CELEX: 61999CJ0400(01)
Rikors għal annullament
Għajnuniet mill-Istat
Miżuri fir-rigward ta' impriżi involuti fit-trasport marittimu
Kuntratti ta' servizz pubbliku
Nuqqas ta' għajnuna, għajnuna eżistenti jew għajnuna ġdida
Ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE
Obbligu ta' sospensjoni

1       Permezz tar-rikors tagħha, ir-Repubblika Taljana qiegħda titlob l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet
Ewropej, innotifikata permezz ta' ittra SG(99) D/6463, tas-6 ta' Awwissu 1999, li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu
88(2) KE fir-rigward ta' l-għajnuna mill-Istat C 64/99 (ex NN 68/99) – Italja – mogħtija lill-impriżi tal-Gruppo Tirrenia
di Navigazione (ĠU C 306, p. 2, aktar 'il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata"), safejn din id-deċiżjoni tiddeċiedi dwar is-sospensjoni
ta' l-għajnuna in kwistjoni.

Il-fatti u l-proċedura
2       Peress li kienu rċevew ilmenti li l-awtoritajiet Taljani kienu qegħdin jagħtu għajnuniet mill-Istat, mingħajr awtorizzazzjoni,
lis-servizzi ta' trasport intern permezz ta' laneċ ġestiti mill-impriżi tal-Gruppo Tirrenia di Navigazione (aktar 'il quddiem
il-"grupp Tirrenia"), is-servizzi tal-Kummissjoni għamlu domandi lill-awtoritajiet Taljani dwar dan is-suġġett permezz ta'
ittra tat-12 ta' Marzu 1999.
3       Din it-talba għal informazzjoni kienet tikkonċerna b'mod partikolari l-obbligi ta' servizz pubbliku li kienu marbuta bihom
l-impriżi tal-grupp Tirrenia u dwar il-kundizzjonijiet kif ikunu ddeterminati l-ispejjeż addizzjonali kkawżati minn dawn l-obbligi
u kif ikunu kkumpensati dawn l-ispejjeż.
4       Wara diversi skambji ta' korrispondenza ma' l-awtoritajiet Taljani, il-Kummissjoni kkunsidrat li kien hemm dubji serji dwar
il-kompatibbiltà mas-suq komuni ta' miżuri li jistgħu jikkostitwixxu għajnuniet mogħtija mill-Istat lill-impriżi tal-grupp
Tirrenia. Għalhekk, permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni fetħet, fir-rigward ta' dawn l-allegati għajnuniet,
il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni kkunsidrat il-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet
ġodda jew modifiki ta' għajnuniet eżisteni, fis-sens ta' l-Artikolu 88(3) KE (aktar 'il quddiem l-"għajnuniet ġodda") u mhux
bħala għajnuniet eżistenti, fis-sens ta' l-Artikolu 88(1) KE (aktar 'il quddiem l-"għajnuniet eżistenti"). Sussegwentament,
hija nnotifikat din id-deċiżjoni lill-awtoritajiet Taljani.
5       Fil-parti ta' l-imsemmija deċiżjoni intitolata "Konklużjonijiet", il-Kummissjoni indikat, b'mod partikolari, li hija kienet
qiegħda tirriżerva d-dritt tagħha li titlob lill-awtoritajiet Taljani sabiex jissospendu l-ħlas ta' kull għajnuna li taqbeż
l-ispejjeż addizzjonali netti marbuta mal-provvista tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali. Sussegwentament, hija stiednet
lill-awtoritajiet Taljani sabiex jikkonfermaw, fi żmien għaxart ijiem tax-xogħol, is-sospensjoni ta' dan il-ħlas u mbagħad
ddikjarat li, jekk l-għajnuniet mogħtija b'eċċess ta' l-imsemmija spejjeż ma jkunux sospiżi u jekk l-ammont sospiż ma jkunx
iġġustifikat, hija setgħet toħroġ inġunzjoni f'dan is-sens fir-rigward ta' l-awtoritajiet Taljani. Il-Kummissjoni ppreċiżat
li s-sospensjoni kienet meħtieġa sabiex jiġi llimitat l-impatt tad-distorsjonjiet fil-kompetizzjoni iżda li din is-sospensjoni
ma kinitx timplika s-sospensjoni tas-servizzi stess, li setgħu jibqgħu jiġu pprovduti skond modalitajiet konformi mad-dritt
Komunitarju. B'mod partikolari, hija ġibdet l-attenzjoni ta' l-awtoritajiet Taljani għall-fatt li l-Artikolu 88(3) KE għandu
effett sospensiv u għall-ittra mibgħuta lill-Istati Membri fit-22 ta' Frar 1995 fejn kienet indikat li l-għajnuniet kollha
mogħtija b'mod illegali setgħu jiġu rkuprati mingħand il-benefatturi ta' dawn l-għajnuniet.
6       Fit-18 ta' Ottubru 1999, ir-Repubblika Taljana ressqet dan ir-rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata "fil-parti
fejn tiddeċiedi dwar is-sospensjoni [ta' l-]għajnuniet iddikjarati illegali".
7       Fid-19 ta' Ottubru 1999, Tirrenia di Navigazione SpA, Adriatica di Navigazione SpA, Caremar SpA, Toremar SpA, Siremar SpA
u Saremar SpA, kumpanniji tal-grupp Tirrenia, ippreżentaw fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej
rikors, irreġistrat bin-numru T-246/99, intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata fl-intier tagħha.
8       Permezz ta' att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-25 ta' Novembru 1999, il-Kummissjoni, abbażi
ta' l-Artikolu 91(1) tar-Regoli tal-Proċedura, talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li m'hemmx lok li tagħti deċiżjoni
jew li tiddeċiedi favur eċċezzjoni ta' inammissibbiltà mingħajr ma tidħol fil-mertu tal-kawża.
9       Permezz tas-sentenza tad-9 ta' Ottubru 2001, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-400/99, Ġabra p. I-7303, aktar 'il quddiem is-"sentenza
interlokutorja"), il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet din it-talba u l-proċedura tkompliet fuq il-mertu. Essenzjalment, f'dik is-sentenza,
il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rikors huwa ammissibbli minħabba li l-Kummissjoni kienet ikklassifikat il-miżuri in
kwistjoni bħala għajnuniet ġodda implementati b'mod illegali filwaqt li l-Gvern Taljan qiegħed isostni, li uħud mill-għajnuniet
huma għajnuniet eżistenti mogħtija b'mod legali u li oħrajn minn fosthom ma jinkludux elementi ta' għajnuna, fatt li jimplika
li dawn il-miżuri m'għandhomx ikunu sospiżi, kuntrarjament għal dak li jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata. Fid-dawl ta'
dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-imsemmija deċiżjoni kellha effetti legali awtonomi u li għaldaqstant
kienet tikkostitwixxi att li jista' jkun ikkontestat. Għal aktar dettalji dwar l-analiżi li għamlet il-Qorti tal-Ġustizzja
sabiex waslet għal din il-konklużjoni, isir riferiment għas-sentenza interlokutorja.
10     Permezz ta' digriet tal-25 ta' Marzu 2003, il-Qorti tal-Prim'Istanza, fir-rigward tagħha, issospendiet, skond it-tielet paragrafu
ta' l-Artikolu 54 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-proċedura pendenti quddiemha fil-kawża T-246/99 sakemm tingħata
s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f'din il-kawża.
