CELEX: 62005CJ0062
Appell
Regolament (KEE) Nru 1430/79
Maħfra ta’ dazji fuq l-importazzjoni
Kunsinna ta' sigaretti għal Spanja
Frodi mwettaq fil-kuntest ta' operazzjoni ta' tranżitu Komunitarju

1       Permezz ta’ l-appell tagħhom, Nordspedizionieri di Danielis Livio & C. Snc, fi proċess ta’ stralċ, (iktar ’il quddiem “Nordspedizionieri”),
Livio Danielis u Domenico d’Alessandro jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej
ta’ l-14 ta’ Diċembru 2004, Nordspedizionieri di Danielis Livio
et
vs Il-Kummissjoni (T-332/02, Ġabra p. II-4405, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).

Il-kuntest ġuridiku
2       Ir-regoli Komunitarji doganali jipprovdu għall-possibbiltà ta’ ħlas lura totali jew parzjali ta’ dazji mħallsa fuq l-importazzjoni
jew l-esportazzjoni, jew ta’ remissjoni ta’ ammont ta’ dejn doganali. Il-kundizzjonijiet għar-remissjoni tad-dazji applikabbli
f’din il-kawża kienu stabbiliti permezz ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1430/79, tat-2 ta’ Lulju 1979,
dwar il-ħlas lura jew ir-remissjoni ta’ dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni (ĠU L 175, p. 1), kif emendat bir-Regolament
tal-Kunsill (KEE) Nru 3069/86, tas-7 ta’ Ottubru 1986 (ĠU L 286, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1430/79”).
3       L-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79 jipprovdi li:
“1. Id-dazji fuq l-importazzjoni jistgħu jitħallsu lura jew jiġu maħfura f’sitwazzjonijiet partikolari […] li jirriżultaw
minn ċirkustanzi li ma jinvolvu l-ebda qerq jew negliġenza manifesta min-naħa tal-persuna kkonċernata.” [traduzzjoni mhux
uffiċjali]
4       Skond l-Artikolu 36 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 222/77, tat-13 ta’ Diċembru 1976, dwar it-tranżitu Komunitarju (ĠU
L 38, p. 1):
“1. Meta jiġi kkonstatat li waqt jew fl-okkażjoni ta’ operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju jseħħ ksur jew irregolarità fi
Stat Membru partikolari, l-irkupru tad-dazji u ta’ taxxi oħra eventwalment eżiġibbli għandu jsir minn dan l-Istat Membru,
skond il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi, mingħajr ħsara għat-teħid ta’ proċeduri kriminali.
2. Jekk il-post fejn jitwettaq il-ksur jew fejn titwettaq l-irregolarità ma jkunx jista’ jiġi ddeterminat, il-ksur jew l-irregolarità
għandhom jitqiesu bħala li twettqu:
(a)      meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità jkunu kkonstatati f’uffiċċju ta’ tranżitu li
jinsab fuq fruntiera interna: fl-Istat Membru li minnu l-mezz ta’ trasport jew il-merkanzija jkunu għadhom kemm telqu;
(b) meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati f’uffiċċju ta’ tranżitu
fis-sens tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 11(d): fl-Istat Membru li jappartjeni għalih dan l-uffiċċju;
(ċ) meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati fuq it-territorju ta’ Stat
Membru f’post ieħor barra minn f’uffiċċju ta’ tranżitu: fl-Istat Membru fejn tkun saret il-konstatazzjoni;
(d) meta l-kunsinna ma tkunx ġiet ippreżentata fl-uffiċċju ta’ destinazzjoni: fl-aħħar Stat Membru li fit-territorju tiegħu
huwa stabbilit, fid-dawl tan-nota ta’ l-avviż ta’ tranżitu, li l-mezz ta’ trasport jew il-merkanzija daħlu;
(e) meta l-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati wara li l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju tkun ġiet konkluża: fl-Istat
Membru fejn tkun saret il-konstatazzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5       L-Artikolu 1 tal-Ftehim ta’ Assistenza Amministrattiva Reċiproka għal Prevenzjoni u t-Trażżin tal-Frodi Doganali konkluż fl-10
ta’ Novembru 1965 bejn ir-Repubblika Taljana u r-Repubblika Federali tal-Jugoslavja (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assistenza”)
jipprovdi li:
“L-awtoritajiet amministrattivi doganali tal-partijiet kontraenti għandhom jipprovdu assistenza reċiproka lil xulxin, taħt
il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan il-ftehim, sabiex jipprevjenu, isibu u jrażżnu l-ksur tas-sistemi doganali rispettivi
tagħhom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6       Skond l-Artikolu 4 ta’ dan il-ftehim:
“L-awtoritajiet amministrattivi doganali ta’ kull waħda miż-żewġ partijiet kontraenti għandha teżerċita, fuq l-inizjattiva
tagħha stess jew fuq it-talba ta’ l-awtoritajiet amministrattivi doganali tal-parti l-oħra, sorveljanza speċjali fiż-żona
li taqa’ taħt is-servizz tagħha:
[…]
–       sabiex jassiguraw il-protezzjoni ta’ l-interessi doganali u fiskali tal-pajjiżi rispettivi, kull waħda miż-żewġ awtoritajiet
amministrattivi doganali timpenja ruħha prinċipalment li tevita li l-merkanzija esportata mit-territorju tagħha tkun is-suġġett
ta’ kuntrabandu għad-detriment finanzjarju tal-parti l-oħra.
