CELEX: 62001CJ0464
Σύμβαση των Βρυξελλών
Άρθρο 13, πρώτο εδάφιο
Προϋποθέσεις εφαρμογής
Έννοια της "συμβάσεως καταναλωτή"
Αγορά κεραμιδιών από αγρότη για τη στέγαση αγροικίας η οποία χρησιμοποιείται εν μέρει για ιδιωτικούς και εν μέρει για επαγγελματικούς σκοπούς

Gabriel, σκέψη 57, και την απόφαση της 5ης Φεβρουαρίου 2004, C‑18/02, DFDS Torline, Συλλογή 2004, σ. Ι-1417, σκέψη
26).
45     Επίσης, η ερμηνεία που συνίσταται στο να μην αναγνωρίζεται η ιδιότητα του καταναλωτή υπό την έννοια του άρθρου 13, πρώτο εδάφιο,
της Συμβάσεως των Βρυξελλών όταν η χρήση του αγαθού ή της υπηρεσίας γίνεται με σκοπό ο οποίος έχει μη αμελητέα σχέση με την
επαγγελματική δραστηριότητα του ενδιαφερομένου προσώπου είναι εκείνη που στοιχεί περισσότερο με τις επιταγές της ασφάλειας
δικαίου και της δυνατότητας προβλέψεως του δικαστηρίου που έχει διεθνή δικαιοδοσία όσον αφορά τον μελλοντικό εναγόμενο, επιταγές
στις οποίες ερείδεται η Σύμβαση αυτή (βλ., μεταξύ άλλων, την προαναφερθείσα απόφαση Besix, σκέψεις 24 έως 26).
46     Λαμβανομένων υπόψη των συνήθων κανόνων περί βάρους αποδείξεως, στο πρόσωπο το οποίο θέλει να επικαλεστεί τα άρθρα 13 έως 15
της Συμβάσεως των Βρυξελλών απόκειται να αποδείξει ότι, στην επίμαχη σύμβαση που έχει διττό σκοπό, η επαγγελματική χρήση είχε
μόνον αμελητέο ρόλο, ενώ ο αντίδικος έχει δικαίωμα ανταποδείξεως.
47     Λαμβανομένων υπόψη των αποδεικτικών στοιχείων που του έχουν υποβληθεί, του δικάζοντος δικαστηρίου έργο είναι να επιλύσει το
ζήτημα αν η σχετική σύμβαση είχε ως σκοπό να ικανοποιήσει, σε μη αμελητέο μέτρο, ανάγκες που ανάγονται στην επαγγελματική
δραστηριότητα του σχετικού προσώπου ή αν, αντιθέτως, η επαγγελματική χρήση ήταν ασήμαντη. Προς τούτο, το εθνικό δικαστήριο
θα πρέπει να λάβει υπόψη όχι μόνον το περιεχόμενο, τη φύση και τον σκοπό της συμβάσεως, αλλά και τα αντικειμενικά περιστατικά
που συνόδευσαν τη σύναψή της.
48     Τέλος, όσον αφορά το ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου σχετικά με την ανάγκη να γνώριζε ο αντισυμβαλλόμενος του φερόμενου
καταναλωτή τον σκοπό της οικονομικής πράξεως σχετικά με τον οποίο συνήφθη η σύμβαση καθώς και τις συνθήκες υπό τις οποίες
συνήφθη η σύμβαση αυτή, πρέπει να διευκρινιστεί ότι το δικάζον δικαστήριο, για να διευκολύνει όσο το δυνατόν περισσότερο τόσο
τη διεξαγωγή όσο και την αξιολόγηση των αποδείξεων, θα πρέπει να στηριχθεί κατά προτεραιότητα στα αποδεικτικά στοιχεία που
προκύπτουν αντικειμενικώς από τη δικογραφία.
49     Αν τα στοιχεία αυτά είναι επαρκή για να μπορέσει το δικαστήριο να συναγάγει από αυτά ότι η σύμβαση ικανοποιεί κατά μη αμελητέο
τρόπο ανάγκες που ανάγονται στην επαγγελματική δραστηριότητα του σχετικού προσώπου, τα άρθρα 13 έως 15 της Συμβάσεως των Βρυξελλών
δεν θα έχουν εφαρμογή λόγω του ότι στο σύστημα που καθιέρωσε η Σύμβαση αυτή οι πιο πάνω διατάξεις έχουν τον χαρακτήρα εξαιρέσεως.
