CELEX: 62001TJ0107
Συνθήκη ΕΚΑΧ
Χαλυβουργία
Εγκατάλειψη των παραχωρήσεων εκμεταλλεύσεως ορυχείων
Επιβαρύνσεις επιβληθείσες από τη Γαλλική Δημοκρατία στις επιχειρήσεις εκμεταλλεύσεως ορυχείων
Καταγγελία
Παράλειψη ευνοϊκής απαντήσεως εκ μέρους της Επιτροπής
Προσφυγή κατά παραλείψεως
Προσφυγή ακυρώσεως
Παραδεκτό
Ενεργητική νομιμοποίηση
Επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ

αυτή ήταν θεμελιωδώς διαφορετική από εκείνη της προσφεύγουσας. Με την απόφαση αυτή, προβλεπόταν ότι το μεταλλείο σιδήρου
έπρεπε να κλείσει. Πάντως, η επιχείρηση συνέχιζε ακόμη την παραγωγή της κατά τον χρόνο χορηγήσεως της εν λόγω ενισχύσεως.
Απαντώντας στον λόγο ακυρώσεως που η προσφεύγουσα αντλεί από το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, η Επιτροπή
υποστηρίζει ότι δεν υποχρεούταν να εκθέτει όλους τους λόγους απαραδέκτου με την ένσταση απαραδέκτου που προβάλλει με χωριστό
δικόγραφο και ότι μπορεί να προβάλλει άλλους λόγους απαραδέκτου με το υπόμνημά της αντικρούσεως. Εν πάση περιπτώσει, το Πρωτοδικείο
δικαιούται να εξετάζει αυτεπαγγέλτως κάθε λόγο δημοσίας τάξεως.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
Προτού εξεταστεί το βάσιμο της ενστάσεως απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή, το Πρωτοδικείο κρίνει αναγκαίο να εκτιμήσει
το παραδεκτό της προσφυγής. Πράγματι, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι η εν λόγω ένσταση απαραδέκτου προβλήθηκε από την Επιτροπή
μόλις με το υπόμνημά της αντικρούσεως που υποβλήθηκε στην υπόθεση T-107/01, καθώς και με την ένσταση απαραδέκτου που υποβλήθηκε
στην υπόθεση T-175/01.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της προσφεύγουσας ότι η ενεργητική νομιμοποίηση ενός προσώπου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί στο πλαίσιο
της δικαστικής διαδικασίας αν είχε γίνει δεκτή από τα κοινοτικά όργανα στο πλαίσιο της προηγούμενης διοικητικής διαδικασίας,
επιβάλλεται η παρατήρηση ότι οι αποφάσεις Union syndicale κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Sinochem Heilongjiang κατά Συμβουλίου,
σκέψη 35 ανωτέρω, που επικαλείται προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού, δεν ασκούν καμία επιρροή. Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι οι περιστάσεις της υπό εξέταση περιπτώσεως είναι διαφορετικές εκείνων που οδήγησαν στην έκδοση αυτών των αποφάσεων. Συγκεκριμένα,
η απόφαση Union syndicale κ.λπ. κατά Συμβουλίου αφορούσε το ζήτημα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου να επιληφθεί ευθείας προσφυγής
που άσκησε επαγγελματική ένωση στο πλαίσιο του άρθρου 91 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων. Στην υπόθεση Sinochem Heilongjiang κατά Συμβουλίου, και πάλι το ζήτημα δεν ήταν κατά πόσον η καθής μπορούσε ακόμη
να προβάλει λόγο απαραδέκτου κατά τη δικαστική διαδικασία, αλλά κατά πόσον η προσφεύγουσα είχε την ιδιότητα του νομικού προσώπου
κατά την έννοια του άρθρου 230 ΕΚ, δεδομένου ότι τα κοινοτικά όργανα την είχαν αντιμετωπίσει ως ανεξάρτητη νομική οντότητα
κατά τη διοικητική διαδικασία.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της προσφεύγουσας ότι το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας απαγόρευε στην Επιτροπή
να προβάλει την έλλειψη της ιδιότητας της επιχειρήσεως κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ με το υπόμνημά της αντικρούσεως που
υπέβαλε στην υπόθεση T-107/01, εφόσον δεν την είχε προβάλει με την ένσταση απαραδέκτου, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι, κατά το
άρθρο 113 του Κανονισμού Διαδικασίας, το Πρωτοδικείο μπορεί οποτεδήποτε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το απαράδεκτο για λόγους
δημοσίας τάξεως, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται, κατά τη νομολογία, η αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστή να επιλαμβάνεται
προσφυγής (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 18ης Μαρτίου 1980, 154/78, 205/78, 206/78, 226/78 έως 228/78, 263/78 και 264/78,
31/79, 39/79, 83/79 και 85/79, Valsabbia κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1980/Ι, σ. 489, σκέψη 7, και του Πρωτοδικείου
της 17ης Ιουνίου 1998, T-174/95, Svenska Journalistförbundet κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1998, σ. II-2289, σκέψη 80). Ο έλεγχος
του Πρωτοδικείου δεν περιορίζεται επομένως στις ενστάσεις απαραδέκτου που προβάλλουν οι διάδικοι (διάταξη του Πρωτοδικείου
της 10ης Ιουλίου 2002, T-387/00, Comitato organizzatore del convegno internazionale κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑3031,
σκέψη 36).
