CELEX: 62014TJ0817
Responsabbiltà mhux kuntrattwali
Politika tas-saħħa
Ġlieda kontra l-influwenza tat-tjur
Projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda
Regolament (KE) Nru 318/2007 u Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 139/2013
Ksur suffiċjentement serju tar-regoli tad-dritt li jagħtu drittijiet liċ-ċittadini
Nuqqas ta’ rikonoxximent manifest u gravi tal-limiti tas-setgħa diskrezzjonali
Proporzjonalità
Dmir ta’ diliġenza
Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali

Il-fatti li wasslu għall-kawża
Preżentazzjoni tar-rikorrenti
Ir-rikorrenti, Zoofachhandel Züpke GmbH, Zoohaus Bürstadt, Helmut Ofenloch GmbH & Co. KG, Zoofachgeschäft – Vogelgroßhandel Import-Export Heinz Marche, Rita Bürgel u Norbert Kass, huma kummerċjanti tal-annimali stabbiliti jew li jgħixu fil-Ġermanja, li jeżerċitaw jew kienu jeżerċitaw senjatament attività ta’ importazzjoni fl-Unjoni Ewropea ta’ għasafar selvaġġi maqbuda fis-selvaġġ u intiżi għal finijiet ornamentali f’gaġeġ tal-għasafar, bħalma huma l-pappagalli.
Fuq id-Direttivi 91/496/KEE u 92/65/KEE
Fil-15 ta’ Lulju 1991, il-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej adotta, fuq il-bażi tal-Artikolu 37 KE li jirregola l-politika agrikola komuni, id-Direttiva 91/496/KEE, li tistabbilixxi l-prinċipji li jirregolaw l-organizzazzjoni ta’ kontrolli veterinarji fuq annimali li jidħlu fil-Komunità minn pajjiżi terzi u li temenda d-Direttivi 89/662/KEE, 90/425/KEE u 90/675/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 12, p. 58). L-Artikolu 10(3) tad-Direttiva 91/496 jirreferi għall-Anness B tagħha għal dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ġenerali li għandhom jiġu osservati miċ-ċentri ta’ kwarantina.
Fit-13 ta’ Lulju 1992, il-Kunsill adotta d-Direttiva 92/65/KEE, li tistabbilixxi l-ħtiġijiet dwar saħħa tal-annimali li jirregolaw il-kummerċ ta’, u l-importazzjoni fil-Komunità ta’ annimali, semen, ova u embrijuni mhux suġġetti għal ħtiġijiet ta’ saħħa tal-annimali meħtieġa f’regoli speċifiċi tal-Komunità li hemm referenza għalihom fl-Anness A (1) ta’ Direttiva 90/425/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 154). Id-Direttiva 92/65 tistabbilixxi r-rekwiżiti partikolari li għandhom jiġu ssodisfatti mill-pajjiż u mill-operatur ta’ oriġini, tistabbilixxi r-regoli dwar iċ-ċertifikati dwar l-ispezzjonijiet sanitarji li għandu jkollhom l-annimali importati u tiddetermina liema eżamijiet għandhom ikunu suġġetti għalihom l-annimali. L-Artikolu 17(2) u (3) tad-Direttiva 92/65 jipprevedi, b’mod partikolari, essenzjalment, li huma biss l-annimali ġejjin minn pajjiż terz inkluż f’lista ta’ pajjiżi terzi jew ta’ partijiet ta’ pajjiżi terzi li jipprovdu garanziji ekwivalenti għar-rekwiżiti applikabbli għall-kummerċ fi ħdan l-Unjoni li jistgħu jiġu importati fl-Unjoni, u li jistgħu jiġu stabbiliti kundizzjonijiet speċifiċi tas-saħħa, partikolarment dawk intiżi sabiex jipproteġu l-Unjoni minn ċertu mard eżotiku.
Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2005
Fl-14 u fil-15 ta’ Settembru 2005, wara talba magħmula mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej fl-2004, l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) tat opinjoni xjentifika dwar l-aspetti tas-saħħa u tal-benesseri tal-annimali fir-rigward tal-influwenza tat-tjur [
The EFSA Journal
(2005) 266, p. 1 sa 21] (iktar ’il quddiem l-“Opinjoni tal-EFSA tal-2005”). Fid-dawl tal-mandat li kien ingħatalha, f’din l-opinjoni l-EFSA ħadet pożizzjoni biss fir-rigward tar-riskju ta’ infezzjoni għat-tjur tar-razzett tal-Unjoni mill-influwenza tat-tjur, jew l-avian flu.
Fl-introduzzjoni tal-opinjoni tagħha tal-2005, l-EFSA fakkret li l-influwenza tat-tjur kienet tidher f’żewġ forom kliniċi distinti fit-tjur tar-razzett, l-influwenza tat-tjur b’patoġeniċità għolja (iktar ’il quddiem l-“ITPGħ”) u l-influwenza tat-tjur b’patoġeniċità baxxa (iktar ’il quddiem l-“ITPB”). L-ITPGħ hija kkawżata minn virus tas-sottotipi H5 u H7, li jimmanifestaw ċerti karatteristiċi molekulari li jistgħu jikkawżaw infezzjoni sistematika, li ma jinsabux fil-każ tal-ITPB. Il-virus H5N1 huwa wieħed minn dawn is-sottotipi ta’ virus li jikkawżaw l-ITPGħ.
L-EFSA indikat ukoll, ftit ta’ żmien qabel l-adozzjoni tal-opinjoni tagħha u b’reazzjoni għal sitwazzjoni endemika inabitwali tal-virus H5N1 fit-tjur tar-razzett f’ċerti pajjiżi Asjatiċi, li dan il-virus kien infetta l-popolazzjoni ta’ tjur selvaġġi, kemm sedentarji kif ukoll migratorji. Din is-sitwazzjoni epidemjoloġika, li, skontha, qatt ma kienet immaterjalizzat fil-passat, setgħet toriġina virus pandemiku għall-bniedem u twassal għal konsegwenzi imprevedibbli. Madankollu, fid-dawl tan-nuqqas ta’ għarfien fir-rigward tal-infezzjonijiet tat-tip ITPGħ fl-għasafar selvaġġi, hija kkunsidrat li evalwazzjoni tas-sitwazzjoni u previżjonijiet fir-rigward ta’ żviluppi futuri ma setgħux ikunu ssostanzjati permezz ta’ data xjentifika suffiċjenti.
Fir-rigward tar-riskju li kienu jirrappreżentaw għat-tjur tar-razzett fl-Unjoni l-għasafar miżmuma f’gaġeġ, li jinkludu b’mod partikolari l-għasafar maħsuba sabiex jinżammu għal finijiet ta’ eżibizzjoni u bħala annimali tad-dar, l-EFSA kkunsidrat li dawn l-għasafar setgħu jkunu infettati b’virus li tikkawża l-influwenza tat-tjur, inklużi dawk tas-sottotipi H5 u H7, u għalhekk, fil-każ ta’ importazzjoni, setgħu jirrappreżentaw riskju li dawn il-virus jiġu introdotti fl-Unjoni.
Fuq id-Deċiżjoni 2005/760/KE u l-proroga tal-miżuri adottati
Fis-27 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2005/760/KE, dwar ċerti miżuri ta’ protezzjoni fir-rigward ta’ suspett ta’ [ITPGħ] f’ċerti pajjiżi terzi għall-importazzjoni ta’ għasafar maqbudin (
ĠU L 349 M, 12.12.2006, p. 519
), li ssospendiet l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar ħajjin, bl-esklużjoni tat-tjur tar-razzett. Dawn il-miżuri kellhom japplikaw sat-30 ta’ Novembru 2005.
Il-miżuri adottati fid-Deċiżjoni 2005/760 ġew emendati u pprorogati sat-30 ta’ Ġunju 2007 permezz ta’ diversi deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, bl-aħħar proroga prevista mid-Deċiżjoni 2007/183/KE, tat-23 ta’ Marzu 2007, li temenda d-Deċiżjoni 2005/760 (
ĠU L 84, p. 44
).
Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2006
Fis-27 ta’ Ottubru 2006, bi tweġiba għal talba tal-Kummissjoni tal-25 ta’ April 2005, l-EFSA tat opinjoni xjentifika dwar ir-riskji, għas-saħħa u għall-benesseri tal-annimali, li jirriżultaw mill-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi għajr it-tjur tar-razzett fl-Unjoni [
The EFSA Journal
(2006) 410, p. 1 sa 55] (iktar ’il quddiem l-“Opinjoni tal-EFSA tal-2006”). Hija fformulat diversi rakkomandazzjonijiet għas-saħħa u għall-benesseri tal-għasafar maqbuda fis-selvaġġ u eżaminat diversi aġenti ta’ infezzjoni għall-għasafar, fosthom l-influwenza tat-tjur.
Fir-rigward tal-aspetti relatati mas-saħħa, l-EFSA kkunsidrat li l-probabbiltà li aġenti ta’ infezzjoni kienu ġew introdotti fl-Unjoni wara l-ħruġ mill-kwarantina ta’ għasafar selvaġġi maqbuda kienet tvarja minn waħda “negliġibbli” sa “għolja ħafna”. Skont l-EFSA, il-probabbiltà li għasfur selvaġġ maqbud ikun infettat meta jinħareġ mill-kwarantina tvarja minn speċi għal oħra u tiddependi mill-probabbiltà ta’ infezzjoni fi stadji fejn is-sintomi jkunu għadhom ma sarux apparenti. Dawn il-konstatazzjonijiet wassluha sabiex tirrakkomanda li n-neċessità li titkompla l-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda tiġi eżaminata b’attenzjoni kbira. Hija indikat ukoll li l-għasafar selvaġġi setgħu jkunu infettati permezz ta’ kontaminazzjoni laterali minn għasafar selvaġġi oħra li jkunu infettati, permezz ta’ ambjent ikkontaminat jew permezz ta’ tjur tar-razzett li jkunu infettati.
Barra minn hekk, l-EFSA rrilevat li 95 % tal-għasafar importati fl-Unjoni kienu jappartjenu għal waħda mit-tliet familji komposti, rispettivament, mill-Passeriformes (64 %), mill-Psittaciformes (17 %) u mill-Galliformes (14 %), li, fl‑2005, 88 % tal-importazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi kienu ġejjin mill-Afrika u 78 % kienu ġejjin minn ħames Stati Afrikani u li, b’mod ġenerali, l-għasafar maqbuda kienu irħas mill-għasafar imrobbija fil-magħluq.
Fir-rigward, b’mod speċifiku, tal-influwenza tat-tjur, l-EFSA kkunsidrat, qabelxejn, li l-ispeċi ta’ għasafar l-iktar importati, jiġifieri l-Passeriformes u l-Psittaciformes, ma kellhomx rwol kbir fl-epidemjoloġija tal-influwenza tat-tjur. Barra minn hekk, il-virus kollha li jikkawżaw l-ITPGħ li jinsabu fl-għasafar kellhom potenzjal żooniku limitat. Madankollu, skont l-EFSA, peress li l-ġenotip tal-virus tal-influwenza tat-tjur, jew parti minnu, kien implikat f’pandemiji kbar fil-passat u, fil-mument tat-tfassil tal-opinjoni, fil-pandemija tal-virus H5N1, programm tajjeb ta’ sorveljanza seta’ jevita li l-virus tal-influwenza tat-tjur jiddaħħal fl-Unjoni permezz ta’ għasafar importati legalment.
Barra minn hekk, l-EFSA osservat li, b’mod partikolari għall-Passeriformes u għall-Galliformes, il-virus li jikkawżaw l-ITPGħ kellhom perijodu ta’ inkubazzjoni u perijodu fejn jidhru s-sintomi qosra ħafna, b’rata ta’ mortalità għolja fi ftit jiem, filwaqt li, għall-Anseriformes, il-perijodu ta’ inkubazzjoni seta’ jkun ħafna itwal. Hija kkunsidrat ukoll li, fid-dawl tal-perijodu qasir ta’ inkubazzjoni, għasfur li jkun wasal fil-kwarantina diġà infettat b’virus tal-influwenza tat-tjur jew li jkun ġie infettat b’dan il-virus matul il-kwarantina jibda juri sintomi tal-marda matul il-perijodu ta’ kwarantina. Hija għalhekk ikkunsidrat li l-probabbiltà li tali għasfur jinħareġ mill-kwarantina mingħajr ma l-marda tkun skoperta kienet żgħira ħafna, jekk mhux ukoll negliġibbli. Hija madankollu indikat li kien hemm riskju li għasafar infettati iżda mingħajr sintomi jiġu rrilaxxati minkejja li jkunu infettati.
Fl-aħħar nett, l-EFSA rrakkomandat li tiġi evalwata b’attenzjoni kbira n-neċessità li titkompla l-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi jew li tingħata preferenza lill-importazzjoni ta’ bajd, u dan fid-dawl tar-riskju li jiġu introdotti numru kbir ta’ aġenti ta’ infezzjoni fl-Unjoni. Hija rrakkomandat ukoll li ssir evalwazzjoni regolari tar-riskju ta’ importazzjoni ta’ mard li jittieħed sabiex jiġu identifikati ż-żoni u l-pajjiżi b’riskju għoli u l-ispeċi b’riskju għoli, u dan minħabba li dawn ivarjaw fuq perijodu ta’ żmien.
Fuq ir-Regolament (KE) Nru 318/2007
Fit-23 ta’ Marzu 2007, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament (KE) Nru 318/2007, li tistipula l-kondizzjonijiet tas-saħħa tal-annimali għall-importazzjoni ta’ ċerti għasafar fil-Komunità u l-kondizzjonijiet ta’ kwarantina tagħhom (
ĠU 2008, L 56M, p. 165
). Dan ir-regolament kellu, speċifikament, bħala bażijiet legali, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(3) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(4) tad-Direttiva 91/496, kif ukoll l-Artikolu 17(2)(b) u (3) u l-ewwel u r-raba’ inċiżi tal-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 92/65. Skont l-Artikolu 20 tiegħu, dan ir-regolament daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2007.
Il-premessi 4, 5 u 8 sa 10 tar-Regolament Nru 318/2007 huma redatti kif ġej:
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Suġġett”, jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-kondizzjonijiet tas-saħħa ta’ l-annimali għall-importazzjoni ta’ ċerti għasafar [fl-Unjoni], mill-pajjiżi terzi u partijiet minnhom msemmija fl-Anness I, u l-kondizzjonijiet ta’ kwarantina għal din l-importazzjoni.”
