CELEX: 62016CJ0600
Αίτηση αναιρέσεως
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας
Περιοριστικά μέτρα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν
Δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων
Ακύρωση εγγραφής από το Γενικό Δικαστήριο
Επανεγγραφή
Αποδεικτικά στοιχεία αναγόμενα σε προγενέστερο της πρώτης εγγραφής χρόνο
Πραγματικά περιστατικά γνωστά πριν από την πρώτη εγγραφή
Δεδικασμένο
Περιεχόμενο
Ασφάλεια δικαίου
Προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
Αποτελεσματική δικαστική προστασία
Λόγος εγγραφής σχετικός με την υλικοτεχνική στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν
Περιεχόμενο
Δραστηριότητα μεταφοράς αργού πετρελαίου

όμως περί εγγραφής οντότητας στον κατάλογο προσώπων και οντοτήτων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύονται δεν παρέχει συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις στην οντότητα αυτή ότι το Συμβούλιο δεν έχει στη διάθεσή του κανέναν άλλο λόγο αφορώντα την εν λόγω οντότητα παρά μόνον εκείνους που περιλαμβάνονται στην αιτιολογία της αποφάσεως αυτής ούτε άλλα αποδεικτικά στοιχεία δυνάμενα να δικαιολογήσουν την επιβολή περιοριστικών μέτρων εις βάρος της. Εξάλλου, όπως ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η απόφαση της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
), δεν μπορούσε να δημιουργήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη στην NITC ότι το Συμβούλιο δεν θα μπορούσε να λάβει, τηρουμένης της εν λόγω αποφάσεως, απόφαση επανεγγραφής για το μέλλον. Το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε, εξάλλου, με τη σκέψη 77 της ίδιας αποφάσεως, ότι οποιαδήποτε νέα εγγραφή της επωνυμίας της NITC σε καταλόγους προσώπων και οντοτήτων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύονται δεν μπορεί να αποκλεισθεί εκ των προτέρων και ότι το Συμβούλιο έχει τη δυνατότητα να εγγράψει εκ νέου την επωνυμία της στους καταλόγους αυτούς βάσει λόγων επαρκώς τεκμηριωμένων κατά νόμον.
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το Συμβούλιο δεν παραβίασε το δεδικασμένο της αποφάσεως της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
), και τις αρχές της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης εκδίδοντας τις προσβαλλόμενες πράξεις βάσει των λόγων που αφορούν την οικονομική και υλικοτεχνική στήριξη της NITC στην Κυβέρνηση του Ιράν, μνεία των οποίων γίνεται στη σκέψη 46 της παρούσας αποφάσεως.
Όσον αφορά το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 47 του Χάρτη, το οποίο επικαλείται η NITC, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο αυτό διασφαλίζει, σε επίπεδο δικαίου της Ένωσης, την προστασία που παρέχει το άρθρο 6, παράγραφος 1, και το άρθρο 13 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (απόφαση της 16ης Μαΐου 2017, Berlioz Investment Fund,
C-682/15
,
EU:C:2017:373
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Το εν λόγω άρθρο 47, πρώτο εδάφιο, επιτάσσει κάθε πρόσωπο του οποίου παραβιάστηκαν τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που διασφαλίζονται από το δίκαιο της Ένωσης να έχει δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου, τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο αυτό.
Ωστόσο, η αρχή της αποτελεσματικής ένδικης προστασίας δεν μπορεί να εμποδίζει το Συμβούλιο να εγγράψει εκ νέου πρόσωπο ή οντότητα στους καταλόγους προσώπων και οντοτήτων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύονται, βάσει λόγων διαφορετικών από εκείνους στους οποίους στηριζόταν η αρχική εγγραφή ή βάσει ενός πανομοιότυπου λόγου στηριζόμενου επί άλλων αποδεικτικών στοιχείων. Πράγματι, η αρχή αυτή σκοπεί να διασφαλίσει ότι μια βλαπτική πράξη μπορεί να προσβληθεί ενώπιον δικαστηρίου και όχι να αποκλείσει τη δυνατότητα εκδόσεως νέας βλαπτικής πράξεως βασιζομένης σε διαφορετικούς λόγους ή διαφορετικά αποδεικτικά στοιχεία.
Όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, όταν ακυρωθεί η απόφαση θεσμικού οργάνου της Ένωσης η οποία αποτέλεσε αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως, η απόφαση αυτή θεωρείται ως μηδέποτε υπάρξασα και το εν λόγω θεσμικό όργανο, το οποίο προτίθεται να λάβει νέα απόφαση, μπορεί να προβεί σε πλήρη επανεξέταση της υποθέσεως και να επικαλεστεί άλλους λόγους πλην εκείνων επί των οποίων στηρίχθηκε η ακυρωθείσα απόφαση (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 6ης Μαρτίου 2003, Interporc κατά Επιτροπής,
C-41/00 P
,
EU:C:2003:125
, σκέψη
).
Επομένως, παρανομία όπως αυτή την οποία διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο με την απόφαση της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
), στο πλαίσιο της πρώτης εγγραφής της NITC στους καταλόγους προσώπων και οντοτήτων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύονται, δεν δύναται να εμποδίσει το Συμβούλιο, αφού επανεξετάσει την κατάσταση της NITC, να λάβει νέα περιοριστικά μέτρα βάσει ήδη υφισταμένων ή διαθέσιμων πραγματικών στοιχείων.
Εξάλλου, επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας η οποία κατέληξε στην έκδοση της αποφάσεως της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
), η οποία κατέστη αμετάκλητη, η NITC ζήτησε και πέτυχε την ακύρωση των περιοριστικών μέτρων που θεσπίσθηκαν το 2012, τα οποία έχουν επομένως απαλειφθεί από την έννομη τάξη της Ένωσης. Κατά συνέπεια, η NITC μπορεί να επικαλεστεί την απόφαση αυτή προς στήριξη αγωγής αποζημιώσεως, όπως προκύπτει από τη σκέψη 65 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Επιπλέον, η NITC έχει τη δυνατότητα, της οποίας έκανε χρήση, να ασκήσει νέα προσφυγή ενώπιον του δικαστή της Ένωσης για έλεγχο της νομιμότητας αποφάσεως περί επανεγγραφής προκειμένου, εφόσον κριθεί αναγκαίο, να επανέλθει στην αρχική της κατάσταση, καθώς και να λάβει αποζημίωση.
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς αποφάνθηκε ότι το Συμβούλιο δεν παραβίασε τις αρχές του δεδικασμένου, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και δεν προσέβαλε το δικαίωμα της NITC σε άσκηση πραγματικής προσφυγής.
Ως εκ τούτου, πρέπει να απορριφθεί ο πρώτος λόγος αναιρέσεως.
Επί του δευτέρου και του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
–
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η NITC ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι πληρούνταν τα κριτήρια εγγραφής όσον την αφορά. Το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, στις σκέψεις 87 έως 89 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, διότι εκτίμησε ότι η NITC παρείχε στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν υπό την έννοια του κριτηρίου που αναφέρεται στο άρθρο 20, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως 2010/413 και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 267/2012, λόγω της παροχής υλικοτεχνικής στηρίξεως στην Κυβέρνηση του Ιράν μέσω της μεταφοράς από την NITC ιρανικού πετρελαίου και λόγω της υφιστάμενης σχέσεως μεταξύ του ενεργειακού τομέα και των δραστηριοτήτων διαδόσεως πυρηνικών όπλων στο Ιράν. Η έννοια της «υλικοτεχνικής στηρίξεως» δεν μπορεί να περιλαμβάνει στήριξη παρεχόμενη σε τρίτους. Σύμφωνα όμως με την ερμηνεία του Γενικού Δικαστηρίου, θα αρκούσε η NITC να δραστηριοποιείται στον τομέα του ιρανικού πετρελαίου για να θεωρηθεί ότι παρέχει υλικοτεχνική στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν, μολονότι δεν παρέσχε καμία υπηρεσία στην κυβέρνηση αυτή. Εξάλλου, μια τέτοια ερμηνεία θα συνιστούσε, επί της ουσίας, επιχείρημα περί έμμεσης οικονομικής στηρίξεως στην Κυβέρνηση του Ιράν, όπως αυτό που απορρίφθηκε με την απόφαση της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
, σκέψη
).
