CELEX: 62020TJ0165
Ρήτρα διαιτησίας
Διεθνής συμβασιούχος υπάλληλος της EUCAP Somalia
Αποστολή στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας
Καταγγελία σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου κατά τη διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου
Κοινοποίηση της καταγγελίας της σύμβασης με συστημένη επιστολή επί αποδείξει παραλαβής
Αποστολή σε ελλιπή διεύθυνση
Έναρξη της προθεσμίας ασκήσεως εσωτερικής προσφυγής πριν από την ένδικη προσφυγή
Προσδιορισμός του εφαρμοστέου δικαίου
Αναγκαστικού χαρακτήρα διατάξεις του εθνικού εργατικού δικαίου
Ακυρότητα της ρήτρας δοκιμαστικής περιόδου
Μη νόμιμη κοινοποίηση της καταγγελίας
Αντισταθμιστική αποζημίωση λόγω απολύσεως
Αναδρομική καταβολή αποδοχών
Ανταπαίτηση

(
)
Με την προσφυγή‑αγωγή του βάσει του άρθρου 272 ΣΛΕΕ, ο προσφεύγων-ενάγων JC ζητεί, αφενός, να κηρυχθούν άκυρα το έγγραφο καταγγελίας της 4ης Νοεμβρίου 2019 (στο εξής: έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019) και το έγγραφο καταγγελίας της 3ης Δεκεμβρίου 2019 (στο εξής: έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019) (στο εξής από κοινού: πράξεις κοινοποίησης της καταγγελίας) με τα οποία η EUCAP Somalia του κοινοποίησε την απόφασή της περί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του, καθώς και, στο μέτρο που κρίνεται απαραίτητο, η απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020 με την οποία η EUCAP Somalia απέρριψε την εσωτερική μη πειθαρχικού χαρακτήρα προσφυγή του (στο εξής: απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020) κατά της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του, όπως κοινοποιήθηκε με το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019, και, αφετέρου, να υποχρεωθεί η EUCAP Somalia να του καταβάλει τις αποδοχές του αναδρομικώς μέχρι την ημερομηνία κανονικής, νόμιμης και οριστικής λήξης της συμβατικής τους σχέσης εργασίας.
I.

Ιστορικό της διαφοράς
Η EUCAP Somalia, πρώην EUCAP NESTOR, συνιστά αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ), η οποία συστάθηκε με την απόφαση 2012/389/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουλίου 2012, για την αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οικοδόμηση ικανοτήτων [στη Σομαλία (EUCAP Somalia)] (
ΕΕ 2012, L 187, σ. 40
), η οποία εκδόθηκε κατ’ εφαρμογήν του κεφαλαίου 2 του τίτλου V της Συνθήκης ΕΕ, σχετικά με την ΚΕΠΠΑ. Κατά το άρθρο 2 της απόφασης 2012/389, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2020/663 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 2020 (
ΕΕ 2020, L 157, σ. 1
), η EUCAP Somalia έχει ως στόχο την παροχή βοήθειας στη Σομαλία ώστε αυτή να ενισχύσει τις ικανότητές της στον τομέα της ναυτιλιακής ασφάλειας, προκειμένου να την καταστήσει ικανή να επιβάλλει αποτελεσματικότερα το ναυτικό δίκαιο.
Κατόπιν σχετικής πρότασης την οποία απηύθυνε η υπηρεσία ανθρωπίνων πόρων της EUCAP Somalia στον προσφεύγοντα-ενάγοντα στις 25 Ιουλίου 2019, ο τελευταίος προσελήφθη ως υπεύθυνος περί διοικητικών και χρηματοοικονομικών ζητημάτων με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία υπογράφηκε στις 20 Αυγούστου 2019 από τον αρχηγό αποστολής της EUCAP Somalia (στο εξής: αρχηγός αποστολής) και στις 21 Αυγούστου του ίδιου έτους από τον προσφεύγοντα-ενάγοντα (στο εξής: σύμβαση).
Το άρθρο 17.1 της σύμβασης όριζε ότι ο προσφεύγων-ενάγων θα αναλάμβανε καθήκοντα στις 8 Σεπτεμβρίου 2019 και προέβλεπε ετήσια διάρκεια της σύμβασης καθώς και δυνατότητα σιωπηρής ανανέωσης. Επιπλέον, το άρθρο 17.2 της σύμβασης προέβλεπε ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου η οποία είχε ως εξής:
«Η δοκιμαστική περίοδος έχει διάρκεια τριών (3) μηνών. Κατά τη διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου ή κατά τη λήξη αυτής, ο εργαζόμενος απολύεται αν δεν έχει επιδείξει επαρκείς επαγγελματικές ικανότητες. Αν ο εργαζόμενος κατείχε την ίδια θέση κατά τον χρόνο υπογραφής της σύμβασης, δεν εφαρμόζεται καμία δοκιμαστική περίοδος.»
Το άρθρο 18.1 της σύμβασης προέβλεπε ότι «η σύμβαση [μπορούσε] να καταγγελθεί είτε από τον εργοδότη είτε από τον εργαζόμενο με έγγραφη προειδοποίηση [ενός] μηνός, η οποία θα περιλάμβανε τον λόγο της καταγγελίας. Πριν από τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης, ο υπάλληλος [έπρεπε] να τύχει ακροάσεως από τον αναπληρωτή αρχηγό αποστολής, ενώ ο αρχηγός αποστολής τηρείται ενήμερος ανά πάσα στιγμή».
Το άρθρο 21.1 της σύμβασης όριζε ότι «ο εργαζόμενος [μπορούσε] να υποβάλει ενώπιον του εργοδότη εσωτερική προσφυγή κατά πράξης η οποία επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντά του, εντός προθεσμίας [ενός] μηνός η οποία υπολογίζεται από την ημερομηνία της πράξης αυτής […] Ο εργαζόμενος [έπρεπε] να τύχει ακροάσεως από τον αναπληρωτή αρχηγό αποστολής πριν από τη λήψη αποφάσεως, ενώ ο αρχηγός αποστολής τηρείται ενήμερος ανά πάσα στιγμή».
Το άρθρο 22.1 της σύμβασης προέβλεπε ότι «οι διαφορές οι οποίες προκύπτουν από τη σύμβαση ή σχετίζονται με αυτή [υπάγονται] στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 272 [ΣΛΕΕ]». Επιπλέον, το άρθρο 22.2 της σύμβασης όριζε ότι «η διαδικασία της εσωτερικής μη πειθαρχικού χαρακτήρα προσφυγής η οποία προβλέπεται στο άρθρο [21] της σύμβασης [έπρεπε] να εξαντληθεί πριν από την άσκηση προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Κατά το στάδιο προ της προσλήψεως του προσφεύγοντος‑ενάγοντος, ο τελευταίος κοινοποίησε στην EUCAP Somalia, στις 9 Αυγούστου 2019, ιατρική βεβαίωση του θεράποντος ιατρού του, της 31ης Ιουλίου 2019, περί «καλής κατάστασης της υγείας» και περί της ικανότητάς του «να εργαστεί σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου». Επιπλέον, διαβίβασε στην EUCAP Somalia, στις 10 Αυγούστου 2019, διάφορα διοικητικά έντυπα συμπληρωμένα χειρογράφως, δύο εκ των οποίων αφορούσαν, αφενός, τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας και, αφετέρου, την κατάσταση της υγείας του.
Ειδικότερα, όσον αφορά το έντυπο σχετικά με την κατάσταση της υγείας του, ο προσφεύγων-ενάγων ανέφερε, στο ιατρικό ερωτηματολόγιο που συνοδεύει το έντυπο αυτό, ότι είχε υποβληθεί σε διαδικασία μεταμόσχευσης νεφρού το 2016 και ότι υπόκειται σε τακτική τριμηνιαία ιατρική παρακολούθηση. Επιπροσθέτως, επισήμανε ότι η ιατρική του έκθεση ήταν πολύ καλή και ότι λάμβανε πέντε φάρμακα. Στη συνέχεια, βεβαίωσε ότι δεν έπασχε ούτε πάσχει από νεφρική νόσο και ότι έχει δευτερογενή διαβήτη υπό ιατρική παρακολούθηση. Ο προσφεύγων‑ενάγων επιβεβαίωσε ότι οι απαντήσεις του στις ερωτήσεις του ιατρικού ερωτηματολογίου ήταν πλήρεις και αληθείς και είχαν δοθεί βάσει όσων γνώριζε. Δεσμεύτηκε να πληροφορήσει αμέσως την ιατρική μονάδα για οποιαδήποτε ενδεχόμενη μεταβολή στα κατά τα ανωτέρω παρασχεθέντα ιατρικά στοιχεία.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 2019, η προϊσταμένη του τμήματος «Στήριξη στην αποστολή» απηύθυνε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα, προκειμένου να τον ενημερώσει για την αναστολή, λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, της ημερομηνίας της πραγματικής τοποθέτησής του. Στο ως άνω μήνυμα διευκρινιζόταν ότι η καταβολή του συμβατικώς συμφωνημένου μισθού θα διασφαλιζόταν.
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2019, ο προσφεύγων‑ενάγων απάντησε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην προϊσταμένη του ανωτέρω τμήματος υπογραμμίζοντας ότι η αναστολή αυτή δεν εδικαιολογείτο από ιατρικούς λόγους. Ο προσφεύγων‑ενάγων σημείωσε ότι την ίδια ημέρα είχε λάβει όχληση από τον ιατρό‑σύμβουλο της EUCAP Somalia, με την οποία του ζητούσε να συμπληρώσει τις υποχρεωτικές πληροφορίες που απαιτούνται για την από ιατρικής απόψεως προετοιμασία της τοποθέτησής του και ότι απάντησε σε αυτήν. Υπενθύμισε ότι είχε ήδη υποβάλει, στις 10 Αυγούστου 2019, το ιατρικό ερωτηματολόγιο που συνοδεύει το σχετικό με την κατάσταση της υγείας του έντυπο, δεόντως συμπληρωμένο. Διευκρίνισε ότι, κατά τη διαδικασία πρόσληψης, η οποία είχε ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2019, είχε παράσχει το σύνολο των πληροφοριών που ζήτησε η EUCAP Somalia.
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 15 Σεπτεμβρίου 2019, η προϊσταμένη του τμήματος «Στήριξη στην αποστολή» ενημέρωσε τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα ότι δεν ήταν σε θέση να του παράσχει λεπτομερείς εξηγήσεις, ενώ ανέφερε ότι ο αρχηγός αποστολής σχεδίαζε να επανεξετάσει την τοποθέτησή του προκειμένου να συμμορφωθεί με το καθήκον του επιμέλειας έναντι του προσωπικού της EUCAP Somalia.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2019, η δικηγόρος του προσφεύγοντος‑ενάγοντος απέστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα στην EUCAP Somalia ζητώντας από την τελευταία να επιβεβαιώσει ότι θα κατέβαλλε στον προσφεύγοντα τον μισθό του και τις αντίστοιχες ημερήσιες αποζημιώσεις έως ότου ληφθεί οριστική απόφαση σχετικά με την τοποθέτησή του.
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2019, ένας πραγματογνώμων ιατρός εξέδωσε γνωμάτευση προς τον ιατρό-σύμβουλο της EUCAP Somalia όσον αφορά τις υγειονομικές συνθήκες και την περιορισμένη πρόσβαση σε ιατρικούς πόρους στη Σομαλία, σύμφωνα με την οποία αντενδείκνυτο από ιατρικής απόψεως η αποστολή στη Σομαλία, και ειδικότερα στο Garowe (Σομαλία), οποιουδήποτε προσώπου λαμβάνει σοβαρή φαρμακευτική αγωγή εφ’ όρου ζωής, στην οποία περιλαμβάνονται ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, καθώς και καθημερινές ενέσεις ινσουλίνης λόγω διαβήτη ή οποιασδήποτε άλλης χρόνιας ασθένειας η οποία χρήζει τακτικής ιατρικής παρακολούθησης.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2019, ο αναπληρωτής αρχηγός αποστολής απηύθυνε, μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιστολή στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα, με την οποία διευκρίνισε, κατ’ ουσίαν, ότι, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που διαβιβάστηκαν σχετικά με τη γενική ιατρική κατάσταση στη Σομαλία και του καθήκοντός του επιμέλειας έναντι του προσωπικού της EUCAP Somalia, ο αρχηγός αποστολής είχε σημαντικές ανησυχίες όσον αφορά την εκτέλεση της σύμβασης, ενόψει, αφενός, της φυσικής κατάστασης του προσφεύγοντος‑ενάγοντος, όπως περιγραφόταν στα ιατρικά ερωτηματολόγια που αυτός είχε συμπληρώσει, και, αφετέρου, της εξαιρετικά περιορισμένης διαθέσιμης ιατρικής βοήθειας στο βόρειο τμήμα της Σομαλίας. Ο αναπληρωτής αρχηγός αποστολής κάλεσε τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα να συζητήσουν, κατά τη διάρκεια συνάντησης, τις συνθήκες της επικείμενης τοποθέτησης, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο για την υγεία του προσφεύγοντος.
Την ίδια ημέρα, ο προσφεύγων‑ενάγων διαβίβασε στην υπηρεσία ανθρωπίνων πόρων της EUCAP Somalia έντυπο σχετικά με τα τραπεζικά στοιχεία του, προκειμένου να καταστεί δυνατή η καταβολή των μισθών του, το έντυπο δε αυτό περιλάμβανε τη διεύθυνσή του με τον αριθμό οικίας.
Στις 14 Οκτωβρίου 2019, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του προσφεύγοντος‑ενάγοντος, της δικηγόρου του, του αναπληρωτή αρχηγού αποστολής, του ιατρού-συμβούλου της Μη Στρατιωτικής Δυνατότητας Σχεδιασμού και Διεξαγωγής Επιχειρήσεων (στο εξής: CPCC), της νομικής υπηρεσίας της CPCC και του νομικού συμβούλου της EUCAP Somalia, προκειμένου, αφενός, να παρουσιάσουν στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα την κατάσταση των ιατρικών υποδομών στη Σομαλία καθώς και το καθήκον επιμέλειας όσον αφορά την αποστολή και, αφετέρου, να εκθέσουν τους ενδεχόμενους λόγους καταγγελίας της σύμβασης. Στο τέλος της συνάντησης, η EUCAP Somalia ενημέρωσε τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα ότι θα επικοινωνούσε μαζί του εντός μίας εβδομάδας.
Με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019, το οποίο απεστάλη στις 8 Νοεμβρίου του ίδιου έτους με συστημένη επιστολή επί αποδείξει παραλαβής, ο αρχηγός αποστολής κοινοποίησε στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα την απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης, με προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας, αρχομένης από τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2019. Το εν λόγω έγγραφο απεστάλη στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα στη διεύθυνση την οποία είχε αναγράψει, στις 10 Αυγούστου 2019, στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας. Η διεύθυνση αυτή δεν περιλάμβανε αριθμό οικίας.
Στις 19 Νοεμβρίου 2019, ο προσφεύγων‑ενάγων απέστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον αναπληρωτή αρχηγό αποστολής, στην προϊσταμένη του τμήματος «Στήριξη στην αποστολή» και στην υπηρεσία ανθρωπίνων πόρων της EUCAP Somalia, ζητώντας να του διαβιβασθεί βεβαίωση εργασίας και εκκαθαριστικά σημειώματα αποδοχών των δύο προηγουμένων μηνών.
Στις 26 Νοεμβρίου 2019, ο προσφεύγων‑ενάγων ενημέρωσε μέσω της δικηγόρου του τον νομικό σύμβουλο της EUCAP Somalia ότι είχε ήδη γνωστοποιήσει στην τελευταία την πλήρη διεύθυνσή του στο σχετικό με τα στοιχεία τραπεζικού του λογαριασμού έντυπο, το οποίο διαβιβάστηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2019.
Με έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019, το οποίο απεστάλη την ίδια ημέρα με συστημένη επιστολή επί αποδείξει παραλαβής και παραλήφθηκε από τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, ο αρχηγός αποστολής κοινοποίησε στον τελευταίο την απόφαση της EUCAP Somalia περί καταγγελίας της σύμβασης, η οποία είχε ως εξής:
«Προκειμένου να διασφαλιστούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της [EUCAP Somalia] και για την περίπτωση που θα επιθυμούσατε να προσβάλλετε το κύρος του εγγράφου [περί καταγγελίας της σύμβασης] της 8ης Νοεμβρίου 2019, σας γνωστοποιούμε με την παρούσα –με κάθε επιφύλαξη και χωρίς την αναγνώριση οιασδήποτε ευθύνης– την απόφασή μας να τερματίσουμε τη σχέση εργασίας μεταξύ της EUCAP Somalia και υμών, τηρώντας προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας η οποία αρχίζει τη Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2019».
Στις 10 Δεκεμβρίου 2019, ο νομικός σύμβουλος της EUCAP Somalia απάντησε στο από 26 Νοεμβρίου 2019 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της δικηγόρου του προσφεύγοντος‑ενάγοντος. Με την απάντηση αυτή διευκρίνισε ότι, για τους σκοπούς της επικοινωνίας μεταξύ της αποστολής και των εργαζομένων της, μόνον τα στοιχεία επικοινωνίας που αναγράφονται στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας λαμβάνονταν υπόψη. Συγκεκριμένα, επισημάνθηκε στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα ότι η EUCAP Somalia βασίμως απέστειλε στις 8 Νοεμβρίου 2019 το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου βάσει των εν λόγω στοιχείων επικοινωνίας και μόνον, χωρίς να χρειάζεται να ληφθεί υπόψη για τον σκοπό αυτόν το μεταγενέστερο τραπεζικό έντυπο. Με το ως άνω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο νομικός σύμβουλος της EUCAP Somalia προσέθεσε ότι, αν ο προσφεύγων‑ενάγων ήθελε να συμπληρώσει τα στοιχεία του στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας, θα έπρεπε να είχε αποστείλει εκ νέου το τροποποιημένο έντυπο στην αποστολή. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το ίδιο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ο ελλιπής χαρακτήρας των εν λόγω στοιχείων θεωρήθηκε ότι οφειλόταν σε υπαιτιότητα του προσφεύγοντος‑ενάγοντος.
Στις 16 Δεκεμβρίου 2019, η υπηρεσία ανθρωπίνων πόρων της EUCAP Somalia διαβίβασε στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα βεβαίωση εργασίας στην οποία μνημονευόταν, αφενός, ότι υφίστατο συμβατική σχέση εργασίας από τις 8 Σεπτεμβρίου έως τις 25 Νοεμβρίου 2019 και, αφετέρου, ότι η σύμβαση δεν είχε εκτελεστεί.
Στις 23 Δεκεμβρίου 2019, ο προσφεύγων‑ενάγων μέσω της δικηγόρου του αμφισβήτησε την περίοδο απασχόλησης που αναφερόταν στην εν λόγω βεβαίωση, υπογραμμίζοντας ότι είχε λάβει μόνον ένα έγγραφο με ημερομηνία 3 Δεκεμβρίου 2019, με το οποίο τασσόταν προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας αρχομένης από τις 9 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Υπογράμμισε τη σημασία της πληροφορίας αυτής ενόψει της χρησιμότητάς της για τη δήλωση ακριβούς χρόνου απασχολήσεως στο βελγικό σύστημα ασφάλισης ανεργίας. Επιπλέον, ζήτησε να του κοινοποιηθεί αντίγραφο του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, το οποίο δεν είχε λάβει.
Στις 2 Ιανουαρίου 2020, ο προσφεύγων‑ενάγων με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που η δικηγόρος του απέστειλε, μεταξύ άλλων, στον προϊστάμενο προσωπικού ο οποίος ενεργούσε ως αναπληρωτής αρχηγός αποστολής της EUCAP Somalia, υπέβαλε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 21 της σύμβασης, εσωτερική μη πειθαρχικού χαρακτήρα προσφυγή (στο εξής: εσωτερική προσφυγή), κατά της απόφασης της EUCAP Somalia περί καταγγελίας της σύμβασης όπως αυτή κοινοποιήθηκε με το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019.
Με έγγραφο της 24ης Ιανουαρίου 2020, το οποίο παραλήφθηκε από τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα στις 31 Ιανουαρίου του ίδιου έτους, ο προϊστάμενος του προσωπικού της EUCAP Somalia απέρριψε την από 2 Ιανουαρίου 2020 αίτηση του προσφεύγοντος‑ενάγοντος, αρνούμενος, μεταξύ άλλων, να τη χαρακτηρίσει ως εσωτερική προσφυγή, στο μέτρο που αυτή δεν ασκήθηκε εντός της προθεσμίας ενός μηνός από την προσβαλλόμενη πράξη σύμφωνα με το άρθρο 21.1 της σύμβασης. Εντούτοις, επικαλούμενος την «αρχή της χρηστής διοικήσεως», δήλωσε ότι δεχόταν να απαντήσει στην αίτηση του προσφεύγοντος‑ενάγοντος. Στο πλαίσιο αυτό, διευκρίνισε ότι, σύμφωνα με το καθήκον επιμέλειας το οποίο υπείχε, ήταν επιβεβλημένη η καταγγελία της σύμβασης, λαμβανομένης υπόψη της σωματικής ακαταλληλότητας του προσφεύγοντος‑ενάγοντος για τη θέση και δεδομένης της κατάστασης της υγείας του και της κατάστασης των ιατρικών υποδομών στη Σομαλία.
II.

