CELEX: 62008CJ0558
Trade marks
Reklamar fuq l-internet abbażi ta’ kliem prinċipali (‘keyword advertising’)
Direttiva 89/104/KEE
Artikoli 5 sa 7
Wiri ta’ reklami abbażi ta’ kelma prinċipali identika għal trade mark
Wiri ta’ reklami abbażi ta’ kliem prinċipali li jirriproduċu trade mark li jkollha ‘żbalji żgħar’
Reklamar għal prodotti użati
Prodotti mmanifatturati u mqiegħda fis-suq mill-proprjetarju tat-trade mark
Eżawriment tad-dritt mogħti minn trade mark
Tqegħid ta’ tikketti b’isem il-bejjiegħ mill-ġdid u tneħħija tat-tikketti b’isem il-propretarju tat-trade mark
Reklamar, abbażi ta’ trade mark ta’ ħaddieħor, għal prodotti użati li jinkludu, minbarra l-prodotti mmanifatturati mill-proprjetarju tat-trade mark, prodotti li għandhom oriġini oħra

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 5 sa 7 tal-ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE,
tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti,
Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92), kif emendata bil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU 1994,
L 1, p. 3, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 89/104”).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn, Portakabin Ltd u Portakabin BV (iktar ’il quddiem, flimkien “Portakabin”)
u Primakabin KV (iktar ’il quddiem “Primakabin”) dwar il-wiri fuq l-internet ta’ links pubbliċitarji abbażi ta’ kliem prinċipali
identiċi għal, jew li jixbhu, lil trade mark.

Il-kuntest ġuridiku
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 89/104, intitolat “Drittijiet mogħtija minn trade mark”, jistabbilixxi:
“1.      It-trade mark reġistrata għandha tagħti l-proprjetarju drittijiet esklussivi fuqha. Il-proprjetarju għandu jkun intitolat
li jimpedixxi terzi persuni kollha li ma għandhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw matul il-kummerċ:
a)      kwalunkwe sinjal li hu identiku mat-trade mark fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija [prodotti] jew servizzi li huma identiċi
għal dawk li t-trade mark hi reġistrata;
b)      kwalunkwe sinjal li, minħabba l-identità ma’, jew li jixbaħ it-trade mark u l-identità jew xebħ ta’ l-merkanzija jew is-servizzi
koperti mit-trade mark u s-sinjal, teżisti l-possibbiltà ta’ konfużjoni da parti tal-pubbliku, li tinkludi l-possibbiltà ta’
assoċjazzjoni bejn is-sinjal u t-trade mark”
2.      Kwalunkwe Stat Membru jista’ wkoll jistabbilixxi li l-proprjetarju għandu jkun intitolat li jimpedixxi lil terzi persuni kollha
li ma għandhomx il-kunsens tiegħu li jużaw matul il-kummerċ kwalunkwe sinjal li hu identiku ma’, jew simili għat-trade mark
fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija jew servizzi li mhux simili għal dawk li għalihom it-trade mark hi reġistrata, fejn ta’
l-aħħar għandha reputazzjoni fl-Istat Membru u fejn l-użu ta’ dak is-simbolu mingħajr raġuni valida jieħu vantaġġ mhux onest
jew li hu ta’ detriment għall-karattru li jiddifferenza wieħed għall-ieħor jew reputazzjoni tat-trade mark.
3.      Is-segwenti,
inter alia
, jistgħu jkunu projbiti taħt paragrafi 1 u 2:
a)      li jitwaħħal is-simbolu ma’ l-merkanzija jew ma’ l-imballaġġ ta’ dan;
b)      li joffru l-merkanzija, jew li jqiegħduhom fuq is-suq jew li jaħżnuhom għal dawn l-iskopijiet taħt dak is-sinjal, jew li joffru
u jfornu servizzi kif jidhru hawn taħt;
ċ)      jimpurtaw jew jesportaw il-merkanzija taħt is-simbolu;
d)      juzaw is-sinjal fuq karti tal-kummerċ u fir-reklamar.
[…]
5.      Il-paragrafi 1 sa’ 4 m’għandhomx jaffettwaw id-disposizzjonijiet fi kwalunkwe Stat Membru dwar protezzjoni kontra l-użu tas-sinjal
barra dak għall-iskopijiet li jiddistingwu bejn merkanzija jew servizzi, fejn l-użu ta’ dak is-sinjal mingħajr raġuni valida
jieħu vantaġġ minn, jew hu ta’ detriment għall-karattru distintiv jew ir-reputazzjoni tat-trade mark”.
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104, intitolat “Limitazzjoni ta’ l-effetti ta’ trade mark”, jistabbilixxi:
“1.      It-trade mark m’għandhiex tagħti d-dritt lill-proprjetarju li jipprojbixxi terza persuna milli tuża matul il-kummerċ,
a)      l-isem jew l-indirizz tiegħu;
b)      indikazzjonijiet li għandhom x’jaqsmu mat-tip, kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, iż-żmien tal-produzzjoni
ta’ l-merkanzija jew l-għoti tas-servizz, jew karatteristika oħra ta’ merkanzija jew servizzi;
ċ)       t-trade mark fejn hi neċessarja biex tindika l-iskop intiż ta’ prodott jew servizz, b’mod partikolari bħala aċċessorji jew
spare parts.
sakemm jużahom skond prattiċi onesti f’materji industrijali jew kummerċjali.
[…]”
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104, intitolat “Eżawriment tad-drittijiet mogħtija minn trade mark”, fil-verżjoni oriġinali
tiegħu kien jiddikjara:
“1.      It-trade mark ma tagħtix lill-proprjetarju d-dritt li jipprojbixxi l-użu tagħha fir-rigward ta’ merkanzija li tqiegħdet fuq
is-suq taħt dik it-trade mark mill-proprjetarju jew bil-kunsens tiegħu.
2.      Il-paragrafu 1 m’għandux japplika fejn jeżistu raġunijiet leġittimi għall-proprjetarju biex jopponi aktar kummerċjalizzazzjoni
ta’ l-merkanzija, speċjalment fejn il-kundizzjoni ta’ l-merkanzija hi mibdula jew danneġġjata wara li tqiegħdet fuq is-suq”.
Skont l-Artikolu 65(2) tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, moqri flimkien mal-punt 4 tal-Anness XVII ta’ dan il-Ftehim,
l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 89/104, fil-verżjoni oriġinali tiegħu, ġie emendat għall-finijiet tal-imsemmi ftehim, billi
l-espressjoni “fil-Komunità” ġiet issostitwita bil-kliem “fit-territorju ta’ parti Kontraenti”.
Id-Direttiva 89/104 tħassret bid-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu
approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (Verżjoni kodifikata) (ĠU L 299, p. 25), li daħlet fis-seħħ
fit-28 ta’ Novembru 2008. Madankollu, fid-dawl ta’ meta seħħew il-fatti, il-kawża preżenti tibqa’ rregolata bid-Direttiva 89/104.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

Is-servizz ta’ referenzjar “AdWords”
Meta utent tal-internet jagħmel riċerka abbazi ta’ kelma jew numru ta’ kliem prinċipali fil-mutur ta’ tfittxija Google, dan
juri s-siti li jidhru li jikkorrispondu l-iktar ma’ dawn il-kliem prinċipali, skont ir-rilevanza mill-iktar importanti għall-inqas
importanti. Dan iwassal għal riżultati msejħa “naturali” tar-riċerka.
Barra minn hekk, permezz ta’ għażla ta’ kelma jew numru ta’ kliem prinċipali, is-servizz ta’ referenzjar bi ħlas “AdWords”,
ta’ Google, jippermetti lil kull operatur ekonomiku juri, fil-każ ta’ korrelazzjoni bejn din jew dawn il-kliem, u bejn dik
jew dawk il-kliem li jinsabu fit-talba magħmula minn utent tal-mutur ta’ tfittxija, link pubbliċitarja għas-sit tiegħu. Din
il-link pubbliċitarja tidher fil-kategorija “links sponsorjati”, li tidher jew fil-parti tal-lemin tal-iskrin, fuq il-lemin
tar-riżultati, jew fil-parti ta’ fuq tal-iskrin, ’il fuq mill-imsemmija riżultati.
Din il-link pubbliċitarja jkollha magħha messaġġ kummerċjali qasir. Flimkien, dan il-link u dan il-messaġġ jikkostitwixxu
reklam li jidher fl-imsemmija kategorija.

L-użu ta’ kliem prinċipali fil-kawża preżenti
Portakabin Ltd hija produttriċi kif ukoll fornitriċi ta’ bini mobbli u hija l-proprjetarja tat-trade mark Benelux PORTAKABIN,
irreġistrata għal prodotti fil-klassi 6 (bini, partijiet tat-tagħmir u materjali għal konstruzzjoni, tal-metall) u 19 (bini,
partijiet tat-tagħmir u materjali għal konstruzzjoni, mhux tal-metall) fis-sens tal-Ftehim ta’ Nice dwar il-klassifikazzjoni
internazzjonali ta’ prodotti u servizzi għall-finijiet tar-registrazzjoni ta’ trade marks, tal-15 ta’ Gunju 1957, kif irrivedut
u emendat.
