CELEX: 61990CJ0113
Σύμβαση πωλήσεως βοείου κρέατος προερχομένου από τα αποθέματα παρεμβάσεως
Κεκρυμμένα ελαττώματα
Διαμαρτυρία μεταγενέστερη της αγοράς

Με Διάταξη της 9ης Απριλίου 1990, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 23 Απριλίου 1990, το Rechtbank van eerste aanleg te Brussel υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 2, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2173/79 της Επιτροπής, της 4ης Οκτωβρίου 1979, περί των λεπτομερειών εφαρμογής που αφορούν τη διάθεση των βοείων κρεάτων που αγοράζονται από τους οργανισμούς παρεμβάσεως και περί καταργήσεως του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 216/69 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/026, σ. 142 ).
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ αφενός των εταιριών Gebroeders Schulte και Η. & Ε. Reinert, εναγουσών της κύριας δίκης ( στο εξής: Schulte και Reinert ) και αφετέρου του Belgische Dienst voor Bedrijfsleven en Landbouw (βελγικός Οργανισμός Οικονομίας και Γεωργίας, στο εξής: ΒΟΟΓ), του Βελγικού Δημοσίου, του Instituut voor Veterinaire Keuring ( Ινστιτούτο Κτηνιατρικού Ελέγχου ) και της εταιρίας Vanden Avenne, εναγομένων της κύριας δίκης.
Ο κανονισμός ( ΕΟΚ) 1431/87 της Επιτροπής, της 25ης Μαΐου 1987, περί πωλήσεως σε προκαθορισμένη κατ' αποκοπή τιμή, εν όψει της μεταποιήσεως τους εντός της Κοινότητας, ορισμένων βοείων κρεάτων που προέρχονται από αποθέματα οργανισμών παρεμβάσεως και περί καταργήσεως του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 786/87, και περί τροποποιήσεως του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2182/77 (
ΕΕ L 136, σ. 26
), προέβλεψε στο άρθρο του 1, παράγραφος 1, ότι επρόκειτο να τεθούν προς πώληση, κατά την περίοδο από 27 Μαΐου 1987 μέχρι 3 Ιουλίου 1987, 1500 περίπου τόνοι μη αποστεωμένου κρέατος που ευρίσκονταν στην κατοχή του ΒΟΟΓ και είχαν αγοραστεί πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 1986.
Βάσει του κανονισμού 2173/79, ο ΒΟΟΓ δημοσίευσε, στις 21 Ιανουαρίου 1987, ανακοίνωση σχετικά με τους όρους πωλήσεως του προαναφερθέντος κρέατος.
Η Schulte και η Reinert ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση αυτή αγοράζοντας διάφορες ποσότητες κρέατος. Κατά την περίοδο μεταξύ 25 Ιουνίου 1987 και 17 Ιουλίου 1987 προέβησαν, μέσω του εντολοδόχου τους, στην παραλαβή του προϊόντος από τις ψυκτικές εγκαταστάσεις της εταιρίας Vanden Avenne και το μετέφεραν στη Γερμανία.
Με τηλετυπήματα της 21ης και 22ας Ιουλίου 1987, ο εντολοδόχος των Schulte και Reinert γνωστοποίησε στον ΒΟΟΓ ότι είχε διαπιστώσει, ύστερα από την απόψυξη, ότι ορισμένα τεμάχια κρέατος ενεφάνιζαν ίχνη μούχλας. Στις 15 Οκτωβρίου 1987 συντάχθηκε από εγκεκριμένο από την ΕΟΚ κτηνίατρο έκθεση πραγματογνωμοσύνης κατά την οποία το κρέας ήταν ακατάλληλο προς βρώση. Στις 19 Οκτωβρίου 1987, καταστράφηκε ένα μέρος του κρέατος.
Εντούτοις, ο ΒΟΟΓ απέρριψε τη διαμαρτυρία του εντολοδόχου των Schulte και Reinert επικαλούμενος το γράμμα του άρθρου 2, παράγραφος 2, στοιχείο δ, του κανονισμού 2173/79 κατά το οποίο μια αίτηση αγοράς για να θεωρηθεί ως εγκύρως υποβληθείσα πρέπει με αυτήν ο αιτών να δηλώνει ότι παραιτείται από οποιαδήποτε διαμαρτυρία όσον αφορά την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που ενδεχομένως θα του κατακυρωθεί.
