CELEX: 62022CJ0072
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari
Politika tal-ażil u tal-immigrazzjoni
Direttiva 2011/95/KE
Artikolu 4
Proċeduri komuni għall-għoti u għall-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali
Direttiva 2013/32/UE
Artikoli 6 u 7
Standards għall-akkoljenza ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali
Artikolu 18 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea
Direttiva 2013/33/UE
Artikolu 8
Tqegħid f’detenzjoni tal-applikant
Raġuni għat-tqegħid
Protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali jew tal-ordni pubbliku
Tqegħid f’detenzjoni tal-applikant għall-ażil minħabba d-dħul irregolari tiegħu fit-territorju tal-Unjoni

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (
ĠU 2011, L 337, p. 9
), tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (
ĠU 2013, L 180, p. 60
), kif ukoll tal-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali (
ĠU 2013, L 180, p. 96
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċedura bejn M.A., ċittadin ta’ pajjiż terz, u l-Valstybės sienos apsaugos tarnyba (is-Servizz Nazzjonali ta’ Protezzjoni tal-Fruntieri fi Ħdan il-Ministeru għall-Intern tar-Repubblika tal-Litwanja) (iktar ’il quddiem il-“VSAT”) dwar it-talba ta’ dan tal-aħħar għad-detenzjoni ta’ M.A.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Id‑Direttiva 2011/95
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/95 jipprovdi:
“L-Istati Membri jistgħu jqisuh bħala d-dmir tal-applikant li jissottometti kemm jista’ jkun malajr l-elementi kollha meħtieġa biex tiġi sostanzjata l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. F’kooperazzjoni mal-applikant huwa d-dmir tal-Istat Membru li jeżamina l-elementi rilevanti tal-applikazzjoni.”
Id‑Direttiva 2013/32
Skont l-Artikolu 2(c) tad-Direttiva 2013/32:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
c)
‘applikant’ tfisser ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li għamel applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali li fir-rigward tagħha deċizjoni finali tkun għadha ma tteħditx”.
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2013/32 jipprevedi li:
“1.   Meta persuna tagħmel applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali lil awtorità kompetenti taħt il-liġi nazzjonali għar-reġistrazzjoni ta’ applikazzjonijiet bħal dawn, ir-reġistrazzjoni għandha sseħħ mhux iktar tard minn tlett ijiem ta’ xogħol wara li ssir l-applikazzjoni.
Jekk l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali issir lil awtoritajiet oħra li x’aktarx jirċievu applikazzjonijiet bħal dawn, iżda mhumiex kompetenti għar-reġistrazzjoni taħt il-liġi nazzjonali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li ir-reġistrazzjoni għandha ssir mhux iktar tard minn sitt ijiem ta’ xogħol wara li ssir l-applikazzjoni.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk l-awtoritajiet l-oħra li x’aktarx jirċievu applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali bħal pulizija, gwardji tal-fruntiera, awtoritajiet tal-immigrazzjoni u persunal tal-faċilitajiet ta’ detenzjoni għandhom l- informazzjoni rilevanti u li l-persunal tagħhom jirċievi il-livell meħtieġ ta’ taħriġ li jkun xieraq għall-kompiti u r-responsabbiltajiet tagħhom u istruzzjonijiet biex jinformaw lill-applikanti fejn u kif l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali jistgħu jiġu ppreżentati.
2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li persuna li għamlet applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali għandha opportunità effettiva biex tippreżentaha malajr kemm jista’ jkun. Fejn l-applikant ma jagħmilx l-applikazzjoni tiegħu, l-Istati Membri jistgħu japplikaw l-Artikolu 28 kif meħtieġ.
3.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali jiġu ppreżentati fiżikament u/jew f’post magħżul.
4.   Minkejja l-paragrafu 3, applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali għandha titqies bħala li ġiet riċevuta [introdotta] ladarba formola ppreżentata mill-applikant jew, fejn dan ikun previst fil-liġi nazzjonali, rapport uffiċjali, ikunu waslu għand l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat.
5.   Fejn applikazzjonijiet simultanji għall-protezzjoni internazzjonali minn numru kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni apolidi jagħmluha diffiċli ħafna fil-prattika li jiġi rispettat il-limitu ta’ żmien stipulat fil-paragrafu 1, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li dak il-limitu ta’ żmien jiġi estiż sa 10 ijiem ta’ xogħol.”
L-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva jistabbilixxi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kull adult li jkollu kapaċità legali jkollu d-dritt li jagħmel applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali f’ismu stess.”
Skont l-Artikolu 43 tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal proċeduri, konformement mal-prinċipji u mal-garanziji bażiċi tal-Kapitolu II, ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet, fuq il-fruntiera jew f’żoni ta’ tranżitu tal- Istat Membru dwar:
a)
l-ammissibbiltà ta’ applikazzjoni, taħt l-Artikolu 33, li ssir f’dawn il-postijiet; u/jew
b)
is-sustanza ta’ applikazzjoni fi proċedura taħt l-Artikolu 31(8).
2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li deċiżjoni meħuda fil-kuntest ta’ proċeduri previsti fil-paragrafu 1 tittieħed fi żmien raġonevoli. Meta deċiżjoni ma tkunx ittieħdet fi żmien erba’ ġimgħat, l-applikant għandu jitħalla jidħol fit-territorju tal-Istat Membru sabiex l-applikazzjoni tiegħu tiġi proċessata konformement mad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ din id-Direttiva.
3.   Fil-każijiet ta’ wasliet li jinvolvu numru kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew ta’ persuni apolidi li jippreżentaw applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali fuq il-fruntiera jew f’żona ta’ tranżitu, li jagħmluha impossibbli fil-prattika li jiġu applikati hemmhekk dawk id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1, dawk il-proċeduri jistgħu jiġu wkoll applikati fejn u sa meta dawn iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni apolidi jkunu normalment akkommodati f’postijiet qrib il-fruntiera jew iż- żona ta’ tranżitu.”
Id‑Direttiva 2013/33
Skont il-premessi 15 u 20 tad-Direttiva 2013/33:
“(15)
Id-detenzjoni tal-applikanti għandha tkun applikata skont il-prinċipju sottostanti li persuna m’għandiex tinżamm f’detenzjoni għall-unika raġuni li huwa jew hija qed tfittex protezzjoni internazzjonali, b’mod partikolari skont l- obbligi legali internazzjonali tal-Istati Membri, u skont l-Artikolu 31 tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra. L-applikanti jistgħu jiġu detenuti biss taħt ċirkostanzi eċċezzjonali definiti b’mod ċar stipulati fid-Direttiva u soġġetti għall- prinċipju ta’ neċessità u proporzjonalità fir-rigward kemm tal-manjiera kif ukoll tal-iskop ta’ tali detenzjoni. Meta applikant jinżamm detenut huwa jew hija għandhom ikollhom aċċess effettiv għall-garanziji proċedurali neċessarji bħar-rimedju ġudizzjarju quddiem awtorità ġudizzjarja nazzjonali.