Κατά συνέπεια, στην περίπτωση αυτή είναι ανώφελο να ερευνηθεί αν ο αντισυμβαλλόμενος μπορούσε να γνωρίζει την επαγγελματική
χρήση.
50     Αν, αντιθέτως, τα αντικειμενικά περιστατικά που προκύπτουν από τη δικογραφία δεν μπορούν να αποδείξουν επαρκώς κατά νόμον
ότι η οικονομική πράξη για την οποία συνήφθη η σύμβαση με διττό σκοπό είχε μη αμελητέο επαγγελματικό σκοπό, η σύμβαση αυτή
πρέπει κατ’ αρχήν να θεωρηθεί σύμβαση καταναλωτή υπό την έννοια των εν λόγω άρθρων 13 έως 15, καθόσον διαφορετικά οι διατάξεις
αυτές θα χάσουν την πρακτική τους αποτελεσματικότητα.
51     Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη ότι το σύστημα προστασίας που καθιέρωσαν τα άρθρα 13 έως 15 της Συμβάσεως των Βρυξελλών αποτελεί
εξαίρεση, το δικάζον δικαστήριο θα πρέπει, στην τελευταία περίπτωση, να εξακριβώσει επιπλέον αν ο αντισυμβαλλόμενος θεμιτά
δεν μπορούσε να αγνοεί τον εξωεπαγγελματικό σκοπό της σχετικής οικονομικής πράξεως λόγω του γεγονότος ότι στην πραγματικότητα
ο φερόμενος καταναλωτής, με τη συμπεριφορά του έναντι του μελλοντικού αντισυμβαλλομένου του, έδωσε σε αυτόν την εντύπωση ότι
ενεργεί για επαγγελματικούς σκοπούς.
52     Τούτο θα συμβαίνει, π.χ., όταν ένας ιδιώτης παραγγέλλει χωρίς άλλη διευκρίνιση αντικείμενα ικανά να χρησιμεύσουν όντως για
την άσκηση του επαγγέλματός του, χρησιμοποιεί για τον σκοπό αυτόν επαγγελματικό επιστολόχαρτο, παραλαμβάνει αγαθά στην επαγγελματική
του διεύθυνση ή αναφέρει τη δυνατότητα ανακτήσεως του φόρου προστιθεμένης αξίας.
53     Στην περίπτωση αυτή, οι περιεχόμενοι στα άρθρα 13 έως 15 της Συμβάσεως των Βρυξελλών κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας σχετικά
με τις συμβάσεις καταναλωτών δεν θα έχουν εφαρμογή έστω και αν αυτή καθ’ εαυτή η σύμβαση δεν έχει μη αμελητέο επαγγελματικό
σκοπό, καθόσον πρέπει να θεωρηθεί ότι ο ιδιώτης παραιτήθηκε της προστασίας που προβλέπουν τα άρθρα αυτά λόγω της εντυπώσεως
που έδωσε στον καλόπιστο αντισυμβαλλόμενό του.
54     Κατόπιν όλων των ανωτέρω, στα τρία πρώτα ερωτήματα που τέθηκαν πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι οι περιεχόμενοι στη Σύμβαση
των Βρυξελλών κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας πρέπει να ερμηνευθούν ως εξής:
–       το πρόσωπο που έχει συνάψει σύμβαση η οποία αφορά ένα αγαθό που προορίζεται εν μέρει για επαγγελματική χρήση και εν μέρει
για χρήση ξένη προς την επαγγελματική δραστηριότητα του προσώπου αυτού δεν έχει δικαίωμα να επικαλεστεί το ευεργέτημα των
κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας που περιέχονται στα άρθρα 13 έως 15 της Συμβάσεως αυτής, εκτός αν η επαγγελματική χρήση είναι
περιθωριακή μέχρι το σημείο να έχει αμελητέο ρόλο στο όλο πλαίσιο της σχετικής οικονομικής πράξεως, ενώ εν προκειμένω δεν
έχει σημασία το γεγονός ότι προέχει η εξωεπαγγελματική πτυχή·
–       του δικάζοντος δικαστηρίου έργο είναι να κρίνει αν η σχετική σύμβαση συνήφθη για να καλυφθούν, σε μη αμελητέο μέτρο, ανάγκες
που ανάγονται στην επαγγελματική δραστηριότητα του σχετικού προσώπου ή αν, αντιθέτως, η επαγγελματική χρήση είναι ασήμαντη·
–       προς τούτο, το δικαστήριο αυτό πρέπει να λάβει υπόψη το σύνολο των κρίσιμων πραγματικών στοιχείων που απορρέουν αντικειμενικά
από τη δικογραφία· αντιθέτως, δεν πρέπει να λάβει υπόψη περιστάσεις ή στοιχεία τις οποίες ή τα οποία ο αντισυμβαλλόμενος θα
μπορούσε γνωρίζει όταν συνήφθη η σύμβαση, εκτός αν το πρόσωπο το οποίο επικαλείται την ιδιότητα του καταναλωτή συμπεριφέρθηκε
κατά τέτοιον τρόπο ώστε θεμιτά δημιουργήθηκε στον αντισυμβαλλόμενο η εντύπωση ότι το πρώτο πρόσωπο ενήργησε για επαγγελματικούς
σκοπούς.

