CELEX: 61982CJ0078
Aanpassing van nationaal monopolie van tabaksfabrikaten
Vaststelling van handelsmarges

1 BIJ VERZOEKSCHRIFT , NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 24 FEBRUARI 1982 , HEEFT DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN KRACHTENS ARTIKEL 169 EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT VASTSTELLING DAT DE ITALIAANSE REPUBLIEK DE INGEVOLGE ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG OP HAAR RUSTENDE VERPLICHTINGEN NIET IS NAGEKOMEN DOOR HET STELSEL VAN EENVORMIGE HANDELSMARGES BIJ DE DETAILVERKOOP VAN TABAKSFABRIKATEN IN STAND TE HOUDEN .
2 ITALIE KENT ZOWEL VOOR DE PRODUKTIE ALS VOOR DE DISTRIBUTIE VAN TABAKSFABRIKATEN EEN STAATSMONOPOLIE . INZONDERHEID HOUDT DIT MONOPOLIE IN , DAT DE DETAILVERKOOP IS VOORBEHOUDEN AAN DOOR DE BELASTINGADMINISTRATIE ERKENDE TABAKSVERKOPERS , ONGEVEER 80 000 IN GETAL . DEZE MOETEN DE TABAKSPRODUKTEN VERKOPEN TEGEN VERBRUIKERSPRIJZEN DIE IN EEN BIJ DE WET VASTGESTELDE PRIJSSCHAAL VOORKOMEN .
3 DEZE SCHAAL BEVAT EEN GROOT AANTAL KLEINHANDELSPRIJZEN , OPGEBOUWD UIT DRIE ELEMENTEN , TE WETEN DE VERGOEDING VAN DE PRODUCENT EN VAN DE GROOTHANDELAAR , EEN DEEL DAT TEN GOEDE KOMT AAN DE FISCUS , EN DE MARGE BESTEMD VOOR DE KLEINHANDELAAR . DEZE MARGE BEDRAAGT 8 % VAN DE VERBRUIKERSPRIJS . HET BESTUUR VAN HET MONOPOLIE IN ZIJN HOEDANIGHEID VAN PRODUCENT , EN DE IMPORTEURS KIEZEN VOOR ELK VAN HUN PRODUKTEN VRIJ EEN VERBRUIKERSPRIJS DIE IS VOOR    ZIEN IN DE PRIJSSCHAAL , DAN WEL EEN PRIJS DIE NIET DAARIN VOORKOMT , DOCH NADIEN IN DIE SCHAAL WORDT OPGENOMEN .
4 OP 13 NOVEMBER 1980 DEED DE COMMISSIE DE ITALIAANSE REPUBLIEK EEN MET REDENEN OMKLEED ADVIES ALS BEDOELD IN ARTIKEL 169 , EERSTE ALINEA , EEG-VERDRAG , TOEKOMEN , WAARIN ZIJ VASTSTELDE DAT LAATSTGENOEMDE DE KRACHTENS ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG OP HAAR RUSTENDE VERPLICHTING TOT AANPASSING VAN HAAR VERKOOPMONOPOLIE VOOR TABAKSFABRIKATEN NIET WAS NAGEKOMEN , DOOR BEPAALDE MODALITEITEN VAN DAT MONOPOLIE IN STAND TE HOUDEN . EEN VAN DE BESTREDEN MODALITEITEN WAS DE VASTSTELLING VAN EENVORMIGE HANDELSMARGES . NAAR AANLEIDING VAN DIT MET REDENEN OMKLEED ADVIES ZIJN DE ITALIAANSE REGERING EN DE COMMISSIE HET EENS GEWORDEN OVER EEN AANTAL AANPASSINGEN VAN HET MONOPOLIE . EVENWEL WEIGERDE DE ITALIAANSE REGERING , HET STELSEL VAN EENVORMIGE MARGES VOOR DE DETAILHANDEL AF TE SCHAFFEN .
5 DAAROP HEEFT DE COMMISIE HET ONDERHAVIGE BEROEP INGESTELD - DAT UITSLUITEND HET PROBLEEM VAN DE HANDHAVING VAN DEZE EENVORMIGE HANDELSMARGES BETREFT - TENEINDE TE DOEN VASTSTELLEN DAT BEDOELD STELSEL IN STRIJD IS MET ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG .
6 ARTIKEL 37 , LID 1 , LUIDT :  '  ' DE LID-STATEN PASSEN HUN NATIONALE MONOPOLIES VAN COMMERCIELE AARD GELEIDELIJK AAN , IN DIER VOEGE DAT AAN HET EINDE VAN DE OVERGANGSPERIODE ELKE DISCRIMINATIE TUSSEN DE ONDERDANEN VAN DE LID-STATEN WAT DE VOORWAARDEN VAN DE VOORZIENING EN AFZET BETREFT IS UITGESLOTEN . '  '
7 VOLGENS DE COMMISSIE LEVERT DE VASTSTELLING VAN EENVORMIGE HANDELSMARGES VOOR DE KLEINHANDEL DOOR EEN STAAT WAARVAN HET MONOPOLIE ZICH EVENEENS UITSTREKT TOT DE PRODUKTIE VAN DE BETROKKEN GOEDEREN , EEN DISCRIMINERENDE MAATREGEL OP . ENERZIJDS ZOU DE STAAT NOODZAKELIJKERWIJS GENEIGD ZIJN AAN ZIJN NATIONALE PRODUKTEN DE VOORKEUR TE GEVEN BOVEN DIE VAN DE BUITENLANDSE CONCURRENTEN , EN DE MARGE OP EEN DUSDANIG NIVEAU VAST TE STELLEN DAT DE AFZET VAN ZIJN EIGEN PRODUKTEN WORDT BEGUNSTIGD . ANDERZIJDS ZOU HET EEN DISCRIMINATIE OPLEVEREN DAT HET ITALIAANSE MONOPOLIE BIJ ZIJN EXPORT NAAR DE ANDERE LID-STATEN VRIJ ZIJN VERKOOPBEVORDERINGSBELEID KAN BEPALEN , TERWIJL DE BUITENLANDSE PRODUCENTEN ZICH BIJ DE VERKOOP VAN HUN PRODUKTEN IN ITALIE AAN DE DOOR DE STAAT VASTGESTELDE EENVORMIGE HANDELSMARGE MOETEN HOUDEN .
8 VOORTS HOUDT DE COMMISSIE STAANDE DAT DE EENVORMIGE HANDELSMARGE DE MEDEDINGSVOORWAARDEN KAN VERVALSEN EN DE KANSEN VAN UIT ANDERE LID-STATEN     INGEVOERDE PRODUKTEN KAN AANTASTEN . DE EENVORMIGE MARGE ZOU NAAR HAAR AARD IN STRIJD ZIJN MET HET BEGINSEL VAN DE VRIJE MEDEDINGING , DOORDAT ZIJ HET DE PRODUCENTEN VAN BUITENLANDSE WAREN ONMOGELIJK ZOU MAKEN MARKTPENETRATIEPREMIES TOE TE KENNEN EN ZIJ HEN ERTOE ZOU VERPLICHTEN , DEZELFDE VERKOOPSTRATEGIE TE VOLGEN ALS HET ITALIAANSE PRODUKTIEMONOPOLIE .
9 VOLGENS DE ITALIAANSE REGERING LEVERT HET STELSEL VAN EENVORMIGE HANDELSMARGES GEEN DISCRIMINATIE OP . DEZE MAATREGEL ZOU ZONDER ONDERSCHEID VAN TOEPASSING ZIJN OP ALLE PRODUKTEN - ZOWEL BINNENLANDSE ALS BUITENLANDSE - , EN BEDOELD ZIJN OM TE VOORKOMEN DAT DE TABAKSVERKOPERS DE CONSUMENTEN OF DE PRODUCENTEN ZOUDEN KUNNEN DISCRIMINEREN . DE 8 %-MARGE ZOU EEN BILLIJKE EN TOEREIKENDE VERGOEDING VOOR DE TABAKSVERKOPERS ZIJN EN NIET ZIJN VASTGESTELD OP BASIS VAN EEN VERKOOPBELEID DAT DE NATIONALE PRODUKTEN BEGUNSTIGT . ZOLANG ER GEEN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING BESTAAT , MAG ELKE LID-STAAT BIJZONDERE BEPALINGEN VASTSTELLEN DIE VERSCHILLEN VAN DE IN ANDERE LID-STATEN GELDENDE BEPALINGEN .
