CELEX: 62003TJ0110
Πρόσβαση στα έγγραφα
Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001
Έγγραφα σχετικά με τις αποφάσεις του Συμβουλίου που αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας
Εξαιρέσεις που αφορούν την προστασία του δημοσίου συμφέροντος
Δημοσία ασφάλεια
Διεθνείς σχέσεις
Μερική πρόσβαση
Αιτιολογία
Δικαιώματα άμυνας

του Πρωτοδικείου της 7ης Φεβρουαρίου 2002, T-211/00, Kuijer κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2002, σ. ΙΙ-485, σκέψη 55, και
την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
46     Ως προς την έκταση του ελέγχου του Πρωτοδικείου επί της νομιμότητας μιας αρνητικής αποφάσεως πρέπει να σημειωθεί ότι, με τις
αποφάσεις Hautala κατά Συμβουλίου, σκέψη 44 πιο πάνω (σκέψη 71) και Kuijer κατά Συμβουλίου, σκέψη 45 πιο πάνω (σκέψη 53),
το Πρωτοδικείο αναγνώρισε στο Συμβούλιο ευρεία διακριτική ευχέρεια στο πλαίσιο αρνητικής αποφάσεως βασιζομένης, εν μέρει,
όπως εν προκειμένω, στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος σε θέματα διεθνών σχέσεων. Με την απόφαση Kuijer κατά Συμβουλίου,
σκέψη 44 πιο πάνω, αυτό το περιθώριο εκτιμήσεως αναγνωρίζεται στο κοινοτικό όργανο οσάκις αυτό βασίζει την περί προσβάσεως
άρνησή του στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος εν γένει. Επομένως, στους τομείς που έχουν σχέση με τις υποχρεωτικές εξαιρέσεις
από την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, του κανονισμού 1049/2001, τα
κοινοτικά όργανα διαθέτουν ευρεία εξουσία εκτιμήσεως.
47     Συνεπώς, ο ασκούμενος από το Πρωτοδικείο έλεγχος επί της νομιμότητας των αποφάσεων των κοινοτικών οργάνων, με τις οποίες αρνούνται
την πρόσβαση σε έγγραφα λόγω των σχετικών με το δημόσιο συμφέρον εξαιρέσεων που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο
α΄, του κανονισμού 1049/2001, πρέπει να περιορίζεται στην εξέταση της τηρήσεως των κανόνων σχετικά με τη διαδικασία και την
αιτιολογία της οικείας αποφάσεως, της ουσιαστικής ακρίβειας των πραγματικών περιστατικών, καθώς και της απουσίας προφανούς
πλάνης κατά την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και της καταχρήσεως εξουσίας (βλ., κατ’ αναλογία, αποφάσεις Hautala
κατά Συμβουλίου, σκέψη 44 πιο πάνω, σκέψεις 71 και 72, που επιβεβαιώθηκε με την επί της αιτήσεως αναιρέσεως απόφαση, και Kuijer
κατά Συμβουλίου, σκέψη 45 πιο πάνω, σκέψη 53).

Επί του τρίτου λόγου, που αντλείται από την παραβίαση των γενικών αρχών του δικαίου περί των δικαιωμάτων άμυνας
Επιχειρήματα των διαδίκων
48     Με τον τρίτο του λόγο, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο παραβίασε τις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου που διατυπώνει
το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ) και την
αρχή της αναλογικότητας. Υποστηρίζει ότι η εγγραφή του στον επίδικο κατάλογο ισοδυναμεί με κατηγορία σε θέματα ποινικού δικαίου
(Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, απόφαση Deweer της 27ης Φεβρουαρίου 1980, σειρά A αριθ. 35). Η άρνηση προσβάσεως
στα αιτηθέντα έγγραφα συνιστά σοβαρή προσβολή του δικαιώματος για δίκαιη δίκη, και ιδίως των εγγυήσεων που προβλέπει το άρθρο
6, παράγραφος 3, της ΕΣΔΑ, στο πλαίσιο της προσφυγής του περί ακυρώσεως κατά της αποφάσεως 2002/974 (υπόθεση T-47/03). Το
Συμβούλιο παραβίασε εξάλλου την αρχή της αναλογικότητας, μη λαμβάνοντας υπόψη το δικαίωμα του προσφεύγοντος να γνωρίζει τους
λόγους για τους οποίους περιελήφθη στον επίδικο κατάλογο.
49     Το Συμβούλιο θεωρεί ότι τα επιχειρήματα του προσφεύγοντος ξεφεύγουν του πλαισίου της δίκης, διότι οι υποθέσεις δεν αφορούν
τη νομιμότητα του κανονισμού 2580/2001 που δικαιολογεί την εγγραφή του προσφεύγοντος στον επίδικο κατάλογο. Στο πλαίσιο των
εξαιρέσεων που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001, η κατάσταση του αιτούντος δεν έχει σημασία.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
50     Πρέπει να υπομνηστεί, αφενός, ότι, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001, δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα
των θεσμικών οργάνων έχει «κάθε πολίτης της Ένωσης και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την έδρα του σε ένα
κράτος μέλος». Συνεπώς, ο κανονισμός αυτός αποσκοπεί στη διασφάλιση της προσβάσεως όλων στα δημόσια έγγραφα και όχι μόνο την
πρόσβαση του αιτούντος σε έγγραφα που τον αφορούν.
