CELEX: 62013CJ0642
Appell
Kompetizzjoni
Akkordji
Suq Belġjan, Ġermaniż, Franċiż, Taljan, Olandiż u Awstrijak tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju
Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea
Koordinazzjoni tal-prezzijiet u skambju ta’ informazzjoni kummerċjali sensittiva
Ksur uniku
Prova
Multi
Ġurisdizzjoni sħiħa
Terminu raġonevoli
Proporzjonalità

Permezz tal-appell tagħha, Villeroy & Boch Belgium SA (iktar ’il quddiem “Villeroy & Boch Belġju”) titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ Settembru 2013, Villeroy & Boch Austria
et
vs Il‑Kummissjoni (T‑373/10, T‑374/10, T‑382/10 u T‑402/10, mhux ippubblikata, iktar ’il quddiem is-m“sentenza appellata”,
EU:T:2013:455
), peress li, permezz ta’ din is-sentenza, din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2010) 4185 finali, tat-23 ta’ Ġunju 2010, dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/39092 – Installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), sa fejn din kienet tikkonċernaha.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KE) Nru 1/2003
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), jipprevedi fl-Artikolu 23(2) u (3) tiegħu:
“2.   Il-Kummissjoni tista’ b’deċiżjoni timponi multi fuq l-impriża u l-assoċjazzjoni tal-impriża meta, jew b’intenżjoni jew b’negligenza:
(a)
jiksru l-Artikolu [101 jew 102 TFUE] […]
[…]
Għal kull impriża u assoċjazzjoni ta’ l-impriża li qed jipparteċipaw fil-ksur, il-multi mhux ser jaqbżu l-10 % tat-total ta’ valur tal-bejgħ fis-sena kmmerċjali preċedenti.
[…]
3.   Fit-twaħħil ta’ l-ammont li jrid jiġi mmultat, rigward irrid jingħata lejn il-gravità u it-tul tal-ksur.”
Il-Linji gwida tal-2006
Il-Linji gwida dwar il-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 (
ĠU 2006, C 210, p. 2
, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida tal-2006”) jindikaw fil-punt 2 tagħhom li, f’dak li jirrigwarda d-determinazzjoni tal-multi, “il-Kummissjoni għandha tikkunsidra t-tul u l-gravità tal-ksur” u li “l-multa imposta ma għandhiex taqbeż il-limiti indikati fit-tieni u fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-punt 37 tal-Linji gwida tal-2006 jistabbilixxi:
“Għalkemm dawn il-Linji gwida jesponu l-metodoloġija ġenerali għall-iffissar tal-multi, il-karatteristiċi partikolari ta’ każ partikolari jew il-ħtieġa li jintlaħaq livell dissważiv f’każ partikolari jistgħu jiġġustifikaw li l-Kummissjoni ma timxix ma’ din il-metodoloġija jew mal-limiti stabbiliti fil-punt 21.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
Il-prodotti kkonċernati mill-akkordju huma l-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju li jagħmlu parti mit-tliet sottogruppi ta’ prodotti li ġejjin, jiġifieri viti u fittings, diviżorji tad-doċċa u l-aċċessorji tagħhom kif ukoll oġġetti taċ-ċeramika (iktar ’il quddiem it-“tliet sottogruppi ta’ prodotti”).
Il-fatti li wasslu għall-kawża ġew imsemmija mill-Qorti Ġenerali fil-punti 1 sa 19 tas-sentenza appellata u jistgħu jiġu sunti hekk kif ġej.
Permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ ksur tal-Artikolu 101(1) TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 19, p. 146, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”) fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju. Dan il-ksur, li pparteċipaw fih 17-il kumpannija, seħħ matul perijodi differenti bejn is-16 ta’ Ottubru 1992 u d-9 ta’ Novembru 2004 u ħa l-forma ta’ sett ta’ ftehimiet antikompetittivi jew prattiki miftiehma fit-territorju Belġjan, Ġermaniż, Franċiż, Taljan, Olandiż u Awstrijak.
Iktar preċiżament, il-Kummissjoni indikat, fid-deċiżjoni kontenzjuża, li l-ksur ikkonstatat kien jikkonsisti, l-ewwel nett, fil-koordinazzjoni, mill-imsemmija produtturi tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju, taż-żidiet fil-prezzijiet annwali u ta’ elementi oħra ta’ tariffikazzjoni, fil-kuntest ta’ laqgħat regolari fi ħdan l-assoċjazzjonijiet nazzjonali professjonali, it-tieni nett, fl-iffissar jew fil-koordinazzjoni tal-prezzijiet fl-okkażjoni ta’ okkorrenzi speċifiċi bħaż-żieda fil-prezzijiet tal-materja prima, l-introduzzjoni tal-Euro kif ukoll tat-taxxi tat-toroq, u t-tielet nett, fl-iżvelar u skambju ta’ informazzjoni kummerċjali sensittiva. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkonstatat li l-iffissar tal-prezzijiet fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju kien isegwi ċiklu annwali. F’dan il-kuntest, il-produtturi jistabbilixxu l-lista ta’ prezzijiet tagħhom, li ġeneralment jibqgħu fis-seħħ għal sena u kienu jservu bħala l-bażi għar-relazzjonijiet kummerċjali mal-grossisti.
Villeroy & Boch Belġju u r-rikorrenti l-oħra fl-ewwel istanza, Villeroy & Boch Austria GmbH (iktar ’il quddiem “Villeroy & Boch Awstrija”), Villeroy & Boch AG u Villeroy & Boch SAS (iktar ’il quddiem “Villeroy & Boch Franza”), joperaw fis-settur tat-tagħmir sanitarji għall-kmamar tal-banju. Villeroy & Boch iżżomm il-kapital kollu ta’ Villeroy & Boch Awstrija, ta’ Villeroy & Boch Franza, ta’ Villeroy & Boch Belġju, ta’ Ucosan BV u tas-sussidjarji tagħha kif ukoll ta’ Villeroy & Boch SARL (iktar ’il quddiem “Villeroy & Boch Lussemburgu”).
Fil-15 ta’ Lulju 2004, Masco Corp. u s-sussidjarji tagħha, fosthom Hansgrohe AG, li tipproduċi viti u fittings, u Hüppe GmbH, li tipproduċi diviżorji tad-doċċa, informaw lill-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ akkordju fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju u talbu sabiex jibbenefikaw mill-immunità minn multi skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ’il quddiem l-“Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni”) jew, fin-nuqqas ta’ dan, minn tnaqqis tal-ammont tal-multi li setgħu jiġu imposti fuqhom. Fit-2 ta’ Marzu 2005, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni li tagħti immunità kundizzjonali mill-multa favur Masco, konformement mal-punt 8(a) u mal-punt 15 ta’ dan l-avviż.
Fid-9 u fl-10 ta’ Novembru 2004, il-Kummissjoni wettqet spezzjonijiet mingħajr preavviż fl-istabbilimenti ta’ diversi kumpanniji u assoċjazzjonijiet nazzjonali professjonali li joperaw fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju.
Fil-15 u fid-19 ta’ Novembru 2004, Grohe Beteiligungs GmbH u s-sussidjarji tagħha kif ukoll American Standard Inc. rispettivament talbu sabiex jibbenefikaw mill-immunità minn multi skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni jew, fin-nuqqas ta’ dan, mit-tnaqqis tal-ammont tagħhom.