Għandha ssir sorveljanza speċjali, fuq talba għal dan il-għan, fir-rigward ta’ l-esportazzjoni tal-prodotti li fit-territorju
tal-parti kontraenti l-oħra jkunu suġġetti għal dazji għoljin u speċifiċi.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Il-fatti li wasslu għall-kawża
7       Fit-30 ta’ Ottubru 1991, Nordspedizionieri, magħmula minn aġenti doganali u li għandha s-sede tagħha fi Trieste, għamlet dikjarazzjoni
ta’ tranżitu Komunitarju estern fir-rigward ta’ kaxxi tal-kartun provenjenti mis-Slovenja u li kienu ddestinati għal Spanja.
Fil-5 u fis-16 ta’ Novembru 1991, Nordspedizionieri għamlet żewġ dikjarazzjonijiet oħra ta’ tranżitu, simili għal dawk tat-30
ta’ Ottubru.
8       Wara li twettqu l-formalitajiet kollha doganali relatati mat-tielet operazzjoni ta’ tranżitu, id-direttur ta’ l-uffiċċju tad-dwana
ta’ Fernetti talab lill-Guardia di Finanza (pulizija doganali) tispezzjona l-kontenut tal-kunsinna. It-trakk in kwistjoni,
li kien diġà ħareġ miż-żona doganali, ġie segwit u mwaqqaf wara li kien saq ftit kilometri u ttieħed lura taħt skorta lejn
il-post tad-dwana. L-ispezzjoni wriet li l-kaxxi tal-kartun ma kinux vojta kif kien indikat fid-dikjarazzjoni ta’ tranżitu,
iżda kienu mimlija sigaretti. Is-sewwieq tat-trakk ġie arrestat u t-trakk flimkien mal-merkanzija tqiegħdu taħt sekwestru,
kif ukoll id-dokumenti li kienu fil-pussess tas-sewwieq.
9       L-investigazzjoni, li saret mill-awtoritajiet doganali Taljani b’kollaborazzjoni ma’ l-awtoritajiet Sloveni, ippermettiet
li jiġi stabbilit li s-sewwieq tat-trakk kien ipparteċipa fi tliet operazzjonijiet oħra simili ta’ kuntrabandu ta’ sigaretti,
billi uża d-dikjarazzjonijiet ta’ tranżitu magħmula minn Nordspedizionieri fit-30 ta’ Ottubru u fil-5 ta’ Novembru 1991. Fil-kuntest
ta’ l-investigazzjoni tagħhom dwar l-operazzjonijiet in kwistjoni ta’ kuntrabandu, l-awtoritajiet Taljani skoprew maħżen li
fih kienet qed tinżamm il-merkanzija importata illegalment, u fejn, waqt perkwiżizzjoni fit-8 ta’ April 1992, sabu 8,010 kilogrammi
ta’ sigaretti, li tqiegħdu taħt sekwestru.
10     Fis-16 ta’ Ottubru 1992, id-dipartiment tat-taxxa ta’ l-uffiċċju prinċipali tad-dwana ta’ Trieste ordna lill-appellanti, fil-kwalità
tagħhom ta’ prinċipal responsabbli mit-tranżitu Komunitarju għall-operazzjonijiet tat-30 ta’ Ottubru u tal-5 ta’ Novembru
1991, iħallsu s-somma ta’ ITL 2,951,462,300, bħala dazju fuq it-tabakk maħdum barra u mdaħħal u mibjugħ illegalment fit-territorju
doganali tal-Komunità. Peress li l-kunsinna tas-16 ta’ Novembru 1991 ġiet issekwestrata mill-awtoritajiet doganali Taljani
qabel ma ġiet offruta għall-bejgħ, ma ntalab l-ebda ħlas ta’ dazju fir-rigward tagħha.
11     Fl-14 ta’ Novembru 2000, l-appellanti ressqu talba quddiem il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għar-remissjoni tad-dazji
doganali. Din it-talba ġiet sostnuta mill-awtoritajiet Taljani li, f’Ġunju 2001, ippreżentaw talba lill-Kummissjoni għar-remissjoni
tad-dazji doganali fl-ammont ta’ ITL 497,589,687.
12     Fit-28 ta’ Ġunju 2002, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni REM 14/01 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) li fiha ċaħdet
din it-talba. Hija kkonkludiet li f’dan il-każ ma kinitx teżisti sitwazzjoni partikolari li tirriżulta minn ċirkustanzi li
jinvolvu qerq jew negliġenza manifesta min-naħa ta’ l-appellanti, fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79, u
għaldaqstant ir-remissjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni ma kinitx iġġustifikata.

Ir-rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u s-sentenza appellata
13     Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-30 ta’ Ottubru 2002, l-appellanti ressqu din il-kawża.
14     L-appellanti invokaw żewġ motivi in sostenn tat-talbiet tagħhom għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni.
