CELEX: 62016CJ0530
Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu
Sikurezza ferrovjarja
Direttiva 2004/49/KE
Assenza ta’ adozzjoni tad-dispożizzjonijiet neċessarji sabiex jiżguraw l-indipendenza tal-entità investigattiva

Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li:
–
billi naqset milli tadotta l-miżuri meħtieġa biex tiggarantixxi l-indipendenza tal-awtorità tas-sigurtà fir-rigward ta’ kull impriża tal-ferroviji, kull manager tal-infrastruttura, kull applikant għal ċertifikazzjoni u kull entità kontraenti, u
–
billi naqset milli tadotta l-miżuri meħtieġa biex tiggarantixxi l-indipendenza tal-entità investigattiva fir-rigward tal-impriża tal-ferroviji u tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja,
ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 16(1) u taħt l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 fuq is-sigurtà tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE fuq l-għoti tal-liċenzi tal-impriżi tal-linji tal-ferrovija u d-Direttiva 2001/14/KE fuq l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u l-intaxxar tal-piżijiet għall-użu tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u ċ-ċertifikazzjoni tas-sigurtà (Direttiva dwar is-Sigurtà Ferrovjarja) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8. p. 227).
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni madankollu ddeċidiet li tirtira l-ilment tagħha fuq ksur tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/49 dwar l-indipendenza tal-awtorità tas-sigurtà, għar-raġuni li r-Repubblika tal-Polonja fl-1 ta’ Diċembru 2016 kienet ikkomunikatilha, it-test tal-ustawa o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (il-Liġi li temenda il-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija u ċerti liġijiet oħra), tas-16 ta’ Novembru 2016 (Dz. U. tal-2016, pożizzjoni 1923), li, skont il-Kummissjoni, tittrasponi korrettement l-imsemmija dispożizzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessa 24 tad-Direttiva 2004/49 tiddikjara:
“L-investigazzjoni tas-sigurta għandha tinżamm separata mill-inkjesta ġudizzjarja fl-istess inċident u tkun mogħtija aċċess għall-evidenza u għax-xhieda. Għandha tkun magħmula minn entità permanenti li hija indipendenti mill-atturi tas-settur tal-ferrovija. L-entità għandha tiffunzjona b’tali mod li tevita kwalunkwe kunflitt ta’ interess u kwalunkwe involviment possibli fil-kawżi ta’ dawk l-affarijiet li jiġu investigati; partikolarment, l-indipendenza funzjonali tagħha m’għandix tkun affetwata jekk hija magħquda mill-viċin ma’ l-awtorità nazzjonali tas-sigurtà jew ir-regolatur tal-ferroviji għar-raġunijiet organizzazzjonali jew ta’ l-istrutturi legali.
L-investigazzjonijiet tiegħu għandhom jitwettqu bl-akbar trasparenza possibbli. Għal kull ħaġa li ġrat l-entità ta’ l-investigazzjoni għandha tistabbilixxi l-grupp relevanti ta’ l-investigazzjoni bl-esperjenza neċessarja biex isib il-kawżi immedjati u l-kawżi moħbija.”
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“Għar-raġunijiet ta’ din id-Direttiva, d-definizzjonijiet li ġejjin japplikaw:
[…]
b)
‘il-manager ta’ l-infrastruttura’ tfisser kwalunkwe entità jew impriża li hija responsabbli partikolarment biex tkun stabbilita u miżmuma l-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija, jew partijiet minnha, kif definita fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/440/KEE, li tista’ tinkludi wkoll l-immaniġġjar ta’ l-infrastruttura tas-sistemi tal-kontroll u tas-sigurtà. Il-funzjonijiet ta’ l-amministratur ta’ l-infrastruttura fuq netwerk jew parti minn netwerk jistgħu jiġu allokati lil korpi jew impriżi differenti;
c)
‘l-impriżi tal-linji tal-ferrovija’ tfisser impriżi tal-linji tal-ferrovija kif definiti fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 2001/14/KE, u kwalunkwe impriża oħra pubblika jew privata, li l-attività tagħha hi li tipprovdi t-trasport ta’ merkanzija u/jew passiġġieri bil-ferrovija fuq il-bażi li l-impriża għandha tiżgura l-ġbid; dan jinkludi wkoll impriżi li jipprovdu l-ġbid biss;
[…]”
Skont l-Artikolu 19 tad-Direttiva 2004/49:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-investigazzjoni ssir mill-entità ta’ l-investigazzjonijiet msemmija fl-Artikolu 21 wara l-aċċidenti serji fuq is-sistema tal-ferrovija, li l-oġġettiv tagħha huwa l-iżvilupp possibli tas-sigurtà tal-linji tat-tren u l-prevenzjoni ta’ l-aċċidenti.
2.   Flimkien ma’ l-aċċidenti serji, l-entità li tinvestiga msemmija fl-Artikolu 21 tista’ tinvestiga dawk l-aċċidenti u l-inċidenti li taħt kondizzjonijiet kemmxejn differenti jistgħu jwasslu għal aċċidenti serji, inkużi l-fallimenti tas-sottosistema strutturali u l-kostitwenti tat-tħaddim tas-sistema trans-Europea tal-ferrovija tal-veloċità qawwija jew konvenzjonali.
[…]”
L-Artikolu 21 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“1.   Kull Stat Membru għandu jiżgura li l-investigazzjonijiet ta’ l-aċċidenti u ta’ l-inċidenti msemmija fl-Artikolu 19 huma magħmula minn entità permanenti, li għandha tinkludu minn ta’ l-anqas investigatur li huwa kappaċi jaqdi l-funzjoni ta’investigatur fil-każ ta’ aċċident jew inċident. Din l-entità għandha tkun independenti fl-organizzazzjoni, l-istruttura legali u t-teħid tad-deċiżjonijiet minn kwalunkwe manager ta’ l-infrastuttura, l-impriżi tal-linji tal-ferrovija, l-entità li tintaxxa, l-entità ta’ l-allokazzjoni u l-entità notifikata, u minn kwalunkwe parti li l-interessi tagħha jistgħu jiġu f’kunflitt mad-dmirijiet mogħtija lill-entità investigattiva. Barra minn hekk tkun funzjonalment independenti mill-awtorità tas-sigurtà u minn kwalunkwe regolatur tal-ferroviji.
2.   L-entità investigattiva għandha taqdi d-dmirijiet tagħha indipendentement [fir-rigward] tal-organizzazzjonijiet msemmija fil-paragrafu 1 u għandha tkun kapaċi li tikseb ir-riżorsi suffiċjenti biex tagħmel dan. L-investigaturi tagħha għandhom ikunu mogħtija l-istatus li jagħtihom il-garanziji neċessarji ta’ l-indipendenza.
[…]”
L-Artikolu 23 tal-istess direttiva jistabbilixxi:
“1.   L-investigazzjoni ta’ aċċident jew inċident msemmija fl-Artikolu 19 għandha tkun is-suġġett tar-rapporti fil-forma xierqa għat-tip u s-serjetà ta’ l-aċċident jew l-inċident u r-relevanza tas-sejbiet ta’ l-investigazzjoni. Ir-rapporti għandhom jiddikkjaraw l-għanijiet ta’ l-investigazzjonijiet kif msemmija fl-Artikolu 19(1) u jkun fihom, fejn xieraq, ir-rakkomandazzjonijiet tas-sigurtà.
2.   L-entità investigattiva għandha tagħmel ir-rapport finali pubbliku fl-iqsar żmien possibli u normalment mhux aktar tard minn 12 il-xahar wara d-data ta’ l-okkorrenza. Ir-rapport għandu, jsegwi u jkun qrib, ta' l-istruttura tar-rappurtaġġ stabbilita fl-Anness V. Ir-rapport, inklużi r-rakkomandazzjonijiet dwar is-sigurtà, għandu jkun komunikat lill-partijiet relevanti msemmija fl-Artikolu 22(3) u lill-entitajiet u l-partijiet konċernati fl-Istati Membri l-oħra.
3.   Kull sena l-entità investigattiva għandha tippubblika sat-30 ta’ Settembru bħala l-aħħar data rapport annwali li jirrapporta l-investigazzjonijiet magħmula s-sena ta’ qabel, ir-rakkomandazzjonijiet tas-sigurtà li kienu maħruġa u l-azzjonijiet meħuda skond ir-rakkomandazzjonijiet maħruġa qabel.”
Il-punt 4, intitolat “L-Analiżi u l-konklużjonijiet” tal-Anness V tad-Direttiva 2004/49, intitolat “Il-Kontenut Prinċipali tar-Rapport dwar l-Investigazzjoni ta’ l-Aċċident u l-Inċident” jipprevedi:
“1.
Ir-rakkont finali tal-katina tal-ġrajjiet:
–
l-istabbiliment tal-konklużjonijiet fuq l-okkorrenzi, ibbażati fuq il-fatti stabbiliti fl-intestatura 3.
2.
Id-Diskussjoni:
–
l-analiżi tal-fatti stabbiliti fl-intestatura 3 bil-għan li jintlaħqu konklużjonijiet għall-kawżi ta’ l-okkorrenza u l-andament tas-servizzi tas-salvataġġ.
3.
Il-Konklużjonijiet:
–
il-kawżi diretti u immedjati ta’ l-okkorrenza inklużi l-fatturi li jikkontribwixxu relatati ma’ l-azzjonijiet meħuda minn persuni involuti jew il-kondizzjoni tal-materjali mobbli jew l-installazzjonijiet tekniċi,
–
il-kawżi moħbija relatati mal-ħiliet, il-proċeduri u l-manteniment,
–
il-kawżi importanti dwar il-kondizzjonijiet tal-qafas regolatorju u l-applikazzjoni tas-sistema ta’ l-immaniġġjar tas-sigurtà.
4.
