CELEX: 62021CJ0295
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Sistema fiskali komuni applikabbli għall-kumpanniji omm u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti
Direttiva 90/435/KEE
Artikolu 4(1)
Eżenzjoni fir-rigward ta’ kumpannija omm tad-dividendi mħallsa mis-sussidjarja tagħha
Trasferiment ta’ bilanċi pożittivi ta’ dħul intaxxati b’mod definittiv lejn snin fiskali sussegwenti
Akkwist ta’ kumpannija li għandha bilanċi pożittivi ta’ dħul intaxxati b’mod definittiv minn kumpannija oħra
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tillimita t-trasferiment ta’ dawn il-bilanċi pożittivi lill-kumpannija li tkun qed takkwista

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 90/435/KEE tat‑23 ta’ Lulju 1990 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpanniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 147), moqri flimkien mat-Tielet direttiva tal-Kunsill 78/855/KEE tad‑9 ta’ Ottubru 1978 ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(ġ) tat‑Trattat dwar l-għaqda ta’ kumpanniji b’responsabbiltà pubblika limitata (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 42), kif ukoll mas-Sitt direttiva tal-Kunsill 82/891/KEE tas‑17 ta’ Diċembru 1982 ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(ġ) tat‑Trattat dwar id-diviżjoni ta’ kumpanniji b’responsabbilta pubblika limitata (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 50).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Allianz Benelux SA u l-État belge, SPF Finances (L-Istat Belġjan – L-Awtorità Pubblika Federali għall-Finanzi) dwar id-determinazzjoni tal-ammont tad-dħul taxxabbli ta’ din il-kumpannija taħt it-taxxa fuq il-kumpanniji għas-snin fiskali 2004 sa 2007.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Id‑Direttiva 90/435
It-tielet u r-raba’ premessa tad-Direttiva 90/435 jipprovdu:
“Billi d-dispożizzjonijiet eżistenti tat-taxxa li jirregolaw ir-relazzjonijiet bejn il-kumpanniji ġenituri [omm] u s-sussidjarji tagħhom fl-Istati Membri differenti ivarjaw b’mod apprezzabbli minn Stat Membru għall-ieħor u huma ġeneralment inqas vantaġġużi minn dawk li japplikaw għall-kumpanniji ġenituri u s-sussidjari fl-istess Stat Membru; billi l-kooperazzjoni bejn il-kumpanniji ta’ Stati Membri differenti tiġi b’hekk żvantaġġata meta mqabbla mal-kooperazzjoni bejn il-kumpanniji fl-istess Stat Membru; billi huwa meħtieġ li jiġi eliminat dan l-iżvantaġġ bid-dħul ta’ sistema komuni sabiex tiffaċilita r-raggruppament tal-kumpanniji;
Billi meta, bis-saħħa ta’ l-assoċjazzjoni tagħha mal-kumpannija sussidjarja tagħha, il-kumpannija ġenitur tirċievi profitti mqassma, l-Istat tal-kumpannija ġenitur irid:
–
jew jibqa’ lura milli jintaxxa dan il-qligħ,
–
jew jintaxxa dan il-qligħ filwaqt li jawtorizza lill-kumpannija ġenitur li tnaqqas mill-ammont tat-taxxa mistħoqqa dak il-frazzjon tat-taxxa fuq il-korporazzjoni mħallas mill-kumpannija sussidjarja li jkollu xjtaqsam ma’ dawn il-profitti”.
L-ewwel u t-tieni inċiż tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva huma redatti kif ġej:
“Kull wieħed mill-Istati Membri għandu japplika din id-Direttiva:
–
għat-tqassim tal-qligħ irċevut mill-kumpanji ta’ dan l-Istat li jkun ġej mill-kumpanniji sussidjarji fl-Istati Membri l-oħra,
–
għat-tqassim tal-qligħ mill-kumpanniji ta’ dan l-Istat lill-kumpanniji fl-Istati Membri l-oħra li tagħhom il-kumpanniji ta’ l-Istat ta’ l-ewwel ikunu sussidjarji.”
