CELEX: 61987CJ0343
Υπάλληλος
Ακύρωση διορισμού

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 5 Νοεμβρίου 1987, ο Annibale Culin, μόνιμος υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 1986, περί διορισμού του Νικολάου Αργύρη σε θέση προϊσταμένου τμήματος ( βαθμού Α 3 ), της αποφάσεως περί απορρίψεως της υποψηφιότητας του για την εν λόγω θέση, καθώς και της αποφάσεως της 3ης Αυγούστου 1987 με την οποία απορρίφθηκε ρητώς η σχετική διοικητική ένσταση του. Με την προσφυγή ζητείται επίσης να υποχρεωθεί η Επιτροπή να καταβάλει στον Α. Culin συμβολικώς ένα φράγκο προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης και της υλικής ζημίας την οποία ο προσφεύγων θεωρεί ότι υπέστη από τη λήψη των εν λόγω αποφάσεων.
Ο Α. Culin, ο οποίος εισήλθε στην υπηρεσία της Επιτροπής στις 7 Σεπτεμβρίου 1959, υπηρετεί, από την 1η Οκτωβρίου 1984, στο τμήμα « υφαντουργία, βιομηχανίες ενδυμάτων, δερματίνων ειδών και λοιπές » της Διευθύνσεως Β της Γενικής Διευθύνσεως Ανταγωνισμού ( στο εξής: ΓΔ IV/B-2 ).
Όταν η Επιτροπή δημοσίευσε, στις 26 Σεπτεμβρίου 1986, την ανακοίνωση κενής θέσεως COM/1607/86, η οποία αφορούσε τη θέση προϊσταμένου του εν λόγω τμήματος, ο Α. Culin, ο οποίος ασκούσε τότε καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου του τμήματος, καθώς και δεκαεπτά άλλοι υπάλληλοι υπέβαλαν υποψηφιότητα για τη θέση αυτή.
Με γνωμοδότηση της 27ης Οκτωβρίου 1986, η συμβουλευτική επιτροπή διορισμών για τους βαθμούς Α 2 και Α 3 κατάρτισε, ακολουθώντας την πρόταση του γενικού διευθυντή ανταγωνισμού, τον πίνακα των πέντε υποψηφίων των οποίων οι υποψηφιότητες έπρεπε να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη. Στον εν λόγω πίνακα δεν περιλαμβανόταν το όνομα του Α. Culin. Η Επιτροπή αποφάσισε, στις 24 Νοεμβρίου 1986, να πληρώσει την εν λόγω θέση διορίζοντας τον Ν. Αργύρη, ο οποίος υπηρετούσε τότε εκτός της Γενικής Διευθύνσεως IV.
Με την απόφαση της 20ής Ιουλίου 1987, με την οποία απορρίφθηκε η εν τω μεταξύ υποβληθείσα από τον Α. Culin διοικητική ένσταση, η Επιτροπή διευκρίνιζε, μεταξύ άλλων, ότι «η ΑΔΑ έλαβε υπόψη ... ιδίως τον τρόπο με τον οποίο (ο Α. Culin) άσκησε τα καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου από τις 12 Νοεμβρίου 1985, αυτό δε ακριβώς το στοιχείο κρίθηκε μη ικανοποιητικό. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε, κατά τη λήξη αυτής της περιόδου αναπληρώσεως, να πληρώσει τη θέση διορίζοντας άλλον υπάλληλο. ... Έχοντας απαντήσει στο κύριο επιχείρημα, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα άλλα επιχειρήματα που προβάλλει ( ο Α. Culin ) όσον αφορά τον διορισμό του Ν. Αργύρη καθίστανται άνευ αντικειμένου ».
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, καθώς και τα αιτήματα, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Παρατηρείται προκαταρκτικώς, σχετικά με το αίτημα του προσφεύγοντος που αφορά την ακύρωση της αποφάσεως με την οποία απορρίφθηκε ρητώς η διοικητική ένσταση του, ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, με την προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου προσβάλλεται η βλαπτική πράξη κατά της οποίας υποβλήθηκε η διοικητική ένσταση (βλέπε την πλέον πρόσφατη απόφαση της 17ης Ιανουαρίου 1989, Vainker κατά Κοινοβουλίου,
293/87, Συλλογή 1989, σ. 23
). Πρέπει, επομένως, να θεωρηθεί ότι, στην υπό κρίση περίπτωση, η προσφυγή έχει ως αντικείμενο την ακύρωση των αποφάσεων περί διορισμού του Ν. Αργύρη στην επίδικη θέση και περί απορρίψεως της υποψηφιότητας του προσφεύγοντος.
