CELEX: 62006CJ0076
Αίτηση αναιρέσεως
Ανταγωνισμός
Σύμπραξη
Πρόστιμα
Έννοια της "προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου" για τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου του προστίμου

και το οποίο, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επανεξεταστεί από το Δικαστήριο στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως.
Ως προς το πρώτο επιχείρημα σχετικά με τη μεταβίβαση δραστηριοτήτων, η Επιτροπή σημειώνει ότι το Πρωτοδικείο έκρινε ότι η
αναιρεσείουσα δεν βρισκόταν σε ανάλογη κατάσταση με εκείνη άλλων επιχειρήσεων τις οποίες αφορούσαν παλαιότερες αποφάσεις,
καθόσον, αντιθέτως προς τις επιχειρήσεις αυτές, η Britannia δεν είχε κύκλο εργασιών κατά την εταιρική χρήση μετά την οποία
ακολούθησε η έκδοση της επίμαχης αποφάσεως.
Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημα ότι η Britannia δεν έτυχε της ίδιας μεταχειρίσεως με άλλες επιχειρήσεις των οποίων μειώθηκε
ο κύκλος εργασιών, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το επιχείρημα αυτό ουδέποτε προβλήθηκε από την αναιρεσείουσα κατά τη διαδικασία
ενώπιον του Πρωτοδικείου.
Τέλος, όσο για το τρίτο επιχείρημα το οποίο αντλείται από την απόφαση 1999/271, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το επιχείρημα αυτό
απορρίφθηκε από το Πρωτοδικείο. Συγκεκριμένα, η παλαιότερη πρακτική της Επιτροπής κατά τη λήψη αποφάσεων δεν μπορεί να χρησιμεύσει
ως νομικό πλαίσιο για τον καθορισμό των προστίμων στον τομέα του ανταγωνισμού, δεδομένου ότι το πλαίσιο αυτό ορίζεται μόνον
από το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17. Κατά συνέπεια, μια ερμηνεία της διατάξεως αυτής σε παλαιότερη υπόθεση υπέρ
συγκεκριμένης επιχειρήσεως δεν μπορεί να αποτελέσει νομικό στοιχείο ικανό να αποδείξει την ύπαρξη υποχρεώσεως να επιφυλαχθεί
ίδια μεταχείριση σε άλλη επιχείρηση σε μεταγενέστερη υπόθεση.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως εκτέθηκε στη σκέψη 44 της παρούσας αποφάσεως, για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται
στις επιχειρήσεις οι οποίες έλαβαν μέρος σε σύμπραξη η διαφοροποιημένη μεταχείριση των επιχειρήσεων αυτών είναι σύμφυτη με
τη διακριτική ευχέρεια που έχει συναφώς η Επιτροπή.
Όσον αφορά τα δύο πρώτα επιχειρήματα της Britannia, κατά τα οποία η Επιτροπή απέστη από παλαιότερη διοικητική πρακτική, πρέπει
να επισημανθεί ότι το Πρωτοδικείο, στη σκέψη 61 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, έκρινε ότι η αναιρεσείουσα δεν βρισκόταν
σε ανάλογη κατάσταση με εκείνη των επιχειρήσεων τις οποίες αφορούσαν παλαιότερες αποφάσεις της Επιτροπής, καθόσον η αναιρεσείουσα
δεν είχε κύκλο εργασιών κατά την εταιρική χρήση μετά την οποία ακολούθησε η έκδοση της επίμαχης αποφάσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο σωστά συνήγαγε, στην εν λόγω σκέψη 61, ότι η Επιτροπή βάσιμα επιφύλαξε στην Britannia
διαφορετική μεταχείριση από εκείνη που επιφύλαξε στις πιο πάνω επιχειρήσεις.