51     Αφετέρου, οι εξαιρέσεις από τη δυνατότητα προσβάσεως στα έγγραφα, που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, του
κανονισμού 1049/2001, έχουν συνταχθεί με επιτακτικούς όρους. Συνεπώς, τα θεσμικά όργανα είναι υποχρεωμένα να αρνούνται την
πρόσβαση στα έγγραφα που εμπίπτουν στις εξαιρέσεις αυτές, οσάκις η απόδειξη των προβλεπομένων περιστάσεων προσκομίζεται (βλ.,
κατ’ αναλογία, αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 5ης Μαρτίου 1997, T-105/95, WWF UK κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. II‑313,
σκέψη 58, και της 13ης Σεπτεμβρίου 2000, T-20/99, Denkavit Nederland κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II‑3011, σκέψη 39).
52     Επομένως, το ειδικό συμφέρον που μπορεί να επικαλεστεί ο αιτούμενος την πρόσβαση σε ένα έγγραφο που τον αφορά προσωπικά δεν
μπορεί να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της εφαρμογής των υποχρεωτικών εξαιρέσεων που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο
α΄, του κανονισμού 1049/2001.
53     Ο προσφεύγων ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι το Συμβούλιο ήταν υποχρεωμένο να του επιτρέψει την πρόσβαση στα αιτηθέντα έγγραφα
στο μέτρο που τα έγγραφα αυτά του είναι αναγκαία για να εξασφαλίσει το δικαίωμά του για δίκαιη δίκη στο πλαίσιο της υποθέσεως
T-47/03.
54     Δεδομένου όμως ότι το Συμβούλιο επικαλέστηκε τις υποχρεωτικές εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο
α΄, του κανονισμού 1049/2001 στην πρώτη αρνητική απόφαση, δεν είναι δυνατόν να του προσάπτεται ότι δεν έλαβε υπόψη την ενδεχόμενη
ανάγκη του προσφεύγοντος να διαθέτει τα αιτηθέντα έγγραφα.
55     Επομένως, ακόμη και αν υποτεθεί ότι τα έγγραφα αυτά αποδεικνύονται αναγκαία για την άμυνα του πρσφεύγοντος στο πλαίσιο της
υποθέσεως T-47/03, ζήτημα που υπάγεται στην εξέταση της τελευταίας αυτής υποθέσεως, το γεγονός αυτό δεν είναι λυσιτελές για
την εκτίμηση του κύρους της πρώτης αρνητικής αποφάσεως.
56     Συνεπώς, ο τρίτος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του δευτέρου λόγου που αντλείται από την έλλειψη αιτιολογίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
57     Με τον δεύτερό του λόγο, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο περιορίστηκε να παράσχει λακωνική και στερεότυπη απάντηση
στο πλαίσιο της αρνήσεως της προσβάσεως, λόγω του ότι θίγεται το δημόσιο συμφέρον ή λόγω του «κανόνα του συντάκτου», και της
αρνήσεως μερικής προσβάσεως. Με τον τρόπο αυτό, το Συμβούλιο ούτε αναγνώρισε τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε κάθε έγγραφο
ή τα αποδιδόμενα σε ορισμένα κράτη έγγραφα, ούτε επέτρεψε να γίνει γνωστή η αιτιολογία των αρνήσεων αυτών, παρά τις νομολογιακές
απαιτήσεις (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 17ης Ιουνίου 1998, T-174/95, Svenska Journalistförbundet κατά Συμβουλίου, Συλλογή
1998, σ. II‑2289, σκέψη 112, και της 6ης Απριλίου 2000, T-188/98, Kuijer κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2000, σ. II‑1959, σκέψεις
37 και 38). Έτσι, ο προσφεύγων δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τους λόγους που προέβαλε το Συμβούλιο και το Πρωτοδικείο δεν
ήταν σε θέση να τους ελέγξει.