Αιτήματα των διαδίκων
Ο προσφεύγων-ενάγων (στο εξής: προσφεύγων) ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019·
–
να ακυρώσει το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019·
–
να ακυρώσει, στο μέτρο που κρίνεται απαραίτητο, την απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020·
–
να υποχρεώσει την EUCAP Somalia να καταβάλει αναδρομικώς τις αποδοχές του μέχρι την ημερομηνία κανονικής, νόμιμης και οριστικής λήξης της συμβατικής σχέσης·
–
να υποχρεώσει την EUCAP Somalia να καταβάλει το ανωτέρω ποσό με τόκους υπερημερίας υπολογιζόμενους με το επιτόκιο που καθορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για τις κύριες πράξεις αναχρηματοδοτήσεως, προσαυξημένο κατά 3,5 εκατοστιαίες μονάδες·
–
να καταδικάσει την EUCAP Somalia στα δικαστικά έξοδα.
Η EUCAP Somalia ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή‑αγωγή στο σύνολό της ως απαράδεκτη ή, εν πάση περιπτώσει, ως προδήλως στερούμενη νομικού ερείσματος·
–
επικουρικώς και ανταγωγικώς, να κηρύξει άκυρη τη σύμβαση λόγω ελαττώματος της βουλήσεως·
–
όλως επικουρικώς και ανταγωγικώς, να διατάξει τη λύση της σύμβασης λόγω ανωτέρας βίας για ιατρικούς λόγους·
–
να καταδικάσει τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα στα δικαστικά έξοδα.
III.

Σκεπτικό
Πριν από την εξέταση της προσφυγής‑αγωγής και της ανταπαίτησης την οποία υπέβαλε η EUCAP Somalia, πρέπει να εξεταστεί η αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου να αποφανθεί επί της υπό κρίση διαφοράς και να καθοριστεί το εφαρμοστέο δίκαιο.
[
παραλειπόμενα
]
Α.

