CELEX: 62002CJ0428
Έκτη οδηγία ΦΠΑ
Άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄
Απαλλαγές
Μίσθωση ακινήτων
Μισθώσεις χώρων για τη στάθμευση αυτοκινήτων
Θέσεις ελλιμενισμού σκαφών
Εναπόθεση σκαφών στη στεριά

Temco Europe, σκέψη 18).
29     Συναφώς, δεδομένου ότι οι απαλλαγές που προβλέπονται από το άρθρο 13 της έκτης οδηγίας αποτελούν παρεκκλίσεις από τη γενική
αρχή σύμφωνα με την οποία ο ΦΠΑ επιβάλλεται για κάθε παροχή υπηρεσιών πραγματοποιούμενη εξ επαχθούς αιτίας από υποκείμενον
στον φόρο, πρέπει να ερμηνεύονται στενά (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, προπαρατέθηκε, σκέψη 52· της
12ης Σεπτεμβρίου 2000, C-359/97, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή 2000, σ. I-6355, σκέψη 64, και Sinclair Collis,
προπαρατέθηκε, σκέψη 23).
30     Σε πολλές αποφάσεις, το Δικαστήριο όρισε τη μίσθωση ακινήτων, υπό την έννοια του άρθρου 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας,
ως το δικαίωμα που παρέχει ο ιδιοκτήτης ακινήτου στον μισθωτή, έναντι αντιπαροχής και για συμφωνηθείσα χρονική διάρκεια, να
κατέχει το ακίνητο αυτό και να αποκλείει οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο από την απόλαυση του δικαιώματος αυτού (βλ., υπό την έννοια
αυτή, αποφάσεις Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, προπαρατέθηκε, σκέψεις 52 έως 57· της 9ης Οκτωβρίου 2001, C-409/98, Mirror Group,
Συλλογή 2001, σ. I-7175, σκέψη 31· της 4ης Οκτωβρίου 2001, C-326/99, «Goed Wonen», Συλλογή 2001, σ. I-6831, σκέψη 55, και
Temco Europe, προπαρατέθηκε, σκέψη 19).
31     Δεν αμφισβητείται ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, οι σχέσεις μεταξύ του FML και των χρηστών των θέσεων στη στεριά, οι
οποίοι έχουν για ορισμένη χρονική διάρκεια την αποκλειστική χρήση των θέσεων που τους έχουν δοθεί, εμπίπτουν στην έννοια της
μισθώσεως υπό την έννοια της εν λόγω διατάξεως. Το ίδιο ισχύει ως προς τις σχέσεις μεταξύ του FML και των χρηστών των θέσεων
ελλιμενισμού ακόμη και αν περιστασιακά, μια τέτοια θέση μπορεί προσωρινά να καταλαμβάνεται από άλλο σκάφος εκτός αυτού του
δικαιούχου της εν λόγω θέσεως, οσάκις ο τελευταίος δεν κάνει χρήση αυτής για το δικό του σκάφος. Δεδομένου ότι μία τέτοια
περιστασιακή χρήση δεν βλάπτει τον δικαιούχο, δεν μπορεί πράγματι να θεωρηθεί ως αλλοιώνουσα τη σχέση αυτού με τον διαχειριστή
του λιμένα.
32     Επομένως, για να δοθεί απάντηση στο πρώτο ερώτημα πρέπει να διαπιστωθεί ακόμη αν, αντιστοίχως, οι θέσεις για σκάφη στη στεριά
και οι θέσεις για σκάφη στο νερό πρέπει να θεωρούνται ακίνητα.
33     Ως προς τις θέσεις στη στεριά, διαπιστώνεται ότι το χρησιμοποιούμενο έδαφος για την εναπόθεση των σκαφών αποτελεί ακίνητο.
34     Ως προς τις θέσεις στο νερό, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το FML είναι ιδιοκτήτης του λιμενικού χώρου στη
στεριά και της λιμενικής δεξαμενής. Το γεγονός ότι ο χώρος αυτός ποντίζεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει δεν εμποδίζει τον χαρακτηρισμό
του ως ακινήτου που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μισθώσεως. Ως ιδιοκτήτης, το FML μπορεί να εκχωρεί τον χώρο αυτό στο
σύνολό του, περιλαμβανομένων των οριοθετημένων τμημάτων αυτού. Η μίσθωση πάντως δεν αφορά οιαδήποτε ποσότητα νερού αλλά συγκεκριμένο
τμήμα της εν λόγω δεξαμενής. Η εν λόγω, καλυπτόμενη από νερό, επιφάνεια οριοθετείται κατά τρόπο διαρκή και δεν μπορεί να μετατοπισθεί.
35     Συνεπώς, όπως επίσης παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στην παράγραφο 32 των προτάσεών της, ακόμη και βάσει στενής ερμηνείας
του άρθρου 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας, μία θέση εντός της υδάτινης περιοχής του λιμένα ανταποκρίνεται στον ορισμό
του ακινήτου υπό την έννοια της διατάξεως αυτής.
36     Επομένως, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι το άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας πρέπει να ερμηνεύεται
υπό την έννοια ότι ο όρος «μίσθωση ακινήτων» περιλαμβάνει τη μίσθωση θέσεων που προβλέπονται για το δέσιμο σκαφών στο νερό
καθώς και θέσεων για την εναπόθεση των σκαφών αυτών στη στεριά εντός του λιμενικού χώρου.

