CELEX: 62019CJ0906
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Trasport bit-triq
Armonizzazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni soċjali
Regolament (KE) Nru 561/2006
Artikolu 3(a)
Nuqqas ta’ applikazzjoni tar-regolament għat-trasport bit-triq b’vetturi użati għat-trasport ta’ passiġġieri permezz ta’ servizzi regolari li r-rotta tagħhom ma taqbiżx il-50 km
Vettura b’użu mħallat
Artikolu 19(2)
Sanzjoni extraterritorjali
Ksur ikkonstatat fit-territorju ta’ Stat Membru mwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor
Prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege
Regolament (KEE) Nru 3821/85
Apparat ta’ reġistrazzjoni fil-qasam tat-trasport bit-triq
Artikolu 15(2)
Obbligu li tiddaħħal il-kard tas-sewwieq
Artikolu 15(7)
Obbligu li tiġi ppreżentata fuq kull talba ta’ uffiċjali ta’ kontroll il-kard tas-sewwieq
Nuqqas li tiddaħħal il-kard tas-sewwieq fl-apparat ta’ reġistrazzjoni li jaffettwa wħud mit-28 jum qabel il-ġurnata ta’ reġistrazzjoni

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(a) u tal-Artikolu 19(2) tar-Regolament (KE) Nru 561/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Marzu 2006 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq u li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 u (KE) Nru 2135/98 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85 (
ĠU 2006, L 102, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2016, L 195, p. 83
), moqrija flimkien mar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 tal‑20 ta’ Diċembru 1985 dwar apparat ta’ reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 227), kif emendat bir-Regolament Nru 561/2006 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 3821/85”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali mibdija mill-ministère public (l-Uffiċċju tal-Prosekutur, Franza) kontra FO, direttur ta’ kumpannija tat-trasport bit-triq stabbilita fil-Ġermanja, minħabba li l-kard tas-sewwieq ma ddaħħlitx minn wieħed mis-sewwieqa tal-vetturi użati mill-kumpannija tiegħu fit-takografu tal-vettura li kien qiegħed isuq dan tal-aħħar.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 3821/85
Ir-Regolament Nru 3821/85 ħassar u ssostitwixxa r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1463/70 tal‑20 ta’ Lulju 1970 dwar l-introduzzjoni ta’ apparat ta’ reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq (
ĠU 1970, L 164, p. 1
). Ir-Regolament Nru 3821/85 stess tħassar u ġie ssostitwit bir‑Regolament (UE) Nru 165/2014 tal‑Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Frar 2014 dwar takografi fit-trasport bit-triq, li jħassar ir-Regolament Nru 3821/85 u li jemenda r-Regolament Nru 561/2006 (
ĠU 2014, L 60, p. 1
). Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni r-Regolament Nru 3821/85.
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 3821/85 kien jipprovdi:
“It-tagħmir ta’ reġistrazzjoni għandu jkun stallat u wżat fil-vetturi reġistrati fi Stat Membru li jintużaw għat-trasport ta’ passiġġieri jew ta’ merkanzija bit-triq, ħlief il-vetturi msemmija fl-Artikoli 3 tar-Regolament [Nru 561/2006].”
L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 3821/85 kien jipprevedi:
“[…]
2.   Is-sewwieqa għandhom jużaw il-formoli ta’ reġistrazzjoni jew il-karta tas-sewwieq kuljum meta huma jkunu qegħdin isuqu, u għandhom jibdew mill-mument meta huma jieħdu l-vettura taħt idejhom. Il-formola ta’ reġistrazzjoni jew il-karta tas-sewwieq ma tistax tiġi irtirata qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ ħidma ta’ kuljum sakemm l-irtirar tagħha ma jkunx awtorizzat b’mod ieħor. Ebda formola ta’ reġistrazzjoni jew il-karta tas-sewwieq ma tista’ tintuża biex tkopri perjodu itwal minn dak li hija intenzjonata għalih.