Skont l-Artikolu 4(1) u (2) tal-imsemmija direttiva:
“1.   Meta kumpannija ġenitur, bis-saħħa ta’ l-assoċjazzjoni tagħha mal-kumpannija sussidjarja tagħha, tirċievi profitti mqassma, l-Istat tal-kumpannija ġenitur għandu, għajr meta din ta’ l-aħħar tiġi llikwidata, jew:
–
iżomm lura milli jintaxxa dawn il-profitti, jew
–
jintaxxa dan il-qligħ filwaqt li jawtorizza lill-kumpannija ġenitur biex tnaqqas mill-ammont tat-taxxa mistħoqqa dak il-frazzjon tat-taxxa fuq il-korporazzjonijiet imħallas mill-kumpannija sussidjarja li jkollu x’jaqsam ma’ dawn il-profitti u, jekk ikun xieraq, l-ammont tat-taxxa mnaqqsa imposta mill-Istat Membru li fih tkun tirresjiedi l-kumpannija sussidjarja, skond id-derogi pprovvduti fl-Artikolu 5, sal-limitu ta’ l-ammont tat-taxxa domestika korrispondenti.
2.   Madankollu, kull wieħed mill-Istati Membri għandu jżomm il-għażla li jipprovdi illi kull impost li jkollu x’jaqsam ma’ l-ishma u kull telf li jirriżulta mit-tqassim tal-qligħ tal-kumpannija sussidjarja jistgħu ma jitnaqqsux mill-profitti taxxabbli tal-kumpannija ġenitur. Meta l-ispejjeż tal-ġestjoni li jkollhom x’jaqsmu ma’ l-ishma f’dan il-każ jiġu ffissati bħala rata waħda uniformi, l-ammont iffissat ma jistax jaqbeż il 5 % tal-profitti mqassma mill-kumpannija sussidjarja.”
Id-Direttiva 90/435 ġiet emendata, fost oħrajn, bid-Direttiva tal-Kunsill 2003/123/KE tat‑22 ta’ Diċembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 2, p. 3). Skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mid-Direttiva 2003/123:
“Meta kumpannija parent jew l-istabbiliment permanenti tagħha jirċievu l-profitti mqassna bis-saħħa ta’ l-assoċjazzjoni tal-kumpannija parent mas-sussidjarja tagħha, l-Istat tal-kumpannija parent u l-Istat ta’ l-istabbiliment permanenti tagħha għandhom, għajr meta s-sussidjarja tiġi llikwidata, jew:
–
iżommu lura milli jintaxxaw dawn il-profitti, jew
–
jintaxxaw dawn il-profitti filwaqt li jawtorizzaw lill-kumpannija parent u lill-istabbiliment permanenti li jnaqqsu mill-ammont mistħoqq tat-taxxa dak il-frazzjon tat-taxxa fuq il-korporazzjonijiet li jkollu x’jaqsam ma’ dawn il-profitti u mħallas mis-sussidjarja u minn kull sussidjara fi skala iktar baxxa, bla ħsara għall-kondizzjoni illi f’kull skaluna kumpannija u s-sussidjara ta’ l-iskaluna iktar baxxa tagħha jissodisfaw il-ħtiġiet ipprovvduti fl-Artikolu 2 u 3, sal-limitu ta’ l-ammont tat-taxxa mitħoqqa korripsondenti.”
Id-Direttiva 90/435 tħassret permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 2011/96/UE tat‑30 ta’ Novembru 2011 dwar is-sistema komuni tat‑tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpanniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti (
ĠU 2011, L 345, p. 8
), li daħlet fis-seħħ fit‑18 ta’ Jannar 2012. Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, id-Direttiva 90/435 hija applikabbli għalihom
ratione temporis
.
Id‑Direttiva 78/855
L-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 78/855 jistipula:
“Għaqda għandu jkollha l-konsegwenzi li ġejjin
ipso jure
u fl-istess ħin:
(a)
it-trasferiment, kemm bejn il-kumpannija li qed tiġi akkwistata u l-kumpannija li qed takkwista u fejn għandhom x’jaqsmu terzi persuni, lill-kumpannija li qed takkwista ta’ l-attiv u l-passiv kollu tal-kumpannija li qed tiġi akkwistata;
[…]”
Id‑dritt Belġjan
L-Artikolu 202(1) tal-code des impôts sur les revenus de 1992 (il-Kodiċi tat-Taxxa fuq id-Dħul tal‑1992), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-‘KTD 1992’), jipprevedi:
“Mill-profitti tal-perijodu taxxabbli għandhom jitnaqqsu wkoll, sa fejn ikunu inklużi:
1° id-dividendi, bl-eċċezzjoni tad-dħul li jinkiseb fl-okkażjoni tat‑trasferiment lil kumpannija tal-azzjonijiet jew ishma tagħha stess jew waqt il-qsim totali jew parzjali tal-assi ta’ kumpannija;
[…]”
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 204 tal-KTD 1992:
“Id-dħul li jista’ jitnaqqas skont l-ewwel, it-tielet u r-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 202(1) huwa meqjus li jaqa’ taħt il-profitti tal-perijodu taxxabbli sa 95 % tal-ammont miġbur jew rċevut eventwalment miżjud bil-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fuq id-dħul fuq proprjetà mobbli reali jew fittizja jew imnaqqas, meta jirrigwarda dħul imsemmi fl-ewwel, ir-raba’ u l-ħames subparagrafu tal-Artikolu 202(1), ta’ interessi bonus għax-xerrej fil-każ tal-akkwist ta’ titoli matul il-perijodu taxxabbli.”
