CELEX: 62018CJ0527
Προδικαστική παραπομπή
Προσέγγιση των νομοθεσιών
Μηχανοκίνητα οχήματα
Κανονισμός (ΕΚ) 715/2007
Άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος
Πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων
Υποχρεώσεις των κατασκευαστών έναντι των ανεξάρτητων φορέων
Απεριόριστη πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές μέσω τυποποιημένου μορφότυπου
Τρόποι πρόσβασης
Απαγόρευση διακρίσεων

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού (ΕΚ) 715/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2007, που αφορά την έγκριση τύπου μηχανοκινήτων οχημάτων όσον αφορά εκπομπές από ελαφρά επιβατηγά και εμπορικά οχήματα (Euro 5 και Euro 6) και σχετικά με την πρόσβαση σε πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων (
ΕΕ 2007, L 171, σ. 1
).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Gesamtverband Autoteile-Handel eV (στο εξής: Gesamtverband), γερμανικής κλαδικής ένωσης στον τομέα του χονδρεμπορίου ανταλλακτικών μηχανοκίνητων οχημάτων, και της KIA Motors Corporation (στο εξής: ΚΙΑ), νοτιοκορεατικού κατασκευαστή αυτοκινήτων, σχετικά με την άρνηση του κατασκευαστή αυτού να παράσχει στους ανεξάρτητους φορείς πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Ο κανονισμός 715/2007
Η αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 715/2007 έχει ως εξής:
«Η απεριόριστη πρόσβαση σε πληροφορίες επισκευής του οχήματος, μέσω τυποποιημένου μορφοτύπου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιείται για την ανάκτηση τεχνικών πληροφοριών και ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός στην αγορά για την επιδιόρθωση οχημάτων και τις υπηρεσίες ενημέρωσης για τη συντήρηση, είναι αναγκαία για να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, ιδίως όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών, την ελευθερία εγκατάστασης και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών. Μεγάλο ποσοστό των πληροφοριών αυτών συνδέεται με τα ενσωματωμένα συστήματα διάγνωσης (OBD) και τη διάδρασή τους με άλλα συστήματα οχημάτων. Ενδείκνυται να καθορισθούν τεχνικές προδιαγραφές που θα πρέπει να τηρούν οι δικτυακοί τόποι των κατασκευαστών, παράλληλα με στοχοθετημένα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η λογική πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Τα κοινά πρότυπα που θεσπίζονται με συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών, όπως το μορφότυπο OASIS [Organization for the Advancement of Structured Information Standards (Οργανισμός για την Προώθηση των Δομημένων Συστημάτων Πληροφοριών)], μπορούν να διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κατασκευαστών και παρόχων υπηρεσιών. Είναι, ως εκ τούτου, πρόσφορο να ζητηθεί καταρχάς η χρησιμοποίηση των τεχνικών προδιαγραφών του μορφότυπου OASIS και να κληθεί η Επιτροπή να απαιτήσει από το CEN/ISO [Comité européen de normalisation/International Organization for Standardization (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης/Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης] να αναπτύξει περαιτέρω αυτό το μορφότυπο σε ένα πρότυπο με σκοπό να αντικαταστήσει το μορφότυπο OASIS εν ευθέτω χρόνω.»
Κατά την αιτιολογική σκέψη 27 του κανονισμού αυτού, οι στόχοι του συνίστανται στην «υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς με τη θέσπιση κοινών τεχνικών απαιτήσεων σχετικά με τις εκπομπές των μηχανοκίνητων οχημάτων και [στ]η διασφάλιση πρόσβασης ανεξάρτητων φορέων σε πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχήματος στην ίδια βάση, όπως για εξουσιοδοτημένους πωλητές και συνεργεία επισκευής».
Το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Ορισμοί», προβλέπει στα σημεία 14 και 15 τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και των εκτελεστικών του μέτρων, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
14)
“πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχήματος”: όλες οι πληροφορίες που απαιτούνται για τη διάγνωση, τη συντήρηση, τον έλεγχο, την περιοδική παρακολούθηση, την επισκευή, τον αναπρογραμματισμό ή επαναφορά στην αρχική κατάσταση του οχήματος και τις οποίες παρέχουν οι κατασκευαστές στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και συνεργεία επισκευής, συμπεριλαμβάνοντας όλες τις επακόλουθες τροποποιήσεις και συμπληρώσεις των πληροφοριών αυτών. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη συναρμογή εξαρτημάτων ή εξοπλισμού στο όχημα·
15)
“ανεξάρτητοι φορείς”: οι επιχειρήσεις εκτός των εξουσιοδοτημένων πωλητών και συνεργείων επισκευής, οι οποίες συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στην επισκευή και στη συντήρηση μηχανοκίνητων οχημάτων, και ιδίως επισκευαστές, κατασκευαστές ή διανομείς εξοπλισμού επισκευής, εργαλείων ή ανταλλακτικών, εκδότες τεχνικών εντύπων, λέσχες αυτοκινήτου, φορείς παροχής οδικής βοήθειας, φορείς που παρέχουν υπηρεσίες τεχνικής επιθεώρησης και δοκιμής, φορείς που παρέχουν υπηρεσίες κατάρτισης σε εγκαταστάτες, κατασκευαστές και επισκευαστές εξοπλισμού για οχήματα εναλλακτικών καυσίμων».
