CELEX: 62002CJ0278
Rolnictwo
Wspólna organizacja rynków
Mięso wołowe
Refundacje wywozowe
Zwrot nienależnie wypłaconych kwot
Postępowanie w sprawie nieprawidłowości
Artykuł 3 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95
Bezpośredni skutek
Termin przedawnienia
Przerwanie biegu przedawnienia

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2002 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 lipca 2002 r. Berufungssenat I der Region Linz
bei der Finanzlandesdirektion für Oberösterreich przedstawił, na podstawie art. 234 WE, dwa pytania prejudycjalne w przedmiocie
wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów
finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312, str. 1).
Pytania te zostały podniesione w ramach sporu między Herbert Handlbauer GmbH (zwaną dalej „Handlbauer”) a Zollamt Salzburg/Erstattungen
(urząd celny Salzburg/zwroty, zwanym dalej „Zollamt”) w przedmiocie obowiązku zwrotu kwoty refundacji wywozowej dotyczącej
partii mięsa wołowego, wypłaconej w formie zaliczki w 1996 r.

Ramy prawne

Uregulowania wspólnotowe
Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Artykuł 1 rozporządzenia nr 2988/95 stanowi:
„1.      W celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli
oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.
2.      Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony
podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są
zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych
bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem”.
Artykuł 3 wskazanego rozporządzenia ma następujące brzmienie:
„1.      Okres [termin] przedawnienia [do wszczęcia postępowania] wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej
w art. 1 ust. 1. Zasady [uregulowania] sektorowe mogą jednak wprowadzić okres [termin] krótszy, który nie może wynosić mniej
niż trzy lata.
W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres [termin] przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość
ustała. W przypadku programów wieloletnich okres [termin] przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego
zakończenia programu.
Przerwanie […] przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę,
a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres [termin] przedawnienia
biegnie na nowo.
Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi […] przedawnienia,
jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary, nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne
zostało zawieszone, zgodnie z art. 6 ust. 1.
2.      Okres [termin] wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres [termin] ten biegnie od dnia uprawomocnienia
się decyzji.
Przypadki przerwania i zawieszenia […] przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego.
3.      Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu [terminu] niż okres [termin] przewidziany odpowiednio
w ust. 1 i 2”.
Artykuł 4 rozporządzenia nr 2988/95 przewiduje w zakresie zwrotu bezprawnie uzyskanych korzyści, co następuje:
„1.      Każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści:
–        poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych,
–        poprzez całkowitą lub częściową utratę zabezpieczenia złożonego dla wniosku o przyznanie korzyści lub w momencie otrzymania
zaliczki.
2.      Stosowanie środków wymienionych w ust. 1 ogranicza się do wycofania uzyskanej korzyści łącznie – jeśli to zostało przewidziane
– z odsetkami, które mogą być ustalane w oparciu o stawkę ryczałtową.
3.      Działania, skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie
w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania
korzyści.
4.      Środków przewidzianych w niniejszym artykule nie uznaje się za kary”.
Artykuł 5 tego rozporządzenia ustanawia kary administracyjne, które mogą być stosowane w przypadku nieprawidłowości zamierzonych
lub spowodowanych nieumyślnie, w szczególności zapłatę kary pieniężnej lub całkowite albo częściowe odebranie korzyści.
Wreszcie art. 8 rozporządzenia nr 2988/95 ustanawia dla Państw Członkowskich obowiązek polegający na podejmowaniu niezbędnych
środków dla zapewnienia prawidłowości transakcji związanych z interesami finansowymi Wspólnot, przy czym charakter i częstotliwość
kontroli i inspekcji miejscowych, jak również procedury ich realizacji są ustalone, o ile to konieczne, w uregulowaniach sektorowych,
w sposób, który zapewni jednolite i skuteczne zastosowanie właściwych środków.
System refundacji wywozowych w zakresie produktów rolnych
Artykuł 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe
zasady stosowania systemu refundacji wywozowych dla produktów rolnych (Dz.U. L 351, str. 1), zmieniony rozporządzeniem Komisji
(WE) nr 2945/94 z dnia 2 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 310, str. 57), stanowi, że:
„1.      W przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji
stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną
o kwotę odpowiadającą:
a)      połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego;
b)      […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Zgodnie z art. 11 ust. 3:
„Bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej wskazanej w ust. 1 akapit czwarty – w przypadku bezprawnej wypłaty
refundacji – beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, wraz z karą stosowaną zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy i odsetkami
obliczonymi za okres, który upłynął między wypłatą refundacji a jej zwrotem. […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Ponadto rozporządzenie Rady (EWG) nr 4045/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli przez Państwa Członkowskie transakcji
stanowiących część systemu finansowania przez Sekcję Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i uchylające
dyrektywę 77/435/EWG (Dz.U. L 388, str. 18) ustanawia w art. 2 dla Państw Członkowskich obowiązek przeprowadzania corocznych
kontroli określonej liczby przedsiębiorstw, które dokonują transakcji w ramach tego systemu finansowania. Liczba ta jest ustalana
w zależności, w szczególności, od znaczenia przedsiębiorstw i innych czynników zwiększających ryzyko nieprawidłowości.
Wspólnotowy Kodeks Celny
Artykuł 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks
Celny (Dz.U. L 302, str. 1, zwanego dalej „WKC”) stanowi, że:
„Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą”.
Artykuł 221 ust. 3 stanowi:
„Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Jednakże gdy przyczyną
tego, że organy celne nie mogły określić dokładnej kwoty opłat prawnie należnych, był czyn podlegający postępowaniu sądowemu
w sprawach karnych, dłużnika można powiadomić po upływie wspomnianego trzyletniego terminu, o ile przewidują to obowiązujące
przepisy”.

