CELEX: 62007CJ0560
Adeżjoni tal-Estonja
Miżuri tranżitorji
Prodotti Agrikoli
Zokkor
Ħażniet żejda
Regolamenti (KE) Nri. 1972/2003, 60/2004 u 832/2005

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003, tal-10 ta’ Novembru 2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, Slovenja u Slovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 474), ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tal-, li jistabbilixxi miżuri transitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul [fl-Unjoni Ewropea] tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, l-Islovenja u l-Islovakkja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 42, p. 125), u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 832/2005, tal-, dwar id-determinazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, isoglukożju u fruttożju għar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja (
ĠU L 138, p. 3
).
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Balbiino AS (iktar ’il quddiem “Balbiino”) u Põllumajandusminister (Ministru tal-Agrikoltura) u kif ukoll Maksu- ja Tolliameti Põhja maksu- ja tollikeskus (Ċentru fiskali u doganali tan-Nord tal-awtorità fiskali u doganali) dwar l-intaxxar tal-ħażniet żejda.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 41 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tar-Repubblika tal-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru, tar-Repubblika tal-Latvja, tar-Repubblika tal-Litwanja, tar-Repubblika ta’ l-Ungerija, tar-Repubblika ta’ Malta, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika tas-Slovenja u tar-Repubblika Slovakka u l-aġġustamenti għat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (
ĠU 2003, L 236, p. 33
) jippermetti għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej li tadotta miżuri maħsuba sabiex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tal-Istati Membri ġodda lejn is-sistema tal-politika agrikola komuni. Dawn il-miżuri tranżitorji “jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni matul perijodu ta’ tliet snin mid-data tal-adeżjoni u ma għandhomx japplikaw lil hinn minn dan il-perijodu”. Il-Kummissjoni adottat ir-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004, filwaqt li bbażat ruħha, b’mod partikolari, fuq din id-dispożizzjoni.
Ir-Regolament Nru 1972/2003
Skont l-ewwel premessa, ir-Regolament Nru 1972/2003 jimmira sabiex “jevitaw ir-riskju tat-tgħawwiġ tal-kummerċ, li jaffettwa l-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli minħabba l-adeżjoni ta’ l-[10] Stati ġodda ma’ l-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Mejju 2004”. Fid-dawl ta’ dawn ir-riskji, it-tielet premessa ta’ dan ir-Regolament jenfasizza li hemm lok li jiġu intaxxati il-“[ħ]ażniet żejda fl-Istati Membri ġodda.”
Għal dan il-għan, l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1972/2003 jeżiġi li l-Istati Membri l-ġodda għandhom jintaxxaw id-detenturi [pussessuri] tal-ħażniet żejda fl-1 ta’ Mejju 2004 fuq il-prodotti f’ċirkolazzjoni ħielsa.
L-Artikolu 4(2) ta’ dan ir-Regolament jipprevedi:
“Sabiex tkun iddeterminata il-ħażna żejda ta’ kull detentur, l-Istati Membri ġodda għandhom iqisu, partikolarment:
(a)
il-medja tal-ħażniet disponibbli fit-tlett snin ta’ qabel l-adeżjoni;
(b)
it-tip tal-kummerċ fit-tlett snin ta’ qabel l-adeżjoni;
(ċ)
iċ-ċirkostanzi li fihom dawn il-ħażniet kienu akkumulati.
Il-ħażniet żejda kif mistħajla huma applikabbli għal-prodotti importati fl-Istati Membri ġodda jew li joriġinaw minn l-Istati Membri ġodda. Il-ħażniet żejda kif mistħajla huma applikabbli wkoll għall-prodotti intiżi għas-suq tal-Istati Membri ġodda.
[…]”
Sabiex jiġi żgurat li t-taxxa fuq il-ħażniet żejda hija korrettament applikata, l-Artikolu 4(4) tal-imsemmi Regolament jeżiġi li l-Istati Membri ġodda iwettqu inventarju mingħajr dewmien tal-ħażniet disponibbli fl-1 ta’ Mejju 2004 u jinnotifikaw lill-Kummissjoni sa mhux iktar tard mill- bil-kwantità tal-prodotti f’ħażniet żejda.
Skont l-Artikolu 10 tiegħu, ir-Regolament Nru 1972/2003 kien applikabbli mill-1 ta’ Mejju 2004 sat-.
Ir-Regolament Nru 60/2004
Billi r-riskji ta’ spekulazzjoni ġew ikkunsidrati bħala partikolarment għolja fuq is-suq taz-zokkor, il-Kummissjoni adottat miżuri speċifiċi permezz tar-Regolament Nru 60/2004. Skont l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament:
“Il-Kummissjoni tiddetermina sa mhux iktar tard mill-31 ta’ Ottubru ta’ l-2004, għal kull Stat Membru ġdid, […] il-kwantità ta’ zokkor innifsu, jew fi prodotti proċessati, isoglukożju u fructose li jiskorru l-kwantità kunsidrata bħala li huwa ħażna normali mogħtiji fl- u li għandhom ikunu eliminati mis-suq a skapitu ta’ l-Istati Membri l-ġodda.
Sabiex din il-kwantità żejda tkun determinata, kunsiderazzjoni ta’ l-iżvilupp għandha tittieħed matul is-sena ta’ qabel id-dħul ma’ dak li għandu x’jaqsam mas-snin ta’ qabel ta’:
a)
kwantitajiet ta’ zokkor innfushom importati u esportati jew prodotti proċessati, isoglukosju u fructose;
b)
produzzjoni, konsum u ħżin ta’ zokkor u isoglukosju;
(ċ)
iċ-ċirkostanzi fuq liema l-ħażniet kienu mibnija.”
L-Artikolu 6(2) ta’ dan ir-regolament jobbliga l-Istati Membri ġodda sabiex jeliminaw mis-suq, sa mhux iktar tard mit-30 ta’ April 2005, il-kwantitajiet ta’ zokkor jew isoglukosju ddeterminati mill-Kummissjoni, għal kull wieħed minn dawn l-Istati, bħala żejda.
L-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 jistipula:
“Għall-applikazzjoni ta’ paragrafu 2, l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri l-ġodda għandhom [ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom] sistema għall-identifikazzjoni ta’ kwantitajiet żejda ta’ negozjati jew prodotti ta’ zokkor innifsu jew fi prodotti proċessati, isoglukosju jew fructose, fil-livell ta’ l-operaturi priniċpali konċernati fl-1 ta’ Mejju ta’ l-2004. Dik is-sistema tista’ b’mod partikolari tistrieħ fuq kontroll ta’ importazzjoni, kontroll fiskali, stħarriġ ibbażat fuq il-kontijiet ta’ l-operaturi u ħażniet fiżiċi, u jinkludu miżuri bħal garanziji ta’ riskju. Is-sistema ta’ identifikazzjoni għandha tkun ibbażata fuq eżaminazzjoni ta’ riskju li tieħu konsiderazzjoni dovut[a] b’mod partikolari l-kriterji segwenti:
—
tip ta’ attivita’ ta’ l-operaturi konċernati,
—
kapaċita’ ta’ faċilitajiet ta’ ħżin,
—
livell ta’ attivitajiet.
L-Istat Membru l-ġdid għandu juża dik is-sistema sabiex jisforza l-operaturi konċernati sabiex ineħħu mis-suq bħala spiża tagħhom stess kwantità ekwivalenti ta’ zokkor jew isoglukosju tal-kwantità determinata żejda tagħhom. L-operaturi konċernati għandhom jipprovdu l-prova, għas-sodisfazzjoni ta’ l-Istat Membru l-ġdid, li prodotti ġew eliminati mis-suq sa mhux iktar tard mit-3 ta’ April ta’ l-2005.