[…]
3.   Is-sewwieqa għandhom:
–
jiżguraw li l-ħin reġistrat fuq il-formola jaqbel mal-ħin uffiċjali fil-pajjiż ta’reġistrazzjoni tal-vettura,
–
joperaw il-mekkaniżmi ta’ l-iswiċċ li jippermettu li l-perjodi ta’ ħin li ġejjin jiġu reġistrati separatament u b’mod distint:
a)
[…] ħin ta’ sewqan,
b)
‘xogħol ieħor’ tfisser kull attività minbarra s-sewqan, kif imfisser fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2002/15/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Marzu 2002 [dwar l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol ta’ ħaddiema li jwettqu attivitajiet mobbli tat-trasport fit-toroq (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 224)] […]
[…]
7.
a)
Fejn ix-xufier isuq vettura li tkun attrezzata b’tagħmir ta’ reġistrazzjoni skond l-Anness I, ix-xufier għandu jkun kapaċi juri, kull meta jintalab minn uffiċjali li jispezzjona:
i)
il-folji tar-rekords għall-ġimgħa kurrenti u dawk użati mix-xufier fil-15-il jum ta’ qabel;
ii)
il-card tax-xufier jekk dan ikollu waħda, u
iii)
kull rekord manwali u karti stampati li jkunu saru matul il-ġimgħa kurrenti u l-15-il jum ta’ qabel kif meħtieġ taħt dan ir-Regolament u r‑Regolament [Nru 561/2006].
Madankollu, wara l‑1 ta’ Jannar 2008, il-perijodi ta’ ħin imsemmija f’(i) u (iii) għandhom ikopru l-jum kurrenti u t-28 jum ta’ qabel.
b)
Meta x-xufier isuq vettura attrezzata b’tagħmir ta’ reġistrazzjoni skond l-Anness IB, ix-xufier għandu jkun kapaċi juri, kull meta jintalab minn uffiċjali li jispezzjona:
i)
il-card tax-xufier tiegħu;
ii)
kull rekord manwali u karta stampata li tkun saret matul il-ġimgħa kurrenti u l-15-il jum ta’ qabel kif mitlub taħt dan ir-Regolament u Regolament [Nru 561/2006]; u
iii)
il-folji tar-rekords li jaqblu ma’ l-istess perijodu bħal dak imsemmi fis-subparagrafu ta’ qabel li matulu huwa saq vettura attrezzata b’tagħmir ta’ reġistrazzjoni skond l-Anness I.
Madankollu, wara l‑1 ta’ Jannar 2008, il-perijodi ta’ ħin imsemmija taħt (ii) għandhom ikopru il-jum kurrenti u t‑[28] jum ta’ qabel.
c)
Uffiċjali awtorizzat li jispezzjona jista’ jiċċekkja l-konformità mar Regolament [Nru 561/2006] billi janalizza l-folji tar-rekords, tad-data murija jew stampata li tkun ġiet irreġistrata mit-tagħmir ta’ reġistrazzjoni jew mill-card tax-xufier jew, fin-nuqqas ta’ dan, billi janalizza kwalunkwe dokument ieħor ta’ appoġġ illi jiġġustifika n nuqqas ta’ osservanza ta’ xi disposizzjoni, bħal dawk imniżżla fl Artikoli 16(2) u (3).
[…]”
Ir-Regolament Nru 561/2006
Il-premessa 17 tar-Regolament Nru 561/2006, li ssostitwixxa u ħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85 tal‑20 ta’ Diċembru 1985 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq (ĠU 1985, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 319), tipprovdi:
“(17)
Dan ir-Regolament għandu l-iskop li jtejjeb il-kondizzjonijiet soċjali għall-impjegati li jaqgħu taħtu, kif ukoll li jtejjeb is-sigurtà ġenerali fit-triq. […]”
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 561/2006 huwa fformulat kif ġej:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli dwar il-ħinijiet ta’ sewqan, il-pawżi u l-perijodi ta’ mistrieħ għax-xufiera li jaħdmu fit-trasport ta’ merkanzija u passiġġieri bit-triq sabiex ikunu armonizzati l-kondizzjonijiet ta’ kompetizzjoni bejn il-modi ta’ trasport fuq l-art, speċjalment fir-rigward tas-settur tat-triq, u sabiex jittejbu l-kondizzjonijiet tax-xogħol u s-sigurtà fit-triq. Dan ir-Regolament għandu l-għan ukoll li jippromwovi t-titjib fil-prattika ta’ monitoraġġ u ta’ infurzar mill-Istati Membri u t-tijib fil-prattiċi ta’ xogħol fl-industrija tat-trasport bit-triq.”
L-Artikolu 3(a) ta’ dan ir-regolament jindika li dan ma japplikax għat-trasport bit-triq permezz ta’ “vetturi wżati għat-trasport tal-passiġġieri b’servizzi regolari fejn ir-rotta koperta minn dan is-servizz ma taqbiżx il-50 kilometru”.