Το άρθρο 6 του κανονισμού 715/2007, με τίτλο «Υποχρεώσεις των κατασκευαστών», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Οι κατασκευαστές παρέχουν απεριόριστη πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης του οχήματος σε ανεξάρτητους φορείς μέσω δικτυακών τόπων μέσω ενός τυποποιημένου μορφοτύπου κατά τρόπο ώστε αυτές να είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμες, χωρίς [δυσμενείς διακρίσεις ως προς το περιεχόμενο] ή την πρόσβαση που παρέχεται στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και συνεργεία επισκευής. Για να διευκολυνθεί η επίτευξη του στόχου αυτού, οι πληροφορίες πρέπει να υποβάλλονται με συνέπεια, αρχικά σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις του μορφοτύπου του ΟΑSΙS […]».
Το άρθρο 8 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Μέτρα εφαρμογής», προβλέπει τα εξής:
«Τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή των άρθρων 6 και 7, που έχουν ως αντικείμενο την τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, συμπληρώνοντάς τον, θεσπίζονται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο του άρθρου 15 παράγραφος 3. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τον ορισμό και την ενημέρωση των τεχνικών προδιαγραφών σχετικά με τον τρόπο παροχής των πληροφοριών για το σύστημα OBD και την επισκευή και τη συντήρηση των οχημάτων, με ιδιαίτερη προσοχή στις ειδικές ανάγκες των ΜΜΕ.»
Ο κανονισμός 692/2008
Ο κανονισμός (ΕΚ) 692/2008 της Επιτροπής, της 18ης Ιουλίου 2008, για την εφαρμογή και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2007 (
ΕΕ 2008, L 199, σ. 1
), τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 566/2011 της Επιτροπής, της 8ης Ιουνίου 2011 (
ΕΕ 2011, L 158, σ. 1
) (στο εξής: κανονισμός 692/2008), μεταξύ άλλων, για την ενίσχυση των διαδικασιών ανταλλαγής στοιχείων όσον αφορά τα κατασκευαστικά στοιχεία του οχήματος μεταξύ κατασκευαστών οχημάτων και ανεξάρτητων φορέων.
Το άρθρο 13 του κανονισμού 692/2008, με τίτλο «Πρόσβαση σε πληροφορίες για το σύστημα OBD και την επισκευή και συντήρηση του οχήματος», ορίζει, στην παράγραφο 1, τα εξής:
«Οι κατασκευαστές προβλέπουν τα απαραίτητα μέτρα και διαδικασίες, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 του κανονισμού [715/2007] και το παράρτημα XIV του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να καθιστούν άμεσα προσβάσιμες τις πληροφορίες για […] την επισκευή και συντήρηση του οχήματος.»
