CELEX: 62022CJ0099
Odesłanie prejudycjalne
Rolnictwo
Rozporządzenie (EWG) nr 2062/92
Artykuł 3 ust. 3
Ważność
Wspólna organizacja rynków
Surowiec tytoniowy
Premie przyznawane nabywcom liści tytoniu
Obniżenie tych premii w zależności od ilości nabytego tytoniu niższej klasy, niższej kategorii lub niższej jakości
Zasady niedziałania prawa wstecz i ochrony uzasadnionych oczekiwań

Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2062/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. ustalającego ceny docelowe, ceny interwencyjne i premie przyznawane nabywcom liści tytoniu, pochodne ceny interwencyjne beli tytoniu, jakości referencyjne oraz obszary produkcji w odniesieniu do zbiorów w 1992 r. [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej] (Dz.U. 1992, L 215, s. 22).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Kapniki A. Michaïlidis AE a Organismos Pliromon kai Elenchou Koinotikon Enischiseon Prosanatolismou kai Engyiseon (OPEKEPE)  (agencją płatności i kontroli wspólnotowego wsparcia orientacji i gwarancji, Grecja) i Ypourgos Agrotikis Anaptyxis kai Trofimon (ministrem rozwoju obszarów wiejskich i żywności, Grecja) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ethnikos Organismos Kapnou (krajowego urzędu ds. tytoniu, Grecja) wydanej na podstawie rozporządzenia nr 2062/92, w której dochodzono zwrotu przez tę spółkę premii ze względu na to, że została jej ona nienależnie wypłacona.

Prawo Unii

Rozporządzenie
nr
727/70
Motyw szósty rozporządzenia Rady (EWG) nr 727/70 z dnia 21 kwietnia 1970 r. dotyczącego ustanowienia wspólnej organizacji rynków surowca tytoniowego [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej] (Dz.U. 1970, L 94, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (EWG) nr 860/92 z dnia 30 marca 1992 r. (Dz.U. 1992, L 91, s. 1; zwanego dalej „rozporządzeniem nr 727/70”) miał następujące brzmienie:
„Cele te można osiągnąć w drodze polityki interwencyjnej opartej na systemie ceny docelowej i interwencyjnej obejmującej z jednej strony obowiązek nabycia po cenie interwencyjnej a, z drugiej strony, przyznanie premii użytkownikom, którzy nabywają liście tytoniu bezpośrednio od producentów wspólnotowych. Owa polityka powinna być stosowana w celu zachęcania do poprawy jakości i zmiany produkcji w szczególności przestawienia upraw na odmiany, na które jest większe zapotrzebowanie lub bardziej konkurencyjne”.
Artykuł 2 ust. 3 tego rozporządzenia stanowił:
„3.      Ceny docelowe i interwencyjne ustala się:
a)      w  odniesieniu do liści tytoniu, które nie zostały poddane procesom pierwszego przetwarzania i uzdatniania;
b)      w  odniesieniu do każdej odmiany produkowanej we Wspólnocie uprawianej na uznanych obszarach produkcji;
c)      oraz w odniesieniu do jakości referencyjnej każdej odmiany, o określonych cechach i wystarczająco reprezentatywnej dla jakości normalnych zbiorów.
Niemniej jednak ceny te mogą być zróżnicowane dla tej samej odmiany w odniesieniu do konkretnych obszarów produkcyjnych w rozumieniu art. 4 ust. 5”.
Artykuł 3 ust. 1 i 3 wspomnianego rozporządzenia stanowił:
„1.      Premię przyznaje się osobom fizycznym lub prawnym, które nabywają liście tytoniu bezpośrednio od plantatorów wspólnotowych.
Premie przyznaje się jedynie nabywcom:
(i)      którzy zawarli z plantatorami europejskie umowy kontraktacji przed datą, którą należy określić zgodnie z ust. 3;
[…]
3.      Szczegółowe zasady stosowania niniejszego artykułu, a w szczególności zasady dotyczące administracyjnych środków kontroli zostają przyjęte zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 17.
Owe szczegółowe zasady określają postanowienia, które obowiązkowo muszą zawierać umowy, w szczególności wzmianka o cenie przyznanej plantatorom i o kwocie premii, do której uprawnia umowa”.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 i 4 tego rozporządzenia:
„3.      Kwota premii jest ustalana:
[…]
b)      w  odniesieniu do każdej odmiany produkowanej we Wspólnocie pochodzącej z uznanych obszarów produkcji i w odniesieniu do odpowiadającej tym obszarom jakości referencyjnej.