L-osservazzjonijiet addizzjonali:
–
in-nuqqasijiet stabbiliti waqt l-investigazzjoni, iżda mingħajr relevanza għall-konklużjonijiet tal-kawżi.”
Id-dritt nazzjonali
L-Artikolu 28a tal-Ustawa o transporcie kolejowym (il-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija) tat-28 ta’ Marzu 2003 (Dz. U. tal-2003, pożozzkpmo 86), li fiha dispożizzjonijiet relatati sabiexi tkun stabbilita u topera il-Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych (il-Kummissjoni Nazzjonali ta’ Investigazzjoni dwar l-Aċċidenti tal-Ferroviji, iktar ’il quddiem il-“PKBWK”) jipprovdi:
“1.   Taħt ir-responsabbiltà tal-Ministru għat-Trasport, Kummissjoni Nazzjonali ta’ Investigazzjoni dwar l-Aċċidenti tal-Ferroviji [PKBWK], entità permanenti, għandha twettaq l-attivitajiet tagħha b’mod indipendenti, billi tmexxi investigazzjonijiet dwar aċċidenti serji, aċċidenti u inċidenti […]
2.   Il-PKBWK għandha twettaq l-attivitajiet tagħha f’isem il-Ministru għat-Trasport.
3.   Il-PKBWK għandha tkun magħmula minn erba’ membri permanenti, inklużi President, Supplent u Segretarju.
4.   Il-PKBWK tista’ wkoll tkun magħmula minn membri ad hoc magħżula mid-Direttur tal-PKBWK biex jipparteċipaw fil-proċedura minn lista mogħtija mill-Ministru għat-Trasport.
[…]
6.   Id-Direttur tal-PKBWK għandu jinħatar u jitneħħa mill-kariga mill-Ministru għat-Trasport.
7.   Id-Deputat Direttur u s-Segretarju għandhom jinħatru u jitneħħew mill-kariga mill-Ministru għat-Trasport, fuq talba tad-Direttur tal-PKBWK.
8.   Il-membri tal-PKBWK għandhom jinħatru u jitneħħew mill-kariga mill-Ministru għat-Trasport, li jaġixxi wara proposta tad-Direttur tal-PKBWK.
9.   Il-Ministru għat-Trasport jista’, meta jintalab mill-PKBWK, b’maġġoranza assoluta ta’ voti, ineħħi l-membri tal-PKBWK mill-kariga.
10.   Tista’ tkun membru tal-PKBWK kull persuna li:
1)
tkun ċittadina Pollakka u tkun tgawdi mid-drittijiet ċivili b’mod sħiħ;
2)
ikollha kapaċità sħiħa biex tagħmel atti legali;
3)
ma tkunx instabet ħatja li tkun intenzjonalment ikkommettiet reat;
4)
tkun tissodisfa r-rekwiżiti fir-rigward ta’ edukazzjoni u taħriġ
11.   Is-sħubija ta’ persuna fil-PKBWK tintemm meta l-persuna tmut, meta tonqos milli tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 28a(10), jew meta tiġi aċċettata r-riżenja tagħha, mibgħuta lill-Ministru għat-Trasport.
12.   Il-PKBWK tista’ tkun magħmula minn speċjalisti fl-oqsma li ġejjin:
1)
operat ta’ netwerk ta’ ferroviji;
2)
iddisinjar, il-bini u l-manutenzjoni ta’ linji ta’ ferroviji, junctions u stazzjonijiet;
3)
apparat ta’ sigurtà u ta’ gwida għal netwerks ta’ ferroviji u komunikazzjonijiet;
4)
vetturi ta’ ferroviji;
5)
enerġija elettrika għal ferroviji;
6)
trasport ta’ oġġetti perikolużi b’ferroviji.
13.   Persuni b’edukazzjoni ogħla, li jkollhom kwalifiki adatti u mill-inqas ħames snin esperjenza f’qasam partikolari għandhom jitqiesu bħala esperti f’dan il-qasam.
14.   Meta jadottaw ir-riżoluzzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 281(1), il-membri tal-PKBWK, għandhom ikunu rregolati mill-prinċipju ta’ evalwazzjoni ħielsa ta’ provi u ma għandhom ikunu marbuta minn ebda struzzjoni li tkun tirrigwarda l-kontenut tar-riżoluzzjoni mgħoddija.
15.   Meta tkun qiegħda tinvestiga aċċident serju, aċċident jew inċident, il-PKBWK ma għandhiex tkun magħmula minn membri ad hoc li jkunu impjegati ta’ aġenziji li l-infrastruttura tal-ferroviji, il-ħaddiema u l-vetturi tagħhom ikunu involuti fil-każ li jkun qiegħed jiġi investigat.”
L-Artikolu 28d tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jipprovdi li:
“1.   Il-Ministru għat-Trasport għandu jinkludi, fil-parti tal-baġit tal-Istat taħt ir-responsabbiltà tiegħu, fondi għall-PKBWK u għall-persunal tagħha biex imexxu l-attivitajiet tagħhom, b’mod partikolari għar-remunerazzjoni tal-membri, tal-esperti u tal-persunal operazzjonali tal-PKBWK u għal tagħmir tekniku, spejjeż għal taħriġ, spejjeż ta’ pubblikazzjonijiet u drittijiet tal-esperti.
2.   Il-funzjoni tal-PKBWK għandha tkun żgurata mid-dipartiment adatt tal-uffiċċju korrispondenti tal-Ministru għat-Trasport.
[…]
4.   Il-Ministru għat-Trasport għandu jiddetermina, permezz ta’ ordni, l-istatut li jirregola l-attivitajiet u l-istruttura organizzattiva tal-PKBWK, billi jqis in-natura tal-kompiti mwettqa mill-PKBWK.”
L-Artikolu 1 tad-Digriet Nru 59 tal-Ministeru tal-Infrastruttura tal-11 ta’ Diċembru 2008, dwar regolament intern tal-PKBWK (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal-11 ta’ Diċembru 2008 dwar l-Istatut tal-PKBWK”), jistipula:
“Qed jiġi stabbilit Statut tal-PKBWK, li jikkostitwixxi l-anness għal dan id-digriet.”
L-Artikolu 10 tad-digriet imsemmi (iktar ’il quddiem l-“Istatut tal-PKBWK”) jipprovdi:
“1.   Il-President tal-[PKBWK], wara li jkun kiseb informazzjoni dwar aċċident serju, aċċidenti u inċidenti fuq linja ferrovjarja […], jipproċedi għall-klassifikazzjoni ta’ dan l-inċident sabiex jiddetermina n-neċessità għall-Kummissjoni li tiftaħ proċedura.
2.   Jekk il-President tal-[PKBWK] jiddeċiedi li jiftaħ proċedura, huwa jinnomina tim investigattiv, b’mod partikolari huwa jinnomina l-persuna responsabbli mit-tim fost il-membri tal-[PKBWK], u, bi ftehim ma’ din tal-aħħar, jistabbilixxi l-kompożizzjoni tat-tim.
3.   Il-President tal-[PKBWK], bi ftehim mal-persuna responsabbli mit-tim investigattiv, jista’ jdaħħal fil-kompożizzjoni tat-tim investigattiv membri
ad hoc
magħżula mill-lista tal-Ministru.
4.   Jekk dan ikun iġġustifikat minn ċirkustanzi ta’ fatt partikolari, jistgħu jipparteċipaw fix-xogħlijiet tat-tim investigattiv esperti nnominati mill-President tal-[PKBWK], fuq talba tal-persuna responsabbli mit-tim investigattiv.”
L-Artikolu 12 tal-Istatut tal-PKBWK jipprovdi li:
“Ma tistax tkun membru tat-tim investigattiv persuna li:
1)
qiegħda f’rapport ta’ subordinazzjoni ġerarkika fir-rigward ta’ persuni jew istituzzjonijiet li għandhom rabta mal-inċident eżaminat;
2)
ipparteċipat f’aċċident serju, f’aċċident jew inċident fuq linja ferrovjarja msemmija mill-proċedura;
3)
hija l-konjuġi ta’ persuna affettwata mill-aċċident serju, aċċident jew inċident fuq linja ferrovjarja msemmija mill-proċedura;
4)
hija ġenitur jew familjari fil-linja diretta, u f’linja indiretta ma’ tfal jew aħwa, tal-persuni msemmija fil-punt 3, jew li adottaw, għandhom kustodja jew tutela tal-persuni msemmija mill-proċedura.”
L-Artikolu 22 tal-Istatut tal-PKBWK jipprevedi li:
“1.   Ir-riżoluzzjoni hija adottata b’maġġoranza ta’ voti b’turija tal-idejn. Fil-każ ta’ ugwaljanza fil-voti, il-vot tal-President tal-laqgħa huwa determinanti.
2.   Jistgħu jipparteċipaw għall-vot biss il-membri permanenti tal-PKBWK kif ukoll il-membri
ad hoc
li pparteċipaw għax-xogħlijiet tat-tim investigattiv, bla ħsara għall-Artikolu 11. Il-vot ma għandux iseħħ fil-preżenza tal-persuni msemmija fil-punt 3 tal-Artikolu 19(1) tal-Istatut.
3.   Ir-riżoluzzjoni tieħu l-forma bil-miktub u tinkludi l-firem tal-membri kollha tal-PKBWK li pparteċipaw għall-adozzjoni tagħha.”
Skont l-Artikolu 26 tal-imsemmi Statut:
“1.   Il-ġestjoni tal-persunal tal-membri permanenti tal-PKBWK hija żgurata mill-uffiċċju ta-Direttur Ġenerali tal-Ministeru.
2.   Il-ġestjoni finanzjarja tal-PKBWK hija mwettqa mill-uffiċċju finanzjarju tal-Ministeru, fil-kuntest ta’ pjan tal-ispejjeż irreġistrat fil-pjan finanzjarju. Il-proċeduri ta’ kontroll finanzjarju fis-seħħ fil-ministeru japplikaw għall-operazzjonijiet finanzjarji mwettqa.
