CELEX: 61986CJ0098
Προδικαστική
Επισήμανση του βουτύρου

Με απόφαση της 6ης Μαρτίου 1986, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 14 Απριλίου 1986, το Tribunal de première instance του Dinant υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, προκειμένου να μπορέσει να κρίνει αν συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο η βελγική κανονιστική ρύθμιση περί της επισήμανσης του βουτύρου.
Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίκης κατά του Arthur Mathot, o οποίος κατηγορείται ότι διέθεσε στο εμπόριο στο Βέλγιο βούτυρο δικής του παρασκευής σε συσκευασία που δεν έφερε το όνομα και τη διεύθυνση του παρασκευαστή, κατά παράβαση του νόμου της 8ης Ιουλίου 1935 και του βασιλικού διατάγματος της 27ης Φεβρουαρίου 1963.
Το εθνικό δικαστήριο διαπίστωσε ότι, κατά τη βελγική νομοθεσία, επιβάλλεται η υποχρέωση να αναφέρεται, για το βούτυρο που παράγεται στο Βέλγιο, το όνομα και η διεύθυνση του παραγωγού, του κατασκευαστή, του παρασκευαστή ή του πωλητή εντός της χώρας, ενώ η υποχρέωση αυτή δεν επιβάλλεται για το βούτυρο το οποίο εισάγεται από άλλα κράτη μέλη, πράγμα που μπορεί να θέσει σε μειονεκτική μοίρα τους βέλγους παραγωγούς σε σχέση με τους αλλοδαπούς ανταγωνιστές τους και να δημιουργήσει έτσι « περιοριστικό ή ισοδύναμο αποτέλεσμα επί των εισαγωγών αντίθετο προς το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ» επιπλέον, φαίνεται ότι στο Βέλγιο τα μεγάλα καταστήματα προτιμούν το βούτυρο στη συσκευασία του οποίου δεν αναγράφεται ούτε το όνομα ούτε η διεύθυνση του παρασκευαστή.
Στο πλαίσιο αυτό, το εθνικό δικαστήριο υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο ερώτημα:
« Η υποχρέωση που επιβάλλεται μόνο στους βέλγους παρασκευαστές, αποκλειομένων των ανταγωνιστών τους από τα άλλα κράτη μέλη, να αναφέρουν το όνομα και τη διεύθυνση τους επί της συσκευασίας του βουτύρου συμβιβάζεται με το προαναφερόμενο άρθρο 30; »
Η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση και η σχετική εφαρμοστέα βελγική κανονιστική ρύθμιση καθώς και οι παρατηρήσεις που κατέθεσαν ο κατηγορούμενος στην κύρια δίκη, ο substitut du procureur du roi, η βελγική κυβέρνηση και η Επιτροπή αναπτύσσονται στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση. Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.
Πρέπει πρώτον να υπομνηστεί ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποφανθεί ούτε επί της ερμηνείας νομοθετικών ή κανονιστικών εθνικών διατάξεων ούτε επί του συμβιβαστού των διατάξεων αυτών με το κοινοτικό δίκαιο. Πάντως, μπορεί να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα σχετικά στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου τα οποία θα του επιτρέψουν να επιλύσει το νομικό ζήτημα του οποίου επιλαμβάνεται. Από το φάκελο προκύπτει ότι, με το υποβληθέν ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο ζητεί να πληροφορηθεί αν, και υπό ποιες προϋποθέσεις το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, άλλες διατάξεις της Συνθήκης ή γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου εμποδίζουν να εφαρμόζονται ορισμένες διατάξεις εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως, σύμφωνες με κοινοτική οδηγία, επί των εγχωρίων μόνο προϊόντων, εξαιρουμένων των προϊόντων καταγωγής άλλων κρατών μελών.
Όσον αφορά το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η διάταξη αυτή έχει ως σκοπό να εξαλείψει τα εμπόδια κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων και όχι να διασφαλίσει ότι τα εγχώρια εμπορεύματα απολαύουν, σε όλες τις περιπτώσεις, της ίδιας μεταχειρίσεως με τα εισαγόμενα εμπορεύματα' διαφορετική μεταχείριση μεταξύ εμπορευμάτων που δεν είναι ικανή να παρεμποδίσει την εισαγωγή ή να βλάψει την εμπορία των εισαγόμενων εμπορευμάτων δεν εμπίπτει στην απαγόρευση που θεσπίζει το εν λόγω άρθρο ( απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1986, Cognet,
355/85, Συλλογή 1986, σ. 3231
).
