CELEX: 62002CJ0049
Σήματα
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Οδηγία 89/104/ΕΟΚ
Σημεία που μπορούν να συνιστούν σήμα
Συνδυασμοί χρωμάτων
Μπλε και κίτρινο χρώμα για ορισμένα υλικά οικοδομών

ς Libertel προκύπτει ότι ένα δείγμα του συγκεκριμένου χρώματος που συνοδεύεται από την περιγραφή του μέσω ενός διεθνώς
αναγνωρισμένου κώδικα προσδιορισμού μπορεί να συνιστά γραφική παράσταση κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας.
Όσον αφορά το ζήτημα αν κατά την έννοια της διάταξης αυτής τα χρώματα ή οι συνδυασμοί χρωμάτων είναι ικανά να διακρίνουν τα
προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από αυτά άλλων επιχειρήσεων, πρέπει να εξεταστεί αν αυτά τα χρώματα ή οι συνδυασμοί
χρωμάτων είναι ή δεν είναι ικανά να μεταφέρουν ακριβείς πληροφορίες ιδίως όσον αφορά την προέλευση ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας.
Από τις σκέψεις 40, 41 και 65 έως 67 της προαναφερθείσας απόφασης Libertel προκύπτει ότι, ναι μεν τα χρώματα μπορούν να προκαλέσουν
ορισμένους συνειρμούς και να δημιουργήσουν συναισθήματα, πλην όμως, ως εκ της φύσεώς τους, σε πολύ μικρό βαθμό μπορούν να
γνωστοποιήσουν συγκεκριμένες πληροφορίες. Τούτο ισχύει ακόμη περισσότερο αν ληφθεί υπόψη ότι λόγω της ελκυστικότητάς τους
χρησιμοποιούνται συνήθως και ευρέως για τη διαφήμιση και τη διάθεση των προϊόντων και των υπηρεσιών, χωρίς σχέση με οποιοδήποτε
συγκεκριμένο μήνυμα.
Εκτός από εξαιρετικές περιστάσεις, τα χρώματα δεν έχουν διακριτικό χαρακτήρα ab initio αλλά μπορούν ενδεχομένως να αποκτήσουν
με τη χρήση σε συνδυασμό με τα συγκεκριμένα προϊόντα ή υπηρεσίες.
Εντός των ορίων αυτών πρέπει να γίνει δεκτό ότι, κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας, τα χρώματα και οι συνδυασμοί χρωμάτων
που παρουσιάζονται αφηρημένα και χωρίς περίγραμμα μπορεί να είναι κατάλληλα να διακρίνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας
επιχείρησης από αυτά άλλων επιχειρήσεων.
Σημειωτέον περαιτέρω ότι ακόμη και εάν ένας συνδυασμός χρωμάτων που ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα πληροί τις προϋποθέσεις
για να μπορεί να συνιστά σήμα κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας, πρέπει επιπλέον η αρμόδια για την καταχώριση των σημάτων
αρχή να κρίνει αν ο συνδυασμός αυτός πληροί τις άλλες προϋποθέσεις που προβλέπει ιδίως το άρθρο 3 της οδηγίας προκειμένου
να καταχωρισθεί ως σήμα για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησης που ζητεί την καταχώριση. Η εξέταση αυτή πρέπει να
λάβει υπόψη όλες τις πρόσφορες περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, περιλαμβανομένης ενδεχομένως και της γενομένης χρήσης
του σημείου που ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα (αποφάσεις Libertel, όπ.π., σκέψη 76 και της 12ης Φεβρουαρίου 2004, C-363/99,
Koninklijke KPN Nederland, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 37). Η εξέταση αυτή πρέπει επίσης να λάβει υπόψη
το γενικό συμφέρον να μη περιορίζεται αδικαιολόγητα η δυνατότητα ελεύθερης χρησιμοποίησης των χρωμάτων από τους άλλους επιχειρηματίες
που προσφέρουν ομοειδή προϊόντα ή υπηρεσίες με εκείνα για τα οποία ζητείται η καταχώριση (αποφάσεις Libertel, όπ.π., σκέψεις
52 έως 56).