15     L-ewwel motiv huwa bbażat fuq diversi żbalji materjali li allegatament saru fid-deċiżjoni kkontestata filwaqt li t-tieni motiv
kien ibbażat fuq l-allegata eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari u tan-nuqqas ta’ qerq u negliġenza fis-sens ta’ l-Artikolu
13 tar-Regolament Nru 1430/79. Sussidjarjament, l-appellanti talbu r-remissjoni parzjali tad-dazji doganali.
16     Fir-rigward ta’ l-ewwel motiv, il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn naħa, ikkonstatat li d-deċiżjoni ma kinitx ivvizzjata minn
żball ta’ fatt fid-deskrizzjoni tagħha ta’ kif saret l-ispezzjoni tal-kunsinna. Min-naħa l-oħra, hija ddikjarat inammissibbli
l-ilment ibbażat fuq l-allegat żball fl-ammont tar-remissjoni mitluba abbażi tal-fatt li l-kalkolu ta’ dan l-ammont jaqa’
esklużivament taħt id-diskrezzjoni ta’ l-awtoritajiet nazzjonali.
17     Fir-rigward tat-tieni motiv, il-Qorti tal-Prim’Istanza fakkret, preliminarjament, li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali
fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79, li hija klawsola ġenerali ta’ ekwità. Hija sostniet ukoll
li jeħtieġ li jiġu ssodisfati żewġ kundizzjonijiet kumulattivi sabiex japplika dan l-Artikolu: (i) l-eżistenza ta’ sitwazzjoni
partikolari u (ii) in-nuqqas ta’ qerq u negliġenza manifesta min-naħa ta’ l-operatur ekonomiku kkonċernat.
18     Fir-rigward ta’ l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset li l-appellanti ma kinux urew li
l-awtoritajiet Taljani kienu jafu bl-operazzjonijiet ta’ kuntrabandu ta’ sigaretti. Hija ċaħdet ukoll l-argument ta’ l-appellanti
bbażat fuq il-fatt li l-attività ta’ kuntrabandu, li kienu vittmi tagħha, kienet tmur lilhinn mir-riskji kummerċjali inerenti
fl-attività professjonali tagħhom. Qabel ma waslet għall-konklużjoni li l-awtoritajiet doganali ma kinux ħatja ta’ nuqqasijiet
serji, il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn naħa, ikkonstatat li dawn ma kellhomx l-obbligi li jispezzjonaw fiżikament it-trasport
kollu li jaqsam minn fruntiera għal oħra u, min-naħa l-oħra, li l-Ftehim ta’ Assistenza ma kienx jimponi obbligu fuq l-awtoritajiet
doganali Sloveni li jinformaw, mingħajr dewmien, lill-awtoritajiet Taljani dwar kull trasport ta’ tabakk li jitlaq mit-territorju
tagħhom lejn l-Italja.
19     Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset li l-impossibbiltà ta’ spezzjoni tat-trakk, allegata mill-appellanti, ma
tikkostitwixxix element li jista’ jqiegħed lill-appellanti f’sitwazzjoni eċċezzjonali meta mqabbla ma’ operaturi ekonomiċi
oħra u għaldaqstant ma tippermettix li tiġi ġġustifikata sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament
Nru 1430/79 (sentenza tas-7 ta’ Settembru 1999, De Haan, C-61/98, Ġabra p. I-5003, punt 52). Fir-rigward ta’ l-ibbilanċjar
ta’ l-interessi involuti fil-kawża, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li l-Kummissjoni ma llimitatx lilha nnifisha li teskludi
l-applikabbiltà ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 iżda eżaminat ukoll jekk iċ-ċirkustanzi tal-każ kinux jaqgħu
taħt ir-riskju kummerċjali normali għall-aġenti doganali, u kkonkludiet li dawn ma kinux imorru lilhinn mir-riskju kummerċjali
normali marbut ma’ din l-attività.
20     Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li l-appellanti ma rnexxielhomx juru li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest
ta’ evalwazzjoni billi qieset li ċ-ċirkustanzi tal-kawża ma kinux jikkostitwixxu sitwazzjoni partikolari. Fin-nuqqas ta’ dan,
l-eżami tat-tieni kundizzjoni li tirrigwarda n-nuqqas ta’ qerq u negliġenza manifesta ma kienx meqjus neċessarju. Għaldaqstant,
il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-tieni motiv bħala infondat.
21     Fl-aħħarnett, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ukoll it-talba għar-remissjoni parzjali tad-dazji doganali fuq prodotti tat-tabakk
ikkonfiskati billi qieset, b’mod partikolari, li l-kwistjoni ta’ l-estinzjoni tad-dejn doganali permezz tal-konfiska ta’ parti
mill-merkanzija li hija suġġetta għal dejn doganali, ma taqax taħt l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79.