Επί του δευτέρου ερωτήματος
37     Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν ο όρος «køretøjer», που περιλαμβάνεται στο άρθρο 13, Β, στοιχείο
β΄, σημείο 2, της έκτης οδηγίας, περιλαμβάνει τα σκάφη.

Παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
38     Το FML ισχυρίζεται ότι από τα άρθρα 15, σημείο 2, 28α, σημείο 2, στοιχείο α΄, και 28ιδ, σημείο 4, στοιχεία β΄ και γ΄ της έκτης
οδηγίας προκύπτει ότι ο κοινοτικός νομοθέτης προβαίνει σε διάκριση μεταξύ των όρων «μεταφορικά μέσα» και «αυτοκίνητα». Οσάκις
μία διάταξη καλύπτει οποιαδήποτε μορφή μεταφορικών μέσων, δηλαδή τα αεροσκάφη, τα μηχανοκίνητα οχήματα, τα σκάφη κ.λπ., χρησιμοποιείται
ο όρος «μεταφορικά μέσα». Αντιθέτως, ο όρος «αυτοκίνητα» χρησιμοποιείται μόνο για να καλύπτει τα τροχοφόρα χερσαία μεταφορικά
μέσα. Ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») του άρθρου 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας καλύπτει, επομένως, μόνον τα χερσαία
μεταφορικά μέσα και, συνεπώς, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί αρνητική απάντηση.
39     Η Δανική και η Ελληνική Κυβέρνηση θεωρούν ότι ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») δεν πρέπει να ερμηνεύεται στενώς. Ο όρος αυτός
πρέπει, επομένως, να καλύπτει οτιδήποτε μπορεί να μεταφέρει ένα πρόσωπο από ένα σημείο σε ένα άλλο, συμπεριλαμβανομένων των
σκαφών.
40     Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης ότι, παρά τις διαφορές ορολογίας μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων του άρθρου 13, Β, στοιχείο
β΄, σημείο 2, της έκτης οδηγίας, ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») στην πραγματικότητα χρησιμοποιείται κατά τρόπο ομοιογενή
στο σύνολο αυτής και περιλαμβάνει τα μεταφορικά μέσα υπό ευρεία έννοια, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών. Αντίθετη ερμηνεία
θα είχε παράλογες συνέπειες, που θα ήσαν ασύμβατες με την αρχή της φορολογικής ουδετερότητας.