Το σημείο 2.1 του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008 έχει ως εξής:
«Οι πληροφορίες για […] την επισκευή και συντήρηση του οχήματος που διατίθενται μέσω δικτυακών τόπων ακολουθούν τις τεχνικές προδιαγραφές του εγγράφου OASIS SC2-D5, Μορφότυπο Στοιχείων Επισκευής Οχήματος […] και των παραγράφων 3.2, 3.5, (εκτός 3.5.2), 3.6, 3.7 και 3.8 του εγγράφου OASIS SC1-D2, Προδιαγραφές Επισκευής Οχήματος […], μέσω αποκλειστικής χρήσης μορφότυπου open text και γραφικών ή μορφότυπων με δυνατότητα απεικόνισης και εκτύπωσης μόνο ηλεκτρονικών συγκροτημάτων πρότυπου λογισμικού, τα οποία διατίθενται δωρεάν, είναι εύκολα στην εγκατάσταση και χρησιμοποιούνται με λειτουργικά συστήματα ευρείας χρήσης. […] Όσοι ζητούν άδεια ανατύπωσης ή αναδημοσίευσης των πληροφοριών πρέπει να έρχονται σε άμεση επικοινωνία με τον σχετικό κατασκευαστή. […]
Οι πληροφορίες για όλα τα μέρη με τα οποία είναι εξοπλισμένο από τον κατασκευαστή το όχημα, όπως ταυτοποιείται με τον αναγνωριστικό αριθμό του οχήματος (VIN) και κάθε πρόσθετο κριτήριο όπως το μεταξόνιο, η ισχύς του κινητήρα, η διαρρύθμιση του εσωτερικού χώρου ή οι επιλογές, και τα οποία μπορούν να αντικατασταθούν με ανταλλακτικά που διαθέτει ο κατασκευαστής του οχήματος στους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές ή αντιπροσώπους ή σε τρίτους μέσω αναφοράς του αριθμού του εξαρτήματος του αρχικού εξοπλισμού, είναι διαθέσιμες σε βάση δεδομένων στην οποία έχουν εύκολη πρόσβαση οι ανεξάρτητοι φορείς.
Αυτή η βάση δεδομένων περιλαμβάνει τον αναγνωριστικό αριθμό του οχήματος (VIN), τους αριθμούς των εξαρτημάτων του αρχικού εξοπλισμού, την ονομασία των εξαρτημάτων του αρχικού εξοπλισμού, ενδείξεις σχετικά με την περίοδο ισχύος (ημερομηνίες έναρξης και λήξης ισχύος), ενδείξεις σχετικά με την τοποθέτηση και, ενδεχομένως, χαρακτηριστικά κατασκευής.
Οι πληροφορίες στη βάση δεδομένων επικαιροποιούνται τακτικά. Οι επικαιροποιήσεις περιλαμβάνουν κυρίως όλες τις τροποποιήσεις στα μεμονωμένα οχήματα μετά την παραγωγή τους εφόσον αυτές οι πληροφορίες γνωστοποιούνται στους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους.»
Ο κανονισμός 566/2011
Η αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 566/2011 έχει ως εξής:
«Προκειμένου να εξασφαλιστεί αποτελεσματικός ανταγωνισμός στην αγορά για υπηρεσίες σχετικά με πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων, και να διασαφηνιστεί ότι αυτές οι πληροφορίες καλύπτουν επίσης τις πληροφορίες που πρέπει να υποβληθούν σε άλλους ανεξάρτητους φορείς εκτός των επισκευαστών, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι η ανεξάρτητη αγορά επισκευής και συντήρησης οχημάτων συνολικά μπορεί να ανταγωνιστεί τις εξουσιοδοτημένες αντιπροσωπείες, ανεξάρτητα από το αν ο κατασκευαστής των οχημάτων διαβιβάσει αυτές τις πληροφορίες απευθείας στις εξουσιοδοτημένες αντιπροσωπείες και επισκευαστές, είναι αναγκαία συμπληρωματική διευκρίνιση σχετικά με τις λεπτομέρειες των πληροφοριών που πρέπει να υποβληθούν σύμφωνα με τον κανονισμό [715/2007].»
Το γερμανικό δίκαιο
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η Gesamtverband προβάλλει παράβαση ορισμένων διατάξεων του Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (νόμου περί του αθέμιτου ανταγωνισμού), είτε όπως αυτός ίσχυε έως τις 10 Δεκεμβρίου 2015 (στο εξής: παλαιό κείμενο του UWG) είτε όπως ίσχυε μετά την ημερομηνία αυτή (στο εξής: νέο κείμενο του UWG).
Το άρθρο 4, σημείο 11, του παλαιού κειμένου του UWG όριζε τα εξής:
«Αθέμιτα ενεργεί, ιδίως, όποιος:
[…]
11.   παραβαίνει διάταξη του νόμου η οποία έχει ως σκοπό, μεταξύ άλλων, να ρυθμίσει τη συναλλακτική συμπεριφορά προς το συμφέρον των συναλλασσομένων στη σχετική αγορά».
Η διάταξη αυτή αντικαταστάθηκε, στο νέο κείμενο του UWG, από το άρθρο 3a αυτού το οποίο προβλέπει τα εξής:
«Αθέμιτα ενεργεί όποιος παραβαίνει διάταξη του νόμου η οποία έχει ως σκοπό, μεταξύ άλλων, να ρυθμίσει τη συναλλακτική συμπεριφορά προς το συμφέρον των παραγόντων της σχετικής αγοράς και η παράβαση αυτή δύναται να βλάψει σημαντικά τα συμφέροντα των καταναλωτών, άλλων παραγόντων ή των ανταγωνιστών.»