Επί του εφαρμοστέου δικαίου
Με τα υπομνήματά του και απαντώντας σε σχετική γραπτή ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, ο προσφεύγων υπογραμμίζει ότι, όταν ασκείται προσφυγή-αγωγή κατ’ εφαρμογή ρήτρας διαιτησίας, το εφαρμοστέο δίκαιο στην περίπτωση αυτή είναι το εθνικό δίκαιο το οποίο ορίζεται από τη σύμβαση ή από τους διαδίκους. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι το αίτημά του, καθόσον αφορά απόφαση περί καταγγελίας σύμβασης εργασίας, θα πρέπει να υπόκειται στο εφαρμοστέο ουσιαστικό εργατικό δίκαιο. Συναφώς, παρατηρεί ότι η EUCAP Somalia αναφέρθηκε, με την απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020, στο βελγικό δίκαιο. Προσθέτει ότι δεν αντιτίθεται στην εφαρμογή του εν λόγω δικαίου στην επίμαχη συμβατική σχέση, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, και το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 593/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές (Ρώμη Ι) (
ΕΕ 2008, L 177, σ. 6
, στο εξής: κανονισμός Ρώμη Ι) και, εν πάση περιπτώσει, με το άρθρο 3, παράγραφος 2, και το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού. Επομένως, ο προσφεύγων επικαλείται την εφαρμογή, κυρίως, των συμβατικών διατάξεων και του δικαίου της Ένωσης και, συμπληρωματικώς, του βελγικού δικαίου και, ειδικότερα, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας της 3ης Ιουλίου 1978 (
Moniteur belge
της 22ας Αυγούστου 1978, σ. 9277) (στο εξής: νόμος περί συμβάσεων εργασίας). Επιπροσθέτως, ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι οι αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του βελγικού δικαίου πρέπει να υπερισχύουν των αντίθετων προς αυτές συμβατικών όρων.
Η EUCAP Somalia υποστηρίζει ότι πρέπει να εφαρμοστεί, κυρίως, το αυτοτελές δίκαιο των μη στρατιωτικών αποστολών της Ένωσης οι οποίες εμπίπτουν στην ΚΕΠΠΑ, ήτοι η σύμβαση, ο κώδικας συμπεριφοράς και πειθαρχίας, και οι τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας, σύμφωνα με το άρθρο 1.1 της σύμβασης. Επικαλείται, επίσης, την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και, συμπληρωματικώς, του εφαρμοστέου στη σύμβαση εθνικού ουσιαστικού δικαίου, ήτοι εν προκειμένω του βελγικού δικαίου, το οποίο είναι το δίκαιο της μόνιμης διαμονής του προσφεύγοντος, σύμφωνα με τον κανονισμό Ρώμη Ι και, ειδικότερα, το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού. Επιπλέον, η EUCAP Somalia υποστήριξε, κατ’ ουσίαν, ότι η εφαρμογή της σύμβασης σε περίπτωση την οποία αυτή προβλέπει πρέπει να ισχύει κατά προτεραιότητα, οπότε το Γενικό Δικαστήριο δεν δικαιούται, στην περίπτωση που η αρμοδιότητά του στηρίζεται στο άρθρο 272 ΣΛΕΕ, να αφήσει ανεφάρμοστη ρήτρα της σύμβασης ακόμη και όταν η εν λόγω ρήτρα είναι αντίθετη προς τις αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του εφαρμοστέου στη σύμβαση εθνικού δικαίου.
Οι διάδικοι επιβεβαίωσαν ότι το εφαρμοστέο στη σύμβαση εθνικό ουσιαστικό δίκαιο είναι το βελγικό και ότι, προκειμένου να εξεταστεί η ενδεχόμενη συμβατική ευθύνη της EUCAP Somalia, πρέπει να εφαρμοστούν οι διατάξεις της σύμβασης και των παραρτημάτων της και, συμπληρωματικώς, το βελγικό δίκαιο όσον αφορά τα ζητήματα τα οποία δεν ρυθμίζονται από τη σύμβαση. Εντούτοις, οι διάδικοι επανέλαβαν τη διαφωνία τους ως προς την υπεροχή της εφαρμογής των αναγκαστικού δικαίου διατάξεων του εφαρμοστέου στη σύμβαση εθνικού δικαίου έναντι των αντίθετων προς αυτές διατάξεων.
Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 340 παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η συμβατική ευθύνη της Ένωσης διέπεται από το δίκαιο που εφαρμόζεται στη σχετική σύμβαση.
Οι διαφορές που γεννώνται κατά την εκτέλεση μιας σύμβασης πρέπει να επιλύονται, κατ’ αρχήν, βάσει των συμβατικών ρητρών (βλ. απόφαση της 18ης Νοεμβρίου 2015, Synergy Hellas κατά Επιτροπής,
T‑106/13
,
EU:T:2015:860
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η ερμηνεία της σύμβασης με βάση τις διατάξεις του εφαρμοστέου στη σύμβαση εθνικού δικαίου δεν δικαιολογείται παρά μόνον σε περίπτωση αμφιβολίας περί του περιεχομένου της σύμβασης ή περί της σημασίας ορισμένων ρητρών της, ή όταν μόνη η σύμβαση δεν παρέχει τη δυνατότητα επίλυσης όλων των πτυχών της διαφοράς. Ως εκ τούτου, το βάσιμο του ενδίκου βοηθήματος πρέπει να εκτιμηθεί με γνώμονα μόνον τις συμβατικές διατάξεις, η δε προσφυγή στο εφαρμοστέο στη σύμβαση εθνικό δίκαιο είναι αναγκαία μόνον αν οι διατάξεις αυτές δεν παρέχουν δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς (πρβλ. απόφαση της 13ης Ιουλίου 2017, Talanton κατά Επιτροπής,
T‑65/15
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2017:491
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εντούτοις, η αρχή αυτή δεν είναι δυνατόν να έχει ως συνέπεια τη δυνατότητα των συμβαλλομένων να παρακάμπτουν, μέσω της εφαρμογής συμβατικών ρητρών, τις αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του εφαρμοστέου εθνικού ουσιαστικού δικαίου από τις οποίες δεν χωρεί παρέκκλιση και σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να εκπληρωθούν ή έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση.
Εξάλλου, όταν τα θεσμικά ή λοιπά όργανα ή οι οργανισμοί της Ένωσης εκτελούν σύμβαση, εξακολουθούν να υπόκεινται στις υποχρεώσεις που υπέχουν από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) και από τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2020, ADR Center κατά Επιτροπής,
C‑584/17 P
,
EU:C:2020:576
, σκέψη
). Επομένως, αν οι διάδικοι αποφασίσουν μέσω ρήτρας διαιτησίας στη μεταξύ τους σύμβαση να αναγνωρίσουν στον δικαστή της Ένωσης αρμοδιότητα να αποφαίνεται επί διαφορών σχετικών με την ως άνω σύμβαση, ο εν λόγω δικαστής θα είναι αρμόδιος να εξετάσει ενδεχόμενες παραβάσεις του Χάρτη και παραβιάσεις των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης, ανεξάρτητα από το εφαρμοστέο δίκαιο που προβλέπει η εν λόγω σύμβαση (απόφαση της 16ης Ιουλίου 2020, Inclusion Alliance for Europe κατά Επιτροπής,
C‑378/16 P
,
EU:C:2020:575
, σκέψη
).
Σε περίπτωση σιωπής της σύμβασης, ο δικαστής της Ένωσης οφείλει, ενδεχομένως, να καθορίσει το εφαρμοστέο δίκαιο κάνοντας χρήση των κανόνων που προβλέπονται από τον κανονισμό Ρώμη I (πρβλ. απόφαση της 18ης Φεβρουαρίου 2016, Calberson GE κατά Επιτροπής,
T‑164/14
,
EU:T:2016:85
, σκέψη
).
Συναφώς, το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού Ρώμη Ι προβλέπει τα εξής:
«1.   Η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο που επέλεξαν τα μέρη. Η επιλογή πρέπει να γίνεται ρητώς ή να συνάγεται σαφώς από τις διατάξεις της σύμβασης ή τα δεδομένα της υπόθεσης. Με την επιλογή τους τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να επιλέγουν το εφαρμοστέο δίκαιο στο σύνολο ή σε μέρος μόνο της σύμβασης.
2.   Τα μέρη μπορούν να συμφωνήσουν οποτεδήποτε την υπαγωγή της σύμβασης σε δίκαιο άλλο από εκείνο που τη διείπε προηγουμένως, είτε δυνάμει προηγούμενης επιλογής κατά το παρόν άρθρο είτε δυνάμει άλλων διατάξεων του παρόντος κανονισμού. Κάθε μεταβολή του εφαρμοστέου δικαίου που γίνεται μετά τη σύναψη της σύμβασης δεν θίγει, κατά το άρθρο 11, το τυπικό κύρος της σύμβασης ούτε επηρεάζει αρνητικά τα δικαιώματα τρίτων.»
Το άρθρο 8 του κανονισμού Ρώμη Ι, το οποίο έχει εφαρμογή στις ατομικές συμβάσεις εργασίας, έχει ως εξής:
«1.   Η ατομική σύμβαση εργασίας διέπεται από το δίκαιο που επιλέγουν τα μέρη σύμφωνα με το άρθρο 3. Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να στερήσει τον εργαζόμενο από την προστασία που του εξασφαλίζουν οι διατάξεις από τις οποίες δεν μπορεί να γίνει παρέκκλιση με συμφωνία κατά το δίκαιο που θα ήταν εφαρμοστέο βάσει των παραγράφων 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου, ελλείψει επιλογής.
2.   Στο μέτρο που το εφαρμοστέο στην ατομική σύμβαση εργασίας δίκαιο δεν έχει επιλεγεί από τα μέρη, η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο της χώρας στην οποία ή, ελλείψει αυτού, από την οποία ο εργαζόμενος παρέχει συνήθως την εργασία του κατ’ εκτέλεση της σύμβασης. Η χώρα της συνήθους εκτέλεσης εργασίας δεν θεωρείται ότι μεταβάλλεται όταν ο εργαζόμενος παρέχει την εργασία του σε μια άλλη χώρα προσωρινά.
3.   Όταν δεν μπορεί να καθορισθεί το εφαρμοστέο δίκαιο σύμφωνα με την παράγραφο 2, η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο της χώρας όπου ευρίσκεται η εγκατάσταση της επιχείρησης που προσέλαβε τον εργαζόμενο.
4.   Όταν προκύπτει από το σύνολο των περιστάσεων ότι η σύμβαση συνδέεται στενότερα με χώρα άλλη από την προβλεπόμενη στις παραγράφους 2 ή 3, εφαρμόζεται το δίκαιο της άλλης αυτής χώρας.»
Εν προκειμένω, η σύμβαση δεν προσδιορίζει το εφαρμοστέο σε αυτήν δίκαιο. Εντούτοις, οι διάδικοι συμφωνούν ως προς τον καθορισμό του βελγικού δικαίου ως εφαρμοστέου στη σύμβαση εθνικού δικαίου. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις αρχές που απορρέουν από το άρθρο 3 του κανονισμού Ρώμη Ι, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 8, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, το βελγικό δίκαιο είναι το εφαρμοστέο στη σύμβαση εθνικό δίκαιο.
Εν πάση περιπτώσει, όπως ορθώς υποστηρίζει η EUCAP Somalia, χωρίς ο προσφεύγων να το αμφισβητεί, από το σύνολο των περιστάσεων προκύπτει ότι η σύμβαση συνδέεται στενότερα με το Βέλγιο. Ασφαλώς, ο προβλεπόμενος στο άρθρο 5.1 της σύμβασης τόπος εκπληρώσεως ήταν η πόλη του Garowe. Εντούτοις, δεν αμφισβητείται ότι η σύμβαση δεν εκτελέστηκε στον τόπο της πραγματικής τοποθέτησης στη Σομαλία, ότι ο προσφεύγων παρέμεινε στο Βέλγιο κατά τη διάρκεια της περιόδου απασχόλησης, ότι έχει τη βελγική ιθαγένεια και είναι μόνιμος κάτοικος Βελγίου, ότι η διαδικασία πρόσληψης και η υπογραφή της σύμβασης έλαβαν χώρα στο Βέλγιο και, τέλος, ότι το κριτήριο της μόνιμης κατοικίας για τον προσδιορισμό του εφαρμοστέου δικαίου στις υποχρεώσεις κοινωνικής ασφαλίσεως κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 13 της σύμβασης συνεπάγεται τον προσδιορισμό του Βελγίου. Συνεπώς, ακόμη και αν υποτεθεί ότι πρέπει να εφαρμοστεί το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού Ρώμη Ι αντί των διατάξεων αυτού οι οποίες μνημονεύονται στη σκέψη 43 ανωτέρω, το βελγικό δίκαιο παραμένει το εφαρμοστέο στη σύμβαση εθνικό δίκαιο.
Υπό τις συνθήκες αυτές, σύμφωνα με τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 37 ανωτέρω, η υπό κρίση διαφορά πρέπει να εξεταστεί βάσει της σύμβασης και, συμπληρωματικώς, βάσει του βελγικού εθνικού δικαίου, σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς το περιεχόμενο της σύμβασης ή ως προς την έννοια ορισμένων ρητρών της ή όταν μόνη η σύμβαση δεν παρέχει τη δυνατότητα επίλυσης όλων των πτυχών της διαφοράς. Επιπλέον, η εφαρμογή των όρων της σύμβασης δεν είναι δυνατό να επιτρέπει στους διαδίκους να παρακάμπτουν την εφαρμογή των αναγκαστικού δικαίου διατάξεων του βελγικού δικαίου από τις οποίες δεν χωρεί παρέκκλιση και σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να εκπληρωθούν ή έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση.
Β.