58     Το Συμβούλιο σημειώνει, εκ προοιμίου, ότι οι αιτιολογίες της πρώτης και δεύτερης αρνητικής αποφάσεως είναι πανομοιότυπες,
εφόσον το πλαίσιο είναι ουσιαστικά το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις. Ως προς την αιτιολογία που αφορά το δημόσιο συμφέρον,
το Συμβούλιο στηρίζεται στο άρθρο 9, παράγραφος 4, του κανονισμού 1049/2001, σύμφωνα με το οποίο κάθε απόφαση περί αρνήσεως
της προσβάσεως σε ευαίσθητο έγγραφο βασίζεται σε λόγους που δεν θίγουν τα συμφέροντα που προστατεύονται από το άρθρο 4. Επιπλέον,
η αιτιολογία της πρώτης και της δεύτερης αρνητικής αποφάσεως ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της νομολογίας, ειδικότερα ως
προς το πραγματικό και νομικό πλαίσιο των παρουσών υποθέσεων. Ως προς την εφαρμογή του «κανόνα του συντάκτου», οι αρνητικές
αποφάσεις αναγνωρίζουν σαφώς τα συναφή έγγραφα. Η άρνηση των συντακτών των εγγράφων αυτών αποτελεί επαρκή λόγο για την άρνηση
προσβάσεως σ’ αυτά.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
59     Κατά πάγια νομολογία, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 253 ΕΚ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξεως
και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική του κοινοτικού οργάνου που εκδίδει την
προσβαλλόμενη πράξη κατά τρόπο που να καθιστά δυνατόν στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη
του μέτρου και στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να διασαφηνίζει όλα τα
λυσιτελή πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ικανοποιεί τις απαιτήσεις του εν λόγω
άρθρου πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο βάσει της διατυπώσεώς της αλλά και του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται καθώς και του συνόλου
των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Μαρτίου 2003, C-41/00
P, Interporc κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-2125, σκέψη 55, και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
60     Όσον αφορά αίτηση προσβάσεως στα έγγραφα, οσάκις το οικείο θεσμικό όργανο αρνείται αυτή την πρόσβαση, πρέπει να αποδείξει,
σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, βάσει των πληροφοριών που αυτό διαθέτει, ότι τα έγγραφα στα οποία ζητείται η πρόσβαση εμπίπτουν
πράγματι στις εξαιρέσεις που απαριθμεί ο κανονισμός 1049/2001 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Ιανουαρίου
2002, C-174/98 P και C-189/98 P, Κάτω Χώρες και Van der Wal κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-1, σκέψη 24). Πάντως, μπορεί
να είναι αδύνατον να αναφερθούν οι λόγοι που δικαιολογούν την εχεμύθεια έναντι κάθε εγγράφου, χωρίς να γνωστοποιηθεί το περιεχόμενο
αυτού και, συνεπώς, να στερηθεί η εξαίρεση  του ουσιώδους σκοπού της (βλ. κατ’ αναλογίαν, απόφαση WWF UK κατά Επιτροπής, σκέψη
51 πιο πάνω, σκέψη 65).
61     Στο πλαίσιο της νομολογίας αυτής, επομένως, απόκειται στο κοινοτικό όργανο που αρνήθηκε την πρόσβαση σε ένα έγγραφο να παράσχει
μια αιτιολογία επιτρέπουσα να γίνει κατανοητό και να επαληθευθεί, αφενός, αν το αιτηθέν έγγραφο έχει πράγματι σχέση με τον
τομέα που αφορά η προβαλλομένη εξαίρεση και, αφετέρου, αν είναι πραγματική η ανάγκη προστασίας που έχει σχέση με την εξαίρεση
αυτή.
62     Εν προκειμένω, όσον αφορά τα πρακτικά 13 441/02, το Συμβούλιο ανέφερε σαφώς τις εξαιρέσεις επί των οποίων θεμελίωνε την άρνησή
του, επικαλούμενο σωρευτικώς την πρώτη και τρίτη περίπτωση του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, του κανονισμού 1049/2001.
Ανέφερε κατά τί ήσαν λυσιτελείς οι εξαιρέσεις αυτές σε σχέση με τα οικεία έγγραφα αναφερόμενο στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας
και στην παρέμβαση τρίτων χωρών. Επιπλέον, παρέσχε μια σύντομη εξήγηση σχετικά με την προβαλλομένη ανάγκη προστασίας. Έτσι,
ως προς τη δημοσία ασφάλεια, εξέθεσε ότι η κοινοποίηση των εγγράφων θα έδινε την ευκαιρία στα πρόσωπα που αποτελούν αντικείμενο
των πληροφοριών αυτών να βλάψουν τις ενέργειες των δημοσίων αρχών. Όσον αφορά τις διεθνείς σχέσεις, ανέφερε, σύντομα, την
εμπλοκή τρίτων χωρών στο πλαίσιο της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας. Η συντομία της αιτιολογίας αυτής είναι παραδεκτή εν
σχέσει προς το γεγονός ότι η αναφορά συμπληρωματικών πληροφοριών, παραπέμποντας ιδίως στο περιεχόμενο των οικείων εγγράφων,
θα στερούσε τις επικαλούμενες εξαιρέσεις του σκοπού τους.
63     Ως προς την άρνηση μερικής προσβάσεως στα έγγραφα αυτά, το Συμβούλιο ρητώς ανέφερε, αφενός, ότι εξέτασε τη δυνατότητα αυτή
και, αφετέρου, τον λόγο για τον οποίο η δυνατότητα αυτή απορρίφθηκε, δηλαδή ότι τα οικεία έγγραφα καλύπτονταν εξ ολοκλήρου
από τις εξαιρέσεις που επικαλέστηκε. Για τους ίδιους λόγους όπως προηγουμένως, το Συμβούλιο δεν μπορούσε να αναγνωρίσει ακριβώς
τις περιλαμβανόμενες στα έγγραφα αυτά πληροφορίες χωρίς να στερήσει τις προβληθείσες εξαιρέσεις του σκοπού τους. Το γεγονός
ότι η αιτιολογία αυτή φαίνεται στερεότυπη δεν συνιστά καθεαυτό έλλειψη αιτιολογίας καθόσον δεν εμποδίζει ούτε την κατανόηση
ούτε την επαλήθευση της συλλογιστικής που ακολουθείται.
