CELEX: 62005CJ0097
Ευρωμεσογειακή Συμφωνία
Τυνήσιος εργαζόμενος στον οποίο χορηγήθηκε άδεια διαμονής εντός κράτους μέλους και ασκήσεως εντός αυτού δραστηριότητας επαγγελματικής
Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων όσον αφορά τους όρους εργασίας, αμοιβής και απολύσεως
Μείωση της περιόδου ισχύος της αδείας διαμονής

El-Yassini, σκέψη 27).
27     Δεύτερον, όσον αφορά το αντικείμενο και τη φύση της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, σύμφωνα με το
άρθρο 96, παράγραφος 2, αυτής, η συμφωνία αντικαθιστά τη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας
και της Δημοκρατίας της Τυνησίας, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Επιτροπής με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2212/78 του Συμβουλίου,
της 26ης Σεπτεμβρίου 1978, περί συνάψεως συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Δημοκρατίας
της Τυνησίας (EE ειδ. έκδ. 11/011, σ. 3, στο εξής: Συμφωνία ΕΟΚ-Τυνησίας), προς την οποία ευθυγραμμίζεται δοθέντος ότι στοχεύει,
μεταξύ άλλων, στην προώθηση της συνεργασίας στον οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό τομέα. Η ανωτέρω συμφωνία
συνεργασίας ταυτιζόταν σχεδόν με τη Συμφωνία ΕΟΚ-Μαρόκου, το αντικείμενο και η φύση της οποίας, ειδικότερα όσον αφορά τη συνεργασία
στον τομέα του εργατικού δυναμικού, όπως το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει, συμβιβάζονται με το απορρέον από το γράμμα του άρθρου
40, πρώτο εδάφιο, αυτής άμεσο αποτέλεσμα (προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini, σκέψεις 28 έως 31). Το ίδιο ισχύει κατά μείζονα
λόγο καθώς, σε αντίθεση προς τη Συμφωνία ΕΟΚ-Μαρόκου, η Ευρωμεσογειακή Συμφωνία εγκαθιδρύει, σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου
1, παράγραφος 1, αυτής, σύνδεση μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και της Τυνησίας, αφετέρου.
28     Υπό τις περιστάσεις αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας επάγεται
άμεσο αποτέλεσμα.

Επί της εκτάσεως εφαρμογής του άρθρου 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας
29     Προκαταρκτικώς, πρέπει να υπομνηστεί ότι, με την προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το άρθρο
40, πρώτο εδάφιο, της Συμφωνίας ΕΟΚ-Μαρόκου, στα πλαίσια του ισχύοντος κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεώς του κοινοτικού
δικαίου, είχε την έννοια ότι δεν απαγόρευε κατ’ αρχήν στο κράτος υποδοχής να αρνηθεί την παράταση ισχύος της αδείας διαμονής
Μαροκινού υπηκόου, στον οποίον επετράπη να εισέλθει στο έδαφός του και να ασκήσει εκεί μισθωτή δραστηριότητα επί όσο χρόνο
ο ενδιαφερόμενος κατείχε την εν λόγω θέση εργασίας, εφόσον ο αρχικός λόγος χορηγήσεως του δικαιώματός του διαμονής έχει παύσει
να υφίσταται κατά τον χρόνο λήξεως ισχύος της αδείας του διαμονής. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι το αντίθετο θα συνέβαινε
μόνον αν η άρνηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη διακύβευση, χωρίς να συντρέχουν λόγοι προστασίας θεμιτού συμφέροντος του κράτους,
όπως λόγοι δημόσιας τάξεως, δημόσιας ασφαλείας και δημόσιας υγείας, του δικαιώματος προς αποτελεσματική άσκηση εργασίας που
έχει προσφερθεί στον ενδιαφερόμενο εντός του οικείου κράτους μέσω νομίμως χορηγηθείσας από τις αρμόδιες εθνικές αρχές αδείας
εργασίας για διάστημα υπερβαίνον την εν λόγω άδεια παραμονής (προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini, σκέψη 67).