Skont l-Artikolu 4(e) tal-imsemmi regolament, għall-finijiet tiegħu, “xogħol ieħor” ifisser “l-attivitajiet kollha li huma definiti bħala ħin ta’ xogħol fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva [2002/15], ħlief ‘sewqan’, inkluż kull xogħol għall-istess persuna li tħaddem jew għal xi persuna oħra li tħaddem, kemm fis-settur kif ukoll barra s-settur tat-trasport”.
L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 561/2006, li jistabbilixxi l-perijodi massimi ta’ sewqan ta’ kuljum, ta’ kull ġimgħa u fuq ġimagħtejn konsekuttivi, jippreċiża, fil-paragrafu 5 tiegħu:
“Ix-xufier għandu jirreġistra bħala xogħol ieħor kull ħin li jagħmel kif deskritt fl-Artikolu 4(e) kif ukoll kull ħin li jagħmel isuq il-vettura wżata għal operazzjonijiet kummerċjali li ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, u għandu jirreġistra kull perijodu ta’ “disponibbiltà”, kif definiti fl-Artikolu 15(3)(ċ) tar-Regolament [Nru 3821/85], mill-aħħar perijodu tiegħu ta’ mistrieħ ta’ kuljum jew ta’ kull ġimgħa. Dan ir-rekord għandu jitniżżel manwalment fuq folja li fiha jiddaħħlu r-rekords, fuq karta stampata jew bl-użu ta’ faċilitajiet oħra ta’ reġistrazzjoni manwali fuq it-tagħmir ta’ reġistrazzjoni.”
Il-Kapitolu V tar-Regolament Nru 561/2006, intitolat “Proċedura ta’ kontroll u sanzjonijiet”, jinkludi l-Artikoli 16 sa 25 tiegħu.
L-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar penali li japplikaw għal ksur ta’ dan ir-Regolament u r-Regolament [Nru 3821/85] u għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa kollha sabiex jiżguraw illi jkunu implimentati. Dawk il-penali għandhom ikunu effettivi, proporzjonati, dissważivi u b’mod li ma jiddiskriminawx. L-ebda ksur ta’ dan ir-Regolament u r-Regolament [Nru 3821/85] ma għandu jkun suġġett għal aktar minn penali jew proċedura waħda. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar dawn il miżuri sad-data imsemmija fl-Artikolu 29. Il Kummissjoni għandha tinforma lill-Istati Membri dwar dan.
2.   Stat Membru għandu jagħti l-kapaċità lill-awtoritajiet kompetenti li jimponu penali fuq impriża u/jew xufier għal ksur ta’ dan ir-Regolament li jinqabad fit-territorju tiegħu u li għalih tkun għadha ma ġietx imposta penali, anki meta dak il-ksur ikun sar fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiz terz.
[…]
4.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi sistema ta’ penali proporzjonati, li jistgħu jinkludu penali finanzjarji, tkun fis-seħħ għal ksur ta’ dan ir-Regolament jew ir-Regolament [Nru 3821/85] minn impriżi, jew kunsinjatarji, burdnara, operaturi tal-ġiti, kuntratturi prinċipali, sub-kuntratturi u aġenziji għall-impjieg ta’ xufiera li jkunu assoċjati ma’ impriżi.”
Id-dritt Franċiż
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 3315-5 tal-code des transports (il-Kodiċi tat‑Trasport), il-provvista ta’ trasport bit-triq b’kard tas-sewwieq mhux valida jew li ma hijiex proprjetà tas-sewwieq li qiegħed jużaha, jew mingħajr kard imdaħħla fil-kronotakografu tal-vettura, hija punibbli permezz ta’ sitt xhur priġunerija u multa ta’ EUR 3750.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Fit‑2 ta’ April 2013, f’Versailles (Franza), l-uffiċjali tat-Taqsima għall-Prevenzjoni u r-Ripressjoni tad-delinkwenza fit-triq wettqu spezzjoni waqt vjaġġ fuq vettura użata minn impriża tat-trasport li hija stabbilita f’Sengenthal (il-Ġermanja).
Waqt din l-ispezzjoni, is-sewwieq intalab jispjega l‑attività tiegħu matul il-ġurnata inkwistjoni kif ukoll għat-tmienja u għoxrin jum preċedenti. Għalhekk ġie kkonstatat li, matul disat ijiem inklużi fil-perijodu bejn il‑5 u s‑16 ta’ Marzu 2013, il-vettura kienet fiċ-ċirkulazzjoni mingħajr ma kien hemm il-kard tas-sewwieq imdaħħla fit-takografu.