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του UWG, τόσο στο παλαιό όσο και στο νέο κείμενο, χορηγεί δυνατότητα άσκησης κατά προσώπου το οποίο προέβη σε παράνομη εμπορική πράξη, κατά την έννοια των άρθρων 3 και 7 του νόμου αυτού, αγωγής με αίτημα την άμεση παύση (εξάλειψη) της παράνομης συμπεριφοράς και, εφόσον υπάρχει κίνδυνος υποτροπής, την παράλειψή της στο μέλλον (αποχή). Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του παλαιού κειμένου του UWG, οι πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού είναι παράνομες όταν είναι ικανές να βλάψουν σημαντικά τα συμφέροντα των ανταγωνιστών, των καταναλωτών ή άλλων συναλλασσομένων στην αγορά. Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του νέου κειμένου του UWG, παράνομες είναι οι πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Η Gesamtverband καθώς και οι ανεξάρτητοι φορείς που είναι μέλη της διαθέτουν, όσον αφορά τα οχήματα που κυκλοφορούν στην αγορά από την KIA, πρόσβαση με δυνατότητα απλής ανάγνωσης σε βάση δεδομένων στην οποία αποθηκεύονται οι πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων αυτών, κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 14, του κανονισμού 715/2007.
Η Gesamtverband ζήτησε από την KIA να διαθέσει σε αυτήν και στα μέλη της τις πληροφορίες της βάσης δεδομένων σε μορφότυπο το οποίο θα καθιστά δυνατή και την ηλεκτρονική επεξεργασία τους.
Εν συνεχεία, προσέφυγε ενώπιον του Landgericht Frankfurt am Main (πρωτοδικείου Φρανκφούρτης επί του Μάιν, Γερμανία), προκειμένου το εν λόγω δικαστήριο να υποχρεώσει την KIA να παρέχει στην ένωση καθώς και στα μέλη της τις πληροφορίες αυτές στο επιθυμητό μορφότυπο. Το εν λόγω δικαστήριο καταδίκασε την KIA κατά το αίτημα της Gesamtverband. Το Oberlandesgericht Frankfurt am Main (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο της Φρανκφούρτης επί του Μάιν, Γερμανία), ενώπιον του οποίου η ΚΙΑ άσκησε έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, έκρινε ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 715/2007 δεν επιβάλλει στην ΚΙΑ την υποχρέωση να παρέχει στην Gesamtverband και στα μέλη της πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές σε μορφότυπο το οποίο θα καθιστά δυνατή την ηλεκτρονική επεξεργασία των πληροφοριών. Έκρινε ότι το μόνο που πρέπει να διασφαλίζεται, όσον αφορά τους ανεξάρτητους φορείς, είναι η πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές με δυνατότητα απλής ανάγνωσης και ότι η εν λόγω μορφή παροχής των πληροφοριών δεν συνιστά δυσμενή διάκριση μεταξύ των φορέων αυτών και των πωλητών και επισκευαστών που συνδέονται συμβατικώς με την ΚΙΑ. Η Gesamtverband άσκησε αναίρεση ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, του Bundesgerichtshof (Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Γερμανία), κατά της δευτεροβάθμιας απόφασης.
Το αιτούν δικαστήριο φρονεί ότι η έκβαση της εκκρεμούς ενώπιόν του διαφοράς εξαρτάται από την απάντηση στο ερώτημα αν ο τρόπος με τον οποίο η ΚΙΑ επέλεξε να παράσχει τις επίμαχες πληροφορίες στους ανεξάρτητους φορείς είναι σύμφωνος προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 ή αν, αντιθέτως, η εν λόγω διάταξη επιβάλλει πληροφορίες τέτοιου είδους να παρέχονται σε ηλεκτρονικώς αξιοποιήσιμο μορφότυπο.
