CELEX: 62019CJ0938
Προδικαστική παραπομπή
Περιβάλλον
Οδηγία 2003/87/ΕΚ
Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου
Άρθρο 2, παράγραφος 1
Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 3, στοιχείο εʹ
Έννοια της “εγκατάστασης”
Επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση
Βοηθητικές μονάδες οι οποίες δεν εκπέμπουν αυτές καθεαυτές αέρια θερμοκηπίου
Άρθρο 10α
Μεταβατικό καθεστώς δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων
Πρότυπο συλλογής δεδομένων
Διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας
Μέθοδος υπολογισμού
Απόφαση 2011/278/ΕΕ
Άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο
Εξαγωγή ψύξης προς οντότητα ανήκουσα σε τομέα που εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (
ΕΕ 2003, L 275, σ. 32
), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009 (
ΕΕ 2009, L 140, σ. 63
) (στο εξής: οδηγία 2003/87), ιδίως του άρθρου 2, παράγραφος 1, και του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αυτής, της «corrected eligibility ratio» (διορθωμένης ποσόστωσης επιλεξιμότητας) που μνημονεύεται στο Data Collection Template (πρότυπο συλλογής δεδομένων), το οποίο είναι διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και της απόφασης 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2011, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (
ΕΕ 2011, L 130, σ. 1
), ιδίως του άρθρου 6, παράγραφος 1, αυτής.
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Energieversorgungscenter Dresden-Wilschdorf GmbH & Co. KG (στο εξής: EDW) και της Bundesrepublik Deutschland (Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας) με αντικείμενο αίτηση δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου (στο εξής: δικαιώματα εκπομπής) σε βιομηχανική μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας μέσω κινητήρων αερίου, η οποία περιλαμβάνει, ως βοηθητικές μονάδες, ψυκτικές μηχανές οι οποίες λειτουργούν με απορρόφηση.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2003/87
Η αιτιολογική σκέψη 20 της οδηγίας 2003/87 έχει ως εξής:
«Η παρούσα οδηγία ενθαρρύνει τη χρήση τεχνολογιών οι οποίες είναι πιο αποδοτικές από ενεργειακή άποψη, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογίας συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας, και οι οποίες δημιουργούν λιγότερες εκπομπές ανά μονάδα παραγωγής, ενώ η μελλοντική οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιμη θερμότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας προωθεί ειδικότερα την τεχνολογία συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας.»
Το άρθρο 2 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις εκπομπές από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι και στα αέρια θερμοκηπίου που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ.»
Το άρθρο 3 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», έχει ως εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
β)
“εκπομπές”: η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα αερίων θερμοκηπίου από πηγές μιας εγκατάστασης ή η απελευθέρωση από αεροσκάφος που εκτελεί δραστηριότητα του παραρτήματος Ι των προσδιοριζόμενων σε σχέση με τη δραστηριότητα αυτή αερίων·
[…]
ε)
“εγκατάσταση”: σταθερή τεχνική μονάδα όπου διεξάγονται μία ή περισσότερες δραστηριότητες απαριθμούμενες στο παράρτημα Ι και οποιεσδήποτε άλλες δραστηριότητες άμεσα σχετιζόμενες με αυτές, οι οποίες συνδέονται, τεχνικώς, με τις διεξαγόμενες δραστηριότητες στο συγκεκριμένο τόπο και θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση·
[…]
κα)
Με τον όρο “παραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος” νοείται μια εγκατάσταση η οποία, από την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2005, παράγει ηλεκτρικό ρεύμα για πώληση σε τρίτους και δεν έχει δραστηριότητα περιλαμβανόμενη στο παράρτημα Ι, με εξαίρεση την “καύση καυσίμων”.»
Το άρθρο 8 της οδηγίας 2003/87, το οποίο τιτλοφορείται «Συντονισμός με την οδηγία 96/61/ΕΚ», προβλέπει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, για τις εγκαταστάσεις στις οποίες διεξάγονται δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 96/61/ΕΚ [του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1996, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (
ΕΕ 1996, L 257, σ. 26
)], οι προϋποθέσεις και η διαδικασία έκδοσης άδειας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου συντονίζονται με τις αντίστοιχες για την άδεια που προβλέπεται στην εν λόγω οδηγία. Οι απαιτήσεις των άρθρων 5, 6 και 7 της παρούσας οδηγίας μπορούν να εντάσσονται στις διαδικασίες της οδηγίας [96/61].»
Κατά το άρθρο 10α της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μεταβατικοί κοινοτικοί κανόνες για εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή»:
«1.   Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή πρέπει να υιοθετήσει πλήρως εναρμονισμένα μέτρα εφαρμογής που θα ισχύουν σε ολόκληρη την Κοινότητα για την κατανομή των δικαιωμάτων […]
[…]
Τα μέτρα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο καθορίζουν, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, κοινοτικής εμβέλειας εκ των προτέρων δείκτες αναφοράς, ούτως ώστε να διασφαλίσουν ότι η κατανομή πραγματοποιείται κατά τρόπο που παρέχει κίνητρα για μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τεχνικές αποδοτικές, λαμβάνοντας υπόψη τις αποδοτικότερες τεχνικές, υποκατάστατα, εναλλακτικές διαδικασίες παραγωγής, υψηλής απόδοσης συμπαραγωγή ενεργείας, αποδοτική ανάκτηση ενεργείας από απαέρια, χρήση βιομάζας και δέσμευση και αποθήκευση CO
, όπου διατίθενται τέτοιου είδους εγκαταστάσεις, καθώς και ότι δεν παρέχουν κίνητρα για αύξηση των εκπομπών. […]
[…]
3.   Με την επιφύλαξη των παραγράφων 4 και 8, και παρά το άρθρο 10γ, δεν παρέχεται δωρεάν κατανομή σε παραγωγούς ηλεκτρικού ρεύματος, σε εγκαταστάσεις δέσμευσης, σε αγωγούς μεταφοράς ή σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης CO
.
4.   Δωρεάν κατανομή παρέχεται στην αστική τηλεθέρμανση καθώς και στη συμπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας όπως ορίζεται στην οδηγία 2004/8/ΕΚ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για την προώθηση της συμπαραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιμη θερμότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της οδηγίας 92/42/ΕΟΚ (
ΕΕ 2004, L 52, σ. 50
),] για την οικονομικώς δικαιολογημένη ζήτηση, όσον αφορά την παραγωγή θέρμανσης ή ψύξης. […]
[…]
11.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 10β, η ποσότητα των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων δυνάμει των παραγράφων 4 έως 7 του παρόντος άρθρου για το 2013 αντιστοιχεί σε 80 % της ποσότητας που καθορίζεται σύμφωνα με τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Στη συνέχεια, η δωρεάν κατανομή μειώνεται ισόποσα ετησίως έως ότου φτάσει στο 30 % το 2020 με στόχο να καταστεί μηδενική το 2027.
12.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 10β, από το 2013 και κάθε επόμενο έτος μέχρι το 2020, για εγκαταστάσεις σε τομείς ή επιμέρους τομείς που εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα προβλέπεται η δωρεάν κατανομή, σύμφωνα με την παράγραφο 1, δικαιωμάτων σε ποσοστό 100 τοις εκατό της ποσότητας που προσδιορίζεται σύμφωνα με τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
[…]»
Κατά το άρθρο 13, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας, η τρίτη περίοδος εμπορίας διαρκεί οκτώ έτη, από το 2013 έως το 2020 (στο εξής: τρίτη περίοδος εμπορίας).
Η απόφαση 2011/278
Το άρθρο 3 της απόφασης 2011/278, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», έχει ως εξής:
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
“κατεστημένη εγκατάσταση”: κάθε εγκατάσταση η οποία ασκεί μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα I της οδηγίας [2003/87] ή δραστηριότητα που εντάσσεται στο σύστημα της Ένωσης για πρώτη φορά σύμφωνα με το άρθρο 24 της εν λόγω οδηγίας και η οποία:
i)
απέκτησε άδεια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου πριν από τις 30 Ιουνίου 2011 ή
ii)
λειτουργεί πραγματικά, απέκτησε όλες τις σχετικές περιβαλλοντικές άδειες, συμπεριλαμβανομένης της άδειας που προβλέπεται στην οδηγία 2008/1/ΕΚ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (
ΕΕ 2008, L 24, σ. 8
)], κατά περίπτωση, έως τις 30 Ιουνίου 2011, και πληρούσε, το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2011, όλα τα λοιπά κριτήρια που καθορίζονται στην εθνική έννομη τάξη του οικείου κράτους μέλους και βάσει των οποίων η εγκατάσταση δικαιούται να λάβει την άδεια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου·
[…]
γ)
“υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας”: οι εισροές, οι εκροές και οι αντίστοιχες εκπομπές, οι οποίες δεν καλύπτονται από υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς προϊόντος και σχετίζονται με την παραγωγή ή την εισαγωγή από εγκατάσταση ή άλλη οντότητα υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, ή και τα δύο, μετρήσιμης θερμότητας, που είτε:
–
καταναλώνεται εντός των ορίων της εγκατάστασης για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, και για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, είτε
–
εξάγεται σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα μη υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, εξαιρούμενων των εξαγωγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας·
[…]».
Το άρθρο 6 της απόφασης, το οποίο τιτλοφορείται «Διαίρεση σε υποεγκαταστάσεις», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, τα κράτη μέλη διαιρούν κάθε εγκατάσταση που είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής βάσει του άρθρου 10α της οδηγίας [2003/87] σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες υποεγκαταστάσεις, όπως απαιτείται:
α)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς προϊόντος·
β)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας·
γ)
υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς καυσίμου·
δ)
υποεγκατάσταση εκπομπών διεργασίας.
Οι υποεγκαταστάσεις αντιστοιχούν, στο μέτρο του δυνατού, σε υλικά τμήματα της εγκατάστασης.
Για τις υποεγκαταστάσεις δείκτη αναφοράς θερμότητας, τις υποεγκαταστάσεις δείκτη αναφοράς καυσίμου και τις υποεγκαταστάσεις εκπομπών διεργασίας, τα κράτη μέλη κάνουν σαφή διάκριση, βάσει των κωδικών NACE και Prodcom, μεταξύ του αν η εκάστοτε διεργασία εξυπηρετεί ή όχι τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, όπως καθορίζεται στην απόφαση 2010/2/ΕΕ [της Επιτροπής, της 24ης Δεκεμβρίου 2009, που προσδιορίζει, σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, κατάλογο τομέων και κλάδων οι οποίοι θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα (
ΕΕ 2010, L 1, σ. 10
)].