Peress li, fil-perijodu bejn il-15 ta’ Novembru 2005 u s-16 ta’ Mejju 2006, hija indirizzat talbiet għal informazzjoni lil diversi minn dawn il-kumpanniji u assoċjazzjonijiet li joperaw fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju, inklużi r-rikorrenti fl-ewwel istanza, il-Kummissjoni, fis-26 ta’ Marzu 2007, adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li ġiet innotifikata lilhom.
Fis-17 u fid-19 ta’ Jannar 2006, Roca SARL kif ukoll Hansa Metallwerke AG u s-sussidjarji tagħha rispettivament talbu wkoll sabiex jibbenefikaw mill-immunità minn multi skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni jew, fin-nuqqas ta’ dan, mit-tnaqqis tal-ammont tagħhom. Fl-20 ta’ Jannar 2006, Aloys F. Dornbracht GmbH & Co. KG Armaturenfabrik ressqet talba simili.
Wara seduta li saret mit-12 sal-14 ta’ Novembru 2007, li fiha pparteċipaw ir-rikorrenti fl-ewwel istanza, dwar ittra ta’ spjegazzjoni tal-fatti tad-9 ta’ Lulju 2009, li tiġbed l-attenzjoni tagħhom għal ċerti provi li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni tibbaża ruħha fuqhom fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali u t-talbiet għall-informazzjoni supplimentari li ġew indirizzati sussegwentement, b’mod partikolari, lil dawn ir-rikorrenti, fit-23 ta’ Ġunju 2010, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża. Permezz ta’ din id-deċiżjoni, hija kkunsidrat li l-prattiki deskritti fil-punt 8 ta’ din is-sentenza kienu jagħmlu parti minn pjan globali intiż li jirrestrinġi l-kompetizzjoni bejn id-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni u li għandhom il-karatteristiċi ta’ ksur uniku u kontinwu, li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom ikopri t-tliet sottogruppi ta’ prodotti u jestendi għat-territorju Belġjan, Ġermaniż, Franċiż, Taljan, Olandiż u Awstrijak. F’dan ir-rigward, din l-istituzzjoni b’mod partikolari enfasizzat il-fatt li dawn il-prattiki kienu konformi ma’ mudell repetut li kien ikkonfermat li kien l-istess f’sitt Stati Membri koperti mill-investigazzjoni tagħha. Hija nnotat ukoll l-eżistenza ta’ assoċjazzjonijiet nazzjonali professjonali li jikkonċernaw it-tliet sottogruppi ta’ prodotti kollha kemm huma, li hija semmiet “organi ta’ koordinazzjoni”, ta’ assoċjazzjonijiet nazzjonali professjonali li jinkludu membri li l-attività tagħhom kienet tikkonċerna minn tal-inqas tnejn mit-tliet sottogruppi ta’ prodotti, li hija semmiet “assoċjazzjonijiet ta’ diversi prodotti”, kif ukoll ta’ assoċjazzjonijiet speċjalizzati li jinkludu membri li l-attività tagħhom kienet tirrigwarda wieħed mit-tliet sottogruppi ta’ prodotti. Fl-aħħar nett, hija kkonstatat il-preżenza ta’ grupp ċentrali ta’ impriżi li pparteċipaw fl-akkordju fi Stati Membri differenti u fil-kuntest ta’ organi ta’ koordinazzjoni u ta’ assoċjazzjonijiet ta’ diversi prodotti.
Skont il-Kummissjoni, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza kienu pparteċipaw fil-ksur inkwistjoni bħala membri tal-assoċjazzjonijiet li ġejjin, jiġifieri l-IndustrieForum Sanitär, li mis-sena 2001 issostitwixxiet il-Freundeskreis der deutschen Sanitärindustrie, l-Arbeitskreis Baden und Duschen, li mis-sena 2003 issostitwixxiet l-Arbeitskreis Duschabtrennungen u l-Fachverband Sanitär-Keramische Industrie fil-Ġermanja, l-Arbeitskreis Sanitärindustrie fl-Awstrija, il-Vitreous China-group (iktar ’il quddiem il-“VCG”) fil-Belġju, is-Sanitair Fabrikanten Platform fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-Association française des industries de céramique sanitaire fi Franza. Fir-rigward tal-ksur imwettaq fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Kummissjoni essenzjalment ikkonstatat, fil-premessa 1179 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li l-impriżi li pparteċipaw ma setgħux jiġu imposti multa fir-rigward ta’ dan minħabba l-preskrizzjoni.
Fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni elenkat l-impriżi ssanzjonati għal ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-Żona Ekonomika Ewropea mill-1 ta’ Jannar 1994, minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom f’akkordju fis-settur tal-installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju fil-Belġju, fil-Ġermanja, fi Franza, fl-Italja, fil-Pajjiżi l-Baxxi u fl-Awstrija għal perijodi differenti bejn is-16 ta’ Ottubru 1992 u d-9 ta’ Novembru 2004. Fir-rigward tar-rikorrenti fl-ewwel istanza, il-Kummissjoni ssanzjonat, fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-deċiżjoni, lil Villeroy & Boch għall-parteċipazzjoni tagħha f’dan il-ksur uniku mit-28 ta’ Settembru 1994 sad-9 ta’ Novembru 2004 u lis-sussidjarji tagħha Villeroy & Boch Belġju, Villeroy & Boch Franza u Villeroy & Boch Awstrija għall-perijodi mit-12 ta’ Ottubru 1994 sad-9 ta’ Novembru 2004 l-iktar tard.
Fl-Artikolu 2(8) tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni imponiet multi, l-ewwel nett, fuq Villeroy & Boch, ta’ EUR 54436347, it-tieni nett fuq Villeroy & Boch u fuq Villeroy & Boch Awstrija
in solidum
, ta’ EUR 6083604, it-tielet nett fuq Villeroy & Boch u fuq Villeroy & Boch Belġju
in solidum
, ta’ EUR 2942608, u r-raba’ nett, fuq Villeroy & Boch u fuq Villeroy & Boch Franza
in solidum
, ta’ EUR 8068441. L-ammont totali tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti fl-ewwel istanza kien għalhekk jammonta għal EUR 71531000.
Sabiex tikkalkola dawn il-multi, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-Linji gwida tal-2006.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid-9 ta’ Settembru 2010, l-appellanti ppreżentat rikors fil-Kawża T‑402/10 intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn kienet tikkonċernaha jew, sussidjarjament, intiż sabiex jitnaqqas l-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta fuqha.
Insostenn tat-talbiet tagħha għal annullament, l-appellanti sostniet quddiem il-Qorti Ġenerali li l-Kummissjoni bi żball kienet ikklassifikat il-ksur ikkonstatat bħala ksur uniku, kumpless u kontinwu, u li, sussidjarjament, billi għamlet hekk, kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni b’mod partikolari billi ma indikatx b’mod preċiż biżżejjed is-swieq inkwistjoni. L-appellanti sostniet ukoll li l-parteċipazzjoni tagħha fi ksur fil-Belġju ma kienx intwera mill-Kummissjoni. Fl-aħħar nett, hija kkontestat in-natura
in solidum
tal-multa imposta fuqha u sostniet li l-kalkolu ta’ din kien ivvizzjat bi żball ta’ evalwazzjoni, li din il-multa kellha titnaqqas fid-dawl tat-tul eċċessiv tal-proċedura amministrattiva u li kienet sproporzjonata.