L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Ambitu”, jistipula li dan ir-regolament japplika għal annimali tal-ispeċi tat-tjur, bl-eċċezzjoni,
inter alia
, tat-tjur tar-razzett.
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Stabbilimenti tat-tgħammir approvati”, jistabbilixxi, essenzjalment, li l-importazzjoni ta’ għasafar ġejjin minn stabbilimenti tat-tgħammir approvati mill-awtorità kompetenti fil-pajjiż terz ta’ oriġini għandha tiġi awtorizzata sakemm din l-awtorità tkun osservat il-kundizzjonijiet ta’ approvazzjoni stabbiliti fl-Anness II ta’ dan ir-regolament u l-komunikazzjoni tan-numru ta’ approvazzjoni lill-Kummissjoni.
L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Il-kondizzjonijiet għall-importazzjoni”, jipprovdi:
“L-importazzjonijiet tal-għasafar għandhom jiġu awtorizzati biss jekk l-għasafar jikkonformaw mal-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)
l-għasafar huma għasfar mgħammra [imrobbija] fil-magħluq [iddefiniti mill-Artikolu 3(ċ) tal-istess regolament bħala ‘għasafar li ma nqabdux fis-selvaġġ imma kienu mwielda u mrobbija fil-magħluq minn ġenituri li tgħammru jew kellhom gameti trasferiti mod ieħor fil-magħluq’];
(b)
l-għasafar għandhom joriġinaw minn pajjiżi terzi jew partijiet minnhom imsemmija fl-Anness I;
(c)
l-għasafar li ġejjin minn stabbilimenti tat-tgħammir approvati li jikkonformaw mal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 4;
(d)
l-għasafar kienu soġġetti għal test tal-laboratorju għall-individwazzjoni tal-mikrobu minn 7 sa 14-il jum qabel l-imbark b’riżultati negattivi għal kull virus ta’ l-influwenza tat-tjur u tal-marda ta’ Newcastle;
(e)
l-għasafar ma ġewx imlaqqma kontra l-influwenza tat-tjur;
(f)
l-għasafar huma akkumpanjati minn ċertifikat tas-saħħa ta’ l-annimali skond il-mudell stipulat fl-Anness III (‘iċ-ċertifikat tas-saħħa ta’ l-annimali’);
(g)
l-għasafar jiġu identifikati b’numru ta’ identifikazzjoni individwali […]”
L-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Dispożizzjonijiet għall-kwarantina”, jipprovdi:
“L-għasafar għandhom ikunu taħt kwarantina mill-inqas għal 30 ġurnata ġo faċilità jew ċentru ta’ kwarantina approvati (’il-kwarantina’).”
L-Anness I tar-Regolament Nru 318/2007, intitolat “Lista ta’ pajjiżi terzi li jistgħu jużaw iċ-ċertifika tas-saħħa tal-annimali fl-Anness III”, jipprovdi:
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/696/KE, tat-28 ta’ Awwissu 2006, li tistabbilixxi lista ta’ pajjiżi terzi li minnhom tjur, bajd għat-tifqis, flieles ta’ ġurnata, laħam ta’ tjur, ta’ ratiti u ta’ tjur selvaġġi tal-kaċċa, bajd u prodotti tal-bajd u bajd speċifikat bħala liberu mill-patoġeni jistgħu jiġu importati ġewwa u jgħaddu mill-Komunità u l-kondizzjonijiet applikabbli għaċ-ċertifikazzjoni veterinarja, u li temenda d-Deċiżjonijiet 93/342/KEE, 2000/585/KE u 2003/812/KE (
ĠU L 142 M, 5.6.2007, p. 316
), imsemmija fl-Anness I tar-Regolament Nru 318/2007, tħassret u ġiet issostitwita bir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 798/2008, tat-8 ta’ Awwissu 2008, li jistabbilixxi lista ta’ pajjiżi terzi, territorji, żoni jew kumpartimenti li minnhom jistgħu jiġu impurtati u jsir tranżitu ta’ tjur u prodotti tat-tjur fil-komunità u r-rekwiżiti ta’ ċertifikazzjoni veterinarja (
ĠU L 226, p. 1
), li ġie emendat diversi drabi.
Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2008
Fis-7 ta’ Mejju 2008, bi tweġiba għal talba tal-Kummissjoni tal-2007, l-EFSA tat opinjoni dwar l-aspetti tas-saħħa u tal-benesseri tal-annimali tal-influwenza tat-tjur u r-riskju tal-introduzzjoni tagħha fl-irziezet tat-tjur tal-Unjoni Ewropea [
The EFSA Journal
(2008) 715, p. 1 sa 161] (iktar ’il quddiem l-“Opinjoni tal-EFSA tal-2008”]. Il-Kummissjoni inkarigat lill-EFSA tikkonsolida l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet prinċipali tal-opinjonijiet preċedenti tagħha u tevalwa mill-ġdid, fid-dawl tat-tagħrif xjentifiku ġdid, ir-riskju tat-tixrid tal-influwenza tat-tjur fl-irziezet tat-tjur Ewropej. Fid-dawl tal-adozzjoni tar-Regolament Nru 318/2007, ir-riskju li jiġi introdott virus li jikkawża l-ITPB jew l-ITPGĦ bl-importazzjonijiet, issa pprojbiti, ta’ għasafar selvaġġi maqbuda ma ġiex speċifikament eżaminat mill-ġdid.
Qabelxejn, l-EFSA indikat li, skont l-analiżi tar-razez fl-Istati Membri tal-Unjoni, il-virus kollha li nstabu fit-tjur tal-irziezet u fl-għasafar selvaġġi mill-2006 kienu marbuta mill-qrib ma’ xulxin. Fir-rigward tal-patoġenesi u t-tixrid, hija kkonstatat li l-virus H5N1 kien għadu kapaċi jikkawża mortalità sinjifikattiva fil-popolazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi u rrilevat li, skont studji esperimentali, xi speċijiet jistgħu jiġu infettati anki mingħajr sinjali kliniċi.
Imbagħad, dwar ir-riskju ta’ tixrid tal-influwenza tat-tjur mill-għasafar selvaġġi, l-EFSA fakkret li dawn l-għasafar kienu involuti f’dan it-tixrid madwar l-Asja, il-Lvant Nofsani, l-Ewropa u l-Afrika. Għalkemm, sa mill-opinjoni tagħha tal-2006, relattivament ftit speċi ġew suġġetti għal infezzjoni esperimentali, hija madankollu rrilevat li l-għasafar selvaġġi involuti f’dan it-tixrid kienu jinkludu iktar speċi milli antiċipat qabel, b’mod partikolari bit-tixrid ta’ ħmieġ infettat, kemm qabel is-sintomi kif ukoll mingħajr sintomi. Fid-dawl tan-numru ta’ każijiet ta’ infezzjoni mill-virus H5N1 osservati fl-għasafar selvaġġi bejn l-2006 u l-2008, ir-riskju ta’ tixrid tal-ITPGĦ mill-għasafar selvaġġi kien jidher li huwa okkorrenza “regolari” iktar milli rari ħafna jew komuni ħafna. Il-preżenza kostanti, sa mill-2006, ta’ dan il-virus fi ħdan il-popolazzjoni tal-għasafar selvaġġi ma setgħetx tiġi eskluża, peress li l-virus seta’ jiċċirkula f’livell li ma jidhirx. Skont l-EFSA, kien hemm għalhekk riskju “kontinwu” ta’ kontaminazzjoni tat-tjur tar-razzett Ewropej mill-għasafar selvaġġi infettati.
Finalment, dwar ir-riskju ta’ tixrid tal-influwenza tat-tjur bl-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi ta’ pajjiżi terzi, l-EFSA kkonstatat dan li ġej:
Fuq ir-Regolament ta
’ Implimentazzjoni (KE) Nru 139/2013
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 139/2013, tas-7 ta’ Jannar 2013, li jistipula l-kondizzjonijiet tas-saħħa tal-annimali għall-importazzjoni ta’ ċerti għasafar fl-Unjoni u l-kondizzjonijiet ta’ kwarantina tagħhom (
ĠU L 47, p. 1
), daħal fis-seħħ fit-12 ta’ Marzu 2013.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, li ħassar ir-Regolament Nru 318/2007, jikkostitwixxi, skont il-premessa 1 tiegħu, “kodifikazzjoni” ta’ dan ir-regolament tal-aħħar. Il-premessi 4, 5 u 8 sa 10 tar-Regolament Nru 318/2007 saru għalhekk il-premessi 3 sa 7 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, filwaqt li r-rotazzjoni numerika tal-artikoli ma nbidlitx. L-Anness I tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 jirreferi issa għal-lista ta’ pajjiżi terzi stabbilita mir-Regolament Nru 798/2008 (ara l-punt 24 iktar ’il fuq), b’żieda magħha tar-Repubblika Arġentina u reġjun tar-Repubblika tal-Filippini.
Fuq is-sentenza ATC et vs Il-Kummissjoni tal-2013
Fis-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2013, ATC
et
vs Il-Kummissjoni (T-333/10, Ġabra, iktar ’il quddiem is-“sentenza ATC et,
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali (L-Ewwel Awla) iddeċidiet, fuq bażi interlokutorja, li meta adottat kemm id-Deċiżjoni 2005/760 kif ukoll id-deċiżjonijiet sussegwenti ta’ proroga ta’ din l-ewwel deċiżjoni, il-Kummissjoni wettqet diversi illegalitajiet, li jikkonsistu fi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tad-dmir ta’ diliġenza, ta’ natura li jistabbilixxu r-responsabbiltà tal-Unjoni għall-finijiet tal-kumpens għad-danni li r-rikorrenti f’dik il-kawża ġarrbu minħabba s-sospensjoni tal-importazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi minn pajjiżi terzi li jagħmlu parti mill-kummissjonijiet reġjonali tal-Office international des épizooties (OIE, li sar l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali) (sentenza ATC et, iċċitata iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
).
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-kumplament tar-rikors, jiġifieri fir-rigward tar-Regolament Nru 318/2007, billi kkonkludiet ukoll li, fid-dawl tal-ilmenti invokati minn dawn ir-rikorrenti, il-Kummissjoni, meta adottat dan ir-regolament, ma wettqitx ksur suffiċjentement serju ta’ regola tad-dritt li tipproteġi lill-individwi ta’ natura tali li jista’ jwassal sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tal-Unjoni (sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
). Fir-rigward tal-legalità ta’ dan ir-regolament, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-ilmenti invokati minn dawn ir-rikorrenti ma kinux jinkludu l-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità speċifikament minħabba l-portata ġeografika tal-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi, b’mod li hija ma ġietx adita b’din il-kwistjoni, li dwarha ma kienx hemm lok li tingħata deċiżjoni, taħt piena li tiddeċiedi
ultra petita
(sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punti
u
).
Fid-digriet tas-17 ta’ Settembru 2014, ATC et vs Il-Kummissjoni (
T-333/10
,
EU:T:2014:842
), il-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla), filwaqt li ħadet konjizzjoni tal-ftehim li sar bejn il-partijiet fir-rigward tal-ammonti ta’ kumpens għad-danni subiti minn dawn ir-rikorrenti minħabba l-illegalità tad-Deċiżjoni 2005/760 u tad-deċiżjonijiet ta’ proroga tagħha, ikkonstatat li ma kienx għad hemm iktar lok li tiddeċiedi dan ir-rikors.
Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2014
Fil-15 ta’ Diċembru 2014, bi tweġiba għal talba ġdida tal-Kummissjoni tal-istess sena, l-EFSA tat opinjoni dwar is-sottotip H5N8 tal-influwenza tat-tjur b’patoġeniċità għolja [
The EFSA Journal
2014;12(12):3941, p. 32] (iktar ’il quddiem l-“Opinjoni tal-EFSA tal-2014”).
F’din l-opinjoni l-ġdida, l-EFSA rrilevat li ġew ikkonstatati każijiet ta’ tjur ikkontaminati mill-virus H5N8 f’irziezet tat-tjur fl-Asja u fl-Ewropa wara Jannar u Novembru 2014, rispettivament. Peress li l-oriġini tal-virus kien għadu mhux magħruf, hija pprevediet diversi ipoteżijiet ta’ kontaminazzjoni, fosthom it-tixrid indirett mill-bniedem, vetturi jew annimali ħajjin, u kkunsidrat li kuntatt dirett mal-għasafar selvaġġi fl-irziezet ma kienx l-ipoteżi l-iktar probabbli fost dawn l-ipoteżijiet. Madankollu, hija indikat li, fid-dawl tal-patoġeniċità apparentement baxxa għal ċerti speċi ta’ għasafar selvaġġi, sorveljanza miżjuda, attiva u passiva, ta’ dawn l-għasafar, ħajjin jew mejtin, ittejjeb il-komprensjoni tar-riskju ta’ tixrid fost it-tjur tar-razzett u tiffaċilita t-tfassil ta’ miżuri b’miri speċifiċi. Hija kkonstatat ukoll li dan il-virus instab ukoll fi ħdan il-popolazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi fil-Ġermanja u fil-Pajjiżi l-Baxxi.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-18 ta’ Diċembru 2014, ir-rikorrenti ressqu dan ir-rikors għad-danni.
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tikkundanna lill-Kummissjoni tikkumpensa għad-dannu li huma sostnew, sa mill-1 ta’ Jannar 2010, minħabba l-adozzjoni ta’ projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, applikabbli kważi mad-dinja kollha, li jidhru fir-Regolament Nru 318/2007 u fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, fil-każ ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali, l-Unjoni għandha, skont il-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri, tagħmel tajjeb għal kull dannu kkawżat mill-istituzzjonijiet tagħha jew mill-membri tal-persunal tagħha fit-twettiq ta’ dmirijiethom.