Fil-każ li tali prova ma hijix provduta, l-Istat Membru l-ġdid għandu jitlob ammont ugwali għall-kwantità in kwistjoni moltiplikata ma’ l-ogħla talbiet ta’ importazzjoni applikabbli lill-prodott konċernat matul il-perjodu mill-1 ta’ Mejju ta’ l-2004 sat-, miżjud b’EUR 1.21/100 kg f’zokkor abjad jew l-ekwivalenti ta’ materja niexfa.
L-ammont imsemmi fit-tielet subparagrafu għandu jkun mogħti lill-baġit nazzjonali ta’ l-Istat Membru l-ġdid.”
Ir-Regolament Nru 832/2005
Permezz tar-Regolament Nru 832/2005, il-Kummissjoni stabbiliet kwantitajiet żejda ta’ zokkor li jridu jiġu eliminati minn kull Stat Membru. It-tielet premessa ta’ dan ir-regolament huwa redatt kif ġej:
“B’mod ġenerali, wieħed jikkunsidra li l-kwantitajiet żejda ta’ zokkor jirriżultaw miż-żieda tal-produzzjoni, li magħha jeħtieġ li jiżdiedu l-importazzjonijiet u jitnaqqsu l-esportazzjonijiet għall-perijodu bejn l-1 ta’ Mejju 2003 u t-, imqabbla mal-medja ta’ dawn l-istess kwantitajiet matul l-istess perijodu fit-tliet snin preċedenti. Iċ-ċirkustanzi partikolari ta’ akkumulazzjoni tal-ħażniet ittieħdu wkoll inkunsiderazzjoni kif previst fl-Artikolu 6(1)(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 60/2004, b’mod partikolari t-tnaqqis tal-livell ta’ ħażniet matul dan il-perijodu. [traduzzjoni mhux uffiċjali]”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
Fis-7 ta’ April 2004, ir-Riigikogu (il-Parlament) adotta l-liġi dwar it-taxxa fuq il-ħażniet żejda (Üleliigse laovaru tasu seadus, RT I 2004, 30, 203).
B’sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2006, ir-Riigikohus (Qorti suprema) iddikjarat l-Artikolu 6(1) ta’ din il-liġi inapplikabbli, għax huwa kuntrarju għar-Regolament Nru 1972/2003. Din il-qorti qieset li l-obbligu li jiġi applikat koeffiċjent ta’ 1.2 fil-kuntest tal-kalkolu tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem kif stabbilit minn dan l-Artikolu ma ppermettix trattament suffiċjentement iddifferenzjat ta’ kull operatur.
Sabiex jagħti segwitu għal din id-deċiżjoni, ir-Riigikogu ressaq diversi emendi għall-imsemmija liġi fil-25 ta’ Jannar 2007. Din il-liġi, fil-verżjoni applikabbli tagħha għall-kawża prinċipali (RT I 2007, 12, 65, iktar ’il quddiem l-“ÜLTS”) daħlet fis-seħħ fis- u tirregola retroattivament is-sitwazzjonijiet li qamu mill-.
Skont l-Artikolu 7 tal-ÜLTS, il-“ħażniet żejda” jekwivalu għad-differenza bejn il-ħżin effettivament miżmum fl-1 ta’ Mejju 2004 u l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem.
L-Artikolu 6 tal-ÜLTS jiddefinixxi l-kunċett ta’ “ħażniet ittrasferiti ’l quddiem” bħala l-medja annwali tal-ħażniet miżmuma fl-erba’ snin li jippreċedu l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Estonja fl-Unjoni (2000 sa 2003), immoltiplikata b’ 1.2. Sabiex tiġi attenwata l-istrettezza ta’ din ir-regola għall-operaturi li ma eżerċitawx attività rilevanti matul dawn l-erba’ snin ta’ referenza, l-imsemmi Artikolu 6 jistipula żewġ regoli speċjali sabiex jikkalkula l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem. Minn naħa, operatur li l-attività tiegħu fuq is-suq rilevanti beda wara l-2003 għandu jipprova li l-ħżin tiegħu fl-1 ta’ Mejju 2004 jekwivali għall-“kwantità […] li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibigħ jew jittrasferixxi jew jakkwista b’mod ieħor, kemm bi ħlas jew gratwitament.” Min-naħa l-oħra, għal dawk l-operaturi li ilhom tal-inqas sena f’din l-attività, il-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem huma l-“ħżin medju miżmum fl-1 ta’ Mejju matul l-aħħar snin ta’ użu” jew il-ħżin miżmum fl-, immoltiplikat b’ 1.2.
Skont l-Artikolu 10 tal-ÜLTS, il-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem u l-ħażniet żejda huma kkalkolati mill-Ministeru tal-Agrikoltura abbażi tad-dikjarazzjonijiet tal-operatur. Fuq talba mmotivata minn dan tal-aħħar, l-imsemmi Ministeru jista’ jieħu inkunsiderazzjoni ċerti fatturi li jistgħu jispjegaw żieda tal-ħażniet, indipendentement minn kull spekulazzjoni, bħal żieda tal-volum tal-produzzjoni, proċessar jew bejgħ mill-operatur fis-sena preċedenti, it-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, il-fatt li l-ħażniet ġew ikkostitwiti qabel it-tielet trimestru tas-sena 2003, it-tnaqqis tal-volum ta’ esportazzjoni jew ta’ bejgħ għal raġunijiet indipendenti mill-operatur jew minn elementi indipendenti oħra ta’ dan tal-aħħar.
Dawn l-aħħar dispożizzjonijiet ġew ikkompletati permezz tal-Artikolu 23 tal-ÜLTS, li jiddefinixxi ċertu numru ta’ ċirkustanzi li fihom il-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem jistgħu jiġu riveduti billi jiġu mgħollija meta dawn huma imputabbli għall-iżvilupp tal-attività tal-operatur ekonomiku matul il-perijodu bejn l-1 ta’ Mejju 2003 u l-.
Fir-rigward taz-zokkor, jirriżulta mill-Artikolu 14 tal-ÜLTS li l-ammont tat-taxxa fuq il-ħażniet żejda huwa dak previst fl-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Balbiino hija impriża Estonjana li l-attività tagħha hija l-bejgħ ta’ ikel iffriżat u l-produzzjoni ta’ ġelati. Matul il-perijodu bejn l-2000 u l-2003, Balbiino mmodernizzat l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni u ta’ ħżin tagħha. Hija għalhekk xtrat maħżen ġdid. Fl-1 ta’ Mejju 2004, hija ħażnet iktar minn 100 tunnellata zokkor, jiġifieri 9 darbiet il-kwantità abitwalment miżmuma fl-istess perijodu, kemm jekk qabel l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Estonja fl-Unjoni (snin 2000 sa 2003) jew wara din l-adeżjoni (snin 2005 u 2006). Barra dan, din l-impriża żviluppat ukoll attività ta’ bejgħ bl-imnut ta’ ikel iffriżat.
Fid-29 ta’ Ottubru 2004, il-Ministru tal-Agrikultura ddetermina li Balbiino żammet madwar 400 tunnellata ta’ ħażniet żejda għal 13-il tip ta’ prodotti agrikoli (zokkor, ċikkulata, butir, laħam iffriżat, ġobon).
Balbiino ippreżentat rikors minn din id-deċiżjoni quddiem it-Tallinna halduskohus.
Wara diversi inċidenti, il-Ministru tal-Agrikultura, b’deċiżjoni tad-19 ta’ April 2007, iddetermina l-ħażniet żejda ta’ Balbiino. Din id-deċiżjoni għandha bħala bażi legali r-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 u kif ukoll l-Artikoli 6, 7(1) u (2), 10(2) u 23 tal- ÜLTS.