Wara dawn il-fatti, FO, direttur tal-imsemmija impriża tat-trasport, ġie akkużat, abbażi tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 3315-5 tal-Kodiċi tat-Trasport (Franza), li wettaq għal disa’ darbiet, fil-ġranet preċedenti, ir-reat imsemmi f’din id-dispożizzjoni.
It-tribunal correctionnel de Versailles (il-Qorti Kriminali ta’ Versailles, Franza) iddikjarat li l-fatti ġew stabbiliti u kkundannat lill-persuna akkużata għal multa ta’ EUR 10125.
Quddiem il-cour d’appel de Versailles (il-Qorti tal-Appell ta’ Versailles, Franza), FO eċċepixxa n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni territorjali tal-qrati kriminali Franċiżi. Fil-fatt, la l-liġi Franċiża, minħabba l-prinċipju ta’ territorjalità tal-liġi kriminali, u lanqas l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 ma jippermettu lill-awtoritajiet Franċiżi li jakkużaw lill-awtur tagħhom peress li dawn ir-reati twettqu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor tal-Unjoni Ewropea.
Permezz ta’ sentenza tat‑2 ta’ Mejju 2018, il-Cour d’appel de Versailles (il-Qorti tal-Appell ta’ Versailles) ikkonfermat is-sentenza tal-ewwel istanza kemm dwar il-ħtija kif ukoll dwar il-piena. Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni mqajma minn FO, hija kkonstatat li l-fatti inkriminanti kienu jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu L. 3315–5 tal-Kodiċi tat-Trasport li ġie inkluż għall-applikazzjoni tar-Regolament Nru 3821/85, u enfasizzat li d-deroga espressa għall-prinċipju ta’ territorjalità tal-proċeduri, prevista fl-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006, ma kinitx tkopri biss id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-aħħar regolament iżda wkoll dawk tar-Regolament Nru 3821/85.
FO ppreżenta appell quddiem il-Cour de cassation (Franza) (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza), fejn talabha, fir-rigward tal-kwistjoni tal-ġurisdizzjoni territorjali tal-qrati kriminali Franċiżi, tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’rinviju għal deċiżjoni preliminari.
FO jsostni wkoll, barra minn hekk, li l-cour d’appel de Versailles (il-Qorti tal-Appell ta’ Versailles) ma indirizzatx l-argument tiegħu fejn isostni li l-leġiżlazzjoni dwar it-tul tal-vjaġġ u l-ħinijiet tal-mistrieħ ma kinux japplikaw għall-vjaġġi b’rotot ta’ inqas minn 50 km. B’mod partikolari, FO jsostni li, matul id-disat ijiem fil-perijodu ta’ 28 jum preċedenti għall-ġurnata tal-kontroll, is-sewwieq tal-vettura inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma kienx obbligat li jdaħħal il-kard tas-sewwieq fit-takografu, peress li, waqt il-vjaġġi mwettqa matul dawk il-ġranet, il-vettura ntużat għat-trasport tal-passiġġieri b’servizzi regolari fejn ir-rotta ma kinitx taqbeż il-50 km. Skont FO, peress li dawn il-vjaġġi ma jaqgħux taħt ir-Regolament Nru 561/2006, abbażi tal-Artikolu 3(a) tiegħu, l-obbligi previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 3821/85 ma kinux japplikaw għall-imsemmija vjaġġi.
Il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) tistaqsi, fl-ewwel lok, dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006.
F’dan ir-rigward, din il-qorti tirrileva li, jekk FO jqis li din id-dispożizzjoni tippermetti biss lil Stat Membru jissanzjona l-ksur tar-Regolament Nru 561/2006 kkonstatat fit-territorju tiegħu u mwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, ikun possibbli li l-imsemmija dispożizzjoni tiġi interpretata fis-sens li tawtorizza wkoll is-sanzjoni tal-ksur tar-Regolament Nru 3821/85 imwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, peress li s-sanzjoni ta’ tali ksur tista’ titqies li hija neċessarja sabiex jitrażżan il-ksur tar-Regolament Nru 561/2006. Barra minn hekk, u filwaqt li dispożizzjoni għandha tiġi interpretata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti, l-interpretazzjoni wiesgħa tal-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 tikkorrispondi għall-għan imfittex minn dan ir-regolament, li huwa t-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persunal tas-settur tat-toroq u b’mod ġenerali tas-sigurtà fit-toroq.