11     Sadattant, il-Kummissjoni kkonkludiet il-proċedura miftuħa permezz tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-miżuri mogħtija
lil waħda mill-impriżi tal-grupp Tirrenia, jiġifieri lill-kumpannija marittima Tirrenia di Navigazione SpA, fil-kuntest tas-sistema
li tirriżulta minn ftehim, konkluż ma' l-Istat Taljan fl-1991, dwar l-obbligi ta' servizz pubbliku ta' din l-impriża [Deċiżjoni
tal-21 ta' Ġunju 2001, dwar l-għajnuniet mill-Istat mogħtija mill-Italja lill-kumpannija marittima Tirrenia di Navigazione
(ĠU L 318, p. 9, aktar 'il quddiem id-"Deċiżjoni tal-21 ta' Ġunju 2001")]. Il-Kummissjoni ddikjarat kompatibbli mas-suq komuni
l-finanzjamenti mogħtija f'dan il-kuntest bħala kumpens għal servizz pubbliku mill-1 ta' Jannar 1990 sal-31 ta' Diċembru 2000
u awtorizzat, taħt ċerti kundizzjonijiet, l-istess tipi ta' finanzjamenti għall-perijodu mill-1 ta' Jannar 2001 sal-31 ta'
Diċembru 2004. Madankollu, permezz ta' din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni żammet il-klassifikazzjoni ta' għajnuniet ġodda li
kienet diġà ngħatat lil dawn il-miżuri fid-deċiżjoni kkontestata u li hija kkontestata f'dan ir-rikors mir-Repubblika Taljana.
12     Permezz ta' tieni deċiżjoni adottata wara l-konklużjoni tal-proċedura miktuba f'din il-kawża, il-Kummissjoni kkonkludiet il-proċedura
miftuħa mid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward ta' l-impriżi l-oħra tal-grupp Tirrenia [Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/163/KE,
tas-16 ta' Marzu 2004, dwar l-għajnuniet mill-Istat mogħtija mill-Italja lill-kumpanniji marittimi Adriatica, Caremar, Siremar,
Saremar u Toremar (Gruppo Tirrenia) (ĠU 2005 L 53, p. 29)]. Il-Kummissjoni ddikjarat bħala kompatibbli mas-suq komuni l-parti
l-kbira tal-finanzjamenti mogħtija bħala kumpens ta' servizz pubbliku lil dawn l-impriżi wara l-1 ta' Jannar 1992 u ssuġġettat
għal ċerti kundizzjonijiet il-kontinwazzjoni ta' l-għoti tagħhom wara l-2004. Madankollu, il-Kummissjoni ddikjarat bħala inkompatibbli
mas-suq komuni ċerti finanzjamenti mogħtija lill-impriża Adriatica fir-rigward ta' konnessjoni marittima bejn Jannar 1992
u Lulju 1994 u ordnat li jitwaqqaf, mill-1 ta' Settembru 2004, finanzjament mogħti lill-impriża Caremar għal konnessjoni rapida
għat-trasport ta' passiġġieri. F'din it-tieni deċiżjoni ta' konklużjoni, il-Kummissjoni reġgħet żammet il-klassifikazzjoni
ta' għajnuniet ġodda mogħtija lill-miżuri kollha msemmija aktar 'il fuq, li kienet diġà ngħatat fid-deċiżjoni kkontestata.

It-talbiet tal-partijiet
13     Ir-Repubblika Taljana qiegħda titlob:
–       l-annullament ta' l-ittra tal-Kummissjoni tas-6 ta' Awwissu 1999 "fil-parti fejn tiddeċiedi dwar is-sospensjoni ta' l-għajnuniet
iddikjarati illegali";
–       li l-Kummissjoni tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż.
14     Il-Kummissjoni qiegħda titlob:
–       li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li r-rikors sar mingħajr skop fir-rigward tal-parti tad-deċiżjoni kkontestata li tikkonċerna
l-għajnuniet lil Tirrenia di Navigazione;
–       fir-rigward tal-bqija, li r-rikors jiġi miċħud;
–       li r-rikorrenti tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż.

Fuq it-talbiet li m'hemmx lok li tingħata deċiżjoni
15     Fil-kontroreplika tagħha, il-Kummissjoni ssostni li r-rikors m'għadx għandu skop safejn jikkonċerna l-għajnuniet lil Tirrenia
di Navigazione SpA. Peress li d-Deċiżjoni tal-21 ta' Ġunju 2001 ma kinitx ikkontestata sat-tmiem tat-termini preskritti sabiex
jitressaq rikors, issa huwa stabbilit b'mod definittiv li, minkejja li huma kompatibbli mas-suq komuni, il-miżuri meħuda favur
din il-kumpannija kienu jikkostitwixxu għajnuniet illegali, jiġifieri għajnuniet ġodda implementati mingħajr l-awtorizzazzjoni
minn qabel mitluba mill-Artikolu 88(3) KE. Fir-rigward tagħhom, id-deċiżjoni kkontestata tilfet kull effett legali awtonomu
u l-Gvern Taljan m'għadx għandu interess li jikseb l-annullament tagħha.
16     L-argument tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud.
17     Huwa veru li fid-Deċiżjoni tagħha tal-21 ta' Ġunju 2001, li kkonkludiet parzjalment il-proċedura miftuħa mid-deċiżjoni kkontestata,
il-Kummissjoni kkonfermat l-evalwazzjoni preliminari tagħha li s-sussidji mogħtija lil Tirrenia di Navigazione SpA minħabba
l-obbligi ta' servizz pubbliku tagħha kienu jikkostitwixxu għajnuniet ġodda, bħal dawk koperti mill-Artikolu 88(3) KE, u li
din id-deċiżjoni, li ma ġietx ikkontestata fit-termini preskritti sabiex jitressaq rikors, saret definittiva. Madankollu,
ir-rikors imressaq kontra d-deċiżjoni kkontestata huwa essenzjalment intiż sabiex jiġi deċiż li l-miżuri li l-Kummissjoni
talbet is-sospensjoni tagħhom f'din id-deċiżjoni ma kellhomx jiġu sospiżi qabel ma jkunu ngħataw id-deċiżjoni jew id-deċiżjonijiet
li jikkonkludu l-proċedura miftuħa mid-deċiżjoni kkontestata. Issa, kwistjoni bħal din ma tagħmilx parti mill-iskop ta' deċiżjoni
li tikkonkludi l-proċedura bħalma jirriżulta mit-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 88(2) KE, kif ukoll mill-Artikolu 7(2) sa
(5) u mill-Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta' Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati
għall-applikazzjoni ta' l-Artikolu [88 KE] (ĠU L 83, p. 1, aktar 'il quddiem, ir-"Regolament dwar il-proċedura fir-rigward
ta' għajnuniet mill-Istat").
18     Minn dak li għadu kemm intqal jirriżulta li r-rikors għad baqagħlu l-iskop kollu tiegħu.

Fuq il-mertu
19     Il-Gvern Taljan qiegħed essenzjalment iressaq erba' motivi ta' annullament. Fl-ewwel lok, huwa jsostni li d-deċiżjoni kkontestata
hija vvizjata minn nuqqas ta' motivazzjoni. Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ma tatx l-opportunità lill-awtoritajiet Taljani
li jippreżentaw osservazzjonijiet qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Fit-tielet lok, hija wettqet użu ħażin ta'
poter. Fl-aħħar lok, id-deċiżjoni kkontestata ma tirrispettax l-Artikolu 87(1) KE u l-Artikolu 88(1) u (3) KE għal diversi
motivi.

Fuq il-motivazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
20     Il-Gvern Taljan qiegħed jakkuża lill-Kummissjoni li, fl-att ikkontestata, hija m'għamlet l-ebda riferiment għar-Regolament
dwar il-proċedura fir-rigward ta' għajnuniet mill-Istat minkejja li dan ir-regolament kien diġà daħal fis-seħħ.