22     Peress li r-rikors tagħhom ġie miċħud, l-appellanti ressqu appell fil-10 ta’ Frar 2005.

It-talbiet tal-partijiet
23     L-appellanti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
–       tannulla d-deċiżjoni kkontestata li permezz tagħha l-Kummissjoni ddikjarat li r-remissjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni fl-ammont
ta’ ITL 497,589,687 ma kinitx iġġustifikata;
–       tiddikjara, għall-kuntrarju, li skond l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79, ir-remissjoni tad-dazji hija ġġustifikata
f’dan il-każ, peress li jeżistu ċirkustanzi partikolari li huma fil-favur ta’ l-appellanti u li jimplikaw li ma kien hemm
ebda qerq jew negliġenza;
–       tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż tal-proċeduri fl-ewwel istanza u dawk tal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
24     L-appellata titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
–       tiċħad l-appell ippreżentat mill-appellanti kollu kemm hu;
–       tordna lill-appellanti jbatu l-ispejjeż tagħhom kif ukoll dawk inkorsi mill-Kummissjoni fil-proċeduri fl-ewwel istanza u fl-appell
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

Fuq l-appell
25     In sostenn ta’ l-appell tagħhom, l-appellanti jinvokaw erba’ aggravji.

Fuq l-ewwel aggravju
26     Filwaqt li jibbażaw ruħhom fuq l-Artikolu 36(3) tar-Regolament Nru 222/77, l-appellanti jikkontestaw l-eżistenza ta’ dejn
doganali peress li mhux il-kundizzjonijiet kollha għall-ħolqien ta’ dan id-dejn kienu ssodisfati, b’mod partikolari, dawk
li jirriżultaw mill-ġurisprudenza u li huma marbuta man-notifika lid-debitur prinċipali (sentenzi tal-21 ta’ Ottubru 1999,
Lensing & Brockhausen, C-233/98, Ġabra p. I-7349, punt 31, u ta’ l-20 ta’ Jannar 2005, Honeywell Aerospace, C-300/03, Ġabra
p. I-689, punt 26). Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tqajjem
ex officio
n-nuqqas ta’ din il-kundizzjoni preliminari għall-irkupru tad-dejn doganali peress li l-Qorti tal-Prim’Istanza naqset milli
tagħhmel dan.
27     Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa inammissibbli peress li ma ġiex imqajjem quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
28     Skond ġurisprudenza stabbilita, li parti titħalla tqajjem aggravju għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li hija
ma tkunx qajmet quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, ikun ifisser li din il-parti tkun qed titħalla tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja,
li l-ġurisdizzjoni tagħha f’appell hija limitata, b’kawża iktar wiesgħa minn dik imressqa quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
Fil-kuntest ta’ appell, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija għalhekk limitata għal eżami tas-soluzzjoni legali li
tkun ingħatat għall-motivi diskussi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru
2006, Koninklijke Coöperatie Cosun vs Il-Kummissjoni, C-68/05 P, Ġabra p. I-10367, punt 96, u tas-27 ta’ Frar 2007, Gestoras
Pro Amnistía
et
vs Il-Kunsill, C‑354/04 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 30).
29     F’din il-kawża jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, minkejja li, għal raġunijiet esterni għal dan l-aggravju, l-appellanti kienu
kkontestaw l-ammont eżatt tad-dejn doganali quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, huma qatt ma qajmu quddiemha argument dwar
l-eżistenza stess ta’ dan id-dejn.
30     Barra minn hekk, għal dak li jirrigwarda l-klassifikazzjoni ta’ dan l-aggravju mqajjem mill-appellanti bħala wieħed ta’ ordni
pubbliku, jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-uniku għan tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 huwa
li jippermettu li, meta jkunu ssodisfati ċerti ċirkustanzi partikolari u fin-nuqqas ta’ qerq jew negliġenza, uħud mill-operaturi
ekonomiċi jiġu eżentati mill-ħlas ta’ dazji dovuti minnhom, u mhux li jikkontestaw il-prinċipju stess li d-dejn huwa eżiġibbli
(ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Lulju 1993, CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni, C-121/91
u C-122/91, Ġabra p. I-3873, punt 43). Minn dan jirriżulta li kontra d-deċiżjoni kkontestata, l-appellanti jistgħu jinvokaw
biss b’suċċess argumenti li jippruvaw juru l-eżistenza ta’ ċirkustanzi partikolari kif ukoll nuqqas ta’ qerq jew negliġenza
min-naħa tagħhom, u mhux argumenti li jippruvaw juru l-illegalità tad-deċiżjonijiet ta’ l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti
li jissuġġettawhom għall-ħlas tad-dazji kkontestati (ara s-sentenza CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni,
iċċitata iktar ’il fuq, punt 44). Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma invokatx
ex officio
dispożizzjoni li ma kellhiex ġurisdizzjoni li tapplika.
31     Minn dan isegwi li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.

Fuq it-tieni aggravju
32     L-appellanti jsostnu li, peress li għamlet konstatazzjonijiet materjali mhux eżatti u mhux kompluti dwar iċ-ċirkustanzi ta’
l-iskoperta ta’ kunsinna ta’ sigaretti u billi żnaturat l-elementi ta’ prova, il-Qorti tal-Prim’Istanza applikat l-Artikolu
13 tar-Regolament Nru 1430/79 b’mod inkorrett għal dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari.
Fil-punt 29 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament ibbażat ruħha fuq rikostituzzjoni mhux eżatta tal-fatti
peress li sostniet li l-uffiċċju tad-dwana ta’ Fernetti kien talab lill-Guardia di Finanza tispezzjoni l-kunsinna li kienet
tikkorrispondi għad-dikjarazzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991, filwaqt li fil-fatt l-ispezzjoni kienet saret barra miż-żona doganali,
wara li kienu ġew kompluti l-formalitajiet kollha u wara li t-trakk kien diġà saq għal diversi kilometri fit-territorju Taljan.
