CELEX: 62004CJ0147
Direttiva 70/458/KEE
Marketing [Tqegħid fis-suq] taż-żrieragħ ta' ħxejjex
Artikolu 2
Direttiva 92/33/KEE
Marketing [Tqegħid fis-suq] ta' ħxejjex ta' propagazzjoni u materjal taż-żrigħ, barra ż-żerriegħa
Anness II
Katalogu Komuni tal-Varjetajiet tal-Ispeċji ta' Ħxejjex
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti t-tqegħid fis-suq taħt l-isem ta' "ħxejjex mir-razza tal-basal" tal-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal prodotti minn propagazzjoni veġetattiva biss
Artikolu 28 KE
"Protezzjoni tal-konsumaturi

1       It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttivi tal-Kunsill 70/458/KEE tad-29 tas-Settembru
1970 dwar il-marketing [tqegħid fis-suq] taż-żrieragħ ta' ħxejjex (ĠU L 225, p.7), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill
88/380/KEE tat-13 ta' Ġunju 1988 (ĠU L 187, p.31, iktar 'il quddiem id-"Direttiva 70/458") u  92/33/KEE tat-28 ta' April 1992,
dwar il-marketing [tqegħid fis-suq] ta’ ħxejjex ta’ propagazzjoni u materjal taż-żriegħ, barra ż-żerriegħa (ĠU L 157, p. 1).
2        Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn il-kumpanniji Olandiżi De Groot en Slot Allium BV u Bejo Zaden
BV (iktar 'il quddiem "De Groot u Bejo") u l-Ministre de l’Économie, des Finances et de l’Industrie (il-Ministru ta' l-Ekonomija,
tal-Finanzi u ta' l-Industrija) kif ukoll il-Ministre de l’Agriculture, de l’Alimentation, de la Pêche et des Affaires rurales
(il-Ministru ta' l-Agrikoltura, ta' l-Alimentazzjoni, tas-Sajd u ta' l-Affarijiet Rurali (iktar 'il quddiem "il-Ministri kompetenti")
fil-kuntest ta' rikors ta' dawn il-kumpanniji li fih intalab l-annullament tad-deċiżjoni impliċita ta' rifjut tat-talba ta'
dawn ta' l-aħħar sabiex jiksbu t-tħassir tar-Regolament tas-17 ta' Mejju 1990, dwar il-kummerċ tal-basal (
shallots
) (JORF tat-2 ta' Ġunju 1990, p.6557).

Il-kuntest ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Id-Direttiva 70/458
3       Id-Direttiva 70/458 dwar il-marketing [tqegħid fis-suq] taż-żrieragħ ta' ħxejjex fil-Komunità, tipprovdi fl-Artikolu 2(1)(A)
lista ta' ħxejjex li ma tinkludix il-basla (allium ascalonicum).
4       Fost iż-żrieragħ tal-ħxejjex, l-Artikolu 2(1) B, C u D jagħmel distinzjoni bejn tliet kategoriji, jiġifieri  ż-żrieragħ bażiċi,
iż-żrieragħ iċċertifikati u ż-żrieragħ standard.
5       L-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva 70/458 jipprevedi:
"L-emendi li għandhom isiru lill-kontenut ta' l-Annessi fid-dawl ta' l-iżvilupp tat-tagħrif xjentifiku jew tekniku fil-lista
ta' l-ispeċi previsti fil-paragrafu 1A, f'dak li jirrigwarda d-denominazzjonijiet u l-ibridi li jirriżultaw mit-tilqim bejn
l-ispeċi koperti minn din id-Direttiva għandhom ikunu adottati skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 40." [Traduzzjoni mhux
uffiċjali]
6       Skond il-paragrafi 1 sa 3 ta' l-Artikolu tad-Direttiva 70/458:
"1.      Stati Membri għandhom jipprovdu li ż-żerriegħa tal-ħaxix m'għandiex tkun ċertifikata, verifikata bħala żerriegħa standard
u mibjugħa kemm-il darba l-varjetà hija uffiċjalment aċċettata fi Stat Membru wieħed jew iżjed.
2.      Kull Stat Membru għandu jistabbilixxi katalgu jew iżjed ta' varjetajiet uffiċjalment aċċettati għaċ-ċertifikazzjoni, verifika
bħala żerriegħa standard u bejgħ fit-territorju tiegħu. […]
[…]
3.      Għandu jkun stabbilit katalgu komuni ta' varjetajiet ta' speċi ta' ħaxix, skond id-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 16 u 17,
fuq il-bażi ta' katalgi nazzjonali ta' l-Istati Membri."
7       L-ewwel inċiż ta' l-Artikolu 4 tad-Direttiva 70/458 jindika li Stati Membri għandhom jiżguraw li varjetà hija aċċettata biss
jekk hija distinta, stabbli u suffiċjentement uniformi. L-Artikolu 5 ta' l-istess Direttiva jistabbilixxi l-kundizzjonijiet
li bihom varjetà għandha titqies bħala distinta, stabbli u suffiċjentement uniformi.
8       L-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 70/458 jipprovdi b'mod partikolari li l-Istati Membri għandhom jirranġaw għall-pubblikazzjoni
uffiċjali tal-katalgu tal-varjetajiet aċċettati fit-territorju tagħhom u, fejn il-manutenzjoni tat-trobbija tal-varjetà hija
meħtieġa, l-isem tal-persuna jew persuni responsabbli għal dan f'dawn l-Istati.
9       Skond l-Artikolu 11(1) tad-Direttiva 70/458:
"Kull applikazzjoni jew [kull] irtirar ta' applikazzjoni għall-aċċettazzjoni ta' varjetà, kull daħla fil-katalgu tal-varjetajiet
kif ukoll kull emenda għaliha għandha tkun notifikata minnufih lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni."
10     Il-paragrafu 2 ta' l-istess Artikolu 11 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom, għal kull varjetà ġdida aċċettata, jibagħtu
lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni deskrizzjoni qasira tal-karatteristiċi dwar l-użu tagħha li ġew innotati bħala
riżultat tal-proċedura ta' l-aċċettazzjoni. Għandhom, fuq talba, jikkommunikaw ukoll deskrizzjoni tal-karatteristiċi speċjali
li jippermettu li varjetà tkun tista' tingħaraf minn varjetajiet oħra simili.
11     L-Artikolu 12(1) u (2) tad-Direttiva 70/458 jipprevedi b'mod partikolari li l-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-varjetajiet
aċċettati għandhom jinżammu skond il-prattiċi aċċettati għall-manutenzjoni tal-varjetà u li għandu jkun possibbli f'kull żmien
li tiġi vverifikata l-manutenzjoni mid-dokumenti miżmuma mill-persuna jew persuni responsabbli għall-varjetà.
12     L-Artikolu 13(a) tad-Direttiva 70/458 huwa fformulat kif ġej:
"1.        L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jitneħħa kull dubju li jqum wara l-aċċettazzjoni ta' varjetà dwar l-apprezzament tad-diversità
tagħha jew ta' isimha fil-ħin ta' l-aċċettazzjoni.