Επί της προσφυγής‑αγωγής
Τα αιτήματα του προσφεύγοντος συνίστανται, αφενός, σε αίτημα να κηρυχθούν άκυρες οι πράξεις κοινοποίησης της καταγγελίας και, στο μέτρο που παρίσταται αναγκαίο, να κηρυχθεί άκυρη η απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020 και, αφετέρου, σε αίτημα αποζημιώσεως.
1.

Επί του παραδεκτού της προσφυγής‑αγωγής
Η EUCAP Somalia προβάλλει δύο λόγους απαραδέκτου, εκ των οποίων ο πρώτος στηρίζεται στην ασάφεια και αοριστία της προσφυγής‑αγωγής, ο δε δεύτερος στη μη εξάντληση της προβλεπόμενης στη σύμβαση διαδικασίας εσωτερικής προσφυγής.
[
παραλειπόμενα
]
α)

Επί της ενστάσεως απαραδέκτου που στηρίζεται στη μη εξάντληση της διαδικασίας εσωτερικής προσφυγής
Η EUCAP Somalia προβάλλει ένσταση απαραδέκτου της υπό κρίση προσφυγής‑αγωγής (στο εξής: προσφυγή) για τον λόγο ότι ο προσφεύγων δεν άσκησε προηγουμένως εσωτερική προσφυγή εντός της προθεσμίας ενός μηνός σύμφωνα με το άρθρο 21.1 της σύμβασης, υπολογιζόμενης από την ημερομηνία αποστολής, στις 8 Νοεμβρίου 2019, του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019. Κατά συνέπεια, ο προσφεύγων δεν εξάντλησε την κατά τη σύμβαση διαδικασία εσωτερικής προσφυγής του άρθρου 22.2 της σύμβασης.
Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 22.2 της σύμβασης εξαρτά την άσκηση προσφυγής ενώπιον του δικαστή της Ένωσης από την εξάντληση της διαδικασίας εσωτερικής προσφυγής του άρθρου 21.1 της σύμβασης, η οποία κινείται υποχρεωτικώς εντός προθεσμίας ενός μηνός υπολογιζόμενης από την ημερομηνία της πράξης που επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντα του προσφεύγοντος.
Ως εκ τούτου, το παραδεκτό της υπό κρίση προσφυγής πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα του συνδυασμού των άρθρων 21.1 και 22 της σύμβασης. Στο Γενικό Δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει, κατ’ εφαρμογήν των εν λόγω διατάξεων, αν ο προσφεύγων συμμορφώθηκε με την εξάντληση της συμβατικώς προβλεπόμενης διαδικασίας εσωτερικής προσφυγής. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί αν ο προσφεύγων άσκησε την προσφυγή αυτή εντός μηνός από την ημερομηνία κατά την οποία εκδόθηκε η απόφαση που επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντά του.
Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 39 ανωτέρω, κατά την εκτέλεση σύμβασης, η Διοίκηση της Ένωσης εξακολουθεί να υπόκειται στις υποχρεώσεις που υπέχει από τον Χάρτη.
Συναφώς, πρέπει να διασφαλίζεται ότι εξετάζονται όλα τα κρίσιμα για τη διαφορά πραγματικά και νομικά ζητήματα, προκειμένου να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική δικαστική προστασία στην οποία αναφέρεται το άρθρο 47 του Χάρτη (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2020, Inclusion Alliance for Europe κατά Επιτροπής,
C‑378/16 P
,
EU:C:2020:575
, σκέψη
), κατά το οποίο «[κ]άθε πρόσωπο έχει δικαίωμα να δικασθεί η υπόθεσή του […] από ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστήριο, που έχει […] συσταθεί νομίμως».
Επομένως, οσάκις σύμβαση περιλαμβάνουσα ρήτρα διαιτησίας υπέρ του Δικαστηρίου της Ένωσης, δυνάμει του άρθρου 272 ΣΛΕΕ, περιέχει όρο κατά τον οποίο ο διάδικος οφείλει, πριν ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, να εξαντλήσει εσωτερικό μέσο παροχής προστασίας, πρέπει να διασφαλίζεται ότι το εν λόγω μέσο μπορεί να ασκηθεί υπό συνθήκες που δεν στερούν από τον ενδιαφερόμενο το δικαίωμά του σε αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Επιπλέον, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, στην έννομη τάξη της Ένωσης υφίσταται θεμελιώδης αρχή η οποία απαιτεί μια πράξη της δημόσιας αρχής να μην μπορεί να αντιτάσσεται στα υποκείμενα δικαίου πριν υπάρξει γι’ αυτά η δυνατότητα να λάβουν γνώση της εν λόγω πράξεως (πρβλ. απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 1979, Racke,
98/78
,
EU:C:1979:14
, σκέψη
).
Ως εκ τούτου, η περιεχόμενη στο άρθρο 21.1 της σύμβασης αναφορά στην ημερομηνία της οικείας πράξης, η οποία συνιστά το χρονικό σημείο έναρξης της προθεσμίας ενός μηνός από την οποία εξαρτάται η νομότυπη, κατά την έννοια της σύμβασης, άσκηση της εσωτερικής προσφυγής, έχει την έννοια ότι αφορά την ημερομηνία κατά την οποία παρασχέθηκε στον προσφεύγοντα η δυνατότητα να λάβει λυσιτελώς γνώση του περιεχομένου της πράξης αυτής.
Προκειμένου να καθοριστεί η ημερομηνία κατά την οποία ο προσφεύγων έλαβε γνώση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης, υπενθυμίζεται ότι εναπόκειται στον διάδικο που επικαλείται την εκπρόθεσμη άσκηση προσφυγής να αποδείξει την ημερομηνία κατά την οποία γνωστοποιήθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και, εν πάση περιπτώσει, την ημερομηνία κατά την οποία ο ενδιαφερόμενος έλαβε γνώση της απόφασης αυτής, αν πρόκειται για μέτρο ατομικού χαρακτήρα (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2018, WL κατά ERCEA,
T‑493/17
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2018:852
, σκέψη
). Επομένως, εν προκειμένω, το βάρος της απόδειξης αυτής φέρει η EUCAP Somalia.
Με έγγραφο της 2ας Ιανουαρίου 2020, ο προσφεύγων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 21.1 της σύμβασης, εσωτερική προσφυγή κατά του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019, με το οποίο του κοινοποιήθηκε η απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης, αυτό δε περιήλθε πράγματι σε γνώση του στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Εντούτοις, η EUCAP Somalia υποστηρίζει ότι ο προσφεύγων είχε ήδη λάβει γνώση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης από της κοινοποιήσεώς της με την αποστολή του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 στην κατοικία του με συστημένη επιστολή επί αποδείξει παραλαβής στις 8 Νοεμβρίου 2019. Συνεπώς, κατ’ εφαρμογήν των άρθρων 21.1 και 22.2 της σύμβασης, ο προσφεύγων έπρεπε να έχει ασκήσει εσωτερική προσφυγή κατά της απόφασης αυτής το αργότερο στις 8 Δεκεμβρίου 2019 και το από 2 Ιανουαρίου 2020 έγγραφό του δεν μπορεί να θεωρηθεί ως πράξη διά της οποίας ασκήθηκε νομότυπη εσωτερική προσφυγή.
Συναφώς, η EUCAP Somalia προβάλλει ότι από τη δικογραφία που αφορά την αίτηση δικαστικής αρωγής την οποία υπέβαλε ο προσφεύγων πριν από την άσκηση της υπό κρίση προσφυγής και η οποία απορρίφθηκε από τον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου με διάταξη της 9ης Σεπτεμβρίου 2020, προκύπτουν διάφορα αντιφατικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν, κατά την καθής, ότι ο προσφεύγων είχε λάβει γνώση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης ήδη από τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2019. Ειδικότερα, η καθής υποστηρίζει ότι ο προσφεύγων έλαβε επιδόματα ανεργίας από 1ης Δεκεμβρίου 2019, κατόπιν αιτήσεως την οποία είχε υποβάλει στην EUCAP Somalia στις 19 Νοεμβρίου 2019, προκειμένου να του χορηγηθεί βεβαίωση εργασίας. Κατά την EUCAP Somalia, η εγγραφή στα μητρώα των αρμόδιων στον τομέα της ανεργίας βελγικών αρχών πρέπει κατ’ αρχήν να γίνει εντός οκτώ ημερών από την πρώτη ημέρα ανεργίας, απαιτείται δε να προσκομισθεί ενώπιον των αρχών αυτών απόδειξη περί της αποφάσεως καταγγελίας της σύμβασης, όπερ σημαίνει ότι είχε προηγηθεί γνώση της εν λόγω απόφασης.
Επιπλέον, η EUCAP Somalia αμφισβητεί ότι ο προσφεύγων μπορεί να επικαλεστεί μη παραλαβή του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 για τον λόγο ότι το έγγραφο αυτό απεστάλη σε ελλιπή διεύθυνση. Συγκεκριμένα, το εν λόγω έγγραφο απεστάλη στη διεύθυνση την οποία είχε υποδείξει ο προσφεύγων στο έντυπο των προσωπικών του στοιχείων επικοινωνίας, ήτοι το μόνο έντυπο, σύμφωνα με την καθής, το οποίο έπρεπε να ληφθεί υπόψη για την ταχυδρομική αλληλογραφία μεταξύ των μερών. Επομένως, η ενδεχόμενη αποστολή σε ελλιπή διεύθυνση αποτελεί συνέπεια μη συγγνωστού πταίσματος του προσφεύγοντος, το οποίο δεν είναι δυνατό να καταλογιστεί στην EUCAP Somalia.
Πρώτον, όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι ο προσφεύγων είχε γνώση, τον Νοέμβριο του 2019, του περιεχομένου του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, επισημαίνεται ότι, μολονότι η EUCAP Somalia επέλεξε να κοινοποιήσει το ως άνω έγγραφο με συστημένη επιστολή στις 8 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, εντούτοις δεν προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την εν λόγω κοινοποίηση, όπως ιδίως την απόδειξη παραλαβής της συστημένης επιστολής, προσηκόντως υπογεγραμμένη από τον προσφεύγοντα, ή την απόθεση ειδοποίησης στην τελευταία διεύθυνση την οποία αυτός είχε υποδείξει. Ως εκ τούτου, δεν αποδεικνύεται ότι το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 περιήλθε στον προσφεύγοντα τον Νοέμβριο του 2019 και ότι, επομένως, αυτός είχε τη δυνατότητα, κατά την ως άνω ημερομηνία, να λάβει λυσιτελώς γνώση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης.
Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι ο προσφεύγων αμφισβήτησε, στις 23 Δεκεμβρίου 2019, την περίοδο απασχόλησης η οποία αναγραφόταν στην από 16 Δεκεμβρίου 2019 βεβαίωση εργασίας (βλ. σκέψη 24 ανωτέρω), για τον λόγο ότι η αναγραφόμενη σε αυτήν ημερομηνία λήξης της σύμβασης, ήτοι η 25η Νοεμβρίου 2019, δεν αντιστοιχούσε στην ημερομηνία λήξης της προθεσμίας προειδοποίησης που αναφερόταν στο έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019 και ότι ζήτησε, με την ευκαιρία αυτή, να του κοινοποιηθεί αντίγραφο του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 στο οποίο έκανε αναφορά το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019, συνηγορεί υπέρ του γεγονότος ότι ο προσφεύγων δεν είχε λάβει γνώση του περιεχομένου του πρώτου αυτού εγγράφου τον Δεκέμβριο του 2019.
Ασφαλώς, η EUCAP Somalia απέστειλε το ως άνω έγγραφο στη διεύθυνση που είχε δηλώσει ο προσφεύγων στο έντυπο των προσωπικών του στοιχείων επικοινωνίας και δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους ότι η εν λόγω διεύθυνση ήταν ελλιπής, διότι ο προσφεύγων δεν είχε αναφέρει τον αριθμό οικίας.
Εντούτοις, αφενός, από τη δικογραφία προκύπτει ότι ο προσφεύγων πριν από την επίδικη αποστολή, είχε διαβιβάσει στην EUCAP Somalia πλήρη διεύθυνση, περιλαμβανομένου του αριθμού οικίας, σε δύο άλλα έντυπα, εκ των οποίων το ένα αφορούσε την ένδειξη της ταυτότητας του δικαιούχου σε περίπτωση θανάτου, το οποίο διαβιβάστηκε ταυτοχρόνως με το έντυπο των προσωπικών του στοιχείων επικοινωνίας, και το άλλο ήταν σχετικό με τα τραπεζικά στοιχεία του, το οποίο διαβιβάστηκε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 25 Σεπτεμβρίου 2019.
Επομένως, η EUCAP Somalia θα μπορούσε, ενεργώντας επιμελώς, να έχει παράσχει στον προσφεύγοντα τη δυνατότητα να λάβει λυσιτελώς γνώση του περιεχομένου του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 αναζητώντας την πλήρη διεύθυνσή του η οποία περιλαμβανόταν στις πληροφορίες που αυτός είχε παράσχει. Κατά συνέπεια, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, η EUCAP Somalia δεν δύναται να επικαλεστεί το γεγονός ότι ο προσφεύγων τής διαβίβασε, στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας, διεύθυνση χωρίς αριθμό οικίας.
Όσον αφορά, εξάλλου, τα επιχειρήματα της EUCAP Somalia τα οποία στηρίζονται στη δικογραφία της αίτησης δικαστικής αρωγής του προσφεύγοντος, είναι αληθές ότι από τη δικογραφία αυτή προκύπτει ότι ο προσφεύγων έλαβε επίδομα ανεργίας από τις αρμόδιες βελγικές αρχές για το σύνολο του μηνός Δεκεμβρίου. Ωστόσο, το έγγραφο το οποίο αποδεικνύει την καταβολή φέρει ημερομηνία την 16η Ιανουαρίου 2020. Επιπλέον, από την ανάγνωση της εσωτερικής προσφυγής την οποία άσκησε ο προσφεύγων στις 2 Ιανουαρίου 2020 προκύπτει ότι, κατά την ημερομηνία εκείνη, δήλωσε ότι δεν ήταν δικαιούχος των ανωτέρω επιδομάτων λόγω του ελλιπούς χαρακτήρα του διοικητικού φακέλου του. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι το επίδομα ανεργίας καταβλήθηκε αναδρομικώς σε ημερομηνία μεταγενέστερη της 2ας Ιανουαρίου 2020 και βάσει της βεβαίωσης εργασίας που απέστειλε η EUCAP Somalia στον προσφεύγοντα στις 16 Δεκεμβρίου 2019, όπου αναφέρεται ημερομηνία λήξης της περιόδου απασχόλησης όμοια με την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας προειδοποίησης που μνημονεύεται στο έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019. Επομένως, από την αναδρομική αυτή καταβολή δεν μπορεί να συναχθεί με επαρκή βεβαιότητα ότι ο προσφεύγων ήταν σε θέση, πριν από τις 16 ή τις 23 Δεκεμβρίου 2019 ή ακόμη πριν από τις 2 Ιανουαρίου 2020, να ενημερώσει τις βελγικές αρχές για την απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης που κοινοποιήθηκε με το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019.
Ομοίως, από την κοινοποίηση εκ μέρους του προσφεύγοντος στην EUCAP Somalia των πλήρων στοιχείων του, στις 26 Νοεμβρίου 2019, δεν μπορεί να συναχθεί ότι αυτός είχε, κατά την εν λόγω ημερομηνία, λάβει γνώση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019. Η υπόμνηση αυτή του προσφεύγοντος στην EUCAP Somalia, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κάθε κοινοποίηση είχε αποσταλεί ή επρόκειτο να αποσταλεί στην ορθή διεύθυνση, μπορεί να εξηγηθεί από το περιεχόμενο των πληροφοριών που είχε λάβει κατά τη συνομιλία της 14ης Οκτωβρίου 2019, σύμφωνα με τις οποίες ο προσφεύγων θα ανέμενε την επακόλουθη γνωστοποίηση της απόφασης της EUCAP Somalia στην κατοικία του. Συγκεκριμένα, κατά τη συνομιλία αυτή, η EUCAP Somalia πληροφόρησε τον προσφεύγοντα ότι το εν λόγω στάδιο δεν αποσκοπούσε στην άμεση λήψη απόφασης ως προς τη σύμβαση, αλλά μάλλον στο να του δώσει την ευκαιρία να λάβει διευκρινίσεις όσον αφορά τις συνθήκες ζωής στον τόπο εργασίας, να λάβει η ίδια τις παρατηρήσεις και τα ερωτήματά του και να τον ενημερώσει ότι θα έρθει εκ νέου σε επαφή μαζί του σχετικά με τη συνέχεια που επρόκειτο να δοθεί εντός προθεσμίας μίας εβδομάδας. Συνεπώς, η κοινοποίηση καθεαυτή δεν είναι ικανή να αποδείξει ότι ο προσφεύγων είχε λάβει γνώση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 στις 26 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.
Κατόπιν του συνόλου των προεκτεθέντων, διαπιστώνεται ότι η EUCAP Somalia δεν αποδεικνύει ότι ο προσφεύγων έλαβε λυσιτελώς γνώση του περιεχομένου του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Κατά τα λοιπά, από τη δικογραφία προκύπτει ότι δόθηκε στον προσφεύγοντα η δυνατότητα να λάβει λυσιτελώς γνώση του ως άνω εγγράφου την 31η Ιανουαρίου 2020, ημερομηνία κατά την οποία η EUCAP Somalia του κοινοποίησε πράγματι το εν λόγω έγγραφο ως παράρτημα της απόφασης της 24ης Ιανουαρίου 2020.
Δεύτερον, όσον αφορά την ημερομηνία κατά την οποία ο προσφεύγων έλαβε πράγματι γνώση του περιεχομένου του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019, δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους ότι η απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης κοινοποιήθηκε στον προσφεύγοντα με την αποστολή, στην πλήρη διεύθυνσή του, του εγγράφου αυτού, το οποίο παραλήφθηκε δεόντως και περιήλθε σε γνώση του στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι η απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης, όπως κοινοποιήθηκε με το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019, συνιστά ατομικό μέτρο το οποίο θίγει τον προσφεύγοντα, ο τελευταίος βασίμως επικαλέστηκε το άρθρο 21.1 της σύμβασης και άσκησε προσφυγή με έγγραφο της 2ας Ιανουαρίου 2020, η δε προσφυγή αυτή πρέπει να χαρακτηριστεί ως εσωτερική προσφυγή κατά της ως άνω απόφασης.
Στο μέτρο που η εν λόγω εσωτερική προσφυγή ασκήθηκε από τον προσφεύγοντα εντός ενός μηνός, σύμφωνα με το άρθρο 21.1 της σύμβασης, από την ημερομηνία κατά την οποία έλαβε γνώση του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019 με την οποία θίγονται τα συμφέροντά του, η υπό κρίση προσφυγή, η οποία ασκήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 22.2 της σύμβασης, είναι παραδεκτή. Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η ένσταση απαραδέκτου την οποία προέβαλε συναφώς η EUCAP Somalia.
2.