Kwota w ten sposób ustalonej premii jest stosowana w odniesieniu do wszystkich rodzajów tytoniu danej odmiany. Jednakże w zakresie, w jakim w odniesieniu do danej odmiany przyznanie premii w takiej samej kwocie na rzecz tytoniu odmiennej jakości tej odmiany zagrażałoby utrudnieniem prawidłowego funkcjonowania wspólnej organizacji rynków oraz jakościowego dostosowania produkcji do potrzeb użytkowników, kwota premii może zostać ustalona wyjątkowo dla jakości odmiennych od jakości przyjętej za referencyjną, w kwocie wyższej lub niższej niż kwota zwykle stosowana do całego tytoniu danej odmiany.
Niemniej jednak owa wysokość może być zróżnicowana dla tej samej odmiany w odniesieniu do konkretnych obszarów produkcyjnych w rozumieniu ust. 5.
4.      Przed dniem 1 listopada każdego roku wysokość premii na jedną odmianę stosowana w odniesieniu do zbiorów w kolejnym roku kalendarzowym jest ustalana zgodnie z procedurą określoną w art. 43 ust. 2 traktatu [EWG]”.
W celu ograniczenia jakiegokolwiek zwiększenia produkcji tytoniu w Unii Europejskiej i jednocześnie zniechęcenia do produkcji odmian trudno zbywalnych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1114/88 z dnia 25 kwietnia 1988 r. zmieniającym rozporządzenie (EWG) nr 727/70 dotyczącym ustanowienia wspólnej organizacji rynku surowca tytoniowego [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej] (Dz.U. 1988, L 110, s. 35) dodano ust. 5 do art. 4 tego ostatniego rozporządzenia. Ów przepis stanowił:
„Rada ustala corocznie, zgodnie z procedurą określoną w art. 43 ust. 2 traktatu [EWG], dla poszczególnych odmian lub grup odmian tytoniu produkowanego we Wspólnocie, dla których ustalono ceny i premie, maksymalną zagwarantowaną ilość tytoniu przy uwzględnieniu w szczególności warunków rynkowych i społeczno-ekonomicznych oraz agronomicznych danych regionów. Maksymalną łączną ilość tytoniu dla Wspólnoty ustala się dla poszczególnych plonów zebranych w latach 1988, 1989 i 1990 na 385 000 ton liści tytoniu.
[…]”.

Rozporządzenie
nr
1726/70
Warunki i wymogi dotyczące umów kontraktacji, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 727/70, określono w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 1726/70 z dnia 25 sierpnia 1970 r. w sprawie szczegółowych zasad dotyczących przyznawania premii z tytułu liści tytoniu [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej] (Dz.U. 1970, L 191, s. 1).
Artykuł 2b ust. 1,  3 i 4 rozporządzenia nr 1726/70, zmienionego rozporządzeniem Komisji (EWG) nr 1413/91 z dnia 29 maja 1991 r. (Dz.U. 1991, L 135, s. 15; zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1726/70”) stanowił:
„1.      Umowa kontraktacji […], która powinna zawierać co najmniej elementy wskazane w pkt 1–12 załącznika, zostaje zawarta między następującymi stronami:
a)      nabywcą liści tytoniu poddającym ów tytoń procesom pierwszego przetwarzania i uzdatniania, zwanym dalej »nabywcą«,
i
b)      plantatorem tytoniu lub zrzeszonymi plantatorami, zwanymi dalej »sprzedawcą«.
[…]
3.      Umowa kontraktacji może być roczna lub wieloletnia. Powinna zostać zawarta, z wyjątkiem przypadku siły wyższej, przed dniem 1 czerwca roku, w którym umowa ta zaczęła obowiązywać. […]
4.      W umowie kontraktacji należy obowiązkowo wskazać:
a)      bazową cenę umowną;
b)      kryteria służące określeniu ostatecznej ceny nabycia, a w szczególności:
–        stałą cenę docelową dla określonych zbiorów,
–        odpowiednią wysokość premii.
[…]”.
