθείσα στη σκέψη 37 της παρούσας αποφάσεως).
Η δεύτερη προϋπόθεση που προβλέπεται από το άρθρο 13, παράγραφος 3, αριθ. 1), των BhV, αντιθέτως, εφαρμόζεται μόνον όσον αφορά
τις δαπάνες που δημιουργούνται λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά που πραγματοποιείται εντός άλλου κράτους μέλους
εκτός της Γερμανίας, εφόσον προϋποθέτει ακριβώς, για την αναγνώριση των εν λόγω δαπανών ως επιλέξιμων για ενίσχυση, ότι αποδεικνύεται
με γνωμάτευση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας ή του συμβούλου-ιατρού η επιτακτική αναγκαιότητα της θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά
λουτρά λόγω των πολύ μεγαλυτέρων πιθανοτήτων επιτυχίας εκτός Γερμανίας.
Όπως προκύπτει από τη νομολογία που αναφέρθηκε στη σκέψη 30 της παρούσας αποφάσεως, δεν μπορεί να γίνει δεκτή αυτή η προϋπόθεση
η οποία, από την ίδια τη φύση της, έχει ως αποτέλεσμα να αποτρέπει τους υπαλλήλους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των BhV
από του να απευθύνονται στα θεραπευτήρια ιαματικών λουτρών που βρίσκονται εντός άλλων κρατών μελών, εκτός εάν το προκύπτον
από αυτήν εμπόδιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών μπορεί να δικαιολογηθεί έναντι της Συνθήκης.
Κατά πάγια νομολογία, πρέπει να διασφαλιστεί, συναφώς, σε περίπτωση δικαιολογητικών λόγων που αντλούνται από προβλεπόμενη
από την Συνθήκη εξαίρεση, όπως και από επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος, ότι τα ληφθέντα σχετικά μέτρα δεν υπερβαίνουν
το αντικειμενικώς αναγκαίο προς τούτο και ότι το αποτέλεσμα δεν μπορεί να επιτευχθεί με λιγότερο αναγκαστικούς κανόνες (βλ.
προπαρατεθείσα απόφαση Müller-Fauré και Van Prêt, σκέψη 68, και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όπως προκύπτει από τη διάταξη περί παραπομπής, το Bundesanstalt υποστηρίζει, παραπέμποντας σε έγγραφο του ομοσπονδιακού Υπουργείου
Εσωτερικών, ότι πλήρης ελευθερία της προσβάσεως στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις ιαματικών λουτρών θα συνεπαγόταν πραγματικό
κίνδυνο για την οικονομική ισορροπία και την ιατρική και νοσηλευτική ικανότητα του συστήματος των γερμανικών εγκαταστάσεων
ιαματικών λουτρών. Ομοίως, η Ισπανική Κυβέρνηση ισχυρίζεται, στις γραπτές παρατηρήσεις της, ότι η επίδικη προϋπόθεση δικαιολογείται
έναντι της ανάγκης διατηρήσεως της οικονομικής ισορροπίας όσον αφορά θεραπευτικές αγωγές με ιαματικά λουτρά και της εξασφαλίσεως
της διατηρήσεως ικανότητας περιθάλψεως καθώς και ιατρικής ικανότητας στον εν λόγω τομέα επί του γερμανικού εδάφους.
Πάντως, έχει σημασία να υπομνησθεί ότι οι δικαιολογητικοί λόγοι που μπορούν να προβληθούν από ένα κράτος μέλος πρέπει να συνοδεύονται
από ανάλυση της καταλληλότητας και της αναλογικότητας του περιοριστικού μέτρου που λαμβάνεται από το κράτος μέλος αυτό.