Επί του λόγου ακυρώσεως που συνίσταται στην παράβαση του άρθρου 45 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως
Ο προσφεύγων επικαλείται παράβαση του άρθρου 45 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, κατά το οποίο « η προαγωγή γίνεται αποκλειστικά με επιλογή μεταξύ των υπαλλήλων που έχουν συμπληρώσει έναν ελάχιστο χρόνο υπηρεσίας στον βαθμό τους, μετά από συγκριτική εξέταση των προσόντων των υπαλλήλων που έχουν σειρά προαγωγής, καθώς και των εκθέσεων για τους υπαλλήλους αυτούς ».
O A. Culin υποστηρίζει ότι η ανωτέρω κρίση, στην οποία προέβη η Επιτροπή, με την απάντηση της στη διοικητική ένσταση, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο προσφεύγων άσκησε τα καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου, δεν συμφωνεί καθόλου με τις κρίσεις που είχαν εκφέρει σχετικά οι ιεραρχικώς ανώτεροι του και οι οποίες περιλαμβάνονται στον προσωπικό του φάκελο.
Δεδομένου ότι — συνεχίζει ο προσφεύγων — η υποψηφιότητά του δεν προκρίθηκε για τον λόγο που περιέχεται στην απάντηση που δόθηκε στη διοικητική του ένσταση, η συγκριτική εξέταση των προσόντων των υποψηφίων πάσχει, εν προκειμένω, προφανές σφάλμα, το οποίο καθιστά πλημμελή την όλη διαδικασία που κατέληξε στον διορισμό του Ν. Αργύρη στην επίδικη θέση.
Η Επιτροπή, από την πλευρά της, χαρακτηρίζει ως «απλώς ατυχή διατύπωση » την αναφ ορά στην εν λόγω κρίση που περιέχεται στην απάντηση της στη διοικητική ένσταση του Α. Culin, η οποία συντάχθηκε πολύ αργότερα από τη λήψη της προσβαλλομένης αποφάσεως και δεν μπορεί, ως εκ τούτου, να επηρεάσει το κύρος της. Η καθής ενέκρινε στις 24 Μαΐου 1988, μετά την κατάθεση της υπό κρίση προσφυγής, προσθήκη στην απάντηση της στη διοικητική ένσταση του προσφεύγοντος, με την οποία διόρθωσε τη διατύπωση της εν λόγω κρίσεως και ανέφερε την πραγματική αιτιολογία της απορρίψεως της υποψηφιότητας του Α. Culin, δηλαδή το γεγονός ότι ο προσφεύγων δεν διέθετε « όλα τα απαιτούμενα προσόντα προκειμένου να περιληφθεί μεταξύ των επικρατέστέρων υποψηφίων ... ».
Ενόψει των ανωτέρω, το Δικαστήριο, πριν εξετάσει τον λόγο ακυρώσεως που συνίσταται στην παράβαση του άρθρου 45 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, πρέπει να εξετάσει την αιτιολογία των προσβαλλομένων πράξεων.
Παρατηρείται σχετικά ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή δεν έχει μεν υποχρέωση αιτιολογήσεως των αποφάσεων περί προαγωγής έναντι των μη προαχθέντων υποψηφίων, υποχρεούται όμως, αντιθέτως, να αιτιολογεί την απόφαση με την οποία απορρίπτει τη διοικητική ένσταση που υποβάλλει, δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, ο μη προαχθείς υποψήφιος ( απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1974, Grassi κατά Συμβουλίου,
188/73, Rec. 1974, σ. 1099
), η δε αιτιολογία της τελευταίας αυτής αποφάσεως θεωρείται ότι συμπίπτει με την αιτιολογία της αποφάσεως κατά της οποίας στρέφεται η διοικητική ένσταση ( βλέπε αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου 1977, Moli κατά Επιτροπής,
121/76, Rec. 1977, σ. 1971
, και της 13ης Απριλίου 1978, Mollet κατά Επιτροπής,
75/77, Rec. 1978, σ. 897
). Η νομολογία αυτή έχει εφαρμογή και σε περιπτώσεις όπως η υπό κρίση.
Κατά συνέπεια, η αιτιολογία της απαντήσεως στη διοικητική ένσταση του Α. Culin πρέπει να θεωρηθεί ως αιτιολογία των προσβαλλόμένων αποφάσεων, καθόσον οι αποφάσεις αυτές δεν αναφέρουν τους λόγους για τους οποίους δεν προκρίθηκε η υποψηφιότητα του προσφεύγοντος. Στη συνέχεια, ωστόσο, η Επιτροπή ανακάλεσε αυτή την αιτιολογία, χαρακτηρίζοντάς την ως ατυχή διατύπωση, με την προαναφερθείσα προσθήκη στην απάντηση που δόθηκε στη διοικητική ένσταση του Α. Culin.