Uregulowania krajowe
Ausfuhrerstattungsgesetz (ustawa o refundacjach wywozowych, BGBl. 1994/660, zwana dalej „AEG”) ustanawia w § 5 obowiązek zwrotu
bezprawnie uzyskanych refundacji. Przepis ten nie ustanawia wprawdzie bezpośrednio terminu przedawnienia dotyczącego takiego
zwrotu, jednakże w § 1 ust. 5 odsyła w tym zakresie do obowiązujących przepisów celnych.
Przepis § 74 ust. 2 Zollrechts-Durchführungsgesetz (ustawy wykonawczej do prawa celnego, BGBl. I, 1998/13, zwanej dalej „ZollR-DG”),
w brzmieniu obowiązującym w czasie właściwym dla oceny przedmiotowego stanu faktycznego stanowi, że:
„W przypadku należności celnych przywozowych i wywozowych termin przedawnienia wynosi trzy lata od chwili powstania długu
celnego. W przypadku należności celnych przywozowych i wywozowych bezprawnie nieuiszczonych termin ten wynosi dziesięć lat,
pod warunkiem że urząd celny nie mógł lub nie mógł w sposób dokładny ustalić długu celnego w terminie trzech lat od jego powstania
w związku z przestępstwem finansowym, którego ściganie może nastąpić jedynie przed sądem lub izbą odwoławczą. W przypadku
innych świadczeń pieniężnych termin przedawnienia określany jest według ogólnych przepisów dotyczących należności publiczno-prawnych”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
W dniu 3 września 1996 r. Handlbauer dokonała wywozu na Węgry partii 958 sztuk mrożonego mięsa wołowego o wadze całkowitej
19 912,36 kg. W dniu 24 września 1996 r. spółka ta uzyskała, w związku z przedmiotową transakcją, zaliczkę na poczet refundacji
w wysokości 202 769 ATS. Zabezpieczenie wniesione w związku z zaliczką zostało zwolnione w dniu 12 grudnia 1996 r.
W dniu 20 grudnia 1999 r. Handlbauer została powiadomiona, że Hauptzollamt (Główny Urząd Ceł) Linz – dział kontroli zewnętrznej
i przedsiębiorstw (Austria) przeprowadzi kontrolę transakcji wywozowych dokonanych w 1996 r. w ramach organizacji rynku mięsa
wołowego i wieprzowego. Z postanowienia sądu odsyłającego wynika, że Handlbauer należała do przedsiębiorstw, w których miała
zostać przeprowadzona kontrola zgodnie z rozporządzeniem nr 4045/89, ze względu na wystąpienie już w 1995 r. wielu nieprawidłowości
w wywozach.
W trakcie kontroli przeprowadzonych w 2000 r. stwierdzono, że w licznych przypadkach nie można było wykazać wspólnotowego
pochodzenia mięsa wywiezionego w 1996 r.
W efekcie decyzją z dnia 20 stycznia 2001 r. Zollamt zażądał od Handlbauer, na podstawie § 5 AEG w związku z art. 11 ust.
3 rozporządzenia nr 3665/87, zwrotu zaliczki wypłaconej na poczet refundacji i nałożył na nią karę w wysokości 101 384 ATS
na podstawie art. 11 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia.
Po oddaleniu odwołania wniesionego od tej decyzji w postępowaniu administracyjnym Handlbauer wniosła skargę do sądu odsyłającego,
powołując się na upływ trzyletniego terminu przedawnienia przewidzianego w art. 221 ust. 3 WKC i w § 74 ust. 2 ZollR-DG. Zdaniem
skarżącej, sytuacji tej nie zmienia rozporządzenie nr 2988/95 stanowiące jedynie ogólną regulację dla Państw Członkowskich,
która nie może wywoływać bezpośrednich, niekorzystnych skutków dla podmiotów gospodarczych ani stanowić podstawy prawnej sankcji.
Zdaniem Handlbauer, termin przedawnienia zaczął biec w dniu 24 września 1996 r., tj. w dniu przyznania refundacji wywozowej,
a nawet w dniu 12 grudnia 1996 r., tj. w dniu zwolnienia zabezpieczenia. Natomiast decyzja dotycząca zwrotu refundacji wywozowej
i związanej z nią sankcji została wydana w dniu 20 stycznia 2001 r.
W odpowiedzi Zollamt powołał się na art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, znajdujący – jego zdaniem – bezpośrednie zastosowanie,
który przewiduje czteroletni termin przedawnienia podlegający przerwaniu przez tego rodzaju kontrole jak te, które zostały
przeprowadzone w przypadku Handlbauer.
W tych okolicznościach Berufungssenat I der Region Linz bei der Finanzlandesdirektion für Oberösterreich postanowił zawiesić
postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy w przypadku wystąpienia nieprawidłowości rozporządzenie nr 2988/95 znajduje bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich,
w szczególności w ramach organizacji rynku (refundacja wywozowa)?
Czy art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, który ustanawia czteroletni termin przedawnienia w zakresie ścigania nieprawidłowości,
może być bezpośrednio stosowany przez władze celne Państw Członkowskich?
2)      Czy zawiadomienie organów przedsiębiorstwa o kontroli celnej stanowi akt odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie
nieprawidłowości, który przerywa czteroletni termin przedawnienia przewidziany w art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli
przeprowadzenie kontroli następuje na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 4045/89, ze względu na powszechnie znane ryzyko zaistnienia
lub częstotliwość działań naruszających interesy finansowe Wspólnoty przy wdrażaniu wspólnej polityki rolnej?”.
W trakcie postępowania Trybunał został poinformowany, że na skutek wejścia w życie Abgaben-Rechtsmittel-Reformgesetz (ustawa
o reformie środków odwoławczych w sprawach skarbowych, BGBl. I 2002/97), Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Klagenfurt
(Austria) stał się sądem właściwym w przedmiotowym postępowaniu krajowym.