64     Ως προς την ταυτότητα των κρατών που προσκόμισαν λυσιτελή έγγραφα, πρέπει να σημειωθεί ότι το ίδιο το Συμβούλιο επεσήμανε
την ύπαρξη εγγράφων προερχομένων από τρίτα κράτη με τις αρχικές αρνητικές του αποφάσεις. Αφενός, το Συμβούλιο ανέφερε τη συναφώς
προβαλλομένη εξαίρεση, δηλαδή το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001. Αφετέρου, παρέσχε τα δύο κριτήρια εφαρμογής
της εξαιρέσεως αυτής. Πρώτον, έκρινε σιωπηρώς αλλά κατ’ ανάγκη ότι τα οικεία έγγραφα ήταν ευαίσθητα έγγραφα. Το στοιχείο αυτό
είναι κατανοητό και επαληθεύσιμο ενόψει του πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται, ειδικά ενόψει της κατατάξεως ως «CONFIDENTIEL
UE» των οικείων εγγράφων. Δεύτερον, το Συμβούλιο εξέθεσε ότι συμβουλεύθηκε τις οικείες αρχές και έλαβε γνώση της αντιθέσεώς
τους σε οποιαδήποτε γνωστοποίηση της ταυτότητάς τους.
65     Παρά τη σχετική συντομία της αιτιολογίας της πρώτης αρνητικής αποφάσεως (δύο σελίδες), ο προσφεύγων μπορούσε πλήρως να αντιληφθεί
τους λόγους των αρνήσεων που του αντιτάχθηκαν και το Πρωτοδικείο μπορούσε να πραγματοποιήσει τον έλεγχό του. Επομένως, το
Συμβούλιο ορθώς αιτιολόγησε τις εν λόγω αποφάσεις.
66     Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του πρώτου λόγου, που αντλείται από την προσβολή του δικαιώματος προσβάσεως στα έγγραφα
Επιχειρήματα των διαδίκων
67     Με τον πρώτο του λόγο, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο παρέβη το άρθρο 1, δεύτερο εδάφιο, ΕΕ, το άρθρο 6, παράγραφος
1, ΕΕ, το άρθρο 255 ΕΚ και το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, και παράγραφος 6, καθώς και το άρθρο 9, παράγραφος 3, του
κανονισμού 1049/2001. Με το πρώτο σκέλος του λόγου αυτού, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο ουδέποτε εξέτασε ορθώς
το ερώτημα αν η γνωστοποίηση των πληροφοριών που ζητήθηκαν μπορούσε να βλάψει το δημόσιο συμφέρον. Οι σύντομες, πολύ γενικές
εξηγήσεις που δόθηκαν συναφώς δεν ήσαν σύμφωνες με την αρχή της στενής ερμηνείας των εξαιρέσεων από το δικαίωμα προσβάσεως
στα έγγραφα, όπως αυτό απορρέει από το άρθρο 255 ΕΚ και τον κανονισμό 1049/2001. Ο προσφεύγων έπρεπε να έχει το δικαίωμα να
γνωρίζει τους λόγους της εγγραφής του στον επίδικο κατάλογο χωρίς εντούτοις οι λόγοι αυτοί να θεωρούνται ότι βλάπτουν τη δημοσία
ασφάλεια. Το απλό γεγονός ότι τρίτες χώρες εμπλέκονται στις δραστηριότητες των κοινοτικών οργάνων δεν μπορεί να αρκεί για
να δικαιολογούν τα τελευταία την άρνησή τους επικαλούμενα την προστασία των διεθνών σχέσεων. Το Συμβούλιο δεν έλαβε υπόψη
την υποχρέωσή του να σταθμίζει τα ίδια συμφέροντα και εκείνα του προσφεύγοντος.
68     Με το δεύτερο σκέλος του λόγου αυτού, ο προσφεύγων θεωρεί ότι η στερεότυπη αιτιολογία, την οποία προέβαλε το Συμβούλιο για
να αρνηθεί τη μερική του πρόσβαση στα έγγραφα, μπορούσε να επαναληφθεί κατά τρόπο συστηματικό σε οποιαδήποτε απόφαση αρνούμενη
αυτό το είδος προσβάσεως. Εν προκειμένω, το Συμβούλιο δεν εξέτασε σοβαρά τη δυνατότητα να επιτρέψει μερική πρόσβαση.
69     Με το τρίτο σκέλος του λόγου αυτού, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι η αυστηρή ερμηνεία του «κανόνα του συντάκτου» συνεπάγεται
ότι το Συμβούλιο διευκρινίζει την ταυτότητα των συντακτών των αναφερθέντων εγγράφων και την ακριβή φύση των οικείων εγγράφων,
ώστε να τον καταστήσει ικανό να υποβάλει αίτηση προσβάσεως στους συντάκτες αυτούς.
70     Το Συμβούλιο υπενθυμίζει, κατ’ αρχάς, τους ειδικούς κανόνες που προβλέπει το άρθρο 9, παράγραφος 2, του κανονισμού 1049/2001για
τα «ευαίσθητα έγγραφα». Εν προκειμένω, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας απαιτεί ιδιαίτερα συνετή προσέγγιση. Το Συμβούλιο εκθέτει
λεπτομερώς τη διαδικασία επεξεργασίας μια αιτήσεως προσβάσεως σε αυτό το είδος εγγράφου, αποδεικνύοντας ότι οι αιτήσεις προσβάσεως
και η μερική πρόσβαση αποτέλεσαν αντικείμενο συγκεκριμένης εξετάσεως. Το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι οι αρνητικές αποφάσεις
ελήφθησαν ομοφώνως. Ο προσφεύγων δεν απέδειξε την ύπαρξη πρόδηλης πλάνης περί την εκτίμηση εν προκειμένω. Άρνηση προσβάσεως
βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001 δεν προϋποθέτει τη λήψη υπόψη της καταστάσεως του αιτούντος και,
επομένως, τη στάθμιση των συμφερόντων. Ως προς τον κανόνα του συντάκτου, το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι η αρχή από την οποία
προέρχεται ένα έγγραφο καταταχθέν ως ευαίσθητο διαθέτει πλήρη έλεγχο επί του εγγράφου αυτού, συμπεριλαμβανομένης της πληροφορίας
που αφορά την ίδια την ύπαρξή του.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
–       Επί των εξαιρέσεων που αφορούν το δημόσιο συμφέρον
71     Πρέπει να υπομνηστεί, εκ των προτέρων, ότι το Συμβούλιο δεν ήταν υποχρεωμένο, στο πλαίσιο των εξαιρέσεων που προβλέπει το
άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, του κανονισμού 1049/2001, να λάβει υπόψη το ειδικό συμφέρον του προσφεύγοντος να λάβει
τα αιτηθέντα έγγραφα. (βλ. σκέψεις 52 και 54 πιο πάνω).
