CELEX: 62002CJ0071
Vrij verkeer van goederen
Artikel28 EG
Maatregelen van gelijke werking
Beperkingen voor reclame
Verwijzing naar commerciële herkomst van goederen
Goederen afkomstig uit failliete boedel van onderneming
Richtlijn 84/450/EEG
Fundamentele rechten
Vrijheid van meningsuiting
Evenredigheidsbeginsel

Bij beschikking van 29 januari 2002, ingekomen bij het Hof op 4 maart daaraanvolgend, heeft het Oberste Gerichtshof krachtens
artikel 234 EG een prejudiciële vraag gesteld over de uitlegging van artikel 28 EG.
Deze vraag is gerezen in een geding tussen Herbert Karner Industrie-Auktionen GmbH (hierna: „Karner”) en Troostwijk GmbH (hierna:
„Troostwijk”), vennootschappen die roerende goederen mogen veilen, met betrekking tot door deze laatste gemaakte reclame voor
de verkoop van goederen die afkomstig zijn uit een faillissement.
Rechtskader
De communautaire regelgeving
Krachtens artikel 28 EG zijn kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking tussen de lidstaten verboden.
Volgens artikel 30 EG zijn dergelijke verboden of invoerbeperkingen evenwel toegestaan, indien zij zijn gerechtvaardigd uit
hoofde van bepaalde redenen die verband houden met door het gemeenschapsrecht erkende fundamentele vereisten en voorzover
zij geen middel tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel tussen lidstaten vormen.
Artikel 1 van richtlijn 84/450/EEG van de Raad van 10 september 1984 inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame (PB
L 250, blz. 17), zoals gewijzigd bij richtlijn 97/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 1997 (PB L 290,
blz. 18; hierna: „richtlijn 84/450”), definieert het doel van deze richtlijn als volgt:
„Deze richtlijn beoogt de consumenten en degenen die een commerciële, industriële of ambachtelijke activiteit of een vrij
beroep uitoefenen, alsmede de belangen van het publiek in het algemeen, te beschermen tegen misleidende reclame en de onbillijke
gevolgen daarvan […]”
Artikel 2, punt 2 van richtlijn 84/450 definieert „misleidende reclame” als: „elke vorm van reclame die op enigerlei wijze,
daaronder begrepen haar opmaak, de personen tot wie zij zich richt of die zij bereikt, misleidt of kan misleiden en die door
haar misleidende karakter hun economische gedrag kan beïnvloeden, of die om die redenen een concurrent schade toebrengt of
kan toebrengen”.
Artikel 3 van richtlijn 84/450 preciseert dat bij de beoordeling van de vraag of een bepaalde reclame misleidend is, alle
bestanddelen in aanmerking moeten worden genomen. Deze bepaling somt een aantal punten op waarmee in dit opzicht rekening
dient te worden gehouden, zoals, onder meer, de geografische of commerciële oorsprong van het betrokken goed.
Volgens artikel 7 van richtlijn 84/450 belet deze de lidstaten niet om op het gebied van misleidende reclame voorschriften
te handhaven of aan te nemen met het oog op een verdergaande bescherming van de consument en de overige personen waarop deze
richtlijn betrekking heeft.
De nationale regelgeving
§ 2, lid 1, van het Bundesgesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (wet tegen de oneerlijke concurrentie) van 16 november 1984
(BGBl 1984/448; hierna: „UWG”), bevat een algemeen verbod om in commerciële verhoudingen informatie te verschaffen die het
publiek kan misleiden.
§ 30, lid 1, UWG verbiedt elke openbare bekendmaking of elke voor een ruime kring van personen bedoelde mededeling waarin
wordt verwezen naar het feit dat goederen afkomstig zijn uit een failliete boedel, wanneer die goederen daar weliswaar uit
afkomstig zijn, maar er geen deel meer van uitmaken.
Het hoofdgeding en de prejudiciële vraag
De vennootschappen Karner en Troostwijk houden zich bezig met veilingen van industriële goederen en de koop van goederen van
ondernemingen in liquidatie.