30     Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης είναι συγκρίσιμα προς
εκείνα που κλήθηκε να εξετάσει το Δικαστήριο στο πλαίσιο της προπαρατεθείσας αποφάσεως El-Yassini.
31     Πράγματι, σε αμφότερες τις υποθέσεις το κράτος μέλος υποδοχής συνέτμησε, μέσω περιορισμού του δικαιώματός του διανομής, το
δικαίωμα προς άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας του οποίου απολαύει υπήκοος τρίτης χώρας, τη στιγμή κατά την οποία το ίδιο
δικαίωμα του είχε χορηγηθεί μέσω αδείας εργασίας.
32     Εντούτοις, η Γερμανική Κυβέρνηση προβάλλει ορισμένες διαφορές μεταξύ του άρθρου 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας
και του άρθρου 40, πρώτο εδάφιο, της Συμφωνίας ΕΟΚ-Μαρόκου μη επιτρέπουσες η επιλεγείσα με την προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini,
όσον αφορά τη δεύτερη αυτή διάταξη, ερμηνεία να ισχύει και όσον αφορά το άρθρο 64, παράγραφος 1.
33     Αφενός, η αφορώσα το άρθρο 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας κοινή δήλωση απηχεί τη βούληση των συμβαλλομένων
στην εν λόγω συμφωνία μερών να εμποδίζουν τους Τυνήσιους υπηκόους να στηρίζονται στην προβλεπόμενη με την εν λόγω διάταξη
απαγόρευση των διακρίσεων προκειμένου να επικαλούνται δικαίωμα διαμονής.
34     Αφετέρου, η ανωτέρω διάταξη δεν δύναται, ως εκ της διατυπώσεώς της, της πρακτικής αποτελεσματικότητας και της οικονομίας της,
να επάγεται οποιοδήποτε αποτέλεσμα επί του δικαιώματος διαμονής των Τυνησίων υπηκόων.
35     Όπως υπογραμμίζει η Γερμανική Κυβέρνηση, από το γράμμα του άρθρου 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας, καθώς και
από την αφορώσα αυτό κοινή δήλωση, προκύπτει ότι η οικεία διάταξη δεν έχει ως αντικείμενο τη ρύθμιση του δικαιώματος διαμονής
των Τυνησίων υπηκόων εντός των κρατών μελών.
36     Κατόπιν αυτού, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, ακριβώς όπως έκρινε το Δικαστήριο με την προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini σχετικά
με τη Συμφωνία ΕΟΚ-Μαρόκου, η Ευρωμεσογειακή Συμφωνία, αντικείμενο της οποίας δεν είναι η οποιαδήποτε πραγματοποίηση της ελεύθερης
κυκλοφορίας των εργαζομένων, δεν απαγορεύει, κατ’ αρχήν, την εκ μέρους κράτους μέλους λήψη μέτρων σχετικά με το δικαίωμα διαμονής
Τυνησίου υπηκόου στον οποίο είχε δοθεί αρχικώς άδεια εισόδου στο έδαφός του και ασκήσεως εκεί επαγγελματικής δραστηριότητας
(προπαρατεθείσα απόφαση El-Yassini, σκέψεις 58 έως 62).
37     Το γεγονός ότι παρόμοιο μέτρο εξαναγκάζει τον ενδιαφερόμενο να θέσει τέρμα, πριν από τη συμφωνηθείσα με τη σύμβαση που είχε
συνάψει ο ίδιος με τον εργοδότη του προθεσμία, στην εργασιακή σχέση του εντός του κράτους μέλους υποδοχής δεν είναι ικανό,
κατά κανόνα, να αναιρέσει την εν λόγω ερμηνεία (προπαρατεθείσα απόφαση El‑Yassini, σκέψη 63).
38     Εντούτοις, σε αντίθεση προς όσα ισχυρίζεται η Γερμανική Κυβέρνηση, δεν προκύπτει από την ανωτέρω ερμηνεία ότι Τυνήσιος υπήκοος
ουδαμώς δύναται να στηριχθεί στην προβλεπόμενη στο άρθρο 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας απαγόρευση των διακρίσεων
προκειμένου να αμφισβητήσει ληφθέν από κράτος μέλος μέτρο περιορισμού του δικαιώματός του διαμονής.