Załącznik do rozporządzenia nr 1726/70 zawierał wzorzec europejskiej umowy kontraktacji, której pkt 1, 4, 5, i 8 miały następujące brzmienie:
„1.      Sprzedawca zobowiązuje się uprawiać w odniesieniu do […] zbiorów […] 19…., tytoń na następujących zasadach:
[…]
Maksymalna wydajność: … kg/ha
i  dokonywać suszenia zgodnie z wymogami dotyczącymi określonej odmiany.
[…]
4.      Sprzedawca zobowiązuje się dostarczyć nabywcy w zakresie odpowiadającym maksymalnej produkcji określonej w pkt 1 całość tytoniu zebranego na obszarze będącym przedmiotem niniejszej umowy.
5.      Nabywca zobowiązuje się nabyć w zakresie odpowiadającym maksymalnej produkcji określonej w pkt 1 całość tytoniu zebranego na obszarze będącym przedmiotem niniejszej umowy i spełniającego minimalne wymogi jakościowe określone w art. 6 ust. 2 [rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1727/70 z dnia 25 sierpnia 1970 r. w sprawie sposobów interwencji w sektorze surowca tytoniowego (Dz.U. 1970, L 191, s. 5)].
[…]
8.      Cena umowna w odniesieniu do jakości referencyjnej określonej w uregulowaniach wspólnotowych wynosi …. za kg. […]
Bez uszczerbku dla przepisów poprzedniego akapitu, jeżeli ceny lub premia dotyczące odmiany tytoniu wskazanej w pkt 1 niniejszej umowy zostają zmienione rozporządzeniem wspólnotowym, nabywca i sprzedawca powinni ponownie renegocjować ceny umowne. W przypadku gdy ceny lub premie zostają zmienione zgodnie z art. 4 ust. 5 [rozporządzenia nr 727/70], cenę umowną należy skorygować o zmianę ceny i premii”.

Rozporządzenie
nr
2062/92
Motywy pierwszy, trzeci i siódmy rozporządzenia nr 2062/92 miały następujące brzmienie:
„zważywszy, że Komisja [Europejska] zaproponowała reformę wspólnej organizacji rynku tytoniu, która zostanie wdrożona począwszy od zbiorów 1993 r.,  należy w odniesieniu do zbiorów 1992 r. utrzymać w mocy przepisy mające zastosowanie do poprzednich zbiorów, z zastrzeżeniem zmian niezbędnych dla zapewnienia przejścia do nowego systemu. Mając powyższe na względzie ustalenie maksymalnej zagwarantowanej ilości dla poszczególnych odmian lub grup odmian, o której mowa w art. 4 ust. 5 akapit pierwszy [rozporządzenia nr 727/70] nie jest wymagane w odniesieniu do zbiorów 1993 r.;
[…]
zważywszy, że ceny docelowe i ceny interwencyjne liści tytoniu należy ustalić zgodnie z kryteriami określonymi w art. 2 ust. 2 [rozporządzenia nr 727/20] w szczególności w celu zachęcenia producentów do ukierunkowania upraw na odmiany, na które jest największe zapotrzebowanie, najbardziej konkurencyjne lub najmniej szkodliwe dla zdrowia;
[…]
zważywszy, że premia jest identyczna dla wszystkich rodzajów tytoniu danej odmiany niezależnie od jakości dostarczonego tytoniu. Niemniej jednak może to stanowić zachętę do produkcji tytoniu niskiej jakości. Należy zatem obniżyć kwotę premii w odniesieniu do ilości tytoniu niskiej jakości zakupionej przez przetwórcę przekraczającej określoną procentowo wartość odpowiadającą zwykłej ilości tytoniu niskiej jakości w porównaniu z całością zbiorów”.
Artykuł 3 tego rozporządzenia stanowił:
„1.      W odniesieniu do zbiorów 1992 r. ceny docelowa i interwencyjna oraz kwoty premii przyznanej nabywcom liści tytoniu, o których mowa w art. 2 i 3 [rozporządzenia nr 727/70], a także pochodne ceny interwencyjne beli tytoniu określone w art. 6 wspomnianego rozporządzenia zostały ustalone w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia.
[…]
3.      W przypadku gdy ilość liści tytoniu niższej klasy, niższej kategorii lub niższej jakości nabytego przez przetwórcę przekracza – w stosunku do całkowitej nabytej ilości danej odmiany – maksymalną wartość procentową określoną w załączniku IV, premia jest obniżana o 30 % w odniesieniu do ilości przekraczającej tę wartość procentową”.