72     Πρέπει να σημειωθεί ότι το αιτηθέν έγγραφο, δηλαδή τα πρακτικά 13 441/02, αναφέρεται στην απόφαση 2002/848. Δεδομένου ότι
η απόφαση αυτή επεμβαίνει άμεσα στο πεδίο της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας, το αιτηθέν έγγραφο, το οποίο χρησιμεύει ως
βάση της αποφάσεως αυτής, υπάγεται προδήλως στην ίδια κατηγορία.
73     Διαπιστώνεται, επιπλέον, ότι το αιτηθέν έγγραφο κατατάχθηκε ως «CONFIDENTIEL UE». Για τον λόγο αυτό υπάγεται στα ευαίσθητα
έγγραφα, των οποίων η μεταχείριση προβλέπεται από το άρθρο 9 του κανονισμού 1049/2001. Πάντως, αν η κατάταξη αυτή επιβεβαιώνει
τη φύση του αιτηθέντος εγγράφου και το υποβάλλει σε ειδική μεταχείριση, αυτή δεν μπορεί, καθεαυτή, να αιτιολογήσει την εφαρμογή
των λόγων αρνήσεως που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001.
74     Όσον αφορά, πρώτον, την προστασία του δημοσίου συμφέροντος σχετικά με τη δημοσία ασφάλεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το
αιτηθέν έγγραφο πράγματι αναφέρεται στον τομέα αυτό, εφόσον, σύμφωνα με την ίδια την αίτηση προσβάσεως, χρησιμεύει ως βάση
μιας αποφάσεως που καθορίζει τα πρόσωπα, τις ομάδες ή οντότητες που είναι ύποπτες για τρομοκρατία.
75     Πάντως, το γεγονός ότι το αιτηθέν έγγραφο αφορά τη δημοσία ασφάλεια δεν μπορεί, καθεαυτό, να αρκεί για να δικαιολογηθεί η
εφαρμογή της προβαλλομένης εξαιρέσεως (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση Denkavit Nederland κατά Επιτροπής, σκέψη 51 πιο πάνω,
σκέψη 45).
76     Επομένως, στο Πρωτοδικείο απόκειται να εξετάσει αν, εν προκειμένω, το Συμβούλιο δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη περί την εκτίμηση
εκτιμώντας ότι η γνωστοποίηση του αιτηθέντος εγγράφου μπορεί να βλάψει την προστασία του οικείου δημοσίου συμφέροντος.
77     Πρέπει να γίνει δεκτό συναφώς ότι η αποτελεσματικότητα της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας προϋποθέτει ότι οι πληροφορίες
τις οποίες κατέχουν οι δημόσιες αρχές σχετικά με πρόσωπα ή οντότητες ύποπτες για τρομοκρατία παραμένουν μυστικές, προκειμένου
οι πληροφορίες αυτές να διατηρήσουν τη λυσιτέλειά τους και να καταστήσουν δυνατή μια αποτελεσματική δράση. Επομένως, η ανακοίνωση
του αιτηθέντος εγγράφου στο κοινό κατ’ ανάγκη θα είχε βλάψει το δημόσιο συμφέρον σχετικά με τη δημοσία ασφάλεια. Συναφώς,
η προβαλλομένη από τον προσφεύγοντα διάκριση μεταξύ των πληροφοριών στρατηγικού χαρακτήρα και των πληροφοριών που τον αφορούν
προσωπικά δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Πράγματι, οποιαδήποτε προσωπική πληροφορία θα αποκάλυπτε κατ’ ανάγκη ορισμένες στρατηγικές
πτυχές της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας, όπως τις πηγές των πληροφοριών, τη φύση των πληροφοριών αυτών ή τον βαθμό παρακολουθήσεως
των υπόπτων για τρομοκρατία προσώπων.
78     Επομένως, το Συμβούλιο δεν υπέπεσε σε πρόδηλη περί την εκτίμηση πλάνη αρνούμενο την πρόσβαση στα πρακτικά 13 441/02 για λόγους
δημοσίας ασφάλειας.
