CELEX: 62003CJ0380
Προσφυγή ακύρωσης
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Οδηγία 2003/33/ΕΚ
Διαφήμιση και χορηγία υπέρ των προϊόντων καπνού
Ακύρωση των άρθρων 3 και 4
Επιλογή της νομικής βάσης
Άρθρα 95 ΕΚ και 152 ΕΚ
Αρχή της αναλογικότητας

British American Tobacco (Investments) και Imperial Tobacco, σκέψη 123].
146   Εν προκειμένω, όσον αφορά τις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 της οδηγίας, από την ανάλυση που παρατίθεται στις σκέψεις 72 έως
80 της παρούσας απόφασης προκύπτει ότι τα άρθρα αυτά μπορούν να θεωρηθούν ως μέτρα κατάλληλα για την επίτευξη του επιδιωκόμενου
σκοπού.
147   Εξάλλου, αν ληφθεί υπόψη η υποχρέωση του κοινοτικού νομοθέτη να διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας των ανθρώπων,
τα άρθρα αυτά δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού αυτού μέτρο.
148   Συγκεκριμένα, η απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντων καπνού στα έντυπα μέσα ενημέρωσης, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 3
της οδηγίας, δεν ισχύει για τα έντυπα που είτε προορίζονται για τους επαγγελματίες του κλάδου του καπνού είτε εκδίδονται σε
τρίτες χώρες και δεν έχουν ως κύριο προορισμό την κοινοτική αγορά.
149   Επιπλέον, αντίθετα από ό,τι ισχυρίζεται η προσφεύγουσα, ο κοινοτικός νομοθέτης δεν είχε τη δυνατότητα να θεσπίσει, ως λιγότερο
επαχθές μέτρο, μια απαγόρευση διαφήμισης από την οποία να εξαιρούνται τα έντυπα που προορίζονται για τη στενά ή ευρύτερα τοπική
αγορά, διότι η εξαίρεση αυτή θα καθιστούσε αβέβαια και τυχαία τα όρια του πεδίου εφαρμογής της απαγόρευσης της διαφήμισης
των προϊόντων καπνού, πράγμα που θα εμπόδιζε την επίτευξη του επιδιωκόμενου από την οδηγία σκοπού εναρμόνισης των εθνικών
νομοθεσιών που ρυθμίζουν τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού (βλ. συναφώς την προπαρατεθείσα απόφαση Lindqvist, σκέψη 41).
150   Η ίδια διαπίστωση επιβάλλεται και για την απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντων καπνού από τις υπηρεσίες της κοινωνίας της
πληροφορίας και στα ραδιοφωνικά προγράμματα, η οποία προβλέπεται στα άρθρα 3, παράγραφος 2, και 4, παράγραφος 1, της οδηγίας.
151   Συγκεκριμένα, η απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντων καπνού σε αυτά τα μέσα ενημέρωσης, όπως και το προβλεπόμενο στο άρθρο
13 της οδηγίας 89/552 απαγορευτικό μέτρο, δεν μπορεί να θεωρηθεί δυσανάλογη, ο δε δικαιολογητικός λόγος για την επιβολή της
έγκειται στο γεγονός ότι, λόγω της σύγκλισης των μέσων ενημέρωσης, πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια αποφυγής του ενδεχομένου
να χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο τα εν λόγω δύο μέσα ενημέρωσης με σκοπό να καταστρατηγείται η απαγόρευση που ισχύει
για τα έντυπα μέσα ενημέρωσης.
152   Όσον αφορά την απαγόρευση της χορηγίας υπέρ των ραδιοφωνικών προγραμμάτων, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 2,
της οδηγίας, από τις αιτιολογικές σκέψεις της οδηγίας και, ειδικότερα, από την πέμπτη αιτιολογική σκέψη δεν προκύπτει ότι
ο κοινοτικός νομοθέτης, μη περιορίζοντας την ισχύ του μέτρου αυτού στις δραστηριότητες ή εκδηλώσεις που έχουν διασυνοριακό
αντίκτυπο, κατά τα προβλεπόμενα από το άρθρο 17, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/552, υπερέβη τα όρια της εξουσίας εκτίμησης
που έχει στον οικείο τομέα.
153   Η ορθότητα της ερμηνείας αυτής δεν αναιρείται από την άποψη της προσφεύγουσας ότι τα εν λόγω απαγορευτικά μέτρα θα έχουν ως
αποτέλεσμα να στερηθούν οι εκδοτικές επιχειρήσεις σημαντικά έσοδα από διαφημίσεις ή μάλιστα να διακόψουν ορισμένες από αυτές
τη λειτουργία τους και, τέλος, θίγουν την ελευθερία έκφρασης που εγγυάται το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ.