21     Il-Kummissjoni twieġeb li l-bażi legali ta' deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE, bħalma hija
d-deċiżjoni kkontestata, tinsab direttament fit-Trattat KE u li għaldaqstant ir-Regolament dwar il-proċedura fir-rigward ta'
għajnuniet mill-Istat ma kellux għalfejn jissemma.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
22     L-Artikolu 253 KE jipprovdi, b'mod partikolari, li d-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni għandhom ikunu motivati. L-iskop
ta' l-obbligu li tingħata motivazzjoni għal deċiżjoni li tolqot b'mod negattiv lill-persuna indirizzata huwa li l-Qorti tal-Ġustizzja
tkun tista' tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni u li tipprovdi lill-persuna kkonċernata indikazzjoni suffiċjenti sabiex tkun
taf jekk id-deċiżjoni hijiex fondata jew jekk hijiex ivvizjata b'difett li abbażi tiegħu tista' tkun ikkontestata l-legalità
tagħha (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tas-26 ta' Novembru 1981, Michel vs Il-Parlament, 195/80, Ġabra p. 2861, punt
22).
23     F'din il-kawża, in-nuqqas ta' riferiment fid-deċiżjoni kkontestata għar-Regolament dwar il-proċedura fir-rigward ta' għajnuniet
mill-Istat jew għal uħud mid-dispożizzjonijiet tiegħu jista' jikkostitwixxi, jekk ikun il-każ, nuqqas ta' motivazzjoni biss
jekk il-Kummissjoni kienet applikat dispożizzjonijiet ta' dan ir-regolament li ma jirriżultawx direttament mit-Trattat. F'dan
ir-rigward għandu jiġi osservat li dan ir-regolament, fil-parti l-kbira tiegħu, huwa kodifikazzjoni dettaljata ta' l-interpretazzjoni
tad-dispożizzjonijiet proċedurali tat-Trattat dwar l-għajnuniet mill-Istat mogħtija mill-qrati Komunitarji qabel l-adozzjoni
ta' dan ir-regolament.
24     F'din il-kawża, id-deċiżjoni kkontestata ma timplementa l-ebda dispożizzjoni ta' proċedura dwar il-kontroll ta' l-għajnuniet
mill-Istat li ma tirriżultax direttament mit-Trattat. Permezz ta' din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni intimat lill-awtoritajiet
Taljani sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-miżuri indikati fl-ittra ta' intimazzjoni, b'applikazzjoni
ta' l-Artikolu 88(2) KE, u fformulat din l-intimazzjoni billi kklassifikat provviżorjament dawn il-miżuri bħala għajnuniet
ġodda, liema fatt kien għaldaqstant jinvolvi s-sospensjoni tagħhom kif ippreċiżat fl-imsemmija deċiżjoni (ara s-sentenzi tat-30
ta' Ġunju 1992, Spanja vs Il-Kummissjoni, C-312/90, Ġabra p. I-4117, punt 17, u L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-47/91, Ġabra
p. I-4145, punt 25, kif ukoll is-sentenza interlokutorja, punt 56). L-ebda proċedura u l-ebda effett legali li jirriżulta
minn din id-deċiżjoni m'huma bbażati fuq dispożizzjoni tar-regolament dwar il-proċedura fir-rigward ta' għajnuniet mill-Istat
li tintroduċi xi ħaġa ġdida.
25     Għaldaqstant, il-motiv ibbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motiv ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-Gvern Taljan ma ngħatax l-opportunità li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu
L-argumenti tal-partijiet
26     Il-Gvern Taljan qiegħed isostni li l-Kummissjoni kien imissha tatu l-opportunità jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu qabel
ma ħadet id-deċiżjoni kkontestata li timplika s-sospensjoni ta' ċerti ħlasijiet. Huwa jqis li n-nuqqas ta' opportunità bħal
din huwa partikolarment gravi fir-rigward ta' żewġ tipi ta' miżuri milquta mid-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri miżuri li
jakkompanjaw il-proġett industrijali tal-grupp Tirrenia għall-perijodu 1999-2002 u miżuri fiskali dwar il-provvista ta' fjuwil
u ta' żejt tal-lubrikazzjoni li qatt ma ġew diskussi ma' l-awtoritajiet Taljani qabel ma ġew inklużi fid-deċiżjoni kkontestata.
27     Il-Kummissjoni tfakkar li din id-deċiżjoni ma tinkludix inġunzjoni għas-sospensjoni tal-miżuri in kwistjoni. Għaldaqstant,
id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 11(1) tar-Regolament dwar il-proċeduri fir-rigward ta' għajnuniet mill-Istat, invokati
mill-Gvern Taljan fir-rikors tiegħu u li jeżiġu li jinkisbu l-osservazzjonijiet ta' l-Istat Membru kkonċernat qabel ma tinħareġ
inġunzjoni bħal din, ma kinux, skondha, applikabbli. Għall-kuntrarju, id-deċiżjoni kkontestata tinkludi preċiżament stedina
sabiex jiġu fformulati osservazzjonijiet dwar il-possibbiltà li sussegwentament tinħareġ inġunzjoni ta' sospensjoni.
28     Il-Kummissjoni żżid li fil-każ ta' għajnuniet ġodda li ma jkunux innotifikati u li jkunu implementati (għajnuniet "illegali"
imsemmija fil-Kapitolu III tar-Regolament dwar il-proċedura fir-rigward ta' għajnuniet mill-Istat), id-deċiżjoni li tinfetaħ
il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE m'għandhiex tkun ippreċeduta minn korrispondenza ma' l-Istat Membru kkonċernat.
Fil-fatt, l-Artikolu 10(2) ta' dan ir-regolament ċertament jippermetti lill-Kummissjoni li titlob minn qabel informazzjoni
mingħand l-imsemmi Stat iżda ma jobbligahiex li tagħmel dan. L-Artikolu 13(1) ta' l-imsemmi regolament jawtorizza li tinfetaħ
l-imsemmija proċedura mingħajr ma jimponi l-ebda obbligu preliminari.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
29     Fid-dawl tal-konsegwenzi legali ta' deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE, li tikklassifika provviżorjament
il-miżuri msemmija bħala għajnuniet ġodda filwaqt li l-Istat Membru kkonċernat aktarx ma jaqbilx ma' din il-klassifikazzjoni
(ara s-sentenza interlokutorja, punti 59 u 60), il-Kummissjoni għandha preliminarjament tiddiskuti l-miżuri in kwistjoni ma'
l-Istat Membru kkonċernat sabiex dan ikollu l-opportunità li jindikalha, jekk ikun il-każ, li, skondu, l-imsemmija miżuri
ma jammontawx għal għajnuniet jew li jammontaw għal għajnuniet eżistenti.
30     L-Artikoli 10 u 13 tar-Regolament dwar il-proċedura fir-rigward ta' għajnuniet mill-Istat, invokati mill-Kummissjoni, huma
kompatibbli ma' dan ir-rekwiżit. Għalhekk, fl-Artikolu 10, li jikkonċerna s-sitwazzjoni fejn il-Kummissjoni jkollha informazzjoni
dwar għajnuna allegatament illegali, irrispettivament mis-sors tagħha, il-kliem "jekk meħtieġ", użati fl-Artikolu 10(2), li
jintroduċu s-sentenza "[j]ekk meħtieġ, [il-Kummissjoni] għandha titlob l-informazzjoni mill-Istat Membru kkonċernat", jirreferu
għall-każijiet fejn il-Kummissjoni tkun diġà ddiskutiet b'mod xieraq il-miżura in kwistjoni ma' l-imsemmi Stat Membru, per
eżempju jekk kien huwa stess li informa lill-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta' din il-miżura. Dawn il-kliem ma jfissrux li
l-Kummissjoni tista' tevita li tiddiskuti l-miżura ma' l-Istat Membru in kwistjoni qabel ma tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu
88(2) fir-rigward tiegħu. Bl-istess mod, l-Artikolu 13, li jindika li l-eżami ta' għajnuna possibbilment illegali jista' jwassal
għal deċiżjoni li tinfetaħ l-imsemmija proċedura, ma jeħlisx lill-Kummissjoni milli tiddiskuti l-miżura in kwistjoni ma' l-Istat
Membru kkonċernat qabel l-adozzjoni ta' deċiżjoni bħal din.