Portakabin BV hija s-sussidjarja ta’ Portakabin Ltd u hija attiva fil-bejgħ ta’ prodotti tal-grupp bis-saħħa ta’ liċenzja
ta’ użu tat-trade mark PORTAKABIN.
Primakabin tbigħ u tikri bini mobbli ġdid u użat. Minbarra l-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni tal-mudelli tagħha, bħalma
huma l-kmamar tas-sit ta’ kostruzzjoni jew uffiċċji temporanji, Primakabin tiffoka parti mill-attività tagħha fuq il-kiri
u l-bejgħ ta’ mudelli użati, fosthom il-mudelli mmanifatturati minn Portakabin.
Primakabin ma hijiex parti mill-grupp Portakabin.
Kemm Portakabin kif ukoll Primakabin joffru l-bejgħ tal-prodotti tagħhom fuq is-siti internet rispettivi tagħhom.
Primakabin għażlet, fil-kuntest tas-servizz ta’ referenzjar AdWords, il-kliem prinċipali “portakabin”, “portacabin”, “portokabin”
u “portocabin”. Dawn l-aħħar tliet varjanti ntgħażlu sabiex jiġi evitat li l-utenti tal-internet li jagħmlu riċerka dwar il-mudelli
mmanifatturati minn Portakabin jonqsu milli jaraw ir-reklam ta’ Primakabin għaliex ikunu wettqu żball żgħir huma u jiktbu
l-kelma “portakabin”.
Fil-bidu, it-titolu tar-reklam ta’ Primakabin li kien jidher wara li jiddaħħal wieħed mill-kliem prinċipali fil-mutur ta’
tfittxija kien “units ġodda jew użati”. Sussegwentement, dan it-titolu nbidel minn Primakabin u sar “portakabins użati”.
Fis-6 ta’ Frar 2006, Portakabin ressqet lil Primakabin quddiem il-voorzieningenrechter te Amsterdam (Imħallef għal miżuri
provviżorji ta’ Amsterdam) sabiex din tal-aħħar tiġi ordnata, taħt piena ta’ pagament ta’ penalità, twaqqaf l-użu kollu tas-sinjali
li jikkorrispondu għat-trade mark PORTAKABIN, inklużi l-kliem prinċipali “portakabin”, “portacabin”, “portokabin” u “portocabin”.
Permezz tad-digriet tad-9 ta’ Marzu 2006, il-voorzieningenrechter te Amsterdam ċaħdet it-talba ta’ Portakabin. Hija qieset
li Primakabin ma użatx il-kelma “portakabin” biex tiddistingwi l-prodotti. Barra minn hekk, Primakabin ma bbenefikatx b’mod
inġust mill-użu inkwistjoni. Fil-fatt, hija tuża l-kelma “portakabin” biex tidderieġi l-persuni interessati lejn is-sit tagħha,
fejn hija toffri l-bejgħ ta’ “portakabins użati”.
Portakabin appellat minn dan id-digriet quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam. Permezz ta’ sentenza tal-14 ta’ Diċembru 2006,
din tal-aħħar annullat l-imsemmi digriet u pprjobiet lil Primakabin mill-użu ta’ reklamar li jkollu t-test “portakabins użati”
kif ukoll, fil-każ tal-użu tal-kliem prinċipali “portakabin” u l-varjanti tagħha, milli toħloq link lejn paġni tas-sit internet
tagħha li ma humiex dawk li fihom hemm il-mudelli mmanifatturati minn Portakabin li huma għall-bejgħ.
Peress li l-Gerechtshof te Amsterdam iddeċidiet li l-użu tal-kelma prinċipali “portakabin” u l-varjanti tagħha ma jikkostitwixxux
użu ta’ prodotti jew servizzi fis-sens tal-liġi li tittrasponi l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104, Portakabin ippreżentat
appell mill-imsemmija sentenza tal-14 ta’ Diċembru 2006 quddiem il-Hoge Raad de Nederlanden. Din iddeċidiet li tissospendi
l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1) a) Meta negozjant ta’ ċerti prodotti jew servizzi (iktar ’il quddiem ‘min jirreklama’) juża l-possibbiltà li jirreġistra
adword [kelma prinċipali] ma’ operatur ta’ mutur ta’ tfittxija fuq l-Internet — kif deskritta — identika għal trade mark irreġistrata
minn negozjant ieħor (iktar ’il quddiem il-‘proprjetarju tat-trade mark’) għal prodotti jew servizzi li jixxiebhu, liema adword
[kelma prinċipali] irreġistrata — mingħajr ma jinduna l-utent tal-mutur ta’ tfittxija — twassal sabiex l-utent tal-Internet
li jdaħħal din il-kelma jsib, fuq il-lista tar-riżultati tal-operatur tal-mutur ta’ tfittxija, link lejn is-sit internet ta’
min jirreklama, dan jikkostitwixxi użu, minn min jirreklama, tat-trade mark irreġistrata, skont l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 89/104/KE?
b)      F’dan ir-rigward, tagħmel differenza jekk il-link tkunx:
–      fil-lista ġenerali tal-paġni internet misjuba; jew
–      fit-taqsima tar-reklamar identifikata bħala tali?
ċ)      Tagħmel differenza f’dan ir-rigward jekk:
–      min jirreklama, anki jekk fil-link li jinsab fuq il-paġna internet tal-operatur tal-mutur ta’ tfittxija, effettivament ikun
qed joffri prodotti jew servizzi identiċi għall-prodotti u servizzi li għalihom hija rreġistrata t-trade mark, jew li
–      min jirreklama effettivament ikun qed joffri prodotti jew servizzi identiċi għall-prodotti jew servizzi li għalihom hija rreġistrata
t-trade mark, fuq paġna internet tiegħu stess, li l-utent tal-Internet (kif indikat fid-domanda 1(a) jista’ jidħol fiha permezz
ta’ hyperlink fir-riferiment fil-paġna internet tal-operatur tal-mutur ta’ tfittxija?
2)      Jekk u safejn id-domanda 1 tingħatalha risposta affermattiva, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104, b’mod
partikolari d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (1)(b) u (ċ) tiegħu, jistgħu jimplikaw li l-proprjetarju tat-trade mark ma jistax
jipprojbixxi l-użu msemmi fid-domanda 1, u jekk dan huwa l-każ, f’liema ċirkustanzi?
3)      Safejn ir-risposta għad-domanda 1 hija affermattiva, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104 japplika meta offerta ta’ min jirreklama,
imsemmi fid-domanda 1.a., tirrigwarda prodotti li ġew ikkummerċjalizzati fil-Komunità mill-proprjetarju tat-trade mark imsemmi
fid-domanda 1 jew bl-awtorizzazzjoni tiegħu?
4)      Ir-risposti mogħtija għad-domandi preċedenti japplikaw ukoll fil-każ ta’ adwords imsemmija fid-domanda 1, irreġistrati minn
min jirreklama, meta t-trade mark tkun deliberatament irriprodotta bi żbalji żgħar, b’mod li l-possibbilitajiet ta’ tfittxija
jkunu iktar effettivi għall-pubbliku li juża l-Internet, meta wieħed jassumi, fuq is-sit internet ta’ min jirreklama, li t-trade
mark hija rriprodotta korrettament?
5)      Jekk u safejn ir-risposti għad-domandi magħmula hawn fuq jimplikaw li m’hemm l-ebda kwistjoni ta’ użu tat-trade mark fis-sens
tal-Artikolu 5(1) tad-direttiva [89/104], l-Istati Membri jistgħu, fir-rigward tal-użu ta’ adwords bħal dawk inkwistjoni f’din
il-kawża, sempliċement jagħtu, taħt l-Artikolu 5(5) tad-direttiva, skont id-dispożizzjonijiet applikabbli f’dawn l-Istati
Membri dwar il-protezzjoni kontra l-użu ta’ sinjal għal finijiet li mhumiex dawk li tiddistingwi l-prodotti jew servizzi,
protezzjoni kontra l-użu mingħajr raġuni valida ta’ dan is-sinjal, meta, skont l-evalwazzjoni tal-qrati ta’ dawn l-Istati
Membri, ikun ittieħed vantaġġ indebitu mill-karattru distintiv jew mir-reputazzjoni tat-trade mark jew li jkun ikkawżalhom
preġudizzju, jew għandhom jiġu applikati limiti tad-dritt Komunitarju, evalwati flimkien mar-risposti għad-domandi preċedenti,
mill-qrati nazzjonali?”

Fuq id-domandi preliminari
L-ewwel nett, għandhom jiġu eżaminati l-ewwel, ir-raba’ u l-ħames domandi, sa fejn dawn jirrigwardaw id-dritt tal-proprjetarju
ta’ trade mark li jipprojbixxi, skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 89/104, lill-persuna li tirreklama milli tuża sinjal identiku
għal jew li jixbah lil din it-trade mark bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet. It-tieni
u t-tielet domandi, li jirrigwardaw l-Artikoli 6 u 7 tad-Direttiva 89/104 u li jikkonċernaw l-ipoteżi ta’ eċċezzjoni fejn
il-proprjetarju ta’ trade mark ma jkunx jista’ jeżerċita d-dritt stabbilit fl-Artikolu 5 ta’ din id-direttiva, ser jiġu eżaminati
wara.