Il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) tosserva wkoll li l-ksur tal-obbligu, previst fl-Artikolu 15(7) tar-Regolament Nru 3821/85, li jiġu ppreżentati fuq kull talba ta’ uffiċjal tal-kontroll il-folji bir-rekords u kull informazzjoni għall-ġurnata inkwistjoni u għat‑28 jum preċedenti, huwa neċessarjament ikkonstatat fit-territorju tal-Istat Membru fejn iseħħ il-kontroll u li jagħti lok għall-proċeduri, b’tali mod li l-kwistjoni dwar jekk il-ksur twettaqx, parzjalment, fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor ma tqumx.
Fit-tieni lok, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni) tistaqsi jekk l-obbligi previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 3821/85 japplikawx fil-każ ta’ użu “mħallat” ta’ vettura, jiġifieri meta l-vettura tintuża, matul perijodu ta’ 28 jum, kemm għat-trasport tal-passiġġieri b’servizzi regolari fejn ir-rotta ma taqbiżx il-50 km, fis-sens tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006, u għal trasport li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour de cassation (il-Qorti tal‑Kassazzjoni, Franza) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 19(2) tar-[Regolament Nru 561/2006], li abbażi tagħhom ‘Stat Membru għandu jagħti l‑kapaċità lill-awtoritajiet kompetenti li jimponu penali fuq impriża u/jew xufier għal ksur ta’ dan ir-Regolament li jinqabad fit-territorju tiegħu u li għalih tkun għadha ma ġietx imposta penali, anki meta dak il-ksur ikun sar fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiz terz’, japplikaw biss għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament jew ukoll għall-ksur ta’ dawk tar-[Regolament Nru 3821/85], li ġie ssostitwit bir-[Regolament Nru 165/2014]?
2)
L-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa permess li sewwieq jidderoga mid dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15(2) u (7) tar-Regolament Nru 3821/85 [li ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 165/2014], li abbażi tagħhom is-sewwieq għandu jkun jista’ jippreżenta, kull meta jkun mitlub jagħmel dan minn uffiċjal ta’ spezzjoni, il-karti ta’ reġistrazzjoni [il-formoli ta’ reġistrazzjoni] u l-informazzjoni kollha għall-jum kurrenti u għat-tmienja u għoxrin jum preċedenti, fil-każ ta’ użu matul perijodu ta’ tmienja u għoxrin jum ta’ vettura għal traġitti li xi wħud minnhom jaqgħu taħt il-previżjonijiet tad-dispożizzjonijiet tal eċċezzjoni ċċitata iktar ‘il fuq, u oħrajn ma jawtorizzaw ebda deroga mill-użu ta’ apparat ta’ reġistrazzjoni?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq it-tieni domanda
Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tingħata risposta għaliha fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006 għandux jiġi interpretat fis-sens li sewwieq li jwettaq trasport bit-triq li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament huwa obbligat li jippreżenta, fuq kull talba ta’ uffiċjal ta’ kontroll, il-kard tas-sewwieq, il-folji bir-rekords u kull informazzjoni għall-perijodu li jaqa’ bejn il-ġurnata tal-kontroll u t-28 jum preċedenti, skont l-Artikolu 15(2), (3) u (7), tar-Regolament Nru 3821/85, anki meta, matul dan il-perijodu, dan is-sewwieq ikun wettaq ukoll, bl-istess vettura, trasport tal-passiġġieri fil-kuntest ta’ servizzi regolari li r-rotta tagħhom ma taqbiżx il-50 km.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li din id-domanda saret fil-kuntest ta’ tilwima li fil-kuntest tagħha d-direttur tal-impriża tat-trasport inkwistjoni kien is-suġġett ta’ proċeduri minħabba l-fatt li sewwieq impjegat minnha ma daħħalx il-kard tas-sewwieq fit-takografu matul perijodu li matulu huwa wettaq trasport tal-passiġġieri, li jaqa’ taħt servizz regolari, li r-rotta tiegħu ma jaqbiżx il-50 km.