Il-kronoloġija eżatta tal-fatti u r-raġunijiet li verament wasslu sabiex tiġi ordnata l-ispezzjoni tat-tagħbija tat-trakk
jirriżultaw mis-sentenza tat-Tribunale penale ta’ Trieste (L-Italja), mogħtija fl-4 ta’ Novembru 1998, u li tikkundanna lill-awturi
ta’ l-atti ta’ kuntrabandu in kwistjoni. Din il-kronoloġija hija wkoll ikkonfermata minn dikjarazzjoni bil-miktub tas-Sur
Portale, id-direttur ta’ l-uffiċċju tad-dwana ta’ Fernetti fiż-żmien meta seħħew il-fatti, datata l-15 ta’ Jannar 2005.
33     Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tqis li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqet ebda żball fir-rikostituzzjoni tal-fatti u fl-evalwazzjoni
tagħha, li d-deċiżjoni kkontestata ma kienet ivvizzjata minn ebda żball ta’ fatt u li kienet taf perfettament f’liema mument
saret l-ispezzjoni tal-kunsinna ta’ sigaretti. Barra minn hekk, hija tikkunsidra li d-dikjarazzjoni tas-Sur Portale tikkostitwixxi
element ġdid ta’ prova fil-kuntest ta’ din il-proċedura u għaldaqstant, għandha tiġi ddikjarata inammissibbli.
34     F’dan ir-rigward huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-preżentazzjoni tal-fatti li saret mill-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward
taċ-ċirkustanzi ta’ l-iskoperta tal-kunsinna ta’ sigaretti taqbel eżattament mal-kronoloġija ta’ l-avvenimenti kif esposti
mill-appellanti. Fil-fatt, il-punt 11 tas-sentenza appellata jipprovdi dan li ġej: “Wara li saru l-formalitajiet doganali
[…] it-trakk ġie awtorizzat ikompli triqtu. Ftit wara, id-direttur ta’ l-uffiċċju doganali ta’ Fernetti talab lill-pulizija
doganali tal-post għall-ipparkjar ta’ din il-lokalità li teżamina t-tagħbija tat-trakk. It-trakk, li diġà kien telaq miż-żona
doganali ġie segwit u mwaqqaf mill-pulizija doganali ftit kilometri wara li qasam il-fruntiera.”
35     It-tieni aggravju, ibbażat fuq allegata ineżattezza jew żnatura tal-konstatazzjonijiet ta’ fatt, huwa għalhekk dirett kontra
preżentazzjoni tal-fatti mill-Qorti tal-Prim’Istanza li, fil-verità, taqbel ma’ dik li l-appellanti jsostnu li għandha tiġi
sostitwita magħha. Għaldaqstant, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.

Fuq it-tielet aggravju
36     L-appellanti jallegaw li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 b’mod żbaljat. Huma jibbażaw
l-aggravju tagħhom fuq diversi argumenti li, fl-opinjoni tagħhom, jippermettu li jiġi konkluż li kienet teżisti sitwazzjoni
partikolari fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari:
–       li kienu vittmi ta’ frodi li kien imur lilhinn mir-riskju kummerċjali normali marbut ma’ l-attività tagħhom;
–       li l-Guardia di Finanza kienet taf bl-attività ta’ kuntrabandu u li hija ma ħaditx azzjoni mill-ewwel sabiex tkun tista’ tikxef
iċ-ċirku ta’ kuntrabandu;
–       li huma aġixxew b’
bona fede
u li kellhom aspettattivi leġittimi fir-rigward tad-dokumenti li kienu rċevew;
–       li l-awtoritajiet doganali ma kinux spezzjonaw il-kunsinni;
–       li għalihom kien impossibbli li jissorveljaw l-operazzjonijiet ta’ trasport; u
–       li d-deċiżjoni kkontestata ma rriżultatx f’ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti.
Fuq l-ewwel ilment
–       L-argumenti tal-partijiet
37     L-ilment prinċipali li l-appellanti jifformulaw b’mod preċiż jikkonċerna l-iżball ta’ liġi li l-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament
wettqet fl-interpretazzjoni tal-Ftehim ta’ Assistenza. Fil-fatt, kuntrarjament għal dak li ngħad fil-punt 79 tas-sentenza
appellata, permezz ta’ dan il-ftehim l-awtoritajiet doganali Sloveni kellhom l-obbligu li jipprevjenu l-atti ta’ kuntrabandu
billi jinformaw lill-awtoritajiet Taljani bit-tranżitu ta’ merkanzija sensittiva mill-aspett ta’ taxxa, li fin-nuqqas tiegħu
dan il-ftehim kien jitlef kull użu.