Bij koopovereenkomst van 26 maart 2001 heeft Troostwijk, met toestemming van de rechter-commissaris, de goederen van een failliete
bouwonderneming verworven. Ook Karner had belangstelling getoond voor het opkopen van deze goederen.
Troostwijk was voornemens deze goederen uit de failliete boedel te verkopen tijdens een veiling op 14 mei 2001. Zij heeft
deze veiling aangekondigd in een verkoopcatalogus waarbij zij heeft aangegeven dat het een veiling naar aanleiding van een
faillissement betrof en dat de goederen afkomstig waren uit de failliete boedel van de betrokken onderneming. De reclamefolder
is ook gepubliceerd op internet.
Volgens Karner zijn de reclameaankondigingen van Troostwijk in strijd met § 30, lid 1, UWG, nu zij bij het betrokken publiek
de indruk wekken dat de failliete boedel door de curator te gelde wordt gemaakt. Los van een eventueel gevaar van misleiding
van het publiek, zijn dergelijke aankondigingen zowel in strijd met de mededingingsregels van het EG-Verdrag als misleidend
in de zin van § 2, UWG.
Op 10 mei 2001 heeft het Handelsgericht Wien (Oostenrijk) op vordering van Karner in kort geding een uitspraak gedaan waarbij
Troostwijk is gelast, het maken van reclame voor de verkoop van goederen onder verwijzing naar het feit dat deze afkomstig
zijn uit een faillissement, te staken, en bij de betrokken veiling publiekelijk aan de potentiële klanten te verklaren dat
de veiling niet namens en in opdracht van de curator plaatsvindt.
Tegen deze uitspraak in kort geding heeft Troostwijk hoger beroep ingesteld bij het Oberlandesgericht Wien (Oostenrijk) en
heeft daarbij meerdere middelen ingebracht, waaronder in het bijzonder de vraag of § 30, lid 1, UWG verenigbaar is met artikel 28
EG.
Na de verwerping van haar hoger beroep heeft Troostwijk op 14 november 2001 hogere voorziening ingesteld bij het Oberste Gerichtshof.
Zij stelt dat het verbod van § 30, lid 1, UWG in strijd is met artikel 28 EG en onverenigbaar met artikel 10 van het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, dat is ondertekend te Rome op 4 november
1950 (hierna: „EVRM”), welke bepaling betrekking heeft op de vrijheid van meningsuiting.
Van oordeel dat het Hof zich nog niet heeft uitgesproken over de verenigbaarheid van een nationale bepaling als § 30, lid 1,
UWG met artikel 28 EG, heeft het Oberste Gerichtshof besloten de behandeling van de zaak te schorsen en het Hof de volgende
prejudiciële vraag te stellen:
„Moet artikel 28 EG aldus worden uitgelegd, dat het in de weg staat aan een nationale regeling die verbiedt om, los van het
waarheidsgehalte van de mededeling, te vermelden dat goederen uit een failliete boedel afkomstig zijn, wanneer in openbare
aankondigingen of in mededelingen die voor een ruime kring van personen bedoeld zijn, de verkoop wordt aangekondigd van goederen
die uit een failliete boedel afkomstig zijn, maar daarvan geen deel meer uitmaken?”
De ontvankelijkheid
Bij het Hof ingediende opmerkingen
Karner is van mening dat het verzoek om een prejudiciële beslissing niet-ontvankelijk is. Volgens haar hebben de feiten die
aan het hoofdgeding ten grondslag liggen betrekking op een zuiver interne situatie, aangezien de partijen in het hoofdgeding
gevestigd zijn in Oostenrijk, de betrokken goederen zijn verworven uit de boedel van een op het grondgebied van deze lidstaat
ingetreden faillissement, en § 30, lid 1, UWG betrekking heeft op vormen van reclame in Oostenrijk.
Beoordeling door het Hof
Er zij aan herinnerd dat de toepasselijkheid van artikel 28 EG niet kan worden uitgesloten op de enkele grond, dat in het
aan de nationale rechter voorgelegde concrete geval alle elementen binnen één enkele lidstaat zijn gesitueerd (zie arrest
van 7 mei 1997, Pistre e.a., C‑321/94–C‑324/94, Jurispr. blz. I‑2343, punt 44).