Όταν μια εγκατάσταση που έχει ενταχθεί στο σύστημα της Ένωσης παράγει και εξάγει μετρήσιμη θερμότητα σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα η οποία δεν υπάγεται στο σύστημα της Ένωσης, τα κράτη μέλη θεωρούν ότι η σχετική διεργασία της υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας για τη συγκεκριμένη θερμότητα δεν εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, όπως καθορίζεται στην απόφαση [2010/2], εκτός εάν η αρμόδια αρχή πιστεύει βάσιμα ότι ο καταναλωτής της μετρήσιμης θερμότητας ανήκει σε τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, όπως καθορίζεται στην απόφαση [2010/2].»
Το άρθρο 7 της εν λόγω απόφασης, το οποίο τιτλοφορείται «Συλλογή δεδομένων βάσης», ορίζει τα εξής:
«1.   Για κάθε κατεστημένη εγκατάσταση η οποία είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας [2003/87], συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που λειτουργούν μόνο περιστασιακά, και ειδικότερα, των εγκαταστάσεων που διατηρούνται σε εφεδρεία ή σε ετοιμότητα και εκείνων που λειτουργούν βάσει εποχιακού προγραμματισμού, τα κράτη μέλη συλλέγουν από τον φορέα εκμετάλλευσης, για όλα τα έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, κατά περίπτωση, από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, κατά τα οποία η εγκατάσταση λειτουργούσε, όλες τις σχετικές πληροφορίες και τα δεδομένα που αφορούν κάθε παράμετρο του παραρτήματος IV.
[…]
5.   Τα κράτη μέλη αποκτούν, καταχωρίζουν και τεκμηριώνουν τα δεδομένα κατά τρόπο που επιτρέπει την κατάλληλη χρήση τους από την αρμόδια αρχή.
Τα κράτη μέλη μπορεί να απαιτήσουν από τον φορέα εκμετάλλευσης να χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό πρότυπο ή να προσδιορίσουν ένα μορφότυπο αρχείου για την υποβολή των δεδομένων. Ωστόσο, αποδέχονται τη χρήση, από τους φορείς εκμετάλλευσης, κάθε ηλεκτρονικού προτύπου ή προδιαγραφής μορφότυπου αρχείου που δημοσιεύεται από την Επιτροπή για τη συλλογή δεδομένων βάσει του παρόντος άρθρου, εκτός εάν το πρότυπο ή οι προδιαγραφές μορφότυπου αρχείου του κράτους μέλους απαιτούν την εισαγωγή τουλάχιστον των ίδιων δεδομένων.
[…]»
Το άρθρο 9 της απόφασης 2011/278, το οποίο τιτλοφορείται «Ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας», προβλέπει στην παράγραφο 3 τα εξής:
«Το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με θερμότητα παραπέμπει στη διάμεσο της ετήσιας ιστορικής εισαγωγής από εγκατάσταση ή άλλη οντότητα κατά την περίοδο αναφοράς υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης ή παραγωγής, ή και των δύο, μετρήσιμης θερμότητας που είτε καταναλώνεται εντός των ορίων της εγκατάστασης για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, και για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για ηλεκτροπαραγωγή, είτε εξάγεται σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα μη υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, εξαιρουμένων των εξαγωγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκφρασμένη σε terajoule ανά έτος.»
Κατά το άρθρο 10 της απόφασης αυτής, το οποίο τιτλοφορείται «Κατανομή σε επίπεδο εγκατάστασης»:
«1.   Βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί σύμφωνα με το άρθρο 7, τα κράτη μέλη υπολογίζουν, για κάθε έτος, τον αριθμό των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν, από το 2013 και έπειτα, σε κάθε κατεστημένη εγκατάσταση στην επικράτειά τους σύμφωνα με τις παραγράφους 2 έως 8.
2.   Για τον υπολογισμό αυτό, τα κράτη μέλη προσδιορίζουν πρώτα τον προκαταρκτικό ετήσιο αριθμό δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν για κάθε υποεγκατάσταση χωριστά ως εξής:
[…]
β)
για:
i)
την υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, ο προκαταρκτικός ετήσιος αριθμός δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν για δεδομένο έτος αντιστοιχεί στο γινόμενο της τιμής του δείκτη αναφοράς θερμότητας για μετρήσιμη θερμότητα, που αναφέρεται στο παράρτημα I, επί το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με θερμότητα για την κατανάλωση μετρήσιμης θερμότητας,
[…]».
Η απόφαση 2010/2 και η απόφαση 2014/746/ΕΕ
Στο σημείο 1.4 του παραρτήματος της απόφασης 2010/2, μεταξύ των τομέων που εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, συγκαταλέγεται η κατασκευή ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, η οποία αντιστοιχεί στον κωδικό 3210 της γενικής ονοματολογίας των οικονομικών δραστηριοτήτων στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες (NACE).
Στο σημείο 1.1 του παραρτήματος της απόφασης 2014/746/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με τον προσδιορισμό, σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, καταλόγου τομέων και κλάδων, οι οποίοι θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, για την περίοδο 2015 έως 2019 (
ΕΕ 2014, L 308, σ. 114
), η οποία κατήργησε την απόφαση 2010/2, συγκαταλέγεται επίσης, μεταξύ των τομέων που εκτίθενται στον κίνδυνο αυτόν, η κατασκευή ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, η οποία αντιστοιχεί πλέον στον κωδικό 2611 της NACE.
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/331
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/331 της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 2018, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (
ΕΕ 2019, L 59, σ. 8
), περιλαμβάνει το παράρτημα VII, το οποίο τιτλοφορείται «Μέθοδοι παρακολούθησης δεδομένων». Το σημείο 7 του παραρτήματος αυτού, το οποίο τιτλοφορείται «Κανόνες προσδιορισμού της καθαρής μετρήσιμης θερμότητας», περιλαμβάνει το σημείο 7.1, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αρχές» και προβλέπει στο τέταρτο εδάφιό του τα εξής:
«Όταν χρησιμοποιείται θερμότητα για την παροχή ψύξης μέσω διαδικασίας ψύξης απορρόφησης, η συγκεκριμένη διαδικασία ψύξης θεωρείται ως διαδικασία που καταναλώνει θερμότητα.»
Η οδηγία 96/61
Η οδηγία 96/61, η οποία καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από την οδηγία 2008/1, όριζε στο άρθρο της 2, το οποίο έφερε τον τίτλο «Ορισμοί» τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
[…]
2.
“ρύπανση”: η άμεση ή έμμεση εισαγωγή, στην ατμόσφαιρα, το νερό ή το έδαφος, ως αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας, ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου που ενδέχεται να θίξουν την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, να υποβαθμίσουν υλικά αγαθά, να παραβλάψουν ή να εμποδίσουν την ψυχαγωγική λειτουργία καθώς και τις άλλες νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος·
3.
“εγκατάσταση”: κάθε ακίνητη τεχνική μονάδα όπου εκτελούνται μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες του παραρτήματος Ι, καθώς και όλες οι άλλες άμεσα συνδεδεμένες δραστηριότητες, τεχνικώς συναφείς με τις εκεί εκτελούμενες, και η οποία ενδέχεται να επηρεάζει τις εκπομπές και τη ρύπανση·
[…]
5.
“εκπομπή”: η άμεση ή έμμεση απόρριψη ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου στον αέρα, το νερό ή το έδαφος, από σημειακές ή διάχυτες πηγές της εγκατάστασης·
[…]».
Η οδηγία 2010/75/ΕΕ
Από την αιτιολογική σκέψη 1 της οδηγίας 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (
ΕΕ 2010, L 334, σ. 17
), προκύπτει ότι με την εν λόγω οδηγία αναδιατυπώθηκαν επτά οδηγίες, μεταξύ των οποίων και η οδηγία 2008/1.
Το άρθρο 3 της οδηγίας 2010/75, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
2)
“ρύπανση”: η άμεση ή έμμεση εισαγωγή στην ατμόσφαιρα, τα ύδατα ή το έδαφος, ως αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας, ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου που ενδέχεται να βλάψουν την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, να υποβαθμίσουν υλικά αγαθά, να παραβλάψουν ή να εμποδίσουν την ψυχαγωγική λειτουργία καθώς και τις άλλες νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος,
3)
“εγκατάσταση”: κάθε σταθερή τεχνική μονάδα εντός της οποίας διεξάγονται μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες του Παραρτήματος I ή του μέρους 1 του Παραρτήματος VII, καθώς και όλες οι άλλες άμεσα συνδεδεμένες δραστηριότητες, στον ίδιο χώρο, οι οποίες είναι τεχνικώς συναφείς με τις αναφερόμενες στα εν λόγω παραρτήματα, και ενδέχεται να επηρεάζουν τις εκπομπές και τη ρύπανση,
4)
“εκπομπή”: η άμεση ή έμμεση απόρριψη ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου στην ατμόσφαιρα, τα ύδατα ή το έδαφος, από σημειακές ή διάχυτες πηγές της εγκατάστασης,
[…]».
Το γερμανικό δίκαιο
Το άρθρο 4 του Bundes-Immissionsschutzgesetz (ομοσπονδιακού νόμου περί προστασίας από τις εκπομπές), της 15ης Μαρτίου 1974 (BGBl. 1974 I, σ. 721), ως ίσχυε στις 17 Μαΐου 2013 (BGBl. 2013 I, p. 1274) (στο εξής: BImSchG), το οποίο φέρει τον τίτλο «Άδεια», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Η κατασκευή και η εκμετάλλευση εγκαταστάσεων οι οποίες, λόγω των χαρακτηριστικών ή της εκμετάλλευσής τους, είναι ιδιαιτέρως ικανές να έχουν επιβλαβείς συνέπειες για το περιβάλλον, να θέσουν σε κίνδυνο, να βλάψουν σημαντικά ή να παρενοχλήσουν ιδιαιτέρως την κοινότητα ή την παρακείμενη περιοχή […] υπόκεινται σε χορήγηση άδειας […]».
Το άρθρο 2 του Treibhausgas-Emissionshandelsgesetz (νόμου περί εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου), της 21ης Ιουλίου 2011 (BGBl. 2011 I, σ. 1475, στο εξής: TEHG), το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», ορίζει τα εξής:
«1)   Ο παρών νόμος εφαρμόζεται στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου που διαλαμβάνονται στο παράρτημα 1, μέρος 2, οι οποίες προκύπτουν από τις εκεί παρατιθέμενες δραστηριότητες. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται στις εγκαταστάσεις που διαλαμβάνονται στο παράρτημα 1, μέρος 2, και όταν αυτές συνιστούν μέρη ή βοηθητικές εγκαταστάσεις μη παρατιθέμενης στο παράρτημα 1, μέρος 2, εγκατάστασης.
2)   Για τις εγκαταστάσεις του παραρτήματος 1, μέρος 2, σημεία 2 έως 31, το πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου εκτείνεται σε κάθε
1. μέρος της εγκατάστασης και στάδιο διεργασίας αναγκαίο για την εκμετάλλευση και
2. βοηθητική εγκατάσταση συνδεόμενη χωρικά και λειτουργικά με τα μέρη εγκατάστασης και τα στάδια διεργασίας του σημείου 1, η οποία μπορεί να συντελεί στην παραγωγή των αερίων θερμοκηπίου που διαλαμβάνονται στο παράρτημα 1, μέρος 2.