Απάντηση του Δικαστηρίου
41     Οι χρησιμοποιούμενοι στα διάφορα γλωσσικά κείμενα όροι του εν λόγω άρθρου 13, Β, στοιχείο β΄, σημείο 2, προκειμένου να αποδοθεί
ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα»), δεν είναι ομοιογενείς. Όπως ορθώς παρατηρεί η Επιτροπή, ορισμένα γλωσσικά κείμενα, μεταξύ
των οποίων είναι το γαλλικό, το αγγλικό, το ιταλικό, το ισπανικό, το πορτογαλικό, το γερμανικό και το φινλανδικό κείμενο,
περιλαμβάνουν στην έννοια αυτή τα μεταφορικά μέσα εν γένει, συμπεριλαμβανομένων των αεροσκαφών και των σκαφών. Αντιθέτως,
άλλα κείμενα, όπως το δανικό, το σουηδικό, το ολλανδικό και το ελληνικό κείμενο, επέλεξαν έναν ακριβέστερο όρο με στενότερη
σημασία, ο οποίος χρησιμεύει για να δηλώνει κυρίως τα «χερσαία μεταφορικά μέσα». Ειδικότερα, ο δανικός όρος «køretøjer» αναφέρεται
στα τροχοφόρα χερσαία μεταφορικά μέσα.
42     Συναφώς, έχει σημασία να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων
κοινοτικής διατάξεως, αυτή πρέπει να ερμηνεύεται με βάση τη γενική οικονομία και τον σκοπό της κανονιστικής ρυθμίσεως της
οποίας αποτελεί στοιχείο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 27ης Μαρτίου 1990, C-372/88, Cricket St Thomas, Συλλογή 1990, σ.
I-1345, σκέψη 19, και της 14ης Σεπτεμβρίου 2000, C-384/98, D., Συλλογή 2000, σ. I-6795, σκέψη 16).
43     Όσον αφορά τη μίσθωση χώρων για τη στάθμευση αυτοκινήτων, το άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄, σημείο 2, της έκτης οδηγίας εισάγει
εξαίρεση από την απαλλαγή που προβλέπεται από το εν λόγω άρθρο για τη μίσθωση ακινήτων. Θέτει, επομένως, τις πράξεις που αφορά
υπό το γενικό καθεστώς της οδηγίας αυτής, το οποίο τείνει στην υπαγωγή στον ΦΠΑ όλων των φορολογητέων πράξεων, εκτός των ρητώς
προβλεπομένων εξαιρέσεων. Η διάταξη αυτή δεν μπορεί επομένως να ερμηνεύεται στενώς (βλ. απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 1998,
C-346/95, Blasi, Συλλογή 1998, σ. I-481, σκέψη 19).
44     Επομένως, ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») που χρησιμοποιείται στην εν λόγω διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται ως αφορών όλα τα
μεταφορικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών.
45     Πράγματι, η μίσθωση χώρων για σκάφη δεν περιορίζεται μόνο στο δικαίωμα ιδιωτικής καταλήψεως της επιφανείας του νερού, αλλά
συνεπάγεται επίσης τη διάθεση διαφόρων λιμενικών εξοπλισμών που καθιστούν δυνατό μεταξύ άλλων το δέσιμο του σκάφους, διευκολύνσεων
αποβιβάσεως και επιβιβάσεως του πληρώματος, της ενδεχομένης χρησιμοποιήσεως από αυτό διαφόρων υγειονομικών ή άλλων εγκαταστάσεων.
Όπως παρατηρεί η γενική εισαγγελέας στην παράγραφο 51 των προτάσεών της, καμία από τις εκτιμήσεις, ιδίως κοινωνικού χαρακτήρα,
που έπαιξαν κάποιο ρόλο για να δικαιολογηθεί η απαλλαγή από τον ΦΠΑ που θεσπίσθηκε για τη μίσθωση ακινήτων, δεν μπορεί να
εφαρμοσθεί στη μίσθωση χώρων για σκάφη που πραγματοποιείται υπό τις περιστάσεις της υποθέσεως της κύριας δίκης.
46     Υπό τις συνθήκες αυτές, ενόψει των στόχων του άρθρου 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας, η σημείο 2 της διατάξεως αυτής,
που αποκλείει από την εξαίρεση της υπαγωγής στον ΦΠΑ τη μίσθωση «χώρων για την στάθμευση αυτοκινήτων», πρέπει να ερμηνεύεται
υπό την έννοια ότι εφαρμόζεται, εν γένει, στη μίσθωση χώρων για τη στάθμευση μεταφορικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών.
47     Ενόψει των προεκτεθέντων, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι το άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄, σημείο 2, της έκτης
οδηγίας πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») περιλαμβάνει τα σκάφη.

Επί των δικαστικών εξόδων
48     Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον
του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν για να
καταθέσουν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο άλλοι εκτός των εν λόγω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄, της έκτης οδηγίας 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών
των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών – Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική
βάση, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/111/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 1992, πρέπει να ερμηνεύεται υπό την
έννοια ότι ο όρος μίσθωση ακινήτων περιλαμβάνει τη μίσθωση θέσεων που προβλέπονται για το δέσιμο σκαφών στο νερό, καθώς και
θέσεων για την εναπόθεση των εν λόγω σκαφών στη στεριά εντός του λιμενικού χώρου.
2)
Το άρθρο 13, Β, στοιχείο β΄, σημείο 2, της έκτης οδηγίας 77/388, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/111, πρέπει να ερμηνεύεται
υπό την έννοια ότι ο όρος «køretøjer» («αυτοκίνητα») περιλαμβάνει τα σκάφη.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η δανική.