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, fir-rigward tal-aġir illegali tal-istituzzjonijiet jew tal-korpi tagħha huwa meħtieġ li jkunu ssodisfatti numru ta’ kundizzjonijiet ta’ natura kumulattiva, jiġifieri l-illegalità tal-aġir invokat fil-konfront tal-istituzzjoni jew tal-korp tal-Unjoni, ir-realtà tad-dannu u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat u d-dannu invokat (ara s-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward, b’mod iktar partikolari, tal-ewwel kundizzjoni, dwar l-aġir illegali invokat fil-konfront tal-istituzzjoni jew tal-korp ikkonċernat, il-ġurisprudenza teħtieġ li jiġi stabbilit ksur suffiċjentement serju ta’ regola tad-dritt intiża sabiex tagħti drittijiet lill-individwi. Il-kriterju deċiżiv sabiex ikun jista’ jitqies li ksur huwa suffiċjentement serju huwa n-nuqqas manifest u gravi, min-naħa tal-istituzzjoni jew tal-korp tal-Unjoni kkonċernat, li josservaw il-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħhom. Huwa biss meta din l-istituzzjoni jew dan il-korp ikollhom biss marġni diskrezzjonali kunsiderevolment ridott, jew saħansitra ineżistenti, li s-sempliċi ksur tad-dritt tal-Unjoni jista’ jkun suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju (ara s-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-kriterju tal-ksur suffiċjentement serju fil-kuntest ta’ din il-kawża, għandu jiġi speċifikat li eventwali ksur suffiċjentement serju tar-regoli ta’ dritt inkwistjoni għandu jkun ibbażat fuq nuqqas manifest u gravi li jiġu osservati l-limiti tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li għandu l-leġiżlatur tal-Unjoni fl-eżerċizzju tal-kompetenzi fil-qasam tal-politika agrikola komuni taħt l-Artikolu 43 KE. Fil-fatt, l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa diskrezzjonali jimplika n-neċessità, għal-leġiżlatur tal-Unjoni, li jantiċipa u jevalwa żviluppi ekoloġiċi, xjentifiċi, tekniċi u ekonomiċi ta’ natura kumplessa u inċerta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan ir-rigward, minkejja li l-istudji u l-opinjonijiet xjentifiċi għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Istituzzjonijiet tal-Unjoni, l-għażla politika li l-iffissar ta’ livell ta’ protezzjoni xieraq għas-soċjetà jikkostitwixxi hija kompetenza ta’ dawn l-istituzzjonijiet u mhux tax-xjentisti [sentenza tat-12 ta’ April 2013, Du Pont de Nemours (France) et vs Il-Kummissjoni,
T‑31/07
,
EU:T:2013:167
, punt
].
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li r-rekwiżit ta’ ksur suffiċjentement serju tad-dritt tal-Unjoni huwa intiż, irrispettivament min-natura tal-att illegali inkwistjoni, sabiex jiġi evitat li r-riskju li jkollhom jiġu kkumpensati d-danni allegati mill-impriżi kkonċernati jostakola l-kapaċità tal-istituzzjoni kkonċernata li teżerċita b’mod sħiħ il-kompetenzi tagħha fl-interess ġenerali, kemm fil-kuntest tal-attività tagħha bħala leġiżlatur jew li timplika għażliet ta’ politika ekonomika u kemm fil-kuntest tal-kompetenza amministrattiva tagħha, u dan mingħajr ma jgħaddi fuq l-individwi l-oneru tal-konsegwenzi ta’ nuqqasijiet flagranti u mhux skużabbli (ara s-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, ir-rikorrenti qegħdin essenzjalment isostnu li l-Kummissjoni, meta introduċiet, inizjalment, b’mod provviżorju, projbizzjoni fuq l-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda fl-ambjent naturali tagħhom bl-adozzjoni tad-Deċiżjoni 139/2013, meta pprorogat, sussegwentement, din il-projbizzjoni permezz ta’ deċiżjonijiet ta’ proroga u meta, finalment, ikkonfermat “de facto” għal dejjem din il-projbizzjoni bl-adozzjoni tar-Regolament Nru 318/2007, wettqet żball suffiċjentement serju ta’ ċerti dispożizzjonijiet legali li l-għan tagħhom huwa li jagħtuhom drittijiet, żball li allegatament ikkawżalhom dannu reali u ċert.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrenti jinvokaw l-illegalità tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 fit-totalità tagħhom, mingħajr ma jispeċifikaw id-dispożizzjonijiet partikolari li minnhom tirriżulta projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda. Il-Qorti Ġenerali madankollu tqis li l-argumentazzjoni tar-rikorrenti hija suffiċjentement ċara sabiex il-Kummissjoni u l-qorti tal-Unjoni jkunu jistgħu jidentifikaw dawn id-dispożizzjonijiet mingħajr diffikultà (ara wkoll, bħala analoġija, is-sentenza tal-10 ta’ Mejju 2006, Galileo International Technology et vs Il-Kummissjoni,
T-279/03
, Ġabra,
EU:T:2006:121
, punt
).
Fl-ewwel lok, għandha tiġi eżaminata l-eżistenza ta’ aġir illegali min-naħa tal-Kummissjoni, fid-dawl tal-prinċipji esposti fil-punti 39 sa 43 iktar ’il fuq.
Fuq l-eżistenza ta
’ aġir illegali
Sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ aġir illegali tal-Kummissjoni, ir-rikorrenti jinvokaw, essenzjalment, tliet motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur serju tal-libertà ta’ intrapriża, tal-libertà professjonali u tad-dritt għall-proprjetà, kif iggarantiti mill-Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, it-tieni wieħed, fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u, it-tielet wieħed, fuq ksur serju tad-dmir ta’ diliġenza.
Il-Qorti Ġenerali tqis li huwa xieraq li jiġu eżaminati suċċessivament it-tieni, it-tielet u l-ewwel motivi.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
Bit-tieni motiv, ir-rikorrenti jallegaw li l-Kummissjoni, bl-adozzjoni u biż-żamma fis-seħħ tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, kisret, b’mod serju, il-prinċipju ta’ proporzjonalità. F’dan ir-rigward, huma jressqu tliet ilmenti bbażati, l-ewwel nett, fuq il-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, li tikser ukoll il-prinċipju ta’ prekawzjoni, it-tieni nett, fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ soluzzjoni ta’ kwarantina bħala mezz inqas restrittiv tal-ġlieda kontra l-influwenza tat-tjur u, it-tielet nett, fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar migratorji bħala mezz iktar effikaċi ta’ din il-ġlieda.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u huwa riprodott fl-Artikolu 5(4) TUE, jeżiġi li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimi li jridu jintlaħqu mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni, filwaqt li meta jkun hemm possibbiltà ta’ għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel l-inqas waħda restrittiva, u l-inkonvenjenzi li jinħolqu ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet previsti. F’dak li jikkonċerna l-istħarriġ ġudizzjarju tal-kundizzjonijiet tal-implementazzjoni ta’ dan il-prinċipju, fid-dawl tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li għandu l-leġiżlatur tal-Unjoni fil-qasam tal-politika agrikola komuni, hija biss in-natura manifestament inadegwata ta’ miżura adottata f’dan il-kamp, meta mqabbla mal-għan li l-istituzzjoni kompetenti trid tilħaq, li tista’ taffettwa l-legalità ta’ tali miżura. B’hekk, dak li huwa meħtieġ ma huwiex li jiġi ddeterminat jekk il-miżuri meħuda mil-leġiżlatur tal-Unjoni humiex l-uniċi jew l-aħjar miżuri possibbli, iżda li jiġi ddeterminat jekk dawn humiex jew le manifestament inadegwati meta mqabbla mal-għan segwit (ara s-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punti
u
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Għandu jitfakkar ukoll li l-prinċipju ta’ prekawzjoni jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, li jirriżulta mill-Artikolu 11 TFUE, mill-Artikolu 168(1) TFUE, mill-Artikolu 169(1) u (2) TFUE u mill-Artikolu 191(1) u (2) TFUE, u li jobbliga lill-awtoritajiet ikkonċernati jieħdu, fil-kuntest speċifiku tal-eżerċizzju tal-kompetenzi mogħtija lilhom mil-leġiżlazzjoni rilevanti, miżuri adegwati sabiex jiġu evitati ċerti riskji potenzjali għas-saħħa pubblika, għas-sigurtà u għall-ambjent filwaqt li jagħtu iktar preċedenza lir-rekwiżiti marbuta mal-protezzjoni ta’ dawn l-interessi meta mqabbla mal-interessi ekonomiċi. B’hekk, il-prinċipju ta’ prekawzjoni jippermetti lill-istituzzjonijiet, meta jkun hemm inċertezzi xjentifiċi fir-rigward tal-eżistenza jew fir-rigward tal-portata ta’ riskji għas-saħħa tal-bniedem, li jieħdu miżuri ta’ protezzjoni mingħajr ma jistennew li jiġu pprovati kompletament ir-realtà u l-gravità ta’ dawn ir-riskji jew mingħajr ma jistennew li jimmaterjalizzaw l-effetti negattivi għas-saħħa. Barra minn hekk, meta d-determinazzjoni b’ċertezza tal-eżistenza jew tal-portata tar-riskju allegat tirriżulta impossibbli minħabba n-natura insuffiċjenti, mhux konklużiva jew mhux preċiża tar-riżultati tal-istudji magħmula, iżda l-probabbiltà ta’ ħsara reali għas-saħħa pubblika tippersisti fl-ipoteżi li r-riskju jimmaterjalizza ruħu, il-prinċipju ta’ prekawzjoni jiġġustifika l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi, sakemm dawn ma jkunux diskriminatorji u jkunu oġġettivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punti
sa
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, preliminarjament, huwa stabbilit li l-għan imfittex mir-Regolament Nru 318/2007 u mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, sa fejn dawn jistabbilixxu kundizzjonijiet tas-saħħa, għandu rabta mal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tas-saħħa tal-annimali, u li dan l-għan huwa leġittimu.
– Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq il-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda
Bl-ewwel ilment, ir-rikorrenti jallegaw li r-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 għandhom portata ġeografika wisq estiża, sa fejn jipprevedu “projbizzjoni assoluta ta’ negozju”, fil-livell dinji, ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, meta, skont l-istat ta’ għarfien xjentifiku kkonsolidat sa mill-2010, partikolarment mill-OIE, ċerti pajjiżi terzi, partikolarment dawk tal-Amerika t’Isfel u l-Oċeanja, ma humiex affettwati mill-influwenza tat-tjur. Billi jibbażaw ruħhom prinċipalment fuq is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), huma jsostnu li dawn ir-regolamenti għandhom jingħataw l-istess evalwazzjoni ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, minħabba l-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, bħal dik ifformulata mill-qorti Ġenerali f’dik is-sentenza għad-Deċiżjoni 2005/760 u l-proroga tal-miżuri adottati (ara l-punti 8 u 9 iktar ’il fuq).
Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, konformement mal-bażijiet legali tagħhom, jiġifieri d-Direttivi 91/496 u 92/65, għandhom l-għan li jilħqu, mhux, kif issostni l-Kummissjoni, il-garanziji ekwivalenti fil-pajjiżi terzi, iżda l-prinċipju ta’ prekawzjoni u l-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tas-saħħa tal-annimali mill-kontaminazzjoni tal-virus tal-influwenza tat-tjur. Issa, dawn l-għanijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa ma jippermettux li tiġi rrinunzjata kull konnessjoni territorjali u kull riskju konkret ta’ trażmissjoni minn pajjiż terz fuq il-bażi ta’ propagazzjoni dinjija indifferenzjata. Għall-kuntrarju, hija biss leġiżlazzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni livelli differenti ta’ riskji konkreti kkawżati mill-pajjiżi u l-kontinenti li tkun konformi mal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ prekawzjoni.
Il-Kummissjoni topponi l-argumentazzjoni tar-rikorrenti.