Għandu jitfakkar li r-Regolament Nru 561/2006, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tiegħu, jistabbilixxi r-regoli marbuta mal-ħinijiet ta’ sewqan, il-pawżi u l-perijodi ta’ mistrieħ li għandhom jiġu osservati mis-sewwieqa involuti fit-trasport bit-triq ta’ merkanzija u ta’ passiġġieri, bil-għan li jiġu armonizzati l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni bejn il-metodi tat-trasport fuq l-art, b’mod partikolari fir-rigward tas-settur tat-trasport bit-triq, u li jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u s-sigurtà fit-toroq, filwaqt li jiġu promossi l-aħjar prattiki ta’ kontroll u ta’ applikazzjoni tar-regoli mill-Istati Membri u l-aħjar prattiki ta’ xogħol fis-settur tat-trasport bit-triq. Fir-rigward tar-Regolament Nru 3821/85, dan jistabbilixxi b’mod iktar partikolari r-rekwiżiti applikabbli għall-approvazzjoni, għall-installazzjoni, għall-verifiki u għall-użu tal-apparati ta’ reġistrazzjoni użati fil-qasam tat-trasport bit-triq sabiex tiġi vverifikata l-osservanza ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni soċjali fil-qasam tat-trasport, b’mod partikolari dawk previsti mir-Regolament Nru 561/2006.
Konformement mal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 3821/85, il-vetturi użati għat-trasport bit-triq tal-passiġġieri jew tal-merkanzija u rreġistrati fi Stat Membru tal-Unjoni, bl-eċċezzjoni tal-vetturi msemmija fl-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 561/2006, għandu jkollhom apparat ta’ reġistrazzjoni. Issa, skont l-Artikolu 3(a) ta’ dan l-aħħar regolament, dan ma japplikax għat-trasport bit-triq permezz ta’ vetturi użati għat-trasport tal‑passiġġieri b’servizzi regolari fejn ir-rotta ma taqbiżx il-50 km.
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat sa fejn din l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 561/2006 tista’ taffettwa l-obbligi previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 3821/85 fil-qasam tar-reġistrazzjoni tal-ħin ta’ sewqan u ta’ kontroll, fil-każ tal-użu mħallat ta’ vettura, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jikkonsisti fit-twettiq parzjalment ta’ trasport bit-triq li jaqa’ taħt id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 561/2006 u t-twettiq parzjalment ta’ trasport tal-passiġġieri permezz ta’ servizzi regolari li r-rotta tagħhom ma taqbiżx l-50 km.
F’dak li jirrigwarda l-formulazzjoni tal-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006, għandu jiġi osservat li l-espressjoni “vetturi wżati” għat-trasport tal-passiġġieri permezz ta’ “servizzi regolari” li r-rotta tagħhom ma taqbiżx il-50 km, li tinsab f’din id-dispożizzjoni, tissuġġerixxi, kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punt 32 tal-konklużjonijiet tiegħu, li din tkopri biss il-vetturi użati esklużivament għal tali trasport, bl-esklużjoni tal-vetturi li jintużaw biss b’mod okkażjonali għal dan il-għan.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006, sa fejn jintroduċi eċċezzjoni għall-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat b’mod strett. B’mod partikolari, tali eċċezzjoni ma tistax tiġi interpretata b’mod li l-effetti tagħha jiġu estiżi lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tkun żgurata l-protezzjoni tal-interessi li hija intiża li tiżgura u l-portata tagħha għandha tiġi ddeterminata b’teħid inkunsiderazzjoni tal-għanijiet tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Lundberg,
C‑317/12
,
EU:C:2013:631
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, f’dak li jirrigwarda l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 561/2006, għandu jitfakkar li, konformement mal-premessa 17 u mal-Artikolu 1 tiegħu, dan ir-regolament huwa intiż li jarmonizza l-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni bejn il-metodi ta’ trasport fuq l-art, b’mod partikolari fir-rigward tas-settur tat-trasport bit-triq, u sabiex itejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persunal ta’ dan is-settur kif ukoll is-sigurtà fit-toroq, peress li l-imsemmija għanijiet jirriżultaw b’mod partikolari mill-obbligu li l-vetturi tat-trasport bit-triq ikunu mgħammra, bħala prinċipju, b’takografu approvat li jippermetti li tiġi kkontrollata l-osservanza tal-ħinijiet ta’ sewqan u ta’ mistrieħ tas-sewwieqa (sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Casa Noastră,
C‑245/15
,
EU:C:2017:156
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-obbligu għas-sewwieq li jirreġistra kull perijodu indikat fl-Artikolu 15(3)(b) tar-Regolament Nru 3821/85 jirrigwarda wkoll il-perijodi stabbiliti minnu għas-sewqan fil-kuntest ta’ servizz ta’ trasport li, skont il-punt 3 tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 3820/85 u tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 3821/85, ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 3821/85. Fil-fatt, tali perijodu jikkostitwixxi perijodu ta’ attività reali tas-sewwieq, li matulu huwa ma jistax juża l-ħin tiegħu kif irid u li, sa fejn dan ikollu effetti fuq l-istat ta’ għeja tas-sewwieq, jista’ jaffettwa s-sewqan ta’ dan tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2001, Skills Motor Coaches et,
C‑297/99
,
EU:C:2001:37
, punti
,
u
sa
).