10 VOORTS BETOOGT DE ITALIAANSE REGERING DAT DE BEWEERDE DISTORSIES VAN DE MEDEDINGING NIET IN HET KADER VAN ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG KUNNEN WORDEN ONDERZOCHT . ZIJ ONTKENT TROUWENS DAT DE MEDEDINGING WORDT BEPERKT , EN WIJST EROP DAT DE GEWRAAKTE MAATREGEL IN WEZEN EEN TUSSENKOMST IN DE TOTSTANDKOMING VAN KLEINHANDELSPRIJZEN VORMT , DIE VOLGENS ' S HOFS RECHTSPRAAK GEOORLOOFD IS . SUBSIDIAIR BETOOGT DE ITALIAANSE REGERING DAT ARTIKEL 90 , LID 2 , EEG-VERDRAG EEN AFWIJKING VAN DE VERDRAGSREGELS MOGELIJK MAAKT , DAAR HET ITALIAANSE DETAILHANDELSMONOPOLIE VOOR TABAKSFABRIKATEN HET KARAKTER DRAAGT VAN EEN FISCAAL MONOPOLIE , EN DAT DE AFSCHAFFING VAN DE EENVORMIGE WINSTMARGES DE VERVULLING VAN DE BIJZONDERE TAAK VAN DIT MONOPOLIE ONMOGELIJK ZOU MAKEN . VOLGENS HAAR VERZEKERT DE ONVERANDERLIJKHEID VAN DE MARGE DE TRANSPARANTIE VAN DE PRIJZEN , VOORKOMT ZIJ EEN MARGEOORLOG EN DRAAGT ZIJ BIJ TOT BETEUGELING VAN DE SMOKKEL .
11 IN DE EERSTE PLAATS ZIJ ERAAN HERINNERD DAT VOLGENS DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF ( ARRESTEN VAN 3 FEBRUARI 1976 , ZAAK 59/75 , MANGHERA , JURISPR . 1976 , BLZ . 91 , EN VAN 13 MAART 1979 , ZAAK 91/78 , HANSEN , JURISPR . 1979 , BLZ . 935 ) ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG NIET DE VOLLEDIGE AFSCHAFFING VAN DE NATIONALE MONOPOLIES VAN COMMERCIELE AARD VERLANGT , DOCH VOORSCHRIJFT DAT ZIJ MOETEN WORDEN AANGEPAST , IN DIER VOEGE DAT ELKE DISCRIMINATIE TUSSEN DE ONDERDANEN VAN DE LID-STATEN WAT DE VOORWAARDEN VAN DE VOORZIENING EN AFZET BETREFT , IS UITGESLOTEN . ZOWEL UIT DE TEKST VAN ARTIKEL 37 ALS UIT DE PLAATS WELKE HET IN HET     STELSEL VAN HET VERDRAG INNEEMT , BLIJKT DAT DIT ARTIKEL ERTOE STREKT DE EERBIEDIGING TE VERZEKEREN VAN DE FUNDAMENTELE REGEL VAN HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE GMEENSCHAPPELIJKE MARKT , IN HET BIJZONDER DOOR DE AFSCHAFFING VAN KWANTITATIEVE BEPERKINGEN EN VAN MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING IN HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN , EN OM ZODOENDE DE NORMALE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN TUSSEN DE ECONOMIEEN VAN DE LID-STATEN TE HANDHAVEN WANNEER EEN BEPAALD PRODUKT IN EEN VAN DE LID-STATEN ONDER EEN NATIONAAL MONOPOLIE VAN COMMERCIELE AARD VALT .
12 WAAR DE GEWRAAKTE REGELING ZONDER ONDERSCHEID VAN TOEPASSING IS OP DE BINNENLANDSE EN OP DE INGEVOERDE PRODUKTEN , MOET WORDEN NAGEGAAN OF ZIJ NIETTEMIN EEN DISCRIMINERENDE WERKING KAN HEBBEN OF DE MEDEDINGING KAN VERVALSEN DOOR DE INVOER VAN TABAKSPRODUKTEN TE BEPERKEN , EN ALDUS HET INTRACOMMUNAUTAIRE HANDELSVERKEER KAN BELEMMEREN .
13 DE COMMISSIE IS VAN MENING DAT IN VERBAND MET HET IN DE ITALIAANSE WETGEVING OPGENOMEN ALGEMENE RECLAMEVERBOD DE AFZET VAN INGEVOERDE PRODUKTEN WORDT BENADEELD DOORDAT HET DE BUITENLANDSE PRODUKTEN NIET MOGELIJK IS , DE VERKOPERS GROTERE HANDELSMARGES TOE TE KENNEN OM HEN ALDUS AAN TE ZETTEN TOT HET VERKOPEN VAN HUN PRODUKTEN .