Στην προκειμένη περίπτωση, η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή θέτει ένα ζήτημα δημοσίας τάξεως, στο μέτρο που αφορά
την ενεργητική νομιμοποίηση της προσφεύγουσας, καθώς και τη δυνατότητά της να ασκεί ένδικα βοηθήματα και, σύμφωνα με την προπαρατεθείσα
νομολογία, η ένσταση αυτή μπορεί επομένως να εξεταστεί αυτεπαγγέλτως από το Πρωτοδικείο (απόφαση του Πρωτοδικείου της 24ης
Οκτωβρίου 1997, Τ-239/94, EISA κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. ΙΙ-1839, σκέψη 27).
Όσον αφορά το βάσιμο αυτής της ενστάσεως απαραδέκτου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 33, δεύτερο εδάφιο, ΑΧ ορίζει
ότι «οι επιχειρήσεις ή οι ενώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 48 [ΑΧ]» μπορούν, υπό τις αυτές προϋποθέσεις με τις προβλεπόμενες
στο πρώτο εδάφιο αυτού, να ασκήσουν προσφυγή κατά ατομικών αποφάσεων και συστάσεων που τις αφορούν ή κατά γενικών αποφάσεων
και συστάσεων που θεωρούν ότι συνιστούν έναντι αυτών κατάχρηση εξουσίας. Κατά πάγια νομολογία, η απαρίθμηση στο άρθρο αυτό
των υποκειμένων δικαίου που νομιμοποιούνται να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως είναι περιοριστική, οπότε τα υποκείμενα δικαίου
τα οποία δεν μνημονεύονται σ’ αυτό δεν μπορούν να ασκούν εγκύρως μια τέτοια προσφυγή (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 11ης Ιουλίου
1984, 222/83, Commune de Differdange κατά Επιτροπής, Συλλογή 1984, σ. 2889, σκέψη 8, και του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου
2003, Τ-374/00, Verband der freien Rohrwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. ΙΙ-2275, σκέψη 33).
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, βάσει των άρθρων 80 ΑΧ και 81 ΑΧ, μόνον οι επιχειρήσεις που ασκούν παραγωγική δραστηριότητα
στον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα υπόκεινται στους κανόνες της Συνθήκης ΕΚΑΧ και ότι, συναφώς, μόνον τα απαριθμούμενα
στο παράρτημα Ι ΑΧ προϊόντα καλύπτονται από τις εκφράσεις «άνθρακας» και «χάλυβας» (απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Ιανουαρίου
2003, C-334/99, Γερμανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-1139, σκέψη 77).
Η προσφυγή κατά παραλείψεως, βάσει του άρθρου 35 ΑΧ, δεν είναι επίσης παραδεκτή παρά μόνον αν η προσφεύγουσα έχει την ιδιότητα
της επιχειρήσεως, κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ (απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1961, 9/60 και 12/60, Vloeberghs
κατά Ανωτάτης Αρχής, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 621, συνοπτική μετάφραση στα ελληνικά).