Επιπλέον, η αναφορά στην αιτιολογική σκέψη 22 της αποφάσεως 2010/413, που παρατίθεται στη σκέψη 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη σχέσεως μεταξύ των δραστηριοτήτων της NITC, του ενεργειακού τομέα και της διαδόσεως πυρηνικών όπλων και είναι εσφαλμένη καθόσον, μετά την έκδοση της αποφάσεως 2010/413, η Ένωση συναίνεσε στην έγκριση δραστηριοτήτων μεταφοράς πετρελαίου σύμφωνα με το κοινό σχέδιο δράσης που τέθηκε σε εφαρμογή με τον κανονισμό 42/2014. Καίτοι το κοινό σχέδιο δράσης δεν προέβλεπε αναστολή των ατομικών περιοριστικών μέτρων ή τροποποίηση των κριτηρίων εγγραφής στους καταλόγους προσώπων και οντοτήτων των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύονται, η ερμηνεία και η εφαρμογή των εν λόγω κριτηρίων έπρεπε να διαπνέονται από το σχέδιο αυτό και τον κανονισμό 42/2014. Είναι όμως αντιφατικό να γίνει δεκτό ότι η έννοια της «υλικοτεχνικής στηρίξεως» καλύπτει τη δραστηριότητα μεταφοράς αργού πετρελαίου, η οποία εγκρίθηκε από το εν λόγω σχέδιο και τον κανονισμό αυτόν, και είναι αδιανόητο ότι η Ένωση επέτρεψε δραστηριότητα δυνάμενη να αποκτήσει ποιοτική ή ποσοτική σημασία επαρκή για την προώθηση της διαδόσεως των πυρηνικών όπλων. Η απειλή που αντιπροσώπευε η NITC υπό το πρίσμα του κοινού σχεδίου δράσης σε σχέση με το αντικείμενο των περιοριστικών μέτρων δεν αξιολογήθηκε.
Τέλος, η ερμηνεία που υιοθέτησε το Γενικό Δικαστήριο είναι δυσανάλογη σε σχέση με τους σκοπούς που επιδιώκουν η απόφαση 2010/413 και ο κανονισμός 267/2012, καθόσον παρέχει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβει περιοριστικά μέτρα έναντι κάθε προσώπου ή οντότητας που δραστηριοποιείται σε τομέα δυνάμενο να αποφέρει σημαντικά έσοδα στην Κυβέρνηση του Ιράν. Μια τόσο ευρεία ερμηνεία των κριτηρίων εγγραφής μετατρέπει τις εν λόγω πράξεις σε μέσα επιβολής εμπορικών κυρώσεων. Η ερμηνεία αυτή προσκρούει επίσης στην αρχή της ασφάλειας δικαίου, η οποία επιβάλλει να υιοθετηθεί, σε περίπτωση διφορούμενης κανονιστικής ρυθμίσεως, η ευνοϊκότερη για την NITC ερμηνεία.
Με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, η NITC υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο απορρίπτοντας το επιχείρημα που προέβαλε επικουρικώς, κατά το οποίο, αν διατηρηθεί η ευρεία ερμηνεία του κριτηρίου εγγραφής που ορίζεται στο άρθρο 20, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως 2010/413 και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 267/2012, η ερμηνεία αυτή θα καταστήσει το ως άνω κριτήριο δυσανάλογο σε σχέση με τους σκοπούς που επιδιώκουν η απόφαση 2010/413 και ο κανονισμός 267/2012 και, ως εκ τούτου, θα καταστήσει τις εν λόγω διατάξεις παράνομες.