Υπό το φως των προεκτεθέντων στα προδικαστικά ερωτήματα αρμόζει η απάντηση ότι τα χρώματα ή οι συνδυασμοί χρωμάτων που παρουσιάζονται
κατά τρόπο αφηρημένο και χωρίς περίγραμμα σε μια αίτηση καταχωρίσεως και των οποίων οι αποχρώσεις προσδιορίζονται με αναφορά
σε ένα χρωματικό δείγμα και εξατομικεύονται σύμφωνα με μια διεθνώς αναγνωρισμένη ταξινόμηση των χρωμάτων μπορούν να συνιστούν
σήμα κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας εφόσον:
–
αποδεικνύεται ότι στο πλαίσιο εντός του οποίου χρησιμοποιούνται, τα χρώματα αυτά ή οι συνδυασμοί χρωμάτων εμφανίζονται πράγματι
ως σημείο και
–
η αίτηση καταχωρίσεως περιλαμβάνει μια συστηματική διάρθρωση που συνδέει τα συγκεκριμένα χρώματα κατά τρόπο προκαθορισμένο
και πάγιο.
Ακόμη και εάν ένας συνδυασμός χρωμάτων που ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα πληροί τις προϋποθέσεις για να μπορεί να συνιστά
σήμα κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας, πρέπει επιπλέον η αρμόδια για την καταχώριση των σημάτων αρχή να κρίνει αν
ο συνδυασμός αυτό πληροί τις άλλες προϋποθέσεις που προβλέπει ιδίως το άρθρο 3 της οδηγίας προκειμένου να καταχωρισθεί ως
σήμα για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησης που ζητεί την καταχώριση. Η εξέταση αυτή πρέπει να λάβει υπόψη όλα τις
πρόσφορες περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, περιλαμβανομένης ενδεχομένως και της γενομένης χρήσης του σημείου που
ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα. Η εξέταση αυτή πρέπει επίσης να λάβει υπόψη το γενικό συμφέρον να μη περιορίζεται αδικαιολόγητα
η δυνατότητα ελεύθερης χρησιμοποίησης των χρωμάτων από τους άλλους επιχειρηματίες που προσφέρουν ομοειδή προϊόντα ή υπηρεσίες
με εκείνα για τα οποία ζητείται η καταχώριση.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ολλανδική Κυβέρνηση, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή, που υπέβαλαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα
παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ  (δεύτερο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 22ας Ιανουαρίου 2002 το Bundespatentgericht, αποφαίνεται:
Τα χρώματα ή οι συνδυασμοί χρωμάτων που παρουσιάζονται κατά τρόπο αφηρημένο και χωρίς περίγραμμα σε αίτηση καταχωρίσεως και
των οποίων οι αποχρώσεις προσδιορίζονται με αναφορά σε ένα χρωματικό δείγμα και εξατομικεύονται σύμφωνα με μια διεθνώς αναγνωρισμένη
ταξινόμηση των χρωμάτων μπορούν να συνιστούν σήμα κατά την έννοια του άρθρου 2 της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου,
της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων εφόσον:
–
αποδεικνύεται ότι στο πλαίσιο εντός του οποίου χρησιμοποιούνται, τα χρώματα αυτά ή οι συνδυασμοί χρωμάτων εμφανίζονται πράγματι
ως σημείο και
–
η αίτηση καταχωρίσεως περιλαμβάνει μια συστηματική διάρθρωση π﾿υ συνδέει τα συγκεκριμένα χρώματα κατά τρόπο προκαθορισμένο
και πάγιο.
Ακόμη και εάν ένας συνδυασμός χρωμάτων που ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα πληροί τις προϋποθέσεις για να μπορεί να συνιστά
σήμα κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας, πρέπει επιπλέον η αρμόδια για την καταχώριση των σημάτων αρχή να κρίνει αν
ο συνδυασμός αυτός πληροί τις άλλες προϋποθέσεις που προβλέπει ιδίως το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής, προκειμένου να καταχωρισθεί
ως σήμα για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησης που ζητεί την καταχώριση. Η εξέταση αυτή πρέπει να λάβει υπόψη όλα
τις πρόσφορες περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, περιλαμβανομένης ενδεχομένως και της γενομένης χρήσης του σημείου
που ζητείται να καταχωρισθεί ως σήμα. Η εξέταση αυτή πρέπει επίσης να λάβει υπόψη το γενικό συμφέρον να μη περιορίζεται αδικαιολόγητα
η δυνατότητα ελεύθερης χρησιμοποίησης των χρωμάτων από τους άλλους επιχειρηματίες που προσφέρουν ομοειδή προϊόντα ή υπηρεσίες
με εκείνα για τα οποία ζητείται η καταχώριση.
Timmermans
Puissochet
Cunha Rodrigues
Schintgen
Colneric
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 24 Ιουνίου 2004.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος του δευτέρου τμήματος
R. Grass
C. W. A. Timmermans
–
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.