CELEX: 62017CJ0262
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Suq intern tal-elettriku
Direttiva 2009/72/KE
Sistemi ta’ distribuzzjoni
Artikolu 28
Sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa
Kunċett
Eżenzjonijiet
Limiti
Artikolu 32(1)
Aċċess għal terzi
Artikolu 15(7) u Artikolu 37(6)(b)
Tariffi dovuti għal servizzi ta’ dispaċċ

It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(5) u (6), tal-Artikolu 15(7), tal-Artikolu 26(4), tal-Artikolu 28 u tal-Artikolu 37(6)(b) tad-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (
ĠU 2009, L 211, p. 55
).
Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ kawża bejn Solvay Chimica Italia SpA u diversi impriżi proprjetarji jew operaturi ta’ netwerks privati ta’ distribuzzjoni tal-elettriku u l-Autorità per l’energia elettrica, il gas e il sistema idrico (l-Awtorità għall-Elettriku, il-Gass u l-Ilma, l-Italja) (iktar ’il quddiem l-“AEEGSI”), dwar id-deċiżjoni adottata minn din tal-aħħar li jiġu imposti fir-rigward tagħhom diversi obbligi dwar, b’mod partikolari, l-aċċess għal terzi u s-servizz ta’ dispaċċ.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-premessi 3, 29, 30 u 35 tad-Direttiva 2009/72 huma fformulati kif ġej:
“(3)
Il-libertajiet li t-Trattat jiggarantixxi liċ-ċittadini tal-Unjoni – inter alia, il-moviment ħieles tal-merkanzija, il-libertà tal-istabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti s-servizzi – jistgħu jinkisbu biss f’suq miftuħ kompletament, li jippermetti lill-konsumaturi kollha li jagħżlu liberament il-fornituri tagħhom u li jippermetti lill-fornituri kollha biex jikkunsinjaw liberament il-prodotti lill-klijenti tagħhom.
[…]
(29)
Biex jiġi evitat li jkun impost piż finanzjarju u amministrattiv li ma jkunx proporzjonat fuq operaturi żgħar ta’ distribuzzjoni, l-Istati Membri għandhom, fejn ikun meħtieġ, jeżentaw lill-intrapriżi kkonċernati mir-rekwiżiti tad-distribuzzjoni fir-rigward tas-separazzjoni.
(30)
Meta tintuża sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa biex tiġi żgurata l-aqwa effiċjenza ta’ provvista tal-enerġija integrata li tkun tirrikjedi standards operazzjonali speċifiċi, jew jekk tkun qed tinżamm sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa prinċipalment għall-użu tal-proprjetarju tas-sistema, għandu jkun possibbli li l-operatur tas-sistema tal-produzzjoni jkun eżentat mill-obbligi li kieku joħolqu piż amministrattiv bla bżonn minħabba n-natura partikulari tar-relazzjoni bejn l-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni u l-utenti tas-sistema. Is-siti industrijali, kummerċjali jew kondiviżi bħall-istazzjonijiet tal-ferroviji, l-ajruporti, l-isptarijiet u s-siti kbar tal-kampeġġi li jkollhom faċilitajiet integrati jew siti tal-industrija tal-kimika jistgħu jinkludu sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa minħabba n-natura speċjalizzata tal-operat tagħhom.
[…]
(35)
Biex ikun żgurat l-aċċess effettiv tas-suq għal dawk kollha li jieħdu sehem fis-suq, inklużi dawk ġodda, huma meħtieġa mekkaniżmi bilanċjanti li jkunu mhux diskriminatorji u li jirriflettu l-ispejjeż kif meħtieġ. Malli s-suq tal-elettriku jkun likwidu b’mod suffiċjenti, dan għandu jintlaħaq permezz tat-twaqqif ta’ mekkaniżmi trasparenti bażati fuq is-suq għall-provvista u x-xiri ta’ elettriku meħtieġ fil-qafas ta’ rekwiżiti bilanċjanti. Fin-nuqqas ta’ suq likwidu bħal dan, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom ikollhom l-irwol attiv biex ikun żgurat li t-tariffi bilanċjanti ikunu mhux diskriminatorji u li jirriflettu l-ispejjeż. Fl-istess waqt, għandhom ikunu pprovduti inċentivi adatti biex jibbilanċjaw il-kurrent u l-użu tal-elettriku u biex ma jipperikolawx is-sistema. L-operaturi tas-sistema ta’ trasmissjoni għandhom jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-klijenti finali u tal-aggregaturi tal-klijenti finali fi swieq ta’ riżerva u ta’ bilanċ.”