Το εθνικό δικαστήριο ενώπιον του οποίου ήχθη η σχετική διαφορά αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία έως ότου το Δικαστήριο αποφανθεί, μέσω προδικαστικής αποφάσεως, επί των εξής ερωτημάτων:
« 1)
Πρέπει το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2173/79, της 4ης Οκτωβρίου 1979, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η δήλωση στην οποία προβαίνει ο αιτών τον εμποδίζει να επικαλεστεί κεκρυμμένα ελαττώματα ή τη μη συμφωνία προς ορισμένες προδιαγραφές των προϊόντων που του έχουν δοθεί όταν τα προϊόντα αυτά πωλούνται σε κατάσταση υπερκαταψύξεως και εμφανίζουν ίχνη μούχλας μόνο μετά την απόψυξη στον τόπο προορισμού, με αποτέλεσμα να μη μπορούν πλέον να μεταποιηθούν, ή μήπως η “ δήλωση ” αυτή αφορά μάλλον τα εξωτερικώς αντιληπτά εμπορικά χαρακτηριστικά του προϊόντος;
2)
Μήπως η επέκταση του περιεχομένου της “ δηλώσεως ” αυτής και σε υγειονομικής φύσεως χαρακτηριστικά τα οποία δεν είναι δυνατόν να καθίστανται κατά τρόπο άμεσο αντιληπτά επιτόπου και καθιστούν το προϊόν ακατάλληλο για μεταποίηση είναι ασυμβίβαστη:
α)
με το αντικείμενο του κανονισμού (ΕΟΚ) 1431/87 το οποίο αφορά την πώληση “ ενόψει της μεταποιήσεως τους ”;
β)
με το αντικείμενο της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ η οποία αναθέτει στο κράτος μέλος αποστολής την ευθύνη της διενεργείας των υγειονομικών ελέγχων των προϊόντων με βάση το κρέας που προορίζονται για εξαγωγή; »
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του πρώτου ερωτήματος
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 2173/79, κάθε αίτηση αγοράς πρέπει, προκειμένου να θεωρηθεί ως εγκύρως υποβληθείσα, να περιέχει:
«(...).
δ)
μία δήλωση σύμφωνα με την οποία ο αιτών παραιτείται από κάθε διαμαρτυρία που αφορά την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που ενδεχομένως θα του αποδοθεί [ κατακυρωθεί ] ».
Σύμφωνα με το άρθρο 13 του ίδιου κανονισμού,
« Οι οργανισμοί παρεμβάσεως λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να παρέχεται η δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να λαμβάνουν γνώση της καταστάσεως των προς πώληση προϊόντων προ της υποβολής της αιτήσεως ή της προσφοράς τους. »
Όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού αυτού η παραίτηση από οποιαδήποτε μεταγενέστερη της αγοράς διαμαρτυρία δικαιολογείται από το γεγονός ότι είναι δυνατόν να ελέγχεται προηγουμένως η κατάσταση των προϊόντων που τίθενται προς πώληση, δυνατότητα που έχει θεσπιστεί προς όφελος του δυνητικού αγοραστή.
Πράγματι, η όγδοη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2173/79 έχει ως εξής:
« εκτιμώντας ότι η υποβολή αιτήσεως αγοράς ή μιας προσφοράς διευκολύνεται από την προσφερόμενη δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να λάβουν γνώση της καταστάσεως των προϊόντων ότι ενδείκνυται λοιπόν να προβλεφθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι παραιτούνται από κάθε διαμαρτυρία όσον αφορά την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που ενδεχομένως θα κατακυρωθεί σ' αυτούς ».
Συνεπώς, η δήλωση περί παραιτήσεως από οποιαδήποτε διαμαρτυρία αφορά μόνο την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που είναι επιδεκτικά προηγουμένου εκ μέρους του ενδιαφερομένου ελέγχου και, ως εκ τούτου, η εν λόγω δήλωση δεν καλύπτει ενδεχόμενα κεκρυμμένα ελαττώματα τα οποία, ως εκ της φύσεως τους, δεν είναι επιδεκτικά οποιουδήποτε εκ μέρους του προηγουμένου ελέγχου.
Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται από το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού ( ΕΟΚ) 2182/77 της Επιτροπής, της 30ής Σεπτεμβρίου 1977, περί των λεπτομερειών εφαρμογής της πωλήσεως κατεψυγμένων βοείων κρεάτων, τα οποία προέρχονται από αποθέματα παρεμβάσεως και προορίζονται για μεταποίηση εντός της Κοινότητας και περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΟΚ) 1687/76 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/019, σ. 98), κατά το οποίο « κατατίθεται στην αρμοδία αρχή του κράτους μέλους στο οποίο θα λάβει χώρα η μεταποίηση μια εγγύηση [ασφάλεια] για την εξασφάλιση της μεταποιήσεως των προϊόντων ». Πράγματι, δεν θα ήταν σύμφωνο προς την αρχή της αναλογικότητας να χάνει ο αγοραστής την ασφάλεια σε περίπτωση που η μεταποίηση καταστεί αδύνατη λόγω κεκρυμμένων ελαττωμάτων μη επιδεκτικών προηγούμενου εκ μέρους του ελέγχου.
Πρέπει να προστεθεί ότι η ερμηνεία αυτή είναι η μόνη συνεπής με το σύστημα και τον σκοπό του κανονισμού 1431/87 ο οποίος και διέπει την επίμαχη στην κύρια δίκη πώληση.
Πράγματι, αφενός, ο σκοπός του κανονισμού αυτού, που αποβλέπει στη διασφάλιση της μεταποιήσεως κρέατος που διατίθεται σε πώληση θα διακυβευόταν εφόσον κεκρυμμένα ελαττώματα θα καθιστούσαν, όπως συμβαίνει εν προκειμένω, τα εν λόγω κρέατα ακατάλληλα προς βρώση.
Αφετέρου, δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού 1431/87, οι αιτήσεις αγοράς δεν περιλαμβάνουν την ένδειξη του ή των χώρων όπου έχουν αποθηκευτεί τα προϊόντα που ζητούνται. Εξ αυτού έπεται ότι ο αγοραστής δεν μπορεί να προβλέψει από ποιον αποθηκευτικό χώρο θα προέρχεται το προϊόν που ενδεχομένως θα του κατακυρωθεί και, επομένως, δεν είναι σε θέση να προβεί στον κατάλληλο προηγούμενο έλεγχο, π.χ. διά δειγματοληψίας.
Επομένως, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η δήλωση περί παραιτήσεως από οποιαδήποτε διαμαρτυρία που προβλέπεται από το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο δ, του κανονισμού 2173/79 δεν καλύπτει τα τυχόν κεκρυμμένα ελαττώματα τα οποία, ως εκ της φύσεως τους, είναι απολύτως αδύνατο να ελεγχθούν προηγουμένως από τον ενδιαφερόμενο και καθιστούν το προϊόν ακατάλληλο προς βρώση.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Ενόψει της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, δεν συντρέχει λόγος να αποφανθεί το Δικαστήριο επί του δευτέρου ερωτήματος.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Rechtbank van eerste aanleg te Brussel, με Διάταξη της 9ης Απριλίου 1990, αποφαίνεται:

Η δήλωση περί παραιτήσεως από οποιαδήποτε διαμαρτυρία που προβλέπεται από το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο δ, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2173/79 της Επιτροπής, της 4ης Οκτωβρίου 1979, περί των λεπτομερειών εφαρμογής που αφορούν τη διάθεση των βοείων κρεάτων που αγοράζονται από τους οργανισμούς παρεμβάσεως και περί καταργήσεως του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 216/69 δεν καλύπτει τα τυχόν κεκρυμμένα ελαττώματα τα οποία, ως εκ της φύσεως τους, είναι απολύτως αδύνατο να ελεγχθούν προηγουμένως από τον ενδιαφερόμενο και καθιστούν το προϊόν ακατάλληλο προς βρώση.

Rodríguez Iglesias
Slynn
Joliét
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 2 Οκτωβρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος του πρώτου τμήματος
G. C Rodríguez Iglesias
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.