Η πρώτη περίοδος εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών στις μονάδες καύσης του παραρτήματος 1, μέρος 2, σημείο 1.
[…]
4)   Εάν εγκαταστάσεις που διαλαμβάνονται στο παράρτημα 1, μέρος 2, σημεία 2 έως 30, υπόκεινται στη χορήγηση άδειας βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 1, τρίτη περίοδος, του BImSchG, τότε οι προδιαγραφές που παρατίθενται στην άδεια της εγκατάστασης που χορηγείται βάσει του BImSchG είναι καθοριστικές όσον αφορά τα όρια των εγκαταστάσεων που μνημονεύονται στις παραγράφους 2 και 3. Η πρώτη περίοδος εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών στις μονάδες καύσης του παραρτήματος 1, μέρος 2, σημείο 1. Στις περιπτώσεις της παραγράφου 1, δεύτερη περίοδος, η πρώτη περίοδος εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών όσον αφορά τις προδιαγραφές που παρατίθενται στην άδεια που χορηγείται βάσει του BImSchG σχετικά με τα μέρη εγκαταστάσεων ή τις βοηθητικές εγκαταστάσεις.»
Το άρθρο 4 του TEHG, το οποίο φέρει τον τίτλο «Άδεια εκπομπών», διαλαμβάνει τα εξής:
«1)   Ο φορέας εκμετάλλευσης της εγκατάστασης πρέπει να κατέχει άδεια για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου που παράγονται από δραστηριότητα μνημονευόμενη στο παράρτημα 1, μέρος 2, σημεία 1 έως 32. Η άδεια χορηγείται από την αρμόδια αρχή κατόπιν αίτησης του φορέα εκμετάλλευσης της εγκατάστασης, όταν η αρχή αυτή μπορεί να διαπιστώσει τα στοιχεία που μνημονεύονται στην παράγραφο 3 βάσει των εγγράφων που συνοδεύουν την αίτηση.
[…]
4)   Για τις εγκαταστάσεις στις οποίες χορηγήθηκε άδεια πριν από την 1η Ιανουαρίου 2013 βάσει των διατάξεων του BImSchG, η άδεια που χορηγήθηκε βάσει της νομοθεσίας για την προστασία από τις εκπομπές είναι εκείνη που χορηγήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1. Εντούτοις, στην περίπτωση που μνημονεύεται στην πρώτη περίοδο, ο φορέας εκμετάλλευσης της εγκατάστασης μπορεί επίσης να ζητήσει χωριστή άδεια βάσει της παραγράφου 1. Στην περίπτωση αυτή, η πρώτη περίοδος εφαρμόζεται μόνον έως ότου χορηγηθεί η χωριστή άδεια.»
Το άρθρο 9 του TEHG, το οποίο επιγράφεται «Κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής στους φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων», προβλέπει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Η κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής προϋποθέτει την υποβολή αίτησης στην αρμόδια αρχή. […]»
Το άρθρο 34 του TEHG, ως ίσχυε στις 18 Ιανουαρίου 2019 (BGBl. 2019 I, σ. 37), το οποίο φέρει τον τίτλο «Μεταβατική διάταξη για τους φορείς εκμεταλλεύσεως εγκαταστάσεων» ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«1)   Τα άρθρα 1 έως 36, ως είχαν έως τις 24 Ιανουαρίου 2019, εξακολουθούν να εφαρμόζονται για την περίοδο εμπορίας 2013 έως 2020 όσον αφορά τα αέρια θερμοκηπίου που εκπέμπονται λόγω δραστηριοτήτων κατά την έννοια του παραρτήματος 1.»
Το άρθρο 2 της Verordnung über die Zuteilung von Treibhausgas-Emissionsberechtigungen in der Handelsperiode 2013 bis 2020 (κανονιστικής πράξης σχετικά με την κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου για την περίοδο εμπορίας 2013 έως 2020), της 26ης Σεπτεμβρίου 2011 (BGBl. 2011 I, σ. 1921), το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», περιλαμβάνει στο σημείο 30, τον ορισμό της έννοιας «Στοιχείο κατανομής δείκτη αναφοράς θερμότητας», ο οποίος έχει ως εξής:
«Σύνολο εισροών, εκροών και σχετικών εκπομπών οι οποίες δεν καλύπτονται από στοιχείο κατανομής κατά την έννοια του σημείου 28 και οι οποίες συνδέονται με την παραγωγή μετρήσιμης θερμότητας ή την εισαγωγή της από εγκατάσταση η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής [του TEHG], εφόσον η θερμότητα δεν παρήχθη από ηλεκτρική ενέργεια ούτε εκλύθηκε κατά την παραγωγή νιτρικού οξέος και δεν καταναλώθηκε για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος ούτε εξήχθη με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, και εφόσον η εν λόγω θερμότητα
a)
καταναλώνεται στην εγκατάσταση, εκτός στοιχείου κατανομής κατά την έννοια του σημείου 28, για τους σκοπούς κατασκευής προϊόντων, παραγωγής μηχανικής ενέργειας ή για τους σκοπούς θέρμανσης ή ψύξης, ή
b)
παραδίδεται σε εγκαταστάσεις και άλλες μονάδες οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής [του TEHG].»
Το άρθρο 3 της κανονιστικής πράξης σχετικά με την κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου για την περίοδο εμπορίας 2013 έως 2020, το οποίο φέρει τον τίτλο «Σύσταση στοιχείων κατανομής», προβλέπει τα εξής:
«[…]
(2)   Για τον καθορισμό του στοιχείου κατανομής κατά την παράγραφο 1, σημείο 2, η παράδοση μετρήσιμης θερμότητας σε δίκτυο διανομής θερμότητας ισοδυναμεί με παράδοση σε άλλη μονάδα κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 30, στοιχείο b). […]
(3)   Όσον αφορά τα στοιχεία κατανομής της παραγράφου 1, σημεία 2 έως 4, ο αιτών πρέπει να συστήσει ξεχωριστά στοιχεία κατανομής για τις διαδικασίες κατασκευής προϊόντων που αφορούν τομείς οι οποίοι εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής και για τις λοιπές διαδικασίες. […]
(4)   Όσον αφορά τα στοιχεία κατανομής δείκτη αναφοράς θερμότητας, για τον καταλογισμό στα ξεχωριστά κατά την παράγραφο 3 στοιχεία κατανομής, ισχύουν τα εξής:
1. Σε περίπτωση άμεσης παράδοσης θερμότητας σε πελάτη ο οποίος δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του TEHG, η θερμότητα αυτή πρέπει να καταλογίζεται στους τομείς που εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής στο μέτρο που ο φορέας εκμετάλλευσης αποδεικνύει ότι ο πελάτης ανήκει σε τομέα εκτεθειμένο σε κίνδυνο διαρροής· κατά τα λοιπά, η θερμότητα πρέπει να καταλογίζεται σε τομείς οι οποίοι δεν εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής·
2. Σε περίπτωση παράδοσης θερμότητας σε δίκτυα διανομής θερμότητας, στους τομείς που εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής πρέπει να καταλογίζεται το ποσοστό της συνολικής ποσότητας της παραδιδόμενης θερμότητας το οποίο αντιστοιχεί στο ποσοστό της ποσότητας της θερμότητας που παραδίδεται σε πελάτες που ανήκουν σε τομείς που εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής επί της συνολικής ποσότητας θερμότητας που παραδίδει ο φορέας εκμετάλλευσης του δικτύου στη διάρκεια της κρίσιμης κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, περιόδου παράδοσης· κατά τα λοιπά, η θερμότητα αυτή πρέπει να καταλογίζεται στους τομείς οι οποίοι δεν εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής.
[…]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Η EDW, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, εκμεταλλεύεται υψηλής απόδοσης βιομηχανική μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας μέσω κινητήρων αερίου, η οποία υπάγεται στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΕΔΕ). Η εν λόγω μονάδα συμπαραγωγής περιλαμβάνει, ως βοηθητικές μονάδες, ψυκτικές μηχανές, και ιδίως ψυκτικές μηχανές οι οποίες λειτουργούν με απορρόφηση (στο εξής: ψυκτικές μηχανές) και μετατρέπουν τη θερμότητα σε ψύξη. Οι εν λόγω ψυκτικές μηχανές δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου.
Η εν λόγω μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας προμηθεύει αποκλειστικά το εργοστάσιο κατασκευής ημιαγωγών της Global Foundries, το οποίο δεν ανήκει στην EDW. Η δραστηριότητα της Global Foundries, η οποία δεν υπάγεται στο ΣΕΔΕ, εμπίπτει, βάσει των αποφάσεων 2010/2 και 2014/746, σε τομέα ο οποίος εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.
Συγκεκριμένα, η μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας παράγει θερμό νερό 80 βαθμών Κελσίου και ατμό. Μέσω καυστήρων, το θερμό νερό των 80 βαθμών Κελσίου, αφενός, διοχετεύεται απευθείας στην Global Foundries και, αφετέρου, διοχετεύεται, μαζί με τον ατμό, στις ψυκτικές μηχανές της μονάδας συμπαραγωγής ενέργειας. Οι ψυκτικές μηχανές εφοδιάζουν την Global Foundries με ψύξη, υπό τη μορφή νερού θερμοκρασίας 5 βαθμών Κελσίου ή 11 βαθμών Κελσίου, για την κατασκευή των ημιαγωγών. Επίσης, παράγεται χλιαρό νερό 32 βαθμών Κελσίου από τη θερμότητα που εκλύουν οι ψυκτικές μηχανές καθώς και με τη χρήση της θερμότητας η οποία, υπό τη μορφή νερού θερμοκρασίας 11 βαθμών Κελσίου ή 17 βαθμών Κελσίου, επιστρέφει από το κύκλωμα ψύξης της Global Foundries στις ψυκτικές μηχανές.
Για τους σκοπούς της χορήγησης της βάσει του BImSchG απαιτούμενης άδειας, η μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας και οι βοηθητικές της μονάδες, λόγω των εκπομπών θορύβου που προκαλούνται από τη λειτουργία των τελευταίων, θεωρούνται ότι συνθέτουν μία και την αυτή εγκατάσταση.
Στις 19 Ιανουαρίου 2012, η EDW υπέβαλε αίτηση για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής ενώπιον της Deutsche Emissionshandelsstelle (γερμανικής αρχής εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής, στο εξής: DEHSt), η οποία της χορήγησε δωρεάν, βάσει των διατάξεων που αφορούν υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, 63770 δικαιώματα εκπομπής με απόφαση της 17ης Φεβρουαρίου 2014 και 14497 πρόσθετα δικαιώματα με απόφαση της 28ης Απριλίου 2017, η οποία εκδόθηκε μετά την άσκηση διοικητικής ενστάσεως.