Όσο για την επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας που αντλείται από την απόφαση 1999/271, και εδώ διαπιστώνεται ότι, μολονότι
η κατάσταση της επιχειρήσεως την οποία αφορούσε η απόφαση εκείνη είναι κοντινή με την κατάσταση της Britannia, από πάγια νομολογία
του Δικαστηρίου, η οποία υπομνήσθηκε στις σκέψεις 201 και 205 της αποφάσεως της 21ης Σεπτεμβρίου 2006, C-167/04 P, JCB Service
κατά Επιτροπής (Συλλογή 2006, σ. Ι-8935), προκύπτει ότι η πρακτική της Επιτροπής κατά τη λήψη αποφάσεών της δεν μπορεί να
χρησιμεύσει ως νομικό πλαίσιο για τα πρόστιμα στον τομέα του ανταγωνισμού και ότι αποφάσεις σχετικά με άλλες υποθέσεις έχουν
μόνον ενδεικτικό χαρακτήρα όσον αφορά την ενδεχόμενη ύπαρξη δυσμενών διακρίσεων, δεδομένου ότι είναι ελάχιστα πιθανό να είναι
πανομοιότυπες οι ιδιαίτερες περιστάσεις των υποθέσεων εκείνων, όπως είναι οι σχετικές αγορές, τα σχετικά προϊόντα, οι σχετικές
επιχειρήσεις και οι σχετικές περίοδοι.
Πρέπει να προστεθεί ότι οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε διοικητική διαδικασία ικανή να οδηγήσει στην επιβολή προστίμου
για παράβαση των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού δεν μπορούν να έχουν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη ως προς το ότι η Επιτροπή
δεν θα υπερβεί το επίπεδο των προστίμων το οποίο καθόριζε παλαιότερα ούτε ως προς μια μέθοδο υπολογισμού των τελευταίων. Εν
προκειμένω, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει μεταξύ άλλων ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις πρέπει κατά συνέπεια να λαμβάνουν υπόψη
τη δυνατότητα να αποφασίσει ανά πάσα στιγμή η Επιτροπή να αυξήσει το επίπεδο των προστίμων σε σχέση με εκείνο που καθόριζε
στο παρελθόν (βλ. την απόφαση της 28ης Ιουνίου 2005, C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P έως C‑208/02 P και C‑213/02 P, Dansk
Rørindustri κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. I‑5425, σκέψεις 228 και 229).
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των πιο πάνω στοιχείων, δεν υπάρχει νομική πλάνη στην κρίση του Πρωτοδικείου ότι η Επιτροπή
δεν παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως όταν καθόρισε την εταιρική χρήση επί της οποίας έχει εφαρμογή το ανώτατο όριο
του 10 %.
Επομένως, το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
Κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.

Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου
Ο τρίτος λόγος αναιρέσεως έχει και αυτός δύο σκέλη.
Επί του πρώτου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως
–       Επιχειρηματολογία των διαδίκων
Με το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως, η Britannia ισχυρίζεται ότι το Πρωτοδικείο απορρίπτοντας την προσφυγή παραβίασε
την αρχή της ασφάλειας δικαίου, καθόσον στην επίμαχη απόφαση η Επιτροπή, για να καθορίσει το κατά το άρθρο 15, παράγραφος
2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 17 ανώτατο όριο σχετικά με τον κύκλο εργασιών, έλαβε υπόψη άλλη εταιρική χρήση και όχι εκείνη
μετά την οποία ακολούθησε η έκδοση της αποφάσεως αυτής.
Ακριβέστερα, η Britannia διατείνεται ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε νομική πλάνη όταν έκρινε ότι δεν συνιστά παραβίαση της
αρχής της ασφάλειας δικαίου το γεγονός ότι η Επιτροπή απέστη από το κείμενο του άρθρου 15, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του
κανονισμού 17 και έλαβε υπόψη άλλη εταιρική χρήση και όχι εκείνη μετά την οποία ακολούθησε η έκδοση της επίμαχης αποφάσεως.