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2009/72, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi regoli komuni għall-ġenerazzjoni, it-trasmissjoni, id-distribuzzjoni u l-provvista tal-elettriku, flimkien ma’ dispożizzjonijiet għall-ħarsien tal-konsumatur, bil-għan li jittejbu u jiġu integrati s-swieq kompetittivi tal-enerġija [fl-Unjoni Ewropea]. Din tistabbilixxi wkoll ir-regoli li jikkonċernaw l-organizzazzjoni u t-tħaddim tas-settur tal-elettriku, l-aċċess miftuħ għas-suq, il-kriterji u l-proċeduri applikabbli għal sejħat ta’ offerti u l-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet, kif ukoll it-tħaddim ta’ sistemi. Id-Direttiva tiddefinixxi wkoll l-obbligi ta’ servizz universali u d-drittijiet tal-konsumaturi tal-elettriku u tiċċara l-obbligi tal-kompetizzjoni.”
Skont l-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw d-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
5.   ‘distribuzzjoni’ tfisser it-trasport tal-elettriku fuq sistemi ta’ distribuzzjoni ta’ vultaġġ għoli, vultaġġ medju u vultaġġ baxx bil-ħsieb li dan jitqassam lill-klijenti, iżda mhux inkluża l-provvista;
[…]
19.   ‘provvista’ tfisser il-bejgħ, inkluż il-bejgħ mill-ġdid, ta’ elettriku lill-klijenti;
[…]
26.   ‘sistema iżolata żgħira’ tfisser kwalunkwe sistema b’konsum ta’ anqas minn 3000 GWh fis-sena 1996, fejn anqas minn 5 % tal-konsum annwali jinkiseb permezz ta’ interkonnessjoni ma’ sistemi oħra;
27.   ‘sistema iżolata mikro’ tfisser kwalunkwe sistema b’konsum ta’ anqas minn 500 GWh fis-sena 1996, fejn ma jkun hemm l-ebda konnessjoni ma’ sistemi oħra;
[…]”
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Obbligi tas-servizz pubbliku u l-protezzjoni tal-klijenti”, jipprovdi, fil-paragrafu 14 tiegħu:
“L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 7, 8, 32 u/jew 34 kemm-il darba l-applikazzjoni tagħhom tkun tista’ xxekkel il-prestazzjoni, fil-liġi jew fil-verità, tal-obbligi imposti fuq l-impriżi tal-elettriku fl-interess ekonomiku ġenerali, u kemm-il darba l-iżvilupp tas-sengħa ma jkunx affettwat b’tali mod li jkun imur kontra l-interessi tal-[Unjoni]. L-interessi tal-Komunità jinkludu, inter alia, il-kompetizzjoni fir-rigward tal-klijenti eliġibbli konformement ma’ din id-Direttiva u l-Artikolu [106 TFUE].”
L-Artikolu 15 tad-Direttiva 2009/72, intitolat “Dispaċċ u bilanċjar”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Mingħajr preġudizzju għall-provvista tal-elettriku fuq il-bażi tal-obbligi kuntrattwali, inklużi dawk li jkunu ġejjin mill-ispeċifikazzjonijiet tat-tfiegħ tal-offerti, l-operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni għandu, fejn ikollu din il-funzjoni, jkun responsabbli mid-dispaċċ ta’ istallazzjonijiet ta’ ġenerazzjoni fiż-żona tiegħu u biex jiddetermina l-użu ta’ interkonnetturi ma’ sistemi oħra.
2.   Id-dispaċċ ta’ istallazzjonijiet ta’ ġenerazzjoni u l-użu ta’ interkonnetturi għandhom jiġu determinati fuq il-bażi ta’ kriterji li għandhom jiġu approvati mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fejn dawn huma kompetenti u li għandhom ikunu oġġettivi, pubblikati u applikati b’mod nondiskriminatorju li jiżgura l-funzjonament tajjeb tas-suq intern fil-qasam tal-elettriku. Il-kriterji għandhom jieħdu kont tal-preċedenza ekonomika tal-elettriku minn istallazzjonijiet ta’ ġenerazzjoni disponibbli jew trasferimenti ta’ interkonnetturi kif ukoll ir-restrizzjonijiet tekniċi fuq is-sistema.