Μεταξύ άλλων, στην απόφαση περί κατανομής των δικαιωμάτων και στην εκδοθείσα επί της διοικητικής ενστάσεως απόφαση, η DEHSt θεώρησε ότι οι ψυκτικές μηχανές που λειτουργούν με απορρόφηση αποτελούσαν μέρος της υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ εγκαταστάσεως της EDW. Η εν λόγω αρχή αρνήθηκε εξάλλου να αναγνωρίσει το ευνοϊκό καθεστώς που εφαρμόζεται στους τομείς ή στους κλάδους οι οποίοι θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα όσον αφορά την ψύξη η οποία παρέχεται από τις ψυκτικές μηχανές στην Global Foundries. Πέραν τούτου, η DEHSt αρνήθηκε να χορηγήσει δικαιώματα για τη συνιστάμενη σε χλιαρό νερό 32 βαθμών Κελσίου ροή θερμότητας, στο μέτρο που η θερμότητα παράγεται από ενέργεια η οποία εκλύεται από τη λειτουργία των ψυκτικών μηχανών. Αφαίρεσε επίσης από τις ποσότητες θερμότητας τις οποίες ζήτησε η EDW τη θερμότητα που εισήχθη από την εγκατάσταση η οποία δεν υπάγεται στο ΣΕΔΕ.
Με την προσφυγή που άσκησε την 1η Ιουνίου 2017 ενώπιον του Verwaltungsgericht Berlin (διοικητικού πρωτοδικείου Βερολίνου, Γερμανία), η EDW ενέμεινε στο αίτημά της περί δωρεάν κατανομής 121013 πρόσθετων δικαιωμάτων εκπομπής.
Το αιτούν δικαστήριο θεωρεί ότι η επίλυση της εκκρεμούσας ενώπιόν του διαφοράς εξαρτάται, κατ’ αρχάς, από το ζήτημα αν είναι συμβατή με την οδηγία 2003/87, και ιδίως με το άρθρο 2, παράγραφος 1, και το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, αυτής, εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει ότι, για τον καθορισμό των ορίων των υπαγόμενων στο ΣΕΔΕ εγκαταστάσεων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, εφόσον συντρέχει περίπτωση, οι προδιαγραφές των εγκαταστάσεων που διαλαμβάνονται στην άδεια που χορηγείται βάσει άλλης εθνικής ρύθμισης η οποία αφορά τη ρύπανση, γεγονός το οποίο ενδεχομένως να έχει ως αποτέλεσμα να περιλαμβάνονται στα όρια των εν λόγω εγκαταστάσεων και βοηθητικές μονάδες, όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη ψυκτικές μηχανές, οι οποίες δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου. Το εν λόγω δικαστήριο επισημαίνει ότι το ζήτημα αν οι εν λόγω ψυκτικές μηχανές βρίσκονται εντός ή εκτός των ορίων της επίμαχης στην κύρια δίκη εγκατάστασης, η οποία υπάγεται στο ΣΕΔΕ, επηρεάζει την ποσότητα των δικαιωμάτων εκπομπής τα οποία πρέπει να κατανεμηθούν δωρεάν στην EDW.
Εν συνεχεία, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, εφόσον συντρέχει περίπτωση, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο καθορίζεται η ποσότητα των δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν για τις υποεγκαταστάσεις δείκτη αναφοράς θερμότητας. Διερωτάται, μεταξύ άλλων, με ποιον τρόπο, λαμβανομένης υπόψη της θερμότητας που εισάγεται από εγκαταστάσεις οι οποίες δεν υπάγονται στο ΣΕΔΕ, πρέπει να υπολογίζεται και να εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στο πρότυπο συλλογής δεδομένων διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας και, ειδικότερα, αν θα πρέπει να λαμβάνονται συνολικά υπόψη οι ροές θερμότητας της οικείας εγκατάστασης ή αν για τον καταλογισμό της ως άνω εισαγωγής θερμότητας μπορεί να γίνεται διάκριση των διαφορετικών ροών.
Τέλος, το εν λόγω δικαστήριο διερωτάται σχετικά τις προϋποθέσεις εφαρμογής του καθεστώτος που ισχύει για τους τομείς ή κλάδους οι οποίοι θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2011/278, όσον αφορά την ψύξη η οποία παράγεται στις ψυκτικές μηχανές της EDW και παρέχεται στην Global Foundries.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Verwaltungsgericht Berlin (διοικητικό πρωτοδικείο Βερολίνου) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/87/ΕΚ την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε κανονιστική ρύθμιση όπως εκείνη του άρθρου 2, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του [TEHG], κατά την οποία εγκατάσταση που έχει εγκριθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του [BImSchg] υπάγεται επίσης στο [ΣΕΔΕ], στο μέτρο που η χορηγηθείσα άδεια λειτουργίας καταλαμβάνει και βοηθητικές εγκαταστάσεις από τις οποίες δεν εκπέμπονται αέρια θερμοκηπίου;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
Προκύπτει από τα υποχρεωτικά για τα κράτη μέλη κριτήρια που προβλέπονται στο πρότυπο [συλλογής δεδομένων] που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον υπολογισμό της διορθωμένης ποσοστώσεως επιλεξιμότητας […] ότι, στην περίπτωση θερμότητας που εισάγεται από μη υπαγόμενη στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής εγκατάσταση, η ποσόστωση αυτή ισχύει για τη συνολική θερμότητα που παράγεται σε εγκατάσταση υπαγόμενη στο [ΣΕΔΕ], ακόμη και όταν η εισαγόμενη θερμότητα μπορεί σαφώς να εντοπιστεί ως προερχόμενη από συγκεκριμένη μεταξύ πλειόνων προσδιορίσιμων και αυτοτελώς μετρούμενων ροών θερμότητας ή ως θερμότητα που καταναλώνεται εντός της εγκαταστάσεως;
3)
Έχει το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της αποφάσεως 2011/278/ΕΕ, την έννοια ότι η επίμαχη διεργασία θερμότητας της υποεγκαταστάσεως με δείκτη αναφοράς θερμότητας αφορά τομέα ή κλάδο, ο οποίος βάσει της αποφάσεως 2010/2/ΕΕ θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής εκπομπών άνθρακα, όταν η θερμότητα αυτή χρησιμοποιείται για την παραγωγή ψύξεως, η οποία προορίζεται για κατανάλωση από μη υπαγόμενη στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής εγκατάσταση ενός τομέα ή κλάδου που εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής εκπομπών άνθρακα;
Εξαρτάται η εφαρμογή του άρθρου 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της αποφάσεως 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής από το κατά πόσον η παραγωγή της ψύξεως πραγματοποιείται εντός των ορίων της εγκαταστάσεως που υπάγεται στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής;»
Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
Το αιτούν δικαστήριο ζήτησε από το Δικαστήριο να εκδικάσει την υπό κρίση υπόθεση με την ταχεία διαδικασία, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.
Προς στήριξη του αιτήματός του, το αιτούν δικαστήριο προβάλλει ότι, κατά τη νομολογία των γερμανικών δικαστηρίων, το δικαίωμα δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής θα απολεσθεί εάν δεν αποτελέσει αντικείμενο απόφασης περί κατανομής πριν από τις 30 Απριλίου του έτους που έπεται της λήξης της τρίτης περιόδου εμπορίας, ελλείψει διατάξεων οι οποίες επιτρέπουν τη μεταφορά του στην τέταρτη περίοδο εμπορίας. Ως εκ τούτου, στο μέτρο που μια τέτοια ερμηνεία συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης, η EDW μπορεί να απολέσει, εάν δεν εκδοθεί απόφαση με ισχύ δεδικασμένου πριν από τις 30 Απριλίου 2021, τα πρόσθετα δωρεάν κατανεμόμενα δικαιώματα εκπομπής τα οποία διεκδικεί. Πέραν τούτου, το αιτούν δικαστήριο επικαλείται το γεγονός ότι το συγκεκριμένο ζήτημα τίθεται σε αρκετά μεγάλο αριθμό υποθέσεων οι οποίες εκκρεμούν ενώπιόν του.
Όπως προκύπτει από το άρθρο 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, κατόπιν αιτήματος του αιτούντος δικαστηρίου ή, σε εξαιρετική περίπτωση, αυτεπαγγέλτως, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί, όταν η φύση της υποθέσεως απαιτεί να αποφανθεί το Δικαστήριο το συντομότερο δυνατόν, αφού ακούσει τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να αποφασίσει την υπαγωγή της προδικαστικής παραπομπής σε ταχεία διαδικασία κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας.
Στις 22 Ιανουαρίου 2020, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου αποφάσισε, αφού άκουσε τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να απορρίψει το αίτημα του αιτούντος δικαστηρίου όσον αφορά την εκδίκαση της υπό κρίση υποθέσεως με την ταχεία διαδικασία.
Σύμφωνα με την αιτιολογία της εν λόγω αποφάσεως του Προέδρου του Δικαστηρίου, οι λόγοι που προέβαλε το αιτούν δικαστήριο δεν ήταν ικανοί να αποδείξουν ότι συνέτρεχαν, στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, οι προϋποθέσεις του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας [βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2021, Gmina Wrocław (Μετατροπή του δικαιώματος επικαρπίας),
C‑604/19
,
EU:C:2021:132
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Συγκεκριμένα, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι το απλό συμφέρον των ιδιωτών, θεμιτό ασφαλώς, να προσδιοριστεί το συντομότερο δυνατόν η έκταση των δικαιωμάτων που αντλούν από το δίκαιο της Ένωσης δεν μπορεί να τεκμηριώσει την ύπαρξη εξαιρετικής περιστάσεως, κατά την έννοια του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας [διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 18ης Ιανουαρίου 2019, VW (Δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο σε περίπτωση μη εμφάνισης),
C‑659/18
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2019:45
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Συναφώς, το γεγονός ότι η EDW είχε ασκήσει την ένδικη προσφυγή την 1η Ιουνίου 2017, ήτοι δυόμιση και πλέον έτη πριν από την ημερομηνία κατά την οποία το αιτούν δικαστήριο αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο την παρούσα αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, σχετικοποιεί αντιστοίχως τον επείγοντα χαρακτήρα της διαφοράς της κύριας δίκης (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 18ης Ιανουαρίου 2019, Adusbef κ.λπ.,
C‑686/18
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2019:68
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εξάλλου, κατά πάγια νομολογία, απλά οικονομικά συμφέροντα, ακόμη κι αν είναι σημαντικά και νόμιμα, δεν είναι ικανά να δικαιολογήσουν αφ’ εαυτών την εφαρμογή ταχείας διαδικασίας [πρβλ. απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2021, Gmina Wrocław (Μετατροπή του δικαιώματος επικαρπίας),
C‑604/19
,
EU:C:2021:132
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ο μεγάλος αριθμός προσώπων ή νομικών καταστάσεων που ενδεχομένως αφορά η απόφαση την οποία πρέπει να εκδώσει αιτούν δικαστήριο μετά την υποβολή προδικαστικού ερωτήματος στο Δικαστήριο δεν συνιστά, αυτός καθεαυτόν, εξαιρετική περίσταση ικανή να δικαιολογήσει την υπαγωγή της υπόθεσης σε ταχεία διαδικασία [πρβλ. απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Πλαστογραφημένες εντολές πληρωμής),
C‑584/19
,
EU:C:2020:1002
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 2, παράγραφος 1, και το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87 έχουν την έννοια ότι αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει να περιληφθούν στα όρια εγκατάστασης υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ βοηθητικές μονάδες οι οποίες δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου.
