CELEX: 62005TJ0456
Ανταγωνισμός
Συμπράξεις
Ευρωπαϊκή αγορά του βιομηχανικού νήματος
Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ
Πρόστιμα
Σοβαρότητα της παραβάσεως
Πραγματικός αντίκτυπος επί της αγοράς
Διάρκεια της παραβάσεως
Ελαφρυντικές περιστάσεις
Συνεργασία κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας
Αναλογικότητα
Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων

Cheil Jedang κατά Επιτροπής, σκέψη 91, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 79 απόφαση Archer Daniels Midland και Archer Daniels
Midland Ingredients κατά Επιτροπής, σκέψη 196). Πράγματι, ο συγκεκριμένος κύκλος εργασιών είναι ικανός να αποτελέσει ορθό
δείκτη της ευθύνης κάθε μέλους επί των οικείων αγορών, δοθέντος ότι συνιστά ένα αντικειμενικό στοιχείο παρέχον ορθό μέτρο
για τη βλαπτικότητα της πρακτικής αυτής επί της κανονικής λειτουργίας του ανταγωνισμού και ως εκ τούτου συνιστά ένα καλό δείκτη
της ικανότητας κάθε εμπλεκόμενης επιχειρήσεως να επιφέρει ζημία.
Υπό των φως των προεκτεθεισών σκέψεων, επιβάλλεται να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα επιλεγέντα στο πλαίσιο του υπολογισμού
των επιβληθέντων στις Gütermann και Zwicky προστίμων ποσά βάσεως ουδόλως παρίστανται δυσανάλογα σε σχέση με τους κύκλους εργασιών
των εν λόγω επιχειρήσεων επί της οικείας αγοράς.
Εξ αυτού έπεται ότι είναι επίσης απορριπτέο το αντλούμενο από τον δυσανάλογο χαρακτήρα του προστίμου, σε σχέση με τους αντίστοιχους
κύκλους εργασιών που πραγματοποίησαν οι προσφεύγουσες στην αποτελούσα αντικείμενο της παραβάσεως αγορά, επιχείρημα. Πράγματι,
οι επιχειρήσεις αυτές δεν μπορούν να συναγάγουν εγκύρως το συμπέρασμα ότι το τελικό ποσό του επιβληθέντος προστίμου είναι
δυσανάλογο, δοθέντος ότι το σημείο εκκινήσεως των προστίμων τους δικαιολογείται υπό το φως των κριτηρίων που επέλεξε η Επιτροπή
για την αξιολόγηση της σημασίας εκάστης των επιχειρήσεων στην οικεία αγορά (βλ., συναφώς, αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 20ής
Μαρτίου 2002, T‑23/99, LR AF 1998 κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1705, σκέψη 304, και της 5ης Δεκεμβρίου 2006, T‑303/02,
Westfalen Gassen Nederland κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. II‑4567, σκέψη 185). Εν πάση περιπτώσει, επιβάλλεται η υπογράμμιση
ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν περιλαμβάνει αρχή γενικής ισχύος, σύμφωνα με την οποία η κύρωση πρέπει να είναι ανάλογη με τον
πραγματοποιηθέντα από την επιχείρηση, μέσω της πωλήσεως του αποτελούντος αντικείμενο της παραβάσεως προϊόντος, κύκλου εργασιών
(βλ., συναφώς, απόφαση του Δικαστηρίου, της 18ης Μαΐου 2006, C‑397/03 P, Archer Daniels Midland και Archer Daniels Midland
Ingredients κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. I‑4429, σκέψη 339).
Τρίτον, είναι επίσης απορριπτέο το επιχείρημα της Gütermann ότι η μέθοδος υπολογισμού περιάγει σε δυσμενέστερη θέση τις μικρομεσαίες
επιχειρήσεις και καταλήγει εν προκειμένω στην επιβολή δυσανάλογου προστίμου σε σχέση με τα επιβληθέντα στις λοιπές επιχειρήσεις.
Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν οφείλει να υπολογίσει το ύψος του προστίμου με αφετηρία ποσά στηριζόμενα στον κύκλο εργασιών
των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων, δεν οφείλει περαιτέρω ούτε να διασφαλίσει, σε περίπτωση κατά την οποία επιβάλλονται πρόστιμα
σε πλείονες εμπλεκόμενες σε μία και την αυτή παράβαση επιχειρήσεις, ότι τα τελικά ποσά των προστίμων στα οποία οδηγεί ο υπολογισμός
της για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις απηχούν όλες τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις ως προς τον συνολικό κύκλο εργασιών τους
ή ως προς τον κύκλο εργασιών τους επί της αγοράς του οικείου προϊόντος (απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Μαρτίου 2002, T‑21/99,
Dansk Rørindustri κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1681, σκέψη 202).
Συναφώς, επιβάλλεται η διευκρίνιση ότι το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 3, του κανονισμού
1/2003 δεν απαιτούν με τη σειρά τους, σε περίπτωση κατά την οποία επιβάλλονται πρόστιμα σε πλείονες εμπλεκόμενες στην ίδια
παράβαση επιχειρήσεις, το ποσό του επιβληθέντος σε επιχείρηση μικρού ή μεσαίου μεγέθους πρόστιμο να μην είναι υψηλότερο, σε
ποσοστό επί του κύκλου εργασιών, από τα επιβληθέντα στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις πρόστιμα. Πράγματι, όπως προκύπτει από τις
ανωτέρω διατάξεις, τόσο για τις μικρού ή μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις όσο και για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις πρέπει να
λαμβάνεται υπόψη, για τον καθορισμό του ποσού του προστίμου, η σοβαρότητα και η διάρκεια της παραβάσεως. Στο μέτρο που η Επιτροπή
επιβάλλει στις επιχειρήσεις οι οποίες ενέχονται στην ίδια παράβαση δικαιολογημένα πρόστιμα για καθεμία από αυτές, σε σχέση
με τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης, δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι, για ορισμένες από αυτές, το ποσό του πρόστιμου
είναι υψηλότερο, σε σχέση με τον κύκλο εργασιών, από το πρόστιμο που επιβάλλεται σε άλλες επιχειρήσεις (προπαρατεθείσα στη
σκέψη 279 απόφαση της 20ής Μαρτίου 2002, Dansk Rørindustri κατά Επιτροπής, σκέψη 203, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 277 απόφαση
Westfalen Gassen Nederland κατά Επιτροπής, σκέψη 174).
Έτσι, η Επιτροπή δεν οφείλει να μειώνει το ύψος των προστίμων όταν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις είναι μικρομεσαίες. Πράγματι,
το μέγεθος της επιχειρήσεως λαμβάνεται ήδη υπόψη από το καθοριζόμενο στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και στο
άρθρο 23, παράγραφος 3, του κανονισμού 1/2003 ανώτατο όριο, καθώς και από τις κατευθυντήριες γραμμές (προπαρατεθείσα στη σκέψη
277 απόφαση Westfalen Gassen Nederland κατά Επιτροπής, σκέψη 174). Πλην αυτών των δύο περιπτώσεων όπου λαμβάνεται υπόψη το
μέγεθος, δεν υπάρχει κανένας λόγος διαφορετικής αντιμετωπίσεως των ΜΜΕ από τις άλλες επιχειρήσεις. Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις
είναι ΜΜΕ δεν τις απαλλάσσει από το καθήκον τηρήσεως των κανόνων ανταγωνισμού (απόφαση του Πρωτοδικείου της 29ης Νοεμβρίου
2005, T‑52/02, SNCZ κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. II‑5005, σκέψη 84).
Αναφορικά με τα όσα προσάπτονται στην Επιτροπή ότι δεν έλαβε υπόψη τον συνολικό κύκλο εργασιών των διαφόρων επιχειρήσεων κατά
τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, αυτά δεν ασκούν εν προκειμένω επιρροή. Πράγματι, υπενθυμίζεται ότι οι κατευθυντήριες
γραμμές προβλέπουν ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική οικονομική ικανότητα των αυτουργών της παραβάσεως να επιφέρουν
σημαντική ζημία στους λοιπούς οικονομικούς παράγοντες, ιδίως τους καταναλωτές, το δε ύψος του προστίμου να καθορίζεται σε
επίπεδο διασφαλίζον αρκούντως ανασχετικό χαρακτήρα (σημείο 1 A, τέταρτο εδάφιο). Οι ίδιες κατευθυντήριες γραμμές προσθέτουν
ότι, στις περιπτώσεις όπου εμπλέκονται πλείονες επιχειρήσεις, όπως είναι τα καρτέλ, μπορεί να συμφωνηθεί η στάθμιση του γενικού
ποσού βάσεως ώστε να λαμβάνεται υπόψη το ειδικό βάρος, ως εκ τούτου δε και ο πραγματικός αντίκτυπος, της παραβατικής συμπεριφοράς
κάθε επιχειρήσεως επί του ανταγωνισμού, ιδίως οσάκις υφίσταται σημαντική απόκλιση όσον αφορά το μέγεθος των διαπραττουσών
παράβαση της ιδίας φύσεως επιχειρήσεων, και η ως εκ τούτου προσαρμογή του γενικού ποσού βάσεως ανάλογα με τον συγκεκριμένο
χαρακτήρα κάθε επιχειρήσεως (σημείο 1 A, έκτο εδάφιο) (προπαρατεθείσα στη σκέψη 184 απόφαση Cheil Jedang κατά Επιτροπής, σκέψη
81).
Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν προβλέπουν ότι το ποσό των προστίμων υπολογίζεται με βάση τον συνολικό κύκλο εργασιών ή τον
κύκλο εργασιών που πραγματοποίησαν οι επιχειρήσεις στην οικεία αγορά. Πάντως, οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εμποδίζουν περαιτέρω
να ληφθεί υπόψη τέτοιος κύκλος εργασιών κατά την επιμέτρηση του ποσού του προστίμου, προκειμένου να τηρηθούν οι γενικές αρχές
του κοινοτικού δικαίου και όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις. Υπό την έννοια αυτή, ο κύκλος εργασιών μπορεί να συνυπολογιστεί
όταν λαμβάνονται υπόψη τα διάφορα στοιχεία που απαριθμούνται στη σκέψη 274 ανωτέρω (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσα στη σκέψη
184 απόφαση Cheil Jedang κατά Επιτροπής, σκέψη 82, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 185 απόφαση Tokai I, σκέψη 195).
Πάντως, στην προκειμένη περίπτωση, όπως παρατηρήθηκε ανωτέρω στη σκέψη 275, η επιλογή της Επιτροπής να αναφερθεί στον κύκλο
εργασιών επί της οικείας αγοράς προκειμένου να καθορίσει την ικανότητα κάθε εμπλεκόμενης επιχειρήσεως να προκαλέσει ζημία
ήταν συνεπής και αντικειμενικώς δικαιολογημένη. Πέραν τούτου, η Επιτροπή επιδίωξε και στόχο ανασχέσεως καθόσον κατέστησε δημοσίως
γνωστό το γεγονός ότι επρόκειτο να τιμωρεί αυστηρότερα τις επιχειρήσεις οι οποίες είχαν συμμετάσχει σε καρτέλ εντός αγοράς
στην οποία είχαν σημαντικό βάρος.
Τέταρτον, η Gütermann επικαλείται εσφαλμένα τις κατευθυντήριες γραμμές του 2006 για τον υπολογισμό των επιβληθέντων, κατ’
εφαρμογήν του άρθρου 23, παράγραφος 2, στοιχείο α΄, του κανονισμού 1/2003 προστίμων προκειμένου να στηρίξει τον λόγο της ακυρώσεως
ως προς τον δυσανάλογο χαρακτήρα του προστίμου. Πράγματι, πρέπει να διαπιστωθεί ότι το γεγονός απλώς και μόνον ότι η εφαρμογή
της νέας μεθόδου υπολογισμού των προβλεπόμενων με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές προστίμων, κατευθυντήριων γραμμών οι
οποίες δεν εφαρμόζονται στα πραγματικά περιστατικά εν προκειμένω, θα οδηγούσε ενδεχομένως σε πρόστιμο μικρότερου ύψους από
το επιβληθέν με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι ικανό να καταδείξει τον δυσανάλογο χαρακτήρα του συγκεκριμένου προστίμου.