Het Hof heeft dit beginsel niet alleen bevestigd in zaken met betrekking tot een situatie waarin de betrokken nationale regel
uit andere lidstaten ingevoerde goederen direct discrimineerde (arrest Pistre e.a., reeds aangehaald, punt 44), maar ook in
situaties waarin de nationale bepaling zonder onderscheid van toepassing was op nationale en ingevoerde producten en derhalve
een potentiële beperking van de handel tussen lidstaten kon vormen in de zin van artikel 28 EG (zie, in die zin, arrest van
5 december 2000, Guimont, C‑448/98, Jurispr. blz. I‑10663, punten 21 en 22).
In casu staat niet onmiskenbaar vast, dat de gevraagde uitlegging van het gemeenschapsrecht niet noodzakelijk is voor de nationale
rechter (zie arrest Guimont, reeds aangehaald, punt 23). Een antwoord op de gestelde vraag zou namelijk nuttig voor hem kunnen
zijn om uit te maken of een verbod als dat van § 30, lid 1, UWG een potentiële beperking van de handel tussen lidstaten in
de zin van artikel 28 EG kan vormen (zie ook arrest van 13 januari 2000, TK‑Heimdienst, C‑254/98, Jurispr. blz. I‑151, punt 14).
Derhalve is het verzoek om een prejudiciële beslissing ontvankelijk.
Ten gronde
Bij het Hof ingediende opmerkingen
Karner, de Oostenrijkse en de Zweedse regering en de Commissie menen dat het verbod van § 30, lid 1, UWG een verkoopmodaliteit
is in de zin die dat begrip heeft in het arrest van 24 november 1993, Keck en Mithouard (C‑267/91 en C‑268/91, Jurispr. blz. I‑6097).
Deze bepaling is zonder onderscheid van toepassing op nationale en ingevoerde producten en belemmert de toegang tot de markt
voor deze laatste producten niet meer dan voor nationale producten. Derhalve valt deze bepaling buiten de werkingssfeer van
artikel 28 EG.
Voor het geval dat het Hof desalniettemin zou oordelen dat § 30, lid 1, UWG een maatregel van gelijke werking is in de zin
van artikel 28 EG, stelt Karner, daarin gesteund door de Oostenrijkse en de Zweedse regering, dat deze bepaling wordt gerechtvaardigd
door een dringende behoefte van consumentenbescherming in de zin van de rechtspraak die is ingezet met het arrest van 20 februari
1979, Rewe-Zentral, „Cassis de Dijon” (120/78, Jurispr. blz. 649). De Zweedse regering beroept zich tevens op de eerlijkheid
van de handelstransacties.
Met een verwijzing naar artikel 7 van richtlijn 84/450 stelt de Oostenrijkse regering dat § 30, lid 1, UWG, in het belang
van de consumenten, de concurrerende ondernemingen en het publiek in het algemeen, beoogt misleidende reclame tegen te gaan.
Troostwijk stelt dat § 30, lid 1, UWG zowel in strijd is met artikel 28 EG als met richtlijn 84/450. Deze nationale bepaling
belet de consument kennis te nemen van waarheidsgetrouwe informatie en kan de handel tussen lidstaten beïnvloeden. De verwijzing
naar de herkomst van goederen betreft een hoedanigheid van de goederen en heeft geen betrekking op de verkoop daarvan. Een
dergelijke verwijzing kan derhalve niet worden beschouwd als een verkoopmodaliteit in de zin van het arrest Keck en Mithouard.
Volgens Troostwijk beperkt die bepaling de mogelijkheid om reclameboodschappen te verspreiden die in andere lidstaten zijn
toegestaan. Het is duidelijk dat verkoopreclame, zoals aan de orde in het hoofdgeding, niet kan worden beperkt tot het grondgebied
van één lidstaat. Op internet kan voor dergelijke mededelingen geen onderscheid naar lidstaat worden gemaakt, daar die wijze
van communicatie niet tot één enkele regio kan worden beperkt.