38     L-appellanti jinvokaw diversi drabi l-Ftehim ta’ Assistenza li l-interpretazzjoni żbaljata tiegħu kellha konsegwenzi fuq l-evalwazzjoni
ta’ ħafna mill-argumenti tagħhom. Għaldaqstant, huma jinvokaw il-
bona fede
tagħhom fir-rigward tad-dokumenti li ntbagħtulhom u l-aspettattivi leġittimi tagħhom fir-rigward ta’ l-eżattezza ta’ dawn
id-dokumenti. Huwa fdaw, bla ebda kundizzjoni, fl-eżekuzzjoni mill-awtoritajiet doganali Sloveni ta’ l-obbligu internazzjonali
tagħhom li jissenjalaw tranżitu ta’ merkanzija sensittiva. Fir-rigward tar-riskju kummerċjali għalihom, l-appellanti jallegaw
li s-sitwazzjoni tagħhom ma kinitx simili għal dik ta’ kwalunkwe aġent doganali ieħor iżda kienet simili għal dik ta’ aġenti
li jistgħu jafdaw fl-osservanza ta’ obbligu internazzjonali. Għal dak li jirrigwarda l-affermazzjoni li l-fatt li joperaw
fuq il-fruntiera u l-impossibbiltà li t-trakk jiġi spezzjonat ma qegħduhomx f’sitwazzjoni eċċezzjonali peress li dawn iċ-ċirkustanzi
jaffettwaw numru indefinit ta’ operaturi, din hija żbaljata peress li, f’din l-evalwazzjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza kellha
tieħu in kunsiderazzjoni s-sitwazzjoni mhux normali li wasslet sabiex ma jiġix osservat l-obbligu li jirriżulta mill-Ftehim
ta’ Assistenza.
39     Fil-kuntest ta’ l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-allegat fatt li l-Guardia di Finanza kienet taf bl-attività ta’ kuntrabandu,
barra minn hekk, l-appellanti jsostnu li l-prinċipju stabbilit mis-sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq fil-punt 19 ta’
din is-sentenza, għandu, fi kwalunkwe każ, japplika hawnhekk peress li l-awtoritajiet Sloveni kisru l-Ftehim ta’ Assistenza
billi ma informawx lil sħabhom Taljani huma stess bit-tranżitu ta’ kunsinna li kien fiha s-sigaretti.
40     Il-Kummissjoni ssostni li mill-kliem tal-Ftehim ta’ Assistenza, u b’mod partikolari, mill-aħħar inċiż ta’ l-Artikolu 4 tiegħu,
jirriżulta li sorveljanza speċjali tista’ ssir biss fuq talba ta’ l-awtoritajiet Taljani u l-ebda obbligu ta’ informazzjoni
ma jista’ jiġi dedott minn dan. Dan il-ftehim ma jipprovdi ebda obbligu ġenerali għall-awtoritajiet Sloveni li jinformaw lill-awtoritajiet
Taljani bin-natura tal-kunsinna. Konsegwentement, il-Kummissjoni tqis li l-appellanti ma setgħux jinvokaw l-aspettattivi leġittimi
peress li dawn jistgħu jiġu protetti biss fil-każ li l-imsemmija awtoritajiet kompetenti jkunu huma stess ħolqu l-bażi għall-aspettattivi
tal-persuni responsabbli, li jista’ jkun il-każ biss jekk l-awtoritajiet ikunu żgwidati minħabba dikjarazzjonijiet mhux eżatti
magħmula mill-persuni responsabbli (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10 ta’ Mejju 2001, Kaufring
et
, T-186/97, T-187/97, T-190/97 sa T-192/97, T-210/97, T-211/97, T-216/97 sa T-218/97, T-279/97, T-280/97, T-293/97 u T-147/99,
Ġabra p. II-1337).
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
41     Jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79 jinkludi klawsola ġenerali ta’ ekwità intiża sabiex
tkopri sitwazzjoni eċċezzjonali li jkun jinsab fiha dikjarant meta mqabbel ma’ operaturi oħra li jeżerċitaw l-istess attività
(sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, punt 52). Madankollu, l-appellanti jsostnu li l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari
fis-sens ta’ din il-ġurisprudenza tista’ tkun iġġustifikata permezz tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ l-obbligi li jirriżultaw
mill-Ftehim ta’ Assistenza li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat b’mod żbaljat. Sabiex tkun tista’ tiġi evalwata l-fondatezza
ta’ dan l-aggravju, huwa konsegwentement neċessarju li jiġi ddeterminat jekk il-Ftehim ta’ Assistenza jimponix verament obbligu
fuq l-awtoritajiet doganali li jissenjalaw kull trasport ta’ merkanzija sensittiva mill-aspett ta’ taxxa, b’mod partikolari,
sigaretti.
42     Minkejja li l-Artikolu 1 tal-Ftehim ta’ Assistenza jistabbilixxi, b’mod ġenerali, li l-għan tiegħu huwa li jipprevjeni, isib
u jrażżan il-ksur tad-dispożizzjonijiet doganali, il-kliem ta’ dan l-Artikolu jippreċiża li din l-assistenza reċiproka għandha
ssir skond ir-regoli dettaljati u l-kundizzjonijiet previsti f’dan il-ftehim. Konsegwentement, jeħtieġ li jsir riferiment
għad-dispożizzjonijiet iktar speċifiċi li ġejjin.