3.   L-użu ta’ vetturi tas-servizz mill-PKBWK jitwettaq konformement mal-proċeduri fis-seħħ fil-ministeru.
4.   Fil-qasam tal-għoti ta’ kuntratti pubbliċi, japplikaw il-proċeduri ta’ għoti fis-seħħ fil-ministeru.”
Il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Fil-21 ta’ Frar 2014, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika tal-Polonja biex tiġbed l-attenzjoni tagħha għal elementi tal-leġiżlazzjoni tagħha li hija qieset li ma kinux konformi mad-Direttiva 2004/49. Fost dawn l-ilmenti, kienu jinsabu b’mod partikolari n-nuqqas ta’ indipendenza tal-awtorità tas-sigurtà, bi ksur tal-Artikolu 16(1) ta’ din id-direttiva, u n-nuqqas ta’ indipendenza tal-entità investigattiva, bi ksur tal-Artikolu 21(1) tal-imsemmija direttiva.
Fis-17 ta’ April 2014, ir-Repubblika tal-Polonja, minn naħa, ikkontestat il-preżunti irregolaritajiet irrilevati mill-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, informat lil din tal-aħħar bl-intenzjoni tagħha li temenda l-leġiżlazzjoni tagħha.
Fis-27 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni indirizzat opinjoni motivata li fiha enfasizzat li, billi ma adottatx il-miżuri xierqa sabiex tiżgura traspożizzjoni u implimentazzjoni korretti tad-Direttiva 2004/49, ir-Repubblika tal-Polonja kienet naqset mill-obbligi imposti fuqha, b’mod partikolari, skont l-Artikolu 16(1) u tal-Artikolu 21(1) ta’ din id-direttiva.
Fis-27 ta’ April 2015, ir-Repubblika tal-Polonja għarrfet lill-Kummissjoni bid-dħul fi-seħħ ta’ żewġ regolamenti tal-Ministeru tal-Infrastruttura u l-Iżvilupp tas-17 ta’ Frar 2015. Fit-18 u 30 ta’ Ottubru 2015, ir-Repubblika tal-Polonja nnotifikat lill-Kummissjoni, rispettivament, b’regolament tal-Ministeru tal-Infrastruttura u tal-Iżvilupp tas-26 ta’ Settembru 2015 u b’Liġi tal-25 ta’ Settembru 2015 li temenda l-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija.
Skont il-Kummissjoni, dawn id-dispożizzjonijiet flimkien, għalkemm temmew ċertu numru ta’ nuqqasijiet imsemmija fl-opinjoni motivata, ma ppermettewx li jiġu rrimedjati l-ilmenti bbażati fuq nuqqas tal-indipendenza tal-awtorità tas-sigurtà u tal-entità investigattiva. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors.
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni irtirat l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/49 għar-raġunijiet esposti fil-punt 2 ta’ din is-sentenza.
Fuq ir-rikors
Fuq l-ammissibbiltà
L-argumenti tal-partijiet
Ir-Repubblika tal-Polonja tqis li l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 huwa inammissibbli għar-raġuni li għandu natura ipotetika u ġenerali wisq u li l-Kummissjoni ma mmotivatux suffiċjentement.
Skont dan l-Istat Membru, il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ispjegazzjonijiet u l-argumenti ppreżentati mill-awtoritajiet Pollakki matul il-fażi prekontenzjuża. Konsegwentement, l-analiżi tal-Kummissjoni kienet inkompleta u ostakolat lir-Repubblika tal-Polonja milli tipprepara d-difiża tagħha.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma indikat l-ebda sitwazzjoni jew avveniment speċifiku li jaffettwa l-indipendenza tal-PKBWK bħala responsabbli mill-ġestjoni tal-infrastruttura. Dan l-Istat Membru jsostni li, fil-każijiet kollha ta’ inċidenti li seħħew sal-preżenti, il-PKBWK aġixxiet b’mod indipendenti, b’tali mod li l-ilment tal-Kummissjoni huwa ipotetiku.
Il-Kummissjoni ssostni, minn naħa, li hija indikat, fir-rikors tagħha, ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li d-dispożizzjonijiet tad-dritt Pollakk ma jiggarantixxux l-indipendenza tal-PKBWK u li hija speċifikat ir-raġunijiet għaliex hija tqis bħala mhux konvinċenti l-argumenti fis-sens kuntrarju invokati mill-Gvern Pollakk matul il-fażi prekontenzjuża.
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tirrileva li hija tista’ tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’rikors ta’ konstatazzjoni ta’ nuqqas jekk hija tqis li l-ksur tal-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 huwa stabbilit, mingħajr li tistenna li sseħħ traġedja ferrovjarja.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Ir-Repubblika tal-Polonja tikkontesta, essenzjalment, l-ammissibbiltà tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 għar-raġuni li għandu natura ipotetika u ġenerali wisq u li l-Kummissjoni ma mmotivatux suffiċjentement.
Għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li l-elementi ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom huwa bbażat rikors għandhom jirriżultaw b’mod koerenti u komprensibbli mit-test tar-rikors innifsu (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-25 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja,
C‑74/11
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:266
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, ir-rikors tal-Kummissjoni jissodisfa dan ir-rekwiżit. Fil-fatt, il-Kummissjoni tesponi b’mod ċar ir-raġunijiet għaliex hija tqis li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tiggarintixxix l-indipendenza tal-PKBWK fir-rigward tal-impriża tal-linji tal-ferrovija PKP S.A. u tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja PKP PLK S.A.
Għandu jitfakkar ukoll li, skont ġurisprudenza stabbilita, is-suġġett ta’ rikors ippreżentat skont l-Artikolu 258 TFUE huwa limitat mill-proċedura prekontenzjuża prevista f’din id-dispożizzjoni u li għandha l-għan li tagħti lill-Istat Membru kkonċernat l-opportunità, minn naħa, li jikkonforma ruħu mal-obbligi tiegħu li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, li jkun jista’ jsostni d-difiża tiegħu kontra l-ilmenti mressqa mill-Kummissjoni. Għalhekk, l-azzjoni għandha tkun ibbażata fuq l-istess raġunijiet u motivi bħal dawk invokati fl-opinjoni motivata. Madankollu, dan ir-rekwiżit ma jistax jiġi interpretat fis-sens li jirrikjedi, f’kull każ, koinċidenza perfetta bejn il-formulazzjoni tal-ilmenti fid-dispożittiv tal-opinjoni motivata u t-talbiet tar-rikors, sakemm is-suġġett tat-tilwima, kif iddefinit fl-opinjoni motivata, ma jkunx ġie estiż jew emendat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-4 ta’ Mejju 2017, Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu,
C‑274/15
,
EU:C:2017:333
, punt
, u tal-14 ta’ Settembru 2017, Il-Kummissjoni vs Il-Ġreċja,
C‑320/15
,
EU:C:2017:678
, punt
).
Issa, ir-Repubblika tal-Polonja ma stabbilixxietx li l-Kummissjoni estendiet il-portata ta’ dan ir-rikors għal raġunijiet jew għal mezzi li ma jinstabux fl-opinjoni motivata. Iċ-ċirkustanza li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-argumenti żviluppati mir-Repubblika tal-Polonja matul il-proċedura prekontenzjuża, anki jekk din ġiet stabbilita, ma tistax tkun suffiċjenti biex tiddikjara l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 21(1) tal-Direttiva 2004/49 bħala inammissibbli.
Għandu jiġi rrilevat, fit-tieni lok, li l-Kummissjoni għandha d-dritt li tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu billi tikkontesta in-nuqqas ta’ indipendenza tal-entità investigattiva msemmija fl-Artikolu 2004/49, mingħajr ma tinvoka sitwazzjoni speċifika li fiha jkun effettivament seħħ ksur tal-imsemmija indipendenza. Fil-fatt, l-Istati Membri huma obbligati li jiggarantixxu l-indipendenza tal-entità investigattiva permezz tal-adozzjoni ta’ assjem ta’ regoli li jiżguraw lil din l-entità l-fakultà li teżerċita l-kompiti tagħha mingħajr ma tissogra li tkun suġġetta għal ordnijiet jew għall-influwenza b’mod partikolari tal-manager tal-infrastruttura jew ta’ impriża tal-linji tal-ferrovija. L-assenza jew l-insuffiċjenza ta’ tali kuntest ġuridiku huwa fih innifsu ta’ natura li jistabbilixxi nuqqas bi ksur tal-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2016, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall,
C‑205/14
,
EU:C:2016:393
, punt
).
Minn dak li ntqal qabel jirriżulta li dan r-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu huwa ammissibbli.
Fuq il-mertu
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel nett, li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma fiha ebda dispożizzjoni li tagħti lill-investigaturi status li jagħtihom il-garanziji ta’ indipendenza neċessarji, kuntrarjament għal dak li jistabbilixxi l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/49.
Skont il-Kummissjoni, fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet konkreti u dettaljati fil-qasam, is-sempliċi użu tal-kelma “indipendenti” fl-Artikolu 28a(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija sabiex tikklassifika l-PKBWK, ma tagħtix effettivament l-istatus previst fl-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/49 u ma tiggarantixxix li, fir-realtà, fl-organizzazzjoni tagħha, fl-istrutturi tagħha u fid-deċiżjonijiet tagħha, il-PKBWK tista’ twettaq il-kompiti tagħha fl-indipendenza kollha lejn il-Ministeru għat-Trasport, konformement mal-Artikolu 21(1) ta’ din id-direttiva.