W przedmiocie pytania pierwszego
W pierwszym pytaniu obejmującym dwie części, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy
art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 znajduje bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich, również w zakresie refundacji
wywozowych dla produktów rolnych, nawet wówczas, gdy krajowe przepisy celne przewidują krótszy termin przedawnienia.
W tym miejscu należy przypomnieć, że rozporządzenia mają z reguły, ze względu na swój charakter i ich funkcję w systemie źródeł
prawa wspólnotowego, bezpośredni skutek w krajowych porządkach prawnych, bez konieczności przyjmowania środków wykonawczych
przez władze krajowe (wyrok z dnia 17 maja 1972 r. w sprawie 93/71 Leonesio, Rec. str. 287, pkt 5).
Wprowadzenie w życie niektórych przepisów rozporządzenia może wprawdzie wymagać przyjęcia przez Państwo Członkowskie środków
wykonawczych (wyrok z dnia 11 stycznia 2001 r. w sprawie C-403/98 Monte Arcosu, Rec. str. I-103, pkt 26).
Nie dzieje się tak jednakże w przypadku art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, który – ustanawiając czteroletni termin przedawnienia
ścigania od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości – nie pozostawia Państwom Członkowskim żadnego zakresu uznania i nie wymaga
przyjmowania przez nie środków wykonawczych.
Okoliczność, że uregulowania sektorowe mogą zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95 wprowadzić krótsze
terminy przedawnienia, które nie mogą jednakże wynosić mniej niż trzy lata, lub że Państwa Członkowskie mogą, zgodnie z art.
3 ust. 3 tego rozporządzenia, ustanawiać dłuższe terminy, nie jest w stanie podważyć możliwości bezpośredniego stosowania
art. 1 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, w przypadku gdy właśnie takie odstępstwa nie są przewidziane w prawie krajowym lub
we wspólnotowych uregulowaniach sektorowych.
Tymczasem w chwili gdy miały miejsce okoliczności faktyczne sprawy, żaden ze wspólnotowych przepisów sektorowych w zakresie
refundacji wywozowych dla produktów rolnych nie przewidywał krótszego terminu przedawnienia zwrotu bezprawnie uzyskanych kwot.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, żaden przepis austriacki nie przewidywał w tym czasie dłuższego niż czteroletni terminu
przedawnienia.
Handlbauer i Komisja stoją zaś na stanowisku, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie dotyczy zwrotu bezprawnie uzyskanych
korzyści finansowych. Zdaniem Handlbauer, przepis ten dotyczy wyłącznie sankcji karnych nakładanych w przypadku nieprawidłowości,
podczas gdy Komisja uważa, że znajduje on zastosowanie jedynie w zakresie kar administracyjnych przewidzianych w art. 5 rozporządzenia
nr 2988/95.
Należy w tym zakresie przypomnieć, że art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wprowadza „ogólne zasady dotyczące jednolitych
kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego” aby, jak
wynika z trzeciego motywu przedmiotowego rozporządzenia, „we wszystkich dziedzinach [...] przeciwstawiać się działaniom przynoszącym
szkodę interesom finansowym Wspólnot”.
Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ustanawia w zakresie ścigania termin przedawnienia, który biegnie od chwili dopuszczenia
się nieprawidłowości, która – zgodnie z art. 1 ust. 2 tegoż rozporządzenia – oznacza „jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa
wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować
szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot […]”.
Jak wskazał rząd austriacki i rząd Zjednoczonego Królestwa, definicja ta obejmuje zarówno nieprawidłowości zamierzone lub
spowodowane nieumyślnie, mogące – zgodnie z art. 5 rozporządzenia nr 2988/95 – prowadzić do nałożenia kar administracyjnych,
jak również nieprawidłowości pociągające za sobą jedynie cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia.
Wobec powyższego, art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 znajduje zastosowanie zarówno w przypadku nieprawidłowości wskazanych
w art. 5, jak również w przypadku nieprawidłowości wskazanych w art. 4 przedmiotowego rozporządzenia, jeżeli przynoszą szkodę
interesom finansowym Wspólnot.
Mając na uwadze powyższe, na pierwsze pytanie prejudycjalne należy odpowiedzieć, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95
znajduje bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich, również w zakresie refundacji wywozowych dotyczących produktów
rolnych, jeżeli brak jest wspólnotowych uregulowań sektorowych przewidujących krótszy termin, który nie może jednakże wynosić
mniej niż trzy lata, lub przepisów krajowych ustanawiających dłuższy termin przedawnienia.