L-Artikolu 205(2) tal-KTD 1992 huwa fformulat kif ġej:
“It-tnaqqis previst fl-Artikolu 202 huwa limitat għall-ammont tal-profitti tal-perijodu taxxabbli, li jibqa’ wara l-applikazzjoni tal-Artikolu 199, imnaqqas: […]”
L-Artikolu 206 tal-KTD 1992 jipprovdi:
“§ 1.   It-telf professjonali preċedenti jitnaqqas suċċessivament mid-dħul professjonali ta’ kull wieħed mill-perijodi taxxabbli sussegwenti.”
§ 2.   […]
“F’każ ta’ għaqda li ssir skont l-Artikolu 211(1), it-telf professjonali li kumpannija li qed tiġi akkwistata tkun esperjenzat qabel din l-għaqda jibqgħu jistgħu jitnaqqsu fi ħdan il-kumpannija li qed takkwista b’mod proporzjonali mal-parti li tirrapreżenta l-assi netti fiskali qabel l-għaqda tal-elementi assorbiti tal-kumpannija msemmija fl-ewwel lok, fit-total, ukoll qabel l-għaqda, tal-assi netti fiskali tal-kumpannija li qed takkwista u tal-valur fiskali nett tal-elementi assorbiti. Fil-każ ta’ diviżjoni mwettqa skont l-Artikolu 211(1), ir-regola stabbilita iktar ’il fuq tapplika għall-parti tat-telf professjonali li hija stabbilita skont il-valur fiskali nett tal-elementi assorbiti fit-total tal-attiv nett fiskali tal-kumpannija li qed tiġi akkwistata.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
Fis‑16 ta’ Novembru 1995, AGF l’Escaut SA akkwistat żewġ kumpanniji tal-assigurazzjoni. Fil‑15 ta’ Settembru 1999, AGF l’Escaut stess, kif ukoll ħames kumpanniji tal-assigurazzjoni oħra, ġew akkwistati minn Assubel-Vie SA.
Il-kumpanniji li ġew akkwistati minn AGF L’Escaut u minn Assubel‑Vie, li issa ngħaqdu taħt l-isem tal-kumpannija Allianz Benelux, kellhom bilanċi pożittivi ta’ dħul intaxxati b’mod definittiv (iktar ’il quddiem id-“DID”, li setgħu jiġu ttrasferiti għas-snin finanzjarji sussegwenti. Allianz Benelux għalhekk ittrasferiet fl-intier tagħhom dawn il-bilanċi żejda ta’ DID għas-snin finanzjarji 2004 sa 2007. Dan it-trasferiment totali ġie miċħud mill‑amministrazzjoni fiskali Belġjana.
Wara lment imressaq minn Allianz Benelux kontra din iċ-ċaħda, id-Direttur Reġjonali inkarigat mill-amministrazzjoni fiskali Belġjana, permezz ta’ deċiżjoni tad‑19 ta’ Diċembru 2012, qies li, fl-assenza ta’ dispożizzjoni legali li tipprevedi t-trasferiment tal-bilanċi pożittivi ta’ DID ta’ kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata lejn il-kumpannija li tkun qed takkwista, it-trasferiment ta’ bilanċi pożittivi ta’ DID tal-kumpanniji li kienu qed jiġu akkwistati mitlub f’dan il-każ minn Allianz Benelux ma kien ibbażat fuq ebda bażi legali. Madankollu, huwa aċċetta t-trasferiment parzjali ta’ dawn il-bilanċi pożittivi skont il-
pro rata
prevista fl-Artikolu 206(2) tal-KTD 1992 fil-qasam tat-telf li jista’ jiġi kkumpensat.
Allianz Benelux ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem it-tribunal de première instance francophone de Bruxelles (il‑Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, il-Belġju). Permezz ta’ sentenza tal‑20 ta’ Mejju 2016, din il-qorti ċaħdet it-talba għat-trasferiment totali tal-bilanċi pożittivi ta’ DID.