F’dan il-każ, għandha, fl-ewwel lok, tiġi ppreċiżata l-portata ġuridika tal-illegalitajiet ikkonstatati fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), fit-tieni lok, tiġi eżaminata, fid-dawl tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ prekawzjoni, il-legalità ta’ leġiżlazzjoni li tikkundizzjona l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar
inter alia
għat-trobbija tagħhom fil-magħluq u li jkunu joriġinaw minn pajjiżi terzi li jistgħu jipprovdu garanziji ekwivalenti għal dawk prevalenti fl-Unjoni, u, fit-tielet lok, tittieħed deċiżjoni fuq in-natura proporzjonata, f’dan il-każ, tal-portata ġeografika tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, kif jirriżulta partikolarment mill-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, moqri flimkien mal-Artikolu 3(ċ) tagħhom (ara l-punti 21 u 45 iktar ’il fuq).
Fl-ewwel lok, dwar il-portata ġuridika tal-illegalitajiet ikkonstatati fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), għandu, qabelxejn, jitfakkar li l-Qorti Ġenerali ma ppronunzjatx ruħha, fir-rigward tal-legalità tar-Regolament Nru 318/2007, fuq il-possibbiltà ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba l-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda (ara l-punt 32 iktar ’il fuq).
Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li l-miżuri li l-Qorti Ġenerali qieset, fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), sproporzjonati minħabba l-portata ġeografika wisq estiża u li hija ddikjarat illegali, jiġifieri dawk previsti mid-Deċiżjoni 2005/760 u pprorogati sussegwentement, jikkonsistu f’miżuri ta’ salvagwardja bbażati fuq l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 91/496.
Issa, l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 91/496 għandu
inter alia
bħala kundizzjoni ta’ applikazzjoni li, “kull żoonożi jew kull marda jew fenomenu ieħor li jista’ jkun ta’ theddida serja għall-ħajja ta’ l-annimali jew għal bniedem iseħħ jew jinfirex fit-territorju ta’ kull pajjiż terz”. F’dan il-każ, il-Kummissjoni għandha mingħajr dewmien tieħu waħda mill-miżuri li huma “[jew dik li] tissospendi l-importazzjonijiet li ġejjin mill-pajjiż terz jew parti mill-pajjiż terz ikkonċernat, u fejn xieraq mill-pajjiż terz tal-vjaġġ, [jew dik li] tistabbilixxi kundizzjonijiet speċjali fir-rigward ta’ annimali li jkunu ġejjin mill-pajjiż terz kollu jew minn parti minnu”. Għalhekk, din id-dispożizzjoni tirreferi għal pajjiż terz speċifiku li fih hemm riskju tas-saħħa tat-tjur. Fis-sentenza ATC
et
, ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali ddeduċiet li l-miżuri ta’ salvagwardja inkwistjoni kellu jkollhom rabta mal-“pajjiż terz kollu jew minn parti minnu” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni (sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
).
Mill-banda l-oħra, il-bażijiet legali li fuqhom huma bbażati r-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, rilevanti fil-każ ineżami, ma jagħmlu ebda riferiment għal pajjiż terz speċifiku li fih hemm riskju tas-saħħa tat-tjur. L-Artikolu 17(3)(a) tad-Direttiva 92/65 pjuttost jippermetti lill-Kummissjoni tipprevedi kundizzjonijiet ġenerali tas-saħħa li jiżguraw li l-importazzjonijiet jiġu biss minn pajjiżi terzi li “jistgħu jipprovdu Stat Membru jew il-Kummissjoni garanziji ekwivalenti għal dawk li hemm provvediment dwarhom fil-Kapitolu II fir-rigward tal-annimali, is-semen, l-ova u l-embrijuni”. Bl-istess mod, meta l-Artikolu 17(3)(ċ) ta’ din id-direttiva jinvoka “[l]-ħtiġijiet speċifiċi ta’ saħħa ta’ l-annimali - partikolarment għal protezzjoni tal-[Unjoni] minn ċertu mard eżotiku - jew garanziji ekwivalenti għal dawk li hemm provvediment dwarhom f’din id-Direttiva”, huwa jipprevedi wkoll rekwiżiti ġenerali minn perspettiva ġeografika, mingħajr riferiment għal pajjiż terz partikolari. Il-bażijiet legali l-oħra ta’ dawn ir-regolamenti, jiġifieri l-ewwel u raba’ inċiżi tal-Artikolu 18(1) ta’ din id-direttiva kif ukoll it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(3) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10(4) tad-Direttiva 91/496 lanqas ma jirreferu għal pajjiż terz ikkonċernat.
Għalhekk, ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 ma jikkostitwixxux miżuri ta’ salvagwardja iżda, konformement mal-bażijiet legali tagħhom, jistabbilixxu, għall-pajjiżi terzi kollha, kundizzjonijiet ġenerali tas-saħħa għall-importazzjoni ta’ annimali fl-Unjoni.
Minn dan isegwi li l-konstatazzjonijiet ta’ illegalitajiet li saru mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, jaqgħu fil-kuntest partikolari tal-miżuri ta’ salvagwardja u ma jistgħux jiġu applikati bħala tali għar-Regolament Nru 318/2007 u għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-legalità, fid-dawl tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ prekawzjoni, ta’ leġiżlazzjoni li tikkundizzjona l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar
inter alia
għat-trobbija tagħhom fil-magħluq u għall-kundizzjoni li dawn joriġinaw minn pajjiżi terzi li jkunu jistgħu jipprovdu garanziji ekwivalenti għal dawk prevalenti fl-Unjoni, għandu jiġi rrilevat, preliminarjament, li, skont il-Kapitolu 1 tal-Anness II tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, il-kundizzjonijiet sabiex pajjiż terz ikun jista’ jiġi inkluż fil-lista prevista fl-Artikolu 17(3)(ċ) tad-Direttiva 92/65 jikkostitwixxu, essenzjalment, garanzija doppja. Minn naħa, il-pajjiż ta’ oriġini għandu jkollu sistema veterinarja effikaċi, b’laboratorji kompetenti. Min-naħa l-oħra, l-annimali importati fl-Unjoni għandhom joriġinaw minn stabbiliment tat-trobbija awtorizzat f’dan il-pajjiż u, għaldaqstant, ikunu trabbew fih u fil-magħluq. Dawn iż-żewġ kundizzjonijiet huma intiżi sabiex jippermettu sorveljanza mill-qrib tal-annimali u l-eżekuzzjoni rapida ta’ miżuri tal-ġlieda kontra l-mard.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li r-regoli li jiddefinixxu l-kundizzjonijiet tas-saħħa li jirregolaw l-iskambji u l-importazzjonijiet fl-Unjoni ta’ annimali, bħal dawk stabbiliti, partikolarment, mid-Direttiva 92/65 u, b’mod speċifiku, l-Artikolu 17(2) u (3) tagħha u l-ewwel u r-raba’ inċiżi tal-Artikolu 18(1) tagħha, li fuqhom huwa bbażat ir-Regolament Nru 318/2007, huma bbażati fuq il-prinċipju ta’ awtorizzazzjoni minn qabel. Skont dan il-prinċipju, għal raġunijiet ta’ saħħa u ta’ prevenzjoni, kull importazzjoni ta’ annimali li joriġinaw minn pajjiż terz hija, fil-prinċipju, ipprojbita u tista’ ssir biss permezz ta’ awtorizzazzjoni espressa marbuta mat-twettiq tal-formalitajiet u tal-kontrolli minn qabel obbligatorji, li jagħtu lok għall-istabbiliment ta’ lista ta’ pajjiżi terzi li minnhom l-importazzjoni hija awtorizzata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punti
u
). Għaldaqstant, fuq il-bażi tal-Artikolu 17(2) tad-Direttiva 92/65, il-Kummissjoni hija awtorizzata teskludi jew tħassar ċerti pajjiżi terzi minn din il-lista, bil-konsegwenza li tkun awtomatikament ipprojbita kwalunkwe importazzjoni ta’ annimali mill-pajjiżi msemmija (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punti
u
)
Għalhekk, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa meta tistabbilixxi r-“regoli dwar is-saħħa ta’ l-annimali [...] għat-tqegħid fis-suq ta’ annimali”, fis-sens tal-ħames premessa tad-Direttiva 92/65, li tinkludi neċessarjament il-possibbiltà li ma tkunx awtorizzata l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ ċerti speċi ta’ annimali minn ċerti pajjiżi li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni msemmija iktar ’il fuq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
). Barra minn hekk, skont l-Artikolu 17(3)(ċ) tad-Direttiva 92/65, li jsemmi l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni li tistabbilixxi “ħtiġijiet speċifiċi ta’ saħħa ta’ l-annimali – partikolarment għal protezzjoni tal-[Unjoni] minn ċertu mard eżotiku”, jissodisfa l-għan ta’ protezzjoni u ta’ prevenzjoni li huwa inerenti għall-prinċipju ta’ prekawzjoni, li għall-implementazzjoni tiegħu l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa f’dan il-kuntest (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
).
Fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali ġġudikat essenzjalment, li leġiżlazzjoni li tikkundizzjona l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar għall-kundizzjoni li dawn joriġinaw minn pajjiżi terzi li jistgħu jipprovdu garanziji ekwivalenti għal dawk prevalenti fl-Unjoni, bħal dik li tinsab fir-Regolament Nru 318/2007, kienet konformi mal-għanijiet u mal-preskrizzjonijiet tad-Direttiva 92/65 kif ukoll mal-prinċipju ta’ prekawzjoni, u ma kinitx sproporzjonata.
Fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, huwa meħtieġ li jiġi kkunsidrat li din il-konklużjoni ta’ prinċipju hija applikabbli kemm għar-Regolament Nru 318/2007 kif ukoll għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, sa fejn dan tal-aħħar jikkostitwixxi “kodifikazzjoni” tar-Regolament Nru 318/2007 u jirriproduċi, essenzjalment, il-kontenut tiegħu (ara l-punt 30 iktar ’il fuq).
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-allegata “projbizzjoni totali ta’ importazzjonijiet” għall-għasafar salvaġġi maqbuda tikkostitwixxi biss il-korollarju tar-rekwiżit li l-annimali għandhom jiġu minn stabbiliment tat-trobbija approvat, fejn ikunu trabbew fil-magħluq, u mhux mill-ambjent naturali.
Issa, minħabba l-inċertezzi dwar l-istat tas-saħħa tal-għasafar selvaġġi maqbuda (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
UE:T:2013:451
, punt
), għandu jiġi kkonstatat li r-rekwiżit li dawn għandhom jiġu minn stabbiliment tat-trobbija approvat, fejn ikunu trabbew fil-magħluq, flimkien ma’ dak ta’ sistema veterinarja effikaċi, jikkostitwixxu l-kundizzjoni indispensabbli ta’ sorveljanza tas-saħħa u ta’ kontroll preventiv fil-pajjiż terz ta’ oriġini, li, min-naħa tagħhom, jikkundizzjonaw l-osservanza minn dan il-pajjiż terz tal-garanziji ekwivalenti għal dawk prevalenti fl-Unjoni u l-inklużjoni tiegħu fil-lista ta’ pajjiżi terzi li minnhom l-importazzjoni ta’ annimali fl-Unjoni hija awtorizzata.
Għalhekk, il-prinċipju ta’ awtorizzazzjoni minn qabel, kif deskritt fil-punt 64 iktar ’il fuq, stipulat fuq il-bażijiet legali tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 u konformement mal-prinċipju ta’ prekawzjoni, ma għandux jiġi applikat fuq il-bażi ta’ preżunzjonijiet dwar is-sitwazzjoni ġenerali tas-saħħa fil-pajjiż terz ta’ oriġini, iżda fuq il-ksib ta’ garanziji fir-rigward tas-sorveljanza tas-saħħa tal-għasafar imrobbija fi stabbiliment approvat minn dan il-pajjiż. Dawn il-garanziji jippermettu partikolarment li jiġi ddeterminat b’ċertezza xjentifika suffiċjenti jekk dan il-pajjiż huwa eżenti mill-mard, indipendentement mil-lokazzjoni ġeografika tiegħu u minn tali preżunzjonijiet.
Minn dan isegwi li, sa fejn l-allegata “projbizzjoni totali ta’ importazzjonijiet” fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda tikkostitwixxi l-korollarju tal-garanziji meħtieġa mill-prinċipju ta’ awtorizzazzjoni minn qabel ta’ pajjiżi terzi, il-Kummissjoni, meta rrikjediet tali garanziji fir-Regolament Nru 318/2007 u fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, bħala parti mis-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha (ara l-punt 42 iktar ’il fuq), ma wettqet ebda żball manifest jew ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-prinċipju ta’ prekawzjoni.
Fit-tielet lok, fir-rigward tan-natura proporzjonata, fil-każ ineżami, tal-portata ġeografika tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni setgħet teċċedi s-setgħa diskrezzjonali tagħha u tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità biss billi tonqos milli tawtorizza l-importazzjoni ta’ tali għasafar li jkunu ġejjin minn żoni manifestament eżentati mill-influwenza tat-tjur.