Numer 18 załącznika IV do wspomnianego rozporządzenia wskazywał, że jeśli chodzi o stopień IV odmiany „Katerini i podobne odmiany”, maksymalna wartość procentowa określona w art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia wynosiła 20 %.

Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
Skarżąca w postępowaniu głównym zawarła z producentami tytoniu przed dniem 1 czerwca 1992 r. umowy zakupu tytoniu odmiany Katerini na plony zebrane w 1992 r. Otrzymała ona następnie tytułem zaliczki premię określoną w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 727/70.
Decyzją Ethnikos Organismos Kapnou (krajowej organizacji ds. tytoniu) z dnia 22 września 1995 r. wezwano skarżącą w postępowaniu głównym do zwrotu, jako nienależnie wypłaconej kwoty oraz na podstawie art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92, części premii w kwocie 51 564 843 GRD (drachm greckich,  w przybliżeniu 151 327 EUR), którą jej przyznano, uzasadniając to tym, że zaliczka wypłacona jej z tytułu owej premii była wyższa od zaliczki, do jakiej była uprawniona. Zdaniem Ethnikos Organismos Kapnou (krajowego urzędu ds. tytoniu) ilość tytoniu niskiej jakości nabytego przez skarżącą w postępowaniu głównym stanowiła wartość procentową wyższą od 20 % całkowitej nabytej przez nią ilości tytoniu.
Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji do Symvoulio tis Epikrateias (rady stanu, Grecja), będącej sądem odsyłającym, która przekazała tę skargę do Dioikitiko Protodikeio Athinon (sądu administracyjnego pierwszej instancji w Atenach, Grecja) w celu wydania orzeczenia w przedmiocie tej skargi w trybie  nieograniczonego prawa orzekania. Przed tym ostatnim sądem skarżąca w postępowaniu głównym w szczególności podniosła zarzut nieważności art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 ze względu na skutek wsteczny tego przepisu i naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. Dioikitiko Protodikeio Athinon (sąd administracyjny pierwszej instancji w Atenach) oddalił skargę jako bezzasadną.
Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła apelację od wyżej wymienionego orzeczenia do Dioikitiko Efeteio Athinon (apelacyjnego sądu administracyjnego w Atenach, Grecja), który oddalił ją w wyroku, uzasadniając to z jednej strony tym, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 nie miał skutku wstecznego, ponieważ przepis ten odnosił się nie do daty zawarcia rozpatrywanych umów kontraktacji, lecz do jakości tytoniu, a z drugiej strony tym, że w owym rozporządzeniu nie naruszono zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
Skarżąca w postępowaniu głównym zaskarżyła powyższy wyrok do Symvoulio tis Epikrateias (rady stanu). Sąd ten zastanawia się nad ważnością wspomnianego przepisu w zakresie, w jakim może on być niezgodny z zasadami niedziałania prawa wstecz oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań.
W szczególności sąd ten uważa, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 miał skutek wsteczny, ponieważ rozporządzenie to zostało opublikowane w dniu 30 lipca 1992 r., to znaczy po upływie terminu przewidzianego w rozporządzeniu nr 1726/70 na zawarcie umów kontraktacji między producentami a przetwórcami, dotyczących zbiorów w 1992 r. W tym względzie wspomniany sąd stoi na stanowisku, że mimo iż obniżenie premii przewidziane w tym art. 3 ust. 3 miało na celu poprawę jakości uprawianych odmian tytoniu, a tym samym ich konkurencyjności, taki cel, który był zgodny z celami wspólnej organizacji rynków w sektorze tytoniu, nie mógł zostać osiągnięty w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr 2062/92, ponieważ w tym dniu ów termin upłynął, a podmioty gospodarcze działające na danym rynku podjęły już decyzję o ukierunkowaniu produkcji, bez możliwości osiągnięcia tego celu w trakcie zbiorów w 1992 r. Ów sąd zastanawia się zatem nad kwestią ważności art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92.
Ponadto sąd odsyłający uważa, że ze względu na ustanowienie obniżki premii za tytoń niższej jakości rozporządzenie nr 2062/92 może naruszać zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 727/70 kwota premii obowiązująca za zbiory w danym roku powinna zostać ustalona przed dniem 1 listopada roku poprzedniego, a w każdym razie umowy kontraktacji powinny zostać zawarte przed dniem 1 czerwca każdego roku.