Όσον αφορά τη διορθωτική αιτιολογία που περιέχεται στην εν λόγω προσθήκη, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη, καθόσον είναι μεταγενέστερη της ασκήσεως της υπό κρίση προσφυγής.
Υπό τις συνθήκες αυτές, διαπιστώνεται ότι δεν υφίσταται αιτιολογία των προσβαλλόμένων πράξεων. Συνεπώς, οι πράξεις αυτές πρέπει να ακυρωθούν.
Επί του λόγου ακυρώσεως που συνίσταται στην παράβαση της ανακοινώσεως κενής θέσεως COM/1607/86
Ο Α. Culin υποστηρίζει ότι, μεταξύ των προσόντων που απαιτούνταν κατά την προαναφερθείσα ανακοίνωση για την πλήρωση της κενής θέσεως περιλαμβανόταν, στο σημείο 3 της ανακοινώσεως, η «γνώση ενός ή περισσοτέρων από τους εν λόγω τομείς ».
Ωστόσο, ο υποψήφιος που διορίστηκε στη θέση αυτή ουδέποτε είχε ασχοληθεί με κάποιον από τους εν λόγω τομείς και δεν διέθετε καμία γνώση των σχετικών με τους τομείς αυτούς προβλημάτων. Αυτό, εξάλλου, προέκυπτε σαφώς από το σημείωμα που απηύθυνε στις 28 Οκτωβρίου 1986ο γενικός διευθυντής ανταγωνισμού προς τη διοίκηση μέσω ενός μέλους της Επιτροπής, και με το οποίο εξέφρασε την προτίμηση του για τον εν λόγω υποψήφιο, αναφέροντας ότι «... δεν είναι οι ειδικές γνώσεις σε κάποιο συγκεκριμένο τομέα αλλά οι ιδιότητες της ευρύτητας πνεύματος και της οργανωτικής ικανότητας που πρέπει να αποτελέσουν τα καθοριστικά κριτήρια κατά την επιλογή των υποψηφίων προς πλήρωση της εν λόγω θέσεως ».
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή διαθέτει μεν ευρεία εξουσία εκτιμήσεως κατά τη σύγκριση των προσόντων και των βαθμολογιών των υποψηφίων και μπορεί να κάνει χρήση της εξουσίας αυτής ενόψει της πληρώσεως ορισμένης θέσεως, υποχρεούται όμως να το πράξει εντός των πλαισίων που η ίδια έχει καθορίσει με την ανακοίνωση κενής θέσεως ( βλέπε προαναφερθείσα απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1974 ).
Στην υπό κρίση περίπτωση, μεταξύ των προσόντων που απαιτούνταν για την.προς πλήρωση θέση περιλαμβανόταν, στο σημείο 3 της ανακοινώσεως κενής θέσεως, η « γνώση ενός ή περισσοτέρων από τους εν λόγω τομείς », οι τομείς δε αυτοί δεν μπορούσαν να ήταν άλλοι από τους τομείς που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του τμήματος ΓΔ IV/B-2, δηλαδή οι συμπράξεις και οι καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης στην υφαντουργία, τις βιομηχανίες ενδυμάτων, δερματίνων ειδών και λοιπές βιομηχανίες.
Από τη δικογραφία, ωστόσο, προκύπτει ότι η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή θεώρησε ως καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή των υποψηφίων ενόψει της πληρώσεως της επίδικης θέσης όχι το κριτήριο που όριζε η εν λόγω ανακοίνωση κενής θέσεως, αλλά μάλλον « ... τις ιδιότητες της ευρύτητας πνεύματος και της οργανωτικής ικανότητας ... ».
Επομένως, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή, μη τηρώντας τις προϋποθέσεις που έθεσε με την ανακοίνωση κενής θέσεως COM/1607/86, υπερέβη το πλαίσιο της νομιμότητας το οποίο η ίδια είχε καθορίσει με την εν λόγω ανακοίνωση.
Κατά συνέπεια, αυτός ο λόγος ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτός.
Ενόψει των ανωτέρω, πρέπει να συναχθεί ότι η απόφαση της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 1986, περί διορισμού του Ν. Αργύρη στη θέση του προϊσταμένου του τμήματος « υφαντουργία, βιομηχανίες ενδυμάτων, δερματίνων ειδών και λοιπές » της Γενικής Διευθύνσεως Ανταγωνισμού και η απόφαση της Επιτροπής περί απορρίψεως της υποψηφιότητας του Α. Culin για την εν λόγω θέση πρέπει να ακυρωθούν, χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως που προβάλλονται με την προσφυγή.