[…]
(20)
Sabiex tiġi żgurata aħjar l-integrità fiżika u psikoloġika tal-applikanti, id-detenzjoni għandha tkun miżura tal- aħħar rikors u għandha tiġi applikata biss wara li jkunu ġew eżaminati kif adatt il-miżuri alternattivi kollha mhux ta’ kustodja għad-detenzjoni. Kwalunkwe miżura alternattiva għad-detenzjoni għandha tirrispetta d-drittijiet fundamentali tal-bniedem tal-applikanti”.
L-Artikolu 2(h) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
h)
‘detenzjoni’ tfisser restrizzjoni ta’ applikant minn Stat Membru f’post partikulari, fejn l-applikant ikun imċaħħad mil-libertà ta’ moviment tiegħu jew tagħha”.
L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva jipprevedi, fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:
“2.   Meta jkun meħtieġ u fuq il-bażi ta’ valutazzjoni individwali ta’ kull każ, l-Istati Membri jistgħu jżommu applikant f’detenzjoni, sakemm miżuri inqas dixxiplinari oħra ma jistgħux ikunu applikati b’mod effettiv.
3.   Applikant jista’ jinżamm f’detenzjoni biss:
[…]
e)
meta l-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali jew l-ordni pubblika jeħtieġu hekk;
[…]”
Skont l-Artikolu 9 tal-istess direttiva:
“1.   Applikant għandu jiġi detenut biss għal żmien qasir kemm jista’ jkun u għandu jinżamm detenut biss sakemm ikunu applikabbli r-raġunijiet stipulati fl-Artikolu 8(3).
Il-proċeduri amministrattivi relevanti għar-raġunijiet għad-detenzjoni stipulati fl-Artikolu 8(3) għandhom jiġi eżegwiti bid-diliġenza dovuta. Dewmien fl-ipproċessar tal-proċeduri amministrattivi li ma jistgħux ikunu attribwiti lill-applikant m’għandux jiġġustifika l-kontinwazzjoni tad-detenzjoni.
2.   Id-detenzjoni tal-applikanti għandha tiġi ordnata bil- miktub minn awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi. L- ordni tad-detenzjoni għandha tiddikjara r-raġunijiet fil-fatt u bi dritt li fuqhom hija bbażata.
3.   Fejn id-detenzjoni tiġi ordnata minn awtoritajiet amministrattivi, l-Istati Membri għandhom jipprevedu rieżami ġudizzjarju minnufih tal-legalità tad-detenzjoni li jiġi mwettaq ex officio u/jew fuq talba tal-applikant. Meta jitwettaq
ex officio
tali rieżami għandu jiġi deċiż mill-aktar fis possibbli mill-bidu tad-detenzjoni. Meta jitwettaq fuq talba tal-applikant, huwa għandu jiġi deċiż mill-aktar fis possibbli wara t-tnehdija tal- proċedimenti rilevanti. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jiddefinixxu fil-liġi nazzjonali l-perjodu li fih għandhom jitwettqu r-rieżami ex officio u/jew ir-rieżami fuq talba tal- applikant.
Meta, b’riżultat tar-rieżami ġudizzjarju, id-detenzjoni tinstab li kienet illegali, l-applikant ikkonċernat għandu jinħeles minnufih.
4.   L-applikanti detenuti għandhom jiġu infurmati minnufih bil-miktub, f’lingwa li jifhmu jew li huma raġonevolment mistennija li jifhmu, dwar ir-raġunijiet għad-detenzjoni u l- proċeduri stabbiliti fil-liġi nazzjonali għall-kontestazzjoni tal- ordni tad-detenzjoni, kif ukoll dwar il-possibbiltà li jitolbu assistenza u rappreżentanza legali mingħajr ħlas,
5.   Id-detenzjoni għandha tiġi riveduta minn awtorità ġudizzjarja f’intervalli raġonevoli ta’ żmien, ex officio u/jew fuq talba tal-applikant ikkonċernat, b’mod partikolari kull meta din tkun għal perjodu estiż, iqumu ċirkostanzi relevanti jew issir disponibbli informazzjoni ġdida li jista’ jkollhom effett fuq il- legalità tad-detenzjoni.
6.   Fil-każijiet ta’ rieżami ġudizzjarju tal-ordni tad-detenzjoni previst fil-paragrafu 3, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li tal- applikanti għandhom aċċess għal assistenza u rappreżentanza legali mingħajr ħlas. Din għandha tinkludi, mill-inqas, it-tħejjija tad-dokumenti proċedurali meħtieġa u parteċipazzjoni fis-smigħ quddiem l-awtoritajiet ġudizzjarji f’isem l-applikant.
L-assistenza u r-rappreżentanza legali mingħajr ħlas għandha tingħata minn persuni kwalifikati kif kif ammess jew permess skont il-liġi nazzjonali li l-interessi tagħhom ma jkunux f’kunflitt jew li ma jistgħux ikunu f’kunflitt potenzjali mal-interessi ta’ dawk tal-applikanti.
7.   L-Istati Membri jistgħu jipprevdu wkoll li l-assistenza u r- rappreżentanza legali jingħataw biss:
a)
lil dawk li ma jkollhomx riżorsi biżżejjed; u/jew
b)
permezz tas-servizzi mogħtija mill-konsulenti legali jew counsellors speċifikament maħsuba mil-liġi nazzjonali biex jassistu u jirrappreżentaw lill-applikanti.
8.   L-Istati Membri jistgħu wkoll:
a)
jimponu limiti taż-żmien u/jew monetarji fuq l-għoti ta’ assistenza u rappreżentanza legali mingħajr ħlas, sakemm limiti bħal dawn ma jillimitawx b’mod arbitrarju l-aċċess għall-assistenza u r-rappreżentanza legali;
b)
jipprovdu li, fir-rigward ta’ tariffi u spejjeż oħra, it-trattament tal-applikanti m’għandux ikun aktar favorevoli mit- trattament ġenerali mogħti liċ-ċittadini tagħhom f’materji li jikkonċernaw l-assistenza legali.
9.   L-Istati Membri jistgħu jitolbu rimborż sħiħ jew parzjali għal kwalunkwe spiża mħallsa jekk u meta s-sitwazzjoni finanzjarja tal-applikant tkun tjiebet konsiderevolment jew jekk tkun ittieħdet deċiżjoni li jingħataw spejjeż bħal dawn abbażi tal- informazzjoni falza mogħtija mill-applikant.
10.   Il-proċeduri għal aċċess għal assistenza legali u rappreżentanza f’każijiet bħal dawn imsemija għandhom ikunu stipulati fil-liġi nazzjonali.”
Id‑dritt Litwan
L-Artikolu 2(20) tal-Lietuvos Respublikos įstatymas “Dėl užsieniečių teisinės padėties” (il-Liġi tar-Repubblika tal-Litwanja dwar l-Istatus Ġuridiku tal-Barranin), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Barranin”), jipprovdi li jitqies bħala applikant għall-ażil il-barrani li jkun ippreżenta applikazzjoni għall-ażil skont il-modalitajiet previsti mill-istess liġi u li fir-rigward tiegħu għadha ma tkunx ġiet adottata deċiżjoni definittiva.
