CELEX: 62002CJ0377
Κοινή οργάνωση των αγορών
Μπανάνες
Συμφωνία ΓΣΔΕ του 1994
Άρθρα I και XIII
Συμφωνία-πλαίσιο της 23ης Απριλίου 1993 μεταξύ της ΕΟΚ και του ομίλου της Καρθαγένης
Άμεσο αποτέλεσμα
Συστάσεις και αποφάσεις του Οργάνου Επιλύσεως Διαφορών του ΠΟΕ
Έννομα αποτελέσματα

Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 37).
44     Είναι αλήθεια ότι, κατά τα άρθρα 3, παράγραφος 7, και 22, παράγραφος 1, του εν λόγω μνημονίου, τα αντισταθμίσματα και η αναστολή
παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων αποτελούν προσωρινά μέτρα τα οποία μπορούν να ληφθούν στην περίπτωση που οι συστάσεις και
αποφάσεις του ΟΕΔ δεν εφαρμόστηκαν εντός εύλογης προθεσμίας, ενώ η τελευταία διάταξη προτιμά να εφαρμοστεί πλήρως η σύσταση
που έχει ως αντικείμενο να προσαρμοστεί στις Συμφωνίες ΠΟΕ το μέτρο που ελήφθη από το σχετικό μέλος (προαναφερθείσα απόφαση
Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 38).
45     Ωστόσο, η παράγραφος 2 του πιο πάνω άρθρου 22 ορίζει ότι, αν το σχετικό μέλος δεν τηρήσει την υποχρέωσή του να εφαρμόσει τις
πιο πάνω συστάσεις και αποφάσεις εντός εύλογης προθεσμίας, το μέλος αυτό θα προχωρήσει, αν κάτι τέτοιο του ζητηθεί μέχρι τη
λήξη της εύλογης προθεσμίας, σε διαπραγματεύσεις με κάθε άλλο μέρος το οποίο επικαλέστηκε τις διαδικασίες διευθετήσεως διαφορών,
προκειμένου να βρεθεί αμοιβαίως αποδεκτή αντιστάθμιση. Αν δεν συμφωνηθεί ικανοποιητική αντιστάθμιση εντός προθεσμίας 20 ημερών
από την ημερομηνία λήξεως της εύλογης προθεσμίας, ο καταγγέλλων δύναται να ζητήσει από το ΟΕΔ άδεια αναστολής, έναντι του
πιο πάνω μέλους, παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων βάσει των Συμφωνιών ΠΟΕ.
46     Επιπλέον, το άρθρο 22, παράγραφος 8, του Μνημονίου συμφωνίας ορίζει ότι η διαφορά παραμένει εγγεγραμμένη στην ημερήσια διάταξη
του ΟΕΔ, σύμφωνα με το άρθρο 21, παράγραφος 6, του μνημονίου αυτού, έως ότου η διαφορά αυτή λυθεί, δηλαδή έως ότου «καταργηθεί»
το μέτρο που κρίθηκε ασύμβατο με τους κανόνες του ΠΟΕ ή έως ότου τα μέρη βρουν «αμοιβαίως ικανοποιητική λύση».
47     Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς το συμβατό των μέτρων που ελήφθησαν για τη συμμόρφωση σε συστάσεις και αποφάσεις του ΟΕΔ, το
άρθρο 21, παράγραφος 5, του Μνημονίου συμφωνίας ορίζει ότι η διαφορά θα διευθετηθεί «σύμφωνα με τις σχετικές διαδικασίες επίλυσης
διαφορών», πράγμα που περιλαμβάνει την αναζήτηση από τα μέρη λύσεως κατόπιν διαπραγματεύσεων.
48     Υπό τις συνθήκες αυτές, το να επιβληθεί στα δικαστικά όργανα η υποχρέωση να μην εφαρμόζουν κανόνες του εσωτερικού δικαίου
οι οποίοι προβάλλεται ότι είναι ασύμβατοι με τις Συμφωνίες ΠΟΕ θα είχε ως συνέπεια να στερηθούν τα νομοθετικά ή εκτελεστικά
όργανα των συμβαλλομένων μερών της δυνατότητας την οποία παρέχει ειδικά το άρθρο 22 του πιο πάνω μνημονίου, να βρουν, έστω
και προσωρινά, λύση κατόπιν διαπραγματεύσεων (προαναφερθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 40).