[…]
7.   Ir-regoli adottati mill-operaturi tas-sistema ta’ trasmissjoni għall-ibbilanċjar tas-sistema tal-elettriku għandhom ikunu oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji, inklużi r-regoli biex l-utenti tas-sistema tan-netwerks tagħhom iħallsu għal skwilibrju tal-enerġija. It-termini u l-kondizzjonijiet, inklużi r-regoli u t-tariffi, għall-proviżjoni ta’ tali servizzi minn operaturi tas-sistemi ta’ trasmissjoni għandhom jiġu stabbiliti skont metodoloġija kompatibbli mal-Artikolu 37(6) b’mod non-diskriminatorju u li jirrefletti l-ispejjeż u għandhom jiġu ppubblikati.”
L-Artikolu 25 ta’ din id-direttiva, intitolat “Il-kompiti ta’ operaturi ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni”, jipprovdi:
“1.   L-operatur tas-sistema tad-distribuzzjoni għandu jkun responsabbli li jiżgura l-kapaċità fuq perjodu ta’ żmien twil tas-sistema biex tlaħħaq ma’ domanda raġjonevoli għad-distribuzzjoni tal-elettriku, għall-operazzjoni, il-manutenzjoni u l-iżvilupp f’kundizzjonijiet ekonomiċi ta’ sistema ta’ distribuzzjoni tal-elettriku li tkun tajba, ta’ min jafdaha u effiċjenti, partikolarment fejn għandu x’jaqsam l-ambjent u l-effiċjenza enerġetika.
[…]
5.   Kull operatur ta’ sistema ta’ distribuzzjoni għandu jikseb l-enerġija li juża biex ikoprit-telf fl-enerġija u biex jirriżerva il-kapaċità fis-sistema tiegħu skont proċeduri trasparenti, mhux diskriminatorji u bbażati fuq is-suq, kull meta dan ikollu din il-funzjoni. […]
6.   Fejn l-operatur ta’ sistema ta’ distribuzzjoni jkun responsabbli biex jibbilanċja sistema ta’ distribuzzjoni tal-elettriku, ir-regoli li dan jadotta għal dak il-għan għandhom ikunu oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji, inklużi regoli għat-tariffi imposti lill-utenti tan-netwerks għall-iskwilibrju tal-enerġija. It-termini u l-kondizzjonijiet, inklużi r-regoli u t-tariffi, għall-forniment ta’ tali servizzi minn operaturi tas-sistema ta’ distribuzzjoni għandhom jiġu stabbiliti konformement mal-Artikolu 37(6) b’mod non-diskriminatorju u li jirrifletti l-prezz u għandhom jiġu ppubblikati.
7.   Fl-ippjanar tal-iżvilupp tan-netwerks tad-distribuzzjoni, l-operatur tas-sistema tad-distribuzzjoni għandu jikkunsidra miżuri fir-rigward tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija/ta’ ġestjoni tad-domanda u/jew ġenerazzjoni distribwita li jistgħu jissostitwixxu r-rekwiżit li l-kapaċità tal-elettriku tiġi aġġornata jew sostitwita.”
Skont l-Artikolu 26 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Is-separazzjoni tal-operaturi ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni”:
“1.   Fejn l-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni ikun parti minn impriża integrata vertikalment, huwa għandu jkun indipendenti minn attivitajiet oħra mhux relatati mad-distribuzzjoni mill-anqas f’termini tal-forma legali tiegħu, l-organizzazzjoni tiegħu u t-teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu. Dawn ir-regoli ma għandhomx joħolqu obbligu ta’ separazzjoni tal-proprjetà tal-assi tal-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni mill-impriża integrata vertikalment.