Επιβάλλεται συναφώς η διαπίστωση ότι ούτε ο φάκελος που διαβιβάστηκε στο Δικαστήριο από το αιτούν δικαστήριο ούτε οι παρατηρήσεις
που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο περιέχουν ακριβή στοιχεία που να επιτρέπουν την υποστήριξη του επιχειρήματος σύμφωνα με το
οποίο η διάταξη του άρθρου 13, παράγραφος 3, αριθ. 1), των BhV είναι αναγκαία για τη διατήρηση ουσιώδους για την προστασία
της δημόσιας υγείας ικανότητας περιθάλψεως ή ιατρικής ικανότητας (βλ., υπό ανάλογη έννοια, προπαρατεθείσα απόφαση Müller-Fauré
και Van Riet, σκέψη 70).
Ως προς την αιτιολογία που αντλείται από την ανάγκη αποφυγής κινδύνου σοβαρής προσβολής της οικονομικής ισορροπίας του συστήματος
κοινωνικής ασφαλίσεως, πρέπει να παρατηρηθεί ότι κανένα συγκεκριμένο επιχείρημα δεν προβλήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου προς
στήριξη του ισχυρισμού σύμφωνα με τον οποίο η διάταξη του άρθρου 13, παράγραφος 3, αριθ. 1), των BhV είναι αναγκαία για τέτοιους
σκοπούς (βλ., υπό ανάλογη έννοια, προπαρατεθείσα απόφαση Müller-Fauré και Van Riet, σκέψη 93).
Εξάλλου, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι απόκειται μόνον στα κράτη μέλη να καθορίσουν την έκταση της κάλυψης ασθενείας των ασφαλισμένων
(προπαρατεθείσα απόφαση Müller-Fauré και Van Riet, σκέψη 98). Συνεπώς, τίποτα δεν απαγορεύει το ποσό για το οποίο μπορούν
να αναγνωρίζονται επιλέξιμες για ενίσχυση οι δαπάνες που αφορούν το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και
την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, οι οποίες δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής αγωγής σε ιαματικά λουτρά εντός άλλου
κράτους μέλους, να καθορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στο ύψος των ποσών για τα οποία αυτές οι δαπάνες θα αναγνωρίζονταν ως επιλέξιμες
για ενίσχυση αν μια δυναμένη να παρασχεθεί θεραπευτική αγωγή και προσφέρουσα ισοδύναμη θεραπευτική αποτελεσματικότητα είχε
πραγματοποιηθεί στη Γερμανία. Πράγματι, αυτός ο καθορισμός του ανωτάτου ορίου ο οποίος, όπως ισχυρίσθηκε η Επιτροπή, μπορεί
να δικαιολογηθεί από τη σκέψη ότι τα έξοδα που θα αναλάβει το κράτος πρέπει να περιορίζονται σε ό,τι είναι αναγκαίο σε ένα
ιατρικό πρόγραμμα στηρίζεται σ’ ένα αντικειμενικό κριτήριο που δεν εισάγει διακρίσεις και είναι διαφανές (προπαρατεθείσα απόφαση
Müller-Fauré και Van Riet, σκέψη 107).
Όσον αφορά, τρίτον, την προϋπόθεση που προβλέπει το άρθρο 13, παράγραφος 3, αριθ. 2), των BhV, σύμφωνα με την οποία ο οικείος
σταθμός ιαματικών λουτρών πρέπει να περιλαμβάνεται σε ειδικό κατάλογο, πρέπει να παρατηρηθεί ότι μια τέτοια απαίτηση, η οποία,
όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στην παράγραφο 34 των προτάσεών του, αποσκοπεί προφανώς να διασφαλιστεί ότι οι οικείες εγκαταστάσεις
ιαματικών λουτρών μπορούν να παράσχουν την κριθείσα αναγκαία περίθαλψη, προβλέπεται επίσης όσον αφορά την ανάληψη των δαπανών
για θεραπευτικές αγωγές σε ιαματικά λουτρά που πραγματοποιούνται στη Γερμανία, όπως προκύπτει και από το άρθρο 8, παράγραφος
6, των BhV. Συνεπώς, μια τέτοια απαίτηση δεν φαίνεται, a priori και κατ’ αρχήν, να μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να καθίσταται
η παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσκολότερη από την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται αποκλειστικώς στο εσωτερικό
ενός κράτους μέλους (βλ. τη νομολογία που παρατέθηκε στη σκέψη 37 της παρούσας αποφάσεως).
