CELEX: 62001CJ0387
Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων
Εισαγωγή αυτοκινήτου
Φόρος επί της μέσης καταναλώσεως ("Normverbrauchsabgabe")
Δασμοί και φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος
Φόροι που συνεπάγονται δυσμενή διάκριση
Έκτη οδηγία περί ΦΠΑ
Φόρος κύκλου εργασιών

Επιτροπή κατά Δανίας, σκέψη 22). Συνεπώς, για τη φορολογία των εισαγομένων μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, πρέπει να
λαμβάνεται υπόψη η πραγματική απόσβεση της αξίας τους.
Προκειμένου να αποφευχθεί η συνεπαγόμενη δυσμενή διάκριση φορολογία, η αξία του εισαγομένου αυτοκινήτου την οποία λαμβάνει
υπόψη της η διοικητική αρχή ως βάση επιβολής του φόρου πρέπει να αντικατοπτρίζει πιστά την αξία ενός ομοειδούς αυτοκινήτου
ήδη ταξινομημένου στην εθνική επικράτεια.
Από τη δικογραφία και ιδίως από την εγκύκλιο της 1ης Σεπτεμβρίου 1995 προκύπτει ότι, για τον καθορισμό της αξίας των εισαγομένων
μεταχειρισμένων αυτοκινήτων επί της οποίας υπολογίζεται ο βασικός NoVA, η αυστριακή οικονομική αρχή χρησιμοποιεί την τρέχουσα
αξία των αυτοκινήτων αυτών. Η αξία αυτή είναι αντικειμενική, βασίζεται στους δείκτες Eurotax και, κατά γενικό κανόνα, αντιστοιχεί
στην τιμή που θα μπορούσε να επιτευχθεί κατά την πώληση του εισαγομένου οχήματος σε ιδιώτη στην εθνική επικράτεια.
Όσον αφορά την αξιολόγηση αυτή, το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι, μολονότι η πραγματική απόσβεση της αξίας των οχημάτων
μπορεί να ληφθεί υπόψη μόνο μέσω εκτιμήσεως ή πραγματογνωμοσύνης για κάθε όχημα, ένα κράτος μέλος μπορεί, για να αποφύγει
τις εγγενείς σε ένα τέτοιο σύστημα δυσχέρειες, να προσδιορίζει, μέσω αντικειμενικών κλιμάκων, οριζομένων με νομοθετική, κανονιστική
ή διοικητική διάταξη και υπολογιζομένων βάσει κριτηρίων όπως η παλαιότητα, τα διανυθέντα χιλιόμετρα, η γενική κατάσταση, το
σύστημα προωθήσεως, το σήμα ή ο τύπος του οχήματος, μια αξία των μεταχειρισμένων οχημάτων που, κατά τεκμήριο, θα βρίσκεται
πολύ κοντά στην πραγματική (προπαρατεθείσα απόφαση Gomes Valente, σκέψη 24).
Το Δικαστήριο έχει επίσης δεχθεί ότι, κατά την κατάρτιση των κλιμάκων αυτών, οι αρχές ενός κράτους μέλους μπορούν να αναφέρονται
σε ευρετήριο, στο οποίο εμφαίνονται οι μέσες τιμές των μεταχειρισμένων οχημάτων στην εγχώρια αγορά ή σε κατάλογο των μέσων
τρεχουσών τιμών που χρησιμοποιούνται ως αναφορά για τον κλάδο (προπαρατεθείσα απόφαση Gomes Valente, σκέψη 25).
Προς αποφυγή κάθε δυσμενούς διακρίσεως είναι αναγκαίο, κατά συνέπεια, οι αντικειμενικοί τιμοκατάλογοι που καταρτίζονται κατ’
εφαρμογήν των δεικτών Eurotax να αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την πραγματική απόσβεση της αξίας των αυτοκινήτων και να επιτρέπουν
την επίτευξη του σκοπού που έγκειται σε μια φορολογία των εισαγομένων μεταχειρισμένων αυτοκινήτων η οποία ουδόλως υπερβαίνει
το ποσό του καταλοίπου του φόρου που παραμένει ενσωματωμένο στην αξία των ομοειδών μεταχειρισμένων αυτοκινήτων που είναι ήδη
ταξινομημένα στην εθνική επικράτεια.
Στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να εξακριβώσει αν η βασιζόμενη στην τρέχουσα αξία μέθοδος τηρεί τις απαριθμούμενες στην προηγούμενη
σκέψη προϋποθέσεις.
Προκειμένου να αντιταχθούν στον υπολογισμό του βασικού NoVA σύμφωνα με την τρέχουσα αξία, οι σύζυγοι Weigel ισχυρίζονται,
ιδίως, ότι οι τιμές των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων ήσαν χαμηλότερες στη Γερμανία απ’ ό,τι στην Αυστρία. Αναφερόμενοι στη
σκέψη 18 της προπαρατεθείσας αποφάσεως Nunes Tadeu, εκτιμούν, μεταξύ άλλων, ότι ο εν λόγω φόρος εξαλείφει το ανταγωνιστικό
πλεονέκτημα του οποίου θα ετύγχαναν, ελλείψει του φόρου αυτού, τα εν λόγω αυτοκίνητα στην αυστριακή αγορά.
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι ένα εθνικό φορολογικό καθεστώς το οποίο τείνει να εξαλείψει ένα ανταγωνιστικό
πλεονέκτημα το οποίο διαθέτουν τα εισαγόμενα προϊόντα έναντι των προϊόντων της εγχώριας αγοράς είναι προδήλως αντίθετο προς
το άρθρο 90 ΕΚ (προπαρατεθείσα απόφαση Nunes Tadeu, σκέψη 18).
Από τη δικογραφία και ιδίως από την εγκύκλιο της 1ης Σεπτεμβρίου 1995 προκύπτει ότι η τρέχουσα αξία είναι αντικειμενική αξία
η οποία αντιστοιχεί κατά γενικό κανόνα στην τιμή που θα μπορούσε να επιτευχθεί κατά την πώληση του εισαγομένου οχήματος σε
ιδιώτη στην εθνική επικράτεια. Έτσι, ο βασικός NoVA ο οποίος πλήττει τα εισαγόμενα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα τείνει να αντιστοιχεί
στο κατάλοιπο του NoVA που παραμένει ενσωματωμένο στην αξία των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων που είναι ήδη ταξινομημένα στην
εθνική επικράτεια.
Υπό τις συνθήκες αυτές, ένας φόρος επί της καταναλώσεως όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός NoVA δεν είναι ικανός να εμποδίσει
έναν επιχειρηματία να αντλήσει πλεονέκτημα από τις διαφορές των τιμών που ισχύουν για τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα στα κράτη
μέλη.
Από τις ανωτέρω σκέψεις συνάγεται ότι στο πρώτο σκέλος του δευτέρου ερωτήματος πρέπει να δοθούν οι εξής απαντήσεις:
–        ένας φόρος επί της καταναλώσεως όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός NoVA αποτελεί εσωτερικό φόρο του οποίου το συμβιβαστό
προς το κοινοτικό δίκαιο δεν πρέπει να εξετάζεται από πλευράς των άρθρων 23 ΕΚ και 25 ΕΚ, αλλά του άρθρου 90 ΕΚ,
–        το άρθρο 90 ΕΚ έχει την έννοια ότι δεν απαγορεύει έναν φόρο επί της καταναλώσεως όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός NoVA,
κατά το μέτρο που τα ποσά του αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την πραγματική απόσβεση της αξίας των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων
τα οποία εισάγει ιδιώτης και επιτρέπουν την επίτευξη του σκοπού που έγκειται σε μια φορολογία των εν λόγω αυτοκινήτων η οποία
ουδόλως υπερβαίνει το ποσό του καταλοίπου του φόρου που παραμένει ενσωματωμένο στην αξία των ομοειδών μεταχειρισμένων αυτοκινήτων
που είναι ήδη ταξινομημένα στην εθνική επικράτεια.

Όσον αφορά τον πρόσθετο φόρο ποσοστού 20 %
Επί του δευτέρου σκέλους του δευτέρου ερωτήματος
Όσον αφορά τον πρόσθετο φόρο ποσοστού 20 %, στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 6, παράγραφος 6, του NoVAG, πρέπει να εξετασθεί
πρώτα το δεύτερο σκέλος του δευτέρου ερωτήματος.