Il-Kapitolu X
tal-Liġi dwar il-Barranin jikkonċerna l-applikazzjoni ta’ din il-liġi fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin. F’dan il-kapitolu, l-Artikolu 140
jipprovdi:
“1.   L-applikazzjoni għall-ażil ta’ barrani tista’ tiġi ppreżentata:
1)
fil-postijiet ta’ kontroll fil-fruntieri jew fiż-żoni ta’ tranżitu, fil-[VSAT];
2)
fit-territorju tar-Repubblika tal-Litwanja, meta l-barrani jkun daħal legalment [fil-]Litwanja, fid-[Dipartiment għall-Migrazzjoni];
3)
fi Stat barrani, bl-intervent ta’ rappreżentanti diplomatiċi u konsulari tar-Repubblika tal-Litwanja maħtura mill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin.
2.   Applikazzjoni għall-ażil ppreżentata minn barrani bi ksur tal-modalitajiet previsti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu ma hijiex aċċettata u l-modalitajiet ta’ preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għall-ażil huma spjegati lill-applikant. Il-[VSAT] jista’, fid-dawl tal-vulnerabbiltà tal-barrani jew ta’ ċirkustanzi individwali oħra, jaċċetta l-applikazzjoni għall-ażil ta’ barrani li jkun qasam illegalment il-fruntiera tar-Repubblika tal-Litwanja.
[…]”
L-Artikolu 140
tal-Liġi dwar il-Barranin, li jirregola r-raġunijiet ta’ detenzjoni tal-applikant għall-ażil f’każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza u fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, jipprovdi, fil-punt 2 tiegħu, li applikant għall-ażil jista’ jitqiegħed f’detenzjoni meta jasal fit-territorju tar-Repubblika tal-Litwanja billi jaqsam illegalment il-fruntiera nazzjonali ta’ dan l-Istat Membru.
Il-proċedura għall-għoti u għall-irtirar tal-ażil fil-Litwanja, approvata bid-Digriet Nru 1V-131 tal-Ministru għall-Intern tar-Repubblika tal-Litwanja tal‑24 ta’ Frar 2016 (fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mid-Digriet Nru IV‑626 tal-Ministru għall-Intern tar-Repubblika tal-Litwanja tas‑27 ta’ Lulju 2021, iktar ’il quddiem id-“deskrizzjoni tal-proċedura”), tipprovdi, fil-punt 23 tagħha, li, jekk l-applikazzjoni għall-ażil tiġi ppreżentata lil awtorità li ma hijiex indikata fl-Artikolu 67(1) tal-Liġi dwar il-Barranin jew bi ksur tal-istipulazzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 2 tal-istess artikolu jew fil-punt 22 tad-deskrizzjoni tal-proċedura, din l-applikazzjoni għandha tintbagħat lura lill-barrani sa mhux iktar tard minn jumejn ta’ xogħol mill-mument li fih jiġi kkonstatat li l-applikazzjoni riċevuta mill-awtorità hija applikazzjoni għall-ażil, filwaqt li l-applikant jiġi informat bil-modalitajiet ta’ preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għall-ażil. Din l-informazzjoni tiġi ppreżentata lill-barrani bil-miktub b’lingwa li jista’ raġonevolment jiġi mistenni li jifhem. Kopja tat-tweġiba mogħtija lill-barrani għandha tintbagħat lill-awtorità indikata fl-Artikolu 67(1) tal-Liġi dwar il-Barranin skont il-post ta’ residenza tal-barrani jekk dan il-post ta’ residenza jkun magħruf.
Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
Permezz tad-Digriet Nru 517, intitolat “Dikjarazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza fil-livell nazzjonali u ħatra tal-kap tal-operazzjonijiet marbuta mas-sitwazzjoni ta’ emerġenza fil-livell nazzjonali”, tat‑2 ta’ Lulju 2021 (TAR, 2021, Nru 2021–15235, iktar ’il quddiem id-“Digriet Nru 517/21”), il-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja ddikjara sitwazzjoni ta’ emerġenza fit-territorju kollu tagħha. Fl‑10 ta’ Novembru 2021, l-istat ta’ emerġenza ġie pproklamat f’parti minn dan it-territorju, minħabba li dan l-Istat Membru qies li kellu jiffaċċja influss massiv ta’ migranti provenjenti, b’mod partikolari, mill-Bjelorussja.
Fis‑17 ta’ Novembru 2021, M.A., ċittadin ta’ pajjiż terz, ġie arrestat fil-Polonja, flimkien ma’ grupp ta’ persuni provenjenti mil-Litwanja, minħabba li la kellu pussess tad-dokumenti tal-ivvjaġġar u lanqas il-viża neċessarja sabiex jirrisjedi f’dan l-aħħar Stat Membru u fl-Unjoni Ewropea. Fid‑19 ta’ Novembru 2021, M.A. ġie kkonsenjat lill-aġenti tal-VSAT, fit-territorju Litwan. Fl-istess jum, din l-awtorità qiegħdet lil M.A. f’detenzjoni għal tul massimu ta’ 48 siegħa u talbet lill-Alytaus apylinkés teismas (il-Qorti Distrettwali ta’ Alytus, il-Litwanja) tordna t-tqegħid tiegħu f’detenzjoni għal tul massimu ta’ sitt xhur.
Quddiem din il-qorti, il-VSAT indika li li d-databases Litwani ma inkludewx informazzjoni dwar il-persuna kkonċernata u li din il-persuna kienet tinsab f’sitwazzjoni ta’ residenza illegali fil-Litwanja. Fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, il-VSAT qies li M.A. seta’ jaħrab sabiex jevita t-tqegħid f’detenzjoni jew eventwali tneħħija minn dan l-Istat Membru. Għalhekk, il-VSAT talab li M.A. jitqiegħed f’detenzjoni sabiex tiġi stabbilita s-sitwazzjoni legali tiegħu, għal tul ta’ żmien li ma jeċċedix is-sitt xhur.
Waqt is-seduta quddiem l-Alytaus apylinkès teismas (il-Qorti Distrettwali ta’ Alytus), M.A. ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑20 ta’ Novembru 2021, din il-qorti ordnat miżura ta’ tqegħid f’detenzjoni ta’ M.A. sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar l-istatus ġuridiku tiegħu fil-Litwanja, l-iktar tard, sat‑18 ta’ Frar 2022, minħabba li kien jeżisti riskju ta’ ħarba u li ma kienx possibbli li jiġu stabbiliti r-raġunijiet li fuqhom kienet ibbażata l-applikazzjoni għall-ażil tiegħu mingħajr tali miżura.
M.A. appella din id-deċiżjoni billi adixxa l-qorti tar-rinviju, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja). Waqt is-seduta quddiem din il-qorti, M.A. tenna l-applikazzjoni għall-ażil tiegħu u sostna li huwa kien diġà ppreżenta applikazzjoni għall-ażil fl‑20 ta’ Novembru 2021 quddiem uffiċjal mhux identifikat tal-VSAT. Madankollu, din l-awtorità ssostni li ma għandhiex informazzjoni dwar din l-applikazzjoni.
Fl‑24 ta’ Jannar 2022, M.A. ippreżenta applikazzjoni għall-ażil bil-miktub lill-VSAT. Din l-applikazzjoni ġiet miċħuda bħala inammissibbli mid-Dipartiment tal-Migrazzjoni, b’mod partikolari abbażi tal-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin.