2.   Addizzjonalment għar-rekwiżiti tal-Paragrafu 1, fejn l-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni huwa parti minn impriża integrata vertikalment, huwa għandu jkun indipendenti minn attivitajiet oħra mhux relatati mad-distribuzzjoni f’termini tal-organizzazzjoni tiegħu u t-teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu. Sabiex jintlaħaq dan, għandhom japplikaw l-kriterji minimi li ġejjin:
[…]
3.   Fejn l-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni jifforma parti minn impriża integrata vertikalment, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-attivitajiet tal-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni jiġu ssorveljat minn awtoritajiet regolatorji jew minn korpi oħra kompetenti, sabiex ma jkunx jista’ japprofitta ruħu mill-integrazzjoni vertikali tiegħu biex ixekkel il-kompetizzjoni. […]
4.   L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-paragrafi 1, 2 u 3 għal impriżi tal-elettriku integrati li jkunu jservu anqas minn 100000 klijent konness, jew li jkunu jservu sistemi iżolati żgħar.”
L-Artikolu 28 tad-Direttiva 2009/72, intitolat “Sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa” jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jikklassifikaw sistema li tqassam l-elettriku fi ħdan sit ġeografikament imwarrab, li jkun industrijali, kummerċjali jew maqsum, u mingħajr preġudizzju għall-Paragrafu 4, ma jipprovdix klijenti fi djar bħala sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa jekk:
(a)
għal raġunijiet tekniċi speċifiċi, l-operazzjonijiet jew il-proċess ta’ produzzjoni tal-utenti ta’ dik is-sistema jkunu integrati; jew
(b)
dik is-sistema tqassam l-elettriku l-ewwelnett lill-proprjetarju jew lill-operatur tas-sistema jew lill-impriżi relatati tagħhom.
2.   L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li awtoritajiet regolatorji nazzjonali jeżentaw lill-operatur ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa minn:
a)
l-obbligi tal-Artikolu 25(5) li jakkwista l-enerġija li huwa juża biex ikopri t-telf tal-enerġija u l-kapaċità ta’ riżerva fis-sistema tiegħu skont proċeduri trasparenti, mhux diskriminatorji u bbażati fuq is-suq;
b)
l-obbligu fl-Artikolu 32(1) li tariffi jew metodoloġiji li fuqhom huwa bbażat il-kalkolu tagħhom jiġu approvati qabel id-dħul fis-seħħ skont l-Artikolu 37.
3.   Meta ssir eżenzjoni hekk kif imsemmi fit-tieni paragrafu, it-tariffi applikabbli, jew il-metodoloġiji li fuqhom huwa bbażat il-kalkolu tagħhom, għandhom jiġu riveduti u approvati skont l-Artikolu 37 meta ssir talba għal dan minn utent tas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa.
4.   L-użu inċidentali minn numru żgħir ta’ djar b’assoċjazzjonijiet ta’ impjieg jew simili mal-proprjetarju tas-sistema ta’ distribuzzjoni u li jinsabu fiz-zona servita mis-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa m’għandux jipprekludi eżenzjoni skont il-paragrafu 2 l-għoti ta’ dawn l-eżenzjonijiet.”
L-Artikolu 32 tad-Direttiva 2009/72, intitolat “Aċċess minn parti terza”, jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ aċċess għal terzi parti għas-sistemi ta’ trasmissjoni u ta’ distribuzzjoni bbażat fuq tariffi ppubblikati, applikabbli għall-klijenti eliġibbli kollha u applikati b’mod oġġettiv u mingħajr diskriminazzjoni bejn l-utenti tas-sistema. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk it-tariffi, jew il-metodoloġiji li jkunu sottostanti l-kalkoli tagħhom, ikunu approvati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom konformement mal-Artikolu 37 u li dawk it-tariffi, u l-metodoloġiji – fejn il-metodoloġiji jkunu approvati – jiġu ppubblikati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom.
2.   L-operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni jew ta’ distribuzzjoni jista’ jirrifjuta l-aċċess fil-każ li ma jkollux il-kapaċità neċessarja. Għal rifjut bħal dan għandhom jingħataw raġunijiet sostanzjati, partikolarment meta jitqies l-Artikolu 3, u bbażati fuq kriterji oġġettivi u ġustifikabbli teknikament u ekonomikament. L-awtoritajiet regolatorji fejn l-Istati Membri jkunu għamlu dispożizzjonijiet għal dan, jew l-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk il-kriterji jkunu konsistentement applikati u li l-utent tas-sistema li jkun ġie rifjutat l-aċċess tiegħu jkun jista’ jagħmel użu minn proċedura ta’ soluzzjoni ta’ disputa. L-awtoritajiet regolatorji għandhom ukoll jiżguraw, fejn ikun il-każ u meta jseħħ rifjut ta’ aċċess, li l-operatur tas-sistema ta’ trasmissjoni jew ta’ distribuzzjoni jipprovdi l-informazzjoni relevanti dwar miżuri li jkunu meħtieġa għall-infurzar tan-network. Il-parti li tagħmel talba għal tali informazzjoni jista’ jkollha tħallas miżata raġonevoli li tkun tirrifletti n-nefqa biex tkun provduta tali informazzjoni.”