Sussidjarjament, l-appellanti ppreżentat talbiet għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu.
It-talbiet tal-partijiet
L-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tannulla s-sentenza appellata kollha kemm hija, sa fejn, permezz ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tagħha;
—
sussidjarjament, tannulla parzjalment is-sentenza appellata;
—
iktar sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha;
—
fuq bażi iktar sussidjarja, tannulla s-sentenza appellata u tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi, u
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tiċħad l-appell kollu kemm hu bħala parzjalment inammissibbli u bħala parzjalment infondat u
—
tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tqajjem erba’ aggravji. L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi mill-Qorti Ġenerali fl-evalwazzjoni tal-allegat ksur allegatament imwettaq fil-Belġju. It-tieni aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi minn din il-qorti fil-konstatazzjoni ta’ ksur kumpless u kontinwu. It-tielet aggravju huwa bbażat fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali ma eżerċitatx is-setgħa ta’ stħarriġ sħiħ tagħha sabiex tistħarreġ l-ammont tal-multa imposta. Ir-raba’ aggravju huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fuq l-ewwel aggravju bbażat fuq evalwazzjoni żbaljata fir-rigward tal-allegat ksur imwettaq fil-Belġju
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha maqsum f’erba’ partijiet, l-appellanti ssostni, l-ewwel nett, li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi fir-rigward tal-allegat ksur imwettaq fil-Belġju u kisret l-obbligu tagħha ta’ motivazzjoni. Fil-fatt, il-motivi mogħtija mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 243
et seq
. ta’ din is-sentenza, kienu bbażati fuq is-suppożizzjoni żbaljata li Z. kien għadu parti mill-persunal wara l-1 ta’ Jannar 2003. Fil-fatt, hekk kif l-appellanti kienet spjegat fis-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali u hekk kif hija stess kienet ikkonstatat matul din is-seduta, minn din id-data, Z. ma kellu l-ebda rabta organizzattiva jew li tirriżulta minn kuntratt ta’ xogħol magħha, li konsegwentement jeskludi kull imputazzjoni tal-fatti fil-konfront ta’ din tal-aħħar.
Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni, sussidjarjament, li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 101 TFUE meta kkunsidrat li l-appellanti kienet ipparteċipat fi ksur fir-rigward tal-oġġetti taċ-ċeramika fil-Belġju meta hija ma kinitx iktar attiva f’dan is-suq mill-aħħar tas-sena 2002 u ma weritx li kellha l-għan li tikkontribwixxi sabiex jitwettqu l-għanijiet tal-membri tal-akkordju. B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali ma indikatx permezz ta’ liema “aġiri” l-appellanti setgħet, wara l-irtirar tagħha mis-suq, tikkoordina mal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju sabiex tirrestrinġi l-kompetizzjoni f’dan is-suq. Fid-dawl tal-motivazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenzi tas-16 ta’ Settembru 2013, Wabco Europe et vs Il‑Kummissjoni (
T‑380/10
,
EU:T:2013:449
, punti
et seq
.), u Keramag Keramische Werke et vs Il‑Kummissjoni (
T‑379/10 u T‑381/10
, mhux ippubblikata,
EU:T:2013:457
, punti
et seq
.), ma huwiex possibbli li jiġi attribwit lill-appellanti r-responsabbiltà ta’ fatti ta’ terzi, li kienu twettqu qabel id-data ta’ dan l-irtirar mis-suq, u lanqas li tiġi imposta multa fir-rigward ta’ dan. Fi kwalunkwe każ, l-evalwazzjoni kontradittorja tal-fatti fis-sentenza appellata u fis-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2013, Wabco Europe et vs Il‑Kummissjoni (
T‑380/10
,
EU:T:2013:449
), tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament għad-detriment tal-appellanti.
Fit-tielet lok, f’dak li jirrigwarda l-prova tal-eżistenza ta’ prattiċi miftiehma fil-laqgħa tat-28 u tad-29 ta’ April 2003 fil-Belġju, il-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet, fil-punt 271 tas-sentenza appellata, li l-produzzjoni tal-prova tkun limitata għall-osservazzjoni li l-assenza ta’ ffissar ta’ perċentwali wieħed ta’ bonus mogħti lill-grossisti “ma jeskludix li l-kompetizzjoni kienet imxekkla bħala riżultat tal-iskambju ta’ informazzjoni inkwistjoni”. Madankollu, anki jekk jiġi kkunsidrat li din il-fehma tal-Qorti Ġenerali hija fondata, loġikament dan ma jwassalx għall-prova tal-ksur. Ikun hemm jew ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, jew ksur tal-prinċipju
in dubio pro reo
stabbilit fl-Artikolu 48(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Fir-raba’ lok, is-sentenza appellata hija, fil-punti 272 u 274, ivvizzjata bi żball ta’ liġi sa fejn hija tikkonstata ksur uniku, kumpless u kontinwu fir-rigward tal-ksur kollu li qed tiġi akkużata bih fis-suq Belġjan tal-oġġetti taċ-ċeramika għall-kmamar tal-banju.
Il-fatti kkonstatati mill-Kummissjoni fuq il-bażi tal-laqgħat tal-VCG, fil-fatt ma jippermettux li jiġi konkluż li l-perijodu kollu tal-ksur misjub għandu jiġi interpretat bħala li jikkostitwixxi ksur uniku. Għall-kuntrarju, wara l-laqgħa tal-VCG tat-28 u tad-29 ta’ April 2003, kienet osservata interruzzjoni manifesta li tipprekludi li jiġu amalgamati, fil-livell ġuridiku, il-laqgħat preċedenti u sussegwenti sabiex jiġi fformat ksur uniku u kontinwu.
Skont il-Kummissjoni, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-ewwel parti tal-ewwel aggravju, ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-iżnaturament tal-provi sa fejn il-Qorti Ġenerali ma kkunsidratx l-allegazzjoni tal-appellanti li Z. ma kellu l-ebda rabta ma’ din tal-aħħar mill-1 ta’ Jannar 2003, għandu jingħad li matul il-proċedura bil-miktub quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti kienet sempliċement indikat, sabiex tikkontesta l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fil-Belġju minn dik id-data, li Villeroy & Boch Lussemburgu “fl-aħħar tal-2002 kienet ħadet f’idejha l-impriża taċ-ċeramika tal-kumpannija Belġjana”. Għalhekk, kien biss matul il-proċedura orali quddiem il-Qorti Ġenerali li l-appellanti, għall-ewwel darba, espressament sostniet li ma setatx tinżamm responsabbli għall-aġir antikompetittiv fis-suq Belġjan tal-oġġetti taċ-ċeramika mill-1 ta’ Jannar 2003 sa fejn il-persuna involuta fil-laqgħat tal-akkordju, jiġifieri Z., minn dik id-data, ma kienx iktar impjegat minnha, iżda minn Villeroy & Boch Lussemburgu.
Issa, l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali jipprevedi li t-tressiq ta’ motivi ġodda fil-mori tal-kawża huwa pprojbit, sakemm dawn il-motivi ma jkunux ibbażati fuq punti ta’ liġi u ta’ fatt li joħorġu matul il-proċedura. Għaldaqstant, l-argument tal-appellanti invokat waqt is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali kien manifestament inammissibbli, peress li kien jikkonċerna motiv ġdid ibbażat fuq fatt li l-appellanti kienet l-ewwel waħda informata dwaru u li ma kienx żvelat matul il-proċedura.