Fuq l-ewwel, ir-raba’ u l-ħames domandi, dwar l-Artikolu 5 tad-Direttiva 89/104
Fuq id-domanda 1(a)
L-oriġini tal-kawża prinċipali tinsab fl-użu, bħala kliem prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet,
ta’ sinjali li huma identiċi għal jew li jixbhu lil trade mark, mingħajr ma l-proprjetarju ta’ din it-trade mark ikun ta l-kunsens
tiegħu għal dan l-użu.
Permezz tad-domanda 1(a) tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104 għandux
jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark huwa awtorizzat jipprojbixxi lil terz milli jirreklama, abbażi
ta’ kelma prinċipali identika għal dik it-trade mark li dan it-terz, mingħajr il-kunsens tal-imsemmi proprjetarju, għażel
fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, prodotti jew servizzi identiċi għal jew li jixbhu lil dawk li għalihom
l-imsemmija trade mark hija rreġistrata.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-imsemmija qorti kklassifikat il-kelma prinċipali “portakabin” bħala identika għat-trade
mark PORTAKABIN. Barra minn hekk, huwa paċifiku li l-użu ta’ kelma prinċipali minn Primakabin għandu bħala għan u effett li
jagħti bidu għall-wiri tar-reklami li huma identiċi għal dawk li għalihom l-imsemmija trade mark hija rreġistrata, jiġifieri
bini mobbli.
Għaldaqstant, l-ewwel domanda għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 89/104. Din id-dispożozzjoni
tawtorizza lill-proprjetarju ta’ trade mark jipprojbixxi lil terz milli juża, mingħajr il-kunsens tiegħu, sinjal identiku
għall-imsemmija trade mark, meta dan l-użu jseħħ matul il-kummerċ, fir-rigward ta’ prodotti jew servizzi identiċi għal dawk
li għalihom it-trade mark hija rreġistrata, u jippreġudika jew jista’ jippreġudika l-funzjonijiet tat-trade mark (ara, b’mod
partikolari, is-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2007, Céline, C‑17/06, Ġabra p. I-7041, punt 16 kif ukoll tat-18 ta’ Ġunju 2009,
L’Oréal
et
, C‑487/07, Ġabra p. I‑5185, punt 58).
Kif il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat fil-punti 51 u 52 tas-sentenza tagħha tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google
(C‑236/08 sa C‑238/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra), is-sinjal magħżul, bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’
servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, mill-persuna li tirreklama huwa l-mezz użat minnha sabiex tagħti bidu għall-wiri tar-reklam
tagħha, u għalhekk huwa s-suġġett ta’ użu “matul il-kummerċ” fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104.
Barra minn hekk, dan huwa użu fir-rigward ta’ prodotti jew servizzi tal-persuna li tirreklama (sentenza Google France u Google,
iċċitata iktar ’il fuq, punti 67 sa 69). Din il-konstatazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt, imqajjem fl-osservazzjonijiet
mibgħuta lill-Qorti Ġenerali, li jipprovdi li sinjal identiku għal trade mark – f’din il-kawża “portakabin” – hija użata mhux
biss għal prodotti użati minn din it-trade mark – jiġifieri għall-bejgħ mill-ġdid ta’ mudelli mmanifatturati minn Portakabin
– iżda wkoll għal prodotti ta’ produtturi oħra, bħal, f’din il-kawża, il-mudelli mmanifatturati minn Primakabin jew minn kompetituri
oħra ta’ Portakabin. Bil-kontra, l-użu mill-persuna li tirreklama ta’ sinjal identiku għal trade mark ta’ ħaddieħor sabiex
tipproponi lill-utenti tal-internet alternattiva għall-offerta tal-proprejtarju tal-imsemmi trade mark, huwa użu “fejn għandhom
x’jaqsmu merkanzija [prodotti] jew servizzi” fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 89/104 (sentenza Google France u
Google, iċċitata iktar ’il fuq, punti 70 sa 73).
Meta dan huwa l-każ, il-proprjetarju tat-trade mark ma jistax jipprekludi l-użu ta’ sinjal identiku għat-trade mark tiegħu,
jekk dan l-użu ma jkun jista’ jippreġudika ebda waħda mill-funzjonijiet tagħha (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq L’Oreal
et
, punt 60, kif ukoll Google France u Google, punt 76).
Fost dawn il-funzjonijiet hemm mhux biss il-funzjoni essenzjali tat-trade mark li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini
tal-prodott jew tas-servizz (iktar ’il quddiem il-“funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini”), iżda wkoll il-funzjonijiet l-oħra
tagħha, bħal, b’mod partikolari, dik li tiggarantixxi l-kwalità ta’ dan il-prodott jew servizz, jew dawk tal-komunikazzjoni,
tal-investiment jew tar-reklamar (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq L’Oreal
et
, punt 58, kif ukoll Google France u Google, punt 77)
Fir-rigward tal-użu ta’ sinjali identiċi għal trade marks bħala kliem prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar,
il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 81 tas-sentenza Google France u Google, iċċitata iktar ’il fuq, iddeċidiet li l-funzjonijiet
rilevanti li għandhom jiġu eżaminati huma dawk ta’ reklamar u ta’ indikazzjoni ta’ oriġini.
Fir-rigward tal-funzjoni ta’ reklamar, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-użu ta’ sinjal identiku għal trade mark ta’
ħaddieħor fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar bħala “AdWords” ma jistax jippreġudika din il-funzjoni tat-trade mark (sentenzi
Google France u Google, iċċitata iktar ’il fuq, punt 98, kif ukoll tal-25 ta’ Marzu 2010, BergSpechte, C‑278/08, li għadha
ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 33).
Din il-konklużjoni tapplika wkoll f’din il-kawża, peress li l-kawża prinċipali tikkonċerna l-għażla ta’ kliem prinċipali u
l-wiri ta’ reklami fil-kuntest tal-istess servizz ta’ referenzjar “AdWords”.
Fir-rigward tal-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-kwistjoni ta’ jekk din il-funzjoni
tkunx ippreġudikata meta, abbażi ta’ kliem prinċipali identiċi għal trade mark, jintwera lill-utenti tal-internet reklam ta’
terzi, tiddependi, b’mod partikolari, mill-mod kif dan ir-reklam jiġi ppreżentat. Il-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini
tat-trade mark tkun ippreġudikata meta r-reklam ma jippermettix, jew jippermetti b’mod diffiċli biss, lill-utent tal-internet,
li huwa normalment informat u raġonevolment attent, li jsir jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx
mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn impriża li għandha rabta ekonomika miegħu jew, għall-kuntrarju, minn terzi (sentenzi
Google France u Google, iċċitata iktar ’il fuq, punti 83 u 84, kif ukoll BergSpechte, punt 35).
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll li, meta r-reklam ta’ terzi jissuġġerixxi l-eżistenza ta’ rabta kummerċjali
bejn dan it-terz u l-proprjetarju tat-trade mark, ikun hemm lok li jiġi konkluż li l-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini
kienet ippreġudikata. Bl-istess mod, għandu jiġi konkluż li l-imsemmija funzjoni tat-trade mark kienet ippreġudikata meta
reklam, filwaqt li ma jissuġġerixxix l-eżistenza ta’ rabta kummerċjali, jibqa’ tant vag dwar l-oriġini ta’ prodotti jew ta’
servizzi inkwistjoni li utent tal-internet, li huwa normalment informat u raġonevolment attent, ma jkunx f’pożizzjoni li jsir
jaf, abbażi tal-link pubbliċitarja u tal-messaġġ kummerċjali marbut ma’ din il-link, jekk il-persuna li tirreklama hijiex
terz meta mqabbla mal-proprjetarju tat-trade mark jew, għall-kuntrarju, hijiex marbuta b’mod kummerċjali mal-proprjetarju
(sentenzi Google France u Google, iċċitata iktar ’il fuq, punti 89 u 90, kif ukoll BergSpechte, punt 36).
Huwa fid-dawl ta’ dawn l-elementi li l-qorti nazzjonali għandha tevawla jekk il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali humiex
ikkaratterizzati minn preġudizzju, jew riskju ta’ preġudizzju għall-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini.
Fuq id-domanda 1(b)
Permezz tad-domanda 1(b) tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-protezzjoni mogħtija minn trade mark
lill-proprjetarju tagħha tistax ikollha portata differenti skont jekk ir-reklam ta’ terzi, muri abbażi ta’ kelma prinċipali
identika għall-imsemmija trade mark fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, jinsabx jew le fil-kategorija
ta’ reklami indikati bħala tali.