W przedmiocie pytania drugiego
W drugim pytaniu sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy
interpretować w ten sposób, że zawiadomienie zainteresowanego przedsiębiorstwa o kontroli celnej stanowi akt dotyczący śledztwa
lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, który przerywa bieg terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy
tego rozporządzenia.
Zdaniem Handlbauer zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań wymagają, aby jedynie te akty dotyczące śledztwa
lub postępowania, które zostały podjęte na podstawie konkretnego podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości, mogły przerwać
bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95. Jednakże kontrole w rozumieniu
art. 8 rozporządzenia nr 2988/95, obejmujące również kontrole przeprowadzane w przedsiębiorstwach zgodnie z rozporządzeniem
nr 4045/98, nie mają – zdaniem Handlbauer – takiego skutku. Mogłyby one co najwyżej prowadzić do podjęcia aktów dotyczących
śledztwa lub postępowania przerywających przedawnienie.
Zdaniem rządu austriackiego w przedmiotowej sprawie przedawnienie zostało przerwane zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci
rozporządzenia nr 2988/95 przez kontrole przeprowadzone w Handlbauer.
Komisja stoi na stanowisku, że zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli na podstawie rozporządzenia nr 4045/89, mającej na
celu wykrycie ewentualnych konkretnych nieprawidłowości, stanowi już samo w sobie akt przerywający przedawnienie. Artykuł
3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 nie wymaga, aby akt dotyczący śledztwa odnosił się do konkretnej nieprawidłowości,
gdyż wystąpienie takiej nieprawidłowości może zostać stwierdzone dopiero po zakończeniu kontroli.
W tym zakresie należy podkreślić, że terminy przedawnienia mają ogólnie na celu zapewnienie pewności prawa (zob. wyrok z dnia
15 lipca 1970 r. w sprawie 41/69 ACF Chemiefarma przeciwko Komisji, Rec. str. 661, pkt 19). Cel ten nie zostałby w pełni osiągnięty
– jak to również stwierdził rzecznik generalny w pkt 82 i nast. swojej opinii – gdyby bieg terminu przedawnienia przewidzianego
w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 mógł być przerwany przez każdą ogólną czynność kontrolną organów administracji krajowej,
niemającą związku z podejrzeniami o nieprawidłowościach w odniesieniu do transakcji określonych w wystarczająco dokładny sposób.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że zawiadomienie Handlbauer o przeprowadzeniu kontroli zgodnie z rozporządzeniem nr 4045/89
dotyczyło bez różnicy wszystkich wywozów dokonanych w 1996 r. w ramach wspólnej organizacji rynku mięsa wołowego i mięsa wieprzowego.
Takie zawiadomienie, które nie zawierało żadnej informacji o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości określonych w wystarczająco
dokładny sposób, nie mogło – jako takie – przerwać biegu terminu przedawnienia zwrotu refundacji przyznanej w dniu 24 września
1996 r.
Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy dalsze czynności podjęte przez władze krajowe w ramach lub po zakończeniu kontroli,
o której zawiadomiono zainteresowaną w dniu 20 grudnia 1999 r., dotyczyły jednej lub większej liczby konkretnych nieprawidłowości
związanych z wywozem, dla którego przyznano przedmiotową refundację, i mogły w konsekwencji przerwać bieg terminu przedawnienia
zwrotu wskazanej refundacji.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na drugie pytanie prejudycjalne trzeba odpowiedzieć, że art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia
nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, iż zawiadomienie zainteresowanego przedsiębiorstwa o przeprowadzeniu kontroli
celnej stanowi akt dotyczący śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, który przerywa bieg terminu przedawnienia
wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia jedynie wówczas, gdy transakcje, których dotyczy podejrzenie
wystąpienia nieprawidłowości, są w tym akcie określone w wystarczająco dokładny sposób.