Huwa minnu li l-Qorti Ġenerali ma ddeċidietx espliċitament fuq l-ammissibbiltà jew fuq il-mertu ta’ dan l-argument. Madankollu, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistax jiġi mitlub mill-Qorti Ġenerali, li kull darba li parti tinvoka, matul il-proċedura, motiv ġdid li manifestament ma jissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, ikollha jew tispjega fis-sentenza tagħha r-raġunijiet li għalihom dan il-motiv huwa inammissibbli jew teżaminah fuq il-mertu (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-20 ta’ Marzu 2014, Rousse Industry vs Il‑Kummissjoni,
C‑271/13 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2014:175
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali ma kisritx l-obbligu ta’ motivazzjoni billi ddikjarat, fil-punt 248 tas-sentenza appellata, mingħajr ma kkunsidrat l-allegazzjoni tardiva tal-appellanti li Z. ma kienx iktar, mill-1 ta’ Jannar 2003, impjegat minnha u mingħajr ma spjegat għaliex din it-talba kienet manifestament inammissibbli, li l-parteċipazzjoni ta’ Z. fil-laqgħat tal-akkordju “jistabbilixxi li Villeroy & Boch Belġju kompliet tipparteċipa attivament fil-ksur fl-interess tagħha stess kif ukoll dak tal-impriża, fis-sens tad-dritt tal-kompetizzjoni, li kienet tappartjeni għaliha”.
Għaldaqstant, l-ewwel parti tal-ewwel aggravju huwa infondat.
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, it-tieni parti ta’ dan l-aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 101 TFUE, għandu jiġi enfasizzat li l-appellanti ma tqiegħedx fid-dubju l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali li l-laqgħat tal-VCG qabel u wara l-1 ta’ Jannar 2003 kellhom karattru illegali, iżda temmen li huwa żbaljat li l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li hija kienet ipparteċipat fil-ksur meta hija ma kinitx iktar attiva fis-suq Belġjan tal-oġġetti taċ-ċeramika mill-aħħar tas-sena 2002.
Issa, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistax jiġi dedott li l-Artikolu 101(1) TFUE jikkonċerna biss jew dawk l-impriżi attivi fis-suq affettwat bir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni, jew anki fis-swieq upstream jew downstream jew qrib tal-imsemmi suq, jew inkella l-impriżi li jillimitaw l-awtonomija tal-aġir tagħhom f’suq partikolari minħabba ftehim jew prattika miftiehma. Fil-fatt, minn ġurisprudenza stabbilita sew tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-kliem tal-Artikolu 101(1) TFUE jirreferi b’mod ġenerali għall-ftehimiet u għall-prattiki miftiehma kollha li, fir-rapporti kemm orizzontali, kif ukoll vertikali, iwasslu għal distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, indipendentement mis-suq li l-partijiet huma attivi fih, bħall-fatt li huwa biss l-aġir kummerċjali ta’ waħda minnhom li huwa affettwat bil-kliem tal-arranġamenti inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il‑Kummissjoni,
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ġustament ikkunsidrat fil-punt 242 tas-sentenza appellata li impriża tista’ tikser il-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 101(1) TFUE meta l-aġir tagħha, kif ikkoordinat ma’ dak ta’ impriżi oħra, kellu bħala għan li jirrestrinġi l-kompetizzjoni f’suq rilevanti partikolari, mingħajr ma dan ma jippresupponi neċessarjament li din tkun hija stess attiva fl-imsemmi suq rilevanti.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li, minn naħa, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti Ġenerali weriet li din kienet ipparteċipat attivament fil-ksur li bih ġiet akkużata. Għalhekk, fil-punti 244 u 248 tas-sentenza appellata, hija enfasizzat li l-parteċipazzjoni kontinwa ta’ Z. f’isem l-appellanti fil-laqgħat tal-VCG, li din ma tikkontestax in-natura illegali tagħhom, qabel u wara l-1 ta’ Jannar 2003, jiġifieri, anki wara li l-appellanti kienet waqqfet kull attività fis-suq tal-oġġetti taċ-ċeramika, stabbilixxiet il-parteċipazzjoni attiva ta’ din tal-aħħar fil-ksur. Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li tallega l-appellanti, l-aġiri varji li bihom ġew akkużati l-parteċipanti għal dan il-ksur, li hija tagħmel parti minnhom, ġew msemmija fid-dettall fil-punti 255 sa 277 tas-sentenza appellata.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li għandu jiġi miċħud l-argument tal-appellanti bbażat fuq il-fatt li hija kienet waqqfet l-attività kollha fil-qasam tal-oġġetti taċ-ċeramika minn tmiem is-sena 2002.
Din il-konstatazzjoni ma tistax titqiegħed fid-dubju fid-dawl tas-soluzzjoni adottata fis-sentenzi tas-16 ta’ Settembru 2013, Wabco Europe et vs Il‑Kummissjoni (
T‑380/10
,
EU:T:2013:449
, punt
), u tas-16 ta’ Settembru 2013, Keramag Keramische Werke et vs Il‑Kummissjoni (
T‑379/10 u T‑381/10
, mhux ippubblikata,
EU:T:2013:457
, punti
et seq
.). Fil-fatt, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-obbligu tal-Qorti Ġenerali sabiex tagħti motivazzjoni għas-sentenzi tagħha bħala prinċipju ma jistax jiġi estiż sabiex jiġi impost fuqha obbligu li tiġġustifika s-soluzzjoni adottata f’kawża waħda fid-dawl ta’ dik li nstabet f’oħra li tressqet quddiemha, anki jekk kienet tikkonċerna l-istess deċiżjoni (ara s-sentenza tal-11 ta’ Lulju 2013, Team Relocations et vs Il‑Kummissjoni,
C‑444/11 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:464
, punt
, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li t-tieni parti tal-ewwel aggravju hija infondata.
Fl-aħħar nett, fir-rigward, fit-tielet lok, tal-argumenti mressqa mill-appellanti fil-kuntest tat-tielet u tar-raba’ parti ta’ dan l-aggravju, għandu jingħad li, permezz ta’ dawn, l-appellanti essenzjalment tfittex, moħbi wara l-allegazzjonijiet ta’ żball ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali, li tikkontesta l-evalwazzjoni tal-provi magħmula minnha. Issa, l-evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali tas-saħħa probatorja ta’ prova, bħala prinċipju, ma tistax tiġi suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 256 TFUE u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, l-appell huwa limitat għal kwistjonijiet ta’ liġi. Il-Qorti Ġenerali għandha għaldaqstant ġurisdizzjoni esklużiva sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti kif ukoll sabiex tevalwa l-provi, ħlief fil-każ ta’ żnaturament ta’ dawn il-fatti u ta’ dawn il-provi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Salzgitter vs Il‑Kummissjoni,
C‑182/99 P
,
EU:C:2003:526
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għaldaqstant, dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.
Fuq it-tieni aggravju, dwar l-eżistenza ta
’ ksur uniku, kumpless u kontinwu
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti ssostni li s-sentenza appellata tikser l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE peress li l-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat iddeċidiet favur l-eżistenza ta’ ksur uniku, kumpless u kontinwu f’din il-kawża.