Quddiem il-qorti tar-rinviju, M.A. isostni li ma kellux informazzjoni dwar l-eżitu tal-applikazzjoni għall-ażil tiegħu u li ma kienx ġie informat bil-modalitajiet ta’ preżentazzjoni tagħha. Fl‑1 ta’ Frar 2022, waqt seduta sussegwenti quddiem din il-qorti, ir-rappreżentant ta’ M.A. u dak tal-VSAT talbu lill-imsemmija qorti li tordna lid-Dipartiment tal-Migrazzjoni li jeżamina l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tal-persuna kkonċernata.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva, fl-ewwel lok, li, f’sitwazzjoni ta’ emerġenza kkawżata mill-influss massiv ta’ migranti, bħal dik iddikjarata mid-Digriet Nru 517/21, applikazzjoni għall-ażil għandha, taħt piena ta’ inammissibbiltà, tosserva l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 140
tal-Liġi dwar il-Barranin, f’tali sitwazzjoni ta’ emerġenza, barrani li jkun daħal fit-territorju Litwan b’mod irregolari jista’ jitqiegħed f’detenzjoni.
L-applikazzjoni konġunta ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Barranin ikollha bħala konsegwenza li M.A., minħabba d-dħul irregolari tiegħu fit-territorju Litwan kif ukoll minħabba t-tqegħid f’detenzjoni tiegħu, isib ruħu fl-impossibbiltà li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u, konsegwentement, ma jkunx jista’ jiġi kklassifikat bħala applikant għall-ażil.
Issa, minħabba s-sitwazzjoni ta’ emerġenza ddikjarata mid-Digriet Nru 517/21, huma biss l-applikanti għall-ażil li jistgħu jkunu suġġetti għal miżura inqas restrittiva mid-detenzjoni.
Il-qorti tar-rinviju tqis għalhekk li ċittadin ta’ pajjiż terz li daħal u jirrisjedi illegalment fil-Litwanja ma għandux il-possibbiltà li fil-konfront tiegħu tiġi applikata miżura inqas restrittiva mid-detenzjoni.
Ċertament, skont l-Artikolu 140
(2) tal-Liġi dwar il-Barranin, il-VSAT għandu marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jirrikonoxxi l-istatus ta’ applikant għall-ażil liċ-ċittadini ta’ pajjiż terz li jkunu qasmu illegalment il-fruntieri Litwani, fid-dawl tal-vulnerabbiltà tagħhom jew ta’ ċirkustanzi individwali oħra. Madankollu, peress li l-kundizzjonijiet tal-eżerċizzju ta’ din il-marġni ta’ diskrezzjoni ma humiex irregolati b’mod preċiż, il-qorti tar-rinviju tqis li ma hijiex f’pożizzjoni li tiddeċiedi dwar ir-regolarità tal-miżuri meħuda, f’dan il-każ, mill-VSAT.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, din il-qorti tixtieq tistabbilixxi jekk id-Direttivi 2011/95 u 2013/32 jipprekludux dispożizzjonijiet nazzjonali li skont dawn, fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, barrani li jkun daħal u jirrisjedi illegalment fit-territorju ta’ Stat Membru jiġi effettivament imċaħħad mill-possibbiltà li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tiddubita l-konformità mad-dritt tal-Unjoni tad-dispożizzjonijiet li jippermettu lill-awtoritajiet Litwani, quddiem sitwazzjoni ta’ emerġenza pproklamata fid-dawl tal-influss massiv ta’ migranti, li jqiegħdu f’detenzjoni persuna fis-sitwazzjoni ta’ M.A. sempliċement minħabba d-dħul irregolari tagħha fit-territorju Litwan. Din il-qorti tistaqsi dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mal-premessa 15 u mal-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33, li jipprovdu li l-applikanti għal protezzjoni internazzjonali jistgħu jitqiegħdu f’detenzjoni biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali ddefiniti sew u b’osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Barra minn hekk, minħabba dubji dwar il-legalità tat-tqegħid f’detenzjoni inizjali ta’ M.A., il-qorti tar-rinviju, permezz tad-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, tordna lill-VSAT, provviżorjament, iqiegħed lil M.A. f’ċentru ta’ akkomodazzjoni jew f’post adattat ieħor, b’restrizzjoni tal-libertà ta’ moviment tiegħu għall-perimetru ta’ dan il-post, sat‑18 ta’ Frar 2022. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju ordnat lid-Dipartiment tal-Migrazzjoni sabiex ma jkeċċix jew jibgħat lura lil M.A. f’pajjiż terz sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni definittiva fil-kawża prinċipali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva [2013/32], moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva [2011/95], għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi regoli tad-dritt nazzjonali bħal dawk applikabbli f’dan il-każ, li abbażi tagħhom, f’każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew f’każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba fluss massiv ta’ barranin, barrani li jkun daħal u jirrisjedi illegalment fit-territorju ta’ Stat Membru ma għandux, essenzjalment, il-possibbiltà li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali?
2)
F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva [2013/33] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu regola tad-dritt nazzjonali li tgħid li, f’każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew f’każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba fluss massiv ta’ barranin, applikant għall-ażil jista’ jitqiegħed f’detenzjoni għall-unika raġuni li jkun daħal fit-territorju tar-Repubblika tal-Litwanja billi qasam illegalment il-fruntiera tagħha?”
Fuq il-proċedura b’urġenza
Il-qorti tar-rinviju talbet li dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jkun suġġett għall-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari prevista fl-Artikolu 107(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Insostenn ta’ din it-talba, din indikat li M.A. kien tqiegħed f’detenzjoni fis‑17 ta’ Novembru 2021 sal-adozzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, fit‑2 ta’ Frar 2022. Skont l-imsemmija deċiżjoni, M.A. tqiegħed f’ċentru ta’ akkomodazzjoni tal-VSAT taħt il-kundizzjonijiet indikati fil-punt 30 ta’ din is-sentenza. Il-qorti tar-rinviju żiedet li l-leġiżlazzjoni applikabbli tippermetti lill-VSAT, fl-iskadenza tat-tmiem ta’ din il-miżura provviżorja, stabbilita fit‑18 ta’ Frar 2022, li jressaq mill-ġdid quddiem il-qorti tal-ewwel istanza talba intiża sabiex il-persuna kkonċernata titqiegħed f’detenzjoni jew tissottomettiha għal miżura oħra.
Fil‑21 ta’ Frar 2022, l-Ewwel Awla tal-Qorti tal-Ġustizzja talbet lill-qorti tar-rinviju, minn naħa, informazzjoni dwar is-sitwazzjoni ta’ M.A. wara l-iskadenza tat-tmiem tal-miżura ordnata minn din il-qorti u, min-naħa l-oħra, indikazzjonijiet dwar, b’mod partikolari, il-limitazzjonijiet għal-libertà personali li din il-miżura tinkludi.
Mit-tweġiba tal-qorti tar-rinviju jirriżulta li, fil‑11 ta’ Frar 2022, il-Marijampolés apylinkés teismas (il-Qorti Distrettwali ta’ Marijampole, il-Litwanja) adottat fir-rigward ta’ M.A. miżura analoga għal dik ordnata mill-qorti tar-rinviju u msemmija fil-punt 30 ta’ din is-sentenza. Din il-miżura ġiet ordnata sad-determinazzjoni tal-istatus ġuridiku ta’ M.A., f’data li ma taqbiżx il‑11 ta’ Mejju 2022.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttivi 2011/95, 2013/32 u 2013/33, li jaqgħu taħt it-Titolu V tat-Tielet Parti tat-Trattat FUE, dwar l-ispazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja. Konsegwentement, dan ir-rinviju jista’ jiġi suġġett għall-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari.