31     F'din il-kawża, il-Kummissjoni ma ddiskutitx ma' l-awtoritajiet Taljani s-sistema fiskali li minnha bbenefika l-grupp Tirrenia
fir-rigward tal-provvista ta' fjuwil u ta' żejt tal-lubrikazzjoni għall-vapuri tiegħu qabel ma adottat id-deċiżjoni kkontestata,
liema deċiżjoni kienet tippresupponi s-sospensjoni, ta' l-anqas parzjali, ta' din is-sistema. Li kieku l-Kummissjoni ddiskutietha,
l-awtoritajiet Taljani kien ikollhom l-opportunità sabiex, qabel kollox, isostnu provi intiżi sabiex juru li din is-sistema
ma kellhiex tiġi sospiża bħala għajnuna illegali. F'dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li fid-deċiżjoni li tikkonkludi parzjalment
il-proċedura tal-21 ta' Ġunju 2001 dwar Tirrenia di Navigazione, il-Kummissjoni innotatat li l-awtoritajiet Taljani kienu
estendew is-sistema għall-vapuri kollha li ma jkunux qegħdin ibaħħru minħabba operazzjonijiet ta' manutenzjoni permezz ta'
deċiżjoni tat-2 ta' Marzu 1996, jiġifieri qabel id-deċiżjoni kkontestata.
32     Mill-banda l-oħra, fir-rigward tal-pjan industrijali tal-grupp Tirrenia għall-perijodu 1999-2002, mill-inkartament tal-proċess
jirriżulta li, fit-talba tagħha għal informazzjoni fl-ittra tat-12 ta' Marzu 1999, il-Kummissjoni għamlet riferiment għall-mekkaniżmu
tal-pjanijiet ekonomiċi għal diversi snin li l-grupp Tirrenia għandu jippreżenta lill-awtoritajiet Taljani. Għaldaqstant,
jekk pjan ġdid, jew miżuri addizzjonali għal pjan preċedenti, kienu qegħdin jiġu ppreparati u sussegwentament kienu ppreżentati
mill-grupp matul il-fażi preliminari ta' eżami tal-miżuri indikati fl-imsemmija ittra, l-awtoritajiet Taljani setgħu jistennew
li dan il-pjan il-ġdid jew dawn il-miżuri addizzjonali jkunu inklużi f'deċiżjoni eventwali li tinfetaħ il-proċedura prevista
fl-Artikolu 88(2) KE. L-awtoritajiet Taljani setgħu jinformaw huma stess lill-Kummissjoni dwar dan billi jsostnu, jekk ikun
il-każ, provi adegwati sabiex jiġi evitat li dawn il-miżuri jkunu inklużi f'deċiżjoni bħal din bħala allegati għajnuniet ġodda.
33     Fir-rigward tas-sussidji mħallsa lill-grupp Tirrenia fir-rigward ta' l-obbligi ta' servizz pubbliku tagħha, mill-inkartament
tal-proċess jirriżulta li dawn il-miżuri kienu tqajmu kemm mis-servizzi tal-Kummissjoni u kemm mill-awtoritajiet Taljani,
fit-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Marzu 1999, fir-risposta mogħtija għal din it-talba mill-awtoritajiet
Taljani u matul laqgħa bilaterali, li kollha jippreċedu l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant, fir-rigward ta'
dawn is-sussidji, il-Gvern Taljan ma jistax isostni li ma kienx ingħata l-opportunità li jippreżenta provi rilevanti qabel
l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
34     Għalhekk, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata safejn timplika s-sospensjoni tas-sistema fiskali applikata għall-grupp
Tirrenia fir-rigward tal-provvista ta' fjuwil u ta' żejt tal-lubrikazzjoni għall-vapuri tagħha.
35     Għaldaqstant, f'dan l-istadju ta' din is-sentenza, l-analiżi segwenti tikkonċerna biss is-sussidji mogħtija lill-impriżi tal-grupp
Tirrenia fir-rigward ta' l-obbligi ta' servizz pubbliku tagħhom, li, fir-rigward tagħhom, il-Gvern Taljan isostni li, għalkemm
fihom elementi ta' għajnuna, huma jikkostitwixxu, f'kull każ, għajnuniet eżistenti, kif ukoll il-pjan industrijali tal-grupp
Tirrenia għall-perijodu 1999-2002.

Fuq l-użu ħażin ta' poter
L-argumenti tal-partijiet
36     Il-Gvern Taljan jikkunsidra li d-deċiżjoni kkontestata, li tikklassifika l-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet illegali u
li timplika s-sospensjoni tagħhom, ma tipprovdidx motivazzjoni li tiġġustifika din il-klassifikazzjoni. L-unika motivazzjoni
dwar is-sospensjoni hija marbuta mad-dannu li l-kontinwazzjoni ta' l-implementazzjoni ta' l-imsemmija miżuri tista' tikkawża
lill-impriżi kompetituri ta' Tirrenia iżda ma tindikax li huma involuti għajnuniet, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, u għajnuniet
ġodda. Għalhekk, il-Kummissjoni ħadet deċiżjoni ta' sospensjoni sempliċement bħala prekawzjoni fl-eventwalità li l-miżuri
kkonċernati jkunu efettivament għajnuniet ġodda illegali, iżda din id-deċiżjoni bl-ebda mod m'hija bbażata fuq eżami suffiċjenti
li jippermetti li tintlaħaq din il-konklużjoni.
37     F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tenfasizza li d-deċiżjoni kkontestata ma tagħti l-ebda inġunzjoni ta' sospensjoni li kienet
tkun teżiġi prova ta' l-eżistenza ta' għajnuniet illegali. Din id-deċiżjoni tesprimi biss dubji dwar l-eżistenza ta' għajnuniet,
dwar in-natura illegali tagħhom u dwar il-kompatibbiltà tagħhom mas-suq komuni. Il-kunsiderazzjonijiet dwar id-dannu eventwali
li l-miżuri in kwistjoni jistgħu jikkawżaw lill-kompetituri tal-grupp Tirrenia huma marbuta biss ma' l-eventwalità li tingħata
sussegwentament inġunzjoni għal sospensjoni, li dwarha l-awtoritajiet Taljani kienu mistiedna jagħmlu l-osservazzjonijiet
tagħhom.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
38     Il-kunċett ta' użu ħażin ta' poter jirreferi għall-fatt, fil-każ ta' awtorità amministrattiva, li din tuża l-poteri tagħha
għal skop differenti minn dak li għalih kienu ngħatawlha dawn il-poteri (ara, b'mod partikolari, is-sentenza ta' l-4 ta' Frar
1982, Buyl
et
vs Il-Kummissjoni, 817/79, Ġabra p. 245, punt 28). Deċiżjoni hija vvizjata minn użu ħażin ta' poter biss jekk, abbażi ta'
indizji oġġettivi, rilevanti u konkordanti, jidher li tkun ittieħdet għal skop bħal dan (ara, b'mod partikolari, is-sentenza
tal-5 ta' Mejju 1966, Gutmann, 18/65 u 35/65, Ġabra p. 149, 170).