L-influwenza fuq il-kapaċità tas-sewqan tista’ sseħħ anki jekk il-ġranet li fihom ir-reġistrazzjoni hija nieqsa huma differenti minn dawk li fihom ir-reġistrazzjoni ssir regolarment. Fil-fatt, in-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli dwar id-dewmien tas-sewqan, il-pawżi u l-perijodi ta’ mistrieħ mhux żvelati mill-apparat ta’ reġistrazzjoni matul il-ġranet meta r-reġistrazzjoni tkun nieqsa jista’ jkollu effett negattiv fuq il-kapaċità fiżika u psikoloġika tas-sewwieq matul perijodu ulterjuri.
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-Artikolu 6(5) tar-Regolament Nru 561/2006, li jimponi fuq kull sewwieq l-obbligu li jirreġistra, bħala “xogħol ieħor”, kull ħin li jagħmel isuq il-vettura użata għal operazzjonijiet kummerċjali li ma taqax fil‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament.
Għaldaqstant, li tiġi aċċettata interpretazzjoni tal-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006 li abbażi tagħha l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu prevista f’din id-dispożizzjoni ma hijiex limitata għall-użu esklużiv tal-vettura kkonċernata għall-finijiet tat-trasport bit-triq partikolari msemmi fl-imsemmija dispożizzjoni tmur kontra l-għan imfittex minn dan ir-regolament li jikkonsisti fit-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol u tas-sigurtà fit-toroq, peress li tirrendi r-Regolament Nru 561/2006 inapplikabbli għal ċertu użu ta’ din il-vettura li jista’ jaffettwa s-sewqan u billi teskludi li dan l-użu jittieħed inkunsiderazzjoni fl-istħarriġ tal-osservanza tal-Artikolu 15(2), (3) u (7) tar-Regolament Nru 3821/85.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 561/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li sewwieq li jwettaq trasport bit-triq li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament huwa obbligat li jippreżenta, fuq kull talba ta’ uffiċjal ta’ kontroll, il-kard tas-sewwieq, il-folji bir-rekords u kull informazzjoni għall-perijodu li jaqa’ bejn il-ġurnata tal-kontroll u t-28 jum preċedenti, skont l-Artikolu 15(2), (3) u (7), tar-Regolament Nru 3821/85, anki meta, matul dan il-perijodu, dan is-sewwieq ikun wettaq ukoll, bl-istess vettura, trasport tal-passiġġieri fil-kuntest ta’ servizzi regolari li r-rotta tagħhom ma taqbiżx il-50 km.
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru jistgħu jimponu sanzjoni fuq is-sewwieq ta’ vettura jew fuq impriża tat-trasport, għal ksur tar-Regolament Nru 3821/85 imwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiż terz, iżda kkonstatat fit-territorju tiegħu u li ma jkunx diġà ġie ssanzjonat.
Qabelxejn għandu jiġi rrilevat li, skont il-kliem ċar tiegħu stess, l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 jipprevedi li Stat Membru jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jimponu sanzjoni fuq impriża u/jew fuq sewwieq għal ksur ikkonstatat fit-territorju tiegħu u li ma jkunx diġà ġie ssanzjonat, anki jekk dan il-ksur ikun twettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiż terz, biss meta dan ikun jikkostitwixxi ksur “ta’ dan ir-Regolament”. L-użu ta’ dawn l-aħħar kliem juri għalhekk b’mod ċar li din id-dispożizzjoni tkopri biss il-ksur tar-Regolament Nru 561/2006 u mhux dak tar-Regolament Nru 3821/85.
Din l-interpretazzjoni letterali hija kkorroborata mill-kuntest li fih jaqa’ l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006.