79     Όσον αφορά, δεύτερον, την προστασία του δημοσίου συμφέροντος σχετικά με τις διεθνείς σχέσεις, είναι ολοφάνερο, έναντι της
αποφάσεως 2002/848 και του κανονισμού 2580/2001, ότι το αντικείμενό της, δηλαδή η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, εντάσσεται
στο πλαίσιο διεθνούς δράσεως που θεσπίστηκε με το ψήφισμα 1373 (2001) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 28ης
Σεπτεμβρίου 2001. Στο πλαίσιο της σφαιρικής αυτής δράσεως, τα κράτη καλούντα να συνεργαστούν. Τα στοιχεία της διεθνούς αυτής
συνεργασίας περιλαμβάνονται λίαν πιθανώς, βλ. υποχρεωτικώς, στο αιτηθέν έγγραφο. Σε κάθε περίπτωση, ο προσφεύγων δεν αμφισβήτησε
το γεγονός ότι τρίτα κράτη εμπλέκονται στην έκδοση της αποφάσεως 2002/848. Αντιθέτως, ζήτησε να του ανακοινωθεί η ταυτότητα
των εν λόγω κρατών. Συνεπώς, το αιτηθέν έγγραφο εντάσσεται πράγματι στο πεδίο της εξαιρέσεως που αφορά τις διεθνείς σχέσεις.
80     Η διεθνής αυτή συνεργασία στον τομέα της τρομοκρατίας προϋποθέτει εμπιστοσύνη εκ μέρους των κρατών στον εμπιστευτικό χαρακτήρα
που προσδίδεται στις πληροφορίες που αυτά διαβίβασαν στο Συμβούλιο. Ενόψει της φύσεως του αιτηθέντος εγγράφου, το Συμβούλιο
επομένως έκρινε, ορθώς, ότι η γνωστοποίηση του εγγράφου αυτού μπορούσε να διακυβεύσει τη θέση της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στη διεθνή
συνεργασία στον τομέα της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας.
81     Συναφώς, το επιχείρημα του προσφεύγοντος –σύμφωνα με το οποίο το απλό γεγονός ότι τρίτα κράτη εμπλέκονται στις δραστηριότητες
των κοινοτικών οργάνων δεν μπορεί να δικαιολογήσει την εφαρμογή της οικείας εξαιρέσεως– πρέπει να απορριφθεί για τους λόγους
που εκτέθηκαν πιο πάνω. Πράγματι, αντίθετα προς αυτό που υποθέτει το εν λόγω επιχείρημα, η συνεργασία τρίτων κρατών εντάσσεται
σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πλαίσιο, δηλαδή την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, που δικαιολογεί το να παραμείνει μυστική η εν
λόγω συνεργασία. Επιπλέον, διαβάζοντάς την ολόκληρη, η απόφαση αποκαλύπτει ότι τα οικεία κράτη αρνήθηκαν ακόμη και να γνωστοποιηθεί
η ταυτότητά τους.
82     Συνεπώς, το Συμβούλιο δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη περί την εκτίμηση εκτιμώντας ότι η γνωστοποίηση του αιτηθέντος εγγράφου
μπορεί να βλάψει το δημόσιο συμφέρον στον τομέα των διεθνών σχέσεων.
83     Καθόσον ο προσφεύγων ισχυρίζεται, κατά τρόπο γενικό, ότι το Συμβούλιο ουδέποτε εξέτασε ορθώς αν η γνωστοποίηση των πληροφοριών
που ζητήθηκαν μπορούσε να βλάψει το δημόσιο συμφέρον, το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί. Αφενός, από τα προεκτεθέντα
προκύπτει ότι το Συμβούλιο εφάρμοσε ορθώς τις εξαιρέσεις σχετικά με την προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Αφετέρου, το Συμβούλιο
περιέγραψε, χωρίς αυτό να αμφισβητηθεί από τον προσφεύγοντα, τη διαδικασία εξετάσεως των αιτήσεων προσβάσεως σε ευαίσθητα
έγγραφα, σύμφωνα με την οποία τόσο οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι όσο και οι αντιπροσωπείες των κρατών μελών μπόρεσαν να εξετάσουν
τα εν λόγω έγγραφα και να λάβουν θέση επί της απαντήσεως που έπρεπε να δοθεί στις αιτήσεις προσβάσεως του προσφεύγοντος. Κατά
την περάτωση της διαδικασίας αυτής, το Συμβούλιο ενέκρινε ομοφώνως την άρνηση προσβάσεως στα αιτηθέντα έγγραφα. Επομένως,
το προβληθέν από τον προσφεύγοντα γεγονός, και μόνον, ότι η αιτιολογία είναι σύντομη δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη εξέταση
του Συμβουλίου υπήρξε ελλιπής.
84     Καθόσον ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι η συντομία και ο στερεότυπος χαρακτήρας της αιτιολογίας που δόθηκε συναφώς συνιστούν
ένδειξη μη υπάρξεως συγκεκριμένης εξετάσεως, το επιχείρημα πρέπει επίσης να απορριφθεί. Ασφαλώς, η αιτιολογία ως προς το σημείο
αυτό φαίνεται σε μεγάλο βαθμό πανομοιότυπη στην πρώτη και δεύτερη αρνητική απόφαση. Πάντως, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός
ότι μπορεί να είναι αδύνατο να αναφερθούν οι λόγοι που δικαιολογούν την άρνηση προσβάσεως σε κάθε έγγραφο, εν προκειμένω σε
κάθε πληροφοριακό στοιχείο των εγγράφων, χωρίς να γνωστοποιηθεί το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου ή ένα ουσιώδες στοιχείο
αυτού και, επομένως, να στερηθεί η εξαίρεση του ουσιώδους σκοπού της (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση WWF UK κατά Επιτροπής,
σκέψη 51 πιο πάνω, σκέψη 65). Εν προκειμένω, μια πληρέστερη και περισσότερη εξατομικευμένη επίδειξη σε σχέση με το περιεχόμενο
του αιτηθέντος εγγράφου, λόγω του ότι το τελευταίο καλυπτόταν από τις εξαιρέσεις σχετικά με το δημόσιο συμφέρον στον τομέα
της δημοσίας ασφάλειας και των διεθνών σχέσεων, δεν μπορούσε παρά να διακυβεύσει την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που
προορίζονται, λόγω των εξαιρέσεων αυτών, να παραμένουν μυστικές.