39     Dan mhuwiex il-każ f'din il-kawża. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza interlokutorja, is-sospensjoni ta' miżuri
li kienu qegħdin jiġu implementati u li l-Kummissjoni tikklassifika bħala għajnuniet ġodda f'deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura
prevista fl-Artikolu 88(2) KE, tirriżulta direttament minn din il-klassifikazzjoni, flimkien mad-dispożizzjonijiet ta' l-aħħar
sentenza ta' l-Artikolu 88(3) KE. Għaldaqstant, l-użu ħażin tal-poter seta' biss jiġi stabbilit kieku ġie pprovat li l-Kummissjoni
kienet deliberatament ikklassifikat bħala għajnuniet ġodda miżuri li, fir-rigward tagħhom, hija ma seta' kellha l-ebda dubju
li kienu għajnuniet eżistenti suġġetti għas-sistema ta' kontroll prevista fl-Artikolu 88(1) KE, jew miżuri li lanqas biss
jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikoli 87 KE u 88 KE, jiġifieri li kieku ġie pprovat li l-Kummissjoni kienet xtaqet
deliberatament tikseb fi żmien qasir is-sospensjoni ta' miżuri li fir-rigward tagħhom hija ma setgħatx tiddubita li setgħu
jibqgħu jkunu implementati b'mod legali, minn ta' l-anqas sal-konklużjoni tal-proċedura.
40     Issa, fid-data ta' l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u fid-dawl ta' l-informazzjoni li l-Kummissjoni kellha għad-dispożizzjoni
tagħha f'dik id-data, ma kienx jidher b'mod li ma jħalli l-ebda dubju li s-sussidji mogħtija lill-grupp Tirrenia b'eċċess
ta' l-ispejjeż addizzjonali netti marbuta mal-provvista ta' servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, li kienu s-suġġett tas-sospensjoni
li tirriżulta mill-imsemmija deċiżjoni, kienu jikkostitwixxu jew għajnuniet eżistenti, fis-sens deskritt aktar 'il fuq, jew
miżuri mingħajr elementi ta' għajnuniet.
41     Għaldaqstant, il-motiv ibbażat fuq użu ħazin ta' poter mhuwiex fondat.

Fuq il-ksur ta' l-Artikolu 87(1) KE u ta' l-Artikolu 88(1) u (3) KE
L-argumenti tal-partijiet
42     Il-Gvern Taljan jenfasizza li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tindika li mhuwiex possibbli, f'dan l-istadju, li
tingħata deċiżjoni dwar l-eżistenza ta' elementi ta' għajnuna. Livell ta' inċertezza bħal dan ma jippermettix li tinfetaħ
proċedura li timplika s-sospensjoni tal-miżuri in kwistjoni. F'dan ir-rigward, il-Gvern Taljan jirreferi għas-sentenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja tal-5 ta' Ottubru 1994, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-47/91, Ġabra p. I-4635) li fiha, fir-rigward tal-kwistjoni
tal-konformità ta' għajnuniet individwali ma' deċiżjoni ta' approvazzjoni ta' sistema ta' għajnuniet, il-Qorti tal-Ġustizzja
ddeċidiet:
"33      […] peress li [l-Artikolu 88(3) KE] jawtorizza lill-Kummissjoni sabiex tordna s-sospensjoni tal-ħlas ta' għajnuniet ġodda
biss, mhuwiex biżżejjed li hija jkollha sempliċi dubji dwar il-konformità ta' għajnuniet individwali mad-deċiżjoni tagħha
li tapprova sistema ta' għajnuniet.
34      Jekk il-Kummissjoni jkollha dubji dwar il-konformità ta' għajnuniet individwali mad-deċiżjoni tagħha li tapprova sistema ta'
għajnuniet, hija għandha tordna lill-Istat Membru kkonċernat sabiex jgħaddilha, f'terminu stabbilit minnha, id-dokumenti,
l-informazzjoni u d-data kollha meħtieġa sabiex tiddeċiedi dwar il-konformità ta' l-għajnuna kontenzjuża mad-deċiżjoni tagħha
li tapprova s-sistema ta' għajnuniet."
43     Barra minn hekk, skond il-Gvern Taljan, il-Kummissjoni aċċettat, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-għajnuniet meħtieġa sabiex
ikunu koperti l-ispejjeż addizzjonali ta' servizz pubbliku, mogħtija taħt kuntratti ta' servizz pubbliku li kienu jeżistu
qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-7 ta' Diċembru 1992, li japplika l-prinċipju ta'
libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) (ĠU L 364, p. 7),
huma awtorizzati taħt l-Artikolu 4(3) ta' dan ir-regolament li jipprovdi li l-"[k]untratti eżistenti ta' servizz pubbliku
jistgħu jibqgħu fis-seħħ sad-data ta' l-iskadenza tal-kuntratt rilevanti."
44     F'dan ir-rigward, il-Gvern Taljan jindika li l-ħlasijiet kollha magħmula lill-impriżi tal-grupp Tirrenia bħala korrispettiv
għall-inkarigi ta' servizz pubbliku tagħhom huma previsti fil-kuntratti ta' servizz pubbliku konklużi fit-30 ta' Lulju 1991
bejn il-Ministeru tat-Trasport u l-imsemmija impriżi, li l-Kummissjoni kienet informata dwar dawn il-kuntratti mill-1991 u
li uħud mid-dettalji dwar dan is-suġġett intbagħtu lill-Kummissjoni bejn l-1991 u l-1997. Fir-replika tiegħu, huwa jenfasizza
li għalhekk, l-eventwali għajnuniet kienu implementati qabel il-liberalizzazzjoni stabbilita mir-Regolament Nru 3577/92 filwaqt
li l-elementi essenzjali ta' l-obbligi ta' servizz pubbliku u ta' kumpens fir-rigward ta' dawn l-obbligi kienu jippreċedu
anki t-Trattat ta' Ruma, u li, f'kull każ, peress li l-Kummissjoni kienet informata dwar l-imsemmija kuntratti, hija kienet
espliċitament jew impliċitament awtorizzat l-imsemmija għajnuniet. Għaldaqstant, kieku l-ħlasijiet magħmula favur l-impriżi
tal-grupp Tirrenia kellhom jiġu kklassifikati bħala għajnuniet mill-Istat, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, huma jkunu jikkostitwixxu,
f'kull każ, għajnuniet eżistenti.
45     Issa, skond il-Gvern Taljan, il-Kummissjoni injorat l-informazzjoni li kienet ingħatat bejn l-1991 u l-1997 sabiex tiddeċiedi
jekk quddiemha kellhiex għajnuniet eżistenti jew għajnuniet ġodda. Mill-bidu, il-Kummissjoni għażlet, mingħajr ġustifikazzjoni,
it-tieni ipotesi.
46     Il-Kummissjoni tispjega li l-fatt li esprimiet xi inċertezzi dwar l-eżistenza ta' elementi ta' għajnuna fil-miżuri eżaminati
huwa normali fil-kuntest ta' deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Hija tindika li, mill-banda
l-oħra, fid-deċiżjoni kkontestata, hija m'esprimiet l-ebda dubji dwar in-natura ġdida tal-miżuri in kwistjoni minħabba li
fil-korrispondenza tagħhom qabel l-adozzjoni ta' din id-deċiżjoni, l-awtoritajiet Taljani bl-ebda mod ma sostnew li kienu
involuti għajnuniet eżistenti. Għaldaqstant, is-sitwazzjoni mhijiex komparabbli għal dik li wasslet għas-sentenza L-Italja
vs Il-Kummissjoni, iċċitata aktar 'il fuq.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
47     Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b'mod kostanti, meta l-Kummissjoni teżamina miżuri ta' għajnuna fid-dawl ta' l-Artikolu
87 KE sabiex tiddetermina jekk dawn il-miżuri humiex kompatibbli mas-suq komuni, hija marbuta tiftaħ il-proċedura prevista
fl-Artikolu 88(2) KE meta, wara l-fażi ta' eżami preliminari, hija ma tkunx tista' twarrab id-diffikultajiet kollha li jżommuha
milli tikkonkludi li dawn il-miżuri huma kompatibbli mas-suq komuni (sentenza ta' l-20 ta' Marzu 1984, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni,
84/82, Ġabra p. I-1451, punt 13). Naturalment, l-istess prinċipji għandhom japplikaw meta l-Kummissjoni jibqgħalha wkoll xi
dubji dwar il-klassifikazzjoni stess tal-miżura eżaminata bħala għajnuna, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE. Għaldaqstant,
wieħed ma jistax jikkritika lill-Kummissjoni talli fetħet l-imsemmija proċedura anki meta fid-deċiżjoni meħuda għal dan l-iskop
hija tesprimi xi dubji dwar in-natura ta' għajnuniet, fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, tal-miżuri li huma s-suġġett tagħha.