Επί των παραβάσεων που επηρεάζουν τις πράξεις κοινοποίησης της καταγγελίας και την απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020
Στο πλαίσιο της προσφυγής του, ο προσφεύγων δεν αμφισβητεί την απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης αυτή καθεαυτήν ή, με άλλα λόγια, το δικαίωμα της EUCAP Somalia να λύσει τη σχέση εργασίας.
Αντιθέτως, ο προσφεύγων ζητεί να κηρυχθούν άκυρες οι πράξεις κοινοποίησης της καταγγελίας και, στο μέτρο που παρίσταται αναγκαίο, η απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2020, καθόσον αντιβαίνουν σε πλείονες διατάξεις της σύμβασης, καθώς και στο δίκαιο της Ένωσης και, ενδεχομένως, στο εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.
α)

Επί των πράξεων κοινοποίησης της καταγγελίας
Προς στήριξη του αιτήματός του να κηρυχθούν άκυρες οι πράξεις κοινοποίησης της καταγγελίας, ο προσφεύγων προβάλλει κατ’ ουσίαν, πρώτον, παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογήσεως, δεύτερον, όσον αφορά ειδικότερα το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019, «ακυρότητα και έλλειψη αποτελεσμάτων» αυτού, καθώς και παράβαση του άρθρου 21 της σύμβασης και προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως κατά τη διάρκεια της διαδικασίας άσκησης εσωτερικής προσφυγής, τρίτον, παράβαση του άρθρου 18.1 και του άρθρου 17.2 της σύμβασης και, τέταρτον, παράβαση του νόμου περί συμβάσεων εργασίας στην περίπτωση που εφαρμοστέο είναι το βελγικό δίκαιο.
Το Γενικό Δικαστήριο θα εξετάσει διαδοχικά τις τρεις πρώτες αιτιάσεις του προσφεύγοντος. Όσον αφορά την τέταρτη αιτίαση, αυτή προβλήθηκε, κατ’ ουσίαν, προς στήριξη της δεύτερης και της τρίτης αιτιάσεως και θα εξεταστεί στο πλαίσιο αυτό.
[
παραλειπόμενα
]
1)