Huwa paċifiku li l-kawża prinċipali tikkonċerna biss l-użu ta’ kliem prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq
l-internet li jirriżultaw mill-wiri ta’ reklami fil-kategorija “links sponsorjati” tal-mutur ta’ tfittxija amministrat mill-fornitur
tal-imsemmi servizz. F’dawn iċ-ċirkustanzi, eżami tal-protezzjoni mogħtija mit-trade mark lill-proprjetarju tagħha fil-każ
ta’ wiri ta’ reklami ta’ terzi li ma jaqgħux taħt il-kategorija “links sponsorjati”, ma huwa bl-ebda mod utli għas-soluzzjoni
ta’ din il-kawża (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal-15 ta’ Ġunju 2006, Acereta Herrera, C‑466/04, Ġabra p. I‑5341, punt 48,
u tal-15 ta’ April 2010, E. Friz, C‑215/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 22).
Isegwi li ma hemmx lok li d-domanda 1(b) tingħata risposta.
Fuq id-domanda 1(ċ)
Permezz tad-domanda 1(ċ), il-qorti tar-rinviju tistaqsi sa fejn għandha, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-persuna li tirreklama
użatx sinjal identiku għat-trade mark li l-proprjetarju tagħha huwa awtorizzat li jipprojbixxi, issir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni
li fiha l-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam huma effettivament offruti għall-bejgħ fl-istess reklam hekk kif inhuma
murija mill-fornitur tas-servizz ta’ referenzjar, u s-sitwazzjoni li fiha t-tali offerta ta’ bejgħ tinsab biss fuq is-sit
tal-persuna li tirreklama li l-utent tal-internet jasal għaliha billi jikklikkja fuq il-link pubbliċitarja.
Kif ġie rrilevat fil-punti 9 u 10 tas-sentenza preżenti, l-użu ta’ sinjal bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’
referenzjar fuq l-internet jagħti bidu għal wiri ta’ reklam li jikkonsisti, minn naħa, f’link li twassal lill-utent tal-internet,
jekk huwa jiddeċiedi li jikklikkja fuq dan il-link, lejn is-sit tal-persuna li tirreklama u, min-naħa l-oħra, f’messaġġ kummerċjali.
L-imsemmija link u messaġġ kummerċjali huma qosra u ma jippermettux, bħala regola ġenerali, li l-persuna li tirreklama tifformula
offerti ta’ bejgħ preċiżi jew li tagħti indikazzjoni kompluta tat-tipi ta’ prodotti jew servizzi li hija tikkumerċjalizza.
Madankollu, din iċ-ċirkustanza ma tbiddel bl-ebda mod il-fatt li l-persuna li tirreklama li għażlet bħala kelma prinċipali
sinjal identiku għat-trade mark ta’ ħaddieħor għandha l-intenzjoni li l-utenti tal-internet, meta jdaħħlu din il-kelma bħala
kelma ta’ riċerka, jikklikkjaw fuq il-link pubbliċitarja tagħha sabiex isiru jafu bl-offerti tal-bejgħ tagħha. Għaldaqstant,
hemm użu tal-imsemmi sinjal “fejn għandhom x’jaqsmu merkanzija [prodotti] jew servizzi” fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104
(ara s-sentenza Google France u Google, iċċitata iktar ’il fuq, punti 67 sa 73).
Isegwi li ma huwiex rilevanti li jsir l-eżami ta’ jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam humiex effettivament
offruti għall-bejgħ fit-test ta’ dan ir-reklam, hekk kif inhuma murija mill-fornitur tas-servizz ta’ referenzjar, jew jekk
humiex offruti biss fuq is-sit tal-persuna li tirreklama li l-utent tal-internet jasal għalihom billi jikklikja fuq il-link
pubbliċitarja.
Bħala regola, lanqas ma huwa meħtieġ li jsir dan l-eżami fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kwistjoni ta’ jekk l-użu tas-sinjal
identiku għat-trade mark bħala kelma prinċipali jistax jippreġudika l-funzjonijiet tat-trade mark u b’mod partikolari l-funzjoni
ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tagħha. Kif tfakkar fil-punti 34 sa 36 tas-sentenza preżenti, il-qorti nazzjonali għandha tevalwa,
fid-dawl tal-preżentazzjoni globali tar-reklam, jekk dan jippermettix jew le lill-utent tal-internet, li huwa normalment informat
u raġonevolment attent, li jsir jaf jekk il-persuna li tirreklama hijiex terz meta mqabbla mal-proprjetarju tat-trade mark
jew, kuntrarjament, hijiex ekonomikament marbuta miegħu. Il-preżenza jew in-nuqqas ta’ offerta effettiva ta’ bejgħ ta’ prodotti
jew servizzi ma hijiex, bħala regola ġenerali, element determinanti fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni.
Fuq ir-raba’ domanda
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-proprjetarju ta’ trade mark huwiex awtorizzat,
fl-istess kundizzjonijiet bħal dawk li japplikaw fil-każ ta’ użu minn terzi ta’ kelma prinċipali identika għat-trade mark,
li jipprojbixxi lil terz milli juża kliem prinċipali li jirriproduċu t-trade mark li jkollha “żbalji żgħar”.
Din id-domanda hija dovuta minħabba l-fatt, espost fil-punt 16 tas-sentenza preżenti, li Primakabin mhux biss għażlet il-kelma
prinċipali “portakabin”, iżda wkoll il-kliem prinċipali “portacabin”, “portokabin” u “portocabin”.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li sinjal ikun identiku għal trade mark meta jirriproduċi, mingħajr ebda modifika jew żieda,
l-elementi kollha li jikkostitwixxu t-trade mark jew meta, meqjus fit-totalità tiegħu, ikollu differenzi tant insinjifikattivi
li jistgħu jiġu injorati minn għajnejn il-konsumatur medju (sentenzi tal-20 ta’ Marzu 2003, LTJ Diffusion, C‑291/00, Ġabra
p. I-2799, punt 54 u BergSpechte, iċċitata iktar ’il fuq, punt 25).
Huwa paċifiku, fir-rigward tal-kliem prinċipali li jirriproduċu trade mark li jkollha żbalji żgħar, li dawn ma jirriproduċux
l-elementi kollha li jikkostitwixxu t-trade mark. Madankollu, dawn jistgħu jitqiesu li għandhom differenzi tant insinjifikattivi
li jistgħu jiġu injorati minn għajnejn il-konsumatur medju, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti tas-sentenza
preżenti. Il-qorti nazzjonali għandha, fid-dawl tal-elementi li tiddisponi minnhom, tevalwa jekk l-imsemmija sinjali għandhomx
jiġu kkwalifikati bħala tali.
Fil-każ fejn l-imsemmija qorti tiddeċiedi li hemm nuqqas ta’ identiċità bejn it-trade mark u l-kliem prinċipali li jirriproduċu
t-trade mark li jkollha żbalji żgħar, hija għad għandha tivverifika jekk il-kliem prinċipali jixbahx l-imsemmija trade mark
fis-sens tal-Artikolu 5(1)(b) tad-Direttiva 89/104.
F’din l-aħħar ipoteżi, fejn terz jagħmel użu minn sinjal li jixbah lil trade mark għal prodotti jew servizzi identiċi għal
dawk li għalihom din it-trade mark hija rreġistrata, il-proprjetarju tat-trade mark jista’ jipprojbixxi dan l-użu biss jekk
hemm probabbiltà ta’ konfużjoni (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Google France u Google, punt 78, kif ukoll BergSpechte, punt 22).
Ikun hemm probabbiltà ta’ konfużjoni meta jkun hemm riskju li l-pubbliku jista’ jaħseb li l-prodotti jew is-servizzi inkwistjoni
joriġinaw mill-istess impriża jew, jekk ikun il-każ, minn impriżi marbuta ekonomikament (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi
tat-22 ta’ Ġunju 1999, Lloyd Schuhfabrik Meyer, C‑342/97, Ġabra p. I‑3819, punt 17; tas-6 ta’ Ottubru 2005, Medion, C‑120/04,
Ġabra p. I‑8551, punt 26, kif ukoll tal-10 ta’ April 2008, adidas u adidas Benelux, C‑102/07, Ġabra p. I‑2439, punt 28).
B’hekk jirriżulta li, fil-każ li r-regola msemmija fl-Artikolu 5(1)(b) tad‑Direttiva 89/104 tiġi applikata, hija l-qorti nazzjonali
li għandha tikkonkludi jekk kienx hemm probabbiltà ta’ konfużjoni meta ntwera lill-utenti tal-internet, abbażi ta’ kliem prinċipali
li jixbah lil trade mark, reklam ta’ terzi li ma jippermettix, jew jippermetti b’mod diffiċli biss, lill-utent tal-internet,
li huwa normalment informat u raġonevolment attent, li jsir jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx
mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn impriża li għandha rabta ekonomika miegħu jew, għall-kuntrarju, minn terzi (sentenza
BergSpechte, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39).