Issa, għandu jiġi kkonstatat, fid-dawl tad-data xjentifika introdotta fil-proċess mill-partijiet, li l-influwenza tat-tjur, fil-forma ta’ ITPGĦ jew ITPB, tista’ tinsab fl-għasafar selvaġġi fil-kontinenti kollha.
L-ewwel nett, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 10.4.27 tat-23 Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali, stabbilit mill-OIE, jipprovdi:
“Il-preżenza tal-virus tal-influwenza tat-tip A fl-għasafar selvaġġi toħloq problema partikolari. Essenzjalment, l-ebda Stat Membru ma jista’ jiddikjara lilu nnifsu ħieles mill-influwenza tat-tip A fl-għasafar selvaġġi [fid-dawl tal-limiti, għal dawn l-għasafar, għall-obbligu ġenerali ta’ notifika u għall-iskambji ta’ informazzjoni kif previsti għat-tjur].”
Fi stqarrija tad-19 ta’ Mejju 2015, prodotta mill-Kummissjoni, l-OIE tenfasizza wkoll ir-rwol tal-għasafar selvaġġi bħala reċipjenti u vetturi ta’ virus fid-diversi epidemiji tal-influwenza tat-tjur, filwaqt li tinsisti fuq l-eżistenza ta’ fatturi ta’ trażmissjoni oħra, partikolarment fost il-postijiet ta’ trobbija tat-tjur fl-assenza ta’ prekawzjonijiet xierqa.
It-tieni nett, għandu jiġi kkonstatat li l-Amerika t’Isfel u l-Oċeanja diġà ntalqtu mill-virus tal-influwenza tat-tjur u li l-għasafar selvaġġi ġew infettati. L-allegazzjonijiet kuntrarji tar-rikorrenti huma bbażati fuq dokumenti vagi tal-OIE li jkopru biss perijodi limitati (2010, 2011 u 2013) u fuq dokumenti li jikkonċernaw biss il-virus H5N1, filwaqt li l-EFSA, fl-opinjonijiet tagħha tal-2005, tal-2006 u tal-2008, eżaminat id-diversi virus tas-sottotipi H5 u H7.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont dejta xjentifika prodotta mill-Kummissjoni u li l-affidabbiltà tagħha ma hijiex kontradetta mir-rikorrenti, qabelxejn, l-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ikel u l-Agrikoltura (FAO), fir-rapport tagħha dwar l-ITPGĦ fil-Messiku [“Highly Pathogenic Avian Influenza in Mexico (H7N3)” (Influwenza tat-tjur b’patoġeniċità għolja fil-Messiku (H7N3), Empres Watch, Vol. 26, Awwissu 2012, p. 63 sa 71] tikkonferma li l-virus H7N3 jinsab fl-għasafar selvaġġi fid-dinja kollha, kif wera kontroll li sar fl-Amerika ta’ Fuq, fl-Amerika t’Isfel (partikolarment fil-Peru), fl-Ewropa u fl-Asja, u tindika l-migrazzjoni tal-għasafar selvaġġi u l-kuntatt mat-tjur domestiċi bħala l-mod ta’ introduzzjoni jew ta’ propagazzjoni tal-virus l-iktar spiss osservat. Imbagħad, il-H5N9 instab ukoll fl-għasafar selvaġġi fiċ-Ċili bejn l‑2007 u l-2009, skont artikolu xjentifiku prodott mill-Kummissjoni [“Avian Influenza in wild birds from Chile, 2007-2009” (Influwenza tat-tjur fl-għasafar selvaġġi taċ-Ċili, 2007-2009), Virus Research 199 (2015) p. 42 sa 45]. Skont is-sit tal-internet tal-OIE, epidemiji tal-virus H7N7 ġew innotati wkoll fl-Awstralja fl‑2012 u fl-2013. Barra minn hekk, virus ġodda li jikkawżaw l-ITPGĦ, partikolarment il-virus H5N8, ġew osservati fl-Istati Uniti u fil-Messiku fl-2014, u jistgħu jinfirxu fl-Amerika t’Isfel u jingħaqdu ma’ virus oħra eżistenti fil-popolazzjonijiet tal-għasafar selvaġġi. Finalment, deher il-virus H7N9, virus b’patoġeniċità baxxa li ma jimmanifesta kważi l-ebda sinjal kliniku fl-għasafar iżda huwa ta’ perikolu serju għall-bniedem.
Fir-rigward tal-allegazzjoni tar-rikorrenti li l-każijiet ta’ infezzjonijiet misjuba fl-Amerika t’Isfel jikkonċernaw biss għasafar selvaġġi iżolati, misjuba matul rotot migratorji tal-kosta tal-Oċean Paċifiku, u mhux f’postijiet bħall-irziezet tat-tjur, għandu jiġi kkunsidrat li tali differenza tista’ tiġi spjegata mill-impossibbiltà li għasafar selvaġġi jiġu ssorveljati bl-istess mod strett li huma ssorveljati t-tjur tal-irziezet tat-tjur, b’mod li dawn ir-rapporti neċessarjament jibqgħu iżolati u d-data xjentifika disponibbli tista’ ma tirrappreżentax in-numru totali ta’ għasafar selvaġġi infettati.
Fil-fatt, ħafna pajjiżi terzi ma għandhomx ir-riżorsi neċessarji sabiex isibu l-virus fl-għasafar selvaġġi, li jimplika sistema ta’ sorveljanza veterinarja fit-territorju kollu u d-dijanjosi minn laboratorji kompetenti. Issa, sakemm ma huwiex il-kompitu tal-Kummissjoni li twettaq programmi ta’ sorveljanza jew li toħloq laboratorji dijanjostiċi f’pajjiżi terzi, hija r-responsabbiltà tal-pajjiż ta’ oriġini li jipprova li huwa ma għandux marda partikolari, billi jipprovdi garanziji li jikkorrispondu għar-rekwiżiti tal-Unjoni, bħal dawk stabbiliti fl-Anness II tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, bħalma rrilevat il-Kummissjoni, li xi pajjiżi fl-Amerika t’Isfel (l-Istat Plurinazzjonali tal-Bolivja, il-Gujana, ir-Repubblika tal-Paragwaj, ir-Repubblika tas-Surinam u r-Repubblika Bolivarjana tal-Venezwela) lanqas biss talbu li jkunu fuq il-lista tal-pajjiżi awtorizzati għall-importazzjoni ta’ tjur fl-Unjoni, prevista mir-Regolament Nru 798/2008 (ara l-punt 24 iktar ’il fuq), filwaqt li jitqies li din il-lista tapplika wkoll, skont l-Anness I tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 (ara l-punt 30 iktar ’il fuq), għall-għasafar l-oħra li l-importazzjoni tagħhom hija awtorizzata, bħall-għasafar selvaġġi mrobbija fil-magħluq.
It-tielet nett, jirriżulta mid-diversi dokumenti introdotti fil-proċess mill-partijiet li l-importazzjoni, minn pajjiżi terzi, ta’ għasafar selvaġġi maqbuda tibqa’ mezz ta’ trażmissjoni b’riskju għoli, speċjalment matul il-migrazzjoni, u li din tinkludi b’mod partikolari riskju ta’ introduzzjoni ta’ tipi virali ġodda tal-ITPGĦ u tal-ITPB sal-lum ineżistenti fl-Unjoni, li jistgħu jingħaqdu f’virus b’patoġeniċità għolja u jittrażmettu ruħhom direttament jew indirettament fil-popolazzjonijiet Ewropej tal-għasafar selvaġġi jew tat-tjur.
B’hekk, skont l-opinjoni tal-Friedrich-Loeffler-Institut (Istitut Friedrich Loeffler) tal-25 ta’ Novembru 2014, prodott mir-rikorrenti nfushom, ir-riskju ta’ trażmissjoni tal-ITPGĦ fit-tjur fil-Ġermanja mill-għasafar selvaġġi huwa kklassifikat bħala “għoli”, bħal dak li jirriżulta minn importazzjonijiet illegali minn pajjiżi terzi, filwaqt li r-riskju li jirriżulta minn importazzjonijiet legali minn pajjiżi terzi – jiġifieri, sa mill-adozzjoni tar-Regolament Nru 318/2007, ta’ għasafar imrobbija fil-magħluq – jew mill-kummerċ bejn Stati Membri huwa kklassifikat bħala “negliġibbli” u dak marbut mal-moviment tal-persuni u tal-vetturi fl-Unjoni huwa kklassifikat “baxx”.
Fl-opinjoni sussegwenti tiegħu, tat-3 ta’ Ġunju 2015, prodott mill-Kummissjoni, il-Friedrich-Loeffler-Institut jikkonstata qabelxejn li “s-sitwazzjoni dinjija tal-ITPGĦ, ikkawżata mid-diversi tipi virali, laħqet dimensjoni sal-lum mingħajr preċedent”. Huwa mbagħad jipprovdi li “trasmissjonijiet reċiproċi tal-[virus H5N8] f’għasafar selvaġġi u tjur huma possibbli permezz ta’ kuntatt dirett u permezz ta’ kuntatt mal-materjal ikkontaminat minn ħmieġ tal-annimali” u li “l-frekwenza ta’ rikombinazzjoni għolja fil-kontinent Amerikan tissuġġerixxi li [dan il-virus] kien diġà mifrux sewwa fil-popolazzjoni tal-għasafar selvaġġi tal-Amerika ta’ Fuq fl-2014”. Ir-riskju marbut mal-għasafar selvaġġi fil-Ġermanja ċertament tbaxxa għal “baxx-moderat”, iżda biss sax-xahar ta’ Awwissu 2015, perijodu tal-migrazzjoni ta’ dawn l-għasafar.
B’mod partikolari, jirriżulta mit-totalità tad-data xjentifika pprovduta mill-Kummissjoni, li l-affidabbiltà tagħha ma ġietx kontradetta mir-rikorrenti, l-ewwel nett, li ebda pajjiż ma jista’, skont ir-regoli tal-OIE fis-seħħ fiż-żmien rilevanti, jiddikjara lilu nnifsu ħieles jew eżenti mill-virus ITPGĦ u ITPB fl-għasafar selvaġġi, it-tieni nett, li każijiet ta’ infezzjonijiet virali ġew irrapportati fl-Amerika t’Isfel u fl-Oċeanja, filwaqt li każijiet oħra possibbli ma jistgħux jiġu skoperti bil-mezzi kurrenti, u, it-tielet nett, li l-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda tibqa’ mod ta’ trasmissjoni tal-virus b’riskju għoli.
Issa, ir-rikorrenti ma pproduċew l-ebda dokument li jiċċertifika b’mod ċar u suffiċjentement probatorju li ċerti pajjiżi jew ċerti kontinenti, partikolarment l-Amerika t’Isfel u l-Oċeanja, huma permanentement ħielsa u eżenti mill-virus tal-influwenza tat-tjur, jew li, b’mod ġenerali, l-għasafar salvaġġi maqbuda ma jirrappreżentaw l-ebda riskju ta’ tixrid ta’ dan il-virus.
Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li l-inċertezza xjentifika dwar ir-riskju tat-tixrid tal-influwenza tat-tjur fl-Unjoni permezz ta’ importazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi maqbuda li ġejjin minn pajjiżi terzi madwar id-dinja kollha tibqa’ f’livell għoli.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ewwel ilment, ibbażat fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba l-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda li tinsab fir-Regolament Nru 318/2007 u fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, ma jistax jintlaqa’.
– Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ soluzzjoni ta’ kwarantina bħala mezz inqas restrittiv
Bit-tieni lment, ir-rikorrenti jallegaw li, fid-dawl tat-tnaqqis fil-firxa ta’ infezzjonijiet fil-pajjiżi li baqgħu affettwati mill-influwenza tat-tjur, soluzzjoni ta’ kwarantina, anki doppja, jiġifieri kemm fil-pajjiżi terzi u kif ukoll fl-Istat Membru li jimporta, kellha tkun ippreferuta mill-Kummissjoni bħala mezz inqas restrittiv tal-ġlieda kontra l-imsemmi tixrid.
Il-Kummissjoni topponi l-argumentazzjoni tar-rikorrenti.
Qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li dan l-ilment jirriżulta li huwa analogu għal ilment eżaminat mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
, punti
u
), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet dan li ġej:
Barra minn hekk, fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali enfasizzat li, fir-rigward tal-prevenzjoni tar-riskji, l-għasafar selvaġġi huma differenti mill-għasafar imrobbija fil-magħluq. Fil-fatt, fil-każ ta’ dawn l-għasafar tal-aħħar, huwa possibbli li jiġi impost kontroll tas-saħħa strett mat-twelid tagħhom, li jista’ jinżamm sat-trobbija tagħhom f’post magħluq jew jinkludi l-għeluq tagħhom b’paragun mat-tjur. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li r-rikorrenti fil-kawża li tat lok għall-imsemmija sentenza ma kkritikatx lill-Kummissjoni talli adottat miżura manifestament sproporzjonata billi għamlet distinzjoni bejn l-għasafar selvaġġi u l-għasafar imrobbija fil-magħluq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
UE:T:2013:451
, punti
u
).
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma pproduċew ebda dokument ta’ natura li jikkonfuta dawn l-evalwazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali, konformi mal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ prekawzjoni kif ukoll mal-Opinjoni tal-EFSA tal-2006, kif ukoll, għall-kumplament, mal-Opinjoni tal-EFSA tal-2008. Għall-kuntrarju, l-allegat “tnaqqis fit-tixrid tal-infezzjonijiet” invokat mir-rikorrenti jirriżulta li huwa dubjuż, fid-dawl tad-data xjentifika pprovduta mill-Kummissjoni (ara l-punti 74 sa 82 iktar ’il fuq).
Għaldaqstant, fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-konklużjoni prevista fil-punt 91 iktar ’il fuq hija applikabbli, minħabba identità ta’ raġunijiet, kemm għar-Regolament Nru 318/2007 kif ukoll għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, sa fejn dan tal-aħħar jikkostitwixxi “kodifikazzjoni” tar-Regolament Nru 318/2007 u jirriproduċi, essenzjalment, il-kontenut tiegħu (ara l-punt 30 iktar ’il fuq).