2.       Fejn, wara l-aċċettazzjoni ta' varjetà, huwa stabbilit li l-kondizzjoni dwar id-diversità fit-tifsira ta' l-Artikolu 5 ma
tintlaħaqx fiż-żmien ta' l-aċċettazzjoni, l-aċċettazzjoni għandha tinbidel b'deċiżjoni oħra jew, fejn xieraq, revoka, li tikkonforma
ma' din id-Direttiva.
B'din id-deċiżjoni l-oħra, il-varjetà għandha, bis-seħħ mid-data ta' l-aċċettazzjoni tagħha tal-bidu, ma tibqax tkun ikkunsidrata
bħala varjetà magħrufa fil-Komunità fit-tifsira ta' l-Artikolu 5 […]
3.       Meta, wara l-aċċettazzjoni ta' varjetà, huwa stabbilit li l-isem fit-tifsira ta' l-Artikolu 10 mhux aċċettabbli meta l-varjetà
kienet aċċettata, l-isem għandu jkun adattat b'tali mod li jikkonforma ma' din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jippermettu
l-isem ta' qabel biex jintuża temporanjament bħala isem addizzjonali. L-arranġamenti dettaljati li f'konformità magħhom l-isem
ta' qabel jista' jintuża bħala isem addizzjonali jistgħu jkunu provduti skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 40."
13     L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 70/458 jipprevedi:
"1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-aċċettazzjoni ta' varjetà tiġi rrevokata
a) jekk ikun ipprovat, wara eżami, li varjetà mhux aktar diversa, stabbli jew suffiċjentement uniformi
b) jekk il-persuna jew persuni responsabbli għall-varjetà hekk jitolbu, kemm-il darba l-manutenzjoni tal-varjetà hija assigurata.
2.      L-Istati Membri jistgħu jirrevokaw l-aċċettazzjoni ta' varjetà:
a) jekk il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi adottati bis-saħħa ta' din id-Direttiva mhumiex
imħarsa;
b) jekk, fiż-żmien ta' l-applikazzjoni għall-aċċettazzjoni jew matul l-eżami, ikunu ngħataw partikolaritajiet foloz jew frawdolenti
dwar fatti fuq il-bażi ta' liema ngħatat l-aċċettazzjoni."
14     L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 70/458 jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li varjetà titħassar mill-katalogi tagħhom
jekk l-aċċettazzjoni tal-varjetà tiġi rrevokata jew jekk il-perjodu ta' validità ta' l-aċċettazzjoni jkun skada.
15     Skond l-Artikolu 16(1) u (2) ta' l-istess Direttiva:
"1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, mill-iskadenza ta' xahrejn mill-pubblikazzjoni msemmija fl-Artikolu 17, żerriegħa ta'
varjetajiet aċċettati skond id-disposizzjonijiet ta' din id-Direttiva jew skond il-prinċipji li jikkorrispondu ma dawk ta'
din id-Direttiva ma jkunu suġġetti għall-ebda restrizzjonijiet ta'
marketing
[tqegħid fis-suq] relatati mal-varjetà.
2.      B'deroga għad-dispożizzjonijiet previsti fil-paragrafu 1, Stat Membru jista' jkun awtorizzat, fuq talba tiegħu, skond il-proċedura
prevista fl-Artikolu 40, jipprojbixxi fit-territorju kollu jew f'parti minnu l-
marketing
[tqegħid fis-suq] taż-żerriegħa tal-varjetà jekk mhijiex distinta, stabbli jew suffiċjentement uniformi. It-talba għandha
tiġi ppreżentata qabel l-aħħar tat-tielet sena kalendarja wara dik ta' l-aċċettazzjoni."
16     L-Artikolu 17(1) ta' l-imsemmija Direttiva huwa fformulat kif ġej:
"Il-Kummissjoni għandha, fuq il-bażi ta' l-informazzjoni provduta mill-Istati Membri u kif din tkun irċevuta, tippubblika
fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Kommunitajiet Ewropej taħt it-titolu "Katalogu Komuni tal-Varjetajiet ta' Speċi tal-Pjanti Agrikoli"
lista tal-varjetajiet kollha li ż-żerriegħa tagħhom hija soġġetta taħt l-Artikolu 16 mill-iskandenza tat-terminu ta' xahrejn
għall-ebda restrizzjonijiet tal-bejgħ fir-rigward ta' varjetà, u wkoll l-informazzjoni meħtieġa taħt l-Artikolu 10(1) dwar
il-persuna jew persuni responsabbli għall-manutenzjoni tal-varjetà. L-avviż ippubblikat għandu jindika l-Istati Membri li
rċevew awtorizzazzjoni taħt l-Artikolu 16(2) jew l-Artikolu 18. […]"
17     Skond l-Artikolu 18 tad-Direttiva 70/458:
"Jekk ikun stabbilit li l-koltivazzjoni ta' varjetà inkluża f'katalgu komuni tal-varjetajiet tista' f'kull Stat Membru tkun
ta' ħsara mill-lat ta' saħħet il-pjanti […] għal koltivazzjoni ta' varjetajiet oħra jew speċi, dak l-Istat Membru jista',
wara applikazzjoni, ikun awtorizzat skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 40, biex jipprojbixxi l-bejgħ taż-żerriegħa dik
il-varjetà fit-territorju kollu tiegħu jew f'parti. Fejn hemm periklu imminenti tal-firxa ta' organiżmi ta' ħsara dik il-projbizzjoni
tista' tkun imposta mill-Istati Membri kkonċernati hekk kif l-applikazzjoni tiegħu ssir sa dak iż-żmien li tkun ittieħdet
deċiżjoni finali skond il-proċedura provduta fl-Artikolu 40."
18     L-Artikolu 35(1) ta' l-istess Direttiva jipprevedi li:
"L-Istati Membri għandhom jieħdu kull miżura li tippermettilhom li jwettqu, matul it-tqegħid fis-suq, għall-inqas permezz
ta' kampjuni, il-kontroll uffiċjali taż-żrieragħ ta' ħxejjex b'osservanza tal-kundizzjonijiet previsti minn din id-Direttiva."
[Traduzzjoni mhux uffiċjali]
19     Skond l-Artikolu 36 tad-Direttiva 70/458, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li żrieragħ tal-kategoriji "żrieragħ iċċertifikati"
u "żrieragħ standard" huma suġġetti għal kontroll uffiċjali a posteriori permezz ta' kampjuni fuq il-post biex l-identità
varjetali u l-purità varjetali jiġu pparagunati ma' kontrolli standard.
20     L-Artikolu 38(1) u (2) tad-Direttiva 70/458 jipprevedi:
"1.      Jekk jinstab ripetutament, matul il-verifiki tal-kontroll ta' wara fuq il-post, li ż-żerriegħa ta' xi varjetà waħda ma tissodisfax
adegwatament il-kondizzjonijiet provduti dwar l-identità varjetali jew il-purità varjetali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw
li l-persuna li qed tbiegħha hija għal kollox jew parzjalment projbit milli jbiegħ din iż-żerriegħa (fejn xieraq, għal perjodu
speċifikat).