Πράγματι, το γεγονός αυτό συνιστά απλώς την έκφραση του περιθωρίου εκτιμήσεως το οποίο διαθέτει η Επιτροπή προκειμένου να
καταρτίσει, τηρώντας τις απορρέουσες από τον κανονισμό 17 και τον κανονισμό 1/2003 επιταγές, τη μέθοδο που προτίθεται να εφαρμόσει
για να καθορίσει το ύψος των προστίμων και να κατευθύνει την πολιτική ανταγωνισμού με την οποία είναι επιφορτισμένη. Μεταξύ
των στοιχείων εκτιμήσεως που πρέπει να λαμβάνει υπόψη το Γενικό Δικαστήριο προκειμένου να αξιολογήσει τον κατ’ αναλογία χαρακτήρα
του ύψους των επιβληθέντων σε δεδομένο χρόνο προστίμων καταλέγονται υπό την έννοια αυτήν, ιδίως, τα πραγματικά και νομικά
στοιχεία, καθώς και οι προσδιοριζόμενοι από την Επιτροπή, σύμφωνα με τις επιταγές της Συνθήκης ΕΚ, στόχοι του ανταγωνισμού
οι οποίοι ίσχυαν κατά τον χρόνο της παραβατικής συμπεριφοράς.
Έπεται ότι ο αντλούμενος από τον δυσανάλογο χαρακτήρα του προστίμου λόγος ακυρώσεως είναι απορριπτέος στο σύνολό του.
Όπως προκύπτει από τις προπαρατεθείσες σκέψεις, οι ασκηθείσες στις υποθέσεις T-456/05 και T-457/05 προσφυγές είναι απορριπτέες.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον
υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα,
σύμφωνα με τα αιτήματα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει τις προσφυγές.
2)
Καταδικάζει τις Gütermann AG και Zwicky & Co. AG στα δικαστικά έξοδα.
Βηλαράς
Prek
Ciucǎ
(υπογραφές)
Πίνακας περιεχομένων
Ιστορικό της διαφοράς
1.  Αντικείμενο της διαφοράς
2.  Διοικητική διαδικασία
3.  Η προσβαλλόμενη απόφαση
Προσδιορισμός των επίδικων αγορών
Η αγορά προϊόντων
Οι γεωγραφικές αγορές
Μέγεθος και δομή των επίδικων αγορών
Περιγραφή των παραβατικών συμπεριφορών
Το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
1.  Επί των λόγων ακυρώσεως με τους οποίους αμφισβητείται η διαπίστωση της υπάρξεως παραβατικής συμπεριφοράς και η επιβολή
υποχρεώσεως να τεθεί τέρμα σ’ αυτή και να μην επαναληφθεί
Επί του επικληθέντος από τις Gόtermann και Zwicky λόγου ακυρώσεως ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος
1, του κανονισμού 1/2003
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλείται η Zwicky και ο οποίος αντλείται από τον αδικαιολόγητο χαρακτήρα της επιβολής
των υποχρεώσεων να τεθεί τέρμα στην παράβαση και η ίδια να απόσχει από οποιαδήποτε υποτροπή
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
2.  Επί των λόγων ακυρώσεως με τους οποίους αμφισβητείται το πρόστιμο και το ύψος του
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλείται η Zwicky και τον οποίο αντλεί από την υπέρβαση του ανώτατου ορίου ύψους 10 %
του κύκλου εργασιών
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gόtermann και Zwicky και ο οποίος αφορά την πεπλανημένη εκτίμηση της σοβαρότητας
της παραβάσεως σε σχέση με τις συνέπειές της
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gόtermann και Zwicky και ο οποίος αντλείται από πεπλανημένη εκτίμηση της
διαρκείας της παραβάσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gόtermann και Zwicky και ο οποίος αντλείται από το γεγονός ότι δεν ελήφθησαν
υπόψη ορισμένες ελαφρυντικές περιστάσεις
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gόtermann και Zwicky και ο οποίος αντλείται από πεπλανημένη εφαρμογή της
ανακοινώσεως περί της συνεργασίας
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
–  Όσον αφορά τη λυσιτέλεια της συνεργασίας
–  Επί της φερόμενης ως πεπλανημένης αξιολογήσεως της συνεργασίας σε σύγκριση με εκείνη της BST
–  Σχετικά με τη φερόμενη πεπλανημένη εφαρμογή της ανακοινώσεως περί συνεργασίας και την υποτιθέμενη αγνόηση της νομολογίας
του Γενικού Δικαστηρίου
–  Όσον αφορά τον υποτιθέμενο μη συνυπολογισμό της προγενέστερης πρακτικής σε θέματα λήψεως αποφάσεων
Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gόtermann και Zwicky, και ο οποίος αντλείται από τον δυσανάλογο χαρακτήρα
του προστίμου
Επιχειρήματα των διαδίκων
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Επί των δικαστικών εξόδων
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.