Το Συμβούλιο αμφισβητεί τη βασιμότητα του δευτέρου και του τετάρτου λόγου αναιρέσεως. Θεωρεί ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι συνέτρεχε ο λόγος σχετικά με την υλικοτεχνική στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν και ισχυρίζεται ότι, μολονότι το κοινό σχέδιο δράσης προέβλεπε κάποια ελάφρυνση των κυρώσεων έναντι της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εξακολουθούσε να είναι αναγκαίο, στο στάδιο αυτό, να διατηρηθεί η πίεση στην εν λόγω κυβέρνηση προκειμένου να παύσει τις δραστηριότητές της διαδόσεως πυρηνικών όπλων.
–
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Με τον δεύτερο και τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, που πρέπει να συνεξεταστούν, η NITC αμφισβητεί την ερμηνεία και την εφαρμογή ως προς αυτήν, από το Γενικό Δικαστήριο, του κριτηρίου εγγραφής που προβλέπεται στο άρθρο 20, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως 2010/413, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2012/635, και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 267/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1263/2012.
Πρώτον, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει το επιχείρημα που προέβαλε η NITC ότι ο λόγος σχετικά με την υλικοτεχνική στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν, τον οποίο το Γενικό Δικαστήριο έκρινε βάσιμο με τη σκέψη 92 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αντιστοιχεί στον λόγο σχετικά με την οικονομική στήριξη στην κυβέρνηση αυτή, ο οποίος είχε απορριφθεί με την απόφαση της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
). Συναφώς, αρκεί να επισημανθεί ότι, με τις σκέψεις 84 έως 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δικαιολόγησε τη βασιμότητα του λόγου που αφορά την υλικοτεχνική στήριξη της NITC στην Κυβέρνηση του Ιράν στηριζόμενο σε διαφορετική αιτιολογία από εκείνη με την οποία είχε απορρίψει, με την απόφαση της 3ης Ιουλίου 2014, National Iranian Tanker Company κατά Συμβουλίου (
T-565/12
,
EU:T:2014:608
, σκέψεις
έως
), τα στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε το Συμβούλιο προκειμένου να κρίνει ότι η NITC παρείχε οικονομική στήριξη στην εν λόγω κυβέρνηση. Ειδικότερα, σημειωτέον ότι, με τη σκέψη 82 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, αφενός, το Συμβούλιο δεν προσάπτει στην NITC ότι παρέχει έμμεση στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν μέσω τρίτης εταιρίας η οποία καταβάλλει μερίσματα στην κυβέρνηση αυτήν, αλλά ότι, αφετέρου, θεωρείται ότι η αναιρεσείουσα παρέχει υλικοτεχνική στήριξη στην εν λόγω κυβέρνηση λόγω της σημασίας των μεταφορικών δραστηριοτήτων της στον τομέα του ιρανικού πετρελαίου, τον οποίο ελέγχει η Κυβέρνηση του Ιράν.
Δεύτερον, επισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς υπενθύμισε, με τη σκέψη 85 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το κριτήριο της στηρίξεως στην Κυβέρνηση του Ιράν που περιλαμβάνεται στο άρθρο 20, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως 2010/413, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2012/635, και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 267/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1263/2012, πρέπει να νοείται υπό την έννοια ότι αφορά ίδιες δραστηριότητες του οικείου ατόμου ή της οικείας οντότητας οι οποίες, ακόμη και αν δεν έχουν, καθεαυτές, άμεσο ή έμμεσο σύνδεσμο με τη διάδοση των πυρηνικών όπλων, είναι εντούτοις ικανές να την ευνοήσουν, παρέχοντας στην Κυβέρνηση του Ιράν πόρους ή διευκολύνσεις υλικής, οικονομικής ή υλικοτεχνικής φύσεως που της παρέχουν τη δυνατότητα να συνεχίζει τις δραστηριότητες διαδόσεως των πυρηνικών όπλων (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 1ης Μαρτίου 2016, National Iranian Oil Company κατά Συμβουλίου,
C-440/14 P
,
EU:C:2016:128
, σκέψεις
και
, καθώς και της 7ης Απριλίου 2016, Central Bank of Iran κατά Συμβουλίου,
C‑266/15 P
,
EU:C:2016:208
, σκέψη
).
Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 81 και 82 της αποφάσεως της 1ης Μαρτίου 2016, National Iranian Oil Company κατά Συμβουλίου (
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
), το κριτήριο αυτό λαμβάνει υπόψη «τη δυνητική σχέση μεταξύ των εσόδων που αντλεί το Ιράν από τον ενεργειακό του τομέα και της χρηματοδοτήσεως των δραστηριοτήτων του που συντελούν στη διάδοση των πυρηνικών όπλων», σχέση η οποία επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, στο ψήφισμα 1929 και στην αιτιολογική σκέψη 22 της αποφάσεως 2010/413, προκειμένου να πληγεί η χρηματοδότηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος από την Κυβέρνηση του Ιράν. Επομένως, η σχέση μεταξύ του ενεργειακού τομέα και της διαδόσεως των πυρηνικών όπλων καταδεικνύεται από τον ίδιο τον νομοθέτη της Ένωσης.
Εξάλλου, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι το κριτήριο αυτό, ερμηνευόμενο με γνώμονα τους επιδιωκόμενους από το Συμβούλιο σκοπούς, αφορά τις μορφές στηρίξεως στην Κυβέρνηση του Ιράν οι οποίες, λόγω της ποσοτικής ή ποιοτικής σημασίας τους, συμβάλλουν στη συνέχιση των ιρανικών πυρηνικών δραστηριοτήτων (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 1ης Μαρτίου 2016, National Iranian Oil Company κατά Συμβουλίου,
C‑440/14 P
,
EU:C:2016:128
, σκέψη
, και διάταξη της 4ης Απριλίου 2017, Sharif University of Technology κατά Συμβουλίου,
C-385/16 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2017:258
, σκέψη
).
Όσον αφορά την έννοια της «υλικοτεχνικής στηρίξεως», το Δικαστήριο έκρινε ότι ο όρος «υλικοτεχνική» δεν περιορίζεται στις δραστηριότητες μεταφοράς εμπορευμάτων ή προσώπων αλλά καλύπτει τις δραστηριότητες που αφορούν, κατ’ ουσίαν, τις μεθόδους και τα μέσα για την οργάνωση μιας δραστηριότητας ή μιας διαδικασίας και τη διάθεση των αναγκαίων κονδυλίων για την πραγματοποίηση μιας δραστηριότητας ή μιας διαδικασίας (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 8ης Σεπτεμβρίου 2016, Iranian Offshore Engineering & Construction κατά Συμβουλίου,
C-459/15 P
, μη δημοσιευθείσα,
EU:C:2016:646
, σκέψεις
και
).
Βάσει των στοιχείων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, με τη σκέψη 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των δραστηριοτήτων μεταφοράς που ασκεί η NITC στον τομέα του ιρανικού πετρελαίου, οι οποίες παρέχουν στην Κυβέρνηση του Ιράν τη δυνατότητα να καλύπτει συγκεκριμένες υλικοτεχνικές ανάγκες του εν λόγω τομέα τον οποίον ελέγχει, και της σχέσεως που υφίσταται μεταξύ του ενεργειακού τομέα και των δραστηριοτήτων διαδόσεως πυρηνικών όπλων στο Ιράν, έπρεπε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η NITC παρείχε στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν και, επομένως, πληρούνταν το κριτήριο του άρθρου 20, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως 2010/413, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2012/635, και του άρθρου 23, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 267/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1263/2012.
Επομένως, η ερμηνεία που έγινε δεκτή από το Γενικό Δικαστήριο εντάσσεται, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 67 έως 70 της παρούσας αποφάσεως, σε νομικό πλαίσιο σαφώς οριοθετημένο από τους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει η ρύθμιση που διέπει τα περιοριστικά μέτρα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, οπότε δεν αντιβαίνει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου.
Τρίτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, στις σκέψεις 88 και 89 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, εκτιμώντας ότι το συμπέρασμα αυτό δεν τίθεται εν αμφιβόλω από την αναστολή, με το κοινό σχέδιο δράσης καθώς και την απόφαση 2014/21 και τον κανονισμό 42/2014, της απαγορεύσεως μεταφοράς πετρελαίου καταγωγής Ιράν ή εξαγομένου από το Ιράν προς οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Συναφώς, η ελάφρυνση των κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν που απορρέουν από τις πράξεις αυτές επήλθε στο πλαίσιο ενός πρώτου σταδίου μιας διαδικασίας με την οποία επιδιώκεται να ανευρεθεί μακροπρόθεσμη συνολική λύση στο ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν, χωρίς να τεθεί υπό αμφισβήτηση ο επιδιωκόμενος από την απόφαση 2010/413 και τον κανονισμό 267/2012 σκοπός παρεμποδίσεως της διαδόσεως των πυρηνικών όπλων και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, ασκήσεως πιέσεως στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ώστε να παύσει τις σχετικές δραστηριότητες. Επιπλέον, μολονότι οι πράξεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την προσωρινή αναστολή της εν λόγω απαγορεύσεως, η οποία παρατάθηκε με πλείονες διαδοχικές πράξεις του Συμβουλίου, έτσι ώστε προσωρινώς δεν απαγορευόταν πλέον η δραστηριότητα την οποία ασκεί η NITC, ούτε τα στοιχεία που ορίζονται στο πλαίσιο του πρώτου σταδίου του κοινού σχεδίου δράσης ούτε οι πράξεις που εξέδωσε το Συμβούλιο για την εφαρμογή του σχεδίου αυτού προέβλεπαν αναστολή των ατομικών περιοριστικών μέτρων ή τροποποίηση των κριτηρίων βάσει των οποίων μπορούν να ληφθούν τέτοια μέτρα, όπως ορθώς παρατήρησε το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 89 και 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και όπως παραδέχεται η NITC.
Τέταρτον, η NITC υποστηρίζει ότι η προκριθείσα από το Γενικό Δικαστήριο ερμηνεία του κριτηρίου εγγραφής που αντλείται από τη στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν καθιστά το κριτήριο αυτό δυσανάλογο σε σχέση με τους σκοπούς που επιδιώκονται από την απόφαση 2010/413 και τον κανονισμό 267/2012 και, ως εκ τούτου, το καθιστά παράνομο και ανεφάρμοστο επί της NITC.
Συναφώς, η αρχή της αναλογικότητας απαιτεί να είναι τα προβλεπόμενα από διάταξη του δικαίου της Ένωσης μέσα πρόσφορα για την υλοποίηση των επιδιωκόμενων από την οικεία ρύθμιση θεμιτών σκοπών και να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών αυτών μέτρο (απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2012, Al-Aqsa κατά Συμβουλίου και Κάτω Χώρες κατά Al-Aqsa,
C-539/10 P και C‑550/10 P
,
EU:C:2012:711
, σκέψη
καθώς και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση 2010/413 και ο κανονισμός 267/2012 αποσκοπούν, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 74 της παρούσας αποφάσεως, στην παρεμπόδιση της διαδόσεως των πυρηνικών όπλων και στην κατ’ αυτόν τον τρόπο άσκηση πιέσεως στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ώστε να παύσει τις σχετικές δραστηριότητες. Ο σκοπός αυτός, ο οποίος εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο των προσπαθειών σχετικά με τη διατήρηση της ειρήνης και της διεθνούς ασφάλειας είναι θεμιτός (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C-348/12 P
,
EU:C:2013:776
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Με την ερμηνεία πάντως του κριτηρίου εγγραφής που αντλείται από τη «στήριξη στην Κυβέρνηση του Ιράν», την οποία προέκρινε εν προκειμένω το Γενικό Δικαστήριο είναι δυνατό, σύμφωνα με την παρατιθέμενη στις σκέψεις 67 έως 69 της παρούσας αποφάσεως νομολογία, να καλύπτονται δραστηριότητες που ενδέχεται να ευνοούν τη διάδοση των πυρηνικών όπλων παρέχοντας στην Κυβέρνηση του Ιράν πόρους ή διευκολύνσεις υλικής, οικονομικής ή υλικοτεχνικής φύσεως που της δίδουν τη δυνατότητα να συνεχίζει τις δραστηριότητες διαδόσεως πυρηνικών όπλων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε δραστηριότητα μπορεί να συνιστά τέτοια στήριξη, αλλά τέτοια στήριξη συνιστούν μόνον οι δραστηριότητες οι οποίες, λόγω της ποσοτικής ή ποιοτικής σημασίας τους, συμβάλλουν στη συνέχιση των δραστηριοτήτων διαδόσεως πυρηνικών όπλων. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν φαίνεται ότι το εν λόγω κριτήριο, όπως ερμηνεύθηκε εν προκειμένω από το Γενικό Δικαστήριο, είναι ακατάλληλο και υπερβαίνει το αναγκαίο για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού μέτρο.