Η Britannia υποστηρίζει ότι δεν ήταν προβλέψιμο ότι η Επιτροπή σχεδίαζε να αναφερθεί σε άλλη χρονιά και όχι στην εν λόγω εταιρική
χρήση. Στο σημείο αυτό, η προσέγγιση του Πρωτοδικείου δημιουργεί σημαντική νομική αβεβαιότητα, δεδομένου ότι για τις επιχειρήσεις
τις οποίες αφορά μια έρευνα της Επιτροπής θα είναι αδύνατον να καθορίσουν το έτος αναφοράς που είναι κατάλληλο για τον καθορισμό
του ανώτατου ποσού του προστίμου.
Η Britannia προσθέτει ότι ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί συνεπής και προβλέψιμη διοικητική πρακτική είναι να εφαρμόζεται πάντοτε
το κατά το άρθρο 15, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 17 ανώτατο όριο στην εταιρική χρήση μετά την οποία ακολούθησε
η έκδοση της αποφάσεως της Επιτροπής, ακόμη και αν η ερμηνεία αυτή συνεπάγεται την εφαρμογή του κατά τη διάταξη αυτή ανώτατου
ορίου σε μηδενικό κύκλο εργασιών.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ερμηνεία που έδωσε στο άρθρο 15, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 17 ήταν προβλέψιμη, δεδομένου
ότι το κατά τη διάταξη αυτή ανώτατο όριο έχει εφαρμογή επί του κύκλου εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά την εταιρική χρήση
μετά την οποία ακολούθησε η έκδοση της αποφάσεως με την οποία περατώθηκε το διοικητικό στάδιο και η αναιρεσείουσα δεν είχε
κύκλο εργασιών κατά τη χρήση αυτή.
Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η έννοια της προβλεψιμότητας των προστίμων σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι σε θέση
να αξιολογήσουν τις συνέπειες των πράξεών τους πριν προβούν στις πράξεις αυτές. Εν προκειμένω, όταν η αναιρεσείουσα αποφάσισε
να διαπράξει την παράβαση, ο κύκλος εργασιών της δεν ήταν πολύ διαφορετικός από εκείνον που χρησιμοποιήθηκε για να υπολογιστεί
το ανώτατο όριο του 10 %, δηλαδή 55,7 εκατομμύρια ευρώ για τη χρήση που έληξε στο τέλος του Ιουνίου του 1996.
Η Επιτροπή συνάγει εξ αυτών ότι, κατά την περίοδο κατά την οποία διαπράχθηκε η παράβαση που προσάφθηκε, η Britannia μπορούσε
να υποθέσει ότι, αν η παράβαση αυτή αποκαλυπτόταν και τιμωρούνταν αμέσως, θα έπρεπε να καταβάλει πρόστιμο περίπου 5,5 εκατομμυρίων
ευρώ.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Διαπιστώνεται ότι, με την επιχειρηματολογία της, η Britannia στην ουσία αναδιατυπώνει το σύνολο των επιχειρημάτων που παρέθεσε
προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προέβαλε παράβαση του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17.
Επομένως, εφόσον από τη σκέψη 32 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος, αβάσιμα είναι
και τα επιχειρήματα που η αναιρεσείουσα προέβαλε προς στήριξη του πρώτου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως.
Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
Επί του δευτέρου σκέλους του τρίτου λόγου αναιρέσεως
–       Επιχειρηματολογία των διαδίκων
Με το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως, η Britannia ισχυρίζεται ότι το Πρωτοδικείο απορρίπτοντας την προσφυγή υπέπεσε
σε νομική πλάνη, καθόσον η επίμαχη απόφαση προσβάλλει θεμελιώδη δικαιώματα. Συγκεκριμένα, στον τομέα των κυρώσεων ποινικού
χαρακτήρα, η ασφάλεια δικαίου είναι θεμελιώδες δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζεται από το άρθρο 7, παράγραφος 1, της Ευρωπαϊκής
Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπεγράφη στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου
1950, καθώς και από το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, ο οποίος διακηρύχτηκε
στην Νίκαια στις 7 Δεκεμβρίου 2000 (ΕΕ C 364, σ. 1).