Ασφαλώς, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι δεν απαιτείται να έχει η προσφεύγουσα την ιδιότητα αυτή κατά τον χρόνο
ασκήσεως της προσφυγής (απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 2002, C-480/99 P, Plant κ.λπ. κατά Επιτροπής και South
Wales Small Mines, Συλλογή 2002, σ. I‑265, σκέψη 44).
Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό που η Επιτροπή άντλησε από το απαράδεκτο της προσφυγής την οποία
άσκησαν οι εκμεταλλευόμενες τα ορυχεία επιχειρήσεις και στήριξε στο γεγονός ότι αυτές δεν είχαν προσκομίσει την απόδειξη ότι
ασκούσαν ακόμη τη δραστηριότητα παραγωγής άνθρακα κατά τη στιγμή ασκήσεως της προσφυγής τους ενώπιον του κοινοτικού δικαστή
(σκέψεις 37 και 44).
Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι δεν αμφισβητείτο ότι οι προσφεύγουσες είχαν την ιδιότητα της επιχειρήσεως, κατά την έννοια του
άρθρου 80 ΑΧ, κατά τον χρόνο των ενεργειών που διαλαμβάνει η καταγγελία τους την οποία απέρριψε η Επιτροπή και έκρινε ότι
«το γεγονός ότι στη συνέχεια έχασαν την ιδιότητά τους αυτή δεν τους αφαιρεί το συμφέρον να βάλλουν κατά παραβάσεως των κανόνων
του ανταγωνισμού, τις συνέπειες της οποίας υπέστησαν ﾌταν είχαν την ιδιότητα αυτή κατά της οποίας είχαν δικαίωμα να υποβάλουν
καταγγελία» (σκέψη 44).
Στην προκειμένη περίπτωση, γίνεται δεκτό ότι η προσφεύγουσα έπαυσε τις παραγωγικές της δραστηριότητες τον Ιούλιο του 1993.
Εξάλλου, οι από 9 Φεβρουαρίου 2001 και 9 Μαΐου 2001 καταγγελίες της στην Επιτροπή, οι οποίες οδήγησαν στις υπό κρίση υποθέσεις,
αφορούν επιβαρύνσεις οι οποίες, δημιουργηθείσες με τους γαλλικούς νόμους 94-588, της 15ης Ιουλίου 1994, και 99-245, της 30ής
Μαρτίου 1999, δεν υπήρχαν κατά τον χρόνο παύσεως των παραγωγικών δραστηριοτήτων της προσφεύγουσας.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, επιβάλλεται να συναχθεί ότι η προσφεύγουσα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιχείρηση κατά την έννοια
του άρθρου 80 ΑΧ, δεδομένου ότι το γεγονός και μόνον ότι κατείχε ακόμη μετάλλευμα κατά την έναρξη ισχύος του νόμου της 15ης
Ιουλίου 1994 δεν είναι ικανό να αναιρέσει το συμπέρασμα αυτό.
Εξάλλου, δεδομένου ότι οι επιβαρύνσεις για τις οποίες παραπονείται η προσφεύγουσα προκύπτουν από διατάξεις οι οποίες είναι
μεταγενέστερες της παύσεως της εξορυκτικής της δραστηριότητας, η προσφεύγουσα δεν υπέστη τις συνέπειες των φερομένων παραβάσεων
της Συνθήκης ΕΚΑΧ όταν είχε ακόμη την ιδιότητα της επιχειρήσεως κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ. Επομένως, οι ενέργειες που
διαλαμβάνονται στις καταγγελίες της δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα στην κοινοτική αγορά άνθρακα και χάλυβα.
Η διαπίστωση της ελλείψεως της ιδιότητας της επιχειρήσεως, κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ, της προσφεύγουσας δεν αναιρείται
από τα λοιπά επιχειρήματά της.