39     Πράγματι, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι τα κράτη μέλη αποφασίζουν κατά το δοκούν όσον αφορά την περιλαμβανόμενη στο άρθρο
64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, περιορίζοντας την πρακτική αποτελεσματικότητά
της μέσω διατάξεων του εθνικού δικαίου. Τυχόν παρόμοια δυνατότητα θίγει, αφενός, τις διατάξεις συμφωνίας συναφθείσας από την
Κοινότητα και τα κράτη μέλη της και, αφετέρου, θέτει υπό αμφισβήτηση την ενιαία εφαρμογή της οικείας αρχής.
40     Ειδικότερα, όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, αν το κράτος μέλος υποδοχής χορήγησε αρχικώς στον διακινούμενο εργαζόμενο συγκεκριμένα
δικαιώματα σχετικά με την άσκηση εργασίας ευρύτερα από εκείνα που του αναγνωρίστηκαν σε σχέση με τη διαμονή του, δεν μπορεί
να αμφισβητείται η κατάσταση του εργαζομένου αυτού για λόγους που δεν εμπίπτουν στην προστασία θεμιτού συμφέροντος του κράτους,
όπως είναι λόγοι δημόσιας τάξεως, δημόσιας ασφαλείας και δημόσιας υγείας (προπαρατεθείσα απόφαση El‑Yassini, σκέψεις 64, 65
και 67).
41     Συναφώς, κατά πάγια νομολογία, η έννοια της δημόσιας τάξεως προϋποθέτει την ύπαρξη πραγματικής και αρκούντως σοβαρής απειλής,
θίγουσας θεμελιώδες συμφέρον της κοινωνίας (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 28ης Οκτωβρίου 1975, 36/75, Rutili, Συλλογή
τόμος 1975, σ. 367, σκέψη 28, απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2000, C‑340/97, Nazli, Συλλογή 2000, σ. I‑957, σκέψη 57, καθώς
και απόφαση της 25ης Ιουλίου 2002, C‑459/99, MRAX, Συλλογή 2002, σ. I‑6591, σκέψη 79).
42     Υπό το φως των αρχών της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της ασφαλείας δικαίου, το υπομνησθέν στη σκέψη 40
κριτήριο επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο οσάκις, όπως εν προκειμένω, το κράτος μέλος υποδοχής περιόρισε εκ των υστέρων την άδεια
διαμονής.
43     Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι το άρθρο 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας έχει την έννοια ότι
δύναται να επάγεται αποτελέσματα επί του δικαιώματος διαμονής Τυνησίου υπηκόου εντός του εδάφους κράτους μέλους εφόσον ο εν
λόγω υπήκοος έλαβε νομοτύπως άδεια από το εν λόγω κράτος μέλος να ασκεί στο έδαφός του επαγγελματική δραστηριότητα για χρονικό
διάστημα υπερβαίνον τη διάρκεια ισχύος της αδείας διαμονής του.

Επί των δικαστικών εξόδων
44     Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πέραν των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 64, παράγραφος 1, της Ευρωμεσογειακής Συμφωνίας περί συνδέσεως μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών
της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Τυνησίας, αφετέρου, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 17 Ιουλίου 1995 και εγκρίθηκε
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα με την απόφαση 98/238/ΕΚ, ΕΚΑΧ του
Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 26ης Ιανουαρίου 1998, έχει την έννοια ότι δύναται να επάγεται αποτελέσματα επί του δικαιώματος
διαμονής Τυνησίου υπηκόου εντός του εδάφους κράτους μέλους εφόσον ο εν λόγω υπήκοος έλαβε νομοτύπως άδεια από το εν λόγω κράτος
μέλος να ασκεί στο έδαφός του επαγγελματική δραστηριότητα για χρονικό διάστημα υπερβαίνον τη διάρκεια ισχύος της αδείας διαμονής
του.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.