2.      Kull miżura meħuda taħt il-paragrafu 1 għandha tkun irtirata hekk kif ikun stabbilit b'ċertezza adegwata li ż-żerriegħa maħsuba
għall-marketing ser tissodisfa fil-ġejjieni il-kondizzjonijet dwar l-identità varjetali u l-purità varjetali."
21     Fl-aħħarnett, skond l-Artikolu 40 tad-Direttiva 70/458, meta ssir referenza għall-proċedura definita f'dan l-Artikolu, il-Kumitat
Permanenti fuq Żrieragħ u Materjal Propaganti għall-Agrikultura, Ortikultura u Foresterija kompetenti skond il-metodi previsti
fl-istess Artikolu għandu joħroġ avviż fuq il-proġett tal-Kummissjoni fuq il-miżuri li għandhom jittieħdu fil-qasam.
Id-Direttiva 92/33
22     Skond l-Artikolu 1(1) id-Direttiva 99/33 tirrigwarda t-tqegħid fis-suq tal-materjal ta' propagazzjoni u taż-żrigħ tal-ħxejjex,
għajr iż-żerriegħa, ġewwa l-Komunità. L-ewwel inċiż ta' l-istess Artikolu 1(2) li l-Artikoli 2 sa 20 u 24 ta' l-istess Direttiva
jikkonċernaw il-ġeneri u l-ispeċi, kif ukoll l-ibridi tagħhom, li huma elenkati fl-Anness II tagħha. F'dan l-Anness jinstab
il-ħaxix mir-razza tal-basal (allium ascalonicum).
23     L-Artikolu 1(3) ta' l-istess Direttiva jipprevedi li l-emendi fil-lista tal-ġeneri u l-ispeċi li jinstabu fl-Anness II ġew
adottati skond il-proċedura prevista fl-Artikolu 22 [ta' din id-Direttiva].
24     L-Artikolu 9 tad-Direttiva 92/33 huwa fformulat kif ġej:
"1.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 2, il-materjal tal-propagazzjoni u taż-żrigħ tal-ħxejjex li huwa tal-ġeneru u l-ispeċi
elenkat fl-Anness II u wkoll kopert bid-Direttiva 70/458/KEE m'għandux jiġi mqiegħed fis-suq ġewwa l-Komunità kemm-il darba
ma jkunx ta' kull varjetà li hija aċċettata skond id-Direttiva 70/458/KEE.
2.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 2 u l-paragrafi 3 u 4 ta' dan l-Artikolu, il-materjal tal-propagazzjoni u taż-żrigħ tal-ħxejjex
li huwa tal-ġeneru jew ispeċi elenkat fl-Anness II iżda mhux kopert mid-Direttiva 70/458/KEE m'għandux jiġi mqiegħed fis-suq
ġewwa l-Komunità jekk ma jkunux ta' varjetà li hija uffiċjalment aċċettata minn mill-inqas Stat Membru wieħed.
Id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 4, 5 u 10(3) tad-Direttiva 70/458/KEE għandhom jgħoddu għall-kondizzjonijiet ta'
l-aċċettazzjoni.
L-Artikoli 3(2) u (4), 6, 7, 8, 10(1), (2) u (4) u 11 sa 15 ta' l-imsemmija Direttiva għandhom jgħoddu mutatis mutandis għall-proċeduri
u formalitajiet ta' l-aċċettazzjoni u ż-żamma ta' produzzjoni.
Ir-riżultati ta' l-eżamijiet mhux uffiċjali u l-informazzjoni prattika miġbura waqt iż-żmien tat-tkabbir jista' jiġi kkunsidrat
f'kull istanza.
3.      L-Istati Membri għandhom jieħdu kull pass meħtieġ biex jiżguraw li l-aċċettazzjoni uffiċjali tal-varjetajiet li jiġu minn
ġenera jew speċi li għalihom saret referenza fil-paragrafu 2 li ngħatat qabel l-1 ta' Jannar 1993 b'mod konformi mal-prinċipji
barra dawk stabbiliti fid-Direttiva 70/458/KEE jew fuq il-bażi tal-fatt li l-materjal tagħhom kien imqiegħed fis-suq fit-territorju
tagħhom qabel dik id-data teskadi fit-30 ta' Ġunju 1998 l-aktar tard, kemm-il darba l-varjetajiet in kwistjoni kienu ġew aċċettati
b'mod konformi mal-paragrafu 1 f'dik id-data.
4.      Il-varjetajiet aċċettati uffiċjalment skond il-paragrafi 2 u 3 għandhom jiddaħħlu fil-Katalogu Komuni tal-Varjetajiet ta'
l-Ispeċi tal-Ħxejjex li għaliħ saret referenza fl-Artikolu 17 tad-Direttiva 70/458/KEE. L-Artikoli 16(2) u (3), 17, 18 u 19
għandhom jgħoddu mutatis mutandis.
Il-pubblikazzjoni in kwistjoni għandha taħtar il-varjetajiet aċċettati skond il-paragrafu 3 b'kull riferenza speċifika."
25     Skond l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 92/33:
"1.      Il-materjal tal-propagazzjoni u taż-żrigħ tal-ħxejjex konformi mall-ħtiġiet u l-kundizzjonijiet ta' din id-Direttiva ma huma
suġġetti għall-ebda restrizzjonijiet fuq it-tqegħid fis-suq, rigward il-fornitur, is-saħħa tal-pjanta, il-mezz ta' tkabbir
u l-proċeduri ta' verifika barra dawk stabbiliti f'din id-Direttiva.
2.      It-tqegħid fis-suq tal-materjal tal-propagazzjoni u taż-żrigħ tal-ħxejjex li l-varjetà tagħhom tiddaħħal fil-Katalogu Komuni
tal-Varjetajiet ta' l-Ispeċi tal-Ħxejjex ma huwa suġġett għall-ebda restrizzjoni rigward il-varjetà barra, dawk stabbiliti
jew li għalihom sar riferiment f'din id-Direttiva."

Il-leġislazzjoni nazzjonali
26     L-Artikoli 1 u 2 tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990 huwa fformulat kif ġej:
"Artikolu 1
Il-varjetajiet Allium cepa L. var. Ascalonicum mill-propagazzjoni veġetattiva mill-basal biss jitsgħu jiġu ttrasportati, miżmuma
bil-ħsieb tal-bejgħ, imqegħda fis-suq jew mibjugħa taħt l-isem ħxejjex mir-razza tal-basal […].
Artikolu 2
Dan id-Digriet huwa applikabbli għall-ħxejjex mir-razza tal-basal (Allium cepa L. var. ascalonicum) intiżi għat-trasport f'dak
l-istat lill-konsumatur, barra mill-ħxejjex mir-razza tal-basal ħodor bil-weraq sħaħ, kif ukoll għall-ħxejjex mir-razza tal-basal
intiżi għall-ipproċessar.