W przedmiocie kosztów
Koszty poniesione przez rząd austriacki i rząd Zjednoczonego Królestwa oraz przez Komisję, które przedłożyły uwagi Trybunałowi,
nie podlegają zwrotowi. Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy
bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.
Z powyższych względów
TRYBUNAŁ (druga izba),
w odpowiedzi na pytania przedłożone mu postanowieniem z dnia 11 lipca 2002 r. przez Berufungssenat I der Region Linz bei der
Finanzlandesdirektion für Oberösterreich orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych
Wspólnot Europejskich znajduje bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich, również w zakresie refundacji wywozowych
dotyczących produktów rolnych, jeżeli brak jest wspólnotowych uregulowań sektorowych przewidujących krótszy termin, który
nie może jednakże wynosić mniej niż trzy lata, lub przepisów krajowych, ustanawiających dłuższy termin przedawnienia.
2)
Artykuł 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że zawiadomienie zainteresowanego
przedsiębiorstwa o przeprowadzeniu kontroli celnej stanowi akt dotyczący śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości,
który przerywa bieg terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia jedynie wówczas,
gdy transakcje, których dotyczy podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, są w tym akcie określone w wystarczająco dokładny
sposób.
Timmermans
Cunha Rodrigues
Puissochet
Schintgen

Colneric
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 24 czerwca 2004 r.
Sekretarz

Prezes drugiej izby
R. Grass

C. W. A. Timmermans
*
Język postępowania: niemiecki.