Πάντως, στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξετάσει, ιδίως ενόψει των προϋποθέσεων από τις οποίες ενδεχομένως εξαρτάται η
εγγραφή των σταθμών ιαματικών λουτρών σ’ ένα τέτοιο ειδικό κατάλογο, αν η εν λόγω απαίτηση εγγραφής μπορεί ή όχι να έχει το
αποτέλεσμα που περιγράφεται στη σκέψη 49 της παρούσας αποφάσεως και να βεβαιωθεί ότι οι εν λόγω προϋποθέσεις έχουν αντικειμενικό
χαρακτήρα.
Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις προεκτεθείσες σκέψεις, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι:
–        τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους, όπως αυτή για την οποία πρόκειται
στην κύρια δίκη, η οποία εξαρτά την ανάληψη των δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την
κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εντός
άλλου κράτους μέλους, από την προηγουμένη αναγνώριση επιλεξιμότητας, η οποία παρέχεται μόνον εφόσον αποδεικνύεται με γνωμάτευση
των υπηρεσιών δημόσιας υγείας ή συμβούλου-ιατρού ότι η σχεδιαζόμενη θεραπευτική αγωγή είναι επιτακτικώς αναγκαία λόγω των
πολύ περισσοτέρων πιθανοτήτων επιτυχίας στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος·
–        τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν, κατ’ αρχήν, κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους, όπως αυτή για
την οποία πρόκειται στην κύρια δίκη, η οποία εξαρτά την ανάληψη δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής
και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργούνται λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά, είτε πραγματοποιείται
στο εν λόγω κράτος μέλος ή εντός άλλου κράτους μέλους, από την προϋπόθεση ότι ο οικείος σταθμός ιαματικών λουτρών περιλαμβάνεται
σε ειδικό κατάλογο. Πάντως, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να βεβαιωθεί ότι οι ενδεχόμενες προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται
η εγγραφή σταθμού ιαματικών λουτρών σε έναν τέτοιο κατάλογο έχουν αντικειμενικό χαρακτήρα και δεν έχουν ως αποτέλεσμα να καθίσταται
η παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσκολότερη από την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται αποκλειστικώς στο εσωτερικό
του ενδιαφερομένου κράτους μέλους.

Επί του δευτέρου ερωτήματος
Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν την εφαρμογή
εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως δυνάμει της οποίας η ανάληψη δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής
και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας
εντός άλλου κράτους μέλους, αποκλείεται αν ο ενδιαφερόμενος άρχισε την εν λόγω θεραπευτική αγωγή χωρίς να αναμείνει την ολοκλήρωση
της διαδικασίας για προηγουμένη αναγνώριση επιλεξιμότητας για ενίσχυση ή συναφούς με αυτήν δικαστικής διαδικασίας, που προβλέπει
η εν λόγω ρύθμιση.
Πρέπει προκαταρκτικώς να παρατηρηθεί ότι από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι, κατά τον χρόνο που ο προσφεύγων της
κύριας δίκης μετέβη στην Ischia για να πραγματοποιήσει εκεί την επίδικη θεραπευτική αγωγή, το Bundesanstalt είχε ήδη απορρίψει
την αίτησή του περί αναγνωρίσεως της επιλεξιμότητας για ενίσχυση όσον αφορά την εν λόγω θεραπευτική αγωγή και ότι ο ενδιαφερόμενος
είχε ήδη προσφύγει στο αιτούν δικαστήριο κατά της αποφάσεως αυτής.
Έτσι, αρκεί, για να δοθούν στο αιτούν δικαστήριο οι διευκρινίσεις που απαιτεί η επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης, να
λεχθεί αν τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν την εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως, δυνάμει της οποίας η ανάληψη
δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν
λόγω θεραπευτικής αγωγής σε ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εντός άλλου κράτους μέλους, αποκλείεται στην περίπτωση κατά
την οποία ο ενδιαφερόμενος άρχισε την εν λόγω θεραπευτική αγωγή χωρίς να αναμείνει την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας
που κινήθηκε κατά αποφάσεως περί μη αναγνωρίσεως της επιλεξιμότητας για ενίσχυση των εν λόγω δαπανών.
Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι το Δικαστήριο, αποφαινόμενο επ’ ευκαιρία ενός αρκετά παρόμοιου προβλήματος, έκρινε προηγουμένως,
προκειμένου για την προηγουμένη έγκριση από την οποία εξαρτιόταν η ανάληψη του κόστους της υγειονομικής περιθάλψεως που παρασχέθηκε
εντός άλλου κράτους μέλους, στην οποία αναφέρεται το άρθρο 22, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του
Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς
και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε και ενημερώθηκε με τον κανονισμό
(ΕΟΚ) 2001/83 του Συμβουλίου, της 2ας Ιουνίου 1983 (ΕΕ L 230, σ. 6), ότι η πρακτική αποτελεσματικότητα όπως και το πνεύμα
της διατάξεως αυτής υπαγορεύουν ότι, όταν ο έχων κοινωνική ασφάλιση ο οποίος έχει ζητήσει έγκριση βάσει της εν λόγω διατάξεως
έχει προσκρούσει σε άρνηση του αρμόδιου φορέα και όταν το αβάσιμο της αρνήσεως αυτής έχει αργότερα αναγνωριστεί είτε από τον
ίδιο τον αρμόδιο φορέα είτε με δικαστική απόφαση, ο ασφαλισμένος αυτός έχει δικαίωμα να του αποδοθεί κατ’ ευθείαν με επιβάρυνση
του αρμόδιου φορέα ποσό ανάλογο εκείνου με το οποίο ο φορέας αυτός θα είχε κανονικά επιβαρυνθεί αν η έγκριση είχε δεόντως
χορηγηθεί εξ αρχής (προπαρατεθείσα απόφαση Vanbraekel κ.λπ., σκέψη 34).
Όπως ορθώς η Επιτροπή ισχυρίστηκε, εν προκειμένω πρέπει να επικρατήσει ανάλογη προσέγγιση.
Πράγματι, όπως τόνισαν τόσο το αιτούν δικαστήριο όσο και η Επιτροπή και ο γενικός εισαγγελέας στην παράγραφο 39 των προτάσεών
του, αν δεν γίνεται δεκτό ότι η δικαστική διαπίστωση περί της παραβάσεως των άρθρων 49 ΕΚ και 50 ΕΚ από την επίδικη απόφαση
του Bundesanstalt μπορεί αναδρομικώς να δικαιολογήσει την ανάληψη των οικείων δαπανών, η πρακτική αποτελεσματικότητα των εν
λόγω κοινοτικών διατάξεων θα διακυβευόταν, δεδομένου ότι οι ασθενείς, στις περισσότερες των περιπτώσεων, δεν μπορούν να αναμείνουν
την έκβαση δικαστικής διαδικασίας προτού τύχουν της περιθάλψεως που απαιτεί η κατάστασή τους και θεωρούν επομένως ότι είναι
υποχρεωμένοι να μη μεταβούν σε άλλο κράτος μέλος για να τύχουν εκεί της εν λόγω περιθάλψεως.
Λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τις διευκρινίσεις που περιλαμβάνονται στη διάταξη περί παραπομπής και επαναλαμβάνονται στη
σκέψη 25 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει εξάλλου να υπομνησθεί ότι, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, ενώπιον αμέσως εφαρμοστέων
διατάξεων της Συνθήκης, όπως είναι το άρθρο 49 ΕΚ, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να ερμηνεύει και να εφαρμόζει το εσωτερικό
δίκαιο σύμφωνα με τις επιταγές του κοινοτικού δικαίου, εξαντλώντας κάθε περιθώριο εκτιμήσεως που του παρέχεται από το εθνικό
του δίκαιο, και, εφόσον τέτοια ερμηνεία δεν είναι δυνατή, να αφήνει ανεφάρμοστο κάθε αντίθετο εθνικό κανόνα (αποφάσεις της
4ης Φεβρουαρίου 1988, 157/86, Murphy κ.λπ., Συλλογή 1988, σ. 673, σκέψη 11, και της 28ης Σεπτεμβρίου 1994, C-200/91, Coloroll
Pension Trustees, Συλλογή 1994, σ. I-4389, σκέψη 29).