Il-preċiżazzjonijiet mfakkra fil-punt 35 ta’ din is-sentenza huma, b’analoġija, applikabbli.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għall-ewwel u għar-raba’ domandi għandha tkun li l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104
għandu jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark huwa awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama
tagħmel reklam, abbażi ta’ kelma prinċipali identika għal jew li tixbah lil din it-trade mark li hija għażlet mingħajr il-kunsens
tal-imsemmi proprjetarju fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, prodotti jew servizzi identiċi għal dawk
li għalihom l-imsemmija trade mark hija rreġistrata, meta l-imsemmi reklamar ma jippermettix, jew jippermetti b’mod diffiċli
biss, lill-utent medju tal-internet li jsir jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx mill-proprjetarju
tat-trade mark jew minn impriża li għandha rabta ekonomika miegħu jew, għall-kuntrarju, minn terzi.
Fuq il-ħames domanda
Peress li l-ħames domanda saret biss fil-każ li l-Qorti Ġenerali tiddeċiedi li l-użu minn persuna li tirreklama ta’ sinjal
identiku għal jew li jixbah lil trade mark ta’ ħaddieħor bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar ma
jistax jikkostitwixxi użu fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104, ma hemmx, fid-dawl tar-risposti mogħtija għall-ewwel
u għar-raba’ domandi, lok li din id-domanda tingħata risposta.

Fuq it-tieni domanda, dwar l-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk persuna li tirreklama tistax tuża l-eċċezzjoni stabbilita
fl-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104, u b’mod partikolari dik stabbilita fil-paragrafu 1(b) u 1(ċ) ta’ dan l-artikolu, sabiex
tuża sinjal identiku għal jew li jixbah lil trade mark bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz għal referenzjar fuq
l-internet, anki jekk jirrigwarda użu li jaqa’ taħt l-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva.
Permezz tal-limitazzjoni tal-effetti tad-drittijiet mogħtija lill-proprjetarju ta’ trade mark mill-Artikolu 5 tad-Direttiva 89/104,
l-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva jipprova jirrikonċilja l-interessi fundamentali tal-protezzjoni tad-drittijiet tat-trade
mark u dawk tal-moviment liberu tal-merkanzija kif ukoll tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-suq komuni, (sentenzi
tat-23 ta’ Frar 1999, BMW, C‑63/97, Ġabra p. I‑905, punt 62, tas-17 ta’ Marzu 2005, Gillette Company u Gillette Group Finland,
C‑228/03, Ġabra p. I‑2337, punt 29, kif ukoll adidas u adidas Benelux, iċċitata iktar ’il fuq, punt 45).
B’mod partikolari, l-imsemmi Artikolu 6(1) jistabbilixxi li l-proprjetarju ta’ trade mark ma jistax jipprojbixxi lil terzi
l-użu, fil-kummerċ ta’ “a) l-isem jew l-indirizz tiegħu”, “b) indikazzjonijiet li għandhom x’jaqsmu mat-tip, kwalità, kwantità,
skop intiż, valur, oriġini ġeografika, iż-żmien tal-produzzjoni ta’ l-merkanzija jew l-għoti tas-servizz, jew karatteristika
oħra ta’ merkanzija jew servizzi”, jew “ċ) t-trade mark fejn hi neċessarja biex tindika l-iskop intiż ta’ prodott jew servizz,
b’mod partikolari bħala aċċessorji jew spare parts”. Madankollu, din id-dispożizzjoni tispeċifika li din ir-regola tgħodd
biss kemm-il darba l-użu minn terzi jkun “skond prattiċi onesti f’materji industrijali jew kummerċjali”.
Peress li ma huwiex ikkontestat li l-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva 89/104 huwa nieqes mir-rilevanza sabiex tinqata’ l-kawża
prinċipali, għandu, l-ewwel nett, jiġi eżaminat jekk id-dispożizzjoni tal-imsemmi Artikolu 6(1)(b) tistax tiġi applikata.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, kif osservat il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li, bħala regola ġenerali, l-użu
ta’ sinjal identiku għal jew li jixbah lil trade mark ta’ ħaddieħor bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar
fuq l-internet ma huwiex intiż li jipprovdi indikazzjoni dwar wieħed mill-karatteristiċi tal-prodotti jew servizzi offruti
minn terz li qed jagħmel dan l-użu u, għalhekk, ma jaqax taħt l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva 89/104.
Madankollu, il-konklużjoni kuntrarja tista’ tiġi imposta f’ċirkustanzi partikolari li għandhom jiġu evalwati mill-qorti nazzjonali.
Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika, abbażi ta’ eżami komplut tal-każ li għandha quddiemha, jekk Primakabin,
permezz tal-użu li hija għamlet tas-sinjali identiċi għal jew li jixbhu lit-trade mark PORTRAKABIN bħala kliem prinċipali,
użatx l-indikazzjonijiet deskrittivi fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni tad-Direttiva 89/104. Hija għandha, fil-kuntest
ta’ din l-evalwazzjoni, tqis il-fatt li, skont l-informazzjoni mogħtija minn Primakabin matul is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali,
it-terminu “portakabin” ma huwiex użat bħala kelma ġenerika.
Sussegwentament, fir-rigward tas-sitwazzjoni msemmija fl-Artikolu 6(1)(ċ) tad-Direttiva 89/104, jiġifieri dik tal-użu tat-trade
mark “fejn hi neċessarja biex tindika l-iskop intiż ta’ prodott jew servizz, b’mod partikolari bħala aċċessorji jew spare
parts”, il-parti l-kbira tal-osservazzjonijiet mibgħuta lill-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li huwa improbabbli li l-użu tas-sinjali
identiċi għal jew li jixbhu lit-trade mark PORTAKABIN min Primakabin jista’ jiġi kklassifikat bħala tali. Madankollu, peress
li l-kuntest ġuridiku u fattwali ġie stabbilit mill-qorti tar-rinviju u din tal-aħħar ma eskludietx il-preżenza, fil-kawża
prinċipali, tal-ipoteżi msemmija mill-imsemmija dispożizzjoni tad-Direttiva 89/104, hemm lok li jiġu pprovduti indikazzjonijiet
fuq dan is-suġġett.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà speċifikat li l-iskop ta’ prodotti intiżi “bħala aċċessorji jew spare parts” ingħata mil-leġiżlatur
biss bħala eżempju, għaliex jirrigwarda sitwazzjoni normali li fiha huwa meħtieġ li tintuża trade mark biex jiġi indikat l-iskop
ta’ prodott. Għalhekk, l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(1)(ċ) tad-Direttiva 89/104 ma hijiex limitata għal din is-sitwazzjoni
(sentenza Gillette Company u Gillette Group Finland, iċċitata iktar ’il fuq, punt 32).
Madankollu, is-sitwazzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 6(1)(ċ) għandhom jiġu limitati għal
dawk li jikkorrispondu mal-għan ta’ din id-dispożizzjoni. Issa, kif ġustament sostnew Portakabin u l-Kummissjoni, l-għan tal-Artikolu 6(1)(ċ)
tad-Direttiva 89/104 huwa li jippermetti lill-fornituri ta’ prodotti jew ta’ servizzi, li huma komplementari għall-prodotti
jew għas-servizzi offruti mill-proprjetarju tat-trade mark, l-użu ta’ din it-trade mark sabiex jinforma lill-pubbliku bir-rabta
utli li teżisti bejn il-prodotti u s-servizzi tiegħu u dawk tal-imsemmi proprjetarju tat-trade mark (ara, f’dan is-sens, is-sentenza
Gillette Company u Gillette Group Finland, iċċitata iktar ’il fuq, punti 33 u 34).
Il-qorti tar-rinviju għandha teżamina jekk l-użu tas-sinjal identiku għat-trade mark PORTAKABIN minn Primakabin jaqax jew
le, fir-rigward tal-prodotti offruti minn din tal-aħħar lill-utenti tal-internet, taħt l-ipoteżi msemmija fl-Artikolu 6(1)(ċ)
u deskritta iktar ’il fuq.
Fil-każ fejn il-qorti tar-rinviju tikkonkludi, fil-kawża prinċipali, li hemm wieħed mill-użi msemmija fl-Artikolu 6(1)(b)
jew (ċ) tad-Direttiva 89/104, din għandha, fl-aħħar nett, tivverifika jekk il-kundizzjoni li timponi li dan l-użu jsir skont
l-użu onest fil-qasam tal-industrija jew tal-kummerċ ikun ġie sodisfatt.
Din il-kundizzjoni hija l-espressjoni tal-obbligu ta’ lealtà fir-rigward tal-interessi leġittimi tal-proprjetarju tat-trade
mark. Il-kwistjoni dwar jekk din hijiex osservata għandha tiġi evalwata, b’mod partikolari, billi jitqies sa fejn l-użu minn
terzi jwassal lill-pubbliku rilevanti, jew minn tal-inqas parti sinjifikattiv ta’ dan il-pubbliku, sabiex jistabbilixxi rabta
bejn il-prodotti ta’ terzi u dawk tal-proprjetarju tat-trade mark jew il-persuna awtorizzata li tużahom u t-terz li ngħatalu
l-kunsens (sentenzi tas-16 ta’ Novembru 2004, Anheuser-Busch, C‑245/02, Ġabra p. I‑10989, punti 82 u 83, kif ukoll Céline,
iċċitata iktar ’il fuq, punti 33 u 34).