Κατά το αιτούν δικαστήριο, μολονότι η πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων σε μορφότυπο το οποίο θα καθιστά δυνατή την ηλεκτρονική επεξεργασία από τους ανεξάρτητους φορείς θα μπορούσε να έχει θετικό αντίκτυπο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να προαγάγει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην αγορά των υπηρεσιών ενημέρωσης για την επισκευή και συντήρηση οχημάτων, εντούτοις, ούτε από το γράμμα του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 ούτε από την αναφορά στο μορφότυπο OASIS στην εν λόγω διάταξη φαίνεται να προκύπτει υποχρέωση παροχής των πληροφοριών αυτών στους ανεξάρτητους φορείς σε ηλεκτρονικώς αξιοποιήσιμο μορφότυπο. Το αιτούν δικαστήριο αναφέρει επίσης ότι, λαμβανομένου υπόψη του γράμματος του σημείου 2.1, πρώτο εδάφιο, πρώτη και τέταρτη περίοδος, καθώς και του δευτέρου εδαφίου του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008 και του ιστορικού θεσπίσεως του εν λόγω σημείου 2.1, το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 θα μπορούσε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ο κατασκευαστής δεν υποχρεούται να παρέχει τις επίμαχες πληροφορίες σε ηλεκτρονικώς αξιοποιήσιμο μορφότυπο. Μια τέτοια ερμηνεία επιβεβαιώνεται, επιπλέον, και από την πρόθεση της Επιτροπής να προβλέψει, στον νέο κανονισμό-πλαίσιο για την έγκριση τύπου οχημάτων, υποχρέωση παροχής των επίμαχων πληροφοριών στους ανεξάρτητους φορείς σε μορφότυπο αναγνώσιμο από ηλεκτρονικό υπολογιστή και ηλεκτρονικώς αξιοποιήσιμο.
Το αιτούν δικαστήριο προσθέτει ότι το Δικαστήριο πρέπει επίσης να διευκρινίσει την έκταση της απαγόρευσης των διακρίσεων που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, για περίπτωση όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, κατά την οποία κατασκευαστής αυτοκινήτων δημιουργεί, προς όφελος των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, επιπλέον δίαυλο ροής πληροφοριών για την πώληση γνήσιων ανταλλακτικών, μέσω φορέα παροχής υπηρεσιών πληροφόρησης.
Όσον αφορά τους διαύλους ροής πληροφοριών στους οποίους έχουν πρόσβαση οι ανεξάρτητοι επισκευαστές, το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι η ΚΙΑ καθιστά διαθέσιμο τον κατάλογο των γνήσιων ανταλλακτικών της στην επιχείρηση LexCom, η οποία παρέχει στους ανεξάρτητους επισκευαστές τη δυνατότητα να αναζητήσουν, στη διαδικτυακή πύλη «partslink24» της εν λόγω επιχείρησης, τα γνήσια ανταλλακτικά της KΙΑ μέσω του VIN (αριθμού ταυτοποίησης) των οχημάτων. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η Gesamtverband δεν ισχυρίστηκε ότι οι πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων που περιλαμβάνονταν στους διαύλους ροής πληροφοριών και στις οποίες είχαν πρόσβαση οι πωλητές και οι επισκευαστές που συνδέονται συμβατικώς με την KΙΑ ήταν πληρέστερες ή καλύτερης ποιότητας από εκείνες στις οποίες είχαν πρόσβαση οι ανεξάρτητοι φορείς μέσω της διαδικτυακής πύλης της KΙΑ.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Υποχρεούται ο κατασκευαστής να διαθέτει σε ανεξάρτητους φορείς τις πληροφορίες που προβλέπει το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΚ) 715/2007 σε ηλεκτρονική μορφή που καθιστά δυνατή την περαιτέρω επεξεργασία;
2)
Υφίσταται απαγορευόμενη [δυσμενής διάκριση] σε βάρος των ανεξάρτητων φορέων κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΚ) 715/2007, σε περίπτωση που κατασκευαστής δημιουργεί επιπλέον δίαυλο ροής πληροφοριών για τη διάθεση γνήσιων ανταλλακτικών από εξουσιοδοτημένους πωλητές και συνεργεία επισκευής με τη μεσολάβηση φορέα παροχής πληροφοριών;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 έχει την έννοια ότι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων πρέπει να παρέχουν στους ανεξάρτητους φορείς πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το γράμμα της εν λόγω διάταξης, οι κατασκευαστές παρέχουν απεριόριστη πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης του οχήματος σε ανεξάρτητους φορείς μέσω δικτυακών τόπων μέσω ενός τυποποιημένου μορφοτύπου κατά τρόπο ώστε αυτές να είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμες, χωρίς δυσμενείς διακρίσεις ως προς το περιεχόμενο ή την πρόσβαση που παρέχεται στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και συνεργεία επισκευής.
Συναφώς, διαπιστώνεται ότι από μόνο το γράμμα του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 δεν μπορεί να δοθεί απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο, δεδομένου ότι, καταρχάς, η εν λόγω διάταξη αναφέρει απλώς ότι το μορφότυπο μέσω του οποίου πρέπει να παρέχονται οι πληροφορίες αυτές πρέπει να είναι τυποποιημένο, διευκρίνιση η οποία δεν καθιστά δυνατό να προσδιοριστεί αν οι εν λόγω πληροφορίες πρέπει να παρέχονται με δυνατότητα απλής ανάγνωσης ή σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.