F’dan ir-rigward, l-appellanti ssostni, fl-ewwel lok, li l-kunċett legali ta’ ksur uniku, kumpless u kontinwu huwa, bħala tali, inkompatibbli mal-Artikolu 101 TFUE u mal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u għalhekk ma jistax jiġi applikat. Fil-fatt, dan il-kunċett huwa nieqes minn kull bażi legali fid-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, bl-użu tal-kunċett ta’ ksur uniku, kumpless u kontinwu, il-Kummissjoni għaqdet flimkien, b’mod artifiċjali, swieq differenti u indipendenti sabiex waslet għal ksur globali uniku, b’tali mod li evitat il-preskrizzjoni ta’ ksur li kienu eventwalment distinti. Barra minn hekk, l-appellanti ssostni li s-sentenza appellata hija vvizzjata minn motivazzjoni insuffiċjenti sa fejn il-Qorti Ġenerali ma weġbitx għall-argumenti tagħha fuq dan il-punt.
Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni li, peress li kkonstatat l-eżistenza ta’ ksur uniku li b’mod partikolari jkopri t-territorju Taljan f’din il-kawża, is-sentenza appellata kisret il-prinċipji ta’ smigħ xieraq. Fil-fatt, peress li l-Qorti Ġenerali qieset li l-appellanti tista’ tiġi imputata bi ksur li hija ma pparteċipatx fih, iżda li jirriżulta minn ksur uniku li pparteċipat fih, l-appellanti ma tistax, sabiex tikkontesta l-parteċipazzjoni tagħha f’dan il-ksur uniku, effettivament targumenta li ma ħaditx sehem f’dan l-ewwel ksur u li għalhekk hija qed tiġi mċaħħda minn raġuni ta’ difiża effettiva. Għalhekk, hija tkun tista’ biss tikkontesta l-għarfien tagħha tal-ksur inkwistjoni.
Fit-tielet lok, l-appellanti tqis, sussidjarjament, li l-kundizzjonijiet għall-għarfien ta’ ksur uniku ma kinux issodisfatti f’din il-kawża sa fejn il-Kummissjoni ma ddefinixxietx is-suq rilevanti u fejn l-eżistenza ta’ rabta ta’ komplementarjetà bejn l-aġiri differenti kkontestati ma ġietx stabbilita.
Fir-raba’ lok, l-appellanti tikkunsidra li, fi kwalunkwe każ, minħabba l-eżistenza ta’ annullamenti parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża fir-rigward ta’ ċerti Stati Membri fis-sentenzi tas-16 ta’ Settembru 2013, Wabco Europe et vs Il‑Kummissjoni (
T‑380/10
,
EU:T:2013:449
), tas-16 ta’ Settembru 2013, Keramag Keramische Werke et vs Il‑Kummissjoni (
T‑379/10 u T‑381/10
, mhux ippubblikata,
EU:T:2013:457
) kif ukoll tas-16 ta’ Settembru 2013, Duravit et vs Il‑Kummissjoni (
T‑364/10
, mhux ippubblikata,
EU:T:2013:477
), u mill-fatt li ċerti impriżi ma setax ikollhom għarfien tal-ksur kollu, ma jistax ikun hemm ksur globali hekk kif iddefinit f’din id-deċiżjoni.
Skont il-Kummissjoni, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita, ksur tal-Artikolu 101(1) TFUE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn aġir kontinwu, meta wieħed jew iktar mill-elementi ta’ din is-serje ta’ atti jew ta’ dan l-aġir kontinwu jistgħu wkoll jikkostitwixxu fihom infushom u meħuda waħedhom, ksur tal-imsemmija dispożizzjoni. Għalhekk, jekk azzjonijiet differenti jagħmlu parti minn “pjan generali”, minħabba l-għan identiku tagħhom li tinħoloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni għandha d-dritt timputa r-responsabbiltà ta’ dawn l-azzjonijiet skont il-parteċipazzjoni fil-ksur ikkunsidrat fl-intier tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2015, Fresh Del Monte Produce vs Il‑Kummissjoni u Il‑Kummissjoni vs Fresh Del Monte Produce,
C‑293/13 P u C‑294/13 P
,
EU:C:2015:416
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Impriża li tkun ipparteċipat f’tali ksur uniku u kumpless permezz ta’ aġir li kien speċifiku għaliha, li jaqa’ taħt il-kunċetti ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma li jkollhom għan antikompetittiv fis-sens tal-Artikolu 101(1) TFUE u li kien intiż li jikkontribwixxi sabiex jitwettaq il-ksur fl-intier tiegħu, tista’ tkun responsabbli wkoll għal aġir implementat minn impriżi oħra fil-kuntest tal-istess ksur għall-perijodu kollu tal-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmi ksur. Dan huwa l-każ meta jiġi stabbilit li din l-impriża kellha l-intenzjoni tikkontribwixxi bl-aġir tagħha stess għall-għanijiet komuni mfittxija mill-parteċipanti kollha u li kellha għarfien tal-aġiri illegali previsti jew implementati minn impriżi oħra fil-kisba tal-istess għanijiet, jew li hija setgħet raġonevolment tipprevedihom u kienet lesta taċċetta dan ir-riskju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2015, Fresh Del Monte Produce vs Il‑Kummissjoni u Il‑Kummissjoni vs Fresh Del Monte Produce,
C‑293/13 P u C‑294/13 P
,
EU:C:2015:416
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Għalhekk, impriża tista’ tkun ipparteċipat direttament fl-aġiri antikompetittivi kollha li jikkostitwixxu l-ksur uniku u kontinwu, f’liema każ il-Kummissjoni tista’ timputa fil-konfront tagħha r-responsabbiltà għal dawn l-aġiri kollha, u għalhekk għall-ksur kollu fl-intier tiegħu. Jista’ jkun ukoll li impriża tkun ipparteċipat direttament biss f’parti mill-aġiri antikompetittivi li jikkostitwixxu l-ksur uniku u kontinwu filwaqt li jkollha għarfien tal-aġiri l-oħra kollha li jikkostitwixxu ksur ippjanat jew implementat mill-parteċipanti l-oħra fl-akkordju sabiex jintlaħqu l-istess għanijiet, jew setgħet raġonevolment tipprevedi dawn l-aġiri u kienet lesta taċċetta r-riskju marbut magħhom. F’tali każ, il-Kummissjoni wkoll għandha dritt li timputa fuq din l-impriża r-responsabbiltà tal-aġiri antikompetittivi kollha li jikkostitwixxu tali ksur u, sussegwentement, tal-ksur fl-intier tiegħu (ara s-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2015, Fresh Del Monte Produce vs Il‑Kummissjoni u Il‑Kummissjoni vs Fresh Del Monte Produce,
C‑293/13 P u C‑294/13 P
,
EU:C:2015:416
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Barra minn hekk, sabiex aġiri differenti jiġu kklassifikati bħala ksur uniku u kontinwu, ma hemmx lok li jiġi vverifikat jekk dawn għandhomx rabta ta’ komplementarjetà, fis-sens li kull wieħed minnhom huwa intiż sabiex jittratta konsegwenza jew konsegwenzi tal-iżvilupp normali tal-kompetizzjoni, u jikkontribwixxu, permezz ta’ interazzjoni, għat-twettiq tal-effetti antikompetittivi kollha intiżi mill-awturi tagħhom, fil-kuntest ta’ pjan ġenerali li jipprevedi għan uniku. Min-naħa l-oħra, il-kundizzjoni dwar il-kunċett ta’ għan uniku jimplika li għandu jiġi vverifikat jekk kienx hemm elementi li jikkaratterizzaw l-aġiri differenti li jagħmlu parti mill-ksur li jistgħu jindikaw li aġiri materjalment implementati minn impriżi parteċipanti oħra ma għandhomx l-istess għan jew l-istess effett antikompetittiv u li konsegwentement ma jaqgħux taħt “pjan ġenerali” minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Siemens et vs Il‑Kummissjoni,
C‑239/11 P, C‑489/11 P u C‑498/11 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:866
, punti
u
).