49     Στην υπόθεση της κύριας δίκης, από τη δικογραφία προκύπτουν τα εξής:
–       η Κοινότητα, αφότου δήλωσε ενώπιον του ΟΕΔ την πρόθεσή της να συμμορφωθεί προς την απόφαση του τελευταίου της 25ης Σεπτεμβρίου
1997, τροποποίησε, όταν έληξε η προθεσμία που της είχε χορηγηθεί προς τούτο, το κοινοτικό καθεστώς εισαγωγής μπανανών·
–       λόγω της αμφισβητήσεως από τη Δημοκρατία του Ισημερινού του συμβατού με τους κανόνες του ΠΟΕ του καθιερωθέντος με τον κανονισμό
1637/98 νέου καθεστώτος των συναλλαγών με τα τρίτα κράτη, η υπόθεση έφθασε σε μια ad hoc ομάδα, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου
21, παράγραφος 5, του Μνημονίου συμφωνίας, η οποία διαπίστωσε, με έκθεση την οποία το ΟΕΔ ενέκρινε στις 6 Μαΐου 1999, ότι
το εν λόγω καθεστώς συνεχίζει να αποτελεί παράβαση των άρθρων I, παράγραφος 1, και XIII της Συμφωνίας ΓΣΔΕ του 1994·
–       το 1999 επετράπη στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 22, παράγραφος 2, του Μνημονίου συμφωνίας
και μετά από διαδικασία διαιτησίας, να αναστείλουν έναντι της Κοινότητας τις παραχωρήσεις μέχρι ένα ορισμένο επίπεδο·
–       το κοινοτικό καθεστώς έγινε το αντικείμενο νέων τροποποιήσεων που εισήγαγε ο κανονισμός 216/2001, ο οποίος βάσει του άρθρου
του 2, δεύτερο εδάφιο, τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Απριλίου 2001·
–       η συμμόρφωση της κοινοτικής ρυθμίσεως προς τους κανόνες του ΠΟΕ επιδιώχθηκε με τη διαπραγμάτευση συμφωνιών οι οποίες συνήφθησαν,
αντιστοίχως, με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στις 11 Απριλίου 2001 και με τη Δημοκρατία του  Ισημερινού στις 30 Απριλίου
2001.
50     Η εξέλιξη αυτή, με την οποία η Κοινότητα προσπάθησε να συμβιβάσει τις δεσμεύσεις της βάσει των Συμφωνιών ΠΟΕ με τις δεσμεύσεις
που ανέλαβε έναντι των κρατών ΑΚΕ καθώς και με τις επιταγές που είναι σύμφυτες με την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής,
θα μπορούσε να διακυβευθεί με το να αναγνωριστεί στον κοινοτικό δικαστή η δυνατότητα να ελέγξει τη νομιμότητα των σχετικών
κοινοτικών μέτρων με γνώμονα τους κανόνες του ΠΟΕ μετά τη λήξη, τον Ιανουάριο του 1999, της προθεσμίας που το ΟΕΔ χορήγησε
για την εφαρμογή της αποφάσεώς του της 25ης Σεπτεμβρίου 1997.
51     Συγκεκριμένα, η λήξη της προθεσμίας αυτής δεν συνεπάγεται ότι η Κοινότητα εξάντλησε τις προβλεπόμενες από το Μνημόνιο συμφωνίας
δυνατότητες να λυθεί η διαφορά της με άλλα μέρη. Υπό τις συνθήκες αυτές, το να επιβληθεί στον κοινοτικό δικαστή, απλώς και
μόνον λόγω της λήξεως της προθεσμίας αυτής, να ελέγξει τη νομιμότητα των σχετικών κοινοτικών μέτρων με γνώμονα τους κανόνες
του ΠΟΕ, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί η θέση της Κοινότητας κατά την αναζήτηση αμοιβαίως αποδεκτής και
σύμφωνης με τους πιο πάνω κανόνες λύσεως της διαφοράς.
52     Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι ο επίμαχος στην κύρια δίκη κανονισμός 1637/98 και οι επίσης επίμαχοι στην κύρια δίκη εκτελεστικοί
του κανονισμοί δεν μπορούν να θεωρηθούν μέτρα για την εκτέλεση, στην κοινοτική έννομη τάξη, ειδικής υποχρεώσεως που ανελήφθη
στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Επιπλέον, τα νομοθετήματα αυτά δεν παραπέμπουν ρητώς σε συγκεκριμένες διατάξεις των Συμφωνιών ΠΟΕ.