Ειδικότερα, τόσο από την αιτιολογική σκέψη 8 και το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 όσο και από το σημείο 2.1, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008 προκύπτει ότι ο τυποποιημένος χαρακτήρας του μορφότυπου νοείται υπό την έννοια ότι οι σχετικές πληροφορίες πρέπει να είναι σύμφωνες προς τις τεχνικές απαιτήσεις του μορφότυπου OASIS κατά τρόπο που να καθίσταται δυνατή η ανάκτηση των σχετικών τεχνικών πληροφοριών και η διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών. Πλην όμως, από το εν λόγω μορφότυπο δεν προκύπτει ότι οι κατασκευαστές υποχρεούνται να παρέχουν πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας, λαμβανομένου ιδίως υπόψη ότι τόσο τα μορφότυπα που παρέχουν δυνατότητα απλής ανάγνωσης όσο και τα μορφότυπα που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας παρέχουν δυνατότητα ανάκτησης των επιθυμητών τεχνικών πληροφοριών, διευκολύνοντας ταυτόχρονα την ανταλλαγή.
Έπειτα, μολονότι, κατά το γράμμα του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, οι κατασκευαστές υποχρεούνται να παρέχουν «απεριόριστη πρόσβαση» στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων, εντούτοις η παροχή των πληροφοριών αυτών με δυνατότητα απλής ανάγνωσης δεν μπορεί να θεωρηθεί, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν η Gesamtverband και η Επιτροπή, ότι συνιστά περιορισμό της πρόσβασης στις πληροφορίες αυτές. Πιο συγκεκριμένα, δεδομένου ότι η διάταξη αυτή διακρίνει μεταξύ, αφενός, της πρόσβασης που πρέπει να παρέχεται, η οποία πρέπει να είναι «απεριόριστη», και, αφετέρου, του μορφότυπου μέσω του οποίου πρέπει αυτή να χορηγείται, η απουσία περιορισμού αφορά το ίδιο το περιεχόμενο των πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται στους ανεξάρτητους φορείς και όχι τους τρόπους παροχής της πρόσβασης αυτής.
Τέλος, το γεγονός ότι, δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, οι επίμαχες πληροφορίες πρέπει να είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμες δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι προσβάσιμες σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας. Τούτο ισχύει και όσον αφορά την απορρέουσα από το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 απαίτηση, κατά την οποία οι πληροφορίες πρέπει να υποβάλλονται με συνέπεια, δεδομένου ότι ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται και από τον τυποποιημένο χαρακτήρα του μορφότυπου.
Ωστόσο, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 17ης Απριλίου 2018, Egenberger,
C‑414/16
,
EU:C:2018:257
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Το ιστορικό θεσπίσεως μιας διάταξης του δικαίου της Ένωσης μπορεί επίσης να προσφέρει στοιχεία χρήσιμα για την ερμηνεία της (απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 2018, Wightman κ.λπ.,
C‑621/18
,
EU:C:2018:999
, σκέψη
καθώς και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Όσον αφορά, πρώτον, το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, υπενθυμίζεται ότι, καταρχάς, το σημείο 2.1, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008 προβλέπει ότι ο ανεξάρτητος φορέας, ο οποίος ζητεί άδεια «ανατύπωσης ή αναδημοσίευσης» των επίμαχων πληροφοριών, πρέπει να έρχεται σε άμεση επικοινωνία με τον οικείο κατασκευαστή. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η Επιτροπή, στην οποία το άρθρο 8 του κανονισμού 715/2007 αναθέτει την υποχρέωση λήψης των αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του άρθρου 6 του κανονισμού αυτού, φαίνεται να θεωρεί ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 απαιτεί πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες μόνο με δυνατότητα απλής ανάγνωσής τους.
Δεύτερον, το σημείο 2.1, δεύτερο εδάφιο, του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008 προβλέπει ότι οι πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων είναι διαθέσιμες «σε βάση δεδομένων», χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ότι η πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές πρέπει να πραγματοποιείται μέσω μορφότυπου δυνάμενου να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας. Επομένως, συνάγεται ότι η μόνη υποχρέωση που επιβάλλει στον κατασκευαστή η διάταξη αυτή είναι η δημιουργία βάσης δεδομένων. Συνεπώς, το σημείο 2.1 δεν ρυθμίζει τους τρόπους με τους οποίους οι ανεξάρτητοι φορείς λαμβάνουν γνώση των πληροφοριών που περιλαμβάνονται σε βάση δεδομένων τέτοιου είδους, ήτοι αν διαθέτουν πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές μόνο με δυνατότητα απλής ανάγνωσης ή αν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.