43     Bis-saħħa ta’ l-Artikolu 4(1) tal-Ftehim ta’ Assistenza, l-awtoritajiet doganali jeżerċitaw sorveljanza speċjali fir-rigward
tal-moviment tal-persuni, tal-merkanzija u tal-vetturi kkunsidrati bħala suspettati u dan fil-limitu ta’ dak li huwa possibbli
jew fuq inizjattiva tagħhom stess jew fuq talba ta’ l-awtoritajiet doganali tal-parti l-oħra kontraenti. Din il-preċiżjoni
doppja tħalli lil wieħed x’jifhem li m’hemmx obbligu ġenerali għall-awtoritajiet doganali li jeżerċitaw sorveljanza speċjali
fuq inizjattiva tagħhom stess.
44     It-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 4(2) jittratta iktar preċiżament l-esportazzjoni ta’ prodotti li, fuq it-territorju tal-parti
l-oħra kontraenti huma suġġetti għal taxxi speċifiċi u għoljin. Peress li dan huwa l-każ għall-esportazzjoni ta’ sigaretti
lejn l-Italja, din id-dispożizzjoni hija rilevanti f’din il-kawża. Hija tipprovdi li għandha ssir sorveljanza speċjali fuq
talba għal dan il-għan fir-rigward ta’ dawn il-prodotti. Madankollu, xejn ma jindika li ġiet ippreżentata talba bħal din.
45     Barra minn hekk, kif jindika l-Avukat Ġenerali fil-punt 103 tal-konklużjonijiet tiegħu, li Stat kontraenti jkun meħtieġ jissorvelja
u jikkomunika sistematikament, mingħajr ebda talba partikolari, l-informazzjoni kollha li tirrigwarda merkanzija sensittiva
mill-aspett ta’ taxxa, imur lilhinn minn dak li jista’ jkun raġonevolment mistenni minn tali Ftehim ta’ Assistenza. Barra
minn hekk, iċ-ċirkulari ta’ l-14 ta’ Jannar 1985, ippubblikata mill-Ministeru tal-Finanzi Taljan u li tikkonċerna l-applikazzjoni
ta’ dan il-ftehim, ma fiha ebda indikazzjoni li tista’ tissuġġerixxi l-eżistenza ta’ obbligu vinkolanti bħal dan.
46     Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Prim’Istanza, ġustament, ikkonstatat li l-Ftehim ta’ Assistenza ma jimponix obbligu fuq l-awtoritajiet
doganali Sloveni li jissenjalaw kull trasport ta’ sigaretti lejn l-Italja. Konsegwentement, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud
bħala infondat.
Fuq it-tieni ilment
–       L-argumenti tal-partijiet
47     L-appellanti jallegaw li kuntrarjament għal dak li ssostni l-Qorti tal-Prim’Istanza, l-ispezzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991
ma saritx b’kumbinazzjoni iżda kienet spezzjoni diretta lejn il-kunsinna in kwistjoni, li saret wara li ġiet irċevuta informazzjoni
dwar in-natura vera tal-kunsinna. Barra minn hekk, dan huwa kkonfermat mid-dikjarazzjoni tas-Sur Portale. B’hekk, fil-fehma
tagħhom, il-Guardia di Finanza kienet taf bit-traffiku tat-tabakk maħdum u ppermettiet, deliberatament, li jitwettqu operazzjonijiet
ta’ kuntrabandu sabiex tikxef iċ-ċirku ta’ traffikanti. Dan jispjega, b’mod partikolari, għaliex ftit biss tal-ħin wara l-iskoperta
tal-kunsinna ta’ sigaretti, l-awtoritajiet Taljani kellhom diġà l-informazzjoni neċessarja sabiex jarrestaw diversi persuni
oħra marbuta ma’ din l-operazzjoni u sabiex jagħmlu perkwiżizzjoni fil-maħżen tas-sigaretti in kwistjoni. Fis-sentenza De
Haan, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkwalifikat fatti simili bħala sitwazzjoni partikolari.
48     Skond il-Kummissjoni, kien biss wara li saru l-ispezzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991 u l-investigazzjoni sussegwenti li ġew
skoperti l-irregolaritajiet preċedenti. Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat ġustament li l-kundizzjonijiet
meħtieġa għall-applikazzjoni tal-prinċipju stabbilit fis-sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, ma kinux issodisfati.
–       Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
49     Jeħtieġ li jiġi osservat li, skond l-Artikolu 225(1) KE, l-appell huwa limitat għal punti ta’ dritt. Għaldaqstant, hija biss
il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti u sabiex teżamina l-elementi
ta’ prova, mingħajr ħsara għall-każ li dawn il-fatti u elementi jiġu żnaturati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ta’ l-1 ta’
Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi
et
, C‑136/92 P, Ġabra p. I-1981, punti 49 u 66, kif ukoll ta’ l-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico, C‑312/00
P, Ġabra p. I-11355, punt 69).
50     Jeħtieġ li jingħad li, f’dan il-każ, permezz ta’ l-argumenti tagħhom, l-appellanti mhumiex qed jippruvaw jistabbilixxu li
l-Qorti tal-Prim’Istanza żnaturat il-fatti iżda qed jillimitaw ruħhom li jikkontestaw il-fatti kif ikkonstatati minn dik il-qorti.