It-tieni nett, il-Kummissjoni tirrileva li l-PKBWK hija parti integrali mill-Ministeru għat-Trasport. Jekk hija tirrikonoxxi li l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 ma jipprekludix ir-rabta tal-entità investigattiva mal-istrutturi organizzattivi ta’ dan il-Ministeru, dan ikun ammissibbli biss bil-kundizzjoni li miżuri jkunu adottati sabiex jiżguraw l-indipendenza ta’ din l-entità lejn l-imsemmi Ministeru. Issa, dan ma huwiex il-każ tal-leġiżlazzjoni Pollakka.
It-tielet nett, il-Kummissjoni tirrileva li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tiggarintixxix l-indipendenza tal-PKBWK lejn l-manager tal-infrastruttura ferrovjarja.
Il-Kummissjoni tenfasizza, f’dan ir-rigward, li t-Teżor, rappreżentat mill-Ministru għat-Trasport, huwa l-proprjetarju maġġoritarju, b’85.09 % tal-azzjonijiet, tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja PKP PLH S.A., l-azzjonijiet l-oħra huma miżmuma mill-impriża tal-linji tal-ferrovija PKP S.A., fejn it-Teżor, rappreżentat minn dan il-Ministeru, huwa l-uniku azzjonarju u li jista’ jittrasferixxi l-azzjonijiet ta’ PKP PLK S.A. lit-Teżor biss. It-Teżor jippossjedi 61.7 % tad-drittijiet tal-vot fil-laqgħa ġenerali tal-manager tal-infrastruttura, il-kumplament huma miżmuma minn PKP S.A. Barra minn hekk, l-imsemmi Ministeru japprova l-istatuti tal-manager tal-infrastruttura u l-emendi tagħhom u l-laqgħa ġenerali taħtar il-membri tal-kunsill ta’ sorveljanza tal-manager tal-infrastruttura fost il-kandidati ppreżentati mill-istess Ministeru. Il-Kummissjoni kkonkludiet li dan tal-aħħar jikkontrolla l-manager tal-infrastruttura.
Il-Kummissjoni tqis li, peress li l-entità investigattiva tagħmel parti mill-istruttura tal-Ministeru għat-Trasport u li dan il-Ministeru jikkontrolla l-manager tal-infrastruttura, din l-entità ma hijiex indipendenti, fl-organizzazzjoni tagħha, fl-istruttura legali tagħha u fid-deċiżjonijiet tagħha, ta’ manager tal-infrastruttura ferrovjarja.
Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni tirrileva li l-PKBWK ma taġixxix f’isimha proprju, iżda twettaq kompiti, konformement mal-Artikolu 28a(2) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, f’isem il-Ministru għat-Trasport. Il-miżuri kollha li hija tadotta jridu jiksbu l-approvazzjoni u l-firma ta’ dan tal-aħħar b’tali mod li l-PKBWK kull ma tagħmel, fir-realtà, huwa li tipprepara d-deċiżjoni, dan il-Ministru għandu l-fakultà li jemenda jew jiċħad id-deċiżjoni hekk proposta. Barra minn hekk, mill-Artikolu 1 tad-Digriet tal-11 ta’ Diċembru 2008 dwar l-istatus tal-PKBWK li din l-entità taġixxi fi ħdan il-Ministeru għat-Trasport, dan juri li ma taġixxix la indipendentement lanqas separatament minn dan il-Ministru.
Il-ħames nett, il-Kummissjoni tenfasizza li l-Ministru għat-Trasport jaħtar u jkeċċi l-President tal-PKBWK u s-supplenti tiegħu, kif ukoll is-Segretarju tal-PKBWK. Il-Kummissjoni tirrileva li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tispeċifikax skont liema kriterji u fuq il-bażi ta’ liema prinċipji dan il-Ministru jagħżel dawn il-persuni responsabbli. L-ebda dispożizzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni ma tipprevedi, b’mod partikolari, li l-persuni li jassumu dawn it-tliet funzjonijiet jibbenefikaw minn status li jiggarantixxi l-indipendenza tagħhom, kif jirrikjedi għaldaqstant l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/49.
Is-sitt nett, il-Kummissjoni ssostni li, konformement mal-Artikolu 28a(8) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-Ministru għat-Trasport jaħtar u jkeċċi l-membri permanenti tal-PKBWK, fuq l-opinjoni mhux vinkolanti tal-President tagħha. Hija tiddeduċi li l-President tal-PKBWK ma għandux il-poter li jistabbilixxi, bl-indipendenza kollha, il-kompożizzjoni tat-tim investigattiv tiegħu, dan jista’ jkollu effett fuq il-kwalità, l-imparzjalità u t-trasparenza tal-investigazzjoni.
Il-Kummissjoni tirrileva, f’dan ir-rigward, li l-lista ta’ kriterji li jinsabu fl-Artikolu 28a(10) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija ma fihiex ir-rekwiżiti ta’ indipendenza stabbiliti fl-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 u li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tispeċifikax skont liema kriterji u fuq il-bażi ta’ liema prinċipji l-Ministru għat-Trasport għandu jagħmel l-għażliet tiegħu. Il-Kummissjoni tenfasizza, barra minn hekk, li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tipprekludix li l-persuni li jistgħu jissodisfaw il-kriterji stabbiliti minn din il-lista jkunu rappreżentanti ta’ impriżi tal-linji tal-ferrovija jew managers tal-infrastruttura, li jmur kontra l-prinċipju tal-indipendenza organizzattiva tal-PKBWK.
Is-seba’ nett, il-Kummissjoni ssostni li, konformement mal-Artikolu 28a(4) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija u mal-Artikolu 10 tal-Istatut tal-PKBWK, il-Ministru għat-Trasport ifassal lista li fiha l-President tal-PKBWK jista’ jagħżel membri
ad hoc
sabiex jipparteċipaw fl-investigazzjonijiet. Għalhekk, il-President tal-PKBWK ma setax jiddetermina huwa stess il-kompożizzjoni tat-tim tiegħu stess, iżda huwa kostrett li jaħtar persuni magħżula minn qabel mill-Ministru.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tenfasizza, li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tiddefinixxix il-modalitajiet jew il-kriterji li fuqhom il-Ministru għat-Trasport jistabbilixxi l-lista tal-membri
ad hoc
tal-PKBWK lanqas il-mod kif dawn il-membri jiġi ggarantit lilhom status li joffrilhom l-indipendenza neċessarja. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ssostni li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tipprekludix li l-persuni preżenti fuq din il-lista jkunu rappreżentanti tal-impriżi tal-linji tal-ferrovija jew managers tal-infrastruttura ferrovjarja.
It-tmien nett, il-Kummissjoni tikkritika l-fatt li, skont l-Artikolu 28d(2) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-funzjonament tal-PKBWK huwa żgurat mis-servizzi speċjalizzati tal-amministrazzjoni tal-Ministeru għat-Trasport. B’mod iktar partikolari, l-obbligu għall-entità investigattiva li titlob sistematikament lill-Ministru għat-Trasport it-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-mezzi neċessarji għall-funzjonament tagħha tillimita kunsiderevolment l-indipendenza organizzattiva tagħha.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tenfasizza li ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2004/49 ma tawtorizza lill-Istati Membri li jinvokaw raġunijiet baġitarji biex jevitaw l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 21(1) ta’ din. Barra minn hekk, il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jimponi li l-entità investigattiva tikseb riżorsi suffiċjenti sabiex twettaq il-kompiti u l-għanijiet tagħha. Peress li, skont l-Artikolu 28d(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, huwa l-Ministru għat-Trasport li għandu jiżgura l-mezzi neċessarji għall-attivitajiet tal-PKBWK u għall-funzjonament tagħha, din ma għandhiex linja baġitarja tagħha u dan il-Ministru huwa ħieles li jevalwa jekk hemmx lok li jagħti riżorsi lill-PKBWK, fid-dawl tal-interessi kummerċjali tal-kumpannija manager tal-infrastruttura.
Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-indipendenza tal-PKBWK hija żgurata mhux biss mid-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, li jindikaw espressament in-natura indipendenti ta’ din l-entità, iżda wkoll permezz ta’ garanziji konkreti li jiżguraw l-indipendenza organizzattiva, legali u tat-teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ din. Dan l-Istat Membru jenfasizza li ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2004/49 ma fiha indikazzjoni dwar l-għażla tal-membri tal-entità investigattiva. Id-dritt tal-Unjoni jeħtieġ biss li tkun entità indipendenti.
L-indipendenza organizzattiva tal-PKBWK tirrifletti ruħha fil-possibbiltà, għal din, li tiddeċiedi l-istruttura interna tagħha u li tiddisponi mill-korpi u r-riżorsi tagħha stess. Is-supplenti tal-President u s-Segretarju tal-PKBWK huma maħtura u mkeċċija fuq talba tal-President ta’ dan il-korp, konformement mal-Artikolu 28a(7) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija. Dan il-President jagħti wkoll l-opinjoni tiegħu fuq il-ħatra u t-tkeċċija tal-membri l-oħra permanenti. Barra minn hekk, il-membri
ad hoc
tal-imsemmi korp, magħżula fuq il-lista magħmula mill-Ministru għat-Trasport, ma jistgħux, skont l-Artikolu 28a(15) ta’ din il-liġi, jkunu impjegati ta’ entità fejn l-istruttura ferrovjarja, l-impjegati jew il-vetturi ta’ ferroviji kellhom rwol fl-aċċident, aċċident serju jew inċident li huwa s-suġġett tal-investigazzjoni.