Επιπλέον, δεν αμφισβητείται ότι, κατά τη σύνταξη του κανονισμού 566/2011, η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο τροποποίησης του σημείου 2.1 του παραρτήματος XIV του κανονισμού 692/2008, προκειμένου να απαιτείται η πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες –ή τουλάχιστον σε ορισμένες από αυτές– να παρέχεται σε μορφότυπο το οποίο θα καθιστά δυνατή την ηλεκτρονική τους επεξεργασία. Πλην όμως, η πρόταση αυτή της Επιτροπής δεν περιελήφθη στο τελικό κείμενο του κανονισμού 566/2011. Δεδομένου ότι, κατά το γράμμα της αιτιολογικής σκέψης 12 του κανονισμού 566/2011, η Επιτροπή αναφέρει ότι «[ήταν] αναγκαία συμπληρωματική διευκρίνιση σχετικά με τις λεπτομέρειες των πληροφοριών που πρέπει να υποβληθούν σύμφωνα με τον κανονισμό [715/2007]», προκύπτει ότι η Επιτροπή θεωρούσε, κατά τον χρόνο εκείνο, ότι, αφενός, το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 δεν απαιτούσε την παροχή των επίμαχων πληροφοριών σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας και ότι, αφετέρου, δεν ήταν αναγκαίο να θεσπιστεί τέτοια υποχρέωση με τον κανονισμό 566/2011.
Όσον αφορά, επιπλέον, το επιχείρημα της Gesamtverband σύμφωνα με το οποίο ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την έγκριση και την εποπτεία της αγοράς μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκουμένων τους και των συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων και χωριστών τεχνικών μονάδων που προορίζονται για τα οχήματα αυτά, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) 715/2007 και (ΕΚ) 595/2009 και για την κατάργηση της οδηγίας 2007/46/ΕΚ (
ΕΕ 2018, L 151, σ. 1
), ο οποίος εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 91 αυτού, από την 1η Σεπτεμβρίου 2020, είναι κρίσιμος για την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, αρκεί να επισημανθεί ότι η υποχρέωση παροχής πληροφοριών επισκευής και συντήρησης των οχημάτων στους ανεξάρτητους φορείς σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας, η οποία περιλαμβάνεται ήδη στο άρθρο 61, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/858, θεσπίστηκε κατά τη σχετική με τον κανονισμό αυτό νομοθετική διαδικασία και όχι νωρίτερα. Εξ αυτού προκύπτει ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι με τον κανονισμό 715/2007 είχε ήδη προβλεφθεί τέτοιου είδους υποχρέωση.
Όσον αφορά, δεύτερον, τους σκοπούς που επιδιώκει ο κανονισμός 715/2007, από τις αιτιολογικές του σκέψεις 8 και 27 προκύπτει ότι ο κανονισμός αυτός σκοπεί, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, απεριόριστη πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες, στην υλοποίηση και στη βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικός ανταγωνισμός τόσο στην αγορά των υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης των οχημάτων όσο και στην αγορά των υπηρεσιών ενημέρωσης για την επισκευή και τη συντήρηση των οχημάτων. Ο σκοπός αυτός προκύπτει, επίσης, κατ’ ουσίαν, από την αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 566/2011.
Συναφώς, διαπιστώνεται ότι, μολονότι η παροχή πρόσβασης στις επίμαχες πληροφορίες κατά τρόπο ο οποίος θα καθιστά δυνατή την ηλεκτρονική επεξεργασία των πληροφοριών αυτών θα διευκόλυνε τη χρήση τους από τους φορείς αυτούς και, ως εκ τούτου, θα συνέβαλλε στη διασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού σε κάθε μία από τις αγορές αυτές, καθώς και στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, εντούτοις από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι οι στόχοι αυτοί θα μπορούσαν να επιτευχθούν αποκλειστικώς μέσω επιβολής στους κατασκευαστές αυτοκινήτων της υποχρέωσης να παρέχουν πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες σε μορφότυπο τέτοιου τύπου.