Επί του αιτήματος περί επιδικάσεως αποζημιώσεως
Ο προσφεύγων ζητεί να υποχρεωθεί η Επιτροπή να του καταβάλει « ένα φράγκο προς αποκατάσταση της υλικής ζημίας και της ηθικής βλάβης που υπέστη ». Δεδομένου ότι η υλική ζημία που υπέστη ο Α. Culin, ακόμα και αν αποδειχθεί, δεν μπορεί λογικά να καλυφθεί από το αιτούμενο ποσό, πρέπει να θεωρηθεί ότι το εν λόγω αίτημα αποβλέπει στην ανόρθωση της ηθικής βλάβης την οποία ισχυρίζεται ότι υπέστη ο προσφεύγων.
Πρέπει να παρατηρηθεί σχετικά ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η ακύρωση της προσβαλλομένης από τον υπάλληλο πράξεως της διοικήσεως αποτελεί, αυτή καθαυτή, πρόσφορη ανόρθωση κάθε ηθικής βλάβης την οποία έχει ενδεχομένως υποστεί ο υπάλληλος στη συγκεκριμένη περίπτωση και ότι το αίτημα περί αποζημιώσεως είναι άνευ αντικειμένου ( βλέπε αποφάσεις της 7ης Οκτωβρίου 1985, Van der Stijl κατά Επιτροπής,
128/84, Συλλογή 1985, σ. 3281
, και της 9ης Ιουλίου 1987, Hochbaum και Rawes κατά Επιτροπής,
44/85, 77/85, 294/85 και 295/85, Συλλογή 1987, σ. 3259
).
Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι, στην υπό κρίση περίπτωση, η προαναφερθείσα αιτιολογία που περιέχει η απάντηση της Επιτροπής στη διοικητική ένσταση του Α. Culin ενέχει αρνητική κρίση όσον αφορά τις διοικητικές ικανότητες του προσφεύγοντος, πράγμα το οποίο αποδείχθηκε ανακριβές. Η κρίση αυτή, η οποία είναι προσβλητική αυτή καθαυτή και έγινε ευρέως γνωστή εντός της Επιτροπής, προξένησε οπωσδήποτε στον προσφεύγοντα ηθική βλάβη, ανεξαρτήτως της πράξεως απορρίψεως της υποψηφιότητας του.
Αυτή η ηθική βλάβη την οποία υπέστη ο Α. Culin δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ανορθώθηκε πλήρως με τη διόρθωση που περιέχεται στην προσθήκη της απαντήσεως στη διοικητική του ένσταση, η οποία δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή με ημερομηνία 24 Μαΐου 1988. Πράγματι, δεν είναι βέβαιον ότι η δημοσίευση της εν λόγω προσθήκης κάλυψε τον αριθμό των προσώπων που έλαβαν ενδεχομένως γνώση της προαναφερθείσας προσβλητικής κρίσεως, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η διόρθωση αυτή έγινε μετά από εννιάμισι μήνες και πλέον από την απάντηση στη διοικητική ένσταση του προσφεύγοντος.
Πρέπει, επομένως, να θεωρηθεί ότι η ακύρωση των αποφάσεων περί διορισμού του Ν. Αργύρη και περί απορρίψεως της υποψηφιότητας του προσφεύγοντος δεν μπορεί να αποτελέσει, αυτή καθαυτή, πρόσφορη ανόρθωση της ηθικής βλάβης που υπέστη ο προσφεύγων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρέπει να υποχρεωθεί να καταβάλει στον Α. Culin συμβολικώς ένα φράγκο, προς ανόρθωση της ηθικής βλάβης που υπέστη ο προσφεύγων.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 1986, περί διορισμού του Ν. Αργύρη στη θέση του προϊσταμένου του τμήματος « υφαντουργία, βιομηχανίες ενδυμάτων, δερματίνων ειδών και λοιπές » της Γενικής Διευθύνσεως Ανταγωνισμού.

2)
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής περί απορρίψεως της υποψηφιότητας του Α. Culin για την εν λόγω θέση.

3)
Υποχρεώνει την Επιτροπή να καταβάλει στον Α. Culin το συμβολικό ποσό του ενός φράγκου προς ανόρθωση της ηθικής βλάβης την οποία υπέστη ο προσφεύγων.

4)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.

5)
Καταδικάζει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

Κακούρης
Koopmans
Díez de Velasco
Δημοσιεύθηκε στο Λουξεμβούργο σε δημόσια συνεδρίαση στις 7 Φεβρουαρίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του τετάρτου τμήματος
Κ. Ν. Κακούρης
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.