CELEX: 62002TJ0177
Γενική ασφάλεια των προϊόντων
Κοινοτικό σύστημα ταχείας ειδοποιήσεως για τα τρόφιμα
Αγωγή αποζημιώσεως

Pfizer Animal Health κατά Συμβουλίου, σκέψη 456).
55     Ως προς τον ισχυρισμό της ενάγουσας ότι στη συγκεκριμένη συγκυρία η απλή υπέρβαση του ανώτατου ορίου περιεκτικότητας σε dicofol
των 0,02 mg/kg δεν συνιστά κατ’ ανάγκη σοβαρό και άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, κατά μείζονα λόγο που η περιεκτικότητα
κατά 1 mg/kg γινόταν προηγουμένως δεκτή, αρκεί η υπόμνηση, αφενός, ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να αμφισβητήσει, στο πλαίσιο
του ΚΣΤΕ, τις διαπιστώσεις και τις αναλύσεις που ώθησαν τις εθνικές αρχές να καταλήξουν στην ύπαρξη σοβαρού και άμεσου κινδύνου
που απαιτούσε την κίνηση του συστήματος και, αφετέρου, ότι δεν αμφισβητείται ότι τα επίδικα μήλα περιείχαν 0,8 mg/kg dicofol,
ενώ το ανώτατο όριο περιεκτικότητας είχε οριστεί σε 0,02 mg/kg. Η ενάγουσα –η οποία δεν μερίμνησε να αμφισβητήσει, δυνάμει
του άρθρου 241 ΕΚ, τη νομιμότητα της κανονιστικής ρυθμίσεως περί του ανώτατου αυτού ορίου σε περιεκτικότητα– ουδόλως απέδειξε
ότι η κατανάλωση μήλων, η περιεκτικότητα των οποίων σε dicofol υπερβαίνει κατά 40 φορές το ανώτατο αποδεκτό όριο, δεν επάγεται
κανένα βλαπτικό αποτέλεσμα για την υγεία των καταναλωτών, τη στιγμή μάλιστα κατά την οποία οι επιστημονικές επί του θέματος
πρόοδοι κατέδειξαν ότι επιβαλλόταν η αντικατάσταση του παλαιού ανώτατου ορίου σε περιεκτικότητα με αυτό των 0,02 mg/kg.
56     Όσον αφορά τις αρυόμενες από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 2, της οδηγίας και των δικαιωμάτων άμυνας αιτιάσεις, υπό την
έννοια ότι η Επιτροπή δεν μερίμνησε να προβεί σε διαβούλευση με την ενάγουσα προτού μεταδώσει το όνομα και τα στοιχεία της
στο πλαίσιο του ΚΣΤΕ, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί ότι το εν λόγω σύστημα δεν επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να προβαίνει
σε συστηματική διαβούλευση, εφόσον το άρθρο 7, παράγραφος 2, της οδηγίας δεν διέπει τις διαδικασίες ταχέως συναγερμού που
εγκαθιδρύει η οδηγία με σκοπό την προστασία της υγείας των καταναλωτών. Επίσης, ο στόχος αυτός της ταχείας προστασίας θα ήταν
δυσχερώς υλοποιήσιμος αν η Επιτροπή όφειλε τακτικά να λαμβάνει υπόψη τις παρατηρήσεις και αντιρρήσεις ενδιαφερόμενης επιχειρήσεως
προτού κοινοποιήσει πληροφορία διεπόμενη από την οδηγία στα λοιπά σημεία επαφής του ΚΣΤΕ.