Με βάση τα ανωτέρω, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 έχει την έννοια ότι δεν απαιτεί οι κατασκευαστές αυτοκινήτων να παρέχουν στους ανεξάρτητους φορείς πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 έχει την έννοια ότι το γεγονός ότι κατασκευαστής αυτοκινήτων δημιουργεί, προς όφελος των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, επιπλέον δίαυλο ροής πληροφοριών για την πώληση γνήσιων ανταλλακτικών, μέσω φορέα παροχής υπηρεσιών πληροφόρησης, συνιστά απαγορευμένη δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανεξάρτητων φορέων ως προς την πρόσβαση σε σχέση με τους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές κατά την έννοια της διάταξης αυτής.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, η πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες που παρέχεται στους ανεξάρτητους φορείς δεν πρέπει να διαφοροποιείται σε σχέση με την πρόσβαση που παρέχεται στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές, υπό την έννοια ότι οι τελευταίοι δεν πρέπει να βρίσκονται σε πλεονεκτικότερη θέση όσον αφορά τόσο το περιεχόμενο των διαθέσιμων πληροφοριών όσο και τους τρόπους πρόσβασης σε αυτές.
Στην υπόθεση της κύριας δίκης, η Gesamtverband ισχυρίζεται ότι οι ανεξάρτητοι επισκευαστές οι οποίοι πραγματοποιούν έρευνα στον διαδικτυακό τόπο «partslink24» της επιχείρησης LexCom μπορούν να βρουν, όσον αφορά τα ανταλλακτικά των οχημάτων KΙΑ, μόνον τα γνήσια ανταλλακτικά των εξουσιοδοτημένων πωλητών της KΙΑ, πράγμα που μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα για αυτούς. Δεν συνιστά, ωστόσο, δυσμενή διάκριση κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007, το οποίο αφορά μόνον την πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες που παρέχεται, αφενός, στους ανεξάρτητους φορείς και, αφετέρου, στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές. Πλην όμως, από τις διευκρινίσεις που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο προκύπτει ότι η Gesamtverband δεν ισχυρίστηκε ότι οι πωλητές και οι επισκευαστές που συνδέονται συμβατικώς με την KΙΑ είχαν πρόσβαση, μέσω της διαδικτυακής πύλης της LexCom, σε πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων οι οποίες ήταν πληρέστερες ή καλύτερης ποιότητας από εκείνες στις οποίες είχαν πρόσβαση οι ανεξάρτητοι φορείς μέσω της διαδικτυακής πύλης της KΙΑ.
Με βάση τα ανωτέρω, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 έχει την έννοια ότι το γεγονός ότι ένας κατασκευαστής αυτοκινήτων δημιουργεί, προς όφελος των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, επιπλέον δίαυλο ροής πληροφοριών για την πώληση γνήσιων ανταλλακτικών από τους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές απευθυνόμενος σε πάροχο υπηρεσιών πληροφόρησης δεν συνιστά δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανεξάρτητων φορέων έναντι των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, εφόσον οι ανεξάρτητοι φορείς διαθέτουν κατά τα λοιπά πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων χωρίς να υφίστανται δυσμενή διάκριση ως προς το περιεχόμενο και την πρόσβαση που παρέχεται στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού (ΕΚ) 715/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2007, που αφορά την έγκριση τύπου μηχανοκινήτων οχημάτων όσον αφορά εκπομπές από ελαφρά επιβατηγά και εμπορικά οχήματα (Euro 5 και Euro 6) και σχετικά με την πρόσβαση σε πληροφορίες επισκευής και συντήρησης οχημάτων, έχει την έννοια ότι δεν απαιτεί οι κατασκευαστές αυτοκινήτων να παρέχουν στους ανεξάρτητους φορείς πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων σε μορφότυπο δυνάμενο να αποτελέσει αντικείμενο ηλεκτρονικής επεξεργασίας.

2)
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 715/2007 έχει την έννοια ότι το γεγονός ότι ένας κατασκευαστής αυτοκινήτων δημιουργεί, προς όφελος των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, επιπλέον δίαυλο ροής πληροφοριών για την πώληση γνήσιων ανταλλακτικών από τους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές απευθυνόμενος σε πάροχο υπηρεσιών πληροφόρησης δεν συνιστά δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανεξάρτητων φορέων έναντι των εξουσιοδοτημένων πωλητών και επισκευαστών, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, εφόσον οι ανεξάρτητοι φορείς διαθέτουν κατά τα λοιπά πρόσβαση στις πληροφορίες επισκευής και συντήρησης των οχημάτων χωρίς να υφίστανται δυσμενή διάκριση ως προς το περιεχόμενο και την πρόσβαση που παρέχεται στους εξουσιοδοτημένους πωλητές και επισκευαστές.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.