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 10 tal-Istatut tal-PKBWK, il-proċeduri marbuta ma’ aċċidenti serji, ma’ aċċidenti jew ma’ inċidenti fuq il-linji ferrovjarji jkunu mwettqa minn timijiet
ad hoc
maħtura mill-President tal-PKBWK, il-membri ta’ tali tim ma jistgħux, skont l-Artikolu 12 ta’ dan l-Istatut, ikunu f’relazzjoni ġerarkika mal-persuni u l-istituzzjonijiet li għandhom rabta mal-avveniment li dwaru qed issir l-investigazzjoni. Ir-rapport dwar il-proċedura mwettqa fil-kuntest ta’ tali investigazzjoni, jkun, barra minn hekk, approvat b’vot li fih jipparteċipaw biss il-membri ta’ dan it-tim.
F’dan il-kuntest, ir-Repubblika tal-Polonja tqis li l-possibbiltà li taħtar il-membri
ad hoc
tal-PKBWK li tibda minn lista stabbilita mill-Ministru għat-Trasport ma tiksirx l-indipendenza ta’ din l-entità. Barra minn hekk, fil-prattika, il-persuni kollha li jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 28a(10) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jistgħu jitolbu r-reġistrazzjoni tagħhom fuq il-lista ta’ membri
ad hoc
. Il-President tal-PKBWK jiddeċiedi b’ mod awtonomu fuq tali talba.
Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li, attwalment, mitt persuna jidhru fuq il-lista tal-membri
ad hoc
tal-PKBWK, li kollha huma esperti speċjalizzati f’qasam ferrovjarju, li jagħti lill-President ta’ din l-entità libertà kbira ħafna rigward l-għażla tal-membri
ad hoc
li jipparteċipaw f’investigazzjoni determinata billi, bħala regola ġenerali, membru
ad hoc
biss jista’ jissieħeb mat-tim tal-investigazzjoni.
Barra minn hekk, l-Artikolu 28a(10) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jimponi kundizzjonijiet, b’mod partikolari dwar il-kwalifiki, li għandhom ikunu sodisfatti mill-membri tal-PKBWK, li huma speċifikati fl-Artikolu 28a(12) u (13) ta’ din il-liġi. L-Artikolu 28a(11) tal-imsemmija liġi fih ukoll lista ta’ kawżi tat-tmiem tal-kwalità ta’ membru ta’ din l-entità. Tali garanziji jippermettu li jitnaqqas għal minimu l-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Ministru għat-Trasport dwar il-ħatra u t-tkeċċija tal-membri tal-imsemmija entità.
Ir-Repubblika tal-Polonja tirrileva li, sabiex jiġu razzjonalizzati l-ispejjeż baġitarji, il-leġiżlatur nazzjonali fdat il-funzjonament tal-PKBWK lis-servizzi speċjalizzati tal-Ministeru għat-Trasport, filwaqt li ggarantixxa l-mezzi finanzjarji neċessarji għall-azzjoni ta’ din l-entità.
Ir-riżorsi allokati għall-bżonnijiet tal-PKBWK ikunu iżolati fil-kuntest ta’ parti partikolari tal-baġit tal-Istat, taħt il-qasam tat-trasport, u jkunu inklużi f’punt speċifiku li jkopri l-ispejjeż tal-funzjonament tal-uffiċċji u l-korpi ċentrali tal-amministrazzjoni tal-gvern. Għalkemm il-kwota allokata għall-funzjonament tal-PKBWK hija deċiża mill-Ministru għat-Trasport, dan tal-aħħar huwa obbligat, skont l-Artikolu 28d(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, li jiżgura, permezz tal-kontribuzzjoni disponibbli mill-baġit tal-Istat, il-mezzi neċessarji għall-attivitajiet ta’ din l-entità u l-funzjonament tagħha. Lista tal-ispejjeż tal-imsemmija entità fejn il-Ministeru għat-Trasport jiżgura l-finanzjament tinsab f’din il-liġi. Ir-Repubblika tal-Polonja tenfasizza barra minn hekk li l-baġit tal-PKBWK żdied matul l-aħħar snin.
Il-ġestjoni tas-servizzi amministrattivi mill-Ministeru għat-Trasport ma jaffettwax l-indipendenza organizzattiva tal-PKBWK. Taqsimiet separati fi ħdan l-amministrazzjoni ta’ dan il-Ministeru fil-fatt ġew maħluqa, li huma esklużivament inkarigati mill-funzjonament amministrattiv u ġestiti minn direttur ġenerali tas-servizz. Is-servizzi amministrattivi tal-imsemmi Ministeru, b’mod partikolari s-servizz tal-persunal u s-servizz finanzjarju, għalhekk ikunu mqiegħda taħt l-awtorità ta’ direttur ġenerali u jiffunzjonaw mingħajr il-parteċipazzjoni tal-Ministru għat-Trasport li jidderieġi l-unitajiet operazzjonali. Konformement mal-Artikolu 28a(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-PKBWK hija entità li taġixxi fi ħdan dan il-Ministeru, kif jidher mill-istatus separat tagħha u mill-indipendenza tagħha. Il-PKBWK ma hijiex f’relazzjoni ta’ sottomissjoni għall-imsemmi Ministru.
Fir-rigward tal-indipendenza legali tal-PKBWK, ir-Repubblika tal-Polonja tirrileva li l-fatt li entità investigattiva tiġi integrata fi ħdan struttura ta’ Ministeru hija prattika kurrenti f’numru ta’ Stati Membri, anki meta l-kumpannija li tiġġestixxi l-infrastruttura ferrovjarja hija kumpannija Statali.
Il-fatt li ma huwiex neċessarju li tiġi eżaminata l-indipendenza legali tal-PKBWK jirriżulta, skont ir-Repubblika tal-Polonja, miċ-ċirkustanza li s-separazzjoni ta’ din l-entità mill-managers tal-infrastruttura u mill-impriżi tal-linji tal-ferrovija hija bla dubju ggarantita.
Fir-rigward tal-indipendenza għat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-PKBWK, ir-Repubblika tal-Polonja tenfasizza li l-membri ta’ din l-entità ma jirċievu ebda istruzzjoni fir-rigward tal-kontenut tar-riżoluzzjonijiet tagħhom, konformement mal-Artikolu 28a(14) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija. It-tentattivi ta’ ndħil fil-funzjonament tal-imsemmija entità jikkostitwixxu miżuri kontra din il-liġi u jiksru l-prinċipju ta’ legalità stabbilit fl-Artikolu 7 tal-Kostituzzjoni Pollakka.
Iċ-ċirkustanza li l-PKBWK teżerċita l-kompiti tagħha f’isem il-Ministru għat-Trasport ma tikkompromettix l-indipendenza tagħha, iżda tippermettilha, għall-kuntrarju, li teżegwixxi l-kompiti tagħha b’mod effikaċi billi tibbaża ruħha fuq il-poter ta’ awtorità pubblika. Ir-Repubblika tal-Polonja tqis ukoll li l-Kummissjoni tiżbalja meta tqis li l-PKBWK ma tista’ tieħu ebda deċiżjoni b’mod awtonomu. Din l-entità tieħu d-deċiżjonijiet tagħha fil-forma ta’ riżoluzzjonijiet li jkunu adottati b’maġġoranza ta’ voti, bil-vot tal-President tal-laqgħa li jkun preponderanti f’każ ta’ ugwaljanza. Jistgħu jipparteċipaw għall-vot biss il-membri permanenti tal-imsemmija entità u l-membri
ad hoc
ta’ din li ħadu sehem fix-xogħlijiet tat-tim wara l-aċċident. Il-Ministru tat-Trasport ma jipparteċipax fl-adozzjoni ta’ dawn ir-riżoluzzjonijiet u l-firma tiegħu ma tkunx meħtieġa iktar fuq ir-riżoluzzjonijiet tal-PKBWK.
Fl-aħħar nett ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-PKBWK hija obbligata li tinforma l-entitajiet ikkonċernati bil-proċedura mibdija u fl-istadju ta’ progress tagħha, b’hekk tiggarantixxi t-trasparenza tax-xogħol tagħha u l-kontroll pubbliku tar-riżultati tal-proċeduri mibdija minnha. Barra minn hekk, din l-entità hija wkoll obbligata li tippubblika rapport annwali tax-xogħol tagħha.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
–

Osservazzjonijiet preliminari
L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat, li, skont l-Artikolu 28a(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-PKBWK tikkostitwixxi, fil-Polonja, l-entità investigattiva msemmija fl-Artikolu 21 tad-Direttiva 2004/49. Il-PKBWK hija stabbilita, skont din id-dispożizzjoni, fuq ir-responsabbiltà tal-Ministru għat-Trasport u teżerċita l-kompiti tagħha f’ismu. Hija ma għandhiex personalità ġuridika, kif ikkonfermat ir-Repubblika tal-Polonja matul is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll linja baġitarja tagħha, kif jirriżulta mill-Artikolu 28d(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija. Skont l-Artikolu 28d(2) ta’ din il-liġi, il-funzjonament tagħha hija żgurata mis-servizzi speċjalizzati tal-amministrazzjoni ta’ dan il-Ministru.
Skont l-Artikolu 19 tad-Direttiva 2004/49, l-entità investigattiva msemmija fl-Artikolu 21 ta’ din hija inkarigata sabiex tinvestiga l-aċċidenti serji li seħħew fuq is-sistema ferrovjarju bil-għan li ttejjeb, skont il-każ, is-sigurtà ferrovjarja u li tipprevjeni l-aċċidenti. Hija tista’ tiddeċiedi wkoll li tinvestiga aċċidenti u inċidenti oħrajn li, f’ċirkustanzi ftit differenti, setgħu wasslu għal aċċidenti serji.