48     Madankollu, fid-dawl tal-konsegwenzi legali tal-ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward ta' miżuri kkunsidrati
bħala għajnuniet ġodda, meta l-Istat Membru kkonċernat jallega li dawn il-miżuri ma jammontawx għal għajnuniet fis-sens ta'
l-Artikolu 87(1), il-Kummissjoni għandha twettaq eżami suffiċjenti tal-kwistjoni abbażi ta' l-informazzjoni li tkun ingħatatilha
f'dan l-istadju mill-imsemmi Stat, anki jekk dan l-eżami jwassal għal evalwazzjoni li ma tkunx definittiva. Fil-kuntest tal-prinċipju
ta' kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet kif jirriżulta mill-Artikolu 10 KE, u sabiex ma jinħoloqx
dewmien fil-proċedura, huwa l-Istat Membri li jidhirlu li l-miżuri in kwistjoni ma jammontawx għal għajnuniet li għandu jipprovdi
lill-Kummissjoni, malajr kemm jista' jkun wara li l-Kummissjoni tiġbidlu l-attenzjoni dwar dawn il-miżuri, l-informazzjoni
li fuqha jkun ibbaża l-pożizzjoni tiegħu. Jekk din l-informazzjoni tippermetti li jitneħħew id-dubji fis-sens ta' nuqqas ta'
elementi ta' għajnuna fil-miżuri eżaminati, il-Kummissjoni ma tistax tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Mill-banda
l-oħra, jekk din l-informazzjoni ma tippermettix li jitwarrbu d-dubji dwar l-eżistenza ta' elementi ta' għajnuna u jekk ikunu
jeżistu wkoll xi dubji dwar il-kompatibbiltà tagħhom mas-suq komuni, il-Kummissjoni għalhekk ikollha tiftaħ l-imsemmija proċedura.
49     F'din il-kawża, mill-inkartament tal-proċess jirriżulta li, b'risposta għall-ewwel talba tal-Kummissjoni għal informazzjoni,
l-awtoritajiet Taljani sostnew li s-sussidji li jirriżultaw mill-kuntratti ta' servizz pubbliku konklużi ma' l-impriżi tal-grupp
Tirrenia fl-1991 ma kinux għajnuniet mill-Istat. Madankollu, fin-nuqqas ta' possibbiltà li jiġi vverifikat, f'dan l-istadju,
kemm is-sussidji verament kienu jikkonċernaw l-ispejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-obbligi ta' servizz pubbliku, il-Kummissjoni
setgħet leġittimament tirriżerva xi dubji dwar l-eżistenza ta' elementi ta' għajnuna f'dawn is-sussidji. Barra minn hekk,
il-Kummissjoni m'għamlitx riferiment għas-sospensjoni ta' dawn is-sussidji ħlief safejn kienu jaqbżu l-ispejjeż netti addizzjonali
marbuta mal-provvista ta' servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali. Fil-kuntest ta' dan ir-rikors, il-Gvern Taljan indika,
barra minn hekk, li ma kienx jikkunsidra li kien meħtieġ li jieħu pożizzjoni dwar l-applikabbiltà ta' l-Artikolu 87 KE għar-relazzjonijiet
tiegħu mal-grupp Tirrenia safejn dan ta' l-aħħar kien it-titulari ta' kuntratti ta' servizz pubbliku. Fir-rigward tal-pjan
industrijali tal-grupp Tirrenia għall-perijodu 1999-2002, l-awtoritajiet Taljani ma pprovdewx lill-Kummissjoni, qabel l-adozzjoni
tad-deċiżjoni kkontestata, informazzjoni fir-rigward ta' dan il-pjan li setgħet, jekk ikun il-każ, teskludi l-eżistenza ta'
għajnuniet mill-Istat fost il-miżuri koperti minnu. F'dawn iċ-ċirkustanzi, dan il-gvern ma jistax jakkuża lill-Kummissjoni
li fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE meta kellha dubji dwar l-eżistenza ta' elementi ta' għajnuna fil-miżuri
eżaminati.
50     Sussegwentament, fir-rigward ta' l-ilment li l-Kummissjoni indebitament ikklassifikat il-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet
ġodda meta kellha informazzjoni dwar informazzjoni li, abbażi tagħha, setgħet tikkunsidrahom bħala għajnuniet eżistenti, dan
l-ilment jikkonċerna biss il-finanzjamenti li jirriżultaw mill-kuntratti ta' servizz pubbliku konklużi ma' l-impriżi tal-grupp
Tirrenia fl-1991. Għaldaqstant, f'dan l-istadju ta' din is-sentenza, l-analiżi ma tikkonċernax aktar il-pjan industrijali
għall-perijodu 1999-2002. Ladarba dan ġie ppreċiżat, l-argument invokat bħala r-risposta mill-Kummissjoni, li l-awtoritajiet
Taljani ma kinux ressqu l-informazzjoni msemmija qabel infetħet il-proċedura, għandu jiġi parzjalment miċħud fuq il-fatti.
51     Fil-fatt, mill-inkartament tal-proċess jirriżulta li, mir-risposta tagħhom għall-ewwel talba tal-Kummissjoni għal informazzjoni,
l-awtoritajiet Taljani sostnew li l-kuntratti ta' servizz pubbliku konklużi ma' l-impriżi tal-grupp Tirrenia kienu koperti
mill-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92, jiġifieri huma essenzjalment kienu sostnew li l-finanzjamenti li jirriżultaw
minn dawn il-kuntratti kienu legali u li għaldaqstant ma kinux jammontaw għal għajnuniet ġodda iżda għal għajnuniet eżistenti.
Mill-banda l-oħra, is-sempliċi riferiment, f'din ir-risposta, għal diversi skambji ta' korrispondenza mal-Kummissjoni mill-1991
sa l-1997, mingħajr ma kienet stabbilita l-ebda rabta bejn l-informazzjoni pprovduta meta saru dawn l-iskambji u l-eventwali
klassifikazzjoni tal-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet eżistenti, mhuwiex biżżejjed sabiex il-Gvern Taljan ikun jista'
jakkuża lill-Kummissjoni li ma ħaditx in kunsiderazzjoni din l-informazzjoni sabiex tevalwa n-natura ġdida jew eżistenti tal-miżuri
in kwistjoni qabel fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE.
52     Għaldaqstant, minn hawn 'il quddiem, il-motiv invokat mill-Gvern Taljan huwa biss eżaminat safejn huwa bbażat fuq il-fatt
li l-Kummissjoni ma ħaditx in kunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 sabiex tagħmel
l-għażla li tittratta l-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet ġodda u mhux bħala għajnuniet eżistenti.
53     L-obbligu li f'ċerti ċirkustanzi tinbeda l-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE, imfakkar fil-punt 46 ta' din is-sentenza,
ma jikkundizzjonax il-kuntest proċedurali li fih din id-deċiżjoni għandha tittieħed, jiġfieri jew dak ta' l-eżami permanenti
tas-sistemi ta' għajnuniet eżistenti, kif jirriżulta mit-tlaqqigħ tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 88(1) u (2) KE, jew
dak tal-kontroll ta' l-għajnuniet ġodda, kif jirriżulta mit-tlaqqigħ tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 88(3) u (2) KE.