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτό το σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως είναι νέο καθόσον δεν προβλήθηκε ενώπιον του Πρωτοδικείου.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι, εφόσον ο κύκλος εργασιών της Britannia κατά την περίοδο κατά την οποία διαπράχθηκε η παράβαση, δηλαδή
κατά τα έτη 1994 έως 1997, ήταν περίπου 55 εκατομμύρια ευρώ, η επιχείρηση αυτή μπορούσε να αναμένει ανώτατο πρόστιμο 5,5 εκατομμυρίων
ευρώ αν αποκαλυπτόταν η σύμπραξη. Εφόσον η Britannia δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει τον κύκλο εργασιών της για τη χρήση μετά
την οποία ακολούθησε η έκδοση της επίμαχης αποφάσεως, η Britannia δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι ανέμενε πρόστιμο συγκεκριμένου
ποσού.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρέπει να υπομνησθεί ότι η αρχή της ασφάλειας δικαίου απαιτεί να είναι οι κανόνες του κοινοτικού δικαίου σαφείς και ακριβείς
για να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να προσανατολίζονται όταν βρίσκονται σε έννομες καταστάσεις και σχέσεις που καλύπτονται από
την κοινοτική έννομη τάξη (βλ. την απόφαση της 15ης Φεβρουαρίου 1996, C‑63/93, Duff κ.λπ., Συλλογή 1996, σ. I-569, σκέψη 20).
Όσον αφορά τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού, το Πρωτοδικείο, στη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, υπενθύμισε
ότι οι διατάξεις που διέπουν την εφαρμογή των κανόνων αυτών, και ειδικότερα ο κανονισμός 17 και οι κατευθυντήριες γραμμές,
δίνουν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προβλέψουν με βεβαιότητα τις οικονομικές συνέπειες που μπορούν να υπάρξουν από την
παράβαση των κανόνων αυτών.
Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο σωστά έκρινε, στη σκέψη 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η αρχή της ασφάλειας δικαίου
δεν μπορούσε να εγγυηθεί στην αναιρεσείουσα ότι η παύση των εμπορικών δραστηριοτήτων της στον τομέα του ψευδαργύρου θα έχει
ως συνέπεια να μπορέσει να αποφύγει την επιβολή προστίμου για την παράβαση που διέπραξε. Συγκεκριμένα, η Britannia κάλλιστα
μπορούσε να προβλέψει ότι θα της επιβληθεί πρόστιμο, καθόσον ήταν προφανής η από μέρους της παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού
και καθόσον το πρόστιμο αυτό θα καθοριζόταν με γνώμονα όχι μόνο τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παραβάσεως αυτής, αλλά και
τις περιστάσεις στις οποίες βρισκόταν η εν λόγω επιχείρηση.
Η Britannia δεν προβάλλει κανένα άλλο επιχείρημα ή στοιχείο ικανό να αποδείξει ότι στην κρίση την οποία το Πρωτοδικείο εξέφερε
στη σκέψη 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως υπάρχει νομική πλάνη.
Επιπλέον, λαμβανομένης υπόψη της διακριτικής εξουσίας που έχει συναφώς η Επιτροπή, μια επιχείρηση που έλαβε μέρος σε σύμπραξη
δεν μπορεί να έχει βεβαιότητα όσον αφορά το ύψος του προστίμου που μπορεί να της επιβληθεί από την Επιτροπή στο πλαίσιο της
εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού 17.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το γεγονός ότι η Britannia δεν ήταν σε θέση να ξέρει από πριν το έτος αναφοράς που ήταν κατάλληλο
για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου του προστίμου δεν συνιστά από μόνο του παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου.
Επομένως, το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
Κατά συνέπεια, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Κατόπιν των ανωτέρω, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία βάσει του άρθρου
118 του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος
διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Britannia στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, η Britannia
πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει την Britannia Alloys & Chemicals Ltd στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.