B’avviż ta’ impożizzjoni tat-30 ta’ April 2007, l-awtoritajiet fiskali stabbilew għal EEK 1243687 (madwar EUR 77000) l-ammont tat-taxxa fuq il-ħażniet żejda dovuta minn Balbiino. Din tal-aħħar ippreżentat rikors kontra dan l-avviż ta’ impożizzjoni u kif ukoll kontra d-deċiżjoni tad- quddiem it-Tallinna halduskohus, li jiddubita mill-konformità tal-ÜLTS fid-dawl tad-dritt Komunitarju.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi illi t-Tallinna halduskohus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Għandu jiġi kkunsidrat li l-liġi tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004, tat-tielet premessa tar-Regolament Nru 832/2005 u tal-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003, jipprekludu li l-kwantità ta’ ħażniet żejda tal-operatur tiġi stabbilita billi jitnaqqsu awtomatikament [mill-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem] il-ħażniet medji miżmuma fl-1 ta’ Mejju matul dawn l-aħħar snin ta’ attività — iżda mhux iktar minn erba’ snin — qabel l-1 ta’ Mejju 2004, immoltiplikat bil-koeffiċjent ta’ 1.2?
F’każ ta’ risposta affermattiva, ir-risposta tkun differenti jekk, matul id-determinazzjoni tal-kwantità ta’ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem u l-kwantità ta’ ħażniet żejda, ikun ukoll possibbli li tittieħed inkunsiderazzjoni ż-żieda fil-volum ta’ produzzjoni, ta’ proċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, tat-terminu ta’ maturazzjoni tal-prodotti agrikoli, tal-perijodu li fih ġew ikkostitwiti l-ħażniet, kif ukoll ta’ elementi oħra indipendenti mill-operatur?
2)
Il-fatt li jiġi kkunsidrat li l-ħażniet kollha ta’ prodotti agrikoli miżmuma mill-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 jikkorrispondu għall-ħażniet żejda tiegħu, huwa konformi mal-għan tal-liġi tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari dik tar-Regolament Nru 1972/2003?
3)
Fl-ipoteżi fejn operatur ikun beda l-attività tiegħu bil-prodotti agrikoli kkonċernati inqas minn sena qabel l-1 ta’ Mejju 2004, il-liġi tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004, tipprekludi li l-imsemmi operatur ikollu l-obbligu li jagħti prova huwa stess li l-kwantità ta’ ħażniet ta’ prodotti agrikoli li huwa kellu fl- tikkorrispondi mal-kwantità ta’ ħażniet ta’ prodotti agrikoli li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibigħ jew jittrasferixxi jew jakkwista b’mod ieħor, kemm jekk bi ħlas jew gratwitament?
F’każ ta’ risposta affermattiva, ir-risposta tkun differenti jekk, indipendentement mill-obbligu fuq l-operatur fir-rigward tal-prova, l-amministrazzjoni jkollha l-obbligu, matul id-determinazzjoni tal-ħażniet li għandhom jiġu ttrasferiti ’l quddiem u l-ħażniet żejda tal-operatur minn meta jagħmel dikjarazzjoni li tikkonċerna prodott agrikolu, li tittieħed kunsiderazzjoni taż-żieda tal-ħażniet u tal-volum ta’ produzzjoni, ta’ proċessar jew ta’ bejgħ mill-operatur, li saret wara l-1 ta’ Mejju 2004?
4)
Il-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda hija konformi mal-għan tar-Regolament Nru 1972/2003 u tar-Regolament Nru 60/2004 fl-ipoteżi fejn tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ħażniet żejda għand l-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, iżda li dan jagħti prova li l-kummerċ tal-ħażniet żejda wara l- ma ġablux profitt veru li kien espress fuq livell ta’ differenza fil-prezzijiet?
5)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004, li jipprovdu li, matul l-identifikazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, ta’ isoglukożju jew ta’ fructose, wieħed għandu jieħu inkunsiderazzjoni, fost oħrajn, il-kapaċità ta’ faċilitajiet ta’ ħżin, jistgħu jiġu interpretati fis-sens li, fl-ipoteżi fejn il-kapaċitajiet tal-faċilitajiet ta’ l-operatur intiżi għal ħżin żdiedu matul is-sena qabel l-adeżjoni, huwa ġġustifikat li jitnaqqsu l-ħażniet żejda ta’ prodotti agrikoli, miżmuma mill-operatur fl-1 ta’ Mejju 2004, indipendentement mill-attività ekonomika tal-operatur, tal-volum ta’ proċessar tiegħu ta’ prodotti agrikoli u tal-importanza tal-ħażniet ta’ prodotti agrikoli matul snin ta’ attività qabel l- u tas-sentejn wara l-?
6)
L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 jipprekludi li t-taxxa fuq il-ħażniet żejda tiġi rkuprata mingħand l-operatur permezz ta’ stima, fl-ipoteżi fejn l-istima tkun ġiet adottata matul il-perijodu ta’ validità [ta’ dan] ir-regolament, jiġifieri t-30 ta’ April 2007, iżda li, skont il-liġi nazzjonali, saret obbligatorja fir-rigward tal-operatur biss wara t-tmiem tal-validità [ta’ dan] ir-regolament u li l-liġi nazzjonali ma tipprovdix limitu ta’ data għall-irkupru tat-taxxa fuq il-ħażniet?”
Fuq id-domandi preliminari
Kwistjoni preliminari
Balbiino ssostni li r-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 ma jistgħux jiġu użati kontriha sa fejn, fid-data tal-adeżjoni tar-Repubblika tal-Estonja fl-Unjoni, dawn ma kinux ġew ippubblikati fil-lingwa Estonjana fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
. Hija tagħmel użu mis-sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2007, Skoma-Lux (
C-161/06, Ġabra p. I-10841
), wara d-deċiżjoni tar-rinviju.
Balbiino tqis li n-nuqqas ta’ enforzabilità ta’ dawn ir-regolamenti jostakola wkoll l-applikazzjoni tal-ÜLTS, billi din tal-aħħar, ippubblikata uffiċjalment fil-verżjoni oriġinali tagħha fis-27 ta’ April 2004, fiha referenzi multipli għar-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004. Hija tenfasizza li l-pubblikazzjoni tardiva tal-ÜLTS ma ppermettitx għall-operaturi ekonomiċi sabiex ikunu informati kmieni biżżejjed bis-sistema ta’ intaxxar tal-ħażniet żejda applikabbli mill-.
Minkejja li d-digriet tar-rinviju ma jittrattax din il-kwistjoni, jeħtieġ, sabiex il-qorti tar-rinviju tiġi ggwidata, jitfakkar li att ta’ istituzzjoni Komunitarja, bħar-Regolamenti Nru 1972/2003 u 60/2004, ma jistax jiġi użat kontra l-persuni fiżiċi u ġuridiċi fi Stat Membru qabel ma dawn tal-aħħar ma jkollhom il-possibbiltà li jkollhom konjizzjoni tiegħu permezz ta’ pubblikazzjoni regolari fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
(sentenzi tal-25 ta’ Jannar 1979, Racke, 98/78, Ġabra p. 69, punt 15, u Skoma-Lux, iċċitata iktar ’il fuq, punt 37).