57     Η έλλειψη διαβουλεύσεως της Επιτροπής με την ενάγουσα δεν είναι περαιτέρω συστατική παραβιάσεως της αρχής του σεβασμού των
δικαιωμάτων άμυνας. Πράγματι, καίτοι αληθεύει ότι η ανωτέρω αρχή υποχρεώνει την Επιτροπή να ακροαστεί τον ενδιαφερόμενο πριν
από τη θέσπιση μέτρου που τον βλάπτει (βλ. επί παραδείγματι, απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Μαΐου 2003, Τ‑82/01, Josanne
κ.λπ. κατά Επιτροπής, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 77, και την παρατιθέμενη νομολογία), επιβάλλεται η διαπίστωση
ότι η Επιτροπή δεν εξέδωσε εν προκειμένω κανένα μέτρο αφορών ευθέως την ενάγουσα και βλαπτικό για την ίδια. Περιορίστηκε να
μεταδώσει πληροφορία, ήτοι εκείνη που έλαβε στις 14 Σεπτεμβρίου 2001 από το ολλανδικό σημείο επαφής, με σκοπό να καταστεί
εφικτή, σύμφωνα με το σημείο 4 του παραρτήματος της οδηγίας, η αναγνώριση των επιδίκων μήλων και της αλυσίδας διανομής τους.
58     Γεγονός είναι ότι το παράρτημα της οδηγίας προβλέπει, στα σημεία 7 και 8 αυτού, ότι η Επιτροπή «μπορεί», αφενός, να έλθει
σε επαφή με την αρχή της χώρας που τεκμαίρεται ότι είναι η χώρα προελεύσεως προϊόντος για να προβεί στις ενδεδειγμένες επαληθεύσεις
και, αφετέρου, να προβεί –«υπό εξαιρετικές περιστάσεις» και «εφόσον το κρίνει αναγκαίο»– σε έρευνα με δική της πρωτοβουλία.
Δεν αποκλείεται προφανώς η Επιτροπή να ωθείται ενδεχομένως, υπό παρόμοιες περιστάσεις, να προβεί σε διαβούλευση με την ενδιαφερόμενη
από τη μετάδοση ταχέως συναγερμού επιχείρηση. Πλην όμως, η ενάγουσα δεν κατάφερε να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πταίσμα,
υπό τις περιστάσεις της παρούσας δίκης, επειδή παρέλειψε να προβεί σε διαβούλευση μαζί της.
59     Το μόνο επιχείρημα που υποβλήθηκε εν προκειμένω συνίσταται στο ότι η περιεκτικότητα των εξαχθέντων από την ενάγουσα το 2001
προς τις Κάτω Χώρες μήλων σε dicofol δεν υπερέβαινε, κατά την ημερομηνία της συντηρήσεώς τους τον μήνα Ιανουάριο 2001, το
ανώτατο όριο περιεκτικότητας του 1 mg/kg που γινόταν τότε δεκτό στη Γαλλία. Η ενάγουσα εκτιμά έτσι προδήλως ότι η Επιτροπή
όφειλε να λάβει υπόψη τα εμπορικά συμφέροντά της, διαβουλευόμενη μαζί της, και τούτο τόσο ενόψει της ειδικής καταστάσεως που
ήταν προϊόν της αλλαγής του καθεστώτος σχετικά με το ανώτατο όριο της περιεκτικότητας σε dicofol, η οποία έλαβε χώρα τον Ιούλιο
2001 τη στιγμή κατά την οποία τα προερχόμενα από τη Γαλλία μήλα προωθούνταν στη χώρα εξαγωγής.
60     Η άποψη αυτή είναι απορριπτέα.
61     Πράγματι, αφενός, η ενάγουσα δεν παρέσχε καμία διευκρίνιση ως προς τις ημερομηνίες των εξαγωγών της, εφόσον οι μόνοι συναφώς
δείκτες που απαντούν στα τιμολόγια του μηνός Αυγούστου 2001 είναι αυτοί των παραδόσεων στην εταιρία van den Bosch του Alkmaar
(Κάτω Χώρες). Τα στοιχεία αυτά δεν αποδεικνύουν ότι τα συντηρηθέντα τον Ιανουάριο 2001 μήλα είχαν κατ’ ανάγκη εγκαταλείψει
τη Γαλλία και φθάσει στη χώρα προορισμού προ του Ιουλίου 2001. Είναι εξίσου πιθανό τα μήλα της να είχαν εξαχθεί μόλις τον
Αύγουστο 2001.