Allianz Benelux appellat minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju. Din il-kumpannija ssostni li l-assenza ta’ trasferiment totali, fi ħdan il-kumpannija li kienet qed takkwista, tad-DID li setgħu jiġu ttrasferiti li kellha l-kumpannija li kienet qed tiġi akkwistata jwassal, l-ewwel, sabiex jiġi intaxxat dan id-dħul, it-tieni, għal ksur tal-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 90/435 u, t-tielet, għall-ksur tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-cour d’appel de Bruxelles (il-Qorti tal‑Appell ta’ Brussell) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva [90/435], moqri jew le flimkien mad-dispożizzjonijiet [tad-Direttivi 78/855 u 82/891] dwar id-dritt tal-kumpanniji, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi li l-profitti mqassma koperti mid-Direttiva jiġu inklużi fil-bażi taxxabbli tal-kumpannija benefiċjarja tad-dividendi qabel ma jitnaqqsu minnha sa 95 % mill-ammont tagħhom u, jekk ikun il-każ, jiġu ttrasferiti ’l quddiem għas-snin taxxabbli sussegwenti, iżda li, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċifika li tipprevedi li fil-każ ta’ operazzjoni ta’ riorganizzazzjoni tal-kumpanniji, it-tnaqqis hekk ittrasferit fir-rigward tal-kumpannija li tittrasferixxi jiġu ttrasferiti kollha kemm huma lill-kumpannija benefiċjarja, għandha l-konsegwenza li l-profitti koperti jkunu ntaxxati indirettament meta ssir l-imsemmija operazzjoni minħabba l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni li tillimita t-trasferiment tal-imsemmi tnaqqis b’mod proporzjonali għall-parti li tirrappreżenta l-assi netti fiskali qabel l-operazzjoni tal-elementi assorbiti mill-kumpannija li titrasferixxi fit-total, anki qabel l-operazzjoni, tal-assi netti fiskali tal-kumpannija li tassorbi u tal-valur fiskali nett tal-elementi assorbiti?”
Fuq id‑domanda preliminari
Fuq l‑ammissibiltà
Qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li għalkemm, fid-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tirreferi mhux biss għall-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 iżda wkoll għad-Direttivi 78/855 u 82/891, hija ma ssemmi ebda dispożizzjoni partikolari ta’ dawn iż-żewġ direttivi tal-aħħar u lanqas ma tesponi r-raġunijiet għalfejn dawn huma rilevanti fil-kawża prinċipali.
Issa, fl-ewwel lok, fir-rigward tad-Direttiva 82/891, din tirregola biss, konformement mal-Artikolu 1 tagħha, id-diviżjonijiet ta’ kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata permezz ta’ akkwist u/jew permezz ta’ kostituzzjoni ta’ kumpanniji ġodda, b’tali mod li ma tapplikax għall-kawża prinċipali, liema kawża tikkonċerna amalgamazzjoni, distinta minn tali diviżjonijiet.
Fit-tieni lok, id-Direttiva 78/855 lanqas ma tapplika għall-kawża prinċipali, peress li hija tirrigwarda biss l-aspetti tad-dritt privat li jappartjenu għall-amalgamazzjonijiet mingħajr ma tinkludi dispożizzjonijiet ta’ portata fiskali. F’dan ir-rigward, l-aspetti fiskali tal-amalgamazzjonijiet fi ħdan l-Unjoni Ewropa kienu rregolati, fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, mid-Direttiva tal-Kunsill 90/434/KEE tat‑23 ta’ Lulju 1990 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika għall-inkorporazzjonijiet, id-diviżjonijiet, it-trasferimenti tal-attivi u l‑iskambji tal-ishma li jirrigwardaw il-kumpanniji ta’ Stati Membri differenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 142).