Minn dan isegwi li t-tieni lment, ibbażat fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba n-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ soluzzjoni ta’ kwarantina bħala mezz inqas restrittiv tal-ġlieda kontra l-influwenza tat-tjur, ma jistax jintlaqa’.
– Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar migratorji bħala mezz iktar effikaċi
Permezz tat-tielet ilment, ir-rikorrenti jsostnu li sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar migratorji, possibbilment flimkien ma’ obbligu ta’ konteniment preventiv għat-tjur imrobbija tul rotot migratorji, kienet tikkostitwixxi għall-Kummissjoni mezz iktar effikaċi tal-ġlieda kontra t-tixrid tal-influwenza tat-tjur.
Il-Kummissjoni topponi l-argumentazzjoni tar-rikorrenti.
Qabelxejn, huwa suffiċjenti li jiġi kkonstatat li t-trażmissjoni ta’ virus tal-influwenza tat-tjur mill-għasafar selvaġġi migratorji tikkostitwixxi mezz ta’ trażmissjoni parallela, li ma jwaqqafx trażmissjoni tal-virus mill-għasafar selvaġġi maqbuda fis-selvaġġ. Konsegwentement, is-sorveljanza iktar intensiva ta’ għasafar migratorji, anki flimkien ma’ miżuri ta’ bijosigurtà msaħħa, bħal konteniment obbligatorju tat-tjur fir-rotot migratorji fl-Unjoni, ma tistax tikkostitwixxi soluzzjoni alternattiva iktar effikaċi b’paragun mal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkunsidrat li s-sorveljanza tal-għasafar migratorji, flimkien ma’ testijiet investigattivi fuq l-għasafar selvaġġi, ma tikkostitwixxix miżura alternattiva realistika, minħabba l-kumplessità tagħha, l-ispiża għolja tagħha u r-rappreżentazzjoni baxxa tagħha. B’hekk, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li t-testijiet investigattivi li saru fl-Unjoni fuq madwar 50000 għasfur selvaġġ fl‑2008, bl-użu ta’ riżorsi sinjifikattivi, jirrigwardaw numru ta’ għasafar tant ridott li r-riżultat tagħhom ma jistax jitqies li huwa rappreżentattiv.
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi osservat li l-Unjoni ma tistax timponi fuq il-pajjiżi terzi, b’mod partikolari dawk tal-Amerika t’Isfel u tal-Afrika, li jwettqu sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar selvaġġi.
Għandu, għalhekk, jiġi deċiż li l-istat tas-saħħa tal-għasafar selvaġġi jista’ jiġi ntraċċat u magħruf b’ċertezza xjentifika suffiċjenti biss jekk dawn l-għasafar jitrabbew fil-magħluq u jkunu kontinwament issorveljati, permezz ta’ sistema veterinarja effikaċi, fi stabbilimenti tat-trobbija approvati għal dan il-għan.
Minn dan isegwi li t-tielet ilment, ibbażat fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba n-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ sorveljenza iktar intensiva tal-għasafar migratorji bħala mezz inqas restrittiv tal-ġlieda kontra l-influwenza tat-tjur, ma jistax jintlaqa’.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li, billi adottat ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, il-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha, ma wettqet ebda żball manifest u ebda ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, partikolarment fir-rigward tal-portata ġeografika tal-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, jew tal-prinċipju ta’ prekawzjoni.
Għaldaqstant, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur serju tad-dmir ta’ diliġenza
Permezz tat-tielet motiv, ir-rikorrenti, billi jibbażaw ruħhom b’mod partikolari fuq is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), jallegaw li l-Kummissjoni kisret, b’mod serju, id-dmir ta’ diliġenza tagħha fil-kuntest tal-proċedura leġiżlattiva billi kompliet tibbaża l-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda fuq l-opinjonijiet tal-EFSA tal-2005 u tal‑2006 “mingħajr ebda sens kritiku”, mingħajr ma talbet lill-EFSA opinjoni iktar reċenti u mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-istat preżenti tal-għarfien xjentifiku, bħal dak miġbur partikolarment mill-OIE u kkonsolidat sa mill-2010. B’mod partikolari, huma jsostnu li, fl-adozzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, peress li l-modi ta’ tixrid u r-riskji ta’ kontaminazzjoni tal-virus tal-influwenza tat-tjur kienu diġà studjati u osservati għal kważi għaxar snin, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni d-data tal-OIE li tistabbilixxi l-assenza totali ta’ każijiet ta’ infezzjoni tal-influwenza tat-tjur fl-għasafar selvaġġi tal-Amerika t’Isfel u kif ukoll l-assenza totali ta’ kuntatt bejn l-għasafar selvaġġi tal-Amerika t’Isfel jew tal-Oċeanja u dawk tal-pajjiżi Asjatiċi effettwati.
Skont ir-rikorrenti, fid-dawl ta’ dan l-għarfien xjentifiku, ċerti pajjiżi mingħajr infezzjonijiet kellhom jiġu eżentati mill-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda u soluzzjoni ta’ kwarantina, flimkien ma’ sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar migratorji, kienet tikkostitwixxi mezz iktar xieraq. Barra minn hekk, ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 kellhom jirriflettu fedelment l-istat ta’ għarfien xjentifiku mhux biss fl-adozzjoni tagħhom, iżda wkoll matul il-perijodu kollu ta’ validità tagħhom, li jimplika li dawn jiġu adattati maż-żmien jekk ikun meħtieġ. Barra minn hekk, il-Kummissjoni naqset milli titlob lill-EFSA tistudja speċifikament ir-riskji marbuta mal-kummerċ internazzjonali tat-tjur.
Il-Kummissjoni topponi l-argumentazzjoni tar-rikorrenti.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, fil-każ fejn istituzzjoni tal-Unjoni jkollha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’, l-istħarriġ tal-osservanza tal-garanziji mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni fil-proċeduri amministrattivi jassumi madankollu importanza fundamentali. Fost dawn il-garanziji hemm b’mod partikolari l-obbligu għall-istituzzjoni kompetenti li teżamina, b’reqqa u b’imparzjalità, l-elementi kollha rilevanti tal-każ inkwistjoni u li timmotiva d-deċiżjoni tagħha b’mod suffiċjenti. Fil-fatt, l-osservanza tad-dmir tal-Kummissjoni li tiġbor, b’mod diliġenti, l-elementi fattwali indispensabbli għall-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha kif ukoll l-istħarriġ f’dan ir-rigward mill-qorti tal-Unjoni jkunu iktar u iktar importanti meta l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa diskrezzjonali jkun suġġett biss għal stħarriġ ġudizzjarju limitat fir-rigward tal-mertu, stħarriġ li jkopri biss l-eżistenza ta’ żball manifest (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, għandha, fl-ewwel lok, tiġi ppreċiżata l-portata ġuridika tal-illegalitajiet ikkonstatati fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), u, fit-tieni lok, tingħata deċiżjoni dwar l-eżistenza, f’dan il-każ, ta’ ksur mill-Kummissjoni tad-dmir ta’ diliġenza tagħha.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-portata tal-konstatazzjonijiet ta’ illegalitajiet minħabba okkorrenzi ta’ ksur tad-dmir ta’ diliġenza fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), għandha, qabelxejn, issir distinzjoni bejn il-kuntest fattwali tal-każ ineżami u dak tal-kawża li wasslet għall-imsemmija sentenza.
Fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
), il-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod partikolari li l-Kummissjoni, qabelxejn, ibbażat d-Deċiżjoni 2005/760 (ara l-punt 8 iktar ’il fuq) fuq żball ta’ fatt – jiġifieri inverżjoni tal-kampjuni, għasfur infettat bl-H5N1, misjub fiċ-ċentru ta’ kwarantina ta’ Essex (ir-Renju Unit), ġie inizjalment kklassifikat ħażin bħala li kien joriġina mis-Surinam, fl-Amerika t’Isfel, filwaqt li iktar tard irriżulta li kien joriġina mit-Tajwan, l-Asja – u kisret, sussegwentement, id-dmir ta’ diliġenza tagħha billi adottat diversi deċiżjonijiet ta’ proroga tad-deċiżjoni inizjali tagħha (ara l-punt 9 iktar ’il fuq) mingħajr ma qieset ir-riżultati ta’ rapport li jesponi dan l-iżball. Għalhekk, il-Kummissjoni naqset milli tispjega r-raġunijiet għalfejn hija xorta waħda kkunsidrat li kien meħtieġ li tinżamm is-sospensjoni tal-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi li joriġinaw mill-Amerika t’Isfel u li tiddetermina ż-żoni ta’ riskju fuq il-bażi tal-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 91/496 (ara, f’dan is-sens, ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
).
Issa, ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 rilevanti għall-każ ineżami, billi jistabbilixxu l-kundizzjonijiet ġenerali tas-saħħa skont l-Artikolu 17 tad-Direttiva 92/65, huma distingwibbli b’mod ċar mid-Deċiżjoni 2005/760 u d-deċiżjonijiet ta’ proroga tagħha, li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li kienu illegali fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
). Fil-fatt, minn naħa, dawn ir-regolamenti, b’differenza minn dawn id-deċiżjonijiet, ma jikkostitwixxux miżuri ta’ salvagwardja għal żoni ta’ riskju fis-sens tal-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 91/496, li għalihom ir-riskju speċifiku fil-pajjiżi terzi kkonċernati għandu jiġi eżaminat bir-reqqa. Min-naħa l-oħra, dawn ir-regolamenti, b’differenza mill-imsemmija deċiżjonijiet, ma humiex suġġetti għal applikazzjoni limitata fiż-żmien, li titlob eżami mill-ġdid fl-iskadenza tal-miżura sabiex il-proroga eventwali tagħha tiġi ġġustifikata.
Barra minn hekk, fil-każ ineżami, il-Kummissjoni ma bbażat ruħha fuq ebda żball ipprovat u ma setgħetx għalhekk tikser id-dmir ta’ diliġenza tagħha billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni xi rapport dwar tali żball.
Minn dan isegwi li l-konstatazzjonijiet ta’ illegalitajiet li saru mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, jaqgħu fil-kuntest partikolari tal-miżuri ta’ salvagwardja u ma jistgħux jiġu applikati bħala tali għar-Regolament Nru 318/2007 u għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013.
Fit-tieni lok, għandu jiġi kkonstatat, f’dan il-każ, li l-Kummissjoni, billi bbażat, qabelxejn, l-adozzjoni tar-Regolament Nru 318/2007 senjatament fuq l-inċertezza xjentifika li ħarġet mill-Opinjoni tal-EFSA tal-2006 dwar ir-riskji assoċjati mal-importazzjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda (ara l-punt 17 iktar ’il fuq), u hija għall-kumplament ikkorroborata mid-data xjentifika l-iktar riċenti pprovduta mill-Kummissjoni (ara l-punti 74 sa 82 iktar ’il fuq), issodisfat id-dmir ta’ diliġenza tagħha dwar il-motivazzjoni xjentifika ta’ projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda, fid-dawl, partikolarment, tal-eżistenza ta’ diversi sottotipi ta’ virus, minbarra l-virus tal-H5N1.
Barra minn hekk, fl-2007, il-Kummissjoni talbet lill-EFSA opinjoni ġdida kkonsolidata (ara l-punt 25 iktar ’il fuq). Issa, għandu jiġi kkunsidrat, bħalma kkunsidrat il-Kummissjoni, li l-opinjoni kkonsolidata tal-EFSA tal-2008, dwar l-aspetti tas-saħħa u tal-benesseri tal-annimali tal-influwenza tat-tjur u r-riskju tal-introduzzjoni tagħha fl-irziezet tat-tjur tal-Unjoni, ikkonfermat l-ipoteżi fundamentali tal-Opinjoni tal-EFSA tal-2006 li l-għasafar selvaġġi kienu jirrappreżentaw riserva naturali tal-influwenza tat-tjur u l-firxa tal-infezzjoni tagħhom setgħet biss diffiċilment tiġi skoperta, peress li dawn ma kinux juru, jew kienu ftit li xejn juru, sintomi kliniċi ta’ mard.
Fir-rigward tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, għandu jiġi kkonstatat ukoll li l-Kummissjoni ma kisritx id-dmir ta’ diliġenza tagħha bl-adozzjoni tiegħu. Fil-fatt, ir-rikorrenti ma pproduċew l-ebda dokument li jista’ jistabbilixxi li d-data xjentifika l-iktar reċenti tikkontradixxi fir-rigward ta’ punti ewlenin il-konklużjonijiet tal-Opinjoni tal-EFSA tal-2006, li hija l-bażi għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 318/2007 li tiegħu r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 jikkostitwixxi l-“kodifikazzjoni”.