Wara l-ipproċessar u l-ippakkjar, il-ħxejjex mir-razza tal-basal għandhom jissodisfaw id-dispożżizzjonijiet ta' dan id-Digriet."
27     Jirriżulta mill-Artikolu L. 214-2 tal-Kodiċi tal-Konsum li l-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990
huwa ppenalizzat kriminalment bħala kontravenzjoni ta' tielet grad.

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
28     L-ispeċi ta' ħaxix magħruf bħala ħaxix mir-razza tal-basal (allium ascalonicum), riżultat tal-propagazzjoni veġetattiva, jiġifieri
mir-riproduzzjoni dirett tal-basal, imsejjaħ "ħaxix mir-razza tal-basal tradizzjonali", hija kkultivata prinċipalment fi Franza,
b'mod partikolari fil-Bretanja u fil-Vallée de la Loire.
29     De Groot u  Bejo żviluppaw il-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal msejħa "ambition" u "metador", li l-mod ta' riproduzzjoni
tagħhom huwa distint minn dak tal-ħxejjex mir-razza tal-basal tradizzjonali. Fil-fatt, dawn iż-żewġ varjetajiet huma r-riżultat
ta' żerriegħa (riproduzzjoni sesswali), mingħajr ma' l-kultivazzjoni mill-ġdid tkun possibbli (ħxejjex mir-razza tal-basal).
30     Fl-1993, il-varjetajiet ambition u matador ġew sottoposti għall-aċċettazzjoni fil-katalogu Olandiż tal-varjetajiet ta' ħxejjex
(iktar 'il quddiem il-"katalogu nazzjonali") u kienu suġġetti għal testijiet li r-riżultati tagħhom kienu kkonfermati mir-riżultati
komparattivi mwettqa b'mod partikolari mill-korp uffiċjali Olandiż kompetenti. Fid-dawl tar-riżultati ta' dawn it-testijiet,
permezz ta' deċiżjoni ta' l-awtoritajiet kompetenti Olandiżi, dawn iż-żewġ varjetajiet ġew aċċettati, fid-29 ta' Ġunju 1995,
fil-katalogu nazzjonali bħala varjetajiet ġodda ta' l-ispeċi allium ascalonicum L. – ħaxix mir-razza tal-basal.
31     Wara dan l-elenkar, ir-Renju ta' l-Olanda nnotifika l-Kummissjoni u l-Istati Membri bil-katalogu nazzjonali kif emendat u
ta informazzjoni dwar il-karatteristiċi ta' l-imsemmija varjetajiet.
32     Fit-18 ta' Marzu 1997, il-Kummissjoni ppublikat l-ewwel supplement għad-dsatax edizzjoni intergrali tal-katalogu komuni, li
jżid b'mod partikolari l-varjetajiet ambition u matador f'dan il-katalogu taħt d-denominazzjoni ta' l-ispeċi allium ascalonicum
L. (ĠU C 87 A, p. 1). L-għoxrin, (ĠU 1998, C 130 A, p. 1), il-wieħed u għoxrin (ĠU 1999, C 167 A, p. 1), it-tnejn u għoxrin
(ĠU 2003, C 308 A, p. 5) u t-tielet u għoxrin (ĠU 2004, C 260 A, p. 8) edizzjonijiet integrali tal-katalogu komuni ma jemendawx
l-informazzjoni dwar il-varjetajiet ambition u matador.
33     Mill-elenkar tagħom fil-katalogu komuni, il-ħxejjex mir-razza tal-basal tal-varjetajiet ambition u matador ġew prodotti u
mqegħda fis-suq taħt id-denominazzjoni "ħxejjex mir-razza tal-basal" fil-biċċa l-kbira ta' l-Istati Membri.
34     De Groot u Bejo, li kienu jinnegozjaw prinċipalment fil-ħxejjex mir-razza tal-basal li huma kkultivati bħala prodotti lesti,
ikkonċentraw, mis-sena 1999, l-attività prinċipali tagħhom fuq in-negozju taż-żrieragħ ta' ħxejjex mir-razza tal-basal u b'mod
partikolari tal-varjetajiet ambition u matador. Għal dan il-għan, iż-żrieragħ ta' ħxejjex mir-razza tal-basal ta' dawn il-varjetajiet
ġew ukoll esportati mill-Olanda lejn is-suq Franċiż. Mandankollu, minħabba d-dispożizzjonijiet tad-Digriet tas-17 ta' Mejju
1990, De Groot u Bejo issospendew l-esportazzjoni taż-żrieragħ ta' ħxejjex mir-razza tal-basal lejn Franza.
35     Matul is-sena 2000, il-Kummissjoni rċeviet ilment imressaq mill-produtturi Franċiżi ta' ħxejjex mir-razza tal-basal tradizzjonali
dwar it-tqegħid fis-suq ta' ħxejjex mir-razza tal-basal li huma kkultivati, ilment li fuqu din l-istituzzjoni għandha ma ddeċidietx.
Kif jirriżulta mill-fajl, dan l-ilment jirrigwarda l-konformità ta' l-elenkar fl-1997 fil-katalogu komuni taż-żrieragħ ta'
ħxejjex mir-razza tal-basal prodotti mill-varjetajiet ambition u matador.
36     Kif jirriżulta mid-deċiżjoni ta' rinviju, De Groot u Bejo fi Frar ta' l-2001 indirizzaw talba għal rikonsiderazzjoni lill-Ministri
kompetenti intiża għall-annullament tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990 għar-raġuni li din tostakola t-tqegħid fis-suq ħieles
fi Franza tal-prodotti ta' dawn il-kumpanniji.  Flimkien, dawn ta' l-aħħar ressqu lment lill-Kummissjoni dwar dan id-Digriet
waqt li sostnew li l-ħxejjex li prodotti mill-varjetajiet ambition u matador jistgħu jitqegħdu fis-suq b'mod ħieles fil-Komunità,
minħabba l-fatt li huma kienu elenkati fil-katalogu komuni. Il-Kummissjoni għandha ma ddeċiditx fuq dan it-tieni lment.
37     Permezz ta' rikors irreġistrat fis-Segretarjat tal-kontenzjuż tal-Conseil d'État fit-8 ta' Ġunju 200, De Groot u Bejo talbu
l-abrogazzjoni tad-deċiżjoni impliċita ta' rifjut li tirriżulta mis-silenzju tal-Ministri kompetenti fuq it-talba għal annullament
tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990. Skond dawn il-kumpanniji, dan id-Digriet imur kontra l-Artikolu 28 KE u d-Direttiva 70/458.
Fil-kuntest ta' din il-proċedura, il-comité économique agricole régional fruits et légumes de la Région Bretagne (iktar 'il
quddiem is-"Cerafel") talab li jintervjeni sabiex isostni l-argumenti tal-konvenuti fil-kawża prinċipali, talba li ġiet milqugħa
mid-Deċiżjoni ta' rinviju.