Επί της ακυρότητας και της έλλειψης αποτελεσμάτων της κοινοποίησης της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 και επί της προσβολής του δικαιώματος ακροάσεως το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 21 της σύμβασης
Ο προσφεύγων ζητεί να αναγνωριστεί η ακυρότητα του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, καθόσον αυτό του κοινοποιήθηκε μόνον με την απόφαση περί απορρίψεως της εσωτερικής προσφυγής του. Προς στήριξη του ως άνω επιχειρήματος, αφενός, προβάλλει ότι το εν λόγω έγγραφο δεν του κοινοποιήθηκε νομοτύπως και δεν πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις που θέτει συναφώς το βελγικό δίκαιο. Αφετέρου, προβάλλει παράβαση από την EUCAP Somalia του άρθρου 21 της σύμβασης και προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εσωτερικής προσφυγής.
Όσον αφορά το νομότυπο της κοινοποίησης του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η αποστολή του εν λόγω εγγράφου είναι παράτυπη, καθόσον πραγματοποιήθηκε στις 8 Νοεμβρίου του ίδιου έτους με συστημένη επιστολή η οποία ταχυδρομήθηκε σε ελλιπή διεύθυνση. Προσθέτει δε ότι η απλή απόδειξη της πληρωμής συστημένης επιστολής δεν αρκεί προς απόδειξη της αποστολής, αλλά ότι αντιθέτως η απόδειξη της παραλαβής της επιστολής είναι αυτή η οποία συνιστά το καθοριστικό στοιχείο σύμφωνα με το βελγικό δίκαιο. Επιπλέον, η μεταγενέστερη κοινοποίηση εκ μέρους της EUCAP Somalia, τον Ιανουάριο του 2020, του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 δεν μπορεί να θεραπεύσει την αρχική αποστολή του εν λόγω εγγράφου σε εσφαλμένη διεύθυνση και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αναδρομική εφαρμογή της προθεσμίας προειδοποίησης που αυτό ορίζει.
Κατά συνέπεια, το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 πρέπει, κατά τον προσφεύγοντα, να θεωρηθεί άκυρο, η δε οριζόμενη σε αυτό προθεσμία προειδοποίησης μιας εβδομάδας είναι απολύτως άκυρη, χωρίς, επομένως, να παράγει αποτελέσματα κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 37, παράγραφος 1, τέταρτο εδάφιο, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας. Ο προσφεύγων διευκρινίζει επίσης ότι η ακυρότητα αυτή αφορά αποκλειστικώς την κοινοποίηση της απόλυσης με τήρηση προθεσμίας προειδοποίησης, χωρίς ωστόσο τούτο να επηρεάζει την απόλυση αυτή καθεαυτήν, οπότε το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 δεν δύναται να αντιταχθεί σε αυτόν προς αμφισβήτηση του αιτήματός του για χορήγηση αντισταθμιστικής αποζημίωσης λόγω απολύσεως.
Η EUCAP Somalia φρονεί ότι ο προσφεύγων ενημερώθηκε τυπικώς για την καταγγελία της σύμβασης με την παραλαβή του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, η οποία προφανώς επήλθε κατόπιν της αποστολής του που έλαβε χώρα στις 8 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι το εν λόγω έγγραφο κοινοποιήθηκε στον προσφεύγοντα με συστημένη επιστολή επί αποδείξει παραλαβής η οποία απεστάλη στη διεύθυνση την οποία ο ίδιος είχε υποδείξει στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας το οποίο συμπλήρωσε στις 10 Αυγούστου 2019. Ως εκ τούτου, κατ’ εφαρμογήν του βελγικού εργατικού δικαίου, και, ιδίως, του άρθρου 37, παράγραφος 1, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, η κοινοποίηση του ως άνω εγγράφου είναι έγκυρη, στο μέτρο που ο ελλιπής χαρακτήρας της αναγραφόμενης διεύθυνσης οφείλεται σε μη συγγνωστό πταίσμα του προσφεύγοντος. Εν πάση περιπτώσει, η EUCAP Somalia υποστηρίζει ότι, με την ταχυδρόμηση του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019, θεράπευσε την πλημμέλεια της κοινοποίησης της καταγγελίας σύμφωνα με το βελγικό δίκαιο.
Εν προκειμένω, η σύμβαση δεν περιέχει διατάξεις βάσει των οποίων να ρυθμίζεται άμεσα το τμήμα της διαφοράς το οποίο αφορά την τήρηση των κανόνων περί τυπικών προϋποθέσεων που ισχύουν για την εκ μέρους της EUCAP Somalia κοινοποίηση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης στον προσφεύγοντα. Κατά συνέπεια, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 37 ανωτέρω, πρέπει να εφαρμοστούν οι κανόνες του βελγικού δικαίου προκειμένου να εξεταστεί το βάσιμο των επιχειρημάτων του προσφεύγοντος στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτίασης.
Το άρθρο 40, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, σε συνδυασμό με το άρθρο 37, παράγραφος 1, του νόμου αυτού, ορίζει μεταξύ άλλων ότι, στην περίπτωση που ο εργοδότης προβαίνει σε καταγγελία, η κοινοποίησή της πρέπει, επί ποινή ακυρότητας, να πραγματοποιείται μόνον με ταχυδρομική αποστολή συστημένης επιστολής η οποία παράγει αποτελέσματα την τρίτη εργάσιμη ημέρα μετά την ημερομηνία αποστολής της, ή με επίδοση από δικαστικό επιμελητή.
Συναφώς, κατ’ αρχάς, στον εργοδότη εναπόκειται να αποδείξει ότι η συστημένη επιστολή περιήλθε στον αποδέκτη της. Στην περίπτωση που η κοινοποίηση της καταγγελίας πραγματοποιείται με ταχυδρομική αποστολή συστημένης επιστολής, αυτή πρέπει να αποστέλλεται στην ακριβή διεύθυνση. Η συστημένη επιστολή η οποία απεστάλη σε εσφαλμένη διεύθυνση δεν δύναται να παράγει αποτελέσματα. Η ακυρότητα της κοινοποίησης δεν μπορεί να θεραπευθεί με την παράδοση αντιγράφου της επιστολής στον εργαζόμενο. Επομένως, η κοινοποίηση καταγγελίας με συστημένη επιστολή είναι άκυρη, εάν η αναγραφόμενη στην απόδειξη κατάθεσης διεύθυνση είναι ανακριβής [cour du travail de Bruxelles (δικαστήριο εργατικών διαφορών Βρυξελλών, Βέλγιο) απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2016, αριθ. 2015/AB/742]. Εξάλλου, μόνον η προσκόμιση από τον εργοδότη απόδειξης πληρωμής για συστημένη αποστολή δεν αρκεί [πρβλ. cour du travail de Bruxelles (δικαστήριο εργατικών διαφορών Βρυξελλών), απόφαση της 22ας Απριλίου 2016, αριθ. 2014/AB/765].
Στη συνέχεια, η καταγγελία πρέπει, επί ποινή ακυρότητας, να κοινοποιείται στην τελευταία γνωστή στον εργοδότη διεύθυνση [arbeidshof Brussel (δικαστήριο εργατικών διαφορών Βρυξελλών), απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 2012, αριθ. 2011/AB/1014]. Με άλλα λόγια, αν η κοινοποίηση της καταγγελίας πραγματοποιήθηκε σε εσφαλμένη διεύθυνση μολονότι ο εργοδότης γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει τη νέα διεύθυνση, η κοινοποίηση αυτή είναι μη νόμιμη και ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση λόγω καταγγελίας [cour du travail de Gand (δικαστήριο εργατικών διαφορών Γάνδης, Βέλγιο), απόφαση της 14ης Νοεμβρίου 2011, J.T.T. 2012, 1124, 1589]. Εντούτοις, δεν μπορεί να προσαφθεί σε εργοδότη η μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση κοινοποίησης της καταγγελίας στην ορθή διεύθυνση στην περίπτωση που η αποστολή πραγματοποιήθηκε σε εσφαλμένη διεύθυνση λόγω υπαιτιότητας ή αμέλειας του εργαζομένου [cour du travail de Liège (δικαστήριο εργατικών διαφορών Λιέγης, Βέλγιο), απόφαση της 2ας Μαρτίου 2005, J.T.T. 2005, 926, 383]. Συναφώς, ο εργαζόμενος υποχρεούται να ενημερώσει εγκαίρως τον εργοδότη του όσον αφορά τη μεταβολή διεύθυνσης. Στο πλαίσιο αυτό, σε μια περίπτωση στην οποία ο εργαζόμενος δεν είχε αποδείξει ότι είχε ενημερώσει τον εργοδότη του για τη μεταβολή της διεύθυνσής του, κρίθηκε ότι η καταγγελία νομίμως κοινοποιήθηκε στην παλαιά διεύθυνση του εργαζομένου, οπότε η προθεσμία προειδοποίησης άρχισε να τρέχει από την ημερομηνία την οποία όρισε ο εργοδότης [cour du travail de Liège (δικαστήριο εργατικών διαφορών Λιέγης), απόφαση της 14ης Ιανουαρίου 2004, αριθ. 27.452-98]. Εντούτοις, δεν αποκλείεται ο εργοδότης να μπορεί να λάβει υπόψη άλλες ενδείξεις ή διευθύνσεις που παρέσχε ο εργαζόμενος εντός άλλου πλαισίου [πρβλ. cour du travail de Liège (δικαστήριο εργατικών διαφορών Λιέγης), απόφαση της 2ας Μαρτίου 2005, J.T.T. 2005, 926, 383].
Επιπλέον, η συνέπεια ενός σφάλματος του εργοδότη κατά την αναγραφή της διεύθυνσης του εργαζομένου στο πλαίσιο της ταχυδρομικής αποστολής εγγράφου περί καταγγελίας σύμβασης εργασίας είναι, σύμφωνα με τη βελγική νομοθεσία, η απόλυτη ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης, η οποία δεν μπορεί να θεραπευθεί από τον εργαζόμενο. Στην περίπτωση αυτή, η απόλυση είναι άμεση, εκτός εάν το δικαστήριο κρίνει μετά από εύλογη προθεσμία ότι οι διάδικοι παραιτήθηκαν του δικαιώματός τους να επικαλεστούν την άμεση απόλυση [Cour de cassation (ακυρωτικό δικαστήριο), απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2008, R.G. αριθ. S.07.0056.N· βλ., επίσης, cour du travail de Bruxelles (δικαστήριο εργατικών διαφορών Βρυξελλών), απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2016, αριθ. 2015/AB/742]. Με άλλα λόγια, η ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης δεν επηρεάζει το υποστατό της απόλυσης [Cour de cassation (ακυρωτικό δικαστήριο), απόφαση της 6ης Ιανουαρίου 1997, J.T.T. 1997, 119]. Ο εργαζόμενος στον οποίο κοινοποιήθηκε άκυρη προθεσμία προειδοποίησης μπορεί, μεταξύ άλλων, μόλις περιέλθει εις γνώση του η εν λόγω ακυρότητα, να επικαλεστεί την απόλυση και να απαιτήσει την άμεση καταβολή της αντισταθμιστικής αποζημίωσης λόγω απολύσεως ή να συνεχίσει την εκτέλεση της σύμβασης μέχρι τη λήξη της προθεσμίας προειδοποίησης η οποία κοινοποιήθηκε μη νομοτύπως και να προβάλει κατά τη λήξη της το ανωτέρω δικαίωμα αποζημίωσης [cour du travail de Liège (δικαστήριο εργατικών διαφορών Λιέγης), απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 2008, J.T.T. 2008, 1004, 160].
Τέλος, ενόσω ο εργαζόμενος δεν έχει επικαλεστεί την ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης για να προβάλει την άμεση απόλυση, ο εργοδότης μπορεί να του κοινοποιήσει νέα προθεσμία σύμφωνη με τις απαιτήσεις του νόμου [cour du travail de Liège (δικαστήριο εργατικών διαφορών Λιέγης), αποφάσεις της 15ης Ιανουαρίου 2008, R.G. αριθ. 8356/2007, και της 17ης Οκτωβρίου 2013, αριθ. 2012/AL/332]. Στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 37/1 του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, η προθεσμία προειδοποίησης αρχίζει από τη Δευτέρα που έπεται της εβδομάδας κατά την οποία κοινοποιήθηκε η νέα προθεσμία προειδοποίησης.
Εν προκειμένω, πρώτον, στις σκέψεις 67 έως 78 ανωτέρω διαπιστώθηκε, αφενός, ότι η EUCAP Somalia δεν απέδειξε τι ακολούθησε την κοινοποίηση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, ειδικότερα με την προσκόμιση βεβαίωσης παραλαβής δεόντως υπογεγραμμένης από τον προσφεύγοντα ή με την απόθεση έγγραφης ειδοποίησης στην τελευταία δηλωθείσα από αυτόν διεύθυνση και, αφετέρου, ότι δεν αποδείχθηκε ότι το εν λόγω έγγραφο παρέσχε στον προσφεύγοντα τη δυνατότητα να λάβει γνώση στις 8 Νοεμβρίου 2019 της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης και της καθοριζόμενης προς τούτο προθεσμίας προειδοποίησης.
Υπό τις συνθήκες αυτές, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 105 ανωτέρω, η κοινοποίηση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019, το οποίο απεστάλη σε εσφαλμένη διεύθυνση, όπως πιστοποιεί η απόδειξη αποστολής στην οποία αναγράφεται ελλιπής διεύθυνση, πάσχει πλημμέλεια συνεπαγόμενη την απόλυτη ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης που ορίζεται με το εν λόγω έγγραφο, η οποία δεν μπορεί να θεραπευθεί με τη μεταγενέστερη κοινοποίηση του εν λόγω εγγράφου από την EUCAP Somalia στον προσφεύγοντα στις 24 Ιανουαρίου 2020.
Δεύτερον, από τη σκέψη 73 ανωτέρω προκύπτει, επίσης, ότι η EUCAP Somalia απέστειλε το έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 σε ελλιπή διεύθυνση, λόγω της υπαίτιας παράλειψης του προσφεύγοντος να αναγράψει τον αριθμό οικίας στο έντυπο σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας.
Είναι αληθές ότι, κατά το προπαρατεθέν στη σκέψη 106 βελγικό δίκαιο, η υπαίτια αυτή παράλειψη του προσφεύγοντος θα μπορούσε να απαλλάξει την EUCAP Somalia από την ευθύνη που αυτή υπέχει λόγω της μη συμμόρφωσής της προς την υποχρέωση κοινοποίησης της καταγγελίας στην ακριβή διεύθυνση του προσφεύγοντος. Εντούτοις, όπως διαπιστώθηκε στη σκέψη 74 ανωτέρω, πριν από την επίδικη αποστολή, ο προσφεύγων είχε κοινοποιήσει στην EUCAP Somalia την πλήρη διεύθυνσή του σε ένα έντυπο σχετικά με την ένδειξη της ταυτότητας του δικαιούχου σε περίπτωση θανάτου, το οποίο διαβιβάστηκε συγχρόνως με το έντυπο σχετικά με τα προσωπικά του στοιχεία επικοινωνίας, καθώς και σε ένα έντυπο σχετικό με τα τραπεζικά στοιχεία του. Υπό τις συνθήκες αυτές, η EUCAP Somalia, η οποία είχε πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες, θα μπορούσε να έχει αναζητήσει την πληρέστερη διεύθυνση του προσφεύγοντος μεταξύ των λοιπών πληροφοριών που αυτός παρέσχε. Ως εκ τούτου, η αμέλεια του προσφεύγοντος δεν μπορεί, υπό τις περιστάσεις αυτές, να απαλλάξει την EUCAP Somalia από την ευθύνη της όσον αφορά τον μη νομότυπο χαρακτήρα της κοινοποίησης του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 και, κατά συνέπεια, δεν συνιστά κώλυμα για την ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης που ορίζεται με το συγκεκριμένο έγγραφο.
Τρίτον, υπογραμμίζεται ότι η EUCAP Somalia απέστειλε στον προσφεύγοντα δεύτερο έγγραφο κοινοποίησης, στις 3 Δεκεμβρίου 2019, με το οποίο ο προσφεύγων πληροφορήθηκε για την απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης «με τήρηση προθεσμίας μίας εβδομάδας, η οποία θα άρχιζε τη Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2019». Ο προσφεύγων δεν αμφισβητεί ότι παρέλαβε το ως άνω έγγραφο και ότι έλαβε γνώση του περιεχομένου του, καθόσον αυτό απεστάλη ταχυδρομικώς με συστημένη επιστολή στην πλήρη διεύθυνσή του. Επομένως, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 108 ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019 συνεπάγεται, κατά την ημερομηνία παραλαβής του από τον προσφεύγοντα, στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, θεραπεία από την EUCAP Somalia της πλημμέλειας στην οποία υπέπεσε κατά την κοινοποίηση της καταγγελίας με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019.
Όσον αφορά το επιχείρημα του προσφεύγοντος, το οποίο προβλήθηκε κατά το στάδιο των γραπτών απαντήσεών του στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου και με το οποίο αμφισβητεί το νομότυπο της δεύτερης καταγγελίας λόγω του υπό όρους χαρακτήρα της, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Κατά τη νομολογία, η εν λόγω διάταξη εφαρμόζεται, επίσης, στις αιτιάσεις ή στα επιχειρήματα (βλ. απόφαση της 14ης Ιουλίου 2021, AQ κατά eu-LISA,
T‑164/19
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2021:456
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Εντούτοις, ισχυρισμός ή επιχείρημα που αποτελεί ανάπτυξη λόγου που προβλήθηκε προηγουμένως, άμεσα ή έμμεσα, με το εισαγωγικό δικόγραφο και συνδέεται στενά με τον λόγο αυτόν πρέπει να κρίνεται παραδεκτός (βλ. απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2021, Oltchim κατά Επιτροπής,
T‑565/19
,
EU:T:2021:904
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, επισημαίνεται, αφενός, ότι το ως άνω επιχείρημα δεν στηρίζεται σε στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία και, αφετέρου, ότι δεν συνδέεται στενά με επιχείρημα που προβλήθηκε με το δικόγραφο της προσφυγής. Εξάλλου, το επιχείρημα αυτό προβλήθηκε στο πλαίσιο της απάντησης του προσφεύγοντος σε ερώτηση που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο, πλην όμως διαπιστώνεται ότι υπερβαίνει το περιεχόμενο της εν λόγω ερώτησης (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 2019, RK κατά Συμβουλίου,
T‑11/17
,
EU:T:2019:65
, σκέψη
). Ως εκ τούτου, το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η κοινοποίηση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 από την EUCAP Somalia στον προσφεύγοντα ήταν μη νόμιμη, καθόσον δεν τηρήθηκαν οι τυπικές προϋποθέσεις που θέτει συναφώς το βελγικό δίκαιο, όπερ σημαίνει ότι η προθεσμία προειδοποίησης που το έγγραφο αυτό ορίζει είναι απολύτως άκυρη. Αντιθέτως, προκύπτει, επίσης, ότι η EUCAP Somalia διόρθωσε την εν λόγω πλημμέλεια με τη νομότυπη κοινοποίηση του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019, το οποίο, επομένως, παράγει πλήρως τα αποτελέσματά του έναντι του προσφεύγοντος.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτή η αιτίαση του προσφεύγοντος που προβάλλεται προς στήριξη του πρώτου αιτήματός του και η οποία στηρίζεται στην ακυρότητα και την έλλειψη αποτελεσμάτων της κοινοποίησης της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019, χωρίς να χρειάζεται να εξετασθεί το επιχείρημά του περί παραβάσεως του άρθρου 21 της σύμβασης και προσβολής του δικαιώματος ακροάσεως το οποίο προβλέπει η εν λόγω σύμβαση. Συγκεκριμένα, το επιχείρημα αυτό προβλήθηκε προς στήριξη του πρώτου αιτήματος, το οποίο έγινε δεκτό. Εξάλλου, κανένα αίτημα αποζημιώσεως δεν συνδέεται με την προβαλλόμενη παράβαση.
2)