62     Αφετέρου, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τον καθορισμό του ανώτατου ορίου της περιεκτικότητας σε dicofol των φρούτων
και λαχανικών χωρεί μέσω οδηγιών του Συμβουλίου προς τα κράτη μέλη με σκοπό την εφαρμογή τους. Η Γαλλία θέσπισε το ανώτατο
όριο περιεκτικότητας σε 0,02 mg/kg με το διάταγμα της 8ης Φεβρουαρίου 2001 περί τροποποιήσεως του διατάγματος της 5ης Αυγούστου
1992 σχετικά με τα ανώτατα όρια περιεκτικότητας σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που γίνονται δεκτά επί και εντός ορισμένων προϊόντων
φυτικής προελεύσεως (JORF της 3ης Απριλίου 2001, σ. 5200). Όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις του εν λόγω διατάγματος,
το μέτρο αυτό ελήφθη για τη μεταφορά στην εσωτερική έννομη τάξη, ιδίως, της οδηγίας 2000/42/ΕΚ της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου
2000, για την τροποποίηση των παραρτημάτων των οδηγιών 86/362/ΕΟΚ, 86/363/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου που αφορούν τον
καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων επί και εντός των σιτηρών, των τροφίμων ζωικής προελεύσεως
και ορισμένων προϊόντων φυτικής προελεύσεως, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών, αντιστοίχως (ΕΕ L 158, σ. 51), η οποία,
σύμφωνα με το άρθρο 4 αυτής, έπρεπε να μεταφερθεί από τα κράτη μέλη στην εσωτερική έννομη τάξη τους το αργότερο στις 28 Φεβρουαρίου
2001, ενώ τα μέτρα μεταφοράς έπρεπε να εφαρμοστούν από 1ης Ιουλίου 2001. Η εν λόγω οδηγία δημοσιεύθηκε στην
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
της 30ής Ιουνίου 2000. Επομένως, κάθε συνετός και ενήμερος επιχειρηματίας όφειλε να οργανώσει, από την ημερομηνία αυτή, την
εμπορική δραστηριότητά του κατά τρόπον ώστε τα προοριζόμενα προς εξαγωγή μήλα και δυνάμενα να διατεθούν στην αγορά μετά τον
Ιούνιο 2001 να τηρούν το νέο ανώτατο όριο περιεκτικότητας σε dicofol. Η ενάγουσα –η οποία δεν αμφισβήτησε, δυνάμει του άρθρου
241 ΕΚ, ούτε τη νομιμότητα της κανονιστικής ρυθμίσεως περί του καθορισμού του ανωτάτου ορίου περιεκτικότητας ύψους 0,02 mg/kg
ούτε τη νομιμότητα της ημερομηνίας ενάρξεως ισχύος της εν λόγω κανονιστικής ρυθμίσεως– δεν μπορεί συνεπώς να προσάπτει στην
Επιτροπή ότι διαβίβασε το ολλανδικό σήμα στα πλαίσια του ΚΣΤΕ χωρίς προηγουμένως να διαβουλευθεί μαζί της.
63     Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και προηγούμενη διαβούλευση με την ενάγουσα δεν θα μπορούσε ευλόγως να παρεμποδίσει την Επιτροπή
να μεταδώσει το εν λόγω σήμα που περιελάμβανε το όνομα και τα στοιχεία της. Πράγματι, το μόνο αποτελεσματικό μέσον προφυλάξεως
από τις αρνητικές συνέπειες του ΚΣΤΕ θα συνίστατο, όσον αφορά την ενάγουσα, στο να προβεί, υπό τον έλεγχο ανεξαρτήτου προσώπου
ή ιδρύματος, στη λήψη δείγματος από την παρτίδα των μήλων που προορίζονταν να εξαχθούν στις Κάτω Χώρες και στην επισήμως πιστοποιούμενη
ανάλυση της περιεκτικότητας του δείγματος αυτού σε dicofol. Μόνον η άμεση υποβολή, επ’ ευκαιρία της διαβουλεύσεώς της, παρόμοιας
πιστοποιούμενης αναλύσεως θα μπορούσε να είναι ικανή να αποτρέψει τη μετάδοση του ονόματός της στο πλαίσιο του ΚΣΤΕ. Η ενάγουσα
ούτε ισχυρίστηκε ούτε απέδειξε ότι είχε μεριμνήσει να γίνει η ανάλυση, in tempore non suspecto, των επιδίκων μήλων κατά τον
προπεριγραφέντα τρόπο.