Għal dak li jirrigwarda, fit-tielet lok, id-Direttiva 90/435, għandu jitfakkar, minn naħa, li, kif jirriżulta b’mod partikolari mit-tielet u mir-raba’ premessa tagħha, din hija intiża sabiex telimina t-taxxa doppja, f’termini ekonomiċi, tal-profitti mqassma minn kumpannija sussidjarja stabbilita fi Stat Membru lill-kumpannija omm tagħha stabbilita fi Stat Membru ieħor u sabiex b’hekk tiffaċilita r-raggruppament ta’ kumpanniji fuq il-livell tal-Unjoni. Għal dan il-għan, sabiex jintlaħaq l-għan tan-newtralità fuq il-livell fiskali, l-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi regola intiża sabiex jiġi evitat li l-profitti mqassma jkunu intaxxati, għall-ewwel darba, lill-kumpannija sussidjarja u, it-tieni darba, lill-kumpannija omm (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities,
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Għalhekk, ebda dispożizzjoni minn din id-direttiva ma tistipula b’mod espress l‑applikazzjoni tagħha fil-qafas ta’ tranżazzjonijiet ta’ amalgamazzjonijiet bejn kumpanniji bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 1 tad-Direttiva 90/435 ikopri t‑tqassim tal-profitti rċevuti minn kumpanniji ta’ Stat Membru u li jkunu ġejjin mis-sussidjarji tagħhom li s-sede tagħhom tkun tinsab fi Stati Membri oħra. Barra minn hekk, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja, l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva ma jirregolax is-sitwazzjoni li fiha s-sede tal-kumpannija li tiddistribwixxi d-dividendi jinsab fl-istess Stat Membru ta’ dak tal-kumpannija li tirċevihom (digriet tal‑4 ta’ Ġunju 2009, KBC Bank u Beleggen, Risicokapitaal, Beheer,
C‑439/07 u C‑499/07
,
EU:C:2009:339
, punt
).
Issa, f’dan il-każ, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tinkludi ebda informazzjoni dwar minn fejn ġejjin id-dividendi rċevuti mill-kumpanniji li kienu akkwistati, b’tali mod li ma jidhirx possibbli li jiġi ddeterminat jekk it-tranżazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali humiex irregolati mid-Direttiva 90/435 jew jekk, bil-kontra, jikkostitwixxux sitwazzjoni purament interna li tinvolvi biss kumpanniji Belġjani.
Madankollu, minn naħa, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita, id-domandi preliminari relatati mal-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Settembru 2022, Cilevičs et.,
C‑391/20
,
EU:C:2022:638
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li d-dritt intern Belġjan jirreferi, fir-rigward tas-sistema tad-DID, għad-Direttiva 90/435 u, għaldaqstant, aċċettat l-ammissibbiltà ta’ talbiet għal deċiżjoni preliminari skont dan ir-rinviju, billi ddeċidiet li, peress li l-portata tar-rinviju magħmul mid-dritt nazzjonali għad-dritt tal-Unjoni hija kwistjoni esklużivament irregolata mid-dritt nazzjonali, hija biss il-qorti nazzjonali li għandha tevalwa l-portata preċiża ta’ dan ir-rinviju għad-dritt tal-Unjoni, peress li l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata biss għal eżami ta’ dan id-dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2012, Punch Graphix Prepress Belgium,
C‑371/11
,
EU:C:2012:647
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata)
F’dan il-każ, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 33 tal-konklużjonijiet tiegħu, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-amministrazzjoni fiskali Belġjana bbażat b’mod espliċitu d-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tad-DID.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li d-domanda preliminari hija ammissibbli, u li hemm lok li tiġi eżaminata biss fid-dawl tad-Direttiva 90/435.
Fuq il‑mertu
Permezz tad-domanda preliminari waħdanija tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 għandux jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tistipula li d-dividendi rċevuti minn kumpannija jiġu inklużi fil-bażi taxxabbli tagħha qabel ma jitnaqqsu minnha sa 95 % mill‑ammont tagħhom u li tippermetti, jekk ikun il-każ, li dan it-tnaqqis jiġi ttrasferit għas-snin taxxabbli sussegwenti, iżda li, madankollu, f’każ ta’ akkwist ta’ din il-kumpannija fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni, tillimita t-trasferiment ta’ dan it-tnaqqis lill-kumpannija li tkun qed takkwista b’mod proporzjonali għall-parti li tirrappreżenta l-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata fit-total tal-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed takkwista u tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mid-Direttiva 2003/123, jipprevedi li, meta kumpannija omm jew l-istabbiliment permanenti tagħha jirċievu, bis-saħħa tal-assoċjazzjoni bejn il-kumpannija omm u s-sussidjarja tagħha, profitti mqassma li ma jkunux ġejjin mill-istralċ ta’ din tal-aħħar, l-Istat tal-kumpannija omm u l-Istat tal-istabbiliment permanenti tagħha jistgħu jew jastjenu milli jintaxxaw dawn il-profitti, jew inkella jintaxxaw dawn il-profitti filwaqt li jawtorizzaw lill-kumpannija omm u lill-istabbiliment permanenti li jnaqqsu mill-ammont tat-taxxa tagħhom dak il-frazzjon tat-taxxa fuq il-kumpanniji relatat ma’ dawn il-profitti u mħallas mis-sussidjarja u minn kull subsussidjarja, bil-kundizzjoni li f’kull livell il-kumpannija u s-subsussidjarja tagħha jkunu konformi mar-rekwiżiti previsti fl-Artikoli 2 u 3 ta’ din id-direttiva tal-ewwel, sal-limitu tal-ammont dovut tat-taxxa korrispondenti.