Επί της παραβάσεως των άρθρων 17.2 και 18.1 της σύμβασης
Αφενός, ο προσφεύγων φρονεί ότι, εφόσον δεν του παρασχέθηκε η δυνατότητα να εργαστεί πραγματικά, η παροχή εργασίας του δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μη προσήκουσα παροχή εργασίας και δεν μπορεί να συναχθεί ότι δεν απέδειξε επαρκή επαγγελματικά προσόντα για τη θέση κατά την έννοια του άρθρου 17.2 της σύμβασης. Επομένως, η EUCAP Somalia όφειλε να εφαρμόσει όχι το άρθρο 17.2 της σύμβασης, αλλά το άρθρο 18.1, το οποίο προβλέπει το δικαίωμα του ενός ή του άλλου συμβαλλόμενου μέρους να καταγγείλει τη σύμβαση οποτεδήποτε, τηρώντας προθεσμία προειδοποίησης ενός μηνός. Αποφασίζοντας να εφαρμόσει προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας, η EUCAP Somalia δεν τήρησε τους όρους τόσο του άρθρου 17.2 της σύμβασης, το οποίο δεν προβλέπει υποχρεωτική προθεσμία προειδοποίησης, όσο και του άρθρου 18.1, το οποίο προβλέπει προθεσμία προειδοποίησης ενός μηνός.
Αφετέρου, ο προσφεύγων υπογραμμίζει ότι το βελγικό δίκαιο απαγορεύει, επί ποινή ακυρότητας, τις παρεκκλίσεις από την κατάργηση των ρητρών δοκιμαστικής περιόδου στις συμβάσεις εργασίας από 1ης Ιανουαρίου 2014. Εφαρμοζόμενη εν προκειμένω, η αρχή αυτή συνεπάγεται την ακυρότητα του άρθρου 17.2 της σύμβασης, στο οποίο στηρίχθηκε η EUCAP Somalia για να λύσει τη σύμβαση. Κατά συνέπεια, η ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου του άρθρου 17.2 της σύμβασης θα έπρεπε να θεωρηθεί μη παράγουσα αποτελέσματα και να εφαρμοστεί μόνον το άρθρο 18.1 της σύμβασης, το οποίο προβλέπει προθεσμία προειδοποίησης ενός μηνός. Επιπλέον, ο προσφεύγων υπενθυμίζει ότι η προβαλλόμενη μη νομότυπη κοινοποίηση του εγγράφου της 4ης Νοεμβρίου 2019 έχει ως συνέπεια, κατ’ εφαρμογήν του βελγικού δικαίου, την ακυρότητα της προθεσμίας προειδοποίησης μίας εβδομάδας που προβλέπεται σε αυτό. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι, στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με τις διατάξεις της βελγικής νομοθεσίας, επέρχεται η άμεση λύση της σύμβασης έναντι καταβολής αντισταθμιστικής αποζημίωσης λόγω απολύσεως.
Ως εκ τούτου, η απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης, όπως κοινοποιήθηκε με έγγραφα της 4ης Νοεμβρίου και της 3ης Δεκεμβρίου 2019, είναι άκυρη λόγω παραβάσεως τόσο των συμβατικών ρητρών όσο και των διατάξεων του βελγικού δικαίου.
Η EUCAP Somalia υπενθυμίζει ότι, κατά τον χρόνο της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης, ο προσφεύγων τελούσε σε δοκιμαστική υπηρεσία τριών μηνών, από τις 8 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου 2019. Κατά συνέπεια, το άρθρο 17.2 της σύμβασης αποτελούσε τη μόνη συμβατική βάση της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης.
Συναφώς, κατ’ αρχάς, μολονότι η EUCAP Somalia αναγνωρίζει ότι το βελγικό εργατικό δίκαιο δεν περιλαμβάνει πλέον διατάξεις σχετικές με τη δοκιμαστική περίοδο, εντούτοις, εκτιμά ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν δύναται βασίμως, όταν η αρμοδιότητά του στηρίζεται στο άρθρο 272 ΣΛΕΕ, να αφήσει ανεφάρμοστη ρήτρα της σύμβασης, ακόμη και αν η ρήτρα αυτή αντιβαίνει στο εφαρμοστέο στη σύμβαση εθνικό δίκαιο, δεδομένου ότι πρέπει να υπερισχύσει η εφαρμογή των ρητρών οι οποίες συνομολογήθηκαν ελεύθερα μεταξύ αυτής και του προσφεύγοντος. Επομένως, κατά την EUCAP Somalia, το άρθρο 17.2 της σύμβασης θα έπρεπε να εφαρμοστεί παρά το γεγονός ότι το βελγικό δίκαιο έχει οριστεί ως το εφαρμοστέο στη σύμβαση δίκαιο.
Περαιτέρω, η EUCAP Somalia φρονεί ότι δεν υπέπεσε σε πλάνη κρίνοντας ότι, βάσει του ανωτέρω άρθρου, λόγω ιατρικών αντενδείξεων, ο προσφεύγων δεν διέθετε την απαραίτητη σωματική ικανότητα για την καλή εκτέλεση της σύμβασης.
Τέλος, η EUCAP Somalia υπογραμμίζει ότι εφάρμοσε, εντούτοις, το βελγικό δίκαιο συμπληρωματικώς και ότι, στο πλαίσιο αυτό, καθόρισε προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας, σύμφωνα με το άρθρο 37, παράγραφος 2, και το άρθρο 40, παράγραφος 2, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, μολονότι το άρθρο 17.2 της σύμβασης δεν της επέβαλε τέτοια προθεσμία. Η EUCAP Somalia διευκρίνισε επίσης ότι ο μηχανισμός του άρθρου 17.2 της σύμβασης, καθόσον προβλέπει τη δυνατότητα μονομερούς λύσης της σύμβασης κατά τους τρεις πρώτους μήνες της συμβατικής σχέσης, προσεγγίζει το βελγικό δίκαιο, το οποίο επιτρέπει τη μονομερή λύση σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου κατά το πρώτο ήμισυ της συμφωνηθείσας διάρκειας της σύμβασης, εντός του ορίου των έξι πρώτων μηνών.
Εν προκειμένω, όσον αφορά το εφαρμοστέο στη σύμβαση (βλ. σκέψη 45 ανωτέρω) βελγικό δίκαιο, αφενός, ο νόμος περί θεσπίσεως ενιαίου καθεστώτος μεταξύ εργατών και υπαλλήλων όσον αφορά τις προθεσμίες καταγγελίας και την περίοδο αναμονής μεταξύ ημερομηνίας διακοπής της εργασίας και ημερομηνίας έναρξης καταβολής της αποζημίωσης καθώς και τα συνοδευτικά μέτρα της 26ης Δεκεμβρίου 2013 (
Moniteur belge
της 31ης Δεκεμβρίου 2013, σ. 104147) κατάργησε, από 1ης Ιανουαρίου 2014, τη δυνατότητα πρόβλεψης ρήτρας δοκιμαστικής περιόδου στις συμβάσεις εργασίας. Η κατάργηση αυτή ισχύει επί ποινή σχετικής ακυρότητας οποιασδήποτε αντίθετης ρήτρας βάσει του άρθρου 6 του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, το οποίο προβλέπει ότι οποιαδήποτε διάταξη η οποία αντιβαίνει στις διατάξεις του νόμου και των εκτελεστικών αυτού διαταγμάτων είναι άκυρη στον βαθμό που αποσκοπεί στον περιορισμό των δικαιωμάτων των εργαζομένων ή στην επίταση των υποχρεώσεών τους. Αφετέρου, ο ως άνω νόμος προέβλεψε τη δυνατότητα τόσο του εργοδότη όσο και του εργαζομένου, κατά το πρώτο ήμισυ της διάρκειας της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου και εντός ορίου έξι μηνών, να καταγγείλουν τη σύμβαση τηρώντας νέες προθεσμίες προειδοποίησης, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 37/2, παράγραφος 1, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας.
Επομένως, οι εν λόγω βελγικές νομοθετικές διατάξεις, οι οποίες οργανώνουν και διασφαλίζουν την προστασία των εργαζομένων, έχουν χαρακτήρα αναγκαστικού δικαίου.
Τρίτον, είναι αληθές ότι οι διάδικοι συμφώνησαν ελεύθερα όσον αφορά την πρόβλεψη δοκιμαστικής περιόδου τριών μηνών, από τις 8 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου 2019, και όσον αφορά τους όρους του άρθρου 17.2 της σύμβασης που προβλέπει, προς τούτο, ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου.
Εντούτοις, επισημαίνεται ότι η εν λόγω ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου, η οποία συμφωνήθηκε ελεύθερα μεταξύ των διαδίκων, δεν προβλέπει προθεσμία προειδοποίησης σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης κατά τη διάρκεια της επίμαχης δοκιμαστικής περιόδου, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό τα δικαιώματα του προσφεύγοντος και διευρύνοντας τις υποχρεώσεις του κατά παράβαση των άρθρων 6 και 37/2 του νόμου περί συμβάσεων εργασίας.
Όπως, όμως, προκύπτει από τη σκέψη 45 ανωτέρω, η εν λόγω ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου δεν μπορεί, επί ποινή ακυρότητας, να αντιβαίνει στις αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του βελγικού ουσιαστικού εργατικού δικαίου που εφαρμόζεται στη σύμβαση.
Κατά συνέπεια, πρέπει, όπως κατ’ ουσίαν ζητεί ο προσφεύγων, να κηρυχθεί άκυρη η ρήτρα δοκιμαστικής περιόδου που συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων στο άρθρο 17.2 της σύμβασης και να αποκλειστεί η εφαρμογή της για τους σκοπούς της επίλυσης της υπό κρίση διαφοράς.
Ως εκ τούτου, είναι αληθές ότι η εφαρμογή εν προκειμένω του άρθρου 40, παράγραφος 2, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας, σε συνδυασμό με το άρθρο 37, παράγραφος 1, και τα άρθρα 37/1 και 37/2 του εν λόγω νόμου, υποχρέωνε την EUCAP Somalia να τηρήσει προθεσμία προειδοποίησης μίας εβδομάδας, καθόσον ο προσφεύγων ανήκει στην κατηγορία των εργαζομένων με προϋπηρεσία μικρότερη των τριών μηνών.
Εντούτοις, από τον συνδυασμό των άρθρων 6, 37/2 και 40 του νόμου περί συμβάσεων εργασίας προκύπτει ότι οι αντισυμβαλλόμενοι σε σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου μπορούν να προβλέπουν ρήτρα κατά την οποία η καταγγελία της σύμβασης αυτής εξακολουθεί να υπόκειται, κατά παρέκκλιση, σε προθεσμία προειδοποίησης μεγαλύτερη από εκείνη η οποία προβλέπεται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 37/2 του νόμου αυτού, εφόσον μια τέτοια ρήτρα διευρύνει τα δικαιώματα και περιορίζει τις υποχρεώσεις του εργαζομένου.
Τούτο συμβαίνει εν προκειμένω. Συγκεκριμένα, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 18.1 της σύμβασης, του οποίου οι όροι παρατίθενται στη σκέψη 5 ανωτέρω, προέβλεπε τη δυνατότητα μονομερούς καταγγελίας της σύμβασης με τήρηση προθεσμίας προειδοποίησης ενός μηνός.
Κατά συνέπεια, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι η EUCAP Somalia όφειλε να εφαρμόσει την προβλεπόμενη στο άρθρο 18.1 της σύμβασης προθεσμία προειδοποίησης, δεδομένου ότι η προθεσμία αυτή προστάτευε περισσότερο τον προσφεύγοντα από την προθεσμία μιας εβδομάδας η οποία προβλέπεται κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του νόμου περί συμβάσεων εργασίας.
Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτή η αιτίαση του προσφεύγοντος περί παραβάσεως των άρθρων 17.2 και 18.1 της σύμβασης, χωρίς να απαιτείται να αποφανθεί το Γενικό Δικαστήριο επί των συναφώς προβληθέντων συμπληρωματικών επιχειρημάτων του προσφεύγοντος.
Όσον αφορά τις συνέπειες της εν λόγω παράβασης για το έγγραφο της 3ης Δεκεμβρίου 2019, υπενθυμίζεται ότι η EUCAP Somalia κοινοποίησε νομοτύπως την απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης με την αποστολή του εγγράφου της 3ης Δεκεμβρίου 2019 το οποίο ο προσφεύγων παρέλαβε στις 5 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους (βλ. σκέψη 113 ανωτέρω). Επομένως, η απόφαση περί καταγγελίας της σύμβασης κατέστη νόμιμη, έγκυρη και ανέπτυξε ενέργεια έναντι του προσφεύγοντος στις 5 Δεκεμβρίου 2019, κατέστη δε απρόσβλητη από τη λήξη της ισχύουσας προθεσμίας προειδοποίησης. Επιπλέον, από το άρθρο 40, παράγραφος 2, του νόμου περί συμβάσεων εργασίας προκύπτει, κατ’ ουσίαν, ότι, κατά το βελγικό δίκαιο, στην περίπτωση που η απόλυση με τήρηση προθεσμίας προειδοποίησης κοινοποιείται νομοτύπως με έγγραφο στο οποίο μνημονεύεται η διάρκεια της προθεσμίας προειδοποίησης, πλην όμως η προθεσμία αυτή είναι ανεπαρκής, η καταγγελία δεν είναι άκυρη. Ως εκ τούτου, η μη τήρηση της συμβατικής προθεσμίας προειδοποίησης συνεπάγεται την εφαρμογή της συμβατικώς προβλεπόμενης στο άρθρο 18.1 προθεσμίας προειδοποίησης ενός μηνός, αντί της νόμιμης προθεσμίας προειδοποίησης μιας εβδομάδας που καθορίζεται στο ανωτέρω έγγραφο.
[
παραλειπόμενα
]
IV.