85     Συνεπώς, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
–       Επί της μερικής προσβάσεως
86     Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι το Συμβούλιο δεν εξέτασε πραγματικά τη δυνατότητα μερικής προσβάσεως στο αιτηθέν έγγραφο.
87     Το Πρωτοδικείο διαπιστώνει, πρώτον, ότι από την πρώτη αρνητική απόφαση προκύπτει ότι το Συμβούλιο πράγματι εξέτασε τη δυνατότητα
μερικής προσβάσεως στα αιτηθέντα έγγραφα. Τεκμήριο νομιμότητας πρέπει να αναγνωρισθεί στον υπό την έννοια αυτή ισχυρισμό του
Συμβουλίου που περιλαμβάνεται στην προσβαλλομένη απόφαση, εκτός σοβαρών περί του αντιθέτου ενδείξεων (βλ., συναφώς, τη νομολογία
που παρατέθηκε στη σκέψη 29 πιο πάνω).
88     Δεύτερον, η συντομία και ο στερεότυπος χαρακτήρας της αιτιολογίας που παρασχέθηκε συναφώς με την πρώτη αρνητική απόφαση δεν
μπορούν να αποτελούν ένδειξη για την έλλειψη συγκεκριμένης εξετάσεως. Ασφαλώς, ακόμη μια φορά, η αιτιολογία φαίνεται σε μεγάλο
βαθμό πανομοιότυπη, συναφώς, στην πρώτη και δεύτερη αρνητική απόφαση. Πάντως, εν προκειμένω, πληρέστερη και περισσότερο εξατομικευμένη
επίδειξη σε σχέση με το περιεχόμενο του αιτηθέντος εγγράφου, λόγω του ότι όλα τα χωρία του τελευταίου καλύπτονται από τις
εξαιρέσεις που προβλήθηκαν, δεν μπορούσε παρά να διακυβεύσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών που προορίζονται,
λόγω των εξαιρέσεων αυτών, να παραμένουν μυστικές.
89     Συνεπώς, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
–       Επί της ανακοινώσεως της ταυτότητας των κρατών από τα οποία προέρχονται ορισμένα έγγραφα
90     Ο προσφεύγων ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι μια στενή ερμηνεία του κανόνα του συντάκτου συνεπάγεται ότι το Συμβούλιο αναφέρει
την ταυτότητα των τρίτων κρατών που υπέβαλαν έγγραφα σχετικά με την απόφαση 2002/848, καθώς και την ακριβή φύση των εγγράφων
αυτών, προκειμένου να μπορεί αυτός να υποβάλει αίτηση προσβάσεως στα έγγραφα αυτά ενώπιον των συντακτών τους.
91     Πρέπει εκ των προτέρων να σημειωθεί ότι η επιχειρηματολογία του προσφεύγοντος βασίζεται ουσιαστικώς σε παλαιά νομολογία σχετικά
με τον κώδικα συμπεριφοράς της 6ης Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Συμβουλίου και της
Επιτροπής (ΕΕ L 340, σ. 41, στο εξής: κώδικας συμπεριφοράς), που τέθηκε σε εφαρμογή με την απόφαση 93/731/ΕΚ του Συμβουλίου,
της 20ής Δεκεμβρίου 1993, σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Συμβουλίου (ΕΕ L 340, σ. 43), και την απόφαση
94/90/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ της Επιτροπής, της 8ης Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα της Επιτροπής
(ΕΕ L 46, σ. 58)
92     Δυνάμει του εν λόγω κώδικα συμπεριφοράς, οσάκις το έγγραφο που έχει στην κατοχή του ένα θεσμικό όργανο προέρχεται από τρίτο
πρόσωπο, η αίτηση προσβάσεως πρέπει να απευθύνεται απευθείας στο πρόσωπο αυτό. Το Δικαστήριο συνήγαγε από αυτό ότι το θεσμικό
όργανο πρέπει να διευκρινίζει στον ενδιαφερόμενο την ταυτότητα του συντάκτου του εγγράφου για να μπορεί να απευθύνεται απευθείας
σ’ αυτόν (απόφαση Interporc κατά Επιτροπής, σκέψη 59 πιο πάνω, σκέψη 49).
93     Αντιθέτως, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφοι 4 και 5, του κανονισμού 1049/2001, στο οικείο θεσμικό όργανο απόκειται να διαβουλευθεί
το ίδιο τον τρίτο από τον οποίο προέρχεται το έγγραφο εκτός αν η θετική ή αρνητική απάντηση στην αίτηση προσβάσεως επιβάλλεται
από μόνη της. Στην περίπτωση των κρατών μελών, αυτά μπορούν να ζητούν να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη τους.