38     Peress illi l-kunsiderazzjonijiet dwar il-legalità tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990 hija neċessarjament suġġetta għall-interpretazzjoni
tad-Direttivi 70/458 u 99/33, il-Conseil d'État iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domanda preliminari li ġejja:
"Id-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 70/458 u 92/33 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jirriżervaw il-possibbilità li telenka
fil-katalogu komuni   […] il-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal li jirriproduċu mingħajr żerriegħa, permess ta' propagazzjoni
veġetattiva biss u konsegwentement […] il-varjetajiet ambition u matador jistgħu jkunu legalment elenkati fil-katalogu komuni
taħt it-titolu tal-ħxejjex mir-razza tal-basal [?]".

Fuq id-domanda preliminari
39     Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li d-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990 jirrigwarda l-ħxejjex mir-razza tal-basal bħala prodott
lest intiż għall-bejgħ, waqt li d-Direttivi 70/458 u 92/33 jipprevedu t-tqegħid fis-suq intrakomunitarju ta' l-elementi ta'
riproduzzjoni. Fil-fatt, l-imsemmija Direttivi dwar il-
marketing
[tqegħid fis-suq] intrakomunitarju rispettivament, min-naħa waħda taż-żrieragħ ta' ħxejjex aċċettatati fil-katalogu komuni
u min-naħa l-oħra tal-materjali ta' propagazzjoni u taż-żriegħ ta' ħxejjex li l-varjetà tagħhom hija elenkata fil-katalogu
komuni, mingħajr restrizzjonijiet fir-rigward tal-varjetà tagħhom.
40     Mandankollu, anki jekk l-għanijiet tad-Direttivi 70/458 u 92/33 mhumiex l-istess bħal dawk tal-leġiżlazzjoni nazzjonali in
kwistjoni fil-kawża prinċipali, wieħed ma jistax jiddeduċi minn dan il-fatt li l-imsemmija Direttivi m'għandhomx x'jaqsmu
a priori mal-kawża prinċipali minħabba li huma ma jirregolawx, bħal fil-każ tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990, it-tqegħid
fis-suq u d-denominazzjoni ta' prodott finali.
41     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi osservat, meta tittieħed in kunsiderazzjoni l-projibizzjoni, mniżżla fid-Digriet tas-17
ta' Mejju 1990, li jitqegħdu fis-suq, taħt l-isem ta' ħxejjex mir-razza tal-basal, il-ħxejjex mir-razza tal-basal, barra dawk
tradizzjonali, u l-iffissar sanzjonijiet kriminali fil-każ ta' ksur tagħha, li ma jeżisti ebda interess għall-operaturi ekonomiċi
tas-settur, jiġifieri b'mod partikolari l-agrikolturi u n-networkijiet ta' distribuzzjoni kkonċernati, li jimportaw iż-żrieragħ
ta' ħxejjex mir-razza tal-basal jekk, matul fażi sussegwenti, ma kienx possibli fil-prattika li jitqegħed fis-suq taħt l-istess
isem il-prodott li rriżulta min dan.
42     Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li, permess tad-domanda preliminari tagħha, il-Qorti tar-rinviju ssaqsi, fis-sustanza, min-naħa
waħda jekk l-elenkar tal-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal ambition u matador bħala żrieragħ ta' ħxejjex fil-katalogu
komuni sarx skond id-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 70/458 u 92/33 u ,min-naħa l-oħra, skond ir-risposta għal din id-domanda,
jekk id-dritt komunitarju jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali bħad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990, li jawtorizza t-tqegħid
fis-suq fi Franza, taħt id-denominazzjoni ta' "ħxejjex mir-razza tal-basal", il-ħxejjex prodotti permezz ta' propagazzjoni
veġetattivi biss bl-esklużjoni ta' dawk li jirriżultaw minn żrieragħ.
43     Konsegwentement hemm bżonn li tingħata deċiżjoni, l-ewwel nett, fuq l-elenkar tal-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal
bħala żrieragħ fil-katalogu komuni u t-tieni nett fuq d-domanda dwar jekk id-dritt komunitarju jipprekludix leġiżlazzjoni
nazzjonali bħad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990.

Fuq l-elenkar tal-varjetajiet ta' żrieragħ ta' ħaxix mir-razza tal-basal fil-katalogu komuni
44     Hemm lok li jiġi mfakkar li l-ħaxix mir-razza tal-basal ma jinstabx fost il-ħxejjex elenkati fl-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva
70/458. Konsegwentement, id-dispożizzjonijiet ta' din Direttiva biss ma jippermettux jiġi kkunsidrat l-elenkar ta' varjetajiet
ta' dan il-ħaxix bħala żrieragħ, bħal m'hu l-każ tal-varjetajiet ambition  u matador, fil-katalogu komuni.
45     Minkejja dan jibqa l-fatt li l-ħaxix mir-razza tal-basal jinstab fl-Anness II tad-Direttiva 92/33 dwar il-
marketing
[tqegħid fis-suq] ta' ħxejjex ta' propagazzjoni u materjal taż-żrigħ, barra ż-żerriegħa ġewwa l-Komunità. Minn dan isegwi
li l-varjetajiet ambition u matador tal-ħaxix magħrufa bħala "ħaxix mir-razza tal-basal" ma jistgħux jiġu elenkati fil-katalogu
komuni skond din id-Direttiva bħala varjetajiet ta' zrieragħ.
46     Mandankollu, għalkemm il-ħaxix mir-razza tal-basal ma jinstabx fil-lista ta' ħxejjex elenkati fl-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva
70/458, huwa stabbilit li, fid-29 ta' Ġunju 1995, l-imsemmija varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal ġew aċċettati mill-awtoritajiet
kompetenti Olandiżi fil-katalogu nazzjonali bħala varjetajiet ġodda ta' żrieragħ ta' l-ispeċi allium ascalonicum. Billi għamlu
referenza għall-Artikolu 11(2) tad-Direttiva 70/458, l-imsemmija awtoritajiet ipproċedew għall-komunikazzjoni ta' l-imsemmi
katalogu lill-Kummissjoni li ppubblikat fit-18 ta' Marzu 1997 l-ewwel supplement għad-dsatax edizjoni integrali tal-katalogu
komuni. Dan is-supplement żied b'mod partikolari l-varjetajiet ambition u matador fil-katalogu komuni taħt id-denominazzjoni
ta' l-ispeċi allium ascalonicum bħala żrieragħ.
47     F'dan il-kuntest, tqum il-kwistjoni dwar jekk id-dispożizzjonijiet flimkien tad-Direttivi 70/458 u 92/33 jipprekludux elenkar
bħal dan.
48     F'dan ir-rigward, De Groot u Bejo, kif ukoll il-Gvern Olandiż isostnu li d-dispożizzjonijiet flimkien tad-Direttivi 70/458
u 92/33 għandhom jiġu interpreatati fis-sens li l-varjetajiet ta' ħxejjex mir-razza tal-basal li jirriproduċu permezz ta'
żrieragħ jistgħu jiġu elenkati fil-katalogu komuni. Fil-fatt l-istabbiliment ta' katalogu wieħed jimplika li għandhom jittieħdu
in kunsiderazzjoni ż-żewġ listi ta' ħxejjex flimkien li jinstabu fl-imsemmija Direttivi meta ssir it-talba ta' elenkar ta'
varjetà f'dan il-katalogu.