Όσον αφορά τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας που στηρίζονται στο γεγονός ότι η Συνθήκη ΕΚΑΧ πρέπει να καλύπτει το σύνολο της
διαδικασίας παραγωγής, καθώς και στην οικονομική σχέση μεταξύ των επιβαρύνσεων για τις οποίες παραπονείται και της προηγούμενής
της δραστηριότητας, επιβάλλεται να θεωρηθεί ότι κανένα από τα επιχειρήματα αυτά δεν αναιρεί το γεγονός ότι η προσφεύγουσα,
αντίθετα προς ό,τι επιβάλλει το άρθρο 80 ΑΧ, δεν ασκούσε παραγωγική δραστηριότητα στον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα κατά
τον χρόνο των ενεργειών που διαλαμβάνουν οι καταγγελίες της ούτε κατά τον χρόνο που απευθύνθηκε στην Επιτροπή παραπονούμενη
για τις επιβαρύνσεις που της επέβαλε η Γαλλική Δημοκρατία. Εξάλλου, δεν πρόκειται για παραβάσεις τις συνέπειες των οποίων
υπέστη η προσφεύγουσα όταν είχε ακόμη την ιδιότητα της επιχειρήσεως κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ.
Ούτε  μπορεί να γίνει δεκτή η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας ότι η επιχείρηση πρέπει να απολαύει της δικαστικής προστασίας
που προσφέρει η Συνθήκη ΕΚΑΧ μέχρι της πραγματικής αποχωρήσεώς της από την αγορά. Όπως επανειλημμένως υπέμνησαν τα κοινοτικά
δικαιοδοτικά όργανα, δεν απόκειται σ’ αυτά να παρεκκλίνουν από το δικαιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με τις Συνθήκες (βλ.,
ειδικότερα, όσον αφορά τα μέσα παροχής ένδικης προστασίας που προβλέπει η Συνθήκη ΕΚΑΧ, απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Ιουλίου
1963, 12/63, Schlieker κατά Ανωτάτης Αρχής, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 935, συνοπτική μετάφραση στα ελληνικά, και προπαρατεθείσα
στη σκέψη 53 ανωτέρω απόφαση Verband der freien Rohrwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 38).
Πράγματι, αν ακόμα οι προϋποθέσεις ασκήσεως προσφυγής ενώπιον του κοινοτικού δικαστή πρέπει να ερμηνεύονται ενόψει της αρχής
της πραγματικής δικαστικής προστασίας, η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απάλειψη μιας ρητά προβλεπόμενης
από τη Συνθήκη ΕΚΑΧ προϋποθέσεως χωρίς να οδηγεί, με τον τρόπο αυτό, σε υπέρβαση των αρμοδιοτήτων που η Συνθήκη αυτή αναγνωρίζει
στα κοινοτικά δικαστήρια (διάταξη του Δικαστηρίου της 28ης Μαρτίου 2003, C-75/02 P, Diputación Foral de Alava κ.λπ. κατά Επιτροπής,
Συλλογή 2003, σ. I-2903, σκέψη 34).
Τα επιχειρήματα τα οποία η προσφεύγουσα αντλεί από τη δικαστική προστασία της Συνθήκης ΕΚΑΧ για το σύνολο της διαδικασίας
παραγωγής, από της εισόδου μέχρι την πραγματική αποχώρηση από την αγορά, δηλαδή μέχρι την εξαφάνιση της επιχειρήσεως, δεν
μπορούν ούτε αυτά να δικαιολογηθούν από την ύπαρξη κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως των ενισχύσεων για το κλείσιμο των χαλυβουργικών
επιχειρήσεων. Πράγματι, ορθώς η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι ο τελευταίος κώδικας περί των ενισχύσεων στη χαλυβουργία (απόφαση
2496/96) απευθύνεται στις επιχειρήσεις οι οποίες ασκούν ακόμη δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, το άρθρο 4, παράγραφος 2, της αποφάσεως
αυτής προβλέπει ότι «[ο]ι ενισχύσεις προς επιχειρήσεις που παύουν οριστικά τις δραστηριότητες παραγωγής προϊόντων σιδήρου
και χάλυβα ΕΚΑΧ μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά, υπό τον όρο ότι […] λειτουργούσαν κανονικά για την παραγωγή
προϊόντων σιδήρου και χάλυβα ΕΚΑΧ μέχρι την ημερομηνία κοινοποίησης των ενισχύσεων αυτών σύμφωνα με το άρθρο 6 […]». Από τις
αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως αυτής προκύπτει ότι στόχος της εγκρίσεως των ενισχύσεων αυτών είναι να «ενθαρρύνουν το
μερικό κλείσιμο μονάδων παραγωγής ή [τη] χρηματοδότηση της οριστικής παύσης κάθε δραστηριότητας στον τομέα ΕΚΑΧ των λιγότερο
ανταγωνιστικών επιχειρήσεων».