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jistax jiġi dedott li l-Artikolu 101(1) TFUE jikkonċerna biss jew dawk l-impriżi attivi fis-suq affettwat bir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni, jew dawk attivi fis-swieq upstream jew downstream jew dawk qrib tal-imsemmi suq, jew inkella l-impriżi li jillimitaw l-awtonomija tal-aġir tagħhom f’suq partikolari minħabba ftehim jew prattika miftiehma. Fil-fatt, minn ġurisprudenza stabbilita sew tal-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitata fil-punt 39 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li l-kliem tal-Artikolu 101(1) TFUE jirreferi b’mod ġenerali għall-ftehimiet u għall-prattiki miftiehma kollha li, fir-rapporti kemm orizzontali, kif ukoll vertikali, iwasslu għal distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, indipendentement mis-suq li l-partijiet huma attivi fih, bħall-fatt li huwa biss l-aġir kummerċjali ta’ waħda minnhom li huwa affettwat bil-kliem tal-arranġamenti inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, AC‑Treuhand vs Il‑Kummissjoni,
C‑194/14 P
,
EU:C:2015:717
punti 34 u 35 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, hemm lok, l-ewwel nett, li tiċħad l-argumenti tal-appellanti li l-kunċett legali ta’ ksur uniku, kumpless u kontinwu huwa inkompatibbli mal-Artikolu 101 TFUE u mal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u li jikser il-prinċipji ta’ smigħ xieraq, irrispettivament mill-ammissibbiltà ta’ dan l-aħħar argument.
It-tieni nett, għandu jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti Ġenerali, billi fakkret din il-ġurisprudenza fil-punti 32 sa 34, 41, 42 u 46 sa 48 tas-sentenza appellata, immotivat biżżejjed din is-sentenza skont il-liġi.
It-tielet nett, fir-rigward tal-argument tal-appellanti li l-kundizzjonijiet għall-għarfien ta’ ksur uniku ma kinux issodisfatti f’din il-kawża inkwantu l-Kummissjoni ma ddefinixxietx is-suq rilevanti, hemm lok li jiġi kkonstatat, kif ġustament irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 54 tas-sentenza appellata u kif ammess mill-appellanti, li l-fatt li s-swieq ġeografiċi tal-prodotti koperti mill-ksur huma distinti, fi kwalunkwe każ, ma jimpedixxix il-konstatazzjoni ta’ ksur uniku. Għaldaqstant, dan l-argument fi kwalunkwe każ huwa ineffettiv.
Ir-raba’ nett, il-Qorti Ġenerali, fil-punti 63 sa 71 tas-sentenza appellata, ma wettqet ebda żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-Kummissjoni setgħet f’dan il-każ tikkonkludi favur l-eżistenza ta’ għan uniku intiż sabiex jistabbilixxi ksur uniku. Fil-fatt, fuq il-bażi tal-konstatazzjonijiet fattwali magħmula fil-punti 66, 69 u 71 tas-sentenza appellata, hija stabbilixxiet biżżejjed skont il-liġi, li l-aġiri differenti kkontestati jikkonċernaw l-istess għan, jiġifieri, għall-produtturi kollha ta’ installazzjonijiet sanitarji għall-kmamar tal-banju, li jikkoordinaw l-aġiri tagħhom fir-rigward tal-grossisti. F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-kunċett ta’ għan komuni, hekk kif jirriżulta mill-punti 66, 69 u 71, ġie ddeterminat mhux permezz ta’ riferiment ġenerali għall-eżistenza ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-swieq ikkonċernati mill-ksur, iżda minn riferiment għal fatturi oġġettivi varji, bħar-rwol ċentrali tal-grossisti fis-sistema ta’ distribuzzjoni, il-karatteristiċi ta’ din is-sistema, l-eżistenza ta’ organi li jikkoordinaw u ta’ assoċjazzjonijiet li jipproduċu diversi prodotti, ix-xebh tal-implementazzjoni tal-arranġamenti ta’ kollużjoni u s-sovrappożizzjoni fattwali, ġeografiċi u fiż-żmien bejn il-prattiki kkonċernati.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, mingħajr ma jkun meħtieġ li tiġi stabbilita rabta ta’ komplementarjetà bejn il-prattiki kkontestati, ksur uniku u kontinwu x’aktarx li jista’ jiġi imputat lil impriżi li ma humiex kompetituri u li ma jeħtiġux definizzjoni sistematika tas-swieq rilevanti, u peress li l-appellanti hija, minn naħa, responsabbli għall-parteċipazzjoni diretta tagħha fil-ksur u, min-naħa l-oħra, responsabbli tal-parteċipazzjoni indiretta tagħha f’dan, sa fejn hija setgħat tkun konxja tal-aġiri kollha li jikkostitwixxu ksur li huma ppjanati jew implementati mill-parteċipanti l-oħra fl-akkordju inkwistjoni sabiex jintlaħqu l-istess għanijiet jew li setgħu jiġu previsti b’mod raġonevoli u li kienu lesti li jieħdu r-riskju, ma jistax jiġi kkontestat lill-Qorti Ġenerali li qieset li l-Kummissjoni ma wettqet l-ebda żball meta kkonkludiet favur l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu f’dan il-każ.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument dwar l-annullament parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża mogħtija fil-kuntest ta’ sentenzi oħra tal-Qorti Ġenerali dwar l-istess ksur bħal dak li huwa s-suġġett tal-kawża, għandu jitfakkar li l-evalwazzjoni tal-provi fuq id-diversi swieq nazzjonali jirriżulta mill-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Qorti Ġenerali. Sa fejn dan l-argument kien ifittex li tiġi kkontestata l-eżistenza ta’ ksur uniku, kumpless u kontinwu, għandu jiġi enfasizzat, li l-fatt li l-Qorti Ġenerali annullat parzjalment id-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn din tikkonċerna l-prova tal-parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat ta’ xi wħud mill-impriżi kkonċernati fuq ċerti swieq ġeografiċi għal perijodi speċifiċi ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi kkontestata l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-eżistenza ta’ pjan globali li jkopri t-tliet sottogruppi ta’ prodotti u lis-sitt Stati Membri kkonċernati u ta’ għan identiku ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni. Skont il-każ, tali annullamenti parzjali jistgħu biss iwasslu għal tnaqqis tal-multa imposta fuq kull waħda mill-impriżi kkonċernati, sakemm is-swieq ġeografiċi inkwistjoni ttieħdu inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-multa imposta fuq dawn.
Konsegwentement, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment ineffettiv u parzjalment infondat.