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kundizzjoni dwar l-urġenza, għandu jiġi enfasizzat li din il-kundizzjoni hija ssodisfatta b’mod partikolari meta l-persuna kkonċernata fil-kawża prinċipali tkun attwalment imċaħħda mil-libertà u li ż-żamma tagħha f’detenzjoni tiddependi mis-soluzzjoni tal-kawża prinċipali. F’dan ir-rigward, is-sitwazzjoni tal-persuna kkonċernata għandha tiġi evalwata kif tiġi ppreżentata fid-data tal-eżami tat-talba intiża sabiex ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jkun suġġett għall-proċedura b’urġenza (sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság,
C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU
,
EU:C:2020:367
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Skont ġurisprudenza stabbilita, it-tqegħid ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz f’ċentru ta’ detenzjoni, kemm jekk matul l-applikazzjoni tiegħu għall-protezzjoni internazzjonali jew bil-għan tat-tneħħija tiegħu, jikkostitwixxi miżura li ċċaħħad il-libertà (sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Fġigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság,
C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU
,
EU:C:2020:367
, punt
, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, fir-rigward tal-kunċett ta’ “detenzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 2(h) tad-Direttiva 2013/33, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li mill-formulazzjoni u mill-oriġini ta’ din id-dispożizzjoni kif ukoll mill-kuntest li tagħmel parti minnu jirriżulta li d-detenzjoni ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali tikkostitwixxi miżura koerċittiva li ċċaħħad lil dan l-applikant mil-libertà ta’ moviment tiegħu u tiżolah mill-kumplament tal-popolazzjoni, billi timponi fuqu li jibqa’ b’mod permanenti f’perimetru ristrett u magħluq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Fġigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság,
C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU
,
EU:C:2020:367
, punt
).
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat, l-ewwel, li, fid-data tal-eżami tat-talba intiża sabiex ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jiġi suġġett għall-proċedura b’urġenza, M.A. kien suġġett għal miżura “differenti” mid-detenzjoni, fis-sens tad-dritt Litwan, jiġifieri l-akkomodazzjoni f’ċentru tal-VSAT b’restrizzjoni tal-moviment għall-perimetru ta’ dan il-post ta’ akkomodazzjoni.
F’dan ir-rigward, mill-informazzjoni trażmessa mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li, għalkemm M.A. seta’ effettivament jiċċaqlaq ġewwa ċ-ċentru tal-VSAT inkwistjoni, huwa ma setax joħroġ mill-perimetru tiegħu mingħajr awtorizzazzjoni u akkompanjament. Konsegwentement, il-persuna kkonċernata tidher li hija iżolata mill-bqija tal-popolazzjoni u mċaħħda mil-libertà ta’ moviment tagħha.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, din il-persuna għandha titqies li tinsab f’detenzjoni fis-sens tal-Artikolu 2(h) tad-Direttiva 2013/33.
It-tieni, fir-rigward tar-rabta bejn iż-żamma f’detenzjoni u s-soluzzjoni tal-kawża prinċipali, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta, minn naħa, li l-ewwel domanda magħmula tirrigwarda l-possibbiltà għar-rikorrent fil-kawża prinċipali li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u b’hekk jiġi kklassifikat bħala applikant għall-ażil. Issa, skont l-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju, din il-klassifikazzjoni bħala applikant għall-ażil hija meħtieġa sabiex miżura li ma tinvolvix ir-restrizzjoni tal-libertà ta’ moviment li tikkaratterizza l-kunċett ta’ detenzjoni tkun tista’ tiġi applikata.
Min-naħa l-oħra, it-tieni domanda preliminari hija intiża, essenzjalment, sabiex jiġi stabbilit jekk l-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33 jawtorizzax it-tqegħid f’detenzjoni ta’ M.A. għar-raġuni biss li jinsab f’residenza irregolari fit-territorju Litwan.
Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, fit‑3 ta’ Marzu 2022, l-Ewwel Awla tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fuq proposta tal-Imħallef Relatur, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li tilqa’ t-talba tal-qorti tar-rinviju intiża sabiex ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari preżenti jiġi suġġett għall-proċedura b’urġenza għal deċiżjoni preliminari.
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda
Fuq il‑persistenza tal‑iskop tal‑ewwel domanda
Waqt is-seduta, il-Gvern Litwan indika li, fit‑18 ta’ Marzu 2022, M.A. ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, li issa qiegħda tiġi eżaminata mill-awtoritajiet kompetenti. Għalhekk, mingħajr ma jsostni espressament li din id-domanda hija inammissibbli, dan il-gvern jirrileva li ma hemmx iktar lok għall-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari, peress li din tilfet l-iskop tagħha.
Il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li bis-saħħa tagħha tal-ewwel tipprovdi lit-tieni l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jkunu neċessarji għalihom għas-soluzzjoni tat-tilwimiet li huma msejħa jiddeċiedu (sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-awla dixxiplinari tal-Qorti Suprema),
C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18
,
EU:C:2019:982
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima. Għaldaqstant, jekk jidher li d-domandi magħmula ma humiex manifestament iktar rilevanti għas-soluzzjoni ta’ din it-tilwima, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tikkonstata li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni (sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-awla dixxiplinari tal-Qorti Suprema),
C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18
,
EU:C:2019:982
, punt
).
Issa, anki jekk jitqies li M.A. kien effettivament issottometta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fit‑18 ta’ Marzu 2022, li issa qiegħda tiġi eżaminata, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, permezz tal-ewwel domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tfittex li tistabbilixxi l-legalità tal-miżuri applikati fir-rigward ta’ din il-persuna mill-ewwel tentattiv tagħha ta’ preżentazzjoni tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, li seħħ fl‑20 ta’ Novembru 2021.
Isegwi li l-ewwel domanda preliminari tibqa’ utli għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali u li għalhekk hemm lok li tingħata risposta għal din id-domanda.
Fuq il‑mertu
Fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista fl-Artikolu 267 TFUE u invokata fil-punt 47 tal-istess sentenza, anki jekk, formalment, il-qorti tar-rinviju llimitat id-domanda tagħha għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni partikolari tad-dritt tal-Unjoni, tali ċirkustanza ma tipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni ta’ dan id-dritt li jistgħu jkunu utli għas-sentenza tal-kawża li tressqet quddiemha, kemm jekk dik il-qorti tkun għamlet riferiment għalihom fid-domandi tagħha kif ukoll jekk ma tkunx għamlet dan. F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet, mill-elementi kollha ppreżentati mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, l-elementi tal-imsemmi dritt li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża prinċipali (sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, DocMorris,
C‑190/20
,
EU:C:2021:609
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel domanda magħmula, li tirrigwarda b’mod partikolari l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/95, hija ġġustifikata mid-dubji espressi mill-qorti tar-rinviju dwar il-kundizzjonijiet li fihom applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tista’ tiġi ppreżentata fil-Litwanja. Issa, din id-dispożizzjoni tikkonċerna l-evalwazzjoni mill-Istat Membru inkwistjoni tal-elementi rilevanti ta’ tali applikazzjoni u, konsegwentement, ma tidhirx rilevanti għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.