54     Fid-dawl tal-konsegwenzi legali ta' din l-għażla proċedurali meta jkunu involuti miżuri li jkunu diġà ġew implementati (ara
s-sentenza interlokutorja, punti 56 sa 63), il-Kummissjoni ma tistax tagħżel, b'mod awtomatiku, it-tieni kuntest proċedurali
meta l-Istat Membri kkonċernat jallega li għandu jiġi applikat l-ewwel kuntest. F'każ bħal dan, il-Kummissjoni għandha twettaq
eżami suffiċjenti tal-kwistjoni abbażi ta' l-informazzjoni li tkun ingħatatilha f'dan l-istadju mill-Istat Membru, anki jekk
dan l-eżami jwassal għal klassifikazzjoni tal-miżuri eżaminati li ma tkunx definittiva.
55     Bħal m'għandu jsir meta titqajjem il-kwistjoni ta' l-eżistenza stess ta' elementi ta' għajnuna, fil-kuntest tal-prinċipju
ta' kooperazzjoni leali bejn l-Stati Membri u l-istituzzjonijiet kif jirriżulta mill-Artikolu 10 u sabiex ma jinħoloqx dewmien
fil-proċedura, huwa l-Istat Membru li jidhirlu li hija involuta għajnuna eżistenti li għandu jipprovdi lill-Kummissjoni, malajr
kemm jista' jkun wara li l-Kummissjoni tiġbidlu l-attenzjoni dwar il-miżura kkonċernata, l-informazzjoni li fuqha jkun qiegħed
jibbaża l-pożizzjoni tiegħu. Jekk din l-informazzjoni tippermetti, fil-kuntest ta' evalwazzjoni provviżorja, li jiġi kkunsidrat
li huwa probabbli li l-miżuri in kwistjoni effettivament jikkostitwixxu għajnuniet eżistenti, il-Kummissjoni għandha għalhekk
tikkunsidrahom fil-kuntest proċedurali previst fl-Artikolu 88(1) u (2) KE. Mill-banda l-oħra, jekk l-informazzjoni pprovduta
mill-Istat Membru ma tippermettix li ssir din il-konklużjoni provviżorja jew jekk l-Istat Membru ma jipprovdi l-ebda informazzjoni
f'dan ir-rigward, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra dawn il-miżuri fil-kuntest proċedurali previst fl-Artikolu 88(3) u (2)
KE.
56     Huwa fid-dawl ta' dawn il-prinċipji li għandha tiġi eżaminata din il-kawża.
57     Is-sitwazzjoni f'din il-kawża mhijiex kompletament komparabbli ma' dik li wasslet għas-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni,
iċċitata aktar 'il fuq, invokata mill-Gvern Taljan. F'dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li meta l-Kummissjoni
tkun awtorizzat sistema ta' għajnuniet, ikun kontra l-prinċipji ta' aspettattivi leġittimi u ta' ċertezza legali jekk hija
teżamina mill-ġdid, bħala għajnuniet ġodda, miżuri ta' applikazzjoni ta' din is-sistema. Kien għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja
ddeċidiet li, meta l-Istat Membru kkonċernat isostni li xi miżuri ngħataw b'applikazzjoni ta' sistema awtorizzata qabel, il-Kummissjoni
ma tistax tiftaħ mill-ewwel il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward ta' dawn il-miżuri billi tikkunsidrahom
bħala għajnuniet ġodda, fatt li jimplika s-sospensjoni tagħhom, iżda li hija għandha qabel tiddetermina jekk dawn il-miżuri
humiex koperti jew le mis-sistema in kwistjoni u, jekk dan ikun il-każ, jekk jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjoni
li tapprova din is-sistema. Huwa biss fil-każ ta' konklużjoni negattiva fit-tmiem ta' dan l-eżami li l-Kummissjoni tkun tista'
tibda l-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE billi tikkunsidra l-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet ġodda. Mill-banda
l-oħra, fil-każ ta' konklużjoni pożittiva, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra dawn il-miżuri bħala għajnuniet eżistenti skond
il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(1) u (2) KE.
58     Madankollu, f'din il-kawża, l-eventwali klassifikazzjoni tal-miżuri in kwistjoni bħala għajnuniet eżistenti ma tirriżultax
minn deċiżjoni li fir-rigward tagħha hemm qbil bejn il-partijiet li hija deċiżjoni li tapprova sistema ta' għajnuna. Fil-fatt,
il-Gvern Taljan isostni li l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 jammonta għal approvazzjoni tas-sistemi ta' għajnuniet
previsti mill-kuntratti ta' servizzi pubbliċi msemmija fih, filwaqt li l-Kummissjoni ssostni l-kuntrarju. Għalhekk, ma jistax
jiġi sostnut li l-Kummissjoni kien imissha eżaminat immedjatament il-konformità ta' l-imsemmija miżuri fid-dawl ta' dan ir-regolament,
liema regolament, hija tikkontesta, jammonta għal deċiżjoni ta' approvazzjoni ta' sistemi ta' għajnuniet.
59     F'din il-kawża, l-ewwel domanda li kellha tingħata risposta għaliha sabiex issir l-għażla proċedurali dwar it-trattament tal-miżuri
in kwistjoni bħala għajnuniet eżistenti jew bħala għajnuniet ġodda kienet preċiżament il-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 4(3)
tar-Regolament Nru 3577/92 jammontax għal approvazzjoni ta' l-għajnuniet kollha previsti mill-kuntratti ta' servizz pubbliku
msemmija fih.
60     Il-Kummissjoni eżaminat din il-kwistjoni. B'hekk, fid-deċiżjoni kkontestata tinsab is-silta segwenti: "l-Artikolu 4(3) jawtorizza
li l-kuntratti ta' servizz pubbliku eżistenti jibqgħu fis-seħħ sad-data ta' l-iskadenza tagħhom. Dawn il-'klawżoli ta' anzjanità'
għandhom jiġu interpretati b'mod ristrettiv, peress li jikkostitwixxu eċċezzjoni għar-regola ġenerali li l-kuntratti [ta'
servizz pubbliku] għandhom ikunu miftuħa għall-operaturi kollha kkonċernati ta' l-Unjoni Ewropea. Għaldaqstant, huma biss
l-għajnuniet meħtieġa sabiex ikun assigurat li s-servizz pubbliku jkun offrut li jistgħu jkunu koperti minn dawn il-klawżoli.
Għajnuna li taqbeż jew li hemm riskju li taqbeż dawn il-limiti għandha tiġi eżaminata mill-Kummissjoni abbażi ta' dispożizzjonijiet
dwar l-għajnuniet mill-Istat skond il-proċeduri normali". [traduzzjoni mhux uffiċjali] Minn din is-silta jirriżulta li l-Kummissjoni
kklassifikat bħala għajnuniet ġodda dawk il-finanzjamenti li jaqbżu l-ispejjeż inkorsi minħabba l-obbligi ta' servizz pubbliku
biss. Barra minn hekk, din l-analiżi hija kompletament konsistenti ma' l-istedina, magħmula fid-deċiżjoni kkontestata, li
jiġu sospiżi biss il-finanzjamenti li jaqbżu l-ispejjeż addizzjonali netti marbuta mal-provvista tas-servizzi ta' interess
ġenerali iżda mhux il-finanzjamenti kollha tal-kuntratti ta' servizz pubbliku konklużi ma' l-impriżi tal-grupp Tirrenia.
61     Għaldaqstant, il-Gvern Taljan ma jistax jakkuża lill-Kummissjoni li mill-bidu kkunsidrat il-miżuri li d-deċiżjoni kkontestata
timplika s-sospensjoni tagħhom bħala għajnuniet ġodda, fis-sens ta' l-Artikolu 88(3) KE, mingħajr ma qabel eżaminat l-informazzjoni
mressqa mill-awtoritajiet Taljani in sostenn tal-pożizzjoni tagħhom li l-miżuri in kwistjoni kellhom jiġu ttrattati bħala
għajnuniet eżistenti.