Issa, kif tfakkar fir-risposta għall-ewwel u għar-raba’ domandi preliminari, l-użu mill-persuna li tirreklama ta’ sinjal identiku
għal jew li jixbah li trade mark fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet jaqa’ taħt l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104
meta dan isir b’tali mod li l-utent tal-internet, li huwa normalment informat u raġonevolment attent, ma jkunx f’pożizzjoni
jew biss f’pożizzjoni b’mod diffiċli li jkun jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx mill-proprjetarju
tat-trade mark jew minn impriża ekonomikament marbuta magħha jew, għall-kuntrarju, minn terzi.
Għalhekk, jirriżulta li ċ-ċirkustanzi li fihom il-proprjetarju ta’ trade mark huwa, skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104,
awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama l-użu ta’ sinjal identiku għal jew li jixbah lill-imsemmi trade mark bħala
kelma prinċipali, jistgħu faċilment jikkorrispondu, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 67 tas-sentenza preżenti,
għas-sitwazzjoni li fiha l-persuna li tirreklama ma ssostnix li hija aġixxiet skont l-użu onest fil-qasam tal-industrija jew
tal-kummerċ u għalhekk ma tistax tinvoka b’mod utli l-eċċezzjoni stabbilita mill-Artikolu 6(1) tal-imsemmija direttiva.
F’dan ir-rigward, peress li għandu jitqies li, minn naħa, wieħed mill-karatteristiċi tas-sitwazzjoni msemmija fil-punt 68
tas-sentenza preżenti tinsab preċiżament fil-fatt li l-persuna li tirreklama tista’ twassal lil tal-inqas parti sinjifikattiva
tal-pubbliku rilevanti sabiex jistabbilixxi rabta bejn il-prodotti jew servizzi li hija ssemmi u l-prodotti jew servizzi tal-proprjetarju
tat-trade mark jew tal-persuni awtorizzati li jużaw dan it-trade mark u, min-naħa l-oħra, li fil-każ fejn il-qorti nazzjonali
tikkonstata li r-reklam ma jippermettix, jew jippermetti b’mod diffiċli biss, lill-utent medju tal-internet li jsir jaf jekk
il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn terzi, huwa ftit probabbli
li l-persuna li tirreklama tista’ ssostni b’mod serju li hija ma kinitx konxja bl-ambigwità maħluqa mir-reklam tagħha. Fil-fatt,
hija l-persuna li tirreklama stess li, fil-kuntest tal-istrateġija pubbliċitarja tagħha u b’tagħrif sħiħ tas-settur ekonomiku
li fih din topera, għażlet kelma prinċipali li tikkorrispondi għal trade mark ta’ ħaddieħor u li, waħedha jew bl-għajnuna
ta’ fornitur tas-servizz ta’ referenzjar, kitbet ir-reklam u għalhekk stabbilixxiet il-preżentazzjoni tiegħu.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, għandu jiġi konkluż li, fis-sitwazzjoni deskritta fil-punti 54 u 68 tas-sentenza preżenti, il-persuna
li tirreklama ma tistax, bħala regola, issostni li aġixxiet skont l-użu onest fil-qasam tal-industrija jew tal-kummerċ. Madankollu,
hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa globalment iċ-ċirkustanzi kollha rilevanti sabiex tivverifika l-eżistenza eventwali
ta’ elementi li jiġġustifikaw konklużjoni kuntrarja (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-7 ta’ Jannar 2004, Gerolsteiner Brunne,
C‑100/02, Ġabra p. I‑691, punt 26, kif ukoll Anheuser-Busch, iċċitata iktar ’il fuq, punt 84 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104
għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta l-użu mill-persuna li tirreklama sinjali identiċi għal jew li jixbhu lil trade marks
bħala kliem prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet jista’ jkun ipprojbit skont l-Artikolu 5 tal-imsemmija
direttiva, dawn il-persuni li jirreklamaw, bħala regola ġenerali, ma jistgħux jużaw l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 6(1)
sabiex jevitaw din il-projbizzjoni. Madankollu, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika, fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi
tal-kawża, jekk kienx hemm effettivament użu fis-sens tal-imsemmi Artikolu 6(1), li jista’ jitqies li ġie użat skont l-użu
onest fil-qasam tal-industrija jew tal-kummerċ.

Fuq it-tielet domanda, dwar l-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-persuna li tirreklama tistax, fiċ-ċirkustanzi
bħal dawk fil-kawża prinċipali, tuża l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104 sabiex tuża sinjal identiku
għal jew li jixbah lil trade mark bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet anki jekk
jirrigwarda użu li jaqa’ taħt l-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva.
L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 89/104 jinkludi eċċezzjoni għad-dritt esklużiv tal-proprjetarju tat-trade mark stabbilit fl-Artikolu 5
ta’ din id-direttiva, inkwantu jipprovdi li d-dritt tal-imsemmi proprjetarju li jipprojbixxi lil kwalunkwe terz l-użu tat-trade
mark tiegħu huwa eżawrit għal prodotti li jkunu tqiegħdu fis-suq taż-ŻEE taħt it-trade mark minn dan il-proprjetarju jew bil-kunsens
tiegħu, sakemm ma hemmx raġunijiet leġittimi li jiġġustifikaw li l-imsemmi proprjetarju jipprekludi l-kummerċjalizzazzjoni
ulterjuri tal-imsemmija prodotti (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi BMW, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29; tal-20 ta’ Novembru 2001,
Zino Davidoff u Levi Strauss, C‑414/99 sa C‑416/99, Ġabra p. I‑8691, punt 40, kif ukoll tat-23 ta’ April 2009, Copad, C‑59/08,
Ġabra p. I‑3421, punt 41).
L-ewwel nett, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li r-reklamar ta’ Primakabin permezz ta’ kliem prinċipali identiku għal
jew li jixbah lit-trade mark Portakabin jirrigwarda fil-parti l-kbira l-bejgħ mill-ġdid ta’ bini mobbli użat li inizjalment
huwa mmanifatturat minn din l-aħħar kumpannija. Huwa paċifiku wkoll li dawn il-prodotti tqiegħdu fis-suq taż-ŻEE minn Portakabin,
taħt it-trade mark PORTAKABIN.
Sussegwentament, ma jistax jiġi kkontestat li l-bejgħ mill-ġdid minn terzi ta’ prodotti użati, li kienu tqiegħdu inizjalment
fis-suq mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn persuna li hija awtorizzata mill-imsemmi proprjetarju tat-trade mark, jikkostitwixxi
“aktar kummerċjalizzazzjoni ta’ l-merkanzija [kummerċjalizzazzjoni ulterjuri tal-prodotti]” fis-sens tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104
u li l-użu tal-imsemmija trade mark għal skopijiet ta’ bejgħ mill-ġdid tista’ biss tiġi pprojbita mill-imsemmi proprjetarju
meta hemm “raġunijiet leġittimi” fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu li jiġġustifikaw il-fatt li huwa jipprekludi
din il-kummerċjalizzazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza BMW, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50).
Fl-aħħar nett, skont ġurisprudenza stabbilita, meta prodotti li jkollhom trade mark ikunu tqiegħdu fis-suq taż-ŻEE mill-proprjetarju
ta’ din it-trade mark jew bil-kunsens tiegħu, il-bejjiegħ mill-ġdid, barra l-possibbiltà li jbigħ mill-ġdid dawn il-prodotti,
jista’ wkoll juża t-trade mark sabiex iħabbar lill-pubbliku l-kummerċjalizzazzjoni ulterjuri tal-imsemmija prodotti (sentenzi
tal-4 ta’ Novembru 1997, Parfums Christian Dior, C‑337/95, Ġabra p. I‑6013, punt 38, kif ukoll BMW, iċċitata iktar ’il fuq,
punt 48).
Minn dawn l-elementi jirriżulta li l-proprjetarju ta’ trade mark ma huwiex awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama
milli tagħmel reklam, abbażi ta’ kelma prinċipali identika għal jew li tixbah lill-imsemmija trade mark li hija għażlet mingħajr
il-kunsens tal-imsemmi proprjetarju fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, għall-bejgħ mill-ġdid ta’ prodotti
użati li inizjalment tqiegħdu fis-suq taż-ŻEE taħt din it-trade mark mill-proprjetarju ta’ din tal-aħħar jew bil-kunsens tiegħu,
sakemm ma hemmx raġunijiet leġittimi, fis-sens tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 89/104, li jiġġustifikaw li l-imsemmi proprjetarju
jipprekludi dan ir-reklamar.
B’mod partikolari, ikun hemm raġuni leġittima meta l-użu mill-persuna li tirreklama s-sinjal identiku għal jew li jixbah lit-trade
mark jippreġudika r-reputazzjoni tal-imsemmija trade mark (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Parfums Christian Dior, punt 46,
u BMW, punt 49).