Barra minn hekk, sa fejn l-ewwel domanda preliminari tirrigwarda l-imsemmija kundizzjonijiet għal preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, għandu jiġi interpretat ukoll l-Artikolu 6 tad-Direttiva 2013/32, li jipprevedi r-regoli dwar l-aċċess għall-proċedura ta’ eżami ta’ tali applikazzjonijiet.
Barra minn hekk, skont l-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju, f’sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, in-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet għall-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali previsti fl-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin, iwassal għan-nuqqas ta’ aċċettazzjoni tal-applikazzjoni, li, konformement mal-punt 23 tad-deskrizzjoni tal-proċedura, tiġi rritornata lill-persuna kkonċernata mingħajr eżami.
Dan jimplika, hekk kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 58 tal-konklużjonijiet tiegħu, li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet għad-dħul fil-Litwanja, essenzjalment, jistgħu validament jitolbu l-ażil f’dan l-Istat Membru biss barra mill-pajjiż jew fil-fruntiera tiegħu. Min-naħa l-oħra, dawn iċ-ċittadini jitilfu tali possibbiltà wara d-dħul illegali tagħhom fit-territorju tal-imsemmi Stat Membru. Fil-fatt, f’dawn il-każijiet, l-applikazzjoni tagħhom ma titteħidx inkunsiderazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex tingħata risposta utli għall-ewwel domanda, għandu jitqies li, permezz tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6 u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz li jsibu ruħhom f’sitwazzjoni ta’ residenza irregolari effettivament jiġu miċħuda mill-possibbiltà li jkollhom aċċess, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
Mill-Artikolu 6(1), (3) u (4) tad-Direttiva 2013/32 jirriżulta li l-azzjoni li “tiġi ppreżentata” applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ma teħtieġ ebda formalità amministrattiva, peress li l-imsemmija formalitajiet għandhom jiġu osservati waqt l-“introduzzjoni” tal-applikazzjoni. Fil-fatt, din l-aħħar azzjoni teżiġi, bħala prinċipju, mill-applikant għal protezzjoni internazzjonali li huwa jimla formola prevista għal dan il-għan fl-Artikolu 6(4) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
Fir-rigward b’mod partikolari tal-imsemmija azzjoni li “tiġi ppreżentata” applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, għandu jiġi ppreċiżat li l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32 jipprevedi li kull persuna adulta li jkollha kapaċità legali għandha d-dritt li tippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali f’isimha stess. Minbarra dan, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li kull ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr Stat għandha d-dritt li tippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fit-territorju ta’ Stat Membru, inkluż fil-fruntieri tiegħu jew fiż‑żoni ta’ tranżitu tiegħu, anki jekk din il-persuna tkun tirrisjedi irregolarment f’dan it‑territorju. Dan id-dritt għandu jiġi rrikonoxxut lilha, ikunu xi jkunu l-possibbiltajiet ta’ suċċess ta’ tali applikazzjoni (sentenza tas‑16 ta’ Novembru 2021, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Kriminalizzazzjoni tal-għajnuna għall-applikanti għall-ażil),
C‑821/19
,
EU:C:2021:930
, punt
).
Barra minn hekk, l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2013/32 jipprevedi l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw li l-persuni li jkunu ppreżentaw applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jkollhom il-possibbiltà konkreta li jintroduċuha malajr kemm jista’ jkun (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat, minn naħa, li l-preżentazzjoni, ir-reġistrazzjoni u l-introduzzjoni ta’ applikazzjoni għandhom josservaw l-għan tad-Direttiva 2013/32 li jiġi ggarantit aċċess effettiv, jiġifieri aċċess faċli kemm jista’ jkun, għall-proċedura tal-għoti tal-protezzjoni internazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
Minn naħa, id-dritt li tiġi ppreżentata tali applikazzjoni jikkundizzjona, l-ewwel, ir-rispett tad-drittijiet sabiex din l-applikazzjoni tiġi rreġistrata u tkun tista’ tiġi introdotta u eżaminata fit-termini stabbiliti mid-Direttiva 2013/32 u, it-tieni, b’mod definittiv, l-effettività tad-dritt għall-ażil, kif iggarantit mill-Artikolu 18 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Akkoljenza ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali),
C‑808/18
,
EU:C:2020:1029
, punt
).
Għalhekk, minkejja li l-preżentazzjoni u l-introduzzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jikkostitwixxu stadji suċċessivi u distinti, (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
), madankollu teżisti rabta stretta bejn dawn l-azzjonijiet, peress li dawn huma intiżi li jiżguraw, minn naħa, l-aċċess effettiv għall-proċedura li tippermetti l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u, min-naħa l-oħra, l-effettività tal-Artikolu 18 tal-Karta.
Għaldaqstant għandu jiġi kkonstatat li l-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin, li tipprevedi li ċittadin ta’ pajjiż terz li jsib ruħu f’sitwazzjoni ta’ residenza irregolari jkun, minħabba dan il-fatt biss, imċaħħad, wara d-dħul tiegħu fit-territorju Litwan, mill-possibbiltà li jippreżenta jew li jintroduċi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, tipprekludi, konsegwentement, lill-imsemmi ċittadin milli jgawdi effettivament mid-dritt stabbilit fl-Artikolu 18 tal-Karta.
Tali modalitajiet ta’ aċċess għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali previsti fl-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin ma jistgħux jitqiesu bħala li josservaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 6 u fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32.
Ċertament, skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2013/32, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali jiġu ppreżentati fiżikament u/jew f’post magħżul. Madankollu, hekk kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 75 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Istati Membri ma jistgħux jeżerċitaw din il-fakultà b’mod li fil-prattika jipprekludi lil dawn iċ-ċittadini jew lil xi wħud minnhom milli jintroduċu l-applikazzjoni tagħhom jew li jintroduċuha“malajr kemm jista’ jkun”. L-interpretazzjoni kuntrarja ma tiħux inkunsiderazzjoni l-għan tad-Direttiva 2013/32 li jikkonsisti f’li jiġi ggarantit aċċess effettiv, faċli u malajr għall-proċedura tal-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali u tippreġudika serjament l-effett utli tad-dritt li jintalab l-ażil, li l-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva jirrikonoxxi lil kull ċittadin ta’ pajjiż terz.
Dan ma jistax ikun differenti meta l-aċċess ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz għall-proċedura msemmija fl-Artikolu 6 tad-Direttiva 2013/32 jista’ xorta waħda jiġi żgurat permezz tal-użu ta’ setgħa diskrezzjonali, prevista fl-Artikolu 140
(2) tal-Liġi dwar il-Barranin, li tippermetti lill-awtorità responsabbli li taċċetta li teżamina applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali minħabba l-vulnerabbiltà tal-applikant jew minħabba ċirkustanzi eċċezzjonali oħra.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, hekk kif jirriżulta mill-punt 58 ta’ din is-sentenza, skont il-formulazzjoni tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32 u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, “kull persuna adulta” u “kull ċittadin ta’ pajjiż terz” għandu d-dritt li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Għalhekk, dispożizzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 140
(2) tal-Liġi dwar il-Barranin, li tipprevedi setgħa diskrezzjonali tal-awtorità kompetenti li tieħu inkunsiderazzjoni biss l-applikazzjonijiet ta’ ċerti persuni kkonċernati f’kundizzjoni ta’ residenza irregolari, minħabba l-vulnerabbiltà tagħhom, ma tissodisfax il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32.