Εν προκειμένω, η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση προβλέπει ότι, όσον αφορά την εφαρμογή του ΣΕΔΕ, τα όρια της εγκατάστασης καθορίζονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές που διαλαμβάνονται στη χορηγούμενη στην εν λόγω εγκατάσταση άδεια βάσει άλλης εθνικής ρύθμισης η οποία αφορά τη ρύπανση. Στο πλαίσιο αυτό, οι επίμαχες στην κύρια δίκη ψυκτικές μηχανές, οι οποίες δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου, συμπεριελήφθησαν στα όρια της εγκατάστασης για τους σκοπούς της ως άνω άδειας λόγω των θορύβων που εκπέμπουν.
Υπενθυμίζεται ότι κατά το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας, ως «εγκατάσταση» ορίζεται η σταθερή τεχνική μονάδα όπου διεξάγονται μία ή περισσότερες δραστηριότητες απαριθμούμενες στο παράρτημα Ι και οποιεσδήποτε άλλες δραστηριότητες άμεσα σχετιζόμενες με αυτές, οι οποίες συνδέονται, τεχνικώς, με τις διεξαγόμενες δραστηριότητες στο συγκεκριμένο τόπο και θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση.
Κατά συνέπεια, εφόσον δεν λαμβάνει χώρα σε αυτές δραστηριότητα διαλαμβανόμενη στο εν λόγω παράρτημα I, μονάδες όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη ψυκτικές μηχανές μπορούν να συμπεριληφθούν σε εγκατάσταση η οποία υπάγεται στο ΣΕΔΕ μόνον εφόσον, κατ’ αρχάς, η δραστηριότητά τους σχετίζεται άμεσα με δραστηριότητα η οποία περιλαμβάνεται στο εν λόγω παράρτημα I και λαμβάνει χώρα στην εγκατάσταση, η άμεση δε αυτή σχέση υλοποιείται με την ύπαρξη τεχνικής σύνδεσης κατά τρόπο ώστε η σύνδεση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων να συμβάλλει στην πληρότητα της συνολικής τεχνικής διαδικασίας της δραστηριότητας που εμπίπτει στο παράρτημα I της ίδιας αυτής οδηγίας (πρβλ. απόφαση της 29ης Απριλίου 2021, Granarolo,
C‑617/19
,
EU:C:2021:338
, σκέψεις
και
).
Εν συνεχεία, στο μέτρο που πληρούνται τα κριτήρια αυτά, επισημαίνεται ότι, όσον αφορά το τρίτο κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο πρέπει η οικεία δραστηριότητα να δύναται να έχει επιπτώσεις στις εκπομπές και στη ρύπανση, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/87, το οποίο ορίζει το πεδίο εφαρμογής της, η οδηγία εφαρμόζεται στις «εκπομπές» των αερίων του θερμοκηπίου τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα II της οδηγίας, συμπεριλαμβανομένου του CO
, και προέρχονται «από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι» της οδηγίας (απόφαση της 20ής Ιουνίου 2019, ExxonMobil Production Deutschland,
C‑682/17
,
EU:C:2019:518
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Το Δικαστήριο έχει κρίνει, συνεπώς, ότι οι δραστηριότητες που παρατίθενται στο εν λόγω παράρτημα I εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και, ως εκ τούτου, στο ΣΕΔΕ μόνον εφόσον παράγουν «εκπομπές» αερίων θερμοκηπίου απαριθμούμενων στο παράρτημα II αυτής (απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2018, Trinseo Deutschland,
C‑577/16
,
EU:C:2018:127
, σκέψη
).
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, βεβαίως, ο νομοθέτης της Ένωσης, ορίζοντας ότι μπορούν να περιλαμβάνονται στην εγκατάσταση οι δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται σε αυτή και σχετίζονται άμεσα με δραστηριότητα απαριθμούμενη στο παράρτημα I της οδηγίας 2003/87, προέβλεψε ότι μπορούν να εμπίπτουν στο ΣΕΔΕ δραστηριότητες οι οποίες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις με τις οποίες οριοθετείται το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας και οι οποίες, ειδικότερα, δεν διαλαμβάνονται στο εν λόγω παράρτημα I (πρβλ. απόφαση της 9ης Ιουνίου 2016, Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuid-Nederland EPZ,
C‑158/15
,
EU:C:2016:422
, σκέψεις
και
).
Εντούτοις, εκ των ανωτέρω δεν μπορεί να συναχθεί ότι πληρούται το τρίτο κριτήριο του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας όταν η οικεία δραστηριότητα, μολονότι προκαλεί εκπομπές και ρύπανση, δεν εκπέμπει αέρια θερμοκηπίου απαριθμούμενα στο παράρτημα II της ίδιας οδηγίας.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2003/87, ως «εκπομπές» νοούνται, για τους σκοπούς αυτής, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα αερίων θερμοκηπίου από πηγές μιας εγκαταστάσεως. Από το ίδιο το γράμμα της εν λόγω διατάξεως προκύπτει, επομένως, ότι η κατά την έννοια αυτής εκπομπή προϋποθέτει την απελευθέρωση αερίου θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα (διάταξη της 6ης Φεβρουαρίου 2019, Solvay Chemicals,
C‑561/18
,
EU:C:2019:101
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Κατά συνέπεια, οι εκπομπές και η ρύπανση στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα του ως άνω ορισμού και μπορούν, επομένως, να αφορούν μόνον τα αέρια θερμοκηπίου που απαριθμούνται στο παράρτημα II αυτής.
Επομένως, οι εκπομπές θορύβου που προκαλούνται από τη λειτουργία των επίμαχων στην κύρια δίκη ψυκτικών μηχανών δεν πληρούν το τρίτο κριτήριο του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87, που αφορά τις επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση. Συνεπώς, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι, για τον λόγο αυτόν, οι ψυκτικές μηχανές και η μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας της EDW μπορούν να θεωρηθούν ότι συνιστούν μία και την αυτή εγκατάσταση για τους σκοπούς της εφαρμογής του ΣΕΔΕ.
Κατά συνέπεια, τέτοιες μηχανές ψύξεως δεν μπορούν να θεωρηθούν ως περιλαμβανόμενες στην εγκατάσταση η οποία υπάγεται στο ΣΕΔΕ εκ μόνου του γεγονότος ότι, σύμφωνα με την επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση, θεωρούνται ότι βρίσκονται εντός των ορίων της εγκατάστασης –λόγω του ότι εκπέμπουν θορύβους– για τους σκοπούς της άδειας που χορηγείται βάσει άλλης εθνικής ρύθμισης, η οποία αφορά τη ρύπανση.
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το επιχείρημα της Γερμανικής Κυβέρνησης ότι, λαμβανομένης υπόψη της βουλήσεως του νομοθέτη της Ένωσης να υιοθετήσει στο άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87, κατ’ ουσίαν, τον ίδιο ορισμό της έννοιας της «εγκατάστασης» βάσει της οδηγίας 2003/87 με εκείνον που ισχύει στη νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης, και ειδικότερα στις οδηγίες 96/61 και 2010/75, επιτρέπεται, για τους σκοπούς της εφαρμογής του ΣΕΔΕ, να ληφθεί υπόψη η οριοθέτηση της οικείας εγκατάστασης που είχε ήδη γίνει δεκτή με βάση την εθνική ρύθμιση η οποία θεσπίστηκε για την εφαρμογή των τελευταίων ως άνω οδηγιών.
Πρώτον, διαπιστώνεται ότι το άρθρο 8 της οδηγίας 2003/87 προβλέπει, βεβαίως, ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε, για τις εγκαταστάσεις στις οποίες διεξάγονται δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της οδηγίας 96/61, η οποία αντικαταστάθηκε, εσχάτως, από την οδηγία 2010/75, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία χορήγησης άδειας εκπομπής αερίων θερμοκηπίου να συντονίζονται με τις αντίστοιχες για την άδεια που προβλέπει η οδηγία 96/61.
Εντούτοις, αυτή η διαδικαστικής φύσεως διάταξη δεν μπορεί να μεταβάλει τις ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής του ΣΕΔΕ, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό των εγκαταστάσεων οι οποίες εμπίπτουν στο εν λόγω σύστημα.
Δεύτερον, επισημαίνεται συναφώς ότι, προβλέποντας, αντιστοίχως, στο άρθρο 2, σημεία 2 και 5, της οδηγίας 96/61 και στο άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 4, της οδηγίας 2010/75 ότι, αφενός, ως «ρύπανση» νοείται η άμεση ή έμμεση εισαγωγή στην ατμόσφαιρα, το νερό ή το έδαφος, ως αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας, ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου που ενδέχεται να θίξουν την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, να υποβαθμίσουν υλικά αγαθά, να παραβλάψουν ή να εμποδίσουν την ψυχαγωγική λειτουργία καθώς και τις άλλες νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος και ότι, αφετέρου, η έννοια «εκπομπή» ορίζεται ως η άμεση ή έμμεση απόρριψη ουσιών, κραδασμών, θερμότητας ή θορύβου στον αέρα, το νερό ή το έδαφος, από σημειακές ή διάχυτες πηγές της εγκατάστασης, οι ως άνω οδηγίες στηρίζονται σε μια ευρύτερη προσέγγιση των εν λόγω όρων από αυτή που επικρατεί στο πλαίσιο της οδηγίας 2003/87.
Συνεπώς, εάν γινόταν δεκτό το επιχείρημα της Γερμανικής Κυβέρνησης, το οποίο εκτίθεται στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης, τούτο θα είχε ως συνέπεια να απολέσουν την πρακτική αποτελεσματικότητά τους τα καθορισθέντα από τον νομοθέτη της Ένωσης όρια του ΣΕΔΕ, εν προκειμένω όσον αφορά την εκπομπή αερίων θερμοκηπίου, και, ως εκ τούτου, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 49 των προτάσεών του, να μην ληφθούν υπόψη οι διαφορετικοί σκοποί τους οποίους επιδιώκει ο νομοθέτης της Ένωσης βάσει, αφενός, της οδηγίας 2003/87 και, αφετέρου, των οδηγιών 96/61 και 2010/75.
