CELEX: 61989CJ0313
Παράβαση
Οδηγία 80/155/ΕΟΚ
Εκπαίδευση των μαιών

Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 11 Οκτωβρίου 1989, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο της Ισπανίας, μη θεσπίζοντας εμπροθέσμως τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί με την οδηγία 80/155/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Ιανουαρίου 1980, περί του συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και άσκηση των δραστηριοτήτων της μαίας (ΕΕ ειδ. έκδ. 06/002, σ. 81, στο εξής: οδηγία), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Όπως αναφέρεται στην πρώτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας, η οδηγία αυτή καθορίζει ορισμένους κανόνες επί ελαχίστων κοινών σημείων σχετικά με την εκπαίδευση των μαιών.
Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, της οδηγίας, η εκπαίδευση αυτή περιλαμβάνει:
« —
είτε ειδική εκπαίδευση μαίας κατά πλήρη απασχόληση τουλάχιστον τριών ετών, θεωρητική και πρακτική, η δε είσοδος στην εκπαίδευση αυτή πρέπει να εξαρτάται από την περάτωση τουλάχιστον των δέκα πρώτων ετών της γενικής σχολικής εκπαιδεύσεως
—
είτε ειδική εκπαίδευση μαίας κατά πλήρη απασχόληση τουλάχιστον δέκα οκτώ μηνών, στην οποία η είσοδος εξαρτάται από την κατοχή διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου αδελφής νοσοκόμου, υπευθύνου για τη γενική περίθαλψη που αναφέρεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 77/452/ΕΟΚ ».
Κατά την προσχώρηση του Βασιλείου της Ισπανίας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες η εκπαίδευση των μαιών στο κράτος αυτό ρυθμιζόταν από υπουργική απόφαση της 18ης Ιανουαρίου 1957 [BOE (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ισπανίας) της 12.2.1957]. Το βασιλικό διάταγμα 992/1987, της 3ης Ιουλίου 1987, για τη ρύθμιση της αποκτήσεως του διπλώματος του ειδικευμένου νοσοκόμου (BOE της 1.8.1987, αριθ. φύλλου 183, σ. 23642 ), προέβλεψε στη συνέχεια τη θέσπιση ενός διπλώματος ειδικευμένου νοσοκόμου, για επτά ειδικότητες, μεταξύ των οποίων η ειδικότητα της « νοσοκόμου μαιευ-τικής-γυναικολογίας ( μαίας ) ». Το βασιλικό αυτό διάταγμα προέβλεψε την οργάνωση ενός νέου συστήματος σπουδών για τις ειδικότητες αυτές και κατάργησε τις αντίθετες διατάξεις της αποφάσεως της 18ης Ιανουαρίου 1957.
Η Επιτροπή, κρίνοντας ότι το Βασίλειο της Ισπανίας δεν είχε συμμορφωθεί προς την οδηγία εμπροθέσμως, άσκησε την παρούσα προσφυγή λόγω παραβάσεως.
Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς οι σχετικές κοινοτικές και εθνικές διατάξεις, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω, παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Το Βασίλειο της Ισπανίας ομολογεί ότι η οδηγία δεν μεταφέρθηκε στο ισπανικό δίκαιο εμπροθέσμως, δηλαδή ούτε μέχρι την ημερομηνία προσχωρήσεως ούτε στη συνέχεια μέχρι την ημερομηνία λήξεως της δίμηνης προθεσμίας που του έταξε η Επιτροπή με την αιτιολογημένη γνώμη της 19ης Απριλίου 1989.
Το Βασίλειο της Ισπανίας διατυπώνει πάντως διάφορες παρατηρήσεις, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν προκειμένου να εξακριβωθεί αν εμποδίζουν την αναγνώριση της παραβάσεως την οποία ομολογεί.
Το καθού υποστηρίζει, πρώτον, ότι η υποχρέωση που του επέβαλλαν τα άρθρα 392 και 395 της Πράξης για τους όρους προσχώρησης του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας και για τις προσαρμογές των Συνθηκών (
ΕΕ 1985, L 302, σ. 23
) να έχει μεταφέρει την οδηγία μέχρι την ημερομηνία προσχωρήσεως του στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, δηλαδή μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1986, δεν ήταν ούτε δίκαιη ούτε εύλογη. Επιπλέον, η υποχρέωση αυτή δεν συνοδευόταν από κανένα μεταβατικό μέτρο για την προστασία των δικαιωμάτων όσων είχαν ήδη αρχίσει σπουδές σε σχολές μαιών πριν από την προσχώρηση και συνέχιζαν τις σπουδές τους αυτές.