14 DEZE GRIEF KAN EVENWEL NIET SLAGEN . HET IS NIET ALLEEN VOOR DE BUITENLANDSE PRODUCENTEN ONMOGELIJK OM MARKTPENETRATIEPREMIES TOE TE KENNEN , DOCH OOK VOOR HET ITALIAANSE TABAKSPRODUKTIEMONOPOLIE . VOORTS HEEFT DE COMMISSIE NIET AANGETOOND , DAT HET TOEKENNEN VAN PENETRATIEPREMIES DE ENIGE METHODE IS WAARMEE BUITENLANDSE PRODUKTEN OP DE MARKT KUNNEN WORDEN GEINTRODUCEERD , TE MEER DAAR MEDEDINGING MOGELIJK BLIJFT OP HET VLAK VAN DE KLEINHANDELSPRIJS . NOCH DE DOOR DE COMMISSIE NOCH DE DOOR DE ITALIAANSE REGERING VERSTREKTE CIJFERS - DEZE LAATSTE WORDEN ALS ZODANIG DOOR DE COMMISSIE NIET BETWIST , WEL DE UITLEGGING ERVAN - BETREFFENDE DE ONTWIKKELING VAN DE TABAKSIMPORT IN ITALIE EN HET MARKTAANDEEL VAN DE INGEVOERDE PRODUKTEN IN VERGELIJKING MET ANDERE LID-STATEN , ZIJN OVERIGENS VAN DIEN AARD , DAT ZIJ STEUN BIEDEN AAN DE STELLING , DAT DE INGEVOERDE PRODUKTEN , ANDERS DAN DE BINNENLANDSE PRODUKTEN , SLECHTS DOOR MIDDEL VAN MARKTPENETRATIEPREMIES VOOR DE WEDERVERKOPERS DOELTREFFEND OP DE MARKT KUNNEN CONCURREREN .
15 BOVENDIEN ZIJ OPGEMERKT , DAT DE BIJ DE WET VASTGESTELDE HANDELSMARGE REEDS JAREN ONVERANDERLIJK 8 % VAN DE KLEINHANDELSPRIJS BEDRAAGT . TER ZAKE IS GEEN ENKELE BESLISSINGSBEVOEGDHEID OF BEOORDELINGSVRIJHEID TOEGEKEND AAN DE ADMINISTRATIE DIE MET DE VASTSTELLING VAN DE HANDELSMARGE NIETS VAN DOEN HEEFT . UIT NIETS VALT OP TE MAKEN , DAT DEZE MARGE REKENING HOUDT MET DE BIJZONDERE BEHOEFTEN VAN DE PRODUKTEN VAN HET ITALIAANSE MONOPOLIE IN HET LICHT VAN DE MARKTSITUATIE . DE COMMISSIE HEEFT DERHALVE NIET AANGETOOND , HOE DE VASTSTELLING VAN DIE MARGE IN DE GEGEVEN OMSTANDIGHEDEN UITSLUITEND DE AFZET VAN DE BINNENLANDSE PRODUKTEN ZOU KUNNEN BEGUNSTIGEN .
16 MET BETREKKING TOT DE VRAAG OF DE GEWRAAKTE REGELING DE INVOER VAN BUITENLANDSE PRODUKTEN BEPERKT , ZIJ OPGEMERKT DAT HET HOF BIJ HERHALING ( ZIE DE ARRESTEN VAN 26 NOVEMBER 1976 , ZAAK 65/75 , TASCA , JURISPR . 1976 , BLZ . 291 ; VAN 24 JANUARI 1978 , ZAAK 82/77 , VAN TIGGELE , JURISPR . 1978 , BLZ . 25 ; EN VAN 6 NOVEMBER 1979 , GEVOEGDE ZAKEN 16-20/79 , DANIS , JURISPR . 1979 , BLZ . 3327 ) HEEFT VERKLAARD , DAT NATIONALE MAATREGELEN WAARBIJ DE VASTSTELLING DER PRIJZEN WORDT GEREGLEMENTEERD EN DIE ZONDER ONDERSCHEID VAN TOEPASSING ZIJN OP BINNENLANDSE EN OP INGEVOERDE PRODUKTEN , OP ZICHZELF NIET ALS EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING ZIJN TE BESCHOUWEN , DOCH DAT ZIJ NOCHTANS ZULK EEN EFFECT KUNNEN SORTEREN WANNEER ZIJ TEN GEVOLGE VAN HET VASTGESTELDE PRIJSNIVEAU DE INGEVOERDE PRODUKTEN BENADELEN , INZONDERHEID OMDAT HET UIT HUN LAGERE KOSTPRIJS VOORTVLOEIENDE VOORDEEL OP HET PUNT VAN DE MEDEDINGING WORDT GENEUTRALISEERD OF OMDAT EEN MAXIMUMPRIJS OP EEN ZO LAAG NIVEAU WORDT VASTGESTELD , DAT - GEZIEN DE ALGEMENE SITUATIE VAN GEIMPORTEERDE PRODUKTEN VERGELEKEN MET DIE VAN NATIONALE PRODUKTEN - HANDELAREN DIE HET PRODUKT IN DE BETROKKEN LID-STAAT WENSEN IN TE VOEREN , DIT SLECHTS MET VERLIES ZOUDEN KUNNEN DOEN .