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 58 tal-Att ta’ adeżjoni msemmi fil-punt 3 ta’ din is-sentenza jipprekludi l-fatt li l-obbligi li jinsabu f’leġiżlazzjoni Komunitarja li ma ġietx ippubblikata fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
fil-lingwa ta’ Stat Membru ġdid jistgħu jiġu imposti fuq individwi f’dan l-Istat, anki jekk dawn il-persuni setgħu saru jafu dwar din il-leġiżlazzjoni b’mezzi oħra. Madankollu, iċ-ċirkustanza li regolament Komunitarju ma jistax jiġi użat kontra individwi fi Stat Membru li fil-lingwa tiegħu ma jkunx ġiet ippubblikat, ma għandha l-ebda effett fuq il-fatt li, peress li jagħmel parti mill-acquis communautaire, dan jorbot l-Istat Membru kkonċernat permezz tad-dispożizzjonijiet tiegħu mill-mument tal-adeżjoni (sentenza Skoma-Lux, iċċitata iktar ’il fuq, punti 51 u 59).
Billi adottat, fis-7 ta’ April 2004, l-ÜLTS, fil-verżjoni oriġinali tagħha, ir-Repubblika tal-Estonja, implementat l-obbligi li jirriżultaw mir-Regolamenti Nru 1972/2003 u 60/2004 filwaqt li stabbilixxiet taxxa fuq il-ħażniet żejda ta’ prodotti agrikoli u ddefinixxiet il-modalitajiet ta’ kalkolu ta’ din tal-aħħar. L-ÜLTS ħoloq għalhekk, fl-Estonja, obbligi akkarigu ta’ individwi, minkejja l-fatt li l-imsemmija regolamenti ma jistgħux jintużaw kontrihom qabel ma dawn tal-aħħar jingħataw il-possibbiltà li jkollhom konjizzjoni tagħhom permezz ta’ pubblikazzjoni regolari fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
fil-lingwa ta’ dan l-Istat Membru.
F'ċirkustanzi tali, ir-regola li toriġina mis-sentenza Skoma-Lux, iċċitata iktar ’il fuq, ma tostakolax l-infurzabbiltà fuq l-individwi tad-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 li ġew ripetuti fil-kuntest tal-ÜLTS. Madankollu, din ir-regola tista’ iżżomm qasam ta’ applikazzjoni residwali fis-sitwazzjoni fejn ċerti dispożizzjonijiet ta’ dawn ir-Regolamenti li ma ġewx implementati mill-ÜLTS ikunu invokati mill-awtoritajiet Estonjani kontra individwi qabel il-pubblikazzjoni uffiċjali tal-imsemmija regolamenti fil-lingwa Estonjana. Kif enfasizza l-Avukat Ġenerali, fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tiegħu, hija l-qorti nazzjonali li għandha, jekk ikun il-każ, tinterpreta l-ÜLTS sabiex tivverifika jekk tali ċirkustanzi humiex sodisfatti.
Fuq l-ewwel domanda
Minkejja li d-diċitura tal-ewwel domanda tirrigwarda espressament l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 60/2004, din għandha tiġi interpretata bħala li tirrigwarda l-Artikolu 6(3) ta’ dan ir-Regolament, li jirrigwarda d-determinazzjoni, mill-Istati Membri, ta’ kwantitajiet żejda ta’ zokkor u ta’ prodotti assoċjati miżmuma individwalment mill-operaturi ekonomiċi.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 u kif ukoll ir-Regolament Nru 832/2005, b’mod partikolari t-tielet premessa, jipprekludu metodu applikat fl-ÜLTS għall-kalkolu tal-ħażniet żejda minn operatur li jikkonsisti fit-tnaqqis mill-ħażniet effettivament miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004 tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem li huma ddefiniti bħala l-medja tal-ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju matul erba’ snin preċedenti mmoltiplikata bil-koeffiċjent ta’ 1.2. Fl-affermattiv, hija tistaqsi jekk ir-risposta tkunx l-istess jekk huwa possibbli, barra minn dan il-koeffiċjent moltiplikatur, li jittieħdu inkunsiderazzjoni fatturi oħra indipendenti mill-operatur, bħal, b’mod partikolari, iż-żieda tal-volum ta’ produzzjoni, ta’ proċessar jew ta’ bejgħ, l-estenzjoni tal-perijodu ta’ proċessar ta’ prodotti agrikoli u ċerti modalitajiet ta’ kostituzzjoni tal-ħażniet.
Din l-ewwel domanda tirrigwarda żewġ elementi rilevanti għall-finijiet tal-kalkolu tal-ħażniet ittrasferiti ’l-quddiem. Minn naħa, din tikkonsisti f'rikors f’data stabbilita, f'dan il-każ l-1 ta’ Mejju, għad-determinazzjoni tal-medja tal-ħażniet miżmuma matul erba’ snin li jippreċedu l-1 ta’ Mejju 2004 u, min-naħa l-oħra, l-użu tal-koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.2. Jeħtieġ jiġu eżaminati suċċessivament dawn iż-żewġ elementi.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tar-rikors għall-1 ta’ Mejju għad-determinazzjoni tal-medja tal-ħażniet ikkostitwiti matul il-perijodu bejn is-snin 2000 u 2003, Balbiino tikkontesta din l-għażla arbitrarja li tippenalizzaha b’mod partikolari minħabba n-natura ċiklika u staġjonali tal-produzzjoni ta’ ġelati. Id-domanda għal dawn il-prodotti tilħaq il-pik tagħha bejn ix-xahar ta’ Mejju u x-xahar ta’ Awwissu, filwaqt li l-1 ta’ Mejju huwa perijodu li fih il-ħażniet ikunu l-iktar għolja.
Jeħtieġ, l-ewwel nett, jiġi rrilevat li l-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1972/2003 jistipula li, għad-determinazzjoni tal-ħażniet żejda ta’ kull pussessur, l-Istati Membri ġodda għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, “il-medja tal-ħażniet disponibbli fit-tlett snin ta’ qabel l-adeżjoni”. Fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet iktar preċiżi fir-rigward tal-perijodu rilevanti jew tal-metodu ta’ kalkolu tal-medja tal-ħażniet disponibbli, formulazzjoni tali tagħti lill-Istati Membri marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jiddefinixxu l-kriterji li abbażi tagħhom dawn l-indikazzjonijiet huma implementati, fl-osservanza tal-għanijiet imfittxija minn dan ir-regolament u mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju (ara, f’dan is-sens, sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2002, Mulligan
et
, C-313/99, Ġabra p. I-5719, punti 33 sa 36).
Huwa l-istess għal dak li għandu x’jaqsam mal-ħażniet taz-zokkor u mal-prodotti assoċjati taħt ir-Regolament Nru 60/2004. Fil-fatt, l-Artikolu 6(3) ta’ dan ir-regolament huwa limitat billi jipprovdi li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri ġodda “għandhom [ikollhom għad-dispożizzjoni tagħhom] sistema għall-identifikazzjoni ta’ kwantitajiet żejda” għand l-operaturi prinċipali kkonċernati u li din is-sistema tista’ b’mod partikolari “tistrieħ fuq kontroll ta’ importazzjoni, kontroll fiskali, stħarriġ ibbażat fuq il-kontijiet ta’ l-operaturi u ħażniet fiżiċi” u għandha tieħu inkunsiderazzjoni t-tip u l-livell ta’ attività tal-operaturi kkonċernati u kif ukoll tal-kapaċita’ ta’ faċilitajiet ta’ ħżin.
Barra dan, jeħtieġ jiġi rrilevat li, għaz-zokkor u l-prodotti assoċjati li jaqgħu taħt ir-Regolament Nru 60/2004, l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi, fir-rigward tad-determinazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-kwantitajiet żejda nazzjonali fl-1 ta’ Mejju 2004, li jittieħed partikolarment inkunsiderazzjoni l-iżvilupp osservat matul is-sena li tippreċedi l-adeżjoni f'relazzjoni mas-snin preċedenti fir-rigward tal-kwantitajiet importati u esportati, il-produzzjoni, il-konsum u l-ħażniet, kif ukoll iċ-ċirkustanzi li fihom dawn il-ħażniet huma kkostitwiti. Sabiex tiġi żgurata l-implementazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, l-Artikolu 8 ta’ dan ir-regolament jipprevedi b’mod partikolari li l-Istati Membri ġodda għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, sa mhux iktar tard mill-, il-kwantitajiet ta’ zokkor importati, esportati, prodotti u kkunsmati fil-perijodu ta’ bejn l- u t- kif ukoll il-ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju ta’ kull sena fil-perijodu ta’ bejn l- u l-.