–       Επί των άρθρων 23 ΕΚ και 25 ΕΚ
Από τη δικογραφία προκύπτει ότι αυτός ο πρόσθετος φόρος ποσοστού 20 % πλήττει μόνον όλως εξαιρετικώς τις αμιγώς εσωτερικές
πράξεις. Εντούτοις, υπενθυμίζεται ότι ο φόρος που πλήττει τόσο τα εισαγόμενα όσο και τα εγχώρια προϊόντα, ο οποίος όμως, στην
πράξη,  επιβάλλεται αποκλειστικώς επί των εισαγομένων προϊόντων, επειδή η υφισταμένη εγχώρια παραγωγή είναι εξαιρετικά περιορισμένη,
δεν συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικούς δασμούς, υπό την έννοια των άρθρων 23 ΕΚ και 25 ΕΚ, εάν
εντάσσεται σε γενικό σύστημα εσωτερικών φόρων που πλήττουν συστηματικώς κατηγορίες προϊόντων βάσει αντικειμενικών κριτηρίων
που εφαρμόζονται ανεξαρτήτως της καταγωγής των προϊόντων. Στην περίπτωση αυτή έχει χαρακτήρα εσωτερικού φόρου, υπό την έννοια
του άρθρου 90 ΕΚ (αποφάσεις της 7ης Μαΐου 1987, 193/85, Cooperativa Co-Frutta, Συλλογή 1987, σ. 2085, σκέψη 14, και της 16ης
Ιουλίου 1992, C‑343/90, Lourenço Dias, Συλλογή 1992, σ.  I‑4673, σκέψη 53).
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τον πρόσθετο φόρο ποσoστού 20 %. Επομένως, ένας τέτοιος φόρος πρέπει να εξετασθεί όχι από πλευράς
των άρθρων 23 ΕΚ και 25 ΕΚ, αλλά του άρθρου 90 ΕΚ.
–       Επί του άρθρου 90 ΕΚ
Πρέπει να υπομνησθεί ότι το κοινοτικό δίκαιο, στο παρόν στάδιο εξελίξεώς του, δεν περιορίζει την ελευθερία των κρατών μελών
να θεσπίζουν σύστημα διαφοροποιημένης φορολογίας για ορισμένα προϊόντα, έστω και ομοειδή υπό την έννοια του άρθρου 90, πρώτο
εδάφιο, ΕΚ, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Τέτοιου είδους διαφοροποιήσεις συμβιβάζονται ωστόσο με το κοινοτικό δίκαιο μόνον
αν επιδιώκουν σκοπούς οικονομικής πολιτικής που και αυτοί συμβιβάζονται με τις επιταγές της Συνθήκης και του παραγώγου δικαίου
και αν ο τρόπος εφαρμογής τους είναι τέτοιος ώστε να αποφεύγεται κάθε μορφή διακρίσεως, άμεσης ή έμμεσης έναντι των εισαγωγών
από άλλα κράτη μέλη, ή προστασίας της ανταγωνιστικής εγχώριας παραγωγής (βλ., υπό την έννοια αυτή αποφάσεις της 7ης Απριλίου
1987, 196/85, Επιτροπή κατά Γαλλίας, Συλλογή 1987, σ. 1597, σκέψη 6, και Outokumpu, προπαρατεθείσα, σκέψη 30).
Έτσι, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι δεν μπορεί να θεωρείται ότι συμβιβάζεται με την απαγόρευση των διακρίσεων του άρθρου 90
ΕΚ ένα κριτήριο προσαυξήσεως του φόρου το οποίο, εξ ορισμού, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να έχει εφαρμογή στα ομοειδή εγχώρια
προϊόντα. Ένα τέτοιο καθεστώς έχει ως αποτέλεσμα τον εκ των προτέρων αποκλεισμό των εγχωρίων προϊόντων από το σύστημα βαρύτερης
φορολογίας (βλ. απόφαση της 15ης Μαρτίου 1983, 319/81, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1983, σ. 601, σκέψη 17). Ομοίως, έχει
κρίνει ότι η διαφοροποιημένη φορολογία δεν συμβιβάζεται προς το κοινοτικό δίκαιο αν τα βαρύτερα φορολογούμενα προϊόντα είναι,
ως εκ της φύσεώς τους, εισαγόμενα (βλ. απόφαση της 4ης Μαρτίου 1986, 106/84, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 1984, σ. 833, σκέψη 21).