W powyższych okolicznościach Symvoulio tis Epikrateias (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 3 ust. 3 rozporządzenia [nr 2062/92], który stanowi, że w przypadku gdy ilość liści tytoniu niższej jakości nabytego przez przetwórcę przekracza – w stosunku do całkowitej nabytej ilości danej odmiany – maksymalną wartość procentową określoną w załączniku IV [do tego rozporządzenia], premia jest zmniejszana o 30 % w odniesieniu do ilości przekraczającej tę wartość procentową, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz oraz zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Poprzez pytanie prejudycjalne sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 jest ważny w świetle zasad niedziałania przepisów prawa  wstecz i ochrony uzasadnionych oczekiwań.
Na wstępie należy przypomnieć, że o ile jest ogólną regułą, że zasada pewności prawa stoi na przeszkodzie temu, by temporalny zakres obowiązywania aktu Unii rozpoczynał się przed jego publikacją, o tyle może tak być na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy odbywa się to z należytym poszanowaniem uzasadnionych oczekiwań zainteresowanych, a także gdy z brzmienia, celu lub systematyki właściwych przepisów wynika jasno, że należy im przypisać taki skutek [wyrok z dnia 30 kwietnia 2019 r., Włochy/Rada (Kwota połowowa włócznika śródziemnomorskiego), C‑611/17, EU:C:2019:332, pkt 106 i przytoczone tam orzecznictwo].
W tych okolicznościach należy w pierwszej kolejności ustalić, czy art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92, zgodnie z którym, w przypadku gdy ilość tytoniu niższej klasy, niższej kategorii lub niższej jakości zakupionego przez przetwórcę przekracza – w stosunku do całkowitej nabytej ilości danej odmiany – maksymalną wartość procentową określoną w załączniku IV do tego rozporządzenia, jest obniżana o 30 % w odniesieniu do ilości przekraczającej rozpatrywaną wartość procentową, ma skutek wsteczny. W przypadku odpowiedzi twierdzącej trzeba będzie zbadać w drugiej kolejności, czy można dopuścić stosowanie tego przepisu z mocą wsteczną, zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.
Po pierwsze, w odniesieniu do oceny oddziaływania art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 z mocą wsteczną  należy stwierdzić, że rozporządzenie to zostało opublikowane w dniu 30 lipca 1992 r.  Tymczasem z art. 2b ust. 3 rozporządzenia nr 1726/70 wynika, że aby uzyskać prawo do premii z tytułu zbiorów w 1992 r. przewidzianej w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 727/70, osoby fizyczne lub prawne, które nabywają liście tytoniu od plantatorów, powinny, z wyjątkiem przypadku siły wyższej, zawrzeć z nimi umowy kontraktacji najpóźniej do dnia 1 czerwca 1992 r.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że rozporządzenie nr 2062/92, w tym art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia, oddziaływało z mocą wsteczną, ponieważ zostało przyjęte w dniu, w którym osoby fizyczne lub prawne nabywające liście tytoniu od plantatorów musiały podjąć już względem nich wiążące zobowiązania umowne dotyczące zakupu ich produkcji (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 lipca 1991 r., Crispoltoni, C‑368/89,
EU:C:1991:307
, pkt 14–16).
Ponadto wspomniane oddziaływanie z mocą wsteczną wynikało z faktu, że na podstawie powyższego przepisu coroczne ustalanie wysokości premii za zbiory w 1992 r. miało miejsce w czerwcu 1992 r., podczas gdy zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 727/70 powinno ono nastąpić przed dniem 1 listopada 1991 r.
Po drugie, jeśli chodzi o kwestię, czy stosowanie z mocą wsteczną art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 można uzasadniać celem leżącym w interesie  ogólnym, który tego wymaga, należy zauważyć, że stosowanie z mocą wsteczną owego rozporządzenia, w tym art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia, wynika bezwzględnie z konieczności osiągnięcia podstawowego celu, jakiemu służyła wspólna organizacja rynku tytoniu w 1992 r.,  mianowicie – zapewnienia wsparcia finansowego producentom i przetwórcom tytoniu.