Wat de verenigbaarheid van § 30, lid 1, UWG met richtlijn 84/450 betreft, stelt Troostwijk dat deze richtlijn een gedeeltelijke
harmonisatie inhoudt en de lidstaten toestaat bepalingen te handhaven en aan te nemen die een verdergaande bescherming van
de consument beogen. Voorzover deze bepaling „waarheidsgetrouwe reclame-uitingen” verbiedt, dient zij niet het doel van consumentenbescherming.
Ten slotte is Troostwijk van mening dat de betrokken bepaling niet verenigbaar is met artikel 10 EVRM, betreffende de vrijheid
van meningsuiting, waarvan de beperking in een democratische samenleving slechts gerechtvaardigd kan zijn wanneer de ware
uiting een belangrijk individueel of collectief recht ernstig in gevaar brengt.
Antwoord van het Hof
Allereerst zij er op gewezen dat § 30, lid 1, UWG blijkens het door de verwijzende rechter aan het Hof overgelegde dossier
uitgaat van de veronderstelling dat consumenten bij voorkeur goederen kopen die door een curator in een faillissement worden
verkocht, in de hoop goederen voordelig te kunnen kopen. In geval van reclame met betrekking tot de verkoop van goederen die
afkomstig zijn uit een failliete boedel, is het moeilijk om te weten of deze verkoop is georganiseerd door de curator of door
iemand die de goederen uit de failliete boedel heeft verworven. De betrokken bepaling zou ten doel hebben te verhinderen dat
de marktdeelnemers deze neiging van consumenten uitbuiten.
Hoewel de nationale regels met betrekking tot consumentenbescherming bij de verkoop van uit een faillissement afkomstige goederen
in de Gemeenschap niet zijn geharmoniseerd, kunnen bepaalde aspecten van de reclame voor dergelijke verkopen toch binnen de
werkingssfeer van richtlijn 84/450 vallen.
Er zij aan herinnerd dat genoemde richtlijn objectieve en minimale criteria beoogt vast te stellen, op basis waarvan kan worden
uitgemaakt of reclame misleidend is. Tot de bepalingen van deze richtlijn behoren artikel 2, punt 2, dat een definitie geeft
van het begrip „misleidende reclame”, en artikel 3, dat aangeeft waarmee rekening wordt gehouden bij de beoordeling of reclame
misleidend is.
Zonder dat de door richtlijn 84/450 gerealiseerde graad van harmonisatie nader hoeft te worden geanalyseerd, staat vast dat
de lidstaten op basis van artikel 7 bevoegd zijn om voorschriften te handhaven of aan te nemen met het oog op een verdergaande
consumentenbescherming dan die waarin de richtlijn voorziet.
Bij de uitoefening van deze bevoegdheid moet evenwel het fundamentele beginsel van het vrije verkeer van goederen worden geëerbiedigd,
dat tot uitdrukking komt in het in artikel 28 EG gestelde verbod van kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van
gelijke werking tussen de lidstaten (zie, in die zin, arrest van 26 september 2000, Commissie/Frankrijk, C‑23/99, Jurispr.
blz. I‑7653, punt 33).
In de eerste plaats moet worden onderzocht of een nationale regeling als § 30, lid 1, UWG, die verbiedt dat in openbare aankondigingen
of in voor een ruime kring van personen bedoelde mededelingen inzake de verkoop van uit faillissement afkomstige goederen,
die niet meer deel van de boedel uitmaken, wordt vermeld dat de betrokken goederen uit een faillissement afkomstig zijn, binnen
de werkingssfeer van artikel 28 EG valt.
Er zij aan herinnerd, dat volgens vaste rechtspraak elke handelsregeling van de lidstaten die de intracommunautaire handel
al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren, als een door artikel 28 EG verboden maatregel van gelijke
werking als kwantitatieve beperkingen is te beschouwen (zie, met name, arresten van 11 juli 1974, Dassonville, 8/74, Jurispr.
blz. 837, punt 5, en 19 juni 2003, Commissie/Italië, C‑420/01, Jurispr. blz. I‑6445, punt 25, en arrest TK‑Heimdienst, reeds
aangehaald, punt 22).