Skont dan il-metodu, il-Kummissjoni stabbilixxiet il-kwantitajiet żejda li għandhom jiġu eliminati f'kull Stati Membru permezz tar-Regolament Nru 832/2005. It-tielet premessa ta’ dan ir-regolament jippreċiża li “l-kwantitajiet żejda ta’ zokkor jirriżultaw miż-żieda tal-produzzjoni, li magħha jeħtieġ li jiżdiedu l-importazzjonijiet u jitnaqqsu l-esportazzjonijiet għall-perijodu bejn l-1 ta’ Mejju 2003 u t-, imqabbla mal-medja ta’ dawn l-istess kwantitajiet matul l-istess perijodu fit-tliet snin preċedenti [traduzzjoni mhux uffiċjali]”.
Jirriżulta minn dawn l-elementi li ebda dispożizzjoni eżaminata tar-Regolamenti Nri 1972/2003, 60/2004 u 832/2005 ma tipprekludi metodu bħal dak użat fil-ÜLTS u li jikkonsisti sabiex jikkalkola l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem abbażi ta’ kwantitajiet effettivament miżmuma mill-operaturi fl-1 ta’ Mejju tas-snin 2000 sa 2003 inklużi.
Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li la l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003, la l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004, u lanqas r-Regolament Nru 832/2005 ma jipprekludu t-teħid inkunsiderazzjoni, mill-ÜLTS, tad-data tal-1 ta’ Mejju bħala bażi ta’ referenza għad-determinazzjoni tal-ħażniet żejda.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fit-tieni lok, dwar il-legalità, fid-dawl tad-dritt Komunitarju, tal-użu ta’ koeffiċjent ta’ 1.2 għall-finijiet tal-kalkolu tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem. Hija tenfasizza, f'dan ir-rigward, li Riigikohus, fis-sentenza tagħha tal-5 ta’ Ottubru 2006, iddeċidiet li l-użu ta’ dan il-koeffiċjent kien kuntrarju għall-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1972/2003, għax ma jippermettix li jiġu ddeterminati l-ħażniet żejda fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha ta’ kull operatur.
Balbiino ssostni, essenzjalment, li l-ÜLTS hija sproporzjonata u kuntrarja għall-prinċipju ta’ trattament ugwali sa fejn hija tapplika b’mod uniformi koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.2 mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni b’mod adegwat id-differenzi li jistgħu jeżistu minn prodott għall-ieħor u lanqas iċ-ċirkustanzi li fihom il-ħażniet ikkonċernati ġew ikkostitwiti. Hija tikkunsidra li jkun iktar adegwat li jintuża koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.33 fid-dawl tal-iżvilupp tas-swieq tal-prodotti agrikoli fl-Estonja matul il-perijodu ta’ bejn l-2000 u l-2004.
Il-Gvern Estonjan jiddefendi l-legalità tal-koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.2 li huwa jqis konformi mal-għan imfittex bir-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004. Bħall-Gvern Litwan, huwa jiddikjara li dawn ir-regolamenti ma jirrestrinġux u lanqas jeskludu l-użu ta’ koeffiċjent bħal dan u jħallu lill-Istati Membri d-diskrezzjoni li jagħżlu l-metodu ta’ kalkolu adattat għaċ-ċirkustanzi lokali. Il-koeffiċjent moltiplikatur jippermetti ż-żieda tal-kwantità ta’ ħażna ttrasferita ’l quddiem mill-operaturi kollha sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni ż-żieda ekonomika fis-snin li ppreċedew l-adeżjoni fl-Unjoni.
Fl-inkartamenti tagħha, wara li sostniet il-pożizzjoni ta’ Balbiino, il-Kummissjoni qablet, matul is-seduta, mal-pożizzjoni tal-Gvern Estonjan u l-Gvern Litwan, sa fejn l-applikazzjoni uniformi tal-koeffiċjent ta’ 1.2 ma tostakolax it-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi partikolari kollha indipendenti mill-operaturi.
Għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 ma fihom ebda dispożizzjoni li teżiġi jew tipprojbixxi l-Istati Membri milli japplikaw b’mod uniformi koeffiċjent moltiplikatur għall-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem tal-operaturi għall-finijiet tal-kalkolu tal-ħażniet żejda. Dawn id-dispożizzjonijiet jinnumeraw, b’mod mhux eżawrenti, ċerti kriterji għall-kalkolu tal-ħażniet żejda tal-operaturi, filwaqt li jħallu għall-Istati Membri d-diskrezzjoni li jikkompletawhom skont dak li jidhrilhom opportun. Kif ġie preċedentement ikkonstatat fil-punti 37 u 38 ta’ din is-sentenza, l-Istati Membri għandhom, f'dan ir-rigward, marġni ta’ diskrezzjoni.
L-applikazzjoni ta’ koeffiċjent ta’ 1.2 għall-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem hija, mill-ewwel daqqa ta’ għajn, favur l-operaturi billi hija għandha l-għan li tnaqqas il-ħażniet żejda. Jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Gvern Estonjan li dan il-koeffiċjent ġie stabbilit abbażi tar-rata ta’ żieda fil-produzzjoni agrikola Estonjana osservata fil-perijodu ta’ bejn l-2000 u l-2004. Dan il-koeffiċjent jippermetti b’hekk li tiġi attwalizzata l-medja tal-ħażniet ikkonstatati fl-1 ta’ Mejju mis-snin 2000 sa 2003 fid-dawl ta’ din ir-rata u jwassal għad-determinazzjoni ta’ ħażniet ittrasferiti ’l quddiem — u, sussegwentement, ta’ ħażniet żejda — li tirrifletti b’mod proporzjonat l-iżvilupp taż-żieda osservata fuq is-settur agrikolu Estonjan kollu bejn l-1 ta’ Mejju 2000 u l-. Huwa jikkontribwixxi b’hekk sabiex jistabbilixxi bażi ta’ paragun oġġettiv bejn il-ħażniet fl- u l-medja tal-ħażniet fl-1 ta’ Mejju ta’ erba’ snin preċedenti.
Fid-dawl ta’ dawn il-karatteristiċi, l-għażla ta’ koeffiċjent tali ma tippreġudikax l-għanijiet imfittxija permezz tar-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 u lanqas il-prinċipji ta’ proporzjonalità u trattament ugwali.
Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li la l-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1972/2003 u lanqas l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 ma jipprekludu l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent moltiplikatur bħal dak użat fil-ÜLTS għall-finijiet tal-kalkolu tal-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda hija li l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 1972/2003, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 u kif ukoll ir-Regolament Nru 832/2005 ma jipprekludux miżura nazzjonali, bħall-ÜLTS, li tipprovdi li l-ħażniet żejda ta’ operatur huma ddeterminati billi jitnaqqsu mill-ħażniet effettivament miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004, il-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem iddefiniti bħala l-medja tal-ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju ta’ erba’ snin preċedenti, immoltiplikata permezz ta’ koeffiċjent ta’ 1.2, li jikkorrispondi għaż-żieda fil-produzzjoni agrikola osservata fl-Istat Membru kkonċernat matul l-istess perijodu.
Fid-dawl ta’ din ir-risposta, ma hemmx lok li t-tieni parti tal-ewwel domanda tiġi eżaminata.