51     Barra minn hekk u fi kwalunkwe każ, jeħtieġ li jingħad, irrispettivament mill-kwistjoni dwar jekk id-dikjarazzjoni tas-Sur
Portale kinitx ammissibbli, li l-kontenut tagħha ma jiżvela ebda element li jista’ juri li l-awtoritajiet Taljani kienu diġà
jafu bit-traffiku. Għall-kuntrarju, is-Sur Portale jallega li kien wara li ġiet irċevuta l-informazzjoni b’mod informali mill-kollega
tiegħu Sloven li l-awtoritajiet doganali ta’ Fernetti ipproċedew immedjatament għall-ispezzjoni tat-trakk in kwistjoni. Konsegwentement,
din id-dikjarazzjoni ma tistax isservi sabiex turi li l-awtoritajiet Taljani kienu ppermettew deliberatament li jitwettqu
l-operazzjonijiet ta’ kuntrabandu sabiex jikxfu ċ-ċirku ta’ traffikanti.
52     Għaldaqstant, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, safejn dan it-tieni ilment tat-tielet aggravju jikkritika l-konstatazzjoni tal-fatti
kif magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, huwa għandu jiġi ddikjarat inammissibbli.
–       Fuq l-argumenti l-oħra ppreżentati mill-appellanti
53     Barra minn hekk, jeħtieg li jingħad li l-appellanti ppreżentaw serje ta’ argumenti li jirrigwardaw, b’mod partikolari, in-nuqqas
ta’ kontroll ta’ kunsinni mill-awtoritajiet doganali, l-impossibbiltà għall-appellanti li jissorveljaw l-operazzjonijiet ta’
trasport u l-ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti.
54     Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, fl-argumenti tagħhom, l-appellanti ma jippreżentaw ebda ilment f’dan ir-rigward kontra
s-sentenza appellata iżda jillimitaw lilhom infushom li jirrepetu l-argumenti diġà ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza
u li jimmiraw il-ħsibijiet tagħhom lejn id-deċiżjoni kkontestata. Fir-replika tagħhom, huma jikkritikaw lill-Kummissjoni li,
per eżempju, fl-ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti, ma ħaditx in kunsiderazzjoni l-ftehim li hija ffirmat mal-kumpannija
Philip Morris, li impenjat ruħha li tħallas is-somma ta’ USD 1.25 biljun bħala kumpens għad-dannu subit mill-Komunità minħabba
r-reati ta’ kuntrabandu mwettqa qabel ġie konkluż l-imsemmi ftehim, mingħajr, madankollu, ma indikaw x’inhu l-ilment tagħhom
kontra l-Qorti tal-Prim’Istanza.
55     Madankollu mill-Artikolu 225 KE, mill-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 58 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, u mill-punt
(ċ) ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 112(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha jirriżulta li appell għandu jindika b’mod
preċiż l-elementi kkontestati tas-sentenza jew tad-digriet li jkun qiegħed jintalab l-annullament tagħhom kif ukoll l-argumenti
legali magħmula speċifikament sabiex isostnu din it-talba. Appell, li ma jinkludix argument intiż speċifikament sabiex jidentifika
l-iżball ta’ liġi li bih tkun allegatament ivvizzjata s-sentenza appellata, jillimita ruħu li jirrepeti l-motivi u l-argumenti
diġà ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, u għaldaqstant ma jissodisfax din il-kundizzjoni. Fil-fatt, appell bħal
dan fil-verità jikkostitwixxi talba għal rieżami tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, xi ħaġa li l-Qorti
tal-Ġustizzja m’għandhiex ġurisdizzjoni li tagħmel (sentenzi ta’ l-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni,
C-352/98 P, Ġabra p. I-5291, punti 34 u 35, u tat-30 ta’ Settembru 2003, Eurocoton
et
vs Il-Kunsill, C-76/01 P, Ġabra p. I-10091, punti 46 u 47).
56     Konsegwentement, peress li l-argumenti ppreżentati mill-appellanti fil-kuntest tat-tielet aggravju ma fihomx ilmenti preċiżi
kontra s-sentenza appellata, jeħtieġ li dawn l-argumenti jiġu miċħuda bħala inammissibbli. L-ewwel u t-tieni lment għandhom,
min-naħa tagħhom, jiġu miċħuda, rispettivament, bħala infondati u inammissibbli.

Fuq ir-raba’ aggravju
57     Permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha, kif mitlub minnhom, tikkunsidra
li f’dan il-każ teżisti sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79, it-tieni kundizzjoni
dwar l-applikabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni li tikkonċerna n-nuqqas ta’ eżistenza ta’ kwalunkwe “qerq jew negliġenza” min-naħa
ta’ l-operatur kienet tkun issodisfata.
58     Jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, peress li t-tielet aggravju ġie miċħud u li, konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat
ġustament li f’dan il-każ ma teżistix sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/78, dan l-aggravju
għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
59     Minn dak kollu li ngħad preċedentement jirriżulta li l-appell huwa parzjalment inammissibbli, parzjalment ineffettiv u parzjalment
infondat. Għaldaqstant, dan l-appell għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
60     Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skond l-Artikolu 118 ta’ l-istess
Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-appellanti tilfu, hemm lok li
jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Nordspedizionieri di Danielis Livio & C. Snc, fi proċess ta’ stralċ, kif ukoll L. Danielis u D. D’Alessandro huma kkunadnnati
għall-ispejjeż.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: it-Taljan.