In punt 16 van het arrest Keck en Mithouard heeft het Hof gepreciseerd dat nationale bepalingen die bepaalde verkoopmodaliteiten
aan banden leggen of verbieden, de handel tussen de lidstaten niet al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kunnen
belemmeren in de zin van de Dassonville-rechtspraak, mits die bepalingen van toepassing zijn op alle marktdeelnemers die op
het nationale grondgebied activiteiten ontplooien, en mits zij zowel rechtens als feitelijk dezelfde invloed hebben op de
verhandeling van nationale producten als op die van producten uit andere lidstaten.
Vervolgens heeft het Hof bepalingen die met name betrekking hebben op de plaats en het tijdstip van de verkoop van bepaalde
producten, alsmede op de reclame voor deze producten en op bepaalde methoden voor het op de markt brengen, gekwalificeerd
als bepalingen inzake verkoopmodaliteiten in de zin van het arrest Keck en Mithouard (zie met name arresten van 15 december
1993, Hünermund e.a., C‑292/92, Jurispr. blz. I‑6787, punten 21 en 22, en 2 juni 1994, Tankstation ’t Heukske en Boermans,
C‑401/92 en C‑402/92, Jurispr. blz. I‑2199, punten 12‑14, en arrest TK‑Heimdienst, reeds aangehaald, punt 24).
Er zij aan herinnerd dat § 30, lid 1, UWG beoogt regels te geven voor reclame die verwijst naar de commerciële oorsprong van
uit een faillissement afkomstige goederen die geen deel meer uitmaken van de failliete boedel. Onder deze omstandigheden moet
worden vastgesteld dat een dergelijke bepaling geen betrekking heeft op de eisen waaraan deze producten dienen te voldoen,
maar op het op de markt brengen hiervan. Bijgevolg moet zij worden geacht betrekking te hebben op verkoopmodaliteiten in de
zin van het arrest Keck en Mithouard.
Blijkens het arrest Keck en Mithouard is het verbod van artikel 28 EG echter alleen dan niet van toepassing op een dergelijke
verkoopmodaliteit indien deze voldoet aan de twee in punt 37 van dit arrest genoemde voorwaarden.
Met betrekking tot de eerste van deze voorwaarden zij er op gewezen dat § 30, lid 1, UWG zonder onderscheid van toepassing
is op alle marktdeelnemers die activiteiten ontplooien op het Oostenrijkse grondgebied, ongeacht of zij Oostenrijkers of buitenlanders
zijn.
Met betrekking tot de tweede voorwaarde zij opgemerkt dat § 30, lid 1, UWG, anders dan de nationale bepalingen die in het
geding waren in de zaken die hebben geleid tot de arresten van 9 juli 1997, De Agostini en TV‑Shop (C‑34/95–C‑36/95, Jurispr.
blz. I‑3843), en 8 maart 2001, Gourmet International Products (C‑405/98, Jurispr. blz. I‑1795), geen totaal verbod bevat om
in een lidstaat reclame te maken voor een product dat aldaar op geoorloofde wijze wordt verkocht. Deze bepaling bevat slechts
het verbod om in uitingen die voor een ruime kring van personen zijn bedoeld, te verwijzen naar het feit dat goederen afkomstig
zijn uit een failliete boedel, wanneer deze daar geen deel meer van uitmaken, een en ander om redenen van consumentenbescherming.
Hoewel een dergelijk verbod in beginsel het totale aantal verkopen in de betrokken lidstaat kan beperken, en daarmee tevens
het totale aantal verkopen van goederen uit andere lidstaten, tast het de handel in uit deze laatste lidstaten afkomstige
goederen niet meer aan dan die in nationale producten. In elk geval biedt geen enkel element uit het aan het Hof overgelegde
dossier een aanknopingspunt om te kunnen vaststellen dat zulks het effect van het betrokken verbod zou zijn.