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk il-fatt li tikkunsidra l-ħażniet kollha miżmuma minn operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 bħala ħażniet żejda huwiex konformi mar-Regolament Nru 1972/2003.
Balbiino tosserva li, sa fejn l-għan tar-Regolament Nru 1972/2003 huwa li jevita l-ispekulazzjoni fuq il-prodotti agrikoli, huwa imperattiv li jiġi ddeterminat jekk il-ħażniet miżmuma minn operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 ikkawżawx distorsjonijiet fuq is-suq jew tawx lok għal spekulazzjoni. Jeħtieġ għalhekk jiġu eżaminati, każ każ, iċ-ċirkustanzi li fihom dawn il-ħażniet ġew ikkostitwiti u jekk l-operatur setax jagħmel profitti minnhom.
Skont il-Gvern Estonjan, huwa ċar li l-ħażniet kollha miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004 minn operatur jistgħu jiġu kkunsidrati bħala żejda, inkwantu huwa stabbilit li ġew miksuba bi skop ta’ spekulazzjoni.
Il-Kummissjoni tfakkar li l-Istati Membri għandhom japplikaw ir-Regolament Nru 1972/2003 fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Huma għalhekk obbligati li jeżaminaw, każ każ, jekk jeżistux mezzi inqas restrittivi li jippermettu li jintlaħqu l-għanijiet ta’ dan ir-regolament, abbażi taċ-ċirkustanzi kollha dwar il-kostituzzjoni tal-ħażniet ta’ prodotti agrikoli qabel l-1 ta’ Mejju 2004.
Jirriżulta mill-ewwel u mit-tielet premessi tar-Regolament Nru 1972/2003 li dan tal-aħħar għandu bħala għan li jippreserva l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq billi jevita’, permezz ta’ sistema ta’ intaxxar dissważiva fuq il-ħażniet żejda li jinsabu fl-Istati Membri ġodda, li ċerti prodotti agrikoli jiġu ttrasferiti artifiċjalment lejn it-territorju ta’ dawn tal-aħħar bl-iskop tat-tkabbir. Għalhekk qed jipprova jiġi evitat li l-flussi kummerċjali anormali jfixklu l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq.
Ir-Regolament Nru 1972/2003 jobbliga l-Istati Membri sabiex jintaxxaw il-ħażniet żejda li huma jidentifikaw abbażi ta’ lista ta’ kriterji msemmija fl-Artikolu 4(2) tal-imsemmi Regolament. Fost dawn il-kriterji, hemm iċ-ċirkustanzi li influwenzaw il-kostituzzjoni tal-ħażniet u l-flussi kummerċjali eżistenti matul is-snin li jippreċedu l-adeżjoni. Minkejja li din il-lista ma hijiex ta’ natura eżawrenti, din id-dispożizzjoni, moqrija fid-dawl tal-għan ta’ preservazzjoni tal-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq, turi li r-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprojbixxix milli l-ħażniet kollha ta’ operatur jitqiesu bħala żejda jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, jidher li dawn il-ħażniet ġew ikkostitwiti qabel l-1 ta’ Mejju 2004, mhux fil-kuntest tal-iżvilupp normali ta’ attività kummerċjali, iżda sabiex isir profitt mill-konsegwenzi tal-adeżjoni fuq il-prezzijiet agrikoli.
Għaldaqstant, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda hija fis-sens li r-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprekludix li l-ħażniet kollha miżmuma minn operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 jiġu kkunsidrati bħala żejda jekk jiġi stabbilit, abbażi ta’ indizzji korroborattivi, li dawn il-ħażniet ma humiex ta’ natura normali fid-dawl tal-attività ta’ dan l-operatur iżda ġew ikkostitwiti għal finijiet spekulattivi.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-oneru tal-prova rigward in-natura żejda tal-ħażniet. Din id-domanda għandha l-għan li tiddetermina jekk l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004 jipprekludux operatur li beda attività inqas minn sena qabel l-1 ta’ Mejju 2004 mill-obbligu li jipprova li l-kwantità ta’ ħażniet li huwa kellu f’din id-data tikkorrispondi għall-kwantità ta’ ħażniet li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibiegħ, jitrasferixxi jew jixtri, kemm bi ħlas jew gratwitament.
Balbiino hija tal-fehma li d-dritt Komunitarju jipprekludi li l-oneru tal-prova jkun esklużivament fuq l-operaturi. Billi dawn tal-aħħar huma preżunti li qed jaġixxu f’
bona fede
, huwa fid-dover tal-awtoritajiet nazzjonali li jippruvaw in-natura żejda tal-ħażniet ikkonstatati fl-1 ta’ Mejju 2004.
Il-Gvern Estonjan u l-Kummissjoni jinnotaw li, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet Komunitarji dwar it-tqassim tal-oneru tal-prova bejn l-operaturi u l-awtoritajiet nazzjonali, id-definizzjoni ta’ dawn ir-regoli toriġina mill-kompetenza tal-Istati Membri li jgawdu minn marġni ta’ diskrezzjoni. Il-Kummissjoni tfakkar, f’dan ir-rigward, li l-Istati Membri huma fid-dover li jiżguraw trattament ugwali bejn l-operaturi u kif ukoll l-osservanza tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
Għandu jiġi kkonstatat li la r-Regolament Nru 1972/2003 u lanqas ir-Regolament Nru 60/2004 ma fihom regoli dwar it-tqassim tal-oneru tal-prova bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet nazzjonali inkarigati bl-impożizzjoni tat-taxxa fuq il-ħażniet żejda. Minħabba din il-lakuna f’dawn ir-regolamenti, din il-kwistjoni għandha tiġi deċiża abbażi tar-regoli ta’ dritt nazzjonali, filwaqt li jiġu osservati l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju u l-għanijiet imfittxija mir-regolamenti inkwistjoni. F’dan il-każ, xejn ma jippermetti l-kunsiderazzjoni ta’ ksur ta’ dawn il-prinċipji u l-għanijiet minn miżura nazzjonali li tqiegħed fuq l-operatur l-oneru tal-prova tan-natura normali tal-kwantità ta’ ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004 meta l-Istat ma jkollux għad-dispożizzjoni tiegħu, minħabba l-karatteristika ġdida tal-attività inkwistjoni, elementi ta’ paragun rilevanti.
It-tielet domanda għandha tiġi mwieġba fis-sens li l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004 ma jipprekludux miżura nazzjonali li bis-saħħa tagħha operatur li beda attività, ta’ inqas minn sena, qabel l-1 ta’ Mejju 2004 ikun obbligat li jipprova li l-kwantità ta’ ħażniet li huwa kellu f’din id-data tikkorrispondi għall-kwantità ta’ ħażniet li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibiegħ, jittrasferixxi jew jixtri, kemm bi ħlas jew gratwitament.
Fid-dawl ta’ din ir-risposta, ma hemmx bżonn li tiġi analizzata t-tieni parti tat-tielet domanda.
Fuq ir-raba’ domanda
Il-qorti tar-rinviju għandha xi dubji dwar jekk l-eżistenza ta’ ħażniet żejda fl-1 ta’ Mejju 2004 hijiex biżżejjed sabiex operatur jiġi intaxxat jew jekk huwiex, barra minn dan, neċessarju li jiġi vverifikat li l-operatur għamel profitt mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-ħażniet. Il-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tar-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 sabiex jiġi ddeterminat jekk il-pussess ta’ ħażniet żejda jistax, b’mod eċċezzjonali, ma jwassalx għal intaxxar f'każ li l-operatur ikun jista’ jipprova li ma għamilx profitt mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-ħażniet wara l-.