Madankollu, il-Gvern Litwan jinvoka, bħala ġustifikazzjoni għal-limitazzjonijiet għad-dritt li tiġi ppreżentata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li jirriżultaw mill-Artikolu 140
(1) tal-Liġi dwar il-Barranin, it-theddida għall-ordni pubbliku jew għas-sigurtà interna li r-Repubblika tal-Litwanja jkollha taffaċċja minħabba l-influss massiv ta’ migranti fil-fruntieri tagħha, b’mod partikolari provenjenti mill-Bjelorussja.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi rrilevat li skont l-Artikolu 72 TFUE, id-dispożizzjonijiet tat-Titolu V tat-Tielet Parti ta’ dan it-trattat ma jippreġudikawx l-eżerċizzju tar-responsabbiltajiet li jaqgħu fuq l-Istati Membri għaż-żamma tal-ordni pubbliku u s-salvagwardja tas-sigurtà interna.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, minkejja li huma l-Istati Membri li għandhom jadottaw il-miżuri xierqa sabiex jiġi żgurat l-ordni pubbliku fit-territorju tagħhom kif ukoll is-sigurtà interna u esterna tagħhom, madankollu minn dan ma jirriżultax li tali miżuri jaqgħu kompletament barra mill-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, kif diġà kkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja, it-Trattat FUE jipprevedi derogi speċifiċi applikabbli fil-każ ta’ sitwazzjonijiet li jistgħu jippreġudikaw l-ordni pubbliku jew is-sigurtà pubblika biss f’każijiet iddefiniti sew. Minn dan ma jistax jiġi dedott li teżisti riżerva ġenerali, inerenti fit-Trattat FUE, li teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni kull miżura adottata għal raġunijiet tal-ordni pubbliku jew tas-sigurtà pubblika. Ir-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ riżerva bħal din, lil hinn mill-kundizzjonijiet speċifiċi tad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-trattat, jista’ jippreġudika n-natura vinkolanti u l-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Akkoljenza ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali),
C‑808/18
,
EU:C:2020:1029
, punt
).
Barra minn hekk, id-deroga prevista fl-Artikolu 72 TFUE għandha tiġi interpretata b’mod strett. Isegwi li dan l-Artikolu 72 ma jistax jiġi interpretat b’mod li jagħti lill-Istati Membri s-setgħa li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni bis-sempliċi invokazzjoni tar-responsabbiltajiet li huma għandhom għaż-żamma tal-ordni pubbliku u tas-salvagwardja tas-sigurtà interna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Akkoljenza ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali),
C‑808/18
,
EU:C:2020:1029
, punt
).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 70 u 71 ta’ din is-sentenza, il-fatt li jiġi invokat b’mod ġenerali ksur tal-ordni pubbliku jew tas-sigurtà interna kkawżati mill-influss massiv ta’ ċittadini ta’ pajjiż terz ma jippermettix li tiġi ġġustifikata, skont l-Artikolu 72 TFUE, dispożizzjoni, bħall-Artikolu 140
tal-Liġi dwar il-Barranin, li twassal –
de facto
– sabiex iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jirrisjedi irregolarment fi Stat Membru jiġi mċaħħad mid-dritt li jippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Barra minn hekk, il-Gvern Litwan ma speċifikax x’ser ikun l-effett ta’ tali miżura fuq iż-żamma tal-ordni pubbliku u s-salvagwardja tas-sigurtà interna fis-sitwazzjoni ta’ emerġenza marbuta mal-influss massiv ta’ migranti inkwistjoni.
Barra minn hekk, hekk kif jirriżulta mill-punti 125 sa 127 u 130 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, id-Direttiva 2013/32 tippermetti, b’mod partikolari fl-Artikolu 43 tagħha, lill-Istati Membri jistabbilixxu proċeduri speċjali, applikabbli fil-fruntieri tagħhom, intiżi sabiex tiġi evalwata l-ammissibbiltà ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali f’sitwazzjonijiet fejn l-aġir tal-applikant iwassal sabiex jiġi indikat li l-applikazzjoni tiegħu hija manifestament infondata jew abbużiva. Dawn il-proċeduri jippermettu lill-Istati Membri jeżerċitaw, fil-fruntieri esterni tal-Unjoni, ir-responsabbiltajiet tagħhom fil-qasam taż-żamma tal-ordni pubbliku u tas-salvagwardja tas-sigurtà interna, mingħajr ma jkun meħtieġ li jsir użu minn deroga skont l-Artikolu 72 TFUE.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, l-ewwel domanda preliminari għandha tiġi risposta li l-Artikolu 6 u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz li jsibu ruħhom f’sitwazzjoni ta’ residenza irregolari jiġu effettivament imċaħħda mill-possibbiltà li jkollhom aċċess, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
Fuq it‑tieni domanda
Fuq l‑ammissibbiltà
Il-Gvern Litwan, essenzjalment, sostna waqt is-seduta li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar it-tieni domanda preliminari peress li l-qorti tar-rinviju, fit‑2 ta’ Frar 2022, ordnat li M.A. ikun is-suġġett ta’ miżura “differenti” mid-detenzjoni, fis-sens tad-dritt Litwan, u li din il-miżura kienet ser tiġi mġedda, essenzjalment, sal‑11 ta’ Mejju 2022.
Issa, f’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jitfakkar li mill-punt 42 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-miżura li għaliha kien suġġett M.A. tikkostitwixxi detenzjoni, fis-sens tal-Artikolu 2(h) tad-Direttiva 2013/33.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li hemm lok li tingħata risposta għat-tieni domanda, li hija ammissibbli.
Fuq il‑mertu
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, applikant għall-ażil jista’ jitqiegħed f’detenzjoni għar-raġuni biss li jirrisjedi irregolarment fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi ppreċiżat li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ċittadin ta’ pajjiż terz jikseb il-kwalità ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 2(c) tad-Direttiva 2013/32, mill-mument meta “jippreżenta” tali applikazzjoni (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikoli 8 u 9 tad-Direttiva 2013/33, moqrija flimkien mal-premessi 15 u 20 tagħha, jistabbilixxu limiti importanti għas-setgħat mogħtija lill-Istati Membri sabiex jipproċedu għal tqegħid f’detenzjoni (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
Għaldaqstant, skont l-Artikolu 8(2) tal-imsemmija direttiva, applikant għal protezzjoni internazzjonali ma jistax jitqiegħed f’detenzjoni ħlief meta, fi tmiem evalwazzjoni każ b’każ, dan jirriżulta neċessarju u jekk miżuri oħra inqas koerċittivi ma jkunux jistgħu jiġu applikati b’mod effikaċi. Isegwi li l-awtoritajiet nazzjonali ma jistgħux iqiegħdu f’detenzjoni applikant għal protezzjoni internazzjonali ħlief wara li jkunu vverifikaw, fuq il-bażi ta’ każ b’każ, jekk tali detenzjoni hijiex proporzjonata għall-finijiet li hija intiża li tilħaq (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punt
).