49     B'mod partikolari, il-Gvern Olandiż isostni li, anki jekk il-ħaxix mir-razza tal-basal mhuwiex iċċitat b'mod espliċitu bħala
speċi ta' haxix fid-Direttiva 70/458 peress li d-dispożizzjonijiet tagħha huma kkunsidrati flimkien ma' dawk tad-Direttiva
92/33, jidher li l-varjetajiet ta' din il-pjanta li rriżultaw minn żrieragħ jistgħu ikunu elenkati fil-katalogu komuni. Fil-fatt,
l-għan ta' dawn id-Direttivi, li għandhom jiġu kkunsidrati b'mod  komplementari, huwa li jiġi stabbilit katalogu komuni tal-varjetajiet
indipendentement mill-mod ta' riproduzzjoni ta' dawn. Dan l-agrument huwa sostnut mill-fatt li l-lista ta' l-ispeċi elenkati
fl-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva mhijiex magħluqa.
50     Bl-argumenti tagħhom, l-imsemmija kumpanniji u l-Gvern Olandiż isostnu fis-sustanza li l-istabbiliment ta' katalogu komuni
wieħed jinfluwenza b'mod rilevanti s-sistemi ta' elenkar tal-varjetajiet stabbiliti mid-Direttivi 70/458 u 92/33, b'mod li
l-listi ta' ħxejjex previsti minn dawn iż-żewġ Direttivi jikkomplementaw lil xulxin. F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex id-Direttiva
70/458 tkun applikabbli għal haxix li ma jinstabx fil-lista ta' l-Artikolu 2(1)A tagħha, huwa biżżejjed li dan il-ħaxix  jissemma
fl-Anness II tad-Direttiva 92/33.
51     Huwa ċertament veru li jeżisti katalogu wieħed ta' varjetajiet ta' speċi ta' ħxejjex li jelenka fl-istess ħin il-varjetajiet
li ż-żrieragħ tagħhom japparjenu lill-ispeċi ta' ħxejjex li jinstabu fil-lista ta' l-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva 70/458
u l-varjetajiet li ż-żriegħ u l-materjali ta' propagazzjoni tagħhom jappartjenu lill-ġeneri u lill-ispeċi koperti mil-lista
ta' l-Anness II tad-Direttiva 92/33.
52     Mandankollu, din il-konstatazzjoni ma tippermettix li wieħed jikkonkludi li dawn iż-żewġ listi jikkomplementaw lil xulxin
u li jippermettu l-elenkar fil-katalogu komuni tal-varjetajiet ta' ħxejjex, indipendentement mid-domanda dwar jekk dawn jinstabux
fil-lista tad-Direttiva 70/458 jew dik tad-Direttiva 92/33.
53     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi mfakkar, l-ewwel nett, li ż-żewġ Direttivi 70/458 u 92/33 jiddefinixxu l-kamp ta' applikazzjoni
tagħhom. Kif jirriżulta wkoll mit-titolu ta' dawn id-Direttivi, l-ewwel waħda tirrigwarda l-
marketing
[tqegħid fis-suq], fil-Komunità, taż-żrieragħ ta' ħxejjex, u t-tieni waħda tirrigwarda dwar il-
marketing
[tqegħid fis-suq] ta' ħxejjex ta' propagazzjoni u materjal taż-żrigħ, barra ż-żerriegħa, fil-Komunità.   Min dan isegwi li
skond il-kliem stess tat-titolu tagħha, id-Direttiva 92/33 hija intiża biex tkopri l-assi ekonomiċi li ma jirriżultawx mill-kamp
ta' applikazzjoni tad-Direttiva 70/458.
54     Sussegwentement, għandu jiġi osservat li jirriżulta, mill-Artikoli 9(1) u (2) tad-Direttiva 92/33, li l-leġiżlatur Komunitarju
ppreveda l-konsegwenzi differenti, skond jekk ħaxix jinstabx fl-istess ħin fil-lista ta' l-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva 70/458
u f'dik ta' l-Anness II tad-Direttiva 92/33, jew jekk jinstabx biss f'din l-aħħar lista.
55     Id-distinzjoni kif magħmula fl-Artikolu 9(1) u (2) tad-Direttiva 92/33 turi li l-leġiżlatur Komunitarju ma kkunsidrax li,
meta tqum il-kwistjoni dwar l-elenkar fil-katalogu komuni ta' varjetà ta' ħaxix li tinstab fil-lista ta' l-Anness II tad-Direttiva
92/33, din il-lista ta' l-aħħar u dik ta' l-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva 70/458 jikkomplementawx lil xulxin, indipendentement
mill-kamp ta' l-applikazzjoni rispettiv tagħhom.
56     Fl-aħħar nett, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-lista ta' l-ispeċi ta' ħxejjex li jinstabu fl-Artikolu (1)A tad-Direttiva
70/458 mhijiex magħluqa u, f'dan is-sens, din tipprevedi, fl-Artikolu 2(1)a, proċedura li għandha tiġi segwita sabiex tkabbar
il-lista għal ħxejjex oħra. Dispożizzjoni simili tinstab ukoll fl-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/33, li jirreferi għall-Artikolu
1(3) ta' l-istess Direttiva.
57     Għaldaqstant, l-eżistenza ta' regola fiż-żewġ Direttivi li tippermetti li jiġi emendat il-kontenut taż-żewġ listi msemmija
fil-punt 55 ta' din is-sentenza tikkostitwixxi indikazzjoni serja ta' tali natura li tiċħad l-argumenti mqajma f'dan il-każ
minn De Groot u Bejo kif ukoll mill-Gvern Olandiż f'dak li jirrigwarda n-natura komplementari ta' l-imsemmija listi.
58     Barra minn dan, kif jirriżulta mill-Artikolu 40 tad-Direttiva 70/458, il-Kumitat Permanenti fuq Żrieragħ u Materjal Propaganti
għall-Agrikoltura, Ortikultura u Foresterija, li għandu joħroġ avviż meta jsir t-tkabbir tal-lista li tinstab fl-Artikolu
2(1) A ta' l-istess Direttiva, jista' jiġi, b'mod partikolari, mitlub jagħmel dan minn rappreżentant ta' Stat Membru. Min
dan isegwi li l-Istati Membri kollha jistgħu jitolbu emenda fil-kontenut ta' din il-lista.
59     Mandankollu, hemm lok li jiġi kkonstatat f'dan ir-rigward li, minkejja l-emendi kollha sussegwenti ta' l-imsemmija lista,
il-ħaxix mir-razza tal-basal qatt ma ġie elenkat fl-Artikolu 2(1) A  ta' l-imsemmija Direttiva, anki jekk din l-ipoteżi kienet
manifestament possibbli.