L-Artikolu 37 ta’ din id-direttiva, intitolat “Dmirijiet u setgħat tal-awtoritajiet regolatorji”, jipprovdi, fil-paragrafu 6 tiegħu:
“L-awtoritajiet regolatorji għandhom ikunu responsabbli għall-iffissar jew l-approvazzjoni fi żmien biżżejjed qabel ma jidħlu fis-seħħ għall-inqas tal-metodoloġiji użati sabiex jiġu kkalkulati jew stabbiliti t-termini u l-kundizzjonijiet għal:
[…]
b)
il-provvediment ta’ servizzi ta’ bilanċjar li għandhom jitwettqu bil-mod l-aktar ekonomiku possibbli u jipprovdu inċentivi xierqa biex l-utenti tan-netwerk jibbilanċjaw l-input u l-offtakes tagħhom. Is-servizzi ta’ bilanċjar għandhom jingħataw b’mod ġust u mhux diskriminatorju u jkunu msejsa fuq kriterji oġġettivi; […]
[…]”
Id-dritt Taljan
L-Artikolu 30(27) tal-legge Nn. 99 – Disposizioni per lo sviluppo e l’internazionalizzazione delle imprese, nonché in matéria di energie (il-Liġi tat-23 ta’ Lulju 2009, Nru 99, dwar Miżuri għall-Iżvilupp u l-Internazzjonalizzazzjoni ta’ Impriżi, Anki Fir-Rigward tal-Enerġija), tat-23 ta’ Lulju 2009 (GURI Nru 176, tal-31 ta’ Lulju 2009, iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 99/2009”), jipprovdi:
“Sabiex tiġi żgurata u titjieb il-kwalità tal-provvista tal-elettriku lill-konsumaturi finali konnessi mas-sistema nazzjonali tal-elettriku permezz ta’ netwerks privati li jista’ jkollhom kapaċità ta’ ġenerazzjoni […], il-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku għandu jistabbilixxi, fi żmien 120 jum mid-dħul fis-seħħ ta’ din il-liġi, kriterji ġodda għad-definizzjoni tar-relazzjonijiet bejn l-operatur tan-netwerk, il-kumpanniji konċessjonarji tad-distribuzzjoni, il-proprjetarju tan-netwerks privati u l-konsumatur finali konness ma’ dawk in-netwerks. L-[AEEGSI] għandha timplimenta dawk il-kriterji għall-finijiet ta’ bilanċ u ta’ ħarsien tad-drittijiet kweżiti, u għandha, f’dan ir-rigward, tieħu inkunsiderazzjoni wkoll il-ħtieġa għal użu razzjonali ta’ riżorsi eżistenti.”
L-Artikolu 33 tal-Liġi Nru 99/2009 jipprovdi:
“[…] netwerk intern ta’ użu […] huwa ddefinit bħala netwerk tal-elettriku li jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:
a)
ikun netwerk eżistenti fid-data meta din il-liġi tidħol fis-seħħ, jew netwerk li, f’dik id-data, ikun beda jinbena, jew li għalih ikunu nkisbu l-permessi kollha meħtieġa skont ir-regoli fis-seħħ;
b)
iqabbad unitajiet ta’ konsum industrijali jew iqabbad unitajiet ta’ konsum industrijali u unitajiet ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku li jkunu funzjonalment essenzjali għall-proċess ta’ produzzjoni industrijali, sakemm dawn ikunu f’żoni li jkunu jinsabu fit-territorju ta’ mhux iktar minn tliet muniċipalitajiet maġenb xulxin, jew mhux iktar minn tliet provinċji maġenb xulxin, biss fejn unitajiet ta’ ġenerazzjoni huma ġġenerati minn sorsi rinnovabbli;
c)
ikun netwerk mhux suġġett għall-obbligu ta’ konnessjoni ta’ terzi, bla ħsara għad-dritt ta’ kull persuna