94     Ο κανόνας του συντάκτου, όπως εμφανιζόταν στον κώδικα συμπεριφοράς, υπέστη επομένως θεμελιώδη αλλαγή με τον κανονισμό 1049/2001.
Επομένως, η ταυτότητα του συντάκτου προσλαμβάνει πολύ μικρότερη σημασία από ό,τι υπό το προηγούμενο καθεστώς.
95     Εξάλλου, για τα ευαίσθητα έγγραφα, το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 ορίζει ότι τα έγγραφα αυτά «καταχωρίζονται
στο μητρώο ή δίδονται στη δημοσιότητα μόνον μετά από σύμφωνη γνώμη του συντάκτη τους.» Διαπιστώνεται, επομένως, ότι τα ευαίσθητα
έγγραφα τυγχάνουν εξαιρετικού καθεστώτος, αντικείμενο του οποίου είναι, προφανώς, η διασφάλιση του απορρήτου ως προς το περιεχόμενό
τους και, ακόμη, ως προς την ύπαρξή τους.
96     Επομένως, το Συμβούλιο δεν είχε την υποχρέωση να γνωστοποιήσει τα οικεία έγγραφα, των οποίων οι συντάκτες είναι κράτη, σχετικά
με την έκδοση της αποφάσεως 2002/848, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας των συντακτών αυτών, αρκεί, πρώτον, τα έγγραφα αυτά
να αποτελούν ευαίσθητα έγγραφα και, δεύτερον, τα κράτη συντάκτες να έχουν αρνηθεί την ανακοίνωσή τους.
97     Πάντως, διαπιστώνεται ότι ο προσφεύγων δεν αμφισβητεί ούτε τη νομική βάση που επικαλείται το Συμβούλιο, δηλαδή το άρθρο 9,
παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001, που συνεπάγεται ότι τα οικεία έγγραφα θεωρούνται ευαίσθητα, ούτε το γεγονός ότι το
Συμβούλιο έλαβε αρνητική γνώμη των κρατών που είναι συντάκτες των οικείων εγγράφων.
98     Εκ περισσού, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα οικεία έγγραφα είναι ευαίσθητα έγγραφα. Αφενός, τα πρακτικά της συνεδριάσεως του
Coreper κατά τη διάρκεια της οποίας τα εν λόγω έγγραφα συζητήθηκαν κατατάχθηκαν ως «CONFIDENTIEL UE», όπως προβλέπει το άρθρο
9, παράγραφος 1, του κανονισμού 1049/2001. Συνεπώς, τα έγγραφα αυτά δέχονται, a priori, αυτή την κατάταξη. Αφετέρου, έγγραφα
διαβιβασθέντα από τρίτα κράτη στο πλαίσιο της καταπολεμήσεως της τρομοκρατίας δεν μπορούν να ξεφύγουν από την κατάταξη αυτή
παρά μόνον ενόψει ρητής δηλώσεως υπό την έννοια αυτή, η οποία εν προκειμένω δεν υφίσταται. Εξάλλου, ως προς το τεκμήριο της
νομιμότητας που ακολουθεί κάθε δήλωση θεσμικού οργάνου, πρέπει να σημειωθεί ότι ο προσφεύγων δεν προσκόμισε καμία ένδειξη
περί του ότι η δήλωση του Συμβουλίου –σύμφωνα με την οποία είχε λάβει αρνητική γνώμη των οικείων κρατών– είναι εσφαλμένη.
99     Επομένως, ορθώς το Συμβούλιο αρνήθηκε να γνωστοποιήσει τα οικεία έγγραφα, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας των συντακτών
τους.
100   Συνεπώς, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου πρέπει να απορριφθεί.
101   Εξ όλων των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
102   Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι ο προσφεύγων ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το αίτημα
του Συμβουλίου.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει τις προσφυγές στις υποθέσεις T-110/03 και T-150/03 ως αβάσιμες.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή στην υπόθεση T-405/03 εν μέρει ως απαράδεκτη και κατά τα λοιπά ως αβάσιμη.
3)
Καταδικάζει την προσφεύγοντα στα δικαστικά έξοδα στις υποθέσεις T‑110/03, T-150/03 και T-405/03.
Pirrung
Forwood
Παπασάββας
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, στις 26 Απριλίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

J. Pirrung
Περιεχόμενα
Νομικό πλαίσιο και ιστορικό της διαφοράς
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
1.  Επί του περιεχομένου των προσφυγών
2.  Επί της προσφυγής στην υπόθεση T-405/03
3.  Επί της προσφυγής στην υπόθεση T-150/03
4.  Επί της προσφυγής στην υπόθεση T-110/03
Επί της εκτάσεως του ελέγχου νομιμότητας
Επί του τρίτου λόγου, που αντλείται από την παραβίαση των γενικών αρχών του δικαίου περί των δικαιωμάτων άμυνας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί του δευτέρου λόγου που αντλείται από την έλλειψη αιτιολογίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Επί του πρώτου λόγου, που αντλείται από την προσβολή του δικαιώματος προσβάσεως στα έγγραφα
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
–  Επί των εξαιρέσεων που αφορούν το δημόσιο συμφέρον
–  Επί της μερικής προσβάσεως
–  Επί της ανακοινώσεως της ταυτότητας των κρατών από τα οποία προέρχονται ορισμένα έγγραφα
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.