62     Fuq il-mertu, għaldaqstant, huwa neċessarju li tkun affrontata l-kwistjoni jekk, kuntrarjament għall-pożizzjoni tal-Kummissjoni,
l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 kellux iwassal lill-Kummissjoni sabiex, fir-rigward tal-miżuri in kwistjoni, tadotta
l-klassifikazzjoni ta' għajnuniet eżistenti fl-istadju tal-proċedura fejn għandha ssir l-għażla bejn jekk dawn il-miżuri għandhomx
ikunu ttrattati bħala għajnuniet eżistenti jew bħala għajnuniet ġodda.
63     Il-Kummissjoni ma taqbilx li l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 jista' jawtorizza għajnuniet mill-Istat u li jista'
jagħmel dawn l-għajnuniet eżistenti minħabba r-raġuni waħdanija li huma previsti f'kuntratt ta' servizz pubbliku li kien jeżisti
fil-mument meta daħal fis-seħħ dan ir-regolament. Skondha, dan ir-regolament, li ġie adottat abbażi ta' l-Artikolu 84 tat-Trattat
KE (li, wara l-emendi, sar l-Artikolu 80 KE) jikkonċerna l-provvista libera tas-servizzi fil-qasam ta' trasport marittimu
u huwa biss att li l-bażi legali tiegħu hija l-Artikolu 94 tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 89 KE) li jista' jawtorizza għajnuniet
mill-Istat. Għalhekk, l-uniku għan ta' l-Artikolu 4 ta' l-imsemmi regolament kien li jippermetti li jinżammu temporanjament
fis-seħħ ċerti ostakoli għall-provvista libera tas-servizzi li huma ġġustifikati mill-bżonn li ċerti servizzi ta' trasport
ta' interess ġenerali jkunu mantenuti. Il-Kummissjoni tenfasizza li, f'kull każ, il-konnessjonijiet internazzjonali pprovduti
minn ċerti kumpanniji tal-grupp Tirrenia ma jidħlux fil-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 3577/92, li jikkonċerna
biss il-kabotaġġ marittimu.
64     L-argument tal-Kummissjoni huwa biss parzjalment eżatt. L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 3577/92 li, fir-rigward tal-kwistjoni
kkunsidrata hawnhekk, jikkonċerna l-kuntratti ta' servizz pubbliku ma' kumpanniji ta' navigazzjoni li jipprovdu servizzi regolari
lejn jew minn gżejjer, kif ukoll bejn gżejjer, jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu, li l-kuntratti ta' servizz pubbliku eżistenti
fl-1 ta' Jannar 1993 jistgħu jibqgħu fis-seħħ sad-data ta' l-iskadenza tagħhom. Issa, il-kuntratti ta' dan it-tip, min-natura
tagħhom, ikun fihom dispożizzjonijiet finanzjarji neċessarji sabiex ikunu assigurati l-obbligi ta' servizz pubbliku li jkunu
previsti fihom. Safejn il-kliem ta' l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 jirreferi għaż-żamma fis-seħħ tal-kuntratti
in kwistjoni, mingħajr ma jillimita l-portata ta' din id-dispożizzjoni għal ċerti aspetti ta' l-imsemmija kuntratti, l-istipulazzjonijiet
finanzjarji meħtieġa sabiex ikunu assigurati l-obbligi ta' servizz pubbliku li jinsabu f'dawn il-kuntratti huma koperti mill-imsemmi
Artikolu 4(3). Għaldaqstant, huwa b'mod żbaljat li l-Kummissjoni ssostni li kull ma jagħmel dan l-artikolu huwa li jawtorizza
ż-żamma fis-seħħ ta' eventwali drittijiet esklużivi jew speċjali li jirriżultaw minn kuntratti bħal dawn. Barra minn hekk,
fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma adottatx pożizzjoni daqstant restrittiva peress li fiha hija rrikonoxxiet li
l-mekkaniżmi ta' finanzjament tal-kuntratti in kwistjoni kienu koperti mill-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 sal-limitu
tal-finanzjament ta' l-ispejjeż addizzjonali ta' l-obbligi ta' servizz pubbliku.
65     Madankollu, kuntrarjament għal dak li essenzjalment isostni l-Gvern Taljan, eventwali għajnuniet li jaqbżu dak li huwa meħtieġ
sabiex ikunu assigurati l-obbligi ta' servizz pubbliku li huma s-suġġett tal-kuntratti in kwistjoni ma jistgħux jidħlu fil-kamp
ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92, preċiżament minħabba li dawn l-għajnuniet mhumiex meħtieġa
għall-ekwilibriju, u għalhekk għaż-żamma, ta' kuntratti bħal dawn. Għaldaqstant, huma ma jistgħux, abbażi ta' din id-dispożizzjoni,
jitqiesu bħala għajnuniet eżistenti.
66     Issa, f'din il-kawża, ir-rikors tal-Gvern Taljan ikopri biss il-miżuri li l-Kummissjoni semmiet is-sospensjoni tagħhom fid-deċiżjoni
kkontestata, jiġifieri unikament "kull għajnuna li taqbeż l-ispejjeż addizzjonali netti marbuta mal-provvista ta' servizzi
ta' interess ekonomiku ġenerali, skond [l-obbligi ta' servizz pubbliku] stabbiliti mill-awtoritajiet Taljani skond l-interess
ekonomiku ġenerali". Dawn huma eventwali għajnuniet li mhumiex neċessarji sabiex ikunu assigurati l-imsemmija obbligi u li
għaldaqstant ma jistgħux jitqiesu bħala għajnuniet eżistenti abbażi ta' l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92. Għaldaqstant,
il-Kummissjoni ġustament ittrattat dawn l-eventwali għajnuniet bħala għajnuniet ġodda, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Gvern
Taljan.
67     Għaldaqstant, il-motiv ibbażat fuq il-ksur ta' l-Artikolu 87(1) KE u l-Artikolu 88(1) u (3) KE mhuwiex fondat.
68     Minn dak kollu li għadu kemm intqal jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata safejn timplika, san-notifika
lill-awtoritajiet Taljani tad-deċiżjoni li tikkonkludi l-proċedura dwar l-impriża kkonċernata, is-sospensjoni tas-sistema
fiskali applikata għall-provvista ta' fjuwil u ta' żejt ta' lubrikazzjoni tal-vapuri tal-grupp Tirrenia u li l-bqija tar-rikors
għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż
69     Skond l-Artikolu 69(3) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja tista' tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi
li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew aktar tat-talbiet tagħhom
jew għal raġunijiet eċċezzjonali. F'din il-kawża, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja), taqta' u tiddeċiedi li:
1)
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni, innotifikata lill-awtoritajiet Taljani permezz ta' ittra SG (99) D/6463, tas-6 ta' Awwissu 1999,
li tinbeda l-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE fir-rigward ta' l-għajnuna mill-Istat C 64/99 (ex NN 68/99) hija annullata
safejn timplika, san-notifika lill-awtoritajiet Taljani tad-deċiżjoni li tikkonkludi l-proċedura dwar l-impriża kkonċernata
[Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2001) 1684, tal-21 ta' Ġunju 2001, jew Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2004) 470 finali, tas-16 ta'
Marzu 2004], is-sospensjoni tas-sistema fiskali applikata għall-provvista ta' fjuwil u ta' żejt ta' lubrikazzjoni tal-vapuri
tal-Gruppo Tirrenia di Navigazione.
2)
Il-bqija tar-rikors huwa miċħud.
3)
Kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Firem.
? Lingwa tal-kawża: it-Taljan