Πάντως, διευκρινίζεται ότι, υπό την επιφύλαξη του εν λόγω περιορισμού στις εκπομπές και τη ρύπανση που αφορούν τα αέρια θερμοκηπίου που απαριθμούνται στο παράρτημα II της οδηγίας 2003/87, από το γράμμα του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας προκύπτει ότι οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί ότι πληρούται το τρίτο κριτήριο του εν λόγω άρθρου δεν πρέπει να ερμηνεύονται στενά.
Συγκεκριμένα, αφενός, η συγκεκριμένη διάταξη δεν απαιτεί οι οικείες δραστηριότητες να εκπέμπουν, αυτές καθεαυτές, αέρια θερμοκηπίου, αλλά περιορίζεται στην απαίτηση σχετικών επιπτώσεων. Αφετέρου, καθόσον η δραστηριότητα πρέπει απλώς να δύναται να έχει τέτοια επίπτωση, το εν λόγω κριτήριο δεν απαιτεί να διαπιστωθεί πραγματική επίπτωση στις εκπομπές και τη ρύπανση, αλλά απλώς να μπορεί να διαπιστωθεί το ενδεχόμενο τέτοιας επίπτωσης.
Επομένως, στο μέτρο που πληρούνται τα άλλα κριτήρια του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87, δραστηριότητα η οποία δύναται να επηρεάσει το επίπεδο των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου μιας δραστηριότητας η οποία εμπίπτει στο παράρτημα I της οδηγίας μπορεί να συμπεριληφθεί στα όρια της ίδιας εγκατάστασης με την τελευταία αυτή δραστηριότητα.
Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται εξάλλου και από τους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει το ΣΕΔΕ. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι σκοπός της οδηγίας 2003/87 είναι η θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής το οποίο αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα σε τέτοιο επίπεδο ώστε να εμποδίζεται κάθε επικίνδυνη ανθρωπογενής διατάραξη του κλιματικού συστήματος και του οποίου ο τελικός σκοπός είναι η προστασία του περιβάλλοντος (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2020, Ingredion Germany,
C‑320/19
,
EU:C:2020:983
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Το σύστημα αυτό στηρίζεται σε μια οικονομικού χαρακτήρα λογική, η οποία παρακινεί κάθε μετέχοντα σε αυτό να εκπέμπει ποσότητα αερίων θερμοκηπίου μικρότερη από εκείνη που αντιστοιχεί στα δικαιώματα που του είχαν αρχικώς χορηγηθεί, προκειμένου να μεταβιβάσει το πλεόνασμα σε άλλον μετέχοντα, ο οποίος έχει παραγάγει ποσότητα εκπομπών υπερβαίνουσα τα χορηγηθέντα σε αυτόν δικαιώματα (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2020, Ingredion Germany,
C‑320/19
,
EU:C:2020:983
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Στο πλαίσιο επιτεύξεως των σκοπών αυτών, παρατηρείται ότι, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 20 και από το άρθρο 10α, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/87, η τελευταία αποσκοπεί στο να ενθαρρύνει τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση, με προσφυγή στις πλέον αποτελεσματικές τεχνικές (πρβλ. αποφάσεις της 18ης Ιανουαρίου 2018, INEOS,
C‑58/17
,
EU:C:2018:19
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, της 12ης Απριλίου 2018, PPC Power,
C‑302/17
,
EU:C:2018:245
, σκέψη
, και της 21ης Ιουνίου 2018, Πολωνία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου,
C‑5/16
,
EU:C:2018:483
, σκέψη
).
Πάντως, υπό περιστάσεις κατά τις οποίες ο βαθμός στον οποίο ένας φορέας εκμετάλλευσης επιδίδεται σε δραστηριότητα διαλαμβανόμενη στο παράρτημα I της οδηγίας 2003/87 και, κατά συνέπεια, το επίπεδο εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που προκαλείται από αυτή εξαρτάται από δραστηριότητα η οποία δεν εμπίπτει στο εν λόγω παράρτημα και η οποία, σύμφωνα με τα υπόλοιπα κριτήρια του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας, τα οποία μνημονεύονται στη σκέψη 50 της παρούσας απόφασης, σχετίζεται άμεσα με την εν λόγω δραστηριότητα και είναι, λόγω της ύπαρξης τεχνικής σύνδεσης, ενσωματωμένη στη συνολική τεχνική διαδικασία της, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο, παρότι η μη εμπίπτουσα στο εν λόγω παράρτημα δραστηριότητα δεν παράγει η ίδια αέρια θερμοκηπίου, φορέας ο οποίος συμμετέχει στο ΣΕΔΕ να έχει κίνητρο να βελτιώσει την απόδοση προκειμένου να μειώσει τις ανάγκες της εν λόγω δραστηριότητας οι οποίες συνδέονται με δραστηριότητα η οποία εμπίπτει στο ίδιο αυτό παράρτημα I και, κατ’ επέκταση, να μειώσει τις εκπομπές που προκαλούνται από την τελευταία αυτή δραστηριότητα.
Εν προκειμένω, από τις πληροφορίες τις οποίες διαθέτει το Δικαστήριο προκύπτει ότι μέρος της θερμότητας στη βιομηχανική μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας της EDW παράγεται για την ικανοποίηση των αναγκών των ψυκτικών μηχανών, κατά τρόπο ώστε από τις εν λόγω ανάγκες να εξαρτάται ο βαθμός της δραστηριότητας της εν λόγω μονάδας και, κατ’ επέκταση, το επίπεδο των παραγόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 65 των προτάσεών του, είναι, κατά συνέπεια, δυνατόν να θεωρηθεί ότι οι ψυκτικές μηχανές δύνανται να έχουν επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση και ότι, επομένως, καθόσον πληρούνται τα υπόλοιπα κριτήρια του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87, οι ψυκτικές μηχανές και η μονάδα παραγωγής θερμότητας της EDW συνθέτουν μία και την αυτή εγκατάσταση, ζήτημα το οποίο εναπόκειται, εφόσον συντρέχει περίπτωση, στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, παράγραφος 1, και το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87 έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει να περιληφθούν στα όρια εγκατάστασης υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ βοηθητικές μονάδες οι οποίες δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου, εφόσον πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας, και δύνανται, ιδίως, να έχουν επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση σε σχέση με τα αέρια θερμοκηπίου που απαριθμούνται στο παράρτημα II της ίδιας οδηγίας.
Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατ’ ουσίαν, αν η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας που προβλέπεται στο πρότυπο συλλογής δεδομένων που εκπόνησε η Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 5, της απόφασης 2011/278, συνιστά, ακόμη και όταν η μετρήσιμη θερμότητα η οποία εισάγεται από εγκατάσταση μη υπαγόμενη στο ΣΕΔΕ μπορεί να εντοπιστεί ως προερχόμενη από συγκεκριμένη ροή θερμότητας, ενιαία ποσόστωση η οποία πρέπει, για τους σκοπούς ιδίως του υπολογισμού του αριθμού των δικαιωμάτων εκπομπής τα οποία κατανέμονται δωρεάν σε υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, να υπολογίζεται και να εφαρμόζεται λαμβανομένων υπόψη συνολικά των ροών θερμότητας της εν λόγω υποεγκατάστασης.
Συγκεκριμένα, το εν λόγω δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, καθόσον οι επίμαχες στην κύρια δίκη ψυκτικές μηχανές περιλαμβάνονται στα όρια της εγκατάστασης, πρέπει να υιοθετηθεί τέτοια συνολική προσέγγιση, μολονότι η εισαγωγή θερμότητας, υπό μορφή νερού θερμοκρασίας 11 ή 17 βαθμών Κελσίου προερχόμενου από την Global Foundries, μπορεί να καταλογιστεί στη ροή θερμότητας η οποία αφορά χλιαρό νερό θερμοκρασίας 32 βαθμών Κελσίου παραγόμενο από τις ψυκτικές μηχανές της μονάδας συμπαραγωγής ενέργειας.
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 10α, παράγραφος 3, της οδηγίας 2003/87, υπό την επιφύλαξη, μεταξύ άλλων, της παραγράφου 4 του άρθρου αυτού, δεν παρέχεται δωρεάν κατανομή σε παραγωγούς ηλεκτρικού ρεύματος κατά την έννοια του άρθρου 3, στοιχείο καʹ, της οδηγίας αυτής. Κατά την εν λόγω παράγραφο 4, δωρεάν κατανομή παρέχεται στη συμπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας, όπως ορίζεται στην οδηγία 2004/8 για την οικονομικώς δικαιολογημένη ζήτηση όσον αφορά την παραγωγή θέρμανσης ή ψύξης.
Από τις πληροφορίες που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο προκύπτει ότι η EDW εκμεταλλεύεται βιομηχανική μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας υψηλής απόδοσης και, ως εκ τούτου, υπό την επιφύλαξη σχετικής εξακρίβωσης από το αιτούν δικαστήριο, η τελευταία εμπίπτει, εν πάση περιπτώσει, στις διατάξεις του άρθρου 10α, παράγραφος 4, της οδηγίας 2003/87.
Κατόπιν των προκαταρκτικών αυτών παρατηρήσεων, διαπιστώνεται ότι το άρθρο 7 της απόφασης 2011/278 προβλέπει στην παράγραφο 1 ότι για κάθε κατεστημένη εγκατάσταση η οποία είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 10α της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη συλλέγουν από τον φορέα εκμετάλλευσης, για όλα τα έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 ή, κατά περίπτωση, από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, κατά τα οποία η εγκατάσταση λειτουργούσε, όλες τις σχετικές πληροφορίες και τα δεδομένα που αφορούν κάθε παράμετρο του παραρτήματος IV της εν λόγω απόφασης.
Εξάλλου, κατά την παράγραφο 5, δεύτερο εδάφιο, του ως άνω άρθρου 7, τα εν λόγω κράτη μέλη μπορεί να απαιτήσουν από τον φορέα εκμετάλλευσης να χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό πρότυπο ή να προσδιορίσουν ένα μορφότυπο αρχείου για την υποβολή των δεδομένων. Ωστόσο, αποδέχονται τη χρήση, από τους φορείς εκμετάλλευσης, κάθε ηλεκτρονικού προτύπου ή προδιαγραφής μορφότυπου αρχείου που δημοσιεύεται από την Επιτροπή για τη συλλογή δεδομένων βάσει του ως άνω άρθρου, εκτός εάν το πρότυπο ή οι προδιαγραφές μορφότυπου αρχείου του κράτους μέλους απαιτούν την εισαγωγή τουλάχιστον των ίδιων δεδομένων.