Fir-rigward tal-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 2013/33, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din id-dispożizzjoni telenka b’mod eżawrjenti d-diversi raġunijiet li jistgħu jiġġustifikaw tqegħid f’detenzjoni u li kull waħda minn dawn ir-raġunijiet tissodisfa bżonn speċifiku u għandha natura awtonoma. Fid-dawl tal-importanza tad-dritt għal-libertà stabbilit fl-Artikolu 6 tal-Karta u tal-gravità tal-indħil li tali miżura ta’ detenzjoni tikkostitwixxi f’dan id-dritt, il-limitazzjonijiet tal-eżerċizzju tiegħu għandhom iseħħu fil-limiti ta’ dak li huwa strettament neċessarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali),
C‑36/20 PPU
,
EU:C:2020:495
, punti
u
).
Issa, għandu jiġi rrilevat li l-fatt li applikant għal protezzjoni internazzjonali jkun jirrisjedi irregolarment fit-territorju ta’ Stat Membru ma huwiex fost ir-raġunijiet li jistgħu, skont l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 2013/33, jiġġustifikaw it-tqegħid f’detenzjoni ta’ tali applikant. Konsegwentement, ċittadin ta’ pajjiż terz ma jistax ikun is-suġġett ta’ miżura ta’ detenzjoni għal din ir-raġuni biss.
Madankollu, jidher neċessarju li jiġi ddeterminat, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, jekk tali ċirkustanza tistax tiġġustifika t-tqegħid f’detenzjoni ta’ applikant għall-ażil abbażi tar-raġunijiet tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali jew tal-ordni pubbliku msemmija fl-Artikolu 8(3)(e), hekk kif iqis, essenzjalment, il-Gvern Litwan. B’mod partikolari, skont dan il-gvern, fil-kuntest eċċezzjonali rrappreżentat mill-influss massiv ta’ barranin provenjenti mill-Bjelorussja, l-aġir ta’ persuna li tinsab fis-sitwazzjoni M.A. jikkostitwixxi theddida għall-ordni pubbliku u għas-sigurtà nazzjonali tar-Repubblika tal-Litwanja. Waqt is-seduta, il-gvern ta’ dan l-Istat Membru invoka wkoll it-theddida li ċittadin barrani li jinsab fis-sitwazzjoni ta’ M.A jirrappreżenta għall-ordni pubbliku u għas-sigurtà pubblika tal-Istati Membri l-oħra tal-Unjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li t-tfassil strett li għalih hija suġġetta s-setgħa rrikonoxxuta lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jqiegħdu f’detenzjoni applikant, abbażi tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 2013/33, huwa żgurat ukoll mill-interpretazzjoni, mogħtija mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-kunċetti ta’ “sigurtà nazzjonali” u ta’ “ordni pubbliku” li jinsabu f’direttivi oħra u li tapplika ukoll fir-rigward tad-Direttiva 2013/33 (sentenza tal‑15 ta’ Frar 2016, N.,
C‑601/15 PPU
,
EU:C:2016:84
, punt
).
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kunċett ta’ “ordni pubbliku” jippreżupponi, fi kwalunkwe każ, l-eżistenza, minbarra t-tfixkil għall-ordni soċjali li kull ksur tal-liġi jikkostitwixxi, ta’ theddida reali, attwali u suffiċjentement serja, li taffettwa interess fundamentali tas-soċjetà (sentenza tal‑15 ta’ Frar 2016, N.,
C‑601/15 PPU
,
EU:C:2016:84
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-kunċett ta’ “sigurtà nazzjonali”, dan il-kunċett ikopri s-sigurtà interna ta’ Stat Membru u s-sigurtà esterna tiegħu u li, għalhekk, il-ħsara għall-funzjonament tal-istituzzjonijiet u tas-servizzi pubbliċi essenzjali kif ukoll is-sopravivenza tal-popolazzjoni, bl-istess mod bħar-riskju ta’ tfixkil serju tar-relazzjonijiet esterni jew tal-koeżistenza paċifika tal-popli, jew inkella il-ħsara għall-interessi militari, jistgħu jaffettwaw is-sigurtà pubblika (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Frar 2016, N.,
C‑601/15 PPU
,
EU:C:2016:84
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li t-theddida għas-sigurtà nazzjonali jew għall-ordni pubbliku tista’ tiġġustifika biss, fid-dawl tar-rekwiżit ta’ neċessità, tat-tqegħid jew taż-żamma f’detenzjoni ta’ applikant abbażi tal-punt (e) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 2013/33, il-kundizzjoni li l-aġir individwali tiegħu jirrappreżenta theddida reali, attwali u suffiċjentement serja, li taffettwa interess fundamentali tas-soċjetà jew is-sigurtà interna jew esterna tal-Istat Membru kkonċernat (sentenza tal‑15 ta’ Frar 2016, N.,
C‑601/15 PPU
,
EU:C:2016:84
, punt
).
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-natura irregolari tar-residenza ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali ma tistax titqies li turi, fiha nnifisha, l-eżistenza ta’ theddida suffiċjentement serja li taffettwa interess fundamentali tas-soċjetà jew li tiżvela ħsara għall-interessi msemmija fil-punt 89 ta’ din is-sentenza. Għalhekk, ma jistax jiġi aċċettat li tali applikant jista’, għar-raġuni biss li jinsab f’sitwazzjoni ta’ residenza irregolari fi Stat Membru, jikkostitwixxi theddida għas-sigurtà nazzjonali jew għall-ordni pubbliku ta’ dan l-Istat Membru, fis-sens tal-Artikolu 8(3)(e) tad-Direttiva 2013/33.
Din il-konstatazzjoni hija bla ħsara għall-possibbiltà li applikant għal protezzjoni internazzjonali li jirrisjedi irregolarment fi Stat Membru jitqies li jikkostitwixxi tali theddida minħabba ċirkustanzi speċifiċi, li juru l-periklu tiegħu, li jiżdiedu man-natura irregolari ta’ din ir-residenza.
Fl-aħħar nett, sa fejn l-argumenti tal-Gvern Litwan imqajma waqt is-seduta jistgħu jinftiehmu bħala li jinvokaw il-possibbiltà ta’ deroga, minħabba s-sitwazzjoni eċċezzjonali ta’ influss ta’ migranti, mid-dispożizzjonijiet kollha tad-Direttiva 2013/33, abbażi tal-Artikolu 72 TFUE, għandu jiġi rrilevat li dan il-gvern sempliċement isostni, f’dan ir-rigward, kunsiderazzjonijiet ġenerali li ma humiex ta’ natura, fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 70 u 71 ta’ din is-sentenza, li jiġġustifikaw l-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, it-tieni domanda preliminari għandha tiġi risposta li l-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, applikant għall-ażil jista’ jitqiegħed f’detenzjoni għar-raġuni biss li jirrisjedi irregolarment fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
Fuq l‑ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L‑Artikolu 6 u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz li jsibu ruħhom f’sitwazzjoni ta’ residenza irregolari jiġu effettivament imċaħħda mill-possibbiltà li jkollhom aċċess, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.

2)
L-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 2013/33/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprovdi li, fil-każ ta’ dikjarazzjoni tal-istat ta’ gwerra jew tal-istat ta’ emerġenza jew fil-każ ta’ proklamazzjoni ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba influss massiv ta’ barranin, applikant għall-ażil jista’ jitqiegħed f’detenzjoni għar-raġuni biss li jirrisjedi irregolarment fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Litwan.