17 IN CASU LAAT DE GEWRAAKTE REGELING DE VRIJHEID VAN DE PRODUCENTEN OM DE KLEINHANDELSPRIJZEN VAN HUN PRODUKTEN VAST TE STELLEN , ONVERLET . OP HET ESSENTIELE GEBIED VAN DE KLEINHANDELSPRIJS KAN DE VRIJE MEDEDINGING ZICH VOLLEDIG ONTPLOOIEN . HET STAAT DE BUITENLANDSE PRODUCENTEN VAN TABAKSPRODUKTEN VRIJ OM VOORDEEL TE TREKKEN UIT EEN MEER CONCURRERENDE KOSTPRIJS DAN WEL OM DE HOGERE KOSTPRIJS VOLLEDIG DOOR TE BEREKENEN . NIET WORDT BETWIST DAT DE EENVORMIGE MARGE VAN DE TABAKSVERKOPERS EEN TOEREIKENDE VERGOEDING IS VOOR DE DETAILVERKOOP VAN TABAKSPRODUKTEN , ONGEACHT OF HET OM INGEVOERDE DAN WEL OM BINNENLANDSE PRODUKTEN GAAT .
18 WELISWAAR HEEFT DE GEWRAAKTE REGELING TOT GEVOLG DAT DE BUITENLANDSE PRODUCENTEN OP DE ITALIAANSE MARKT GEBONDEN ZIJN AAN EEN EENVORMIGE HANDELSMARGE , TERWIJL ER VOOR DE PRODUKTEN VAN HET ITALIAANSE MONOPOLIE OP DE BUITENLANDSE MARKTEN NIET EEN SOORTGELIJKE VERPLICHTING BESTAAT . DIT IS EVENWEL GEEN DISCRIMINATIE IN DE ZIN VAN ARTIKEL 37 EEG-VERDRAG . HET IS SLECHTS HET GEVOLG VAN HET BESTAAN VAN EEN MONOPOLIE VAN COMMERCIELE AARD , DAT DE HANDELSMARGES REGELT , TERWIJL ZULK EEN MONOPOLIE EN REGELING NIET IN ANDERE LID-STATEN BESTAAN . ZO DE MEDEDINGING OP DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT DOOR DEZE DISPARITEITEN TUSSEN DE NATIONALE WETTELIJKE REGELINGEN INZAKE DE HANDELSMARGES BIJ DE DETAILVERKOOP VAN TABAKSPRODUKTEN , BEPAALDE NADELEN ONDERVINDT , DIENEN DE BEVOEGDE GEMEENSCHAPSINSTELLINGEN DEZE NADELEN OP TE HEFFEN DOOR DE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN VAN DE LID-STATEN NADER TOT ELKAAR TE BRENGEN .
19 UIT HET VOORGAANDE VOLGT DAT DE COMMISSIE NIET HEEFT AANGETOOND DAT DE GEWRAAKTE REGELING DISCRIMINEREND IS VOOR DE INGEVOERDE PRODUKTEN EN INBREUK MAAKT OP HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN ONDER NORMALE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN . HET BEROEP MOET MITSDIEN WORDEN VERWORPEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
20 INGEVOLGE ARTIKEL 69 , PARAGRAAF 2 , VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN , VOOR ZOVER ZULKS IS GEVORDERD . AANGEZIEN DE COMMISSIE IN HET ONGELIJK IS GESTELD , DIENT ZIJ IN DE KOSTEN TE WORDEN VERWEZEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE
RECHTDOENDE :
1 . VERWERPT HET BEROEP .
2 . VERWIJST DE COMMISSIE IN DE KOSTEN .