Fuq it-tielet u r-raba
’ aggravji, dwar is-setgħa ta
’ stħarriġ sħiħ u l-proporzjonalità tal-multa
L-argumenti tal-partijiet
Permezz tat-tielet aggravju, l-appellanti ssostni li għal raġunijiet ta’ ċertezza legali u sabiex jiġi żgurat id-dritt għal smigħ xieraq, il-Qorti Ġenerali u l-Qorti tal-Ġustizzja għandhom jeżerċitaw b’mod effettiv is-setgħa ta’ stħarriġ sħiħ tagħhom konformement mal-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, u dan fil-kawżi kollha li jkunu aditi bihom u fejn tiġi kkontestata l-impożizzjoni mill-Kummissjoni ta’ multa jew il-pagamenti ta’ penalità, b’mod partikolari f’kuntest fejn l-ebda liġi ma tipprevedi armonizzazzjoni tas-sanzjonijiet u fejn il-Kummissjoni applikat tliet metodi differenti ta’ kalkolu tal-multi għas-snin 1998 sa 2006.
Issa, fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżerċitat biss stħarriġ tal-legalità fuq l-iffissar tal-ammont tal-multa, kuntrarjament għat-talbiet tal-appellanti.
Barra minn hekk, l-appellanti tikkunsidra li f’din il-kawża l-Qorti Ġenerali kellha tnaqqas l-ammont tal-multa fid-dawl tal-gravità tal-ksur, li kien jikkonċerna biss numru limitat ta’ Stati Membri. Il-Kummissjoni ssanzjonat dan il-ksur b’mod sproporzjonat u b’mod iktar sever minn ksur tal-istess natura li jkopru t-territorju kollu taż-Żona Ekonomika Ewropea.
Barra minn hekk, l-appellanti tikkritika l-fatt li ma kisbitx tnaqqis tal-ammont tal-multa minħabba fit-tul eċċessiv tal-proċedura amministrattiva, jiġifieri kważi sitt snin.
Permezz tar-raba’ aggravju tagħha, l-appellanti ssostni li s-sentenza appellata kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li minnu jirriżulta li s-sanzjoni għandha tirrifletti l-gravità tal-ksur. F’dan ir-rigward, l-appellanti tqis li, fid-determinazzjoni ta’ din il-gravità, il-Qorti Ġenerali hija meħtieġa li tikkunsidra l-effetti tal-ksur inkwistjoni fis-suq, kif ukoll id-dħul mill-bejgħ miksub fis-swieq ikkonċernati, ħaġa li hija ma għamlitx.
Il-Qorti Ġenerali kellha wkoll tiżgura ruħha li l-ammont tal-multa imposta permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża kien għalkollox proporzjonat, li ma huwiex il-każ meta d-dħul mill-bejgħ kopert mill-ksur huwa ta’ EUR 5.2 miljuni u l-ammont totali tal-multa huwa ta’ madwar EUR 2.94 miljuni.
Għaldaqstant, l-appellanti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrettifika dawn l-ommissjonijiet illegali tal-Qorti Ġenerali u sabiex tnaqqas hija stess l-ammont tal-multa imposta.
Il-Kummissjoni titlob li t-tielet u r-raba’ aggravji jiġu miċħuda.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-istħarriġ tal-legalità stabbilit fl-Artikolu 263 TFUE jimplika li l-qorti tal-Unjoni teżerċita stħarriġ, kemm ta’ liġi kif ukoll ta’ fatt, fir-rigward tal-argumenti invokati mill-appellanti kontra d-deċiżjoni kontenzjuża u li għandu jkollha s-setgħa li tevalwa l-provi, li tannulla din id-deċiżjoni u li tbiddel l-ammont tal-multi (ara s-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2014, Telefónica u Telefónica de España vs Il‑Kummissjoni,
C‑295/12 P
,
EU:C:2014:2062
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
L-istħarriġ tal-legalità huwa kkompletat mis-setgħa ta’ stħarriġ li l-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, konformement mal-Artikolu 261 TFUE, jirrikonoxxi lill-qorti tal-Unjoni. Din il-ġurisdizzjoni tagħti s-setgħa lill-qorti, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ ta’ legalità tas-sanzjoni, li tissostitwixxi bl-evalwazzjoni tagħha dik tal-Kummissjoni, u konsegwentement, li tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa jew il-pagamenti ta’ penalità imposti (ara s-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il‑Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Sabiex tissodisfa r-rekwiżiti ta’ stħarriġ sħiħ fis-sens tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea f’dak li jikkonċerna l-multa, il-qorti tal-Unjoni hija obbligata, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi previsti fl-Artikoli 261 TFUE u 263 TFUE, li teżamina kull ilment, ta’ liġi jew ta’ fatt, intiż sabiex juri li l-ammont tal-multa ma jirriflettix il-gravità u t-tul tal-ksur (ara s-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, Il‑Kummissjoni vs Parker Hannifin Manufacturing u Parker-Hannifin,
C‑434/13 P
,
EU:C:2014:2456
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, l-eżerċizzju ta’ din il-ġurisdizzjoni sħiħa ma huwiex madankollu ekwivalenti għal stħarriġ
ex officio
u l-proċedura hija kontradittorja. Hija l-appellanti li bħala prinċipju għandha tqajjem il-motivi kontra d-deċiżjoni kontenzjuża u li għandha tipproduċi l-provi insostenn ta’ dawn il-motivi (ara s-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, Il‑Kummissjoni vs Parker Hannifin Manufacturing u Parker-Hannifin,
C‑434/13 P
,
EU:C:2014:2456
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-assenza ta’ stħarriġ
ex officio
tad-deċiżjoni kontenzjuża kollha kemm hi ma jiksirx il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Ma huwiex indispensabbli għall-osservanza ta’ dan il-prinċipju li l-Qorti Ġenerali, li hija ċertament obbligata li tirrispondi għall-motivi invokati u li teżerċita stħarriġ kemm ta’ dritt kif ukoll ta’ fatt, tkun obbligata twettaq
ex officio
istruttorja ġdida u sħiħa tal-proċess (ara s-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il‑Kummissjoni,
C‑386/10 P
,
EU:C:2011:815
, punt
).
Barra minn hekk, permezz ta’ ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti Ġenerali hija biss kompetenti sabiex tistħarreġ il-mod li bih il-Kummissjoni evalwat, f’kull każ partikolari, il-gravità tal-aġiri illegali. Fil-kuntest tal-appell, l-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja għandu bħala għan, minn naħa, li jeżamina sa fejn il-Qorti Ġenerali ħadet inkunsiderazzjoni, b’mod ġuridikament korrett, il-fatturi essenzjali kollha sabiex tevalwa l-gravità ta’ aġir ikkunsidrat fid-dawl tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003 u, min-naħa l-oħra, li jivverifika jekk il-Qorti Ġenerali weġbitx suffiċjentement skont il-liġi għall-argumenti kollha invokati insostenn tat-talba għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa. Il-gravità tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, għandu jiġi stabbilit fuq il-bażi ta’ numru kbir ta’ elementi, bħal, b’mod partikolari, l-effett dissważiv tal-multi, iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża u l-kuntest tagħha, inkluż l-aġir ta’ kull impriża, ir-rwol li għandha kull impriża fl-istabbiliment tal-akkordju, il-profitt li setgħu jieħdu minn dan, id-daqs tagħhom u l-valur tal-merkanzija kkonċernata kif ukoll ir-riskju li tali ksur jirrappreżenta għall-għanijiet tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Lulju 2013, Team Relocations et vs Il‑Kummissjoni,
C‑444/11 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:464
, punti
,
u
).