Όμως, σε περίπτωση όπως αυτή που αναφέρεται στη διάταξη περί παραπομπής, και αν υποτεθεί ότι υπάρχει δυσμενής διάκριση σε βάρος του εγχώριου βουτύρου, μια τέτοια διαφορετική μεταχείριση δεν μπορεί, σε καμιά περίπτωση, να παρεμποδίσει την εισαγωγή βουτύρου ούτε να βλάψει την εμπορία του εισαγόμενου βουτύρου. Το άρθρο 30 της Συνθήκης δεν αντιτίθεται επομένως σε μια τέτοια κανονιστική ρύθμιση.
Όσον αφορά το ζήτημα αν η προαναφερόμενη διαφορετική μεταχείριση μπορεί να οδηγήσει στην παραβίαση της γενικής αρχής ή της απαγόρευσης των διακρίσεων, πρέπει να υπομνηστεί η νομολογία του Δικαστηρίου κατά την οποία η μη ευνοϊκή μεταχείριση των εγχώριων προϊόντων σε σχέση με τα εισαγόμενα προϊόντα, εφαρμοζόμενη από κράτος μέλος σε τομέα που δεν υπόκειται σε κοινοτική κανονιστική ρύθμιση ή σε εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου ( απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1986, που παρατέθηκε πιο πάνω ).
Εν προκειμένω, υπήρξε εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών στον τομέα της επισήμανσης του βουτύρου ως αποτέλεσμα της οδηγίας 79/112 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμιση τους ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 33 ). Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής:
«Η επισήμανση των τροφίμων περιλαμβάνει... τις ακόλουθες μόνον υποχρεωτικές ενδείξεις:
...
6)
το όνομα ή την εμπορική επωνυμία και τη διεύθυνση του κατασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στο εσωτερικό της Κοινότητας. »
Η παράγραφος 2 ορίζει:
« Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν για την εθνική τους παραγωγή τις εθνικές διατάξεις που επιβάλλουν την ένδειξη της επιχειρήσεως παρασκευής ή συσκευασίας. »
Είναι αλήθεια ότι η προαναφερόμενη οδηγία 79/112 δημιούργησε υποχρεώσεις ως προς την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που διατίθενται στο εμπόριο στο σύνολο της Κοινότητας, χωρίς να μπορεί να γίνει διάκριση αναλόγως της καταγωγής των προϊόντων αυτών, υπό μόνη την επιφύλαξη της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 3. Επομένως, εθνική κανονιστική ρύθμιση που επιβάλλει τις υποχρεώσεις αυτές στα εγχώρια μόνο προϊόντα, εξαιρώντας τα προϊόντα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη, δημιουργεί σε βάρος ορισμένων επιχειρηματιών διάκριση αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο, η οποία προκύπτει από το γεγονός ότι οι επιταγές της οδηγίας δεν εφαρμόζονται ακόμη στα εισαγόμενα προϊόντα. Πάντως, μια τέτοια κατάσταση δεν επιτρέπει στους επιχειρηματίες αυτούς να ζητήσουν να απαλλαγούν από τέτοιες υποχρεώσεις σύμφωνες με την οδηγία. Εναπόκειται στην Επιτροπή να επαγρυπνεί ώστε οι εθνικές αρχές να θέσουν τέρμα στην κατάσταση αυτή, με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως στο σύνολο των προϊόντων στα οποία αναφέρεται η οδηγία.
Επομένως, στο υποβληθέν ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι ούτε το άρθρο 30 ούτε άλλη διάταξη της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμιά γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου εμποδίζουν να εφαρμόζονται ορισμένες διατάξεις εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως, σύμφωνες με κοινοτική οδηγία, επί των εγχωρίων μόνο προϊόντων, εξαιρουμένων των προϊόντων προελεύσεως από άλλα κράτη μέλη.
Επί των δικαστικών εξόδων
Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η βελγική κυβέρνηση και η Επιτροπή, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους στην κύρια δίκη το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal de première instance του Dinant με απόφαση της 6ης Μαρτίου του 1986, αποφαίνεται:

Ούτε το άρθρο 30 ούτε άλλη διάταξη της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε καμιά γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου εμποδίζουν να εφαρμόζονται ορισμένες διατάξεις εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως, σύμφωνες με κοινοτική οδηγία, επί των εγχωρίων μόνο προϊόντων, εξαιρουμένων των προϊόντων προελεύσεως από άλλα κράτη μέλη.

Galmot
Everling
Moitinho de Almeida
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 18 Φεβρουαρίου 1987.
Ο γραμματέας
Ρ. Heim
Ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος
Υ. Galmot
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.