Εν προκειμένω, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι η DEHSt υιοθέτησε το πρότυπο συλλογής δεδομένων που δημοσίευσε η Επιτροπή, το οποίο αφορά τη διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας στο στοιχείο j) της ενότητας II. 2, η οποία τιτλοφορείται «Complete balance of measurable heat at the installation» (Πλήρες ισοζύγιο μετρήσιμης θερμότητας στην εγκατάσταση), του φύλλου E, το οποίο τιτλοφορείται «“EnergyFlows”– Data on Energy Input, Measurable Heat and Electricity» (Ροές ενέργειας – Στοιχεία σχετικά με την εισροή ενέργειας, τη μετρήσιμη θερμότητα και την ηλεκτρική ενέργεια).
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, επισημαίνεται, πρώτον, ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της απόφασης 2011/278 προβλέπει ότι, για τους σκοπούς της εν λόγω απόφασης, τα κράτη μέλη διαιρούν κάθε εγκατάσταση η οποία είναι επιλέξιμη για δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής βάσει του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87 σε μία ή περισσότερες υποεγκαταστάσεις εκ των απαριθμούμενων στην εν λόγω διάταξη, όπως απαιτείται, μεταξύ των οποίων διαλαμβάνεται και η υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας για την οποία πραγματοποιήθηκε η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων η οποία αποτελεί αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης.
Συναφώς, το άρθρο 3, στοιχείο γʹ, της εν λόγω απόφασης ορίζει την έννοια «υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας» ως τις εισροές, τις εκροές και τις αντίστοιχες εκπομπές οι οποίες δεν καλύπτονται από υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς προϊόντος και σχετίζονται με την παραγωγή ή την εισαγωγή από εγκατάσταση ή άλλη οντότητα υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, ή και τα δύο, μετρήσιμης θερμότητας, που είτε καταναλώνεται εντός των ορίων της εγκατάστασης για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, και για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, είτε εξάγεται σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα μη υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, εξαιρούμενων των εξαγωγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Εξάλλου, υπό την επιφύλαξη σχετικής εξακρίβωσης από το αιτούν δικαστήριο, η επίμαχη στην κύρια δίκη εγκατάσταση αποτελεί «κατεστημένη εγκατάσταση», κατά την έννοια του άρθρου 3, στοιχείο αʹ, της απόφασης 2011/278, όπως πρέπει να ερμηνευτεί υπό το πρίσμα του άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87.
Ως εκ τούτου, κατά το άρθρο 10, παράγραφοι 1 και 2, στοιχείο βʹ, σημείο i, της απόφασης αυτής, ο υπολογισμός του προκαταρκτικού ετήσιου αριθμού δικαιωμάτων εκπομπής που κατανέμονται δωρεάν σε υποεγκατάσταση, ο οποίος πραγματοποιείται βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί σύμφωνα με το άρθρο 7 της εν λόγω απόφασης, αντιστοιχεί στο γινόμενο της τιμής του δείκτη αναφοράς θερμότητας για μετρήσιμη θερμότητα που αναφέρεται στο παράρτημα I επί το ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας που σχετίζεται με θερμότητα για την κατανάλωση μετρήσιμης θερμότητας.
Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 3, της ίδιας απόφασης, το εν λόγω ιστορικό επίπεδο δραστηριότητας παραπέμπει, κατ’ αρχήν, στη διάμεσο της ετήσιας ιστορικής εισαγωγής από εγκατάσταση ή άλλη οντότητα κατά την περίοδο αναφοράς υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης ή παραγωγής, ή και των δύο, μετρήσιμης θερμότητας που είτε καταναλώνεται εντός των ορίων της εγκατάστασης για την παραγωγή προϊόντων, για την παραγωγή άλλης μηχανικής ενέργειας πλην της χρησιμοποιούμενης για ηλεκτροπαραγωγή, για θέρμανση ή ψύξη, με εξαίρεση την κατανάλωση για ηλεκτροπαραγωγή, είτε εξάγεται σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα μη υπαγόμενη στο σύστημα της Ένωσης, εξαιρουμένων των εξαγωγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Διαπιστώνεται επομένως ότι, βάσει της ως άνω διάταξης, η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής προκύπτει, σύμφωνα με τα κριτήρια που συνθέτουν την έννοια της «υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας», κατά το άρθρο 3, στοιχείο γʹ, της απόφασης 2011/278, από συνολική και όχι ξεχωριστή εκτίμηση των ροών θερμότητας της οικείας εγκατάστασης.
Δεύτερον, υπό το πρίσμα των προεκτεθέντων, παρατηρείται ότι το δημοσιευθέν από την Επιτροπή πρότυπο συλλογής δεδομένων ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της απόφασης αυτής προκειμένου για τον καθορισμό της ποσότητας των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπής που μπορεί να αξιώσει ο φορέας εκμετάλλευσης υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας.
Συγκεκριμένα, το ως άνω πρότυπο συλλογής δεδομένων απαιτεί, κατ’ αρχάς, σύμφωνα με τα στοιχεία a) έως e) της ενότητας II. 2 του φύλλου E, αφενός, τον υπολογισμό του συνόλου της μετρήσιμης θερμότητας η οποία διατίθεται στην εγκατάσταση και, αφετέρου, τον καθορισμό του «ratio of “ETS heat” to “Total heat”» (στο εξής: ποσοστό «της υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ θερμότητας» επί της «συνολικής θερμότητας»), το οποίο αντιστοιχεί στον λόγο του μέρους της μετρήσιμης θερμότητας η οποία είναι επιλέξιμη για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής προς τη συνολική διαθέσιμη μετρήσιμη θερμότητα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, για την κατανομή αυτή μπορεί να ληφθεί υπόψη μόνον η μετρήσιμη θερμότητα που παράγεται στην οικεία εγκατάσταση και η θερμότητα που εισάγεται από εγκατάσταση εμπίπτουσα στο ΣΕΔΕ, εξαιρουμένης της μετρήσιμης θερμότητας που εισάγεται από οντότητες οι οποίες δεν εμπίπτουν σε αυτό. Εν προκειμένω, το εν λόγω ποσοστό καθορίζεται προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ποσότητα της θερμότητας η οποία εισάγεται από την Global Foundries και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των δικαιωμάτων εκπομπής που πρέπει να κατανεμηθούν δωρεάν, δεδομένου ότι η Global Foundries δεν υπάγεται στο ΣΕΔΕ.
Εντούτοις, το εν λόγω ποσοστό πρέπει να διορθωθεί, δεδομένου ότι, ανάλογα με τη χρήση για την οποία προορίζονται, πρέπει να εξαιρεθούν ορισμένες ποσότητες της εν λόγω θερμότητας από αυτή τη διαθέσιμη μετρήσιμη θερμότητα για τους σκοπούς του υπολογισμού της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής με βάση τις διατάξεις της απόφασης 2011/278. Συνακόλουθα, στα στοιχεία f) ως h) της ενότητας II. 2 του φύλου E του μοντέλου συλλογής δεδομένων, προβλέπεται ο υπολογισμός του μέρους της μετρήσιμης θερμότητας που καταναλώνεται στην εγκατάσταση για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, του μέρους που καταναλώνεται στο πλαίσιο υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς προϊόντος και του μέρους που εξάγεται προς εγκατάσταση υπαγόμενη στο ΣΕΔΕ.
Πρέπει επίσης να καθοριστεί, ενδεχομένως, σε ποιον βαθμό η εξαιρούμενη με βάση τη χρήση για την οποία προορίζεται μετρήσιμη θερμότητα προέρχεται ή όχι από ποσότητα θερμότητας που παρέχει δικαίωμα δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής.
Προς τον σκοπό αυτόν, αν ο κατά τα ανωτέρω καθορισμός δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με βάση την πραγματική εκτίμηση των ροών θερμότητας, πρέπει να χρησιμοποιηθεί το ποσοστό της «υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ θερμότητας» επί της «συνολικής θερμότητας», το οποίο υπολογίζεται στο στοιχείο e) της ενότητας II. 2 του φύλλου E του μοντέλου συλλογής δεδομένων, όπως προβλέπεται, μεταξύ άλλων, στο στοιχείο f) της εν λόγω ενότητας II. 2, όσον αφορά το μέρος της μετρήσιμης θερμότητας που καταναλώνεται στην εγκατάσταση για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος.
Με βάση τα υπολογισθέντα στα στοιχεία f) έως h) της εν λόγω ενότητας II. 2 δεδομένα, η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας που προβλέπεται στο στοιχείο j) αυτής επιτρέπει, λαμβανομένων υπόψη των ποσοτήτων μετρήσιμης θερμότητας που πρέπει να εξαιρεθούν με βάση τη χρήση για την οποία προορίζονται, σύμφωνα με το στοιχείο i) της ίδιας αυτής ενότητας II. 2, τη στάθμιση του ποσοστού της μετρήσιμης θερμότητας η οποία είναι επιλέξιμη βάσει της προελεύσεώς της σε σχέση με το σύνολο της μετρήσιμης θερμότητας που είναι διαθέσιμη στην εγκατάσταση.
Επομένως, η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας συνιστά ενιαία ποσόστωση η οποία υπολογίζεται και εφαρμόζεται λαμβανομένων συνολικά υπόψη των ροών θερμότητας της υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας.
Συγκεκριμένα, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 82 των προτάσεών του, το μοντέλο συλλογής δεδομένων προβλέπει στο σημείο o) της ενότητας II. 2 του φύλλου E ότι, τελικώς, για τον προσδιορισμό της ποσότητας της θερμότητας η οποία μπορεί να καταλογιστεί στην υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας εφαρμόζεται στη συνολική ποσότητα θερμότητας η οποία δυνητικά ανήκει στην υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας και η οποία αντιστοιχεί στο άθροισμα, αφενός, της μετρήσιμης θερμότητας η οποία καταναλώνεται στην εγκατάσταση και είναι επιλέξιμη για τη δωρεάν κατανομή και, αφετέρου, της μετρήσιμης θερμότητας η οποία εξάγεται προς εγκαταστάσεις ή οντότητες οι οποίες δεν υπάγονται στο ΣΕΔΕ.
Ένα τέτοιο συμπέρασμα δεν μπορεί, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της EDW, να αναιρεθεί με βάση το έγγραφο με τίτλο «Guidance Document no 3 on the harmonized free allocation methodology for the EU-ETS post 2012 (Data collection guidance)» [κατευθυντήριο έγγραφο αριθ. 3 για την εναρμονισμένη μέθοδο δωρεάν κατανομής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2012 (οδηγός συλλογής δεδομένων)], της 14ης Απριλίου και της 29ης Ιουνίου 2011, που είναι διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.
Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 91 και 92 της παρούσας απόφασης, το ένα από τα στάδια του πλήρους ισοζυγίου μετρήσιμης θερμότητας στην εγκατάσταση συνίσταται στο να προσδιοριστεί κατά πόσον οι εξαιρούμενες με βάση τη χρήση για την οποία προορίζονται ποσότητες μετρήσιμης θερμότητας προέρχονται ή όχι από ποσότητα θερμότητας η οποία παρέχει δικαίωμα δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής. Στο πλαίσιο του σταδίου αυτού, πρέπει να γίνεται πραγματική εκτίμηση των ροών θερμότητας ή, εάν δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα, να χρησιμοποιείται το ποσοστό της «υπαγόμενης στο ΣΕΔΕ θερμότητας» επί της «συνολικής θερμότητας», όπως υπολογίζεται στο στοιχείο e) της ενότητας II. 2 του φύλλου E του μοντέλου συλλογής δεδομένων.
Βάσει αυτής της διεργασίας πρέπει να ερμηνεύεται η παρατήρηση που διαλαμβάνεται στη σελίδα 46 του «Guidance Document n
o
3 on the harmonized free allocation methodology for the EU-ETS post 2012 (Data collection guidance)» [κατευθυντήριου εγγράφου αριθ. 3 για την εναρμονισμένη μέθοδο δωρεάν κατανομής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2012 (οδηγός συλλογής δεδομένων)], κατά την οποία το εν λόγω ποσοστό απαιτείται μόνον στην περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί σαφώς ποια τμήματα των διαφορετικών ροών θερμότητας, λαμβανομένων υπόψη μεμονωμένως, παράγονται εντός και εκτός των ορίων υπαγόμενων στο ΣΕΔΕ εγκαταστάσεων.
Επομένως, η παρατήρηση αυτή αφορά τη συνολική θεώρηση των ροών θερμότητας της οικείας υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας και δεν μπορεί εξ αυτής να συναχθεί ότι η εν λόγω παρατήρηση επιτρέπει δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής με βάση μεμονωμένη εκτίμηση των εν λόγω διαφορετικών ροών θερμότητας, η οποία, επιπλέον, δεν θα ελάμβανε υπόψη τις απαιτήσεις της απόφασης 2011/278, οι οποίες μνημονεύονται στη σκέψη 86 της παρούσας απόφασης.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας που προβλέπεται στο πρότυπο συλλογής δεδομένων που εκπόνησε η Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 5, της απόφασης 2011/278, συνιστά, ακόμη και όταν η μετρήσιμη θερμότητα η οποία εισάγεται από εγκατάσταση μη υπαγόμενη στο ΣΕΔΕ μπορεί να εντοπιστεί ως προερχόμενη από συγκεκριμένη ροή θερμότητας, ενιαία ποσόστωση η οποία πρέπει, για τους σκοπούς, ιδίως, του υπολογισμού του αριθμού των δικαιωμάτων εκπομπής τα οποία κατανέμονται δωρεάν σε υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, να υπολογίζεται και να εφαρμόζεται λαμβανομένων υπόψη συνολικά των ροών θερμότητας της εν λόγω υποεγκατάστασης.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2011/278 έχει την έννοια ότι διεργασία υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο ο οποίος θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα όταν η εν λόγω διεργασία αφορά θερμότητα η οποία καταναλώνεται για την παραγωγή ψύξης που εξάγεται και καταναλώνεται σε οντότητα η οποία δεν υπάγεται στο ΣΕΔΕ και η οποία ανήκει σε τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.
Υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 10α, παράγραφος 11, της οδηγίας 2003/87, η ποσότητα των δωρεάν κατανεμητέων δικαιωμάτων για το έτος 2013 δυνάμει των παραγράφων 4 έως 7 του εν λόγω άρθρου αντιστοιχούσε σε 80 % της ποσότητας που καθορίζεται σύμφωνα με τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου. Στη συνέχεια, η δωρεάν κατανομή μειωνόταν ισόποσα ετησίως έως ότου φτάσει στο 30 % το έτος 2020 με στόχο να καταστεί μηδενική το έτος 2027.
Το άρθρο 10α, παράγραφος 12, της εν λόγω οδηγίας προέβλεπε εξαίρεση στον εν λόγω κανόνα. Επομένως, για το έτος 2013 και για κάθε επόμενο έτος μέχρι το 2020, οι εγκαταστάσεις των τομέων ή κλάδων που εκτίθεντο σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα λάμβαναν, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου, ποσότητα δωρεάν δικαιωμάτων η οποία αντιστοιχούσε στο 100 % της ποσότητας που προσδιοριζόταν σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1 του ίδιου άρθρου μέτρα.
Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της απόφασης 2011/278 προβλέπει ότι, για τις υποεγκαταστάσεις δείκτη αναφοράς θερμότητας, μεταξύ άλλων, τα κράτη μέλη κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ του αν η εκάστοτε διεργασία εξυπηρετεί ή όχι τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, όπως καθορίζεται στην απόφαση 2010/2. Εξάλλου, κατά το τρίτο εδάφιο της εν λόγω διάταξης, όταν μια εγκατάσταση που έχει ενταχθεί στο ΣΕΔΕ παράγει και εξάγει μετρήσιμη θερμότητα σε εγκατάσταση ή άλλη οντότητα η οποία δεν υπάγεται στο εν λόγω σύστημα, τα κράτη μέλη θεωρούν ότι η σχετική διεργασία της υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας για τη συγκεκριμένη θερμότητα δεν εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, εκτός εάν η αρμόδια αρχή πιστεύει βάσιμα ότι ο καταναλωτής της μετρήσιμης θερμότητας ανήκει σε τέτοιο τομέα ή κλάδο.
Επομένως, εν πάση περιπτώσει, για την υπαγωγή στις ευνοϊκές διατάξεις που αφορούν τους τομείς ή κλάδους που εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα απαιτείται η εξαγόμενη μετρήσιμη θερμότητα να καταναλώνεται από οντότητα η οποία ανήκει σε τομέα ή κλάδο που εκτίθεται σε τέτοιο κίνδυνο.
Κατά τον προβλεπόμενο στο άρθρο 3, στοιχείο γʹ, της απόφασης 2011/278 ορισμό της έννοιας «υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας», η κατανάλωση μετρήσιμης θερμότητας που χρησιμοποιείται για ψύξη εμπίπτει στην εν λόγω υποεγκατάσταση.
Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η EDW και όπως παρατηρεί ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 91 και 92 των προτάσεών του, εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι η κατανάλωση ψύξης από οντότητα ανήκουσα σε τομέα ή κλάδο ο οποίος είναι εκτεθειμένος σε τέτοιο κίνδυνο δεν ισοδυναμεί με κατανάλωση θερμότητας. Η κατανάλωση της θερμότητας πραγματοποιείται στην εγκατάσταση στην οποία παράγεται η ψύξη προκειμένου να εξαχθεί στην εν λόγω οντότητα. Επομένως, η διεργασία που αφορά θερμότητα η οποία καταναλώνεται με τον προαναφερθέντα τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο ο οποίος εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της εν λόγω απόφασης.
Εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι η μετρήσιμη θερμότητα η οποία απαιτείται για την παραγωγή της ψύξης που εξάγεται στο εργοστάσιο της Global Foundries καταναλώνεται στις ψυκτικές μηχανές της EDW και, ως εκ τούτου, οι διατάξεις που αφορούν τους τομείς και τους κλάδους που εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα δεν μπορεί να έχουν εφαρμογή λόγω τέτοιας κατανάλωσης.
Αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της EDW, το έγγραφο της Επιτροπής το οποίο τιτλοφορείται «Frequently Asked Questions on Free Allocation Rules for the EU ETS post 2020» (Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τους κανόνες δωρεάν κατανομής στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2020) δεν μπορεί να θέσει εν αμφιβόλω ένα τέτοιο συμπέρασμα. Συγκεκριμένα, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 95 έως 97 των προτάσεών του, πέραν του γεγονότος ότι το έγγραφο αυτό δεν έχει δεσμευτική ισχύ και αφορά περίοδο εμπορίας μεταγενέστερη της επίμαχης στην κύρια δίκη, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το εν λόγω έγγραφο, δεδομένου ότι παραπέμπει στο τμήμα 7.1 του παραρτήματος VII του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2019/331, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι θεωρεί επίσης ότι η χρήση θερμότητας για την παραγωγή ψύξης στο πλαίσιο διαδικασίας ψύξης με απορρόφηση, όπως αυτή που διεξάγεται στις ψυκτικές μηχανές της EDW, συνιστά τη διεργασία που καταναλώνει θερμότητα.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2011/278 έχει την έννοια ότι διεργασία υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας δεν εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο ο οποίος θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα όταν η εν λόγω διεργασία αφορά θερμότητα η οποία καταναλώνεται για την παραγωγή ψύξης που εξάγεται και καταναλώνεται σε οντότητα η οποία δεν υπάγεται στο ΣΕΔΕ και η οποία ανήκει σε τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, δεδομένου ότι η εν λόγω οντότητα δεν είναι η καταναλώτρια της θερμότητας.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 2, παράγραφος 1, και το άρθρο 3, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει να περιληφθούν στα όρια εγκατάστασης υπαγόμενης στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης βοηθητικές μονάδες οι οποίες δεν εκπέμπουν αέρια θερμοκηπίου, εφόσον πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 3, στοιχείο εʹ, της εν λόγω οδηγίας, όπως τροποποιήθηκε, και δύνανται, ιδίως, να έχουν επιπτώσεις στις εκπομπές και τη ρύπανση σε σχέση με τα αέρια θερμοκηπίου που απαριθμούνται στο παράρτημα II της ίδιας οδηγίας, όπως τροποποιήθηκε.

2)
Η διορθωμένη ποσόστωση επιλεξιμότητας που προβλέπεται στο πρότυπο συλλογής δεδομένων που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 5, της απόφασης 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2011, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, συνιστά, ακόμη και όταν η μετρήσιμη θερμότητα η οποία εισάγεται από εγκατάσταση μη υπαγόμενη στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να εντοπιστεί ως προερχόμενη από συγκεκριμένη ροή θερμότητας, ενιαία ποσόστωση η οποία πρέπει, για τους σκοπούς, ιδίως, του υπολογισμού του αριθμού των δικαιωμάτων εκπομπής τα οποία κατανέμονται δωρεάν σε υποεγκατάσταση δείκτη αναφοράς θερμότητας, να υπολογίζεται και να εφαρμόζεται λαμβανομένων υπόψη συνολικά των ροών θερμότητας της εν λόγω υποεγκατάστασης.

3)
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, της απόφασης 2011/278 έχει την έννοια ότι διεργασία υποεγκατάστασης δείκτη αναφοράς θερμότητας δεν εξυπηρετεί τομέα ή κλάδο ο οποίος θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα όταν η εν λόγω διεργασία αφορά θερμότητα η οποία καταναλώνεται για την παραγωγή ψύξης που εξάγεται και καταναλώνεται σε εγκατάσταση η οποία δεν υπάγεται στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία ανήκει σε τομέα ή κλάδο που θεωρείται ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, δεδομένου ότι η εν λόγω οντότητα δεν είναι η καταναλώτρια της θερμότητας.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.