Ο πρόσθετος φόρος ποσοστού 20 % υπολογίζεται εν γένει μόνον επί του βασικού NoVA ο οποίος πλήττει τα εισαγόμενα μεταχειρισμένα
αυτοκίνητα και μόνον εξαιρετικώς εφαρμόζεται επί του βασικού NoVA που πλήττει τις αμιγώς εσωτερικές πράξεις. Κατά το μέτρο
που αυτός ο πρόσθετος φόρος ποσοστού 20 % σκοπεί στην αποφυγή των προβαλλομένων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, πρέπει να υπομνησθεί
ότι ένας φόρος ο οποίος τείνει να εξαλείψει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα το οποίο διαθέτουν τα εισαγόμενα προϊόντα έναντι
των προϊόντων της εγχώριας αγοράς είναι προδήλως αντίθετος προς το άρθρο 90 ΕΚ.
Έτσι, δεν μπορεί παρά να διαπιστωθεί ότι φόρος όπως ο πρόσθετος φόρος ποσοστού 20 % δεν συμβιβάζεται προς το άρθρο 90 ΕΚ.
Κατά συνέπεια, στο δεύτερο σκέλος του δευτέρου ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 90 ΕΚ έχει την έννοια ότι
απαγορεύει την επιβολή, σε περίπτωση που ένας ιδιώτης εισάγει μεταχειρισμένο αυτοκίνητο προελεύσεως άλλου κράτους μέλους,
προσαυξήσεως ποσοστού 20 % επί φόρου με τα χαρακτηριστικά του επίμαχου στην κύρια δίκη βασικού NoVA.
Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου ερωτήματος και επί του τρίτου ερωτήματος
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο δεύτερο σκέλος του δευτέρου ερωτήματος, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο σκέλος
του πρώτου ερωτήματος και στο τρίτο ερώτημα.

Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Αυστριακή, η Δανική και η Φινλανδική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα
παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 20ής Σεπτεμβρίου 2001 το Verwaltungsgerichtshof, αποφαίνεται:
1)
Τα άρθρα 39 ΕΚ και 12 ΕΚ δεν απαγορεύουν να υποβάλλεται σε φόρο επί της καταναλώσεως, όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός
«Normverbrauchsabgabe», ένας ιδιώτης ο οποίος προέρχεται από ένα κράτος μέλος και εγκαθίσταται σε άλλο κράτος μέλος λόγω της
μεταβολής του τόπου εργασίας του και ο οποίος, κατά τη νέα αυτή εγκατάσταση, εισάγει το αυτοκίνητό του στο τελευταίο αυτό
κράτος.
2)
Ένας φόρος επί της καταναλώσεως όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός «Normverbrauchsabgabe» αποτελεί εσωτερικό φόρο του
οποίου το συμβιβαστό προς το κοινοτικό δίκαιο δεν πρέπει να εξετάζεται από πλευράς των άρθρων 23 ΕΚ και 25 ΕΚ, αλλά του άρθρου
90 ΕΚ.
3)
Το άρθρο 90 ΕΚ έχει την έννοια ότι δεν απαγορεύει έναν φόρο επί της καταναλώσεως όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη βασικός «Normverbrauchsabgabe»,
κατά το μέτρο που τα ποσά του αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την πραγματική απόσβεση της αξίας των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων
τα οποία εισάγει ιδιώτης και επιτρέπουν την επίτευξη του σκοπού που έγκειται σε μια φορολογία των εν λόγω αυτοκινήτων η οποία
ουδόλως υπερβαίνει το ποσό του καταλοίπου του φόρου που παραμένει ενσωματωμένο στην αξία των ομοειδών μεταχειρισμένων αυτοκινήτων
που είναι ήδη ταξινομημένα στην εθνική επικράτεια.
4)
Το άρθρο 90 ΕΚ έχει την έννοια ότι απαγορεύει την επιβολή, σε περίπτωση που ένας ιδιώτης εισάγει μεταχειρισμένο αυτοκίνητο
προελεύσεως άλλου κράτους μέλους, προσαυξήσεως ποσοστού 20 % επί φόρου με τα χαρακτηριστικά του επίμαχου στην κύρια δίκη βασικού
«Normverbrauchsabgabe».
Σκουρής
Gulmann
Puissochet
Schintgen

Colneric
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 29 Απριλίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
R. Grass

Β. Σκουρής
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.