Derhalve moet met de advocaat-generaal in punt 66 van zijn conclusie worden vastgesteld, dat in het hoofdgeding volledig is
voldaan aan de twee in punt 37 van dit arrest genoemde voorwaarden van het arrest Keck en Mithouard. Derhalve valt een nationale
bepaling als § 30, lid 1, UWG niet onder het verbod van artikel 28 EG.
In de tweede plaats dienen de argumenten van Troostwijk te worden onderzocht dat § 30, lid 1, UWG de verspreiding beperkt
van reclameboodschappen die in andere lidstaten zijn toegestaan, en niet verenigbaar is met het in artikel 10 EVRM neergelegde
beginsel van vrijheid van meningsuiting.
Het eerste argument moet aldus worden uitgelegd dat het betrekking heeft op de vraag of een beperking van reclame, zoals voorzien
in § 30, UWG, strijdig is met artikel 49 EG inzake de vrijheid van dienstverrichting.
Wanneer een nationale maatregel zowel het vrije verkeer van goederen als de vrijheid van dienstverrichting beperkt, onderzoekt
het Hof de maatregel in beginsel slechts ten aanzien van een van deze twee vrijheden, indien uit de omstandigheden van de
zaak blijkt dat een van de vrijheden volledig ondergeschikt is aan de andere en daarmee kan worden verbonden (zie, in die
zin, arresten van 24 maart 1994, Schindler, C‑275/92, Jurispr. blz. I‑1039, punt 22, en 22 januari 2002, Canal Satélite Digital,
C‑390/99, Jurispr. blz. I‑607, punt 31).
In de omstandigheden van het hoofdgeding is de verspreiding van reclameboodschappen niet een doel op zich. Ten opzichte van
de verkoop van de betrokken goederen vormt die verspreiding een ondergeschikt element. Bijgevolg is het aspect van vrij verkeer
van goederen belangrijker dan dat van vrijheid van dienstverrichting. § 30, lid 1, UWG behoeft dan ook niet te worden onderzocht
in het licht van artikel 49 EG.
Aangaande het tweede argument van Troostwijk, met betrekking tot de verenigbaarheid van de betrokken regeling met de vrijheid
van meningsuiting, zij er aan herinnerd dat volgens vaste rechtspraak de grondrechten integrerend deel uitmaken van de algemene
rechtsbeginselen welker eerbiediging het Hof verzekert, en dat dit laatste zich daarbij laat leiden door de gemeenschappelijke
constitutionele tradities van de lidstaten alsmede door de aanwijzingen die te vinden zijn in de internationale rechtsinstrumenten
inzake de bescherming van de rechten van de mens waaraan de lidstaten hebben meegewerkt of waarbij zij zich hebben aangesloten.
Aan het EVRM komt in dit verband bijzondere betekenis toe (zie met name arresten van 18 juni 1991, ERT, C‑260/89, Jurispr.
blz. I‑2925, punt 41; 6 maart 2001, Connolly/Commissie, C‑274/99 P, Jurispr. blz. I‑1611, punt 37; 22 oktober 2002, Roquette
Frères, C‑94/00, Jurispr. blz. I‑9011, punt 25, en 12 juni 2003, Schmidberger, C‑112/00, Jurispr. blz. I‑5659, punt 71).
Het is ook vaste rechtspraak dat wanneer een nationale wettelijke regeling binnen het toepassingsgebied van het gemeenschapsrecht
komt, het Hof, ingeval het om een prejudiciële beslissing wordt verzocht, alle uitleggingsgegevens moet verschaffen die de
nationale rechter nodig heeft om te kunnen beoordelen of die regeling verenigbaar is met de fundamentele rechten waarvan het
Hof de eerbiediging verzekert (zie, in die zin, arrest van 29 mei 1997, Kremzow, C‑299/95, Jurispr. blz. I‑2629, punt 15).