W tych okolicznościach należy, po trzecie, zbadać, czy zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań była należycie przestrzegana. W tym względzie należy przypomnieć, że mimo iż ta zasada należy do zasad ogólnych prawa Unii, przedsiębiorcy nie mogą w sposób uzasadniony oczekiwać, że zostanie utrzymana istniejąca sytuacja, która może zostać zmieniona w ramach uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych instytucjom Unii, zwłaszcza w takiej dziedzinie jak wspólna organizacja rynków, której cele uwzględniają ciągłe dostosowywanie się do zmian sytuacji gospodarczej (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 października 1994 r., Crispoltoni i in., C‑133/93, C‑300/93 i C‑362/93,
EU:C:1994:364
, pkt 57; z dnia 17 września 1998 r., Pontillo, C‑372/96,
EU:C:1998:412
, pkt 22; a także z dnia 26 czerwca 2012 r., Polska/Komisja, C‑335/09 P,
EU:C:2012:385
, pkt 180 i przytoczone tam orzecznictwo).
Z powyższego wynika, że przedsiębiorcy nie mogą powoływać się na prawo nabyte do utrzymania korzyści wynikającej dla nich z wprowadzenia wspólnej organizacji rynków i którą odnieśli w danym momencie (wyroki z dnia: 5 października 1994 r., Crispoltoni i in., C‑133/93, C‑300/93 i C‑362/93,
EU:C:1994:364
, pkt 58; a także z dnia 17 września 1998 r., Pontillo, C‑372/96,
EU:C:1998:412
, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo).
Dzieje się tak, zwłaszcza gdy jak w sporze w postępowaniu głównym znajdujące zastosowanie przepisy Unii –  w  niniejszym przypadku  rozporządzenie nr 727/70  – zobowiązują Radę do corocznego określania, w szczególności w zależności od zmian na rynku i szkodliwości różnych odmian tytoniu, cen a także premii w odniesieniu do tych odmian oraz wyraźnie przewidziano możliwość obniżenia tych cen i premii (zob. podobnie wyrok z dnia 17 września 1998 r.,  Pontillo, C‑372/96,
EU:C:1998:412
, pkt 24).
Od chwili opublikowania rozporządzenia nr 1114/88 wszystkie zainteresowane podmioty były bowiem świadome sytuacji niepewności wynikającej z tego, że coroczne ustalanie cen i premii nie miało dotąd miejsca. W szczególności dopóki prawodawca Unii nie ustalił cen i premii dotyczących zbiorów tytoniu w 1992 r., dopóty podmioty te nie mogły zasadnie oczekiwać utrzymania omawianych cen i premii.
Ponadto należy zauważyć, że na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 727/70 kwota premii mogła zostać ustalona wyjątkowo dla jakości odmiennych od jakości przyjętej za referencyjną, w kwocie wyższej lub niższej niż kwota zwykle stosowana do wszystkich rodzajów tytoniu danej odmiany. Co więcej, jak wynika z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 w związku z motywami pierwszym, trzecim i siódmym tego rozporządzenia miało ono na celu zniechęcenie do produkcji odmian tytoniu o niższej  klasie, niższej kategorii lub niższej jakości, które trudno było zbyć, w celu ograniczenia produkcji tytoniu w całej Unii.
Co więcej, należy przypomnieć, że z art. 2b ust. 1 rozporządzenia nr 1726/70 w związku z pkt 8 załącznika do tego rozporządzenia wynika, iż umowy kontraktacji zawarte między nabywcami i plantatorami zawierały postanowienia przewidujące renegocjację ceny umownej w przypadku zmiany w szczególności wypłacanej nabywcom premii.
Należy zatem stwierdzić, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 nie naruszył uzasadnionych oczekiwań zainteresowanych podmiotów.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że analiza przedstawionego pytania nie wykazała niczego, co mogłoby podważyć ważność art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2062/92 w świetle zasad niedziałania przepisów prawa  wstecz i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
Analiza przedstawionego pytania prejudycjalnego nie wykazała żadnej okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na ważność art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2062/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. ustalającego, w odniesieniu do zbiorów w 1992 r., ceny docelowe, ceny interwencyjne i premie przyznawane nabywcom liści tytoniu, pochodne ceny interwencyjne beli tytoniu, jakości referencyjne oraz obszary produkcji w świetle zasad niedziałania przepisów prawa wstecz i ochrony uzasadnionych oczekiwań.
Podpisy
*
Język postępowania: grecki.