L-Artikolu 23 tal-imsemmija Direttiva jipprevedi li l-entità investigattiva tippubblika rapport finali fuq kull waħda mill-investigazzjonijiet li hija tkun għamlet fuq aċċident jew inċident li jkun fih, skont il-każ, rakkomandazzjonijiet fil-qasam tas-sigurtà u fejn l-istruttura hija kemm hu possibbli qrib ta’ dik iddefinita fl-Anness V tal-istess direttiva. Minn dan l-anness jirriżulta li l-konklużjonijiet tar-rapport finali għandhom isemmu l-kawżi diretti u immedjati tal-avveniment, inklużi l-fatturi li kkontribwixxew u li huma marbuta mal-miżuri meħuda mill-persuni implikati, u l-istat tal-materjal mobbli jew l-installazzjonijiet tekniċi, il-kawżi sottostanti, marbuta mal-kompetenzi, mal-proċeduri u l-manteniment, u l-kawżi ewlenija, marbuta b’mod partikolari mal-applikazzjoni ta’ sistema ta’ ġestjoni tas-sigurtà. Dan ir-rapport huwa kkomunikat lill-partijiet ikkonċernati, b’mod partikolari lill-manager tal-infrastruttura ferrovjarja u lill-impriżi tal-linji tal-ferrovija.
L-entità investigattiva hija wkoll obbligata tippubblika rapport annwali li jirrapporta l-investigazzjonijiet magħmula fis-sena preċedenti, ir-rakkomandazzjonijiet fil-qasam tas-sigurtà li kienu maħruġa u l-miżuri meħuda skont ir-rakkomandazzjonijiet maħruġa qabel.
It-tieni nett, l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49 jimponi li, fl-istruttura legali tagħha, fl-organizzazzjoni tagħha u fid-deċiżjonijiet tagħha, l-entità investigattiva tkun indipendenti minn ċerti atturi tas-settur ferrovjarju elenkati espressament, fosthom l-manager tal-infrastruttura ferrovjarja u l-impriżi tal-linji tal-ferrovija. Skont il-premessa 24 ta’ din id-direttiva, l-entità investigattiva għandha tiffunzjona b’tali mod li tevita kwalunkwe kunflitt ta’ interess u kwalunkwe involviment possibbli fil-kawżi ta’ dawk l-okkorrenzi li jiġu investigati.
Fir-rigward tal-kunċett ta’ “indipendenza”, għandu jiġi rrilevat li ma huwiex iddefinit mid-Direttiva 2004/49. Għaldaqstant, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni is-sens ordinarju tiegħu. Għalhekk, fir-rigward tal-korpi pubbliċi, l-indipendenza normalment tirreferi għal status li jiżgura li l-korp ikkonċernat ikollu l-opportunità li jaġixxi fil-libertà kollha fir-rigward tal-entitajiet li minnhom għandha tkun żgurata l-indipendenza tiegħu, ħieles mill-istruzzjonijiet u pressjoni kollha.
It-tielet nett, kif jirriżulta mit-talba fir-rikors tal-Kummissjoni u kif din ikkonfermat espressament matul is-seduta, il-Kummissjoni qiegħda tagħmel ilment li r-Repubblika tal-Polonja ma żguratx l-indipendenza tal-PKBWK, biss fir-rigward tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja PKP PLK S.A. u l-impriża tal-linji tal-ferrovija PKP S.A. u mhux kontra l-Ministru għat-Trasport bħala tali. Għaldaqstant, huwa f’dan il-limitu li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba teżamina dan ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika tal-Polonja ma kkontestatx l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li biha l-Istat, rappreżentat mill-Ministru għat-Trasport, jistħarreġ fl-istess ħin dan il-manager tal-infrastruttura ferrovjarja u din l-impriża tal-linji tal-ferrovija.
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk il-PKBWK, li hija stabbilita fi ħdan il-Ministeru għat-Trasport, hija indipendenti, fir-rigward tal-istruttura legali tagħha, fl-organizzazzjoni tagħha u fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha, mill-manager tal-infrastruttura PKP PLK S.A. u mill-impriża tal-linji tal-ferrovija PKP S.A., f’sitwazzjoni fejn il-Ministru għat-Trasport jikkontrolla dan il-manager tal-infrastruttura u din l-impriża tal-linji tal-ferrovija.
F’dan ir-rigward, jekk għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, kif tistieden ir-Repubblika tal-Polonja, l-Artikolu 28a(1) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, li abbażi tiegħu il-PKBWK hija kkostitwita b’mod permanenti u indipendenti, l-affermazzjoni tal-prinċipju f’din id-dispożizzjoni ma tistax madankollu tiġi disassoċjata b’elementi oħra fil-kuntest ġuridiku li fih evolviet din l-entità. Għaldaqstant, huwa fid-dawl tal-assjem tad-dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti li għandu jiġi eżaminat jekk ir-Repubblika tal-Polonja naqset mill-obbligu tagħha li tiggarantixxi l-indipendenza tal-entità investigattiva fir-rigward ta’ kull manager tal-infrastruttura ferrovjarja u ta’ kull impriża tal-linji tal-ferrovija.
Ir-raba’ nett, għandu jiġi rrilevat li l-argumenti tal-Kummissjoni li jikkritikaw, minn naħa, l-assenza, fil-leġiżlazzjoni Pollakka, ta’ status għall-investigaturi u, min-naħa l-oħra, l-insuffiċjenza tar-riżorsi mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-PKBWK, jaqgħu taħt l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/49.
Issa, l-Artikolu 21(2) tad-Direttiva 2004/49 ma huwiex imsemmi fit-talba fir-rikors tal-Kummissjoni. Għaldaqstant ma hemmx lok li jiġu eżaminati dawn iż-żewġ argumenti fil-kuntest ta’ dan ir-rikors.
–
Fir-rigward tal-indipendenza tal-PKBWK fir-rigward tal-istruttura legali
Il-Kummissjoni tikkritika lir-Repubblika tal-Polonja għaliex integrat lill-PKBWK fi ħdan is-servizzi tal-Ministeru għat-Trasport, mingħajr ma pprevediet garanziji suffiċjenti ta’ indipendenza.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, għalkemm il-PKBWK tagħmel parti mill-Ministeru għat-Trasport u li ma għandhiex personalità ġuridika tagħha, jibqa’ l-fatt li tali sitwazzjoni ma turix, fiha nnifisha, l-assenza ta’ indipendenza ta’ din l-entità, fir-rigward tal-istruttura legali tagħha, fil-konfront mal-manager tal-infrastruttura PKP PLK S.A. u l-impriża tal-linji tal-ferrovija PKP S.A. li huma, dotati b’personalità ġuridika tagħhom stess u distinti minn dan il-Ministeru. Issa, kif jirriżulta mill-punt 68 ta’ din is-sentenza, il-Kummissjoni tilmenta biss mar-Repubblika tal-Polonja li ma żguratx l-indipendenza tal-PKBWK fir-rigward ta’ dan l-manager u din l-impriża, u mhux fir-rigward tal-Ministeru għat-Trasport, fih innifsu.
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 2004/49 ma tipprekludix l-integrazzjoni, fiha nnifisha, tal-entità investigattiva fi ħdan il-Ministeru għat-Trasport.
Minn dak li ntqal hawn fuq jirriżulta li l-Kummissjoni ma wrietx b’mod suffiċjenti fid-dritt assenza ta’ indipendenza tal-PKBWK, fir-rigward tal-istruttura legali tagħha, fir-rigward tal-manager tal-infrastruttura jew tal-impriża tal-linji tal-ferrovija kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport.
–

Fir-rigward tal-indipendenza tal-PKBWK fir-rigward tal-organizzazzjoni tagħha
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni tikkritika r-Repubblika tal-Polonja li fdat lill-Ministru għat-Trasport bil-kompitu, minn naħa li jaħtar u li jkeċċi lill-President tal-PKBWK, is-supplenti ta’ dan kif ukoll is-Segretarju u l-membri permanenti ta’ din l-entità u, min-naħa l-oħra, biex ifassal il-lista li fiha l-membri
ad hoc
tal-imsemmija entità jistgħu jiġu maħtura.
Skont l-Artikolu 28a(6) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija il-President tal-PKBWK għandu jinħatar mill-Ministru għat-Trasport. Is-supplenti ta’ dan il-President u s-Segretarju ta’ din l-entità, huma, konformement mal-Artikolu 28a(7) ta’ din il-liġi, maħtura minn dan il-Ministru, fuq talba tal-President tal-imsemmija entità. Fir-rigward tal-membri l-oħrajn tal-PKBWK dawn huma, skont l-Artikolu 28a(8) tal-imsemmija liġi, maħtura mill-imsemmi Ministru wara konsultazzjoni mal-President ta’ din l-entità.
Minn dan jirriżulta li, anki jekk, kif tenfasizza r-Repubblika tal-Polonja, il-President tal-PKBWK huwa kkonsultat fil-kuntest tal-ħatra ta’ ċerti membri ta’ din l-entità, il-Ministru għat-Trasport għandu setgħa ta’ diskrezzjoni sabiex jaħtar l-membri permanenti kollha tal-imsemmija entità.
Barra minn hekk, mill-Artikolu 28a(6) sa (8) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jirriżulta li l-Ministru għat-Trasport għandu s-setgħa li jkeċċi lill-President tal-PKBWK kif ukoll, fuq talba ta’ dan il-President, is-supplenti tiegħu u s-Segretarju ta’ din l-entità. Barra minn hekk, dan il-Ministru jista’ wkoll, wara konsultazzjoni mal-President, jkeċċi l-membri l-oħra tal-entità msemmija.
L-Artikolu 28a(9) tal-liġi msemmija jipprovdi li l-imsemmi Ministru jista’ fuq talba tal-maġġoranza assoluta tal-membri tal-PKBWK, jkeċċi membru ta’ din l-entità. L-Artikolu 28a(11) tal-istess liġi jipprevedi li l-kwalità ta’ membru tal-imsemmija entità tintemm meta l-persuna tmut, meta tonqos milli tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 10 tal-istess artikolu jew meta tiġi aċċettata r-riżenja tagħha, mibgħuta lill-Ministru għat-Trasport.
