CELEX: 61989CJ0023
Ερμηνεία των άρθρων 30 και 36 της Συνθήκης ΕΟΚ
Εθνική νομοθεσία απαγορεύουσα την πώληση νομίμως κυκλοφορούντος πορνογραφικού υλικού από καταστήματα πορνογραφικού υλικού που δεν έχουν την προς τούτο άδεια

Με Διάταξη της 7ης Σεπτεμβρίου 1988 που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 30 Ιανουαρίου 1989, το Chelmsford Crown Court ( Ηνωμένο Βασίλειο ) υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία των άρθρων 30 και 36 της Συνθήκης ΕΟΚ προκειμένου να κρίνει αν συμβιβάζεται με τις διατάξεις αυτές η εθνική νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση νομίμου πορνογραφικού υλικού από καταστήματα πορνογραφικών ειδών στερούμενα της προς τούτο αδείας.
Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο δίκης μεταξύ, αφενός, της επιχειρήσεως Quietlynn Limited και του διαχειριστή της Brian James Richards που εκμεταλλεύονται κατάστημα στο οποίο πωλούνται λιανικώς, μεταξύ άλλων, πορνογραφικά είδη και, αφετέρου, του Southend Borough Council.
Το άρθρο 2 του Local Government (Miscellaneous Provisions) Act του 1982 (στο εξής: νόμος) παρέχει στις τοπικές αρχές της Αγγλίας και της Ουαλλίας ένα μέσο για να ελέγχουν τα καταστήματα πορνογραφικού υλικού στην περιφέρεια τους. Συγκεκριμένα, τους παρέχει τη δυνατότητα να αποφασίζουν με ψήφισμα την εφαρμογή στη συγκεκριμένη περιφέρεια των διατάξεων του παραρτήματος 3 του νόμου που εξαρτά την πώληση των ειδών αυτών από την κατοχή άδειας.
To Southend Borough Council έκανε χρήση της δυνατότητας αυτής από τις 23 Ιουνίου 1983. Κατόπιν μηνύσεως του ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά της Quietlynn Limited και του Richards, διότι εκμεταλλεύονταν τα καταστήματα τους χωρίς άδεια, στις 13 Μαρτίου και στις 11 Απριλίου 1985. Στις 11 Φεβρουαρίου 1986 κηρύχθηκαν ένοχοι δύο πταισμάτων από το Magistrates Court του Southend και καταδικάστηκαν σε πρόστιμο 1000 λιρών Αγγλίας έκαστος καθώς και στα δικαστικά έξοδα.
Η Quietlynn Limited και ο Richards άσκησαν έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Chelmsford Crown Court και υποστήριξαν προς υπεράσπιση τους μόνον ότι οι διατάξεις του νόμου που ρυθμίζουν το σύστημα παροχής αδείας το οποίο διέπει τα καταστήματα πορνογραφικού υλικού είναι ασυμβίβαστες προς το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, διότι αποτελούν μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών από άλλα κράτη μέλη και δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις του άρθρου 36 ούτε σε άλλη περίπτωση παρεκκλίσεως.
To Chelmsford Crown Court έκρινε ότι η διαφορά θέτει προβλήματα ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
« Ερώτημα 1
Στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος ( εφόσον η τοπική αρχή αποφασίζει ότι η νομοθεσία έχει εφαρμογή στην οικεία περιοχή εκτός της υποχρεώσεως που βαρύνει τα καταστήματα πορνογραφικών ειδών να έχουν τη σχετική άδεια) απαγορεύει την πώληση ( μεταξύ άλλων ) νομίμως κυκλοφορούντος πορνογραφικού υλικού από καταστήματα ειδών πορνογραφίας που δεν έχουν άδεια, και όταν το αποτέλεσμα της απαγόρευσης είναι ότι παρέχεται η εξουσία στην τοπική αρχή να ασκεί έλεγχο επί των καταστημάτων πορνογραφικού υλικού της περιοχής της, με συνέπεια ότι οι εκκαλούντες μείωσαν τις πωλήσεις αντικειμένων προερχομένων από άλλα κράτη μέλη διότι προσπάθησαν να μην παραβούν τον “ νόμο ” με τα αποθέματα που διατηρούν, κατ' αυτόν τον τρόπο δε πώλησαν μικρότερο αριθμό αντικειμένων εισαγωγής από άλλα κράτη μέλη σε σύγκριση με ό,τι θα πωλούσαν υπό διαφορετικές συνθήκες και μειώθηκαν οι προοπτικές διαθέσεως πορνογραφικού υλικού κατασκευής άλλων κρατών μελών, αποτελεί η απαγόρευση αυτή μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης;
Ερώτημα 2
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο ερώτημα 1, δικαιολογείται το μέτρο αυτό βάσει του άρθρου 36;
Ερώτημα 3
Αν η απαγόρευση που περιγράφεται στο ερώτημα 1 συνιστά παράβαση του άρθρου 30 και δεν δικαιολογείται βάσει του άρθρου 36, είναι γενικώς ανίσχυρη έναντι των εμπόρων στο κράτος μέλος ή μόνο κατά το μέρος που αφορά συναλλαγές επί ειδών κατασκευής άλλων κρατών μελών ή εισαγωγής από αυτά; »
Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση εκτίθενται διεξοδικώς το νομικό πλαίσιο και τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς στην κύρια δίκη, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του πρώτου ερωτήματος