Balbiino tissuġġerixxi li r-risposta tkun fis-sens li, f’sitwazzjoni bħal din, ir-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 ma jippermettux lill-awtoritajiet nazzjonali li jintaxxaw il-ħażniet żejda.
Il-Gvern Estonjan u l-Kummissjoni ma humiex tal-istess idea. Skont il-Kummissjoni, l-operaturi ma jistgħux, minħabba li huma ma għamlux profitt mill-bejgħ mill-ġdid tal-ħażniet tagħhom, ikunu eżenti minn mekkaniżmi dissważivi stabbiliti mir-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004. Fil-fatt, dawn ir-Regolamenti ma jimmirawx sabiex jeliminaw l-aġir tal-operaturi, iżda sabiex jippreservaw il-funzjonament tajjeb tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq, fl-interess ġenerali tal-Komunità Ewropea.
Kif ġie nnotat preċedentement fil-punt 57 ta’ din is-sentenza, ir-Regolament Nru 1972/2003 għandu bħala għan li jevita li l-flussi kummerċjali anormali ma jfixklux l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq. Dan ir-regolament ma għandux bħala għan li jissanzjona l-aġir spekulattiv tal-operaturi, iżda jimmira, minn naħa, sabiex jipprevjeni, permezz ta’ mekkaniżmu ta’ intaxxar dissważiv, il-kostituzzjoni ta’ ħażniet għal finijiet spekulattivi u, minn naħa l-oħra, sabiex jinnewtralizza l-vantaġġi ekonomiċi antiċipati mill-pussessuri tagħhom (ara, b’analoġija, sentenza tal-15 ta’ Jannar 2002, Weidacher, C-179/00, Ġabra p. I-501, punti 22, 28 u 42).
Fir-rigward tar-Regolament Nru 60/2004, il-ħames u t-tmien premessi jiżvelaw li dan ir-regolament għandu wkoll l-għan li jippreserva l-organizzazzjoni komuni tas-suq taz-zokkor, minħabba “riskju konsiderevoli ta’ distruzzjoni fis-swieq tas-settur taz-zokkor mill-prodotti li qegħdin jidħlu fl-Istati Membri l-ġodda qabel id-dħul tagħhom għall-għanijiet ta’ spekulazzjoni”. Bħar-Regolament Nru 1972/2003, ir-Regolament Nru 60/2004 ma jimmirax għalhekk sabiex jissanzjona l-aġir spekulattiv, iżda sabiex jipproteġi l-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli, f’dan il-każ dawk taz-zokkor u tal-prodotti assoċjati.
Għaldaqstant, kemm jekk dan jirrigwarda t-taxxa fuq il-ħażniet żejda stabbilita permezz tar-Regolament Nru 1972/2003 jew miżuri stabbiliti permezz tar-Regolament Nru 60/2004 sabiex jiġu eliminati l-ħażniet ta’ zokkor jew ta’ prodotti oħra, dawn l-istrumenti intiżi sabiex jiġu protetti l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq huma applikabbli għall-ħażniet żejda kollha fis-sens tal-imsemmija regolamenti, irrispettivament mill-perspettiva dwar jekk il-pussessuri tagħhom għamlux profitt mill-kummerċjalizzazzjoni tagħhom.
Ir-raba’ risposta għandha għalhekk tiġi mwieġba fis-sens li r-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 ma jipprekludux il-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda ta’ operatur, anki bil-presuppost li l-operatur ikun jista’ jipprova li ma għamilx profitt mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-ħażniet wara l-1 ta’ Mejju 2004.
Fuq il-ħames domanda
Fost il-fatturi li l-Istati Membri ġodda jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jidentifikaw kwantitajiet żejda ta’ zokkor, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 isemmi, barra t-tip u l-livell ta’ attività tal-operaturi kkonċernati, il-“kapaċita’ ta’ faċilitajiet ta’ ħżin”.
Permezz tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tipprova tiddetermina jekk dan il-fattur jistax jiġi applikat b’mod awtonomu, indipendentement mill-iżvilupp tal-attività ekonomika tal-operatur, b’tali mod li ż-żieda tal-kapaċita’ tal-ħażniet fis-sena li tippreċedi l-adeżjoni tista’ twassal għal tnaqqis tal-kwantità tal-ħażniet meqjusa bħala żejda.
Din id-domanda toriġina mill-fatt li, fil-kawża prinċipali, il-Põllumajandusminister irrifjuta li jżid il-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem ta’ Balbiino minkejja ż-żieda tal-kapaċità ta’ ħżin ta’ din l-impriża wara l-kostruzzjoni ta’ maħżen ġdid fl-2003. Skont il-qorti tar-rinviju, il-Põllumajandusminister ikkunsidra li matul il-perijodu ta’ bejn l-2000 u l-2006, il-ħażniet ta’ zokkor miżmuma minn Balbiino kienu baqgħu fuq livelli ekwivalenti, bl-eċċezzjoni tal-pik ikkonstatat fl-1 ta’ Mejju 2004, data li fiha l-ħażniet ta’ zokkor kienu iktar minn disa’ darbiet ogħla minn normali. F‘dawn il-kundizzjonijiet, il-Põllumajandusminister qies li, f'kundizzjonijiet bħal dawn, irrispettivament mill-eżistenza tal-maħżen ġdid, Balbiino ma jakkwistax u lanqas iżomm, fil-kuntest normali ta’ dawn l-attivitajiet, ħażniet importanti ta’ zokkor.
Kemm Balbiino u kif ukoll il-Gvern Estonjan u l-Kummissjoni jaqblu li jikkunsidraw li ż-żieda fil-kapaċità ta’ ħżin, fattur imsemmi fl-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004, tikkostitwixxi wieħed mill-fatturi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ħażniet żejda.
Għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 jobbliga lill-Istati Membri ġodda sabiex jidentifikaw il-kwantitajiet żejda ta’ zokkor jew ta’ isoglukożju, billi jieħdu “ konsiderazzjoni dovut[a]” tat-tip u tal-livell ta’ attività tal-operaturi kkonċernati u kif ukoll tal-“kapaċita’ ta’ faċilitajiet ta’ ħżin”. Din id-dispożizzjoni tillimita ruħha għalhekk sabiex teżiġi mill-Istati Membri kkonċernati sabiex jieħdu inkunsiderazzjoni l-kapaċità ta’ ħżin tal-operaturi fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali tagħhom tal-fatturi rilevanti kollha għall-finijiet tal-identifikazzjoni tal-ħażniet żejda. Dawn l-Istati Membri ma humiex obbligati, taħt din id-dispożizzjoni, li jnaqqsu sistematikament il-kwantità żejda tal-operaturi li l-kapaċità ta’ ħżin tagħhom tkun żdiedet. Huwa biss jekk din iż-żieda tal-kapaċità ta’ ħżin tkun ġiet minħabba żieda fil-livell ta’ attività ulterjuri li jkun hemm lok li jittieħed inkunsiderazzjoni dan il-fattur sabiex tiġi evalwata n-natura normali jew żejda tal-ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju 2004.
Għaldaqstant, il-ħames domanda għandha tiġi mwieġba fis-sens li l-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li żieda tal-kapaċità ta’ ħżin ta’ operatur fis-sena li tippreċedi l-adeżjoni tiġġustifika tnaqqis tal-ħżin eċċessiv, irrispettivament mill-iżvilupp ulterjuri tal-attività ekonomika tal-pussessur ta’ dan il-ħżin, tal-volum ta’ proċessar u tal-importanza tal-imsemmi ħżin.
Fuq is-sitt domanda
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 jipprekludix l-eżiġwibbiltà ta’ avviż ta’ impożizzjoni għal taxxa miżjuda li, minkejja li maħruġ matul il-perijodu ta’ applikazzjoni tal-imsemmi regolament, ġie irċevut mid-destinatarju tiegħu biss wara.