Hemm ukoll raġuni leġittima fis-sens tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 89/104 meta l-bejjiegħ mill-ġdid jagħti, permezz tar-reklam
tiegħu magħmul abbażi ta’ sinjal identiku għal jew li jixbah lit-trade mark, l-impressjoni li hemm rabta ekonomika bejnu u
l-proprjetarju tat-trade mark, u b’mod partikolari li l-impriża tal-bejjiegħ mill-ġdid tappartjeni għan-network ta’ distribuzzjoni
tal-proprjetarju ta’ din it-trade mark jew li hemm relazzjoni speċjali bejn dawn iż-żewġ impriżi. Fil-fatt, reklam li jista’
jagħti din l-impressjoni ma huwiex meħtieġ sabiex tiġi żgurata l-kummerċjalizzazzjoni ulterjuri tal-prodotti mqiegħda fis-suq
bit-trade mark tal-proprjetarju jew bil-kunsens tiegħu u, għalhekk, sabiex jiġi żgurat l-għan tar-regola ta’ eżawriment stabbilita
mill-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi BMW, iċċitata iktar ’il fuq, punti 51 u 52, kif ukoll
tas-26 ta’ April 2007, Boehringer Ingelheim
et,
C‑384/04, Ġabra p. I-3391, punt 46).
Isegwi li l-fatti, imsemmija fil-punt 54 tas-sentenza preżenti, li fihom il-proprjetarju ta’ trade mark huwa, skont l-Artikolu 5(1)
tad-Direttiva 89/104, awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama milli tuża sinjal identiku għal jew li jixbah lill-imsemmija
trade mark bħala kelma prinċipali, jiġifieri dawk fejn l-użu tal-imsemmi sinjal mill-persuna li tirreklama ma jippermettix,
jew jippermetti b’mod diffiċli biss lill-utent tal-internet, li huwa normalment informat u raġonevolment attent, li jsir jaf
jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn impriża li għandha
rabta ekonomika miegħu jew, għall-kuntrarju, minn terzi, jikkorrispondu għal sitwazzjoni li fiha l-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva
japplika u li fiha, għaldaqstant, il-persuna li tirreklama ma tistax tuża r-regola, stabbilita fl-Artikolu 7(1) tal-imsemmija
direttiva, li tipprovdi għall-eżawriment tad-dritt mogħti mit-trade mark.
Kif ġie rrilevat fil-punti 34 sa 36 kif ukoll fil-punti 53 u 53 tas-sentenza preżenti, hija l-qorti nazzjonali li għandha
tevalwa jekk ir-reklami ta’ Primakabin, hekk kif jintwerew fil-każ ta’ riċerka magħmula mill-utenti tal-internet abbażi tal-kliem
“portakabin”, “portokabin” u “portocabin”, jippermettux jew le lill-utent tal-internet, li huwa normalment informat u raġonevolment
attent, li jsir jaf jekk Primakabin hijiex terz fir-rigward ta’ Portakabin jew, għall-kuntrarju, hijiex ekonomikament marbuta
magħha.
Madankollu, għandhom jiġu pprovduti indikazzjonijiet, ċertament mhux eżawrenti, lill-qorti tar-rinviju sabiex din tkun tista’,
fid-dawl tal-ispeċifikazzjonijiet tal-bejgħ ta’ prodotti użati, tiddeċiedi b’mod adegwat fuq dan is-suġġett. Dawn l-indikazzjonijiet
jirrigwardaw tliet elementi li l-partijiet fil-kawża prinċipali qajmu fl-osservazzjonijiet tagħhom quddiem il-Qorti Ġenerali,
jiġifieri, l-ewwel nett, l-interess tal-operaturi ekonomiċi kif ukoll tal-konsumaturi li l-bejgħ ta’ prodotti użati fuq l-internet
ma jiġix debitament ristrett, it-tieni nett, il-ħtieġa li jkun hemm komunikazzjoni trasparenti dwar l-oriġini tat-tali prodotti
u, it-tielet nett, il-fatt li r-reklam ta’ Primakabin li jipprovdi “portakabins użati” jwassal lill-utent tal-internet mhux
biss lejn offerti ta’ bejgħ mill-ġdid ta’ prodotti mmanifatturati minn Portakabin, iżda wkoll lejn offerti ta’ bejgħ mill-ġdid
ta’ prodotti ta’ produtturi oħra.
Fir-rigward tal-ewwel minn dawn l-elementi, għandu jitqies il-fatt li l-bejgħ ta’ prodotti użati li għandhom trade mark hija
forma ta’ negozju li hija stabbilita sew u li l-konsumatur medju huwa familjari magħha. Għaldaqstant, ma jistax jiġi kkonstatat,
biss abbażi tal-fatt li l-persuna li tirreklama tuża trade mark ta’ ħaddieħor u żżid kliem li jindika li l-prodott ikkonċernat
huwa għall-bejgħ mill-ġdid, bħal “imqaddem” jew “użat”, li r-reklam jagħti x’jaħseb li hemm rabta ekonomika bejn il-bejjiegħ
mill-ġdid u l-proprjetarju tat-trade mark jew li jippreġudika b’mod serju r-reputazzjoni tagħha.
Fir-rigward tat-tieni mill-imsemmija elementi, Portakabin tirrimarka li Primakabin kienet neħħiet, mill-bini mobbli użat li
hija biegħet, ir-referenza tat-trade mark PORTAKABIN u biddlitha bir-referenza “Primakabin”. Insostenn ta’ din id-dikjarazzjoni,
Portakabin hemżet mal-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha att li minnu jirriżulta li l-utenti tal-internet kienu murija, meta
jikklikkjaw fuq ir-reklam “portakabins użati” bini mobbli bir-referenza “Primakabin”. Matul is-seduta, Primakabin, bi tweġiba
għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, ikkonfermat din il-prattika ta’ tbiddil tat-tikketti, iżda enfasizzat li hija għamlet
dan biss f’numru limitat ta’ każijiet.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, meta l-bejjiegħ mill-ġdid ineħħi, mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju ta’ trade
mark, ir-referenza ta’ din it-trade mark minn fuq il-prodotti (tneħħija ta’ trade mark) u jbiddel din ir-referenza b’tikketta
b’isem il-bejjiegħ mill-ġdid, b’mod li t-trade mark tal-produttur tal-prodotti kkonċernati tiġi totalment mgħawġa, il-proprjetarju
tat-trade mark huwa awtorizzat jipprekludi lil dan il-bejjiegħ mill-ġdid milli juża l-imsemmija trade mark meta jirreklama
dan il-bejgħ mill-ġdid. Fil-fatt, f’każ bħal dan, ikun hemm preġudizzju tal-funzjoni essenzjali tat-trade mark, li hija li
tindika u li tiggarantixxi l-oriġini tal-prodott, u jkun hemm ostakolu sabiex il-konsumatur jiddistingwi l-prodotti li joriġinaw
mill-proprjetarju tat-trade mark minn dawk li joriġinaw mill-bejjiegħ mill-ġdid jew minn terzi oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi
tal-11 ta’ Novembru 1997, Loendersloot, C‑349/95, Ġabra p. I‑6227, punt 24, u Boehringer Ingelheim
et,
iċċitata iktar ’il fuq, punti 14, 32 u 45 sa 47).
Fir-rigward tat-tielet mill-elementi msemmija fil-punt 83 tas-sentenza preżenti, huwa paċifiku bejn il-partijiet fil-kawża
prinċipali li r-reklam “portakabins użati”, li Primakabin kienet turi meta l-utenti tal-internet idaħħlu l-kelma “portakabin”,
“portacabin”, “portokabin” jew “portocabin” fil-mutur ta’ tfittxija, kien iwassal, meta l-imsemmija utenti tal-internet jikklikkjaw
fuq din il-link pubbliċitarja, lejn paġni ‘web’ li fuqhom Primakabin kienet toffri għall-bejgħ, minbarra l-prodotti inizjalment
immanifatturati u mqiegħda fis-suq minn Portakabin, prodotti bi trade marks oħra.
Portakabin tqis li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-link pubbliċitarja stabbilita minn Primakabin li hija bbażata fuq sinjali identiċi
għal jew li jixbhu lit-trade mark PORTAKABIN kienet għarrieqa. Barra minn hekk, Primakabin għamlet qligħ li kien iktar sinjifikattiv
min dak li ħaqqha mir-reputazzjoni tat-trade mark PORTAKABIN u ppreġudikat b’mod serju din ir-reputazzjoni.