Madankollu, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 81 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma jistax jiġi stabbilit b’ċertezza, fid-dawl tal-formulazzjoni tal-paragrafi 6 sa 9 tal-Artikolu 28a tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, li t-tliet ipoteżi msemmija fil-paragrafu 11 ta’ dan l-artikolu huma l-uniċi li fihom it-tkeċċija ta’ membru tal-PKBWK tista’ sseħħ.
Barra minn hekk, ma jistax jiġi affermat li l-Ministru għat-Trasport jista’ jkeċċi membru tal-PKBWK biss fuq talba tal-maġġoranza assoluta tal-membri ta’ din l-entità. Fil-fatt, jekk l-Artikolu 28a(9) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jipprevedi li dan il-Ministru jista’, fuq talba tal-maġġoranza assoluta tal-membri tal-PKBWK, jkeċċi wieħed mill-membri ta’ din l-entità, jibqa’ l-fatt li l-paragrafi 7 u 8 ta’ dan l-artikolu jipprevedu li l-imsemmi Ministru jkeċċi s-supplenti tal-President u s-Segretarju tal-PKBWK, fuq talba tal-President ta’ din l-entità, u l-membri tal-imsemmija entità, wara konsultazzjoni mal-President tagħha. Għandu jiġi rrilevat f’dan ir-rigward li, kif ġie enfasizzat fil-punt 81 ta’ din is-sentenza, il-Ministru għat-Trasport għandu s-setgħa li jkeċċi lill-President tal-PKBWK, mingħajr li l-paragrafu 6 tal-imsemmi artikolu ma jissuġġetta din is-setgħa għal kwalunkwe kundizzjoni proċedurali.
Minn dan isegwi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti tagħti lill-Ministru għat-Trasport setgħa ta’ diskrezzjoni wiesgħa fir-rigward tat-tkeċċija tal-membri tal-PKBWK.
Issa, jekk l-ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2004/49 ma tipprekludi li l-Ministru għat-Trasport jista’ jaħtar jew ikeċċi l-membri kollha tal-PKBWK, l-Artikolu 21(1) ta’ din id-direttiva, sa fejn tirrikjedi li din l-entità għandha jkollha indipendenza organizzattiva fir-rigward b’mod partikolari tal-managers kollha tal-infrastruttura u l-impriżi tal-linji tal-ferrovija kollha, tipprekludi li l-awtorità li tikkontrolla manager tal-infrastruttura u impriża tal-linji tal-ferrovija tista’ taħtar u tkeċċi l-membri kollha ta’ entità investigattiva, meta din is-setgħa ma hijiex irregolata mill-liġi b’mod strett, b’tali mod li din l-awtorità hija obbligata li tieħu deċiżjonijiet abbażi ta’ kriterji oġġettivi, elenkati b’mod ċar u eżawrjenti, u verifikabbli.
B’mod iktar partikolari, f’ċirkustanzi bħal dawn, il-libertà wiesa’ ta’ ħatra u ta’ tkeċċija rrikonoxxuta lill-Ministru għat-Trasport hija, fiha nnifisha, ta’ natura li taffettwa l-indipendenza tal-membri tal-PKBWK, meta l-interessi tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-impriża ferrovjarja kkontrollati minn dan il-Ministru huma inkwistjoni.
Iċ-ċirkustanza li l-Artikolu 28a(10), (12) u (13) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jistabbilixxi ċerti kriterji sabiex wieħed isir membru tal-PKBWK ma hijiex ta’ natura li temenda din il-konklużjoni. Fil-fatt, kif irrilevat il-Kummissjoni, ebda waħda minn dawn il-kriterji ma hija ta’ natura li tiżgura l-indipendenza tal-membri permanenti ta’ din l-entità fir-rigward tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja jew tal-impriża tal-linji tal-ferrovija.
Barra minn hekk, jekk huwa veru li l-Artikolu 12 tal-Istatut tal-PKBWK jipprevedi li l-ebda membru tat-tim investigattiv ma jista’ jkun il-persuna li tinsab f’relazzjoni ta’ subordinazzjoni ġerarkika ma’ persuni jew istituzzjonijiet li għandhom rabta mal-okkorrenza eżaminata, jew ipparteċipaw f’din l-okkorrenza, jew huma l-konjuġi jew qarib ta’ persuna li hija affettwata mill-imsemmi avveniment, din il-garanzija ma hijiex suffiċjenti sabiex tiżgura l-indipendenza organizzattiva tal-PKBWK.
Fil-fatt, din id-dispożizzjoni ma tikkonċernax, b’mod ġenerali u permanenti, il-membri kollha tal-imsemmija entità, iżda biss dawk fosthom li jagħmlu parti mit-tim investigattiv inkarigat sabiex jeżamina aċċident jew inċident partikolari u biss matul il-perijodu tal-investigazzjoni. Barra minn hekk, l-imsemmija dispożizzjoni ma tkoprix l-ipoteżi kollha li fihom jista’ jkun hemm kunflitt, f’persuna ta’ membru ta’ tim investigattiv, bejn l-investigazzjonijiet mibdija mill-PKBWK u l-interessi tal-manager tal-infrastruttura jew ta’ impriża tal-linji tal-ferrovija. Fl-aħħar nett, id-Digriet tal-11 ta’ Diċembru 2008 dwar l-istatus tal-PKBWK ġie adottat mill-Ministru għat-Trasport u jista’ jiġi emendat fi kwalunkwe ħin minn dan tal-aħħar. F’dan ir-rigward, is-sempliċi ċirkustanza li l-Ministru huwa obbligat, kif issostni r-Repubblika tal-Polonja, li josserva d-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija ma hijiex determinanti. Fil-fatt, dawn id-dispożizzjonijiet ma humiex, kif inhu stabbilit fil-punti 79 sa 88 ta’ din is-sentenza, ta’ natura li jiggarantixxu waħedhom li l-membri tal-PKBWK jiġu maħtura u mkeċċija b’mod indipendenti fir-rigward tal-interessi tal-managers kollha tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-impriżi tal-linji tal-ferrovija kollha.
Il-Kummissjoni terġa’ tikkritika l-fatt li l-President tal-PKBWK ma jistax jagħżel il-membri
ad hoc
ta’ din l-entità ħlief fi ħdan ta’ lista mfassla mill-Ministru għat-Trasport.
Skont l-Artikolu 28a(4) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-PKBWK tista’ tappella lill-membri
ad hoc
sabiex jipparteċipaw fl-investigazzjonijiet. Dawn huma magħżula mill-President ta’ din l-entità minn lista mfassla mill-Ministru għat-Trasport.
Minn dan isegwi li l-Ministru għat-Trasport għandu setgħa ta’ diskrezzjoni wiesa’ sabiex jaħtar persuni li jistgħu jieħdu sehem, bħala membru
ad hoc
tal-PKBWK, fl-investigazzjonijiet fuq l-aċċidenti u inċidenti ferrovjarji kif ukoll sabiex jipprekludu persuni oħra milli jipparteċipaw. Sa fejn dan il-Ministru jikkontrolla impriża tal-linji tal-ferrovija u manager ta’ infrastruttura, tali limitazzjoni fuq il-kompożizzjoni tat-timijiet investigattivi ma hijiex kompatibbli mar-rekwiżit tal-indipendenza organizzattiva tal-entità investigattiva.
Dan huwa iktar u iktar minnu peress li ebda ġustifikazzjoni raġonevoli ma ġiet imressqa mir-Repubblika tal-Polonja għall-fatt li l-President tal-PKBWK ma jistax liberament jaħtar il-membri
ad hoc
ta’ din l-entità, iżda huwa kostrett li jagħżel minn fost il-persuni magħżula minn qabel mill-Ministru għat-Trasport.
Il-garanzija prevista fl-Artikolu 28a(15) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija u li biha l-membri
ad hoc
tal-PKBWK ma jistgħux jipparteċipaw f’investigazzjoni jekk huma impjegati minn entità organizzattiva fejn l-istruttura ferrovjarja, l-impjegati jew il-vetturi ta’ ferroviji kellhom rwol fl-avveniment li dwaru saret l-investigazzjoni, jekk hija tikkostitwixxi miżura neċessarja sabiex tiggarantixxi l-indipendenza deċiżjonali ta’ dawn il-membri, ma hijiex ta’ natura li teskludi kull riskju ta’ kunflitt ta’ interess matul it-tfassil, mill-Ministru għat-Trasport, tal-lista ta’ persuni li jistgħu jiġu maħtura bħala membri
ad hoc
tal-PKBWK.
Barra minn hekk, dwar l-affermazzjoni tar-Repubblika tal-Polonja li biha, fil-prattika, kull persuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 28a(10) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija tista’ titlob lill-President tal-PKBWK għar-reġistrazzjoni tagħha fuq il-lista ta’ membri
ad hoc
ta’ din l-entità, il-President tal-imsemmija entità jiddeċiedi b’mod awtonomu fuq din it-talba, għandu jiġi rrilevat li prattika amministrattiva li, min-natura tagħha, tista’ tiġi emendata fi kwalunkwe ħin, ma tistax tiġi meqjusa li tiggarantixxi suffiċjentement l-indipendenza meħtieġa mill-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tikkritika l-fatt li l-PKBWK hija dipendenti, għall-bżonnijiet umani u finanzjarji tagħha mill-Ministru għat-Trasport.
Skont l-Artikolu 28d(1) u (2) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-Ministru għat-Trasport jiżgura, permezz tal-kontribuzzjoni disponibbli tal-baġit tal-Istat, il-mezzi neċessarji għall-attivitajiet tal-PKBWK u għall-funzjonament tagħha, li hija żgurata minn servizzi speċjalizzati tal-amministrazzjoni tagħha. L-Artikolu 26 tal-Istatut tal-PKBWK jipprevedi, barra minn hekk, b’mod partikolari, li l-ġestjoni tal-persunal tal-membri permanenti tal-PKBWK hija żgurata mill-uffiċċju ta-Direttur Ġenerali tal-Ministeru għat-Trasport u li l-ġestjoni finanzjarja tal-PKBWK hija mwettqa mill-uffiċċju finanzjarju ta’ dan il-Ministeru.