Balbiino tqis li, peress li, skont l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003, dan tal-aħħar huwa inapplikabbli wara t-30 ta’ April 2007, Stat Membru ma jistax, meta jkun hemm lakuna fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, jirkupra taxxa fuq il-ħażniet żejda lil hinn minn din id-data. Hija tinvoka, f’dan ir-rigward, il-prinċipju ta’ ċertezza legali.
Il-Kummissjoni hija tal-istess fehma bħall-Gvern Estonjan u Litwan li r-Regolament Nru 1972/2003 jobbliga lill-Istati Membri ġodda sabiex jieħdu miżuri ta’ eżekuzzjoni għad-determinazzjoni tal-ħażniet żejda qabel it-30 ta’ April 2007 mingħajr madankollu ma jirrikjedi li s-sitwazzjonijiet individwali kollha jkunu s-suġġett, qabel din id-data, ta’ deċiżjoni definittiva jew li l-obbligu fiskali akkarigu tal-operaturi jkun jiddependi mid-data ta’ notifika tal-avviż ta’ impożizzjoni.
Għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1972/2003 jistipula li “l-Istati Membri l-ġodda għandhom jintaxxaw id-detenturi tal-ħażniet żejda fl-1 ta’ Mejju 2004 fuq il-prodotti f’ċirkolazzjoni ħielsa”. Skont l-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament, dan tal-aħħar kien applikabbli mill- sat- inklużivi. Matul dan il-perijodu, l-Istati Membri ġodda kienu għalhekk obbligati, skont l-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament, li jintaxxaw il-pussessuri tal-ħażniet żejda wara li jkunu ddeterminaw il-kwantità ta’ ħażniet żejda tagħhom u kif ukoll l-ammont tat-taxxa. L-Istati Membri ġodda setgħu għalhekk, mill- sat-, jibagħtu avviżi ta’ impożizzjoni kontra l-pussessuri ta’ ħażniet żejda.
Madankollu ir-Regolament Nru 1972/2003 ma fih ebda dispożizzjoni li teżiġi li dawn l-avviżi ta’ impożizzjoni jiġu rkuprati matul dan il-perijodu. Li kieku tali obbligu kellu jiġi impost dan iwassal, fil-prattika, għal tnaqqis tal-portata effettiva tal-perijodu ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament u jirriżulta, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 95 tal-konklużjonijiet tiegħu, fir-riskju ta’ manuvri dilatorji minn persuni taxxabbli. L-irkupru, wara t-30 ta’ April 2007, ta’ avviż ta’ impożizzjoni preċedenti ma jikkompromettix la s-sigurtà legali u lanqas l-għan ta’ prevenzjoni tar-riskji ta’ preġudizzju għall-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli imfittex mill-imsemmi regolament.
Fir-rigward tal-punt dwar jekk avviż ta’ impożizzjoni maħruġ qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1972/2007 iżda irċevut ulterjorment mid-destinatarju tiegħu għandhux jiġi kkunsidrat bħala validu fid-dawl tal-iskadenza tal-perijodu ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi kkonstatat li l-imsemmi regolament ma fih ebda dispożizzjoni f’dan ir-rigward. Fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet partikolari, hemm lok li jiġi kkunsidrat, għal raġunijiet analogi għal dawk sostnuti fil-punt preċedenti, li l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprekludix il-validità ta’ avviż ta’ impożizzjoni irċevut mill-operatur suġġett għat-taxxa fuq il-ħażniet żejda wara t-30 ta’ April 2007, meta jkun stabbilit li l-imsemmi avviż intbagħat mill-awtoritajiet nazzjonali qabel din id-data.
Għaldaqstant, is-sitt domanda għandha tiġi mwieġba fis-sens li l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprekludix il-validità ta’ avviż ta’ impożizzjoni irċevut mill-operatur suġġett għat-taxxa fuq il-ħażniet żejda wara t-30 ta’ April 2007, meta jkun stabbilit li l-imsemmi avviż intbagħat mill-awtoritajiet nazzjonali qabel din id-data.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:

1)
L-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1972/2003, tal-10 ta’ Novembru 2003, dwar il-miżuri tranżitorji li għandhom ikunu adottati fir-rigward tal-kummerċ fi prodotti agrikoli minħabba l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, l-Polonja, Slovenja u Slovakkja, l-Artikolu 6(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 60/2004, tal-, li jistabbilixxi miżuri transitorji fis-settur taz-zokkor bħala riżultat tad-dħul [fl-Unjoni Ewropea] tar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, l-Islovenja u l-Islovakkja, u kif ukoll r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 832/2005, tal-, dwar id-determinazzjoni tal-kwantitajiet żejda ta’ zokkor, isoglukożju u fruttożju għar-Repubblika Ċeka, l-Estonja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Polonja, is-Slovenja u s-Slovakkja ma jipprekludux miżura nazzjonali, bħal-liġi dwar it-taxxa fuq il-ħażniet żejda (Üleliigse laovaru tasu seadus), tas-, kif emendata fil-, li tipprovdi li l-ħażniet żejda ta’ operatur huma ddeterminati billi jitnaqqsu mill-ħażniet effettivament miżmuma fl- l-ħażniet ittrasferiti ’l quddiem iddefiniti bħala l-medja tal-ħażniet miżmuma fl-1 ta’ Mejju ta’ erba’ snin preċedenti, immoltiplikata permezz ta’ koeffiċjent ta’ 1.2, li jikkorrispondi għaż-żieda fil-produzzjoni agrikola osservata fl-Istat Membru kkonċernat matul l-istess perijodu.

2)
Ir-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprekludix li l-ħażniet kollha miżmuma minn operatur fl-1 ta’ Mejju 2004 jiġu kkunsidrati bħala żejda jekk jiġi stabbilit, abbażi ta’ indizzji korroborattivi, li dawn il-ħażniet ma humiex ta’ natura normali fid-dawl tal-attività ta’ dan l-operatur iżda ġew ikkostitwiti għal finijiet spekulattivi.

3)
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1972/2003 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 60/2004 ma jipprekludux miżura nazzjonali li bis-saħħa tagħha operatur li beda attività, ta’ inqas minn sena, qabel l-1 ta’ Mejju 2004 jkun obbligat li jipprova li l-kwantità ta’ ħażniet li huwa kellu f'din id-data tikkorrispondi għall-kwantità ta’ ħażniet li huwa jista’ normalment jipproduċi, ibiegħ, jittrasferixxi jew jixtri, kemm bi ħlas jew gratwitament.

4)
Ir-Regolamenti Nri 1972/2003 u 60/2004 ma jipprekludux il-ġbir ta’ taxxa fuq il-ħażniet żejda ta’ operatur, anki bil-presuppost li l-operatur ikun jista’ jipprova li ma għamilx profitt mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-ħażniet wara l-1 ta’ Mejju 2004.

5)
L-Artikolu 6(3) tar-Regolament Nru 60/2004 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li żieda tal-kapaċità ta’ ħżin ta’ operatur fis-sena li tippreċedi l-adeżjoni tiġġustifika tnaqqis tal-ħżin eċċessiv, irrispettivament mill-iżvilupp ulterjuri tal-attività ekonomika tal-pussessur ta’ dan il-ħżin, tal-volum ta’ proċessar u tal-importanza tal-imsemmi ħżin.

6)
L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1972/2003 ma jipprekludix il-validità ta’ avviż ta’ impożizzjoni irċevut mill-operatur suġġett għat-taxxa fuq il-ħażniet żejda wara t-30 ta’ April 2007, meta jkun stabbilit li l-imsemmi avviż intbagħat mill-awtoritajiet nazzjonali qabel din id-data.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.