Id-Direttiva 90/435 għalhekk tħalli espliċitament l-għażla lill-Istati Membri bejn is-sistema ta’ eżenzjoni u s-sistema ta’ imputazzjoni, previsti rispettivament fl-ewwel u fit-tieni inċiż tal-Artikolu 4(1) tagħha (sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities,
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Skont l-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari, ir-Renju tal-Belġju għażel is-sistema ta’ eżenzjoni, prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435. Għaldaqstant, huwa fid-dawl ta’ din id-dispożizzjoni biss li għandha tingħata risposta għad-domanda magħmula.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, minn naħa, li l-obbligu tal-Istat Membru li jkun għażel is-sistema prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 li jastjeni milli jintaxxa l-profitti li l-kumpannija omm tirċievi, bħala assoċjata, mill-kumpannija sussidjarja tagħha ma jinkludi ebda kundizzjoni u huwa espress biss taħt ir-riżerva tal-paragrafi 2 u 3 tal-istess artikolu kif ukoll għal dik prevista fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva, u, min-naħa l-oħra, li taqa’ wkoll taħt il-projbizzjoni prevista minn dan l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1), leġiżlazzjoni nazzjonali li, minkejja li ma tintaxxax id-dividendi miġbura mill-kumpannija omm bħala tali, hija jista’ jkollha l-effett li l-kumpannija omm tkun suġġetta indirettament għal tassazzjoni fuq id-dividendi (sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities,
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tas-sistema fiskali Belġjana dwar id-DID, mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din kienet oriġinarjament tipprevedi li d-dividendi rċevuti mill-kumpannija omm kienu miżjuda mal-bażi taxxabbli tagħha u li ammont li jikkorrispondi għal 95 % ta’ dawn id-dividendi kien jitnaqqas minn din il-bażi, iżda biss sa fejn kienu jeżistu profitti taxxabbli fir-rigward tal-kumpannija omm u mingħajr il-possibbiltà li jsir trasferiment għas-snin fiskali ulterjuri tal-parti mhux imnaqqsa tad-DID (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities,
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
, punt
).
Madankollu, wara s-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2009, Cobelfret (
C‑138/07
,
EU:C:2009:82
), is-sistema tad-DID ġiet emendata fis-sens li, konformement mal-Artikolu 205(3) tal-KTD 1992, il-parti tad-DID li ma tistax titnaqqas matul is-sena taxxabbli kkonċernata minħabba l-insuffiċjenza tal-profitti tista’ issa tiġi ttrasferita lejn is-snin taxxabbli sussegwenti u li dan it-trasferiment ma huwiex limitat
ratione temporis
. Għalhekk jidher li t-tnaqqis tat-telf trasferibbli, li għalih twassal l-integrazzjoni tad-dividendi fil-bażi taxxabbli tal-kumpannija omm, huwa issa kkumpensat bi trasferiment, mingħajr limitu
ratione temporis
, ta’ DID tal-istess ammont (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities,
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
, punt
).
Fil-każ ineżami, il-kawża prinċipali ma tikkonċernax sitwazzjoni fejn id-dividendi mħallsa minn sussidjarja lill-kumpannija omm tagħha ġew intaxxati fir-rigward tal-kumpannija omm, iżda sitwazzjoni fejn, b’analoġija ma’ dak li tipprevedi l-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tat-trasferiment tat-telf ta’ kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata lejn il-kumpannija li tkun qed takkwista fil-każ ta’ amalgamazzjoni, l-amministrazzjoni fiskali Belġjana aċċettat biss parzjalment it-trasferiment tal-bilanċi pożittivi tad-DID li kellha l-kumpannija li kienet qed tiġi akkwistata lejn il-kumpannija li kienet qed takkwista, jiġifieri sal-limitu tal-parti li kienet tirrappreżenta l-assi netti fiskali tal-kumpannija li kienet qed tiġi akkwistata fit-total tal-assi nett fiskali tal-kumpannija li kienet qed takkwista u tal-kumpannija li kienet qed tiġi akkwistata.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 ma jipprevedix il-possibbiltà li jsir trasferiment inkundizzjonat tal-bilanċi pożittivi li jikkostitwixxu dħul intaxxat b’mod definittiv, bħal dawk li huma s-suġġett tas-sistema fiskali Belġjana dwar id-DID, ta’ kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata lejn il-kumpannija li tkun qed takkwista. Din id-dispożizzjoni sempliċement timponi fuq l-Istati Membri, kif ġie rrilevat fil-punti 29 u 30 ta’ din is-sentenza, li jagħżlu bejn is-sistema tal-eżenzjoni u s-sistema ta’ imputazzjoni sabiex tiġi evitata t-taxxa doppja ekonomika tad-distribuzzjoni tad-dividendi minn sussidjarja lill-kumpannija omm tagħha, mingħajr ma jippreskrivu l-mod li bih l-Istati Membri li għażlu s-sistema ta’ eżenzjoni għandhom jimplementawha.