60     F'dawn iċ-ċirkustanzi, varjetà ta' żrieragħ ta' ħaxix, li ma tinstabx fil-lista tal-ħxejjex ta' l-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva
70/458, ma tistax tiġi elenkata fil-katalogu komuni mingħajr ma jiġu osservati l-proċeduri previsti mill-imsemmija Direttiva.
61     F'dan ir-rigward, De Groot u Bejo jsostnu li Stat Membru ma jistgħax jipprojbixxi, permezz tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu,
it-tqegħid fis-suq ta' varjetà ta' żerriegħa ta' ħaxix elenkat fil-katalogu komuni mingħajr ma jsegwi l-proċeduri speċifiċi
għal dan permezz tal-leġiżlazzjoni komunitarja rilevanti.  Skond huma, peress li dawn huma elenkati fil-katalogu komuni, il-varjetajiet
ta' żrieragħ ma jistgħu jiġu assuġġettati, ġewwa l-Komunità, għal ebda restrizzjoni ta' bejgħ in kwantu għal varjetà.
62     Barra minn dan, skond dawn il-kumpanniji, l-elenkar tal-varjetajiet ambition u matador fil-katalogu nazzjonali kien ġie nnotifikat
mill-awtorijatijiet Olandiżi lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, peress li dan l-elenkar kien tniżżel fil-katalogu komuni
li ġie ppublikat fil-
Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej
fit-18 ta' Marzu  1997. Jirriżulta li, minħabba li ma kkontestatx dan l-elekar fl-1995 jew fl-1997, kif setgħet tagħmel u
skond il-proċeduri previsti għal dan, ir-Repubblika Franċiża ma setgħetx tirrestinġi jew tipprojbixxi l-bejgħ fit-territorju
tagħha minħabba r-raġuni li l-elenkar tagħhom fil-katalogu komuni kien irregolari.
63     Għandu jiġi osservat li argument bħal dan huwa bbażat fuq premessa żbaljata. Fil-fatt, ikun rilevanti biss jekk il-ħaxix ikkonċernat,
jiġifieri l-ħaxix mir-razza tal-basal, huwa msemmi fil-lista ta' l-ispeċi ta' ħxejjex ta' l-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva 70/458.
Huwa biss f'din l-ipoteżi li jkun hemm lok li jiġi eżaminat jekk il-proċedura ta' aċċettazzjoni fil-katalogu komuni osservatx
ir-regolamenti ta' din id-Direttiva u għalhekk tipproċedi għall-annullament jew  għall-irtirar ta' l-aċċettazzjoni.
64     Madankollu, eżami bħal dan mhux ser isir f'dan il-każ preċiżament minħabba li l-ħaxix mir-razza tal-basal mhuwiex fost l-ispeċi
ta' ħxejjex imsemmija fl-Artikolu 2(1)A tad-Direttiva 70/458 li għalihom din hija applikabbli. Għaldaqstant, għall-kuntrarju
ta' l-allegazzjoni mressqa f'dan il-każ minn De Groot u Bejo, l-elenkar tal-ħaxix mir-razza tal-basal fil-katalogu komuni
bħala żerriegħa ma jistax ikun ikkontestat skond l-Artikoli 13(a), 14 u 35 sa 38 ta' din id-Direttiva.
65     Jirriżulta mit-totalità tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti li l-qari tad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 70/458 u 92/33 flimkien
ma jippermettix li jiġi kkonkluż li meta ħaxix ma jinstabx fil-lista ta' l-Artikolu 2(1)(A) tad-Direttiva 70/458, lanqas varjetà
ta' dan il-ħaxix ma tista' tiġi elekata fil-katalogu komuni bħala żerriegħa minħabba li l-imsemmi ħaxix jinstab fil-lista
ta' l-Anness tad-Direttiva 92/33.
66     Għaldaqstant, peress li l-ħaxix mir-razza tal-basal mhuwiex fil-lista ta' ħxejjex li huma fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva
70/458, l-elenkar mill-Kummissjoni tal-varjetajiet ambition u matador bħala żrieragħ ta' dan il-ħaxix fil-katalogu komuni,
wara l-komunikazzjoni tal-katalogu nazzjonali ta' din ta' l-aħħar mill-aworitajiet kompetenti tar-Renju ta' l-Olanda ma sarx
skond l-imsemmija Direttiva.

Fuq l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 28 KE
67     Fir-rigward ta' l-elenkar irregolari tal-varjetajiet ta' ħaxix mir-razza tal-basal ambition u matador bħala żrieragħ ta' ħaxix
fil-katalogu komuni, id-Direttiva 70/458 mhijiex applikabbli f'dan il-każ u għalhekk m'hemmx lok li teżamina jekk din tipprekludix
leġiżlazzjoni nazzjonali bħad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990.
68     F'dan iċ-ċirkustanzi, tqum il-kwistjoni dwar jekk dispożizzjonijiet oħra tad-dritt komunitarju, li l-Qorti ta' rinviju ma
tirrferix għalihom, imorrux kontra d-Digriet tas-17 ta' Mejju  1990, li jippermetti l-bejgħ taħt id-denominazzjoni ta' ħxejjex
mir-razza tal-basal għall-ħxejjex mir-razza tal-basal tradizzjonali biss. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja tista' tiġi mitluba
li tieħu in kunsiderazzjoni r-regoli ta' dritt Komunitarju li l-Imħallef nazzjonali m'għamilx riferiment għalihom fid-domanda
tiegħu sabiex tingħatalu risposta utli  (sentenzi tat-22 ta' Jannar 2004, COPPI, C-271/01, Ġabra p. I-1029, punt 27, u tat-12
ta' Ottubru 2004, Wolff & Müller, C 60/03, Ġabra I-9553, punt 24, u l-ġurisprudenza ċċitata).
69     F'dan il-kuntest, hemm lok li jiġi mfakkar li, quddiem il-Qort ta' rinviju, De Groot u Bejo sostnew li d-Digriet tas-17 ta'
Mejju 1990 imur kontra l-Artikolu 28 KE.
70     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi mfakkar li l-moviment ħieles tal-merkanzija huwa prinċipju fundamentali tat-Trattat KE
li jsib l-espressjoni tiegħu fil-projbizzjoni mniżżla fl-Artikolu 28 KE ta' restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni
bejn l-Istati Membri kif ukoll il-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti.
71     Il-projbizzjoni fuq miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet imniżżla fl-Artikolu 30 tat-Trattat tkopri
l-leġiżlazzjoni kollha li tista' tostakola, b'mod dirett jew indirett, realment jew potenzjalment, il-kummerċ intrakomunitarju
(ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-23 ta' Settembru 2003, il-Kummissjoni vs id-Danimarka, C 192/01, Ġabra   p. I-9693,
punt 39, u tat-2 ta' Diċembru 2004, il-Kummissjoni vs l-Olanda, C 41/02, Ġabra  p. I-11375, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
72     Hemm lok li jiġi kkonstatat li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik fil-kawża prinċipali tikkonstitwixxi ostaklu għall-kummerċ
intrakomunitarju.