Issa, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrilevat, is-sempliċi fatt li bejjiegħ mill-ġdid jibbenefika mill-użu ta’ trade mark
ta’ ħaddieħor inkwantu r-reklamar għal prodotti mibjugħa mill-ġdid koperti minn din it-trade mark, barra minn hekk korretta
u leali, tagħti lill-attività tiegħu sens ta’ kwalità ma jikkostitwixxix raġuni leġittima fis-sens tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 89/104
(sentenza BMW, iċċitata iktar ’il fuq, punt 53).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat li bejjiegħ mill-ġdid li jikkummerċjalizza prodotti użati ta’ trade mark ta’ ħaddieħor
u li jispeċjalizza fil-bejgħ ta’ dawn il-prodotti, diffiċilment jista’ jikkomunika din l-informazzjoni lill-klijenti potenzjali
tiegħu mingħajr ma juża din it-trade mark (ara, b’analoġija, is-sentenza BMW, iċċitata iktar ’il fuq, punt 54)
F’dawn iċ-ċirkustanzi kkaratterizzati minn speċjalizzazzjoni fil-bejgħ mill-ġdid ta’ prodotti bi trade mark ta’ ħaddieħor,
il-bejjiegħ mill-ġdid ma għandux jiġi pprojbit milli juża din it-trade mark bi ħsieb li jħabbar lill-pubbliku l-attivitajiet
tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid li jinkludu, minbarra l-bejgħ ta’ prodotti użati tal-imsemmija trade mark, il-bejgħ ta’ prodotti
oħra użati, sakemm il-bejgħ mill-ġdid ta’ dawn il-prodotti l-oħra ma jipperikolax, fid-dawl tal-volum tiegħu, tal-preżentazzjoni
tiegħu jew tal-kwalità ħażina tiegħu, b’mod serju l-immaġni li l-proprjetarju rnexxielu joħloq għat-trade mark tiegħu.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104
għandu jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark ma huwiex awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama
milli tagħmel reklam, abbażi ta’ sinjal identiku għal jew li jixbah lill-imsemmija trade mark li hija għażlet mingħajr il-kunsens
tal-imsemmi proprjetarju bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, il-bejgħ mill-ġdid
ta’ prodotti mmanifatturati minn dan il-proprjetarju u mqiegħda fis-suq taż-ŻEE minnu stess jew bil-kunsens tiegħu, sakemm
ma hemmx raġuni leġittima, fis-sens tal-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, li jiġġustifika li l-imsemmi proprjetarju jipprekludi
dan ir-reklamar, bħal meta l-użu tal-imsemmi sinjali jagħti x’jaħseb li hemm rabta ekonomika bejn il-bejjiegħ mill-ġdid u
l-proprjetarju tat-trade mark jew użu li jippreġudika b’mod serju r-reputazzjoni tat-trade mark.
Il-qorti nazzjonali, li għandha tevalwa jekk hemmx jew le din ir-raġuni leġittima fil-kawża li tressqet quddiemha:
–      ma jistax jiġi kkonstatat, abbażi biss tal-fatt li l-persuna li tirreklama tuża trade mark ta’ ħaddieħor u żżid kliem li jindika
li l-prodott ikkonċernat huwa għall-bejgħ mill-ġdid, bħal “imqaddem” jew “użat”, li r-reklam jagħti x’jaħseb li hemm rabta
ekonomika bejn il-bejjiegħ mill-ġdid u l-proprjetarju tat-trade mark jew li jippreġudika b’mod serju r-reputazzjoni tagħha;
–      għandu jiġi kkonstatat li hemm din ir-raġuni leġittima meta l-bejjiegħ mill-ġdid, mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju tat-trade
mark li jkun użaha fil-kuntest tar-reklamar għall-attivitajiet tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid, ikun neħħa r-referenza ta’ din
it-trade mark minn fuq il-prodotti mmanifatturati u mqiegħda fis-suq mill-imsemmi proprjetarju u jkun biddel din ir-referenza
b’tikketta b’isem il-bejjiegħ mill-ġdid, biex b’hekk ikun għawweġ l-imsemmija trade mark, u
–      għandu jiġi kkonstatat li bejjiegħ mill-ġdid speċjalizzat fil-bejgħ ta’ prodotti użati bi trade mark ta’ ħaddieħor ma jistax
jiġi pprojbit milli juża din it-trade mark bi ħsieb li jħabbar lill-pubbliku l-attivitajiet tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid li
jinkludu, minbarra l-bejgħ ta’ prodotti użati tal-imsemmija trade mark, il-bejgħ ta’ prodotti oħra użati, sakemm il-bejgħ
mill-ġdid ta’ dawn il-prodotti l-oħra ma jipperikolax, fid-dawl tal-volum tiegħu, tal-preżentazzjoni tiegħu jew tal-kwalità
ħażina tiegħu, b’mod serju l-immaġni li l-proprjetarju rnexxielu joħloq għat-trade mark tiegħu.

Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet
lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 5(1) tal-ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati
Membri dwar it-trade marks, kif emendata bil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, għandu jiġi interpretat
fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark huwa awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama milli tagħmel reklam, abbażi
ta’ kelma prinċipali identika għal jew li tixbah lil din it-trade mark li hija għażlet mingħajr il-kunsens tal-imsemmi proprjetarju
fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom l-imsemmija trade
mark hija rreġistrata, meta l-imsemmi reklamar ma jippermettix, jew jippermetti b’mod diffiċli biss, lill-utent medju tal-internet
li jsir jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija mir-reklam joriġinawx mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn impriża
li għandha rabta ekonomika miegħu jew, għall-kuntrarju, minn terzi.
2)
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 89/104, kif emendata bil-Ftehim dwar iż‑Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, għandu jiġi
interpretat fis-sens li, meta l-użu mill-persuna li tirreklama sinjali identiċi għal jew li jixbhu lil trade marks bħala kliem
prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet jista’ jkun ipprojbit skont l-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva,
dawn il-persuni li jirreklamaw, bħala regola ġenerali, ma jistgħux jużaw l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 6(1) sabiex jevitaw
din il-projbizzjoni. Madankollu, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika, fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża, jekk
kienx hemm effettivament użu fis-sens tal-imsemmi Artikolu 6(1), li jista’ jitqies li ġie użat skont l-użu onest fil-qasam
tal-industrija jew tal-kummerċ.
3)
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 89/104, kif emendata bil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, għandu jiġi
interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark ma huwiex awtorizzat jipprojbixxi lill-persuna li tirreklama milli tagħmel
reklam, abbażi ta’ sinjal identiku għal jew li jixbah lill-imsemmija trade mark li hija għażlet mingħajr il-kunsens tal-imsemmi
proprjetarju bħala kelma prinċipali fil-kuntest ta’ servizz ta’ referenzjar fuq l-internet, il-bejgħ mill-ġdid ta’ prodotti
mmanifatturati minn dan il-proprjetarju u mqiegħda fis-suq taż-Żona Ekonomika Ewropea minnu stess jew bil-kunsens tiegħu,
sakemm ma hemmx raġuni leġittima, fis-sens tal-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, li jiġġustifika li l-imsemmi proprjetarju
jipprekludi dan ir-reklamar, bħal meta l-użu tal-imsemmi sinjali jagħti x’jaħseb li hemm rabta ekonomika bejn il-bejjiegħ
mill-ġdid u l-proprjetarju tat-trade mark jew użu li jippreġudika b’mod serju r-reputazzjoni tat-trade mark.
Il-qorti nazzjonali, li għandha tevalwa jekk hemmx jew le din ir-raġuni leġittima fil-kawża li tressqet quddiemha:
–      ma għandhiex tikkonstata, abbażi biss tal-fatt li l-persuna li tirreklama tuża trade mark ta’ ħaddieħor u żżid kliem li jindika
li l-prodott ikkonċernat huwa għall-bejgħ mill-ġdid, bħal “imqaddem” jew “użat”, li r-reklam jagħti x’jaħseb li hemm rabta
ekonomika bejn il-bejjiegħ mill-ġdid u l-proprjetarju tat-trade mark jew li jippreġudika b’mod serju r-reputazzjoni tagħha;
–      għandha tikkonstata li hemm it-tali raġuni leġittima meta l-bejjiegħ mill-ġdid, mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju tat-trade
mark li jkun użaha fil-kuntest tar-reklamar għall-attivitajiet tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid, ikun neħħa r-referenza ta’ din
it-trade mark minn fuq il-prodotti mmanifatturati u mqiegħda fis-suq mill-imsemmi proprjetarju u jkun biddel din ir-referenza
b’tikketta b’isem il-bejjiegħ mill-ġdid, biex b’hekk ikun għawweġ l-imsemmija trade mark, u
–      għandha tikkonstata li bejjiegħ mill-ġdid speċjalizzat fil-bejgħ ta’ prodotti użati bi trade mark ta’ ħaddieħor ma jistax
jiġi pprojbit milli juża din it-trade mark bi ħsieb li jħabbar lill-pubbliku l-attivitajiet tiegħu ta’ bejgħ mill-ġdid li
jinkludu, minbarra l-bejgħ ta’ prodotti użati tal-imsemmija trade mark, il-bejgħ ta’ prodotti oħra użati, sakemm il-bejgħ
mill-ġdid ta’ dawn il-prodotti l-oħra ma jipperikolax, fid-dawl tal-volum tiegħu, tal-preżentazzjoni tiegħu jew tal-kwalità
ħażina tiegħu, b’mod serju l-immaġni li l-proprjetarju rnexxielu joħloq għat-trade mark tiegħu.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.