L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li r-rekwiżit tal-indipendenza organizzattiva imposta fuq l-entità investigattiva ma jirrikjedix li jiġi eskluż li s-servizzi u l-persunal tal-Ministeru għat-Trasport jistgħu jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-PKBWK. Madankollu huwa indispensabbli li l-aċċess għal tali riżorsi jkun ggarantit lilha skont regoli ċari li ma jistgħux jiġu emendati mill-Ministru għat-Trasport waħdu. Issa, id-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, imfakkra fil-punt preċedenti, ma humiex ta’ natura li jiżguraw lill-PKBWK tali aċċess iggarantit għall-imsemmija riżorsi.
It-tieni nett, għandu jiġi rrilevat, li, fil-prinċipju, l-indipendenza organizzattiva li hija rikjesta fir-rigward tal-entità investigattiva ma timponix li din ikollha linja baġitarja awtonoma. Għalhekk l-Istati Membri jistgħu jipprevedu li, mill-perspettiva tad-dritt baġitarju, din l-entità taqa’ taħt dipartiment ministerjali speċifiku sakemm l-aċċess indipendenti tal-imsemmija entità għar-riżorsi finanzjarji li għandhom jiġu rikonoxxuti lilha għall-eżerċizzju tal-kompiti tagħha jkun iggarantit.
Madankollu, fid-dawl tal-fatt li, f’dan il-każ, il-PKBWK ma għandhiex il-personalità ġuridika u hija strutturalment integrata fi ħdan tal-Ministeru għat-Trasport, fejn il-Ministru responsabbli jikkostitwixxi fl-istess ħin l-awtorità li tikkontrolla manager tal-infrastruttura u impriża tal-linji tal-ferrovija, tali indipendenza fir-rigward tal-aċċess għar-riżorsi finanzjarji li għandhom jiġu rikonoxxuti lilha sabiex twettaq il-kompiti tagħha ma tistax tiġi ggarantita ħlief bil-għoti tal-linja baġitarja tagħha.
Fil-fatt, jekk huwa veru li l-Artikolu 28d tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija jimponi obbligu fuq il-Ministru għat-Trasport li jiżgura l-mezzi neċessarji għall-funzjonament tal-PKBWK, dan il-limitu huwa madankollu fformulat b’mod ġenerali wisq sabiex, f’ċirkustanzi fejn dan il-Ministru jikkontrolla l-infrastruttura ferrovjarja u l-impriża tal-linji tal-ferrovija, ma jeżistix riskju li l-PKBWK tkun ostakolata fit-twettiq indipendenti tal-kompiti tagħha. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-Repubblika tal-Polonja enfasizzat fil-kontroreplika tagħha, li s-sehem allokat għall-funzjonament ta’ din l-entità, fi ħdan l-intestatura tal-baġit li jkopri l-funzjonament tal-uffiċċji u l-korpi ċentrali tal-amministrazzjoni tal-gvern, kienet stabbilita mill-Ministru għat-Trasport innifsu.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-Repubblika tal-Polonja ma adottatx il-miżuri kollha neċessarji sabiex tiggarantixxi l-indipendenza organizzattiva tal-PKBWK fir-rigward tal-manager tal-infrastruttura u l-impriża tal-linji tal-ferrovija kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport.
–
Fir-rigward tal-indipendenza tal-PKBWK fir-rigward tad-deċiżjonijiet tagħha
Il-Kummissjoni tikkritika, essenzjalment, lir-Repubblika tal-Polonja għall-fatt li l-PKBWK hija limitata sabiex tipprepara proġetti għal deċiżjoni li hija tissottometti għall-approvazzjoni tal-Ministru għat-Trasport.
Skont l-Artikolu 28a(14) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija, il-membri tal-PKBWK, meta jadottaw riżoluzzjonijiet ma huma marbuta bl-ebda istruzzjoni dwar il-kontenut tagħhom. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 22 tal-Istatut tal-PKBWK, huma biss dawn il-membri li jiffirmaw ir-riżoluzzjonijiet li jinkludu r-rapporti tal-aċċident, aċċident serju jew inċident.
Madankollu, l-Artikolu 28a(14) tal-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija għandu jinqara flimkien mal-Artikolu 28a(2) ta’ din il-liġi li tiddikjara li l-PKBWK teżerċita l-attivitajiet tagħha f’isem il-Ministru għat-Trasport. Barra minn hekk, kif huwa enfasizzat fil-punt 90 ta’ din is-sentenza, id-Digriet tal-11 ta’ Diċembru 2008 dwar l-istatus tal-PKBWK ġie adottat minn dan il-Ministru u jista’ jkun emendat minn dan tal-aħħar fi kwalunkwe ħin.
F’ċirkustanzi bħal dawn, ma jistax jiġi affermat b’ċertezza li l-Liġi dwar it-Trasport bil-Ferrovija tagħti lill-PKBWK awtonomija vera fit-tfassil tar-rapporti tagħha. Din l-inċertezza hija iktar problematika peress li, kif ġie stabbilit fil-punti 78 sa 103 ta’ din is-sentenza, il-PKBWK issofri wkoll minn nuqqas ta’ indipendenza organizzattiva li diġà thedded, waħedha, l-indipendenza tat-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ din l-entità minħabba r-riskju li tinvolvi sottomissjoni għall-interessi tal-manager tal-infrastruttura u l-impriża tal-linji tal-ferrovija kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport.
Barra minn hekk, kif ikkonfermat ir-Repubblika tal-Polonja matul is-seduta, il-pubblikazzjoni kollha tad-deċiżjonijiet tal-PKBWK fuq il-Ġurnal Uffiċjali tal-Ministeru għandha tiġi approvata mill-Ministru għat-Trasport.
Issa, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 89 tal-konklużjonijiet tiegħu, tali pubbliċità hija waħda mill-għanijiet essenzjali tal-proċedura ta’ investigazzjoni mwettqa fuq l-aċċidenti u inċidenti ferrovjarji. Għaldaqstant, ma hijiex kompatibbli mal-indipendenza tat-teħid tad-deċiżjonijiet rikjesta minn naħa tal-entità investigattiva u tal-impriża tal-linji tal-ferrovija li awtorità li tikkontrolla dawn iż-żewġ entitajiet tkun f’pożizzjoni li tostakola l-pubblikazzjoni uffiċjali ta’ rapporti li jikkunsidraw, skont il-każ, ir-responsabbiltà tal-imsemmija entitajiet fl-aċċident jew fl-inċident ferrovjarju kkonċernat.
Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li r-Repubblika tal-Polonja ma ggarantixxietx l-indipendenza għat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-PKBWK fir-rigward tal-manager tal-infrastruttura u l-impriża tal-linji tal-ferrovija kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport.
Minn dak li ntqal qabel jirriżulta li, billi ma adottatx il-miżuri neċessarji sabiex tiggarantixxi l-indipendenza organizzattiva u għat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-entità investigattiva fir-rigward tal-impriża tal-linji tal-ferrovija u tal-manager tal-infrastruttura ferrovjarja kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport, ir-Repubblika tal-Polonja naqset mill-obbligi imposti fuqha skont l-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
Peress li l-Kummissjoni talbet il-kundanna tar-Repubblika tal-Polonja għall-ispejjeż u peress li din tilfet fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49, hemm lok li dan l-Istat Membru jiġi kkundannat għall-ispejjeż.
Skont l-Artikolu 141(1) tal-istess regoli, il-parti li tirrinunzja għall-atti għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba mill-kontroparti fl-osservazzjonijiet tagħha dwar ir-rinunzja għall-atti. Skont il-paragrafu 2 tal-istess artikolu, fuq it-talba tal-parti li tirrinunzja għall-atti, il-parti l-oħra għandha tbati l-ispejjeż jekk dan jidher iġġustifikat mill-aġir ta’ din tal-aħħar.
Peress li, kif jirriżulta mill-punt 2 ta’ din is-sentenza, ir-Repubblika tal-Polonja ma kkomunikatx lill-Kummissjoni l-emendi li saru fil-leġiżlazzjoni tagħha ħlief wara l-preżentata ta’ dan ir-rikors, b’tali mod li din l-istituzzjoni ma setgħetx tirrinunzja l-ilment tagħha bbażat fuq ksur tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/49 ħlief matul il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, u peress li l-Kummissjoni talbet li r-Repubblika tal-Polonja tiġi kkundannata għall-ispejjeż relatati ma’ dan l-ilment, hemm lok li dan l-Istat Membru jiġi kkundannat għall-imsemmija spejjeż.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Billi naqset milli tadotta l-miżuri neċessarji biex tiggarantixxi l-indipendenza organizzattiva u tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-entità investigattiva fir-rigward tal-impriża tal-linji tal-ferrovija u l-manager tal-infrastruttura kkontrollati mill-Ministru għat-Trasport, ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 21(1) tad-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 fuq is-sigurtà tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE fuq l-għoti tal-liċenzi tal-impriżi tal-linji tal-ferrovija u d-Direttiva 2001/14/KE fuq l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u l-intaxxar tal-piżijiet għall-użu tal-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija u ċ-ċertifikazzjoni tas-sigurtà (Direttiva dwar is-Sigurtà Ferrovjarja).

2)
Ir-Repubblika tal-Polonja hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-proċedura: il-Pollakk.
(
)	Fil-kliem prinċipali ta’ dan it-test saret modifika ta’ natura lingwistika, wara li li kien tqiegħed online għal-ewwel darba.