Konsegwentement, l-Istati Membri huma liberi li jiddeterminaw, fid-dawl tal-bżonnijiet tal-ordinament ġuridiku intern tagħhom, il-modalitajiet li bihom ir-riżultat previst fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 jintlaħaq (digriet tal‑4 ta’ Ġunju 2009, KBC Bank u Beleggen, Risicokapitaal, Beheer,
C‑439/07 u C‑499/07
,
EU:C:2009:339
, punt
).
Fit-tieni lok, la d-Direttiva 90/434 u lanqas ebda test ieħor tad-dritt tal-Unjoni ma jipprevedu d-dritt għal trasferiment inkundizzjonat ta’ bilanċi pożittivi, bħal dawk imsemmija fil-punt 36 ta’ din is-sentenza, tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata lejn il-kumpannija li tkun qed takkwista, fil-kuntest ta’ amalgamazzjonijiet, kif mitlub minn Allianz Benelux.
Fit-tielet lok, għandu jiġi eżaminat jekk sistema relatata mad-DID bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali twassalx għal taxxa diretta jew indiretta fuq id-dividendi rċevuti li hija inkompatibbli mal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435.
Minn naħa, għal dak li jikkonċerna l-eżistenza ta’ eventwali tassazzjoni diretta fuq id-dividendi, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li s-sistema tad-DID inkwistjoni fil-kawża prinċipali tippermetti li jiġi żgurat li d-dividendi rċevuti mill-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata ma humiex intaxxati fir-rigward tal-kumpannija li tkun qed takkwista. Fil-fatt, din is-sistema tipprovdi li, inizjalment, id-dividendi rċevuti mill-kumpannija omm jiġu inklużi fil-bażi taxxabbli tagħha u, it-tieni nett, ammont li jikkorrispondi għal 95 % ta’ dawn id-dividendi jitnaqqas minn din il-bażi sa fejn profitti taxxabbli jibqgħu għand il-kumpannija omm wara t-tnaqqis ta’ profitti eżentati oħra. Għaldaqstant, l-imsemmija sistema ma twassalx għal taxxa diretta fuq id-dividendi eżentati skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435, fatt li barra minn hekk ma sostniet ebda waħda mill-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-eżistenza ta’ eventwali tassazzjoni indiretta fuq id-dividendi, li lilha, kif tfakkar fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, jipprekludi l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435, għandu jiġi ddeterminat jekk l-obbligu previst f’din id-dispożizzjoni jipprekludix l-effetti fiskali li limitazzjoni tat-trasferiment tal-bilanċi pożittivi skont sistema ta’ DID waqt amalgamazzjoni permezz ta’ akkwist prodott fuq il-bażi taxxabbli tal-kumpannija benefiċjarja tad-dividendi.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fis-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Brussels Securities (
C‑389/18
,
EU:C:2019:1132
), li kienet tirrigwarda l-ordni li fiha, fid-dritt fiskali Belġjan, kien jitnaqqas id-dħul li jista’ jitnaqqas mill-profitti taxxabbli, b’mod partikolari l-bilanċi pożittivi ta’ DID meta mqabbel ma’ dħul ieħor li t-trasferiment tat-tnaqqis fiskali tiegħu kien limitat
ratione temporis
, il-Qorti tal-Ġustizzja wettqet paragun tas-sitwazzjoni inkwistjoni f’din il-kawża, li fil-kuntest tagħha l-kumpannija omm kellha tosserva, matul it-tnaqqis taxxabbli, l-ordni prioritarju tat-tnaqqis tal-bilanċi pożittivi ta’ DID fil-konfront ta’ tnaqqis fiskali ieħor, mas-sitwazzjoni li kienet tipprevali fir-Renju tal-Belġju kieku applika sistema ta’ eżenzjoni li teskludi għalkollox id-dividendi mill-bażi taxxabbli.