Συμπέρασμα επί του συνόλου της διαφοράς
Κατόπιν του συνόλου των προεκτεθέντων, αφενός, πρέπει να γίνουν δεκτές οι αιτιάσεις του προσφεύγοντος οι οποίες στηρίζονται στην ακυρότητα και την έλλειψη αποτελεσμάτων της κοινοποίησης της απόφασης περί καταγγελίας της σύμβασης με έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 και στην παράβαση των άρθρων 17.2 και 18.1 της σύμβασης. Επομένως, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι ο προσφεύγων έχει δικαίωμα στις αποδοχές του για το χρονικό διάστημα από 26 Νοεμβρίου έως 8 Δεκεμβρίου 2019 και σε αντισταθμιστική αποζημίωση λόγω απολύσεως. Κατά συνέπεια, η προσφυγή‑αγωγή γίνεται δεκτή όσον αφορά το πρώτο και το τέταρτο αίτημα και απορρίπτεται κατά τα λοιπά. Αφετέρου, απορρίπτεται η επικουρικώς προβαλλόμενη ανταπαίτηση της EUCAP Somalia.
V.

Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η EUCAP Somalia ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του προσφεύγοντος.

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Η κοινοποίηση της καταγγελίας που περιλαμβάνεται στο έγγραφο της 4ης Νοεμβρίου 2019 είναι άκυρη.

2)
Η λύση της σύμβασης εργασίας που συνήφθη μεταξύ της EUCAP Somalia και του JC στις 21 Αυγούστου 2019 είναι νόμιμη, έγκυρη και αναπτύσσει ενέργεια έναντι του τελευταίου κατά την ημερομηνία της 5ης Δεκεμβρίου 2019, επιφέρει δε οριστικώς τα αποτελέσματά της από τη λήξη της προθεσμίας προειδοποίησης ενός μηνός που υπολογίζεται από τις 9 Δεκεμβρίου 2019, σύμφωνα με το άρθρο 18.1 της εν λόγω σύμβασης.

3)
Η EUCAP Somalia υποχρεούται να καταβάλει στον JC, αφενός, ποσό το οποίο να αντιστοιχεί στις αποδοχές του, όπως ορίζονται στο άρθρο 12.2 της εν λόγω σύμβασης, εξαιρουμένων των ημερήσιων αποζημιώσεων που μνημονεύονται στο άρθρο 15 της σύμβασης, για την περίοδο από τις 26 Νοεμβρίου έως και τις 8 Δεκεμβρίου 2019, και, αφετέρου, ποσό το οποίο να αντιστοιχεί σε αντισταθμιστική αποζημίωση λόγω απόλυσης με προειδοποίηση ενός μηνός ίση προς τις αποδοχές αυτές, για την περίοδο από τις 9 Δεκεμβρίου 2019 έως τις 9 Ιανουαρίου 2020, πλέον τόκων υπολογιζόμενων με το νόμιμο επιτόκιο σύμφωνα με το βελγικό δίκαιο.

4)
Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή κατά τα λοιπά.

5)
Απορρίπτει την ανταπαίτηση της EUCAP Somalia.

6)
Καταδικάζει την EUCAP Somalia στα δικαστικά έξοδα.

Da Silva Passos
Truchot
Sampol Pucurull
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Ιουλίου 2022.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
(
)	Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις της παρούσας αποφάσεως των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.