Η επιχειρηματολογία αυτή, με την οποία το Βασίλειο της Ισπανίας προσπαθεί να αμφισβητήσει το βάσιμο υποχρεώσεως που ανέλαβε με την προσχώρηση του στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει δεκτή. Οι πράξεις προσχωρήσεως δεν αποτελούν πράξεις των κοινοτικών οργάνων, το κύρος των διατάξεων των οποίων υπόκειται στον έλεγχο του Δικαστηρίου ( βλ. συναφώς την απόφαση της 28ης Απριλίου 1988, υποθ.
31/86 και 35/86, LAISA κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1988, σ. 2285, σκέψη 17
).
Το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται, δεύτερον, ότι η εκπαίδευση των μαιών στην Ισπανία κατά τον χρόνο της προσχωρήσεως, μολονότι ήταν διαφορετική, εντούτοις δεν ήταν ποιοτικά κατώτερη από την προβλεπόμενη στην οδηγία. Το καθού επικαλείται συναφώς το γεγονός ότι οι ενδιαφερόμενοι, προκειμένου να τους επιτραπεί να παρακολουθήσουν την ειδική εκπαίδευση μαίας, έπρεπε, μετά από πανεπιστημιακές σπουδές τριετούς διάρκειας, να επιτύχουν σε εισαγωγικές εξετάσεις για την ειδικότητα ή να παρακολουθήσουν ένα εξάμηνο προπαρασκευαστικό τμήμα.
Τα στοιχεία αυτά σε σχέση με την πρόσβαση στην εκπαίδευση μαίας που προβλεπόταν κατά τον χρόνο της προσχωρήσεως δεν έχουν καμία σημασία για την αναγνώριση της υπάρξεως παραβάσεως κράτους μέλους. Στο σημείο αυτό αρκεί η διαπίστωση ότι η διάρκεια της ειδικής εκπαιδεύσεως των μαιών, όπως προβλεπόταν τότε από τις διατάξεις της προαναφερθείσας αποφάσεως της 18ης Ιανουαρίου 1957, ήταν μονοετής, ενώ το άρθρο 1, παράγραφος 2, της οδηγίας απαιτεί εκπαίδευση δεκαοκτάμηνης τουλάχιστον διάρκειας.
Το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται, τέλος, ότι το βασιλικό διάταγμα 992/1987 κατάργησε τις διατάξεις της αποφάσεως της 18ης Ιανουαρίου 1957 και απαγορεύει κάθε νέα εγγραφή για μία από τις ειδικότητες νοσοκόμου τις οποίες προέβλεπε η προϊ-σχύσασα ρύθμιση. Όπως όμως ομολογεί και το ίδιο το καθοό, τα μέτρα αυτά είναι ανεπαρκή για την εξασφάλιση της πλήρους μεταφοράς της οδηγίας στο ισπανικό δίκαιο, εφόσον δεν έχουν εκδοθεί κανονιστικές αποφάσεις για την εκτέλεση του βασιλικού διατάγματος που να προβλέπουν ένα νέο πρόγραμμα εκπαιδεύσεως για μαίες, σύμφωνο με τις κοινοτικές επιταγές.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι μπορεί εγκύρως να αναγνωριστεί η παράβαση του Βασιλείου της Ισπανίας λόγω ελλείψεως μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο.
Με την αναγνώριση της παραβάσεως αυτής το Δικαστήριο δέχεται πλήρως τα αιτήματα που υπέβαλε με την προσφυγή της η Επιτροπή. Κατά συνέπεια, η επιχειρηματολογία που προέβαλε η Επιτροπή « δευτερευόντως » και « επικουρικώς » προς στήριξη των ίδιων αυτών αιτημάτων, επιχειρηματολογία που συνίσταται στο ότι ορισμένες διατάξεις του βασιλικού διατάγματος 992/1987 αντιβαίνουν εξ υπαρχής προς την οδηγία, δεν ασκεί καμία επιρροή επί της επιλύσεως της διαφοράς.
Συνεπώς πρέπει να αναγνωριστεί, σύμφωνα με τα αιτήματα της παρούσας προσφυγής, ότι το Βασίλειο της Ισπανίας, μη θεσπίζοντας εμπροθέσμως τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί με την οδηγία 80/155 του Συμβουλίου, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι το Βασίλειο της Ισπανίας ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:

1)
Το Βασίλειο της Ισπανίας, μη θεσπίζοντας εμπροθέσμως τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί με την οδηγία 80/155/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Ιανουαρίου 1980, περί του συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και άσκηση των δραστηριοτήτων της μαίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.

2)
Καταδικάζει το Βασίλειο της Ισπανίας στα δικαστικά έξοδα.

Due
Slynn
Joliét
Schockweiler
Grévisse
Moitinho de Almeida
Rodríguez Iglesias
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 7 Νοεμβρίου 1991.
Ο Γραμματέας
J.-G. Giraud
Ο Πρόεδρος
Ο. Due
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.