Issa, kif jissuġġerixxu kemm il-Gvern Belġjan kif ukoll il-Kummissjoni, tali raġunament li huwa bbażat fuq il-paragun ta’ żewġ sitwazzjonijiet jista’ japplika wkoll b’analoġija fil-kawża prinċipali, minkejja li dan ir-raġunament ġie implementat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tar-relazzjoni bejn kumpannija omm u s-sussidjarja tagħha.
Għaldaqstant, għandu jsir paragun ta’ sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fil-kuntest tagħha, waqt amalgamazzjoni permezz ta’ akkwist, l-istess limitazzjoni
pro rata
ġiet applikata għat-trasferiment kemm tat-telf kif ukoll tal-bilanċi pożittiv ta’ DID tal-kumpannija li kienet qed tiġi akkwistata, mas-sitwazzjoni fejn l-Istat Membru kkonċernat ikun stabbilixxa sistema ta’ eżenzjoni sempliċi li tipprevedi l-esklużjoni tad-dividendi mill-bażi taxxabbli u fejn limitazzjoni
pro rata
tapplika biss għat-trasferiment ta’ telf u mhux għat-trasferiment tal-bilanċi pożittivi ta’ DID.
Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 57 tal-konklużjonijiet tiegħu, minn dan il-paragun jirriżulta li s-sitwazzjoni fejn il-limitazzjoni
pro rata
tapplika kemm għat-trasferiment tal-bilanċi pożittivi tad‑DID kif ukoll għat-trasferiment tat-telf f’każ ta’ amalgamazzjoni ma tidhirx li twassal għal taxxa ikbar ħlief fil-każ fejn id-dividendi kienu esklużi mill‑bażi taxxabbli tal-kumpannija li tibbenefika minnhom. In‑newtralità fiskali fiż-żewġ sitwazzjonijiet tidher li hija osservata.
Barra minn hekk, kif tenfasizza l-Kummissjoni, kieku l-bilanċi pożittivi ta’ DID kienu ttrasferiti kompletament lill-kumpannija li tkun qed takkwista minkejja li limitazzjoni
pro rata
bħal dik fil-kawża prinċipali tapplika għat-trasferiment ta’ telf, din il-kumpannija ssib ruħha f’sitwazzjoni iktar favorevoli milli kieku l-Istat Belġjan kien ippreveda eżenzjoni sempliċi.
Barra minn hekk, fil-kawżi li jinvolvu l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Istati Membri huma liberi sabiex jiddeterminaw il-modalitajiet li bihom ir-riżultat previst fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 jintlaħaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2009, Cobelfret,
C‑138/07
,
EU:C:2009:82
, punt
, u d-digriet tal‑4 ta’ Ġunju 2009, KBC Bank u Beleggen, Risicokapitaal, Beheer,
C‑439/07 u C‑499/07
,
EU:C:2009:339
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tistipula li d-dividendi rċevuti minn kumpannija jiġu inklużi fil-bażi taxxabbli tagħha qabel ma jitnaqqsu minnha sa 95 % mill‑ammont tagħhom u li tippermetti, jekk ikun il-każ, li dan it-tnaqqis jiġi ttrasferit għas-snin taxxabbli sussegwenti, iżda li, madankollu, f’każ ta’ akkwist ta’ din il-kumpannija fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni, tillimita t-trasferiment ta’ dan it-tnaqqis lill-kumpannija li tkun qed takkwista b’mod proporzjonali għall-parti li tirrappreżenta l-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata fit-total tal-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed takkwista u tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata.
Dwar l‑ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 90/435/KEE tat‑23 ta’ Lulju 1990 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpanniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti,

għandu jiġi interpretat fis-sens li:

ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tistipula li d-dividendi rċevuti minn kumpannija jiġu inklużi fil-bażi taxxabbli tagħha qabel ma jitnaqqsu minnha sa 95 % mill‑ammont tagħhom u li tippermetti, jekk ikun il-każ, li dan it-tnaqqis jiġi ttrasferit għas-snin taxxabbli sussegwenti, iżda li, madankollu, f’każ ta’ akkwist ta’ din il-kumpannija fil-kuntest ta’ amalgamazzjoni, tillimita t-trasferiment ta’ dan it-tnaqqis lill-kumpannija li tkun qed takkwista b’mod proporzjonali għall-parti li tirrappreżenta l-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata fit-total tal-assi netti fiskali tal-kumpannija li tkun qed takkwista u tal-kumpannija li tkun qed tiġi akkwistata.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.