53     Δεύτερον, όπως το Δικαστήριο έκρινε στις σκέψεις 43 έως 46 της προαναφερθείσας αποφάσεώς του Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, το
να γίνει δεκτό ότι η εξασφάλιση της συμφωνίας του κοινοτικού δικαίου με τους κανόνες του ΠΟΕ είναι ευθέως έργο του κοινοτικού
δικαστή θα κατέληγε να στερήσει τα νομοθετικά ή εκτελεστικά όργανα της Κοινότητας του περιθωρίου χειρισμών το οποίο έχουν
τα ανάλογα όργανα των εμπορικών εταίρων της Κοινότητας. Δεν αμφισβητείται ότι ορισμένα συμβαλλόμενα μέρη, και μεταξύ αυτών
οι σημαντικότεροι από εμπορικής απόψεως εταίροι της Κοινότητας, συνήγαγαν, υπό το φως του αντικειμένου και του σκοπού των
Συμφωνιών ΠΟΕ, ακριβώς τη συνέπεια ότι οι συμφωνίες αυτές δεν περιλαμβάνονται στους κανόνες με γνώμονα τους οποίους τα δικαστικά
τους όργανα ελέγχουν τη νομιμότητα των κανόνων του εσωτερικού τους δικαίου. Μια τέτοια έλλειψη αμοιβαιότητας, αν γινόταν δεκτή,
θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο να υπάρξει ανισορροπία στην εφαρμογή των κανόνων του ΠΟΕ.
54     Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι, σε περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης, ένας επιχειρηματίας δεν δύναται
να προβάλει ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους ότι μια κοινοτική ρύθμιση είναι ασύμβατη με ορισμένους κανόνες του ΠΟΕ, ακόμη
και αν το ΟΕΔ έχει κηρύξει την εν λόγω ρύθμιση ασύμβατη με τους κανόνες αυτούς.

Επί του δευτέρου ερωτήματος
55     Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν οι κανονισμοί 404/93, 2362/98, 2806/98, 102/1999 και 608/1999
είναι συμβατοί με το άρθρο 4 της συμφωνίας-πλαίσιο.
56     Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο αυτό, βάσει του οποίου τα συμβαλλόμενα μέρη επιφυλάσσουν την προβλεπόμενη από το άρθρο
I της Συμφωνίας ΓΣΔΕ του 1994 μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου έθνους, δεν προσθέτει τίποτα στις υποχρεώσεις που τα εν λόγω
μέρη ήδη είχαν βάσει των κανόνων του ΠΟΕ.
57     Όπως ορθώς σημείωσε η Επιτροπή, το πιο πάνω άρθρο 4 εισήχθη στη συμφωνία-πλαίσιο όταν τα κράτη μέλη του Συμφώνου των Άνδεων
δεν ήσαν ακόμη μέλη του ΠΟΕ, και τούτο χωρίς να μεταβληθεί το περιεχόμενο ή η φύση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Συμφωνία
ΓΣΔΕ του 1994.
58     Υπό τις συνθήκες αυτές, το σκεπτικό που παρατέθηκε σε απάντηση του πρώτου, του τρίτου και του τετάρτου ερωτήματος, σχετικά
με τη δυνατότητα επικλήσεως των κανόνων του ΠΟΕ ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους, ισχύει και για την ερμηνεία του άρθρου
4 της συμφωνίας-πλαίσιο.

Επί των δικαστικών εξόδων
59     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν
παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, εκτός των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) αποφαίνεται:
Ένας επιχειρηματίας, σε περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης, δεν δύναται να προβάλει ενώπιον δικαστηρίου
κράτους μέλους ότι μια κοινοτική ρύθμιση είναι ασύμβατη με ορισμένους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ακόμη και
αν κήρυξε την πιο πάνω ρύθμιση ασύμβατη με τους κανόνες αυτούς το Όργανο Επιλύσεως Διαφορών που προβλέπεται από το άρθρο 2,
παράγραφος 1, του Μνημονίου συμφωνίας σχετικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες που διέπουν την επίλυση των διαφορών, το
οποίο αποτελεί το παράρτημα 2 της Συμφωνίας για την ίδρυση του Οργανισμού αυτού η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση 94/800/ΕΚ
του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που απέρρευσαν
από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986-1994) κατά το μέρος που αφορά θέματα που εμπίπτουν στις
αρμοδιότητές της.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.