Fil-fatt, għandu jiġi rrilevat li, min-naħa tiegħu, l-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 561/2006 jimponi espliċitament fuq l-Istati Membri l-obbligu li jistabbilixxu regoli dwar is-sanzjonijiet għall-ksur ta’ dan ir-regolament “u” tar-Regolament Nru 3821/85, u jippreċiża, bl-istess mod, fil-paragrafu 4 tiegħu, li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li sistema ta’ sanzjonijiet proporzjonata, li tista’ tinkludi sanzjonijiet finanzjarji, tiġi implimentata f’każ ta’ ksur tar-Regolament Nru 561/2006 “jew” tar-Regolament Nru 3821/85.
Issa, il-fatt li dan l-Artikolu 19 isemmi, fil-paragrafi 1 u 4 tiegħu, il-ksur tar-Regolamenti Nri 561/2006 u 3821/85, filwaqt li jirreferi biss, fil-paragrafu 2 tiegħu, għall-ksur tar-Regolament Nru 561/2006, jikkonferma li dan l-aħħar paragrafu ma jistax jiġi interpretat bħala li jirreferi għall-ksur tar-Regolament Nru 3821/85.
Minn dan isegwi li, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru ma jistgħux jimponu sanzjonijiet fil-każ ta’ ksur tar-Regolament Nru 3821/85 ikkonstatat fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, iżda mwettqa fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor. Sa fejn dan l-aspett tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fis-seħħ jista’ jkollu effetti negattivi fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol tas-sewwieqa u fuq is-sigurtà tat-toroq, huwa l-leġiżlatur tal-Unjoni li għandu jiddeċiedi dwar eventwali emenda (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2001, Skills Motor Coaches et,
C‑297/99
,
EU:C:2001:37
, punt
).
Din l-interpretazzjoni hija, barra minn hekk, l-unika waħda konformi mal-prinċipju ta’
nullum crimen, nulla poena sine lege
, stabbilit fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 49(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li jeżiġi li l-liġi tiddefinixxi b’mod ċar ir-reati u l-pieni li jikkastigawhom, liema kundizzjoni tkun issodisfatta meta l-parti fil-kawża tkun tista’ tkun taf, mill-formulazzjoni tad-dispożizzjoni rilevanti u skont il-bżonn bl-għajnuna tal-interpretazzjoni mogħtija mill-qrati, liema atti u ommissjonijiet jagħtu lok għar-responsabbiltà kriminali tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Vaditrans,
C‑102/16
,
EU:C:2017:1012
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru jkunu jistgħu jimponu sanzjoni fuq is-sewwieq ta’ vettura jew fuq impriża tat-trasport, għal ksur tar-Regolament Nru 3821/85 imwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiż terz, iżda kkonstatat fit-territorju tiegħu u li ma jkunx diġà ġie ssanzjonat.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-Artikolu 3(a) tar-Regolament (KE) Nru 561/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Marzu 2006 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x’taqsam mat-trasport bit-triq u li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 u (KE) Nru 2135/98 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85, għandu jiġi interpretat fis-sens li sewwieq li jwettaq trasport bit-triq li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament huwa obbligat li jippreżenta, fuq kull talba ta’ uffiċjal ta’ kontroll, il-kard tas-sewwieq, il-folji bir-rekords u kull informazzjoni għall-perijodu li jaqa’ bejn il-ġurnata tal-kontroll u t-28 jum preċedenti, skont l-Artikolu 15(2), (3) u (7), tar-Regolament Nru 3821/85 tal‑20 ta’ Diċembru 1985 dwar apparat ta’ reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq, kif emendat bir-Regolament Nru 561/2006, anki meta, matul dan il-perijodu, dan is-sewwieq ikun wettaq ukoll, bl-istess vettura, trasport tal-passiġġieri fil-kuntest ta’ servizzi regolari li r-rotta tagħhom ma taqbiżx il-50 km.

2)
L-Artikolu 19(2) tar-Regolament Nru 561/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru jkunu jistgħu jimponu sanzjoni fuq is-sewwieq ta’ vettura jew fuq impriża tat-trasport, għal ksur tar-Regolament Nru 3821/85, kif emendat bir-Regolament Nru 561/2006, imwettaq fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ pajjiż terz, iżda kkonstatat fit-territorju tiegħu u li ma jkunx diġà ġie ssanzjonat.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.