Ως προς το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι το Πρωτοδικείο δέχθηκε την ιδιότητα της επιχειρήσεως κατά την έννοια του άρθρου
80 ΑΧ για επιχείρηση υπό πτώχευση με την απόφαση Forges de Clabecq κατά Επιτροπής, σκέψη 41 ανωτέρω, επιβάλλεται η παρατήρηση
ότι η εν λόγω απόφαση αφορούσε χαλυβουργική επιχείρηση η οποία, όταν η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση σχετικά με τις ενισχύσεις
υπέρ αυτής, η επιχείρηση αποτελούσε αντικείμενο προσπάθειας ανακάμψεως προκειμένου να αποφευχθεί η πτώχευσή της και να καταστεί
έτσι δυνατό να συνεχίσει τη δραστηριότητά της. Εξάλλου, η απόφαση αυτή, με ημερομηνία 18 Δεκεμβρίου 1996, ήταν  προγενέστερη
της πτωχεύσεως κατόπιν δηλώσεως αναστολής των πληρωμών, που κηρύχθηκε με απόφαση του αρμόδιου tribunal de commerce στις 3
Ιανουαρίου 1997 (σκέψεις 6 έως 11, 18 και 19 της ίδιας αποφάσεως). Όμως, η κατάσταση αυτή ήταν ριζικά διαφορετική από την
υφιστάμενη στην παρούσα υπόθεση.
Όσον αφορά τα επιχειρήματα που η προσφεύγουσα αντλεί από τις αποφάσεις  ΕΚΑΧ κατά Ferriere Sant’Anna και Busseni, σκέψη 42
ανωτέρω, αρκεί η παρατήρηση ότι, στις υποθέσεις αυτές, ετίθετο το ζήτημα αν οι απαιτήσεις της Ανωτάτης Αρχής μπορούσαν ή όχι
να περιληφθούν, ως προνομιακές απαιτήσεις, στο παθητικό της πτωχεύσεως ορισμένων επιχειρήσεων. Επομένως, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί
ότι οι αποφάσεις αυτές αφορούν ζήτημα άσχετο με εκείνο το οποίο συζητείται στην προκειμένη περίπτωση και ότι η προσφεύγουσα
δεν απέδειξε σε τι το γεγονός ότι τέτοιες απαιτήσεις μπορούν να περιληφθούν στο παθητικό της πτωχεύσεως μιας επιχειρήσεως,
κατά την έννοια του άρθρου 80 ΑΧ, συνεπάγεται ότι αυτή μπορεί να ασκήσει εγκύρως προσφυγή ακυρώσεως. Εξάλλου, επιβάλλεται
η παρατήρηση ότι οι εν λόγω απαιτήσεις αντιστοιχούσαν σε χρηματικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων προς την Ανωτάτη Αρχή, οι
οποίες συνδέονταν με τη δραστηριότητά τους.
Τέλος, όσον αφορά την απόφαση 96/269, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αυτή επέτρεπε τις ενισχύσεις υπέρ μιας επιχειρήσεως η οποία,
κατ’ αντίθεση προς την προσφεύγουσα, ασκούσε ακόμη δραστηριότητα κατά τον χρόνο που η Επιτροπή έλαβε την απόφασή της (βλ.
σημείο ΙΙ της αποφάσεως αυτής).
Υπό τις περιστάσεις αυτές, τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας που αποβλέπουν στο να θεωρηθεί ως επιχείρηση κατά την έννοια
του άρθρου 80 ΑΧ πρέπει να απορριφθούν.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι οι προσφυγές της προσφεύγουσας πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρχε σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων
και εκείνων της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων, σύμφωνα με τα αιτήματα της καθής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει τις προσφυγές ως απαράδεκτες.
2)
Η προσφεύγουσα φέρει τα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων και εκείνων της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.
Legal
Tiili
Βηλαράς
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 7 Ιουλίου 2004.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
H. Jung
H. Legal
–
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.