Συνεπώς, πρέπει να απορριφθούν ο δεύτερος και ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως.
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως
–
Επιχειρήματα των διαδίκων
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η NITC διατείνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, με τις σκέψεις 123 έως 138 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η προσβολή, την οποία συνιστά η επανεγγραφή της στους επίμαχους καταλόγους, του δικαιώματός της ιδιοκτησίας, του δικαιώματος στη φήμη και της επιχειρηματικής ελευθερίας ήταν σύμφωνη προς την αρχή της αναλογικότητας. Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο έπρεπε να διαπιστώσει ότι η εν λόγω επανεγγραφή είναι προδήλως δυσανάλογη σε σχέση με τις παραβιάσεις των θεμελιωδών αρχών και την προσβολή των δικαιωμάτων που προβλήθηκαν ενώπιόν του στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως. Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο προσέβαλε τα θεμελιώδη δικαιώματα της NITC μη αποδίδοντας επαρκή σημασία στο κοινό σχέδιο δράσης. Συναφώς, η NITC υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι «στοχοποιήθηκε» από το Συμβούλιο είναι δυσανάλογο και συνεπάγεται δυσμενή διάκριση. Η συλλογιστική βάσει της οποίας το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει, με τη σκέψη 135 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι τα ληφθέντα κατά της NITC περιοριστικά μέτρα δικαιολογούνταν λόγω της σημασίας των δραστηριοτήτων μεταφοράς πετρελαίου που αυτή ασκούσε, ενώ συγχρόνως αναγνωρίζει ότι οι δραστηριότητες αυτές επιτρέπονταν, είναι αντιφατική. Συγκεκριμένα, καθόσον, κατά τις σκέψεις 86 και 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η σχέση με τη διάδοση των πυρηνικών όπλων θεωρείται ότι συνίσταται στα έσοδα που η Κυβέρνηση του Ιράν αντλεί τελικώς από την πώληση του ιρανικού πετρελαίου, το γεγονός ότι το εν λόγω πετρέλαιο μεταφέρεται από την ίδια ή από μία ή περισσότερες άλλες εταιρίες είναι άνευ σημασίας.
Το Συμβούλιο αμφισβητεί τη βασιμότητα του τρίτου λόγου αναιρέσεως. Υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο, έλαβε πλήρως υπόψη την αρχή της αναλογικότητας κρίνοντας ότι η επανεγγραφή της NITC στους επίμαχους καταλόγους ήταν δικαιολογημένη λόγω της σημασίας των μεταφορικών δραστηριοτήτων της στον τομέα του ιρανικού πετρελαίου και εκτιμώντας ότι οι δραστηριότητες μεταφοράς πετρελαίου από άλλες οντότητες δεν ήταν αντίστοιχης κλίμακας.
–
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, κάθε περιορισμός στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται στον εν λόγω Χάρτη πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο και να σέβεται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών, επιτρέπεται δε να επιβάλλονται περιορισμοί, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, μόνον εφόσον είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε σκοπούς γενικού ενδιαφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων.