Με το πρώτο ερώτημα το εθνικό δικαστήριο ερωτά αν οι διατάξεις που απαγορεύουν την πώληση νομίμου πορνογραφικού υλικού από καταστήματα πορνογραφικών ειδών που δεν έχουν την προς τούτο άδεια αποτελούν μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης.
Εκ προοιμίου επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εθνική νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση πορνογραφικού υλικού από καταστήματα που δεν έχουν την προς τούτο άδεια εφαρμόζεται χωρίς διακρίσεις στα εισαγόμενα και στα εγχώρια προϊόντα. Δεν αποτελεί επομένως απόλυτη απαγόρευση πωλήσεως των εν λόγω προϊόντων, αλλ' απλώς ρύθμιση της διαθέσεως τους που διέπει τα καταστήματα πωλήσεως μέσω των οποίων γίνεται η εμπορία των προϊόντων αυτών. Συνεπώς, η εμπορία των προϊόντων εισαγωγής από άλλα κράτη μέλη δεν καθίσταται, καταρχήν, δυσχερέστερη από την εμπορία των εγχωρίων προϊόντων.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει σχετικώς, σε παρόμοιες υποθέσεις που αφορούσαν τον τρόπο εμπορίας ορισμένων προϊόντων, ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης δεν έχει εφαρμογή. Συγκεκριμένα, με την απόφαση της 14ης Ιουλίου 1981, Oebel (
155/80, Συλλογή 1981, σ. 1993
), το Δικαστήριο έκρινε ότι εθνική ρύθμιση που διέπει τις ώρες εργασίας, παραδόσεως και πωλήσεως στον τομέα της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής συμβιβάζεται με το άρθρο 30 της Συνθήκης, δεδομένου ότι η διεξαγωγή του ενδοκοινοτικού εμπορίου εξακολουθεί να παραμένει δυνατή ανά πάσα στιγμή. Ομοίως, με την απόφαση της 31ης Μαρτίου 1982, Blesgen (
75/81, Συλλογή 1982, σ. 1211
), το Δικαστήριο έκρινε ότι νομοθετική διάταξη που αφορά μόνο την πώληση, για επιτόπια κατανάλωση, οινοπνευματωδών ποτών υψηλού βαθμού οινοπνεύματος σε όλους τους τόπους που είναι προσιτοί στο κοινό και δεν αφορά τις άλλες μορφές εμπορίας των ποτών αυτών δεν συνδέεται, στην πραγματικότητα, με την εισαγωγή των προϊόντων και για τον λόγο αυτό δεν είναι ικανή να παρεμποδίσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών.
Επιβάλλεται επίσης η διαπίστωση ότι οι διατάξεις που απαγορεύουν την πώληση πορνογραφικού υλικού από καταστήματα ειδών πορνογραφίας που δεν έχουν την προς τούτο άδεια δεν παρουσιάζουν στην πραγματικότητα καμιά σχέση με το ενδοκοινοτικό εμπόριο, δεδομένου ότι η εμπορία των προϊόντων που αφορά ο νόμος είναι δυνατή μέσω καταστημάτων που έχουν την προς τούτο άδεια, καθώς επίσης και μέσω άλλων κυκλωμάτων, δηλαδή των καταστημάτων στα οποία τα είδη πορνογραφίας αποτελούν απλώς ασήμαντη αναλογία των πωλουμένων προϊόντων και για τα οποία, εξ αυτού του λόγου, δεν απαιτείται άδεια, ή μέσω πωλήσεων δι' αλληλογραφίας. Εξάλλου, οι διατάξεις αυτές δεν αποσκοπούν στη ρύθμιση του ενδοκοινοτικού εμπορίου και επομένως δεν είναι ικανές να παρεμποδίζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών.
Επομένως στο πρώτο ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι το άρθρο 30. της Συνθήκης πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι εθνικές διατάξεις που απαγορεύουν την πώληση νομίμως κυκλοφορούντος πορνογραφικού υλικού από καταστήματα πορνογραφικού υλικού που δεν έχουν την προς τούτο άδεια δεν συνιστούν μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών.
Επί του δευτέρου και του τρίτου ερωτήματος
Κατόπιν της απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο και στο τρίτο.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υπεβλήθησαν η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Επειδή η διαδικασία έχει, έναντι των διαδίκων της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με Διάταξη της 7ης Σεπτεμβρίου 1988 το Chelmsford Crown Court του Ηνωμένου Βασιλείου αποφαίνεται:

Το άρθρο 30 της Συνθήκης πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι εθνικές διατάξεις που απαγορεύουν την πώληση νομίμως κυκλοφορούντος πορνογραφικού υλικού από καταστήματα πορνογραφικού υλικού που δεν έχουν την προς τούτο άδεια δεν συνιστούν μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών.

Κακούρης
Schockweiler
Mancini
O'Higgins
Diez de Velasco
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 11 Ιουλίου 1990.
Ο γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο πρόεδρος του έκτου τμήματος
Κ. Ν. Κακούρης
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.