154   Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, μολονότι η αρχή περί ελευθερίας έκφρασης αναγνωρίζεται ρητά από το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ
και αποτελεί ουσιώδες θεμέλιο κάθε δημοκρατικής κοινωνίας, εντούτοις από την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού προκύπτει ότι η
ελευθερία αυτή μπορεί να αποτελεί αντικείμενο ορισμένων περιορισμών που δικαιολογούνται από σκοπούς γενικού συμφέροντος, αρκεί
οι παρεκκλίσεις αυτές να προβλέπονται από τον νόμο, να έχουν ως αφετηρία έναν ή περισσότερους θεμιτούς σκοπούς σχετικούς με
την εν λόγω διάταξη και να είναι αναγκαίες σε μια δημοκρατική κοινωνία, δηλαδή να δικαιολογούνται από επιτακτική κοινωνική
ανάγκη και να είναι, ιδίως, ανάλογες προς τον θεμιτό σκοπό που επιδιώκεται (βλ. συναφώς τις αποφάσεις της 26ης Ιουνίου 1997,
C‑368/95, Familiapress, Συλλογή 1997, σ. Ι‑3689, σκέψη 26, της 11ης Ιουλίου 2002, C‑60/00, Carpenter, Συλλογή 2002, σ. Ι‑6279,
σκέψη 42, της 12ης Ιουνίου 2003, C‑112/00, Schmidberger, Συλλογή 2003, σ. I‑5659, σκέψη 79, και την προπαρατεθείσα απόφαση
Karner, σκέψη 50).
155   Ομοίως, όπως ορθά τόνισαν το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και οι παρεμβαίνοντες υπέρ αυτών, η εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτουν
οι αρμόδιες αρχές, όσον αφορά το ζήτημα του προσδιορισμού του σημείου της δέουσας ισορροπίας μεταξύ της ελευθερίας έκφρασης
και των σκοπών γενικού συμφέροντος που αναφέρονται στο άρθρο 10, παράγραφος 2, της ΕΣΔΑ, ποικίλλει ανάλογα αφενός με κάθε
έναν από τους σκοπούς που δικαιολογούν τον περιορισμό του δικαιώματος αυτού και αφετέρου με τη φύση των οικείων δραστηριοτήτων.
Όταν υπάρχει ορισμένο περιθώριο εκτιμήσεως, ο έλεγχος περιορίζεται σε εξέταση του εύλογου και αναλογικού χαρακτήρα της παρέμβασης.
Αυτό συμβαίνει και στην περίπτωση της εμπορικής χρήσης της ελευθερίας έκφρασης σε έναν τομέα τόσο περίπλοκο και με τόσες διακυμάνσεις
όπως η διαφήμιση (βλ., μεταξύ άλλων, την προπαρατεθείσα απόφαση Karner, σκέψη 51).
156   Εν προκειμένω, ακόμη και αν υποτεθεί ότι τα μέτρα απαγόρευσης της διαφήμισης και της χορηγίας που προβλέπονται στα άρθρα 3
και 4 της οδηγίας καταλήγουν σε έμμεση αποδυνάμωση της ελευθερίας έκφρασης, η ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων δεν θίγεται
καθόλου, πράγμα που σημαίνει ότι τα μέτρα αυτά δεν αφορούν τα δημοσιογραφικά άρθρα ή σχόλια.
157   Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο κοινοτικός νομοθέτης, θεσπίζοντας τα εν λόγω μέτρα, δεν υπερέβη τα όρια της εξουσίας
εκτίμησης που του έχει αναγνωριστεί ρητά.
158   Κατά συνέπεια, τα εν λόγω απαγορευτικά μέτρα δεν μπορούν να θεωρηθούν δυσανάλογα.
159   Ο πέμπτος λόγος ακύρωσης δεν είναι συνεπώς βάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.
160   Αφού επομένως κανείς από τους λόγους ακύρωσης στους οποίους στήριξε την προσφυγή της η προσφεύγουσα δεν είναι βάσιμος, η προσφυγή
πρέπει να απορριφθεί.

Επί των δικαστικών εξόδων
161   Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ζήτησαν την καταδίκη της Ομοσπονδιακής
Δημοκρατίας της Γερμανίας, η οποία ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα, το κράτος μέλος αυτό πρέπει να καταδικαστεί στα εν λόγω
έξοδα. Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 4, του ίδιου αυτού κανονισμού, τα κράτη μέλη και τα όργανα που παρεμβαίνουν στη
δίκη φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
3)
Το Βασίλειο της Ισπανίας, η Γαλλική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Φινλανδίας και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων φέρουν
τα δικαστικά τους έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.