Όσον αφορά το δικαίωμα της ιδιοκτησίας και την επιχειρηματική ελευθερία, που κατοχυρώνονται στα άρθρα 16 και 17 του Χάρτη, τα οποία επικαλείται η NITC, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι τα θεμελιώδη αυτά δικαιώματα δεν συνιστούν απόλυτα προνόμια. Κατά συνέπεια, μπορούν να επιβληθούν περιορισμοί στην άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι οι περιορισμοί αυτοί ανταποκρίνονται πράγματι σε σκοπούς γενικού συμφέροντος τους οποίους επιδιώκει η Ένωση και δεν συνιστούν, υπό το πρίσμα του επιδιωκόμενου σκοπού, δυσανάλογη και ανεπίτρεπτη επέμβαση θίγουσα την ίδια την υπόσταση των κατ’ αυτόν τον τρόπο κατοχυρωμένων δικαιωμάτων (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2013, Συμβούλιο κατά Manufacturing Support & Procurement Kala Naft,
C-348/12 P
,
EU:C:2013:776
, σκέψεις
και
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Μολονότι οι προσβαλλόμενες πράξεις συνεπάγονται περιορισμούς στα θεμελιώδη δικαιώματα της NITC, οι περιορισμοί αυτοί ανταποκρίνονται εντούτοις σε θεμιτό σκοπό επιδιωκόμενο από το δίκαιο της Ένωσης, όπως προκύπτει από την εξέταση του δευτέρου και του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, ήτοι την καταπολέμηση της διαδόσεως των πυρηνικών όπλων που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της διατηρήσεως της ειρήνης και της διεθνούς ασφάλειας, την ύψιστη σημασία της οποίας τόνισε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 132 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
Εξάλλου, με την εν λόγω σκέψη 132, το Γενικό Δικαστήριο τόνισε ότι οι περιορισμοί αυτοί αφορούσαν μόνον ένα μέρος των στοιχείων του ενεργητικού της NITC και ότι η απόφαση 2010/413 καθώς και ο κανονισμός 267/2012 προέβλεπαν ορισμένες εξαιρέσεις. Οι πράξεις αυτές προέβλεπαν πράγματι δυνατότητες αποδεσμεύσεως κεφαλαίων ώστε να μπορεί η NITC να αντιμετωπίσει ορισμένες δαπάνες, ιδίως εκείνες που θεωρούνται ουσιώδεις, ή να τηρήσει ορισμένες ειδικές εμπορικές συμβάσεις. Όσον αφορά την προσβολή της φήμης, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ότι το Συμβούλιο δεν προέβαλε ότι η ίδια η NITC εμπλέκεται στη διάδοση πυρηνικών όπλων. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε ότι η NITC δεν επέδειξε προσωπικώς συμπεριφορά ενέχουσα κίνδυνο για την ειρήνη και τη διεθνή ασφάλεια και ότι ο βαθμός της καχυποψίας που γεννάται έναντι αυτής είναι, ως εκ τούτου, περιορισμένος.
Βάσει των στοιχείων αυτών, οι περιορισμοί στο δικαίωμα ιδιοκτησίας και στην επιχειρηματική ελευθερία της NITC δεν φαίνονται υπέρμετροι σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Το ίδιο συμπέρασμα επιβάλλεται όσον αφορά την προβληθείσα από την NITC προσβολή της φήμης της (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 7ης Απριλίου 2016, Central Bank of Iran κατά Συμβουλίου,
C-266/15 P
,
EU:C:2016:208
, σκέψη
).
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το συμπέρασμα αυτό δεν μπορούσε να τεθεί υπό αμφισβήτηση με την έκδοση του κοινού σχεδίου δράσης και ότι η κατάσταση της NITC δεν μπορούσε να συγκριθεί με αυτή άλλων οντοτήτων που ασκούν τις ίδιες δραστηριότητες μεταφοράς πετρελαίου με τις δικές της. Συναφώς, αρκεί η παραπομπή στις παρατηρήσεις που εκτίθενται στις σκέψεις 65 έως 79 της παρούσας αποφάσεως.
Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο τρίτος λόγος αναιρέσεως και, συνεπώς, η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των εξόδων. Το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ορίζει ότι ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
Δεδομένου ότι το Συμβούλιο ζήτησε να καταδικαστεί η NITC στα δικαστικά έξοδα και αυτή ηττήθηκε, η αναιρεσείουσα πρέπει να υποχρεωθεί να φέρει, εκτός από τα δικαστικά έξοδά της, και τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.

2)
Η National Iranian Tanker Company φέρει, εκτός από τα δικαστικά έξοδά της, και εκείνα στα οποία υποβλήθηκε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.