Hoewel het beginsel van vrijheid van meningsuiting in artikel 10 EVRM uitdrukkelijk is erkend en een wezenlijke grondslag
van een democratische maatschappij vormt, volgt uit de bewoordingen van het tweede lid van dit artikel dat deze vrijheid kan
worden onderworpen aan bepaalde door doelstellingen van algemeen belang gerechtvaardigde beperkingen, voorzover die afwijkingen
bij de wet zijn voorzien, zijn ingegeven door een of meer gelet op die bepaling legitieme doelstellingen en in een democratische
samenleving noodzakelijk zijn, dat wil zeggen gerechtvaardigd door een dwingende maatschappelijke behoefte en met name evenredig
aan het nagestreefde legitieme doel (zie, in die zin, arresten van 26 juni 1997, Familiapress, C‑368/95, Jurispr. blz. I‑3689,
punt 26, en 11 juli 2002, Carpenter, C‑60/00, Jurispr. blz. I‑6279, punt 42, en arrest Schmidberger, reeds aangehaald, punt 79).
Vaststaat dat de beoordelingsmarge waarover de bevoegde autoriteiten beschikken om het juiste evenwicht tussen de vrijheid
van meningsuiting en de hiervoor genoemde doelen te bepalen, varieert al naar gelang het doel op grond waarvan de beperking
van dit recht gerechtvaardigd is en afhankelijk van de activiteiten waar het om gaat. Als de uitoefening van de vrijheid geen
bijdrage levert voor een debat van algemeen belang en bovendien sprake is van een context waarin de lidstaten een zekere beoordelingsmarge
hebben, wordt slechts getoetst of de inmenging redelijk en evenredig is. Dat is het geval bij het commercieel gebruik van
de vrijheid van meningsuiting, met name op een zo ingewikkeld en fluctuerend terrein als dat van de reclame (zie, in die zin,
arrest van 23 oktober 2003, RTL Television, C‑245/01, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie, punt 73, alsmede EHRM, arresten
Markt intern Verlag GmbH en Klaus Beermann van 20 november 1989, série A, nr. 165, § 33, en VGT Verein gegen Tierfabriken/Zwitserland
van 28 juni 2001,
Recueil des arrêts et décisions
, 2001‑VI, § 69 en 70).
Gelet op de feitelijke en juridische omstandigheden die kenmerkend zijn voor de situatie die aanleiding heeft gegeven tot
het hoofdgeding en op de beoordelingsmarge waarover de lidstaten beschikken, lijkt een beperking van reclame, zoals die waarin
§ 30, UWG voorziet, in casu redelijk en evenredig aan de legitieme doelen die met deze bepaling worden nagestreefd, te weten
de bescherming van de consument en de eerlijkheid van de handelstransacties.
Uit een en ander volgt dat op de gestelde vraag moet worden geantwoord dat artikel 28 EG niet in de weg staat aan een nationale
regeling die verbiedt om, los van de waarheidsgetrouwheid van de mededeling, te vermelden dat goederen uit een failliete boedel
afkomstig zijn, wanneer in openbare aankondigingen of in mededelingen die voor een ruime kring van personen bedoeld zijn,
de verkoop wordt aangekondigd van goederen die uit een failliete boedel afkomstig zijn, maar daarvan geen deel meer uitmaken.
Kosten
De kosten door de Oostenrijkse en de Zweedse regering en de Commissie wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakt,
kunnen niet voor vergoeding in aanmerking komen. Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar
gerezen incident te beschouwen, zodat de nationale rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen.
HET HOF VAN JUSTITIE (Vijfde kamer)
uitspraak doende op de door het Oberste Gerichtshof bij beschikking van 29 januari 2002 gestelde vraag, verklaart voor recht:
Artikel 28 EG staat niet in de weg aan een nationale regeling die verbiedt om, los van de waarheidsgetrouwheid van de mededeling,
te vermelden dat goederen uit een failliete boedel afkomstig zijn, wanneer in openbare aankondigingen of in mededelingen die
voor een ruime kring van personen bedoeld zijn, de verkoop wordt aangekondigd van goederen die uit een failliete boedel afkomstig
zijn, maar daarvan geen deel meer uitmaken.
Timmermans
Rosas
von Bahr
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 25 maart 2004.
De griffier
De president
R. Grass
V. Skouris
–
Procestaal: Duits.