73     Fil-fatt, id-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990, li jammonta fis-sustanza għal awtorizzazzjoni tat-tqegħid fis-suq fi Franza, taħt
l-isem ta' ħxejjex mir-razza tal-basal, tal-ħxejjex li jirriżultaw mill-propagazzjoni veġettativi biss, tagħmel it-tqegħid
fis-suq, taħt l-isem ta' ħxejjex mir-razza tal-basal, iż-żrieragħ ta' dan il-ħaxix kif wkoll tal-prodott li ġie kkoltivat
minn Stati Membri oħra, impossibli, f'dan l-istat membru, ħaġa li ġġiegħel il-produtturi, li jixtiequ jbiegħu din iż-żerriegħa
u dawn il-prodotti fi Franza, jgħamlu hekk taħt isem ieħor.
74     Madankollu, l-obbligu impost fuq il-produtturi li jużaw ismijiet li mhumiex magħrufa jew inqas apprezzati mill-konsumatur
jista' jirrendi t-tqegħid fis-suq tal-prodotti in kwistjoni iktar diffiċli u, konsegwentement jostakola l-kummerċ bejn l-Istati
Membri (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta' Jannar 2003, il-Kummissjoni vs Spanja, C-12/00, Ġabra p. I-459, punt 82
u l-ġurisprudenza ċċitata).
75     F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi mfakkar li l-ostakoli għall-kummerċ intrakomunitarju li jirriżulta minn differenzi tad-dispożizzjonijiet
nazzjonali jistgħu jiġu aċċettati jekk huma neċessarji sabiex jissodisfaw il-ħtiġiet imperattivi relatati, b'mod partikolari,
mal-protezzjoni tal-konsumaturi u jekk id-dispożizzjonijiet nazzjonali ċċitati iktar 'il fuq huma proporzjonati ma' l-għan
li jrid jintlaħaq, u jekk dan l-għan ma jistax jintlaħaq permezz ta' miżuri li jirrestrinġu inqas il-kummerċ komunitarju.
76     F'dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kienet iddeċidiet li huwa leġittimu għal Stat Membru li jiżgura li l-konsumaturi
jiġu informati sew fuq il-prodotti li jiġu offruti lilhom u b'hekk jagħtihom il-possibbiltà li jagħmlu l-għażla tagħhom fuq
il-bażi ta' dik l-informazzjoni. B'mod partikolari, l-Istati Membri jistgħu, bil-għan li jiżguraw il-protezzjoni tal-konsumaturi,
jeħtieġu li l-interessati jbiddlu d-denominazzjoni ta' ikel meta prodott ippreżentat taħt ċerta denominazzjoni jkun  daqshekk
differenti, mill-aspett tal-kompożizzjoni tiegħu jew tal-fabrikazzjoni tiegħu mill-merkanziji ġeneralment margħufa taħt l-istess
isem fi ħdan il-Komunità li ma jistax ikun meqjus li jaqa' taħt l-istess kategorija. Għall-kuntrarju, fil-każ ta' differenza
ta' ftit importanza, tabella xierqa għandha tkun biżżejjed sabiex tipprovdi l-informazzjoni neċessarja lil dak li qed jixtri
jew lill-konsumatur (sentenza il-Kummissjoni vs Spanja, iċċitata iktar 'il fuq, punti 84 sa 86 u l-ġurisprudenza ċċitata).
77     F'dan il-każ, huwa stabbilit li d-differenzi li jeżistu bejn il-ħxejjex mir-razza tal-basal tradizzjonali u dawk li huma kkoltivati
jirriżultaw essenzjalment mill-mod ta' riproduzzjoni. Fil-fatt, barra minn din id-differenza, iż-żewġ tipi ta' ħxejjex mir-razza
tal-basal għandhom xebħ qawwi fl-aspett estern tagħhom. Għaldaqstant, l-għan tad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990, jiġfieri l-protezzjoni
tal-konsumaturi, jista' jintlaħaq permezz ta' twaħħil ta' tikketti xierqa li jippreċiżaw li l-ħxejjex mir-razza tal-basal
ikkontestati jirriżultaw minn żerriegħa u mhux prodotti permezz ta' propagazzjoni veġettativi.
78     Għalhekk minn dan isegwi li twaħħil ta' tikketti li fihom indikazzjoni newtrali u oġġettiva, li jinfurmaw il-konsumaturi li
l-ħxejjex mir-razza tal-basal esportati minn De Groot u Bejo huma l-ħxejjex mir-razza tal-basal li huma kkultivati huwa biżżejjed
sabiex jiżgura informazzjoni xierqa tagħhom.
79     F'dawn iċ-ċirkustanzi, obbligu, bħal dak impost mid-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990 li jitqegħdu fis-suq, taħt l-isem ta' "ħxejjex
mir-razza tal-basal", li l-ħxejjex mir-razza tal-basal minn propagazzjoni veġettativi biss ma jistax jiġi meqjus bħala ġġustifikat
fid-dawl ta' l-Artikolu 28 KE.
80     Jirriżulta, mill-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija qabel, li r-risposta lill-Qorti ta' rinviju għandha tkun li:
–       id-Direttiva 70/458 tipprekludi l-elenkar tal-varjetajiet ambition u matador fil-katalogu komuni fit-titolu tal-ħxejjex mir-razza
tal-basal bħala varjetajiet ta' żrieragħ;
–       l-Artikolu 28 KE jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħad-Digriet tas-17 ta' Mejju 1990, li jawtorrizza t-tqegħid fis-suq
fi Franza, taħt id-denominazzjoni ta' "ħxejjex mir-razza tal-basal", il-ħxejjex prodotti permezz ta' propagazzjoni veġettativa
biss bl-esklużjoni ta' dawk li jirriżultaw minn żrieragħ prodotti u mqegħda fis-suq taħt l-istess isem fl-Istati Membri l-oħra.

Dwar l-ispejjeż
81     Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-Qorti tar-rinviju,
hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti,
barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:
–       Id-Direttiva tal-Kunsill 70/458/KEE, tad-29 tas-Settembru 1970, fuq il-marketing [tqegħid fis-suq] taż-żerriegħa ta' ħxejjex,
kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 88/380/KEE tat-13 ta' Ġunju 1988, tipprekludi l-elenkar tal-varjetajiet ambition u
matador fil-katalogu komuni fit-titolu tal-ħxejjex mir-razza tal-basal bħala varjetajiet ta' żrieragħ.
–       L-Artikolu 28 KE jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħad-Digriet tas-17 ta' Mejju  1990 dwar il-kummerċ ta' l-ħxejjex mir-razza
tal-basal, li jawtorrizza t-tqegħid fis-suq fi Franza, taħt l-isem ta' "ħxejjex mir-razza tal-basal", il-ħxejjex prodotti
permezz ta' propagazzjoni veġettativi biss bl-esklużjoni ta' dawk li jirriżultaw minn żrieragħ prodotti u mqegħda fis-suq
taħt l-istess isem fl-Istati Membri l-oħra.
Firem
*
Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.