Barra minn hekk, meta l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq kwistjonijiet ta’ liġi fil-kuntest ta’ appell hija ma tistax tissostitwixxi bl-evalwazzjoni tagħha, għal raġunijiet ta’ ekwità, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali billi tiddeċiedi, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, fuq l-ammont tal-multi imposti fuq l-impriżi minħabba l-ksur, minnhom, tad-dritt tal-Unjoni. Għalhekk, huwa biss sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-livell tas-sanzjoni huwa mhux biss mhux xieraq, iżda wkoll eċċessiv, tant li huwa sproporzjonat, li jkun hemm lok li jiġi kkonstatat żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali, minħabba n-natura mhux xierqa tal-ammont tal-multa (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2013, Quinn Barlo et vs Il‑Kummissjoni,
C‑70/12 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2013:351
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Huwa fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza li għandhom jiġu eżaminati t-tielet u r-raba’ aggravji.
Madankollu, jirriżulta b’mod ċar minn din il-ġurisprudenza li, fl-ewwel lok, l-istħarriġ sħiħ jikkonċerna biss is-sanzjoni imposta u mhux id-deċiżjoni kontenzjuża kollha u, fit-tieni lok, la l-ġurisdizzjoni sħiħa u lanqas l-istħarriġ tal-legalità ma huma ekwivalenti għal stħarriġ
ex officio
u għalhekk huma ma jeħtiġux li l-Qorti Ġenerali twettaq
ex officio
eżami sħiħ u ġdid tal-fajl, irrispettivament mill-oġġezzjonijiet imqajma mill-appellanti.
F’din il-kawża, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali wettqet, mill-punt 335 tas-sentenza appellata, stħarriġ effettiv tal-ammont tal-multa, li ssodisfa l-argumenti varji tal-appellanti u li, fil-punti 397 sa 402 ta’ din is-sentenza, iddeċidiet dwar it-talbiet intiżi għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa, u għalhekk din ma llimitatx ruħha biss sabiex tistħarreġ il-legalità ta’ dan l-ammont, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali b’mod partikolari rrilevat, fil-punt 384 ta’ din is-sentenza, li l-koeffiċjent ta’ 15 % għall-koeffiċjenti “gravità tal-ksur” u “ammont addizzjonali” kien minimu minħabba fin-natura partikolarment gravi tal-ksur inkwistjoni, u sussegwentement qieset, fil-punti 397 sa 401 ta’ din l-istess sentenza, li l-ebda prova prodotta mill-appellanti fl-ewwel istanza ma kienet tiġġustifika tnaqqis tal-ammont tal-multa.
Għal dak li jirrigwarda b’mod iktar partikolari l-eżami tal-gravità tal-ksur ikkontestat, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punt 381 tas-sentenza appellata, b’mod partikolari l-punt 23 tal-Linji gwida tal-2006, li jiddisponi li “l-ftehimiet orizzontali dwar iffissar ta’ prezzijiet, qsim tas-suq u limitazzjoni ta’ produzzjoni, li ġeneralment ikunu sigrieti, huma, minħabba n-natura tagħhom stess, fost l-iktar restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni gravi. Skont il-politika tal-kompetizzjoni, dawn għandhom jiġu ssanzjonati b’mod sever. Konsegwentement, il-proporzjon tal-bejgħ meħud inkunsiderazzjoni għal tali ksur għandu jitqies li jinsab ’il fuq fl-iskala” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Il-Qorti Ġenerali, fil-punt 383 ta’ din is-sentenza, semmiet il-motivazzjoni adottata mill-Kummissjoni fil-premessa 1211 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li permezz tagħha l-koordinazzjoni orizzontali tal-prezzijiet kienet, minħabba n-natura tagħha stess, waħda mir-restrizzjonijiet l-iktar ta’ ħsara għall-kompetizzjoni u li l-ksur kien ksur uniku, kontinwu u kumpless li jkopri sitt Stati Membri u li jaffettwaw it-tliet sottogruppi ta’ prodotti, qabel ma tiġi kkonstatata, fil-punt 384 tas-sentenza appellata, in-natura partikolarment gravi tal-ksur inkwistjoni li tiġġustifika l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent ta’ gravità ta’ 15 % u, fil-punt 385 ta’ din is-sentenza, il-parteċipazzjoni tal-appellanti “mal-grupp ċentrali ta’ impriżi” li implementaw dan il-ksur.
Peress li kkunsidrat il-parametri rilevanti kollha fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur ikkontestat, peress li barra minn hekk ġiet ipprovata l-koordinazzjoni orizzontali tal-prezzijiet u l-parteċipazzjoni tal-appellanti f’dan il-ksur, u peress li wieġbet għall-argumenti tal-appellanti fuq dan il-punt, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi u ssodisfat l-obbligu tagħha ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Fir-rigward tal-evalwazzjoni tat-tul eċċessiv tal-proċedura amministrattiva, għandu jitfakkar li, għalkemm il-ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tat-terminu raġonevoli mill-Kummissjoni jista’ jiġġustifika l-annullament ta’ deċiżjoni meħuda fi tmiem proċedura amministrattiva bbażata fuq l-Artikolu 101 jew 102 TFUE peress li hija twassal ukoll għal ksur tad-drittijiet tad-difiża tal-impriża kkonċernata, tali ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tat-terminu raġonevoli, jekk jiġi preżunt li ġie stabbilit, ma jistax iwassal għal tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-9 ta’ Ġunju 2016,
CEPSA vs Il‑Kummissjoni
,
C‑608/13 P
,
EU:C:2016:414
, punt
, u tad-9 ta’ Ġunju 2016, PROAS vs Il‑Kummissjoni,
C‑616/13 P
,
EU:C:2016:415
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Issa, f’dan il-każ, hekk kif jirriżulta mill-punt 69 ta’ din is-sentenza, huwa stabbilit li, mill-argument tagħha dwar l-evalwazzjoni żbaljata tat-tul eċċessiv tal-proċedura amministrattiva mill-Qorti Ġenerali, l-appellanti tfittex biss li tikseb tnaqqis tal-multa imposta fuqha.
Għaldaqstant, irrispettivament mill-merti tiegħu, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-proporzjonalità tal-ammont tal-multa imposta bħala tali, l-appellanti ma tressaq ebda argument li juri li l-livell tas-sanzjoni imposta ma hijiex xierqa jew hija eċċessiva. F’dan ir-rigward, għandu jiġi miċħud l-argument li l-ammont tal-multa ta’ EUR 2.94 miljuni jkun sproporzjonat meta mqabbel mad-dħul mill-bejgħ li jikkonċerna l-akkordju li jilħaq l-ammont ta’ EUR 5.2 miljuni. Fil-fatt, huwa stabbilit li, f’dan il-każ, l-ammont finali tal-multa imposta fuq Villeroy & Boch u s-sussidjarji tagħha tnaqqset sabiex ma taqbiżx l-10 % mid-dħul mill-bejgħ totali ta’ dawn miksub matul is-sena finanzjarja preċedenti, konformement mal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Issa, dan il-limitu diġà jiggarantixxi li l-livell ta’ din il-multa ma jkunx sproporzjonat mad-daqs tal-impriża, kif iddeterminat mid-dħul mill-bejgħ globali tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni,
C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P
,
EU:C:2005:408
, punti
sa
).
Konsegwentement, it-tielet u r-raba’ aggravji għandhom jiġu miċħuda bħala parzjalment ineffettivi u parzjalment infondati.
Peress li ebda wieħed mill-aggravji invokati mill-appellanti ma ntlaqa’, l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-appellanti tilfet, hija għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Villeroy & Boch Belgium SA hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.