64     Ως προς τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γαλλία τον Σεπτέμβριο 2001, οι οποίες αποδεικνύουν τη συμφωνία προς την κοινοτική
κανονιστική ρύθμιση των εξαχθέντων από την ενάγουσα μήλων, αρκεί η υπόμνηση ότι οι αναλύσεις αυτές δεν αφορούσαν τα αμφισβητούμενα
στην Ισλανδία μήλα. Άρα, δεν ήσαν ικανές να αποδείξουν ότι οι ισλανδικές αναλύσεις ήσαν πεπλανημένες. Επέτρεπαν απλώς να αποδειχθεί
ότι τα αναλυθέντα τον Σεπτέμβριο 2001 μήλα ήσαν σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
65     Υπό τις περιστάσεις αυτές, δεν μπορεί περαιτέρω να προσάπτεται στην Επιτροπή το γεγονός ότι η παρτίδα των αναλυθέντων στην
Ισλανδία μήλων εξαφανίστηκε προφανώς κατόπιν της αποσύρσεώς της από την αγορά και ότι ως εκ τούτου δεν ήταν πλέον εφικτή η
επαλήθευση της ακριβείας των ισλανδικών αναλύσεων ούτε ο εντοπισμός των μήλων ως εκείνων τα οποία είχε εξαγάγει προς τις Κάτω
Χώρες η ενάγουσα. Όπως προεκτέθηκε, η ευθύνη της Επιτροπής στο πλαίσιο του ΚΣΤΕ περιορίζεται στην κυκλοφορία αυτουσίων των
πληροφοριών.
66     Τέλος, η ενάγουσα δεν μπορεί να προσάπτει στην Επιτροπή ότι αθέτησε υποχρέωση εμπιστευτικότητας με τη μετάδοση του ονόματος
και των στοιχείων της. Πράγματι, το παράρτημα της οδηγίας εξαγγέλλει ρητώς, στο σημείο 6, ότι η ανάγκη λήψεως αποτελεσματικών
μέτρων για την προστασία των καταναλωτών πρέπει κανονικά να υπερισχύει της μέριμνας επιδείξεως εμπιστευτικότητας. Δεδομένου
ότι το σήμα συναγερμού των ισλανδικών αρχών κάνει λόγο για την παρουσία dicofol σε «μήλα γαλλικής προελεύσεως που διατίθενται
στο εμπόριο μέσω των Κάτω Χωρών», τόσον οι αρμόδιες αρχές όσον και οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες είχαν κάθε συμφέρον ο
κύκλος των εμπλεκομένων επιχειρήσεων να είναι στο μέτρο του εφικτού περιορισμένος, εφόσον, σε αντίθετη περίπτωση, δεν αποκλειόταν
όλα τα μήλα γαλλικής προελεύσεως να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικού αποκλεισμού. Όπως προεκτέθηκε, η μνεία του ονόματος
της ενάγουσας υπό τις περιστάσεις αυτές έπρεπε να εκληφθεί, εν προκειμένω, ως βάσιμη αλλά και αναγκαία για την προστασία της
δημόσιας υγείας πληροφορία.
67     Όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, η ενάγουσα δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πταίσμα ικανό να θεμελιώσει την ευθύνη
της. Επομένως, η αγωγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της, χωρίς να είναι αναγκαία η εξέταση της υπάρξεως αιτιώδους συναφείας
και της επελεύσεως της φερόμενης ζημίας.

Επί των δικαστικών εξόδων
68     Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά
έξοδα, εφόσον υπήρξε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Δεδομένου ότι η ενάγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά
έξοδα, σύμφωνα με τα αιτήματα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αγωγή.
2)
Καταδικάζει την ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Forwood
Pirrung
Meij
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 10 Μαρτίου 2004.
Ο Γραμματέας

Ο Πρόεδρος
H. Jung

J. Pirrung
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.