Λαμβάνοντας υπόψη τα προεκτεθέντα, πρέπει επομένως στο δεύτερο ερώτημα να δοθεί ως απάντηση ότι τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν
την έννοια ότι απαγορεύουν την εφαρμογή εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως, δυνάμει της οποίας η ανάληψη των δαπανών για το κατάλυμα,
τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής
αγωγής με ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εντός άλλου κράτους μέλους, αποκλείεται στην περίπτωση κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος
άρχισε την εν λόγω θεραπευτική αγωγή χωρίς να αναμείνει την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας που κινήθηκε κατά αποφάσεως
περί μη αναγνωρίσεως της επιλεξιμότητας για ενίσχυση των εν λόγω δαπανών.

Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ισπανική Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης
τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών
εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 28ης Νοεμβρίου 2001 το Verwaltungsgericht Sigmaringen, αποφαίνεται:
1)
Τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους, όπως αυτή για την οποία πρόκειται
στην κύρια δίκη, η οποία εξαρτά την ανάληψη των δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την
κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εντός
άλλου κράτους μέλους, από την προηγουμένη αναγνώριση επιλεξιμότητας, η οποία παρέχεται μόνον εφόσον αποδεικνύεται με γνωμάτευση
των υπηρεσιών δημόσιας υγείας ή συμβούλου-ιατρού ότι η σχεδιαζόμενη θεραπευτική αγωγή είναι επιτακτικώς αναγκαία λόγω των
πολύ περισσοτέρων πιθανοτήτων επιτυχίας στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος.
2)
Τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν, κατ’ αρχήν, κανονιστική ρύθμιση κράτους μέλους, όπως αυτή για
την οποία πρόκειται στην κύρια δίκη, η οποία εξαρτά την ανάληψη δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής
και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που δημιουργούνται λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά, είτε πραγματοποιείται
στο εν λόγω κράτος μέλος ή εντός άλλου κράτους μέλους, από την προϋπόθεση ότι ο οικείος σταθμός ιαματικών λουτρών περιλαμβάνεται
σε ειδικό κατάλογο. Πάντως, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να βεβαιωθεί ότι οι ενδεχόμενες προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται
η εγγραφή σταθμού ιαματικών λουτρών σε έναν τέτοιο κατάλογο έχουν αντικειμενικό χαρακτήρα και δεν έχουν ως αποτέλεσμα να καθίσταται
η παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσκολότερη από την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται αποκλειστικώς στο εσωτερικό
του ενδιαφερομένου κράτους μέλους.
3)
Τα άρθρα 49 ΕΚ και 50 ΕΚ έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν την εφαρμογή εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως, δυνάμει της οποίας
η ανάληψη δαπανών για το κατάλυμα, τη διατροφή, το ταξίδι, τα τέλη διαμονής και την κατάρτιση τελικής ιατρικής εκθέσεως, που
δημιουργήθηκαν λόγω θεραπευτικής αγωγής με ιαματικά λουτρά πραγματοποιηθείσας εντός άλλου κράτους μέλους, αποκλείεται αν ο
ενδιαφερόμενος άρχισε την εν λόγω θεραπευτική αγωγή χωρίς να αναμείνει την ολοκλήρωση της διαδικασίας για προηγουμένη αναγνώριση
επιλεξιμότητας για ενίσχυση που προβλέπει η εν λόγω ρύθμιση ή συναφούς με αυτήν δικαστικής διαδικασίας.
Timmermans
La Pergola
von Bahr
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 18 Μαρτίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
R. Grass

Β. Σκουρής
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.