Επί των τριών τελευταίων ερωτημάτων
55     Δεδομένου ότι τα τρία τελευταία ερωτήματα τέθηκαν μόνο στην περίπτωση που αποδειχθεί η ιδιότητα του καταναλωτή υπό την έννοια
του άρθρου 13, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως των Βρυξελλών και λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε συναφώς στα τρία
πρώτα ερωτήματα, παρέλκει να δοθεί απάντηση στα τρία τελευταία ερωτήματα τα οποία αφορούν άλλες προϋποθέσεις εφαρμογής της
εν λόγω διατάξεως.

Επί των δικαστικών εξόδων
56     Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του
εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις
στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Οι κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας που περιέχονται στη Σύμβαση της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπως τροποποιήθηκε με τη Σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978 για την προσχώρηση του
Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, με τη Σύμβαση
της 25ης Οκτωβρίου 1982 για την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας, με τη Σύμβαση της 26ης Μαΐου 1989 για την προσχώρηση
του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας και με τη Σύμβαση της 29ης Νοεμβρίου 1996 για την προσχώρηση της
Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και του Βασιλείου της Σουηδίας, πρέπει να ερμηνευθούν ως εξής:
–
το πρόσωπο που έχει συνάψει σύμβαση η οποία αφορά ένα αγαθό που προορίζεται εν μέρει για επαγγελματική χρήση και εν μέρει
για χρήση ξένη προς την επαγγελματική δραστηριότητα του προσώπου αυτού δεν έχει δικαίωμα να επικαλεστεί το ευεργέτημα των
κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας που περιέχονται στα άρθρα 13 έως 15 της Συμβάσεως αυτής, εκτός αν η επαγγελματική χρήση είναι
περιθωριακή μέχρι το σημείο να έχει αμελητέο ρόλο στο όλο πλαίσιο της σχετικής οικονομικής πράξεως, ενώ εν προκειμένω δεν
έχει σημασία το γεγονός ότι προέχει η εξωεπαγγελματική πτυχή·
–
του δικάζοντος δικαστηρίου έργο είναι να κρίνει αν η σχετική σύμβαση συνήφθη για να καλυφθούν, σε μη αμελητέο μέτρο, ανάγκες
που ανάγονται στην επαγγελματική δραστηριότητα του σχετικού προσώπου ή αν, αντιθέτως, η επαγγελματική χρήση είναι ασήμαντη·
–
προς τούτο, το δικαστήριο αυτό πρέπει να λάβει υπόψη το σύνολο των κρίσιμων πραγματικών στοιχείων που απορρέουν αντικειμενικά
από τη δικογραφία· αντιθέτως, δεν πρέπει να λάβει υπόψη περιστάσεις ή στοιχεία τις οποίες ή τα οποία ο αντισυμβαλλόμενος θα
μπορούσε να γνωρίζει όταν συνήφθη η σύμβαση, εκτός αν το πρόσωπο το οποίο επικαλείται την ιδιότητα του καταναλωτή συμπεριφέρθηκε
κατά τέτοιον τρόπο ώστε θεμιτά δημιουργήθηκε στον αντισυμβαλλόμενο η εντύπωση ότι το πρώτο πρόσωπο ενήργησε για επαγγελματικούς
σκοπούς.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.