Barra minn hekk, fil-bidu tas-sena 2014, il-Kummissjoni talbet lill-EFSA opinjoni ġdida, qabel il-preżentata ta’ dan ir-rikors (ara l-punt 34 iktar ’il fuq). Anki jekk din l-opinjoni tirrigwarda biss il-virus H5N8, għandu jiġi kkunsidrat li tali mandat jissuġġerixxi li l-Kummissjoni debitament irrispondiet għall-iżvilupp taċ-ċirkustanzi rilevanti għall-evalwazzjoni mill-ġdid tal-miżuri tagħha tal-ġlieda kontra l-influwenza tat-tjur.
Barra minn hekk, mill-proċess jirriżulta li l-Opinjoni tal-EFSA tal-2008 u tal-2014 kkonfermat ir-riskji assoċjati mal-għasafar selvaġġi, partikolarment maqbuda, u l-inċertezza xjentifika prevalenti fir-rigward tat-trażmissjoni tal-influwenza tat-tjur. Bl-istess mod, il-Kodiċi tas-Saħħa tal-OIE jipprovdi li “[e]ssenzjalment, l-ebda Stat Membru ma jista’ jiddikjara lilu nnifsu ħieles mill-influwenza tat-tip A fl-għasafar selvaġġi” (ara l-punt 74 iktar ’il fuq).
B’hekk, iż-żamma tal-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda ma tirriżultax minn ksur serju tad-dmir ta’ diliġenza iżda, għall-kuntrarju, hija bbażata fuq l-opinjonijiet xjentifiċi tal-EFSA, li ma humiex ikkonfutati mill-Kodiċi tas-Saħħa tal-OIE, fl-ambitu tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-Kummissjoni, eżerċitata mingħajr żball manifest.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli titlob lill-EFSA tistudja speċifikament ir-riskji relatati mal-kummerċ internazzjonali tat-tjur, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li din hija ineffettiva, peress li dan huwa mod ta’ trażmissjoni parallel tal-virus tal-influwenza tat-tjur li ma jipprekludix ir-riskju assoċjat mal-għasafar selvaġġi maqbuda, u, min-naħa l-oħra, din hija infondata fil-fatt, peress li l-Kummissjoni, sa mill-2000, talbet lill-EFSA opinjonijiet xjentifiċi ddettaljati dwar ir-riskji marbuta mal-importazzjonijiet tat-tjur u konsegwentement adottat diversi atti, fosthom ir-Regolament Nru 798/2008 (ara l-punt 24 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, il-mod ta’ trażmissjoni ta’ dan il-virus mit-tjur ġie eżaminat mill-ġdid fl-Opinjoni tal-EFSA tal-2014.
Finalment, il-Kummissjoni tindika, mingħajr ma ġiet ikkontradetta mir-rikorrenti, li, fil-31 ta’ Marzu 2015, fid-dawl tal-okkorrenzi kbar tal-influwenza tat-tjur reċentement ikkonstatati u tar-rikombinazzjoni tal-virus H5N8 u virus oħrajn tas-sottotip H5, hija stiednet lill-EFSA sabiex twettaq studju ġdid tal-modi ta’ trażmissjoni u, b’mod partikolari, tar-rwol tal-virus li jikkawżaw l-ITPB diffiċilment traċċabbli fl-għasafar selvaġġi iżda potenzjalment perikolużi għall-bniedem.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li, bl-adozzjoni u biż-żamma fis-seħħ tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, il-Kummissjoni la wettqet żball manifest fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha u lanqas ksur serju tad-dmir ta’ diliġenza tagħha.
Għaldaqstant, it-tielet motiv għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur serju tal-libertà professjonali, tal-libertà tal-intrapriża u tad-dritt għall-proprjetà (Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali)
Permezz tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti jallegaw li l-projbizzjoni tal-importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi, kif prevista mir-Regolament Nru 318/2007 u mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, kienet tikser, b’mod serju, il-libertà professjonali tagħhom, il-libertà tal-intrapriża tagħhom u d-dritt għall-proprjetà tagħhom, kif iggarantiti mill-Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Speċifikament, huma jsostnu li din il-projbizzjoni rrendiet impossibbli għalihom l-eżerċizzju tal-kummerċ tagħhom ta’ importazzjoni u ta’ bejgħ mill-ġdid ta’ għasafar selvaġġi maqbuda u l-operazzjoni ta’ stabbilimenti ta’ kwarantina mibnija minnhom għal dan l-iskop qabel l-2005. B’hekk huma ġew imbuttati lejn il-“limitu tal-faqar” jew ix-“xifer tar-rovina” minħabba t-tnaqqis fid-dħul mill-bejgħ tagħhom u t-telf tal-investimenti tagħhom f’dawn l-istabbilimenti ta’ kwarantina. Huma jtennu wkoll, bħala parti minn dan il-motiv, l-ilmenti tagħhom dwar in-natura sproporzjonata ta’ din il-projbizzjoni, b’mod partikolari minħabba l-portata ġeografika wisq estiża tagħha.
Il-Kummissjoni topponi l-argumentazzjoni tar-rikorrenti.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-libertà professjonali, il-libertà tal-intrapriża u d-dritt għall-proprjetà huma drittijiet fundamentali stipulati fl-Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Madankollu, dan ma jfissirx li dawn id-drittijiet huma prerogattivi assoluti, iżda għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-dawl tal-funzjoni tagħhom fis-soċjetà. Konsegwentement, jistgħu jsiru restrizzjonijiet għall-eżerċizzju tagħhom, bil-kundizzjoni li dawn ir-restrizzjonijiet effettivament jissodisfaw għanijiet ta’ interess ġenerali segwiti mill-Unjoni u ma jikkostitwixxux, fir-rigward tal-għan segwit, intervent sproporzjonat u intollerabbli li jippreġudika s-sustanza stess tad-drittijiet hekk iggarantiti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq,
EU:T:2013:451
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-każ ineżami, għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li dan il-motiv jirriżulta li huwa analogu għal motiv eżaminat mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
).
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fis-sentenza ATC et, punt
iktar ’il fuq (
EU:T:2013:451
, punt
), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet dan li ġej:
Fil-każ ineżami, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-konklużjoni prevista fil-punt 128 iktar ’il fuq hija applikabbli, minħabba identità ta’ raġunijiet, kemm għar-Regolament Nru 318/2007 kif ukoll għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, li jikkostitwixxi “kodifikazzjoni” tar-Regolament Nru 318/2007 u jirriproduċi, essenzjalment, il-kontenut tiegħu (ara l-punt 30 iktar ’il fuq).
Fil-fatt, ir-rikorrenti f’din il-kawża la stabbilixxew u lanqas ma allegaw li r-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 kienu jippreġudikaw is-sustanza stess tad-drittijiet fundamentali tagħhom.
Barra minn hekk, ir-rikorrenti stess jirrikonoxxu li huma għadhom illum jeżerċitaw in-negozju tagħhom tal-għasafar, filwaqt li jispeċifikaw li fil-preżent dan jinvolvi l-għasafar imrobbija fl-Unjoni li huma jew mixtrija mingħand terzi jew “prodotti bi spejjeż kbar” fl-operat tagħhom stess.
Issa, hemm lok li jiġi kkunsidrat li t-tnaqqis possibbli fid-dħul mill-bejgħ jew nuqqas ta’ dħul eventwali relatati ma’ differenzjar fl-ispejjeż bejn għasafar imrobbija fil-magħluq u għasafar maqbuda fl-ambjent naturali ma jistax, manifestament, jikkostitwixxi preġudizzju għas-sustanza stess tad-drittijiet fundamentali, li teċċedi sewwa l-opportunitajiet kummerċjali.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li r-rikorrenti, bħala negozjanti tal-annimali, iżommu kull libertà li jimportaw għasafar ornamentali mrobbija fil-magħluq, li jikkummerċjalizzawhom u li jużaw għal dan l-għan l-istabbilimenti ta’ kwarantina tagħhom. Skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, l-importazzjoni ta’ għasafar ornamentali mrobbija fil-magħluq, b’differenza minn dik tal-għasafar maqbuda fl-ambjent naturali tagħhom, kienet u għadha awtorizzata sakemm jiġu osservati ċerti kundizzjonijiet tas-saħħa.
Għalhekk, l-istatistika tal-importazzjonijiet ta’ għasafar selvaġġi fl-Unjoni pprovduta mill-Kummissjoni, u mhux kontradetta mir-rikorrenti, turi anki, wara tnaqqis bejn l-2005 u l-2006, żieda bejn l-2006 u l-2010 u żieda iktar ċara mill-ġdid bejn l-2010 u l-2014. Il-Kummissjoni tipproduċi wkoll lista ta’ tlettax-il stabbiliment, li jinsabu f’sitt pajjiżi terzi, jiġifieri r-Repubblika Arġentina, il-Kanada, ir-Repubblika taċ-Ċilì, l-Istati Uniti tal-Amerika, l-Istat ta’ Iżrael u r-Repubblika tal-Filippini, u approvati, konformement mal-Artikolu 4 u mal-Anness II tar-Regolament Nru 318/2007 u mbagħad tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 (ara l-punt 20 iktar ’il fuq), għall-esportazzjoni lejn l-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi mrobbija fil-magħluq.
Għandu wkoll jiġi rrilevat, bħalma rrilevat il-Kummissjoni u kuntrarjament għall-pożizzjoni tar-rikorrenti, li l-istabbilimenti ta’ kwarantina għadhom utli fl-Unjoni. Fil-fatt, għall-għasafar selvaġġi mrobbija fl-magħluq, kif ukoll għal ċerti għasafar selvaġġi li jistgħu jiġu importati minħabba regoli ta’ eċċezzjoni previsti fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 318/2007 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, l-obbligu ta’ kwarantina huwa doppju sa fejn dan japplika kemm fil-pajjiż esportatur u kif ukoll fl-Unjoni.
B’hekk, skont l-istatistika pprovduta mill-Kummissjoni u mhux kontradetta mir-rikorrenti, in-numru ta’ stabbilimenti ta’ kwarantina fl-Unjoni ma naqasx b’mod sinjifikattiv mill-2007, filwaqt li ġew awtorizzati wkoll stabbilimenti ġodda. Pereżempju, fl-2014, bħal fl-2007, il-Ġermanja kellha 24 stabbiliment ta’ kwarantina attivi.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-miżuri li jinsabu fir-Regolament Nru 318/2007 u fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013 jikkostitwixxu restrizzjonijiet leġittimi u proporzjonati, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 126 iktar ’il fuq, għal-libertà professjonali u għal-libertà tal-intrapriża kif ukoll għad-dritt għall-proprjetà tar-rikorrenti, konformement mal-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, u li, billi adottat u żammet fis-seħħ dawn ir-regolamenti, il-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha, ma wettqet ebda żball manifest jew ksur serju ta’ dawn id-drittijiet fundamentali.
Għaldaqstant, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud.
Ladarba, billi adottat u żammet fis-seħħ ir-Regolament Nru 318/2007 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 139/2013, il-Kummissjoni ma wettqet l-ebda żball manifest fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tagħha u ma kisritx, b’mod suffiċjentement serju, il-prinċipju ta’ proporzjonalità, fid-dawl tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, id-dmir ta’ diliġenza tagħha jew id-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti skont l-Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, għandu jiġi konkluż li r-rikorrenti, fil-każ ineżami, baqgħu ma stabbilixxewx l-eżistenza ta’ aġir illegali tal-Kummissjoni.
Fuq ir-rikors għad-danni
Il-konstatazzjoni tal-assenza ta’ aġir illegali tal-Kummissjoni fil-każ ineżami hija suffiċjenti sabiex tiġi eskluża r-responsabbiltà mhux kuntrattwali ta’ din l-istituzzjoni, mingħajr ħtieġa, minn naħa, li jiġu eżaminati l-pretensjonijiet tagħha ta’ inammissibbiltà u ta’ infondatezza fir-rigward tar-rabta ta’ kawżalità u tad-dannu allegati mir-rikorrenti, u, min-naħa l-oħra, li tilqa’ t-talba ta’ dawn tal-aħħar sabiex jiġi kkonvokat bħala espert id-direttur tal-OIE, M. B. V.
Għaldaqstant, ir-rikors għad-danni għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
Peress li r-rikorrenti tilfu, dawn għandhom jiġu ordnati jbatu, minbarra l-ispejjeż tagħhom, l-ispejjeż tal-Kummissjoni, kif mitlub minn din tal-aħħar.

Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla),
taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Ir-rikors huwa miċħud.

2)
Zoofachhandel Züpke GmbH, Zoohaus Bürstadt, Helmut Ofenloch GmbH & Co. KG, Zoofachgeschäft – Vogelgroßhandel Import-Export Heinz Marche, Rita Bürgel u Norbert Kass huma kkundannati jbatu, minbarra l-ispejjeż tagħhom, dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea.

Gratsias
Kancheva
Wetter
Mogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-17 ta’ Marzu 2016.
Firem
Werrej

Il-fatti li wasslu għall-kawża

Preżentazzjoni tar-rikorrenti

Fuq id-Direttivi 91/496/KEE u 92/65/KEE

Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2005

Fuq id-Deċiżjoni 2005/760/KE u l-proroga tal-miżuri adottati

Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2006

Fuq ir-Regolament (KE) Nru 318/2007

Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2008

Fuq ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (KE) Nru 139/2013

Fuq is-sentenza ATC et vs Il-Kummissjoni tal-2013

Fuq l-Opinjoni tal-EFSA tal-2014

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

Id-dritt

Fuq l-eżistenza ta’ aġir illegali

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur serju tal-prinċipju ta’ proporzjonalitŕ

– Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq il-portata ġeografika wisq estiża tal-projbizzjoni ta’ importazzjoni fl-Unjoni ta’ għasafar selvaġġi maqbuda

– Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ soluzzjoni ta’ kwarantina bħala mezz inqas restrittiv

– Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ sorveljanza iktar intensiva tal-għasafar migratorji bħala mezz iktar effikaċi

Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur serju tad-dmir ta’ diliġenza

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur serju tal-libertŕ professjonali, tal-libertŕ tal-intrapriża u tad-dritt għall-proprjetŕ (Artikoli 15 sa 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali)

Fuq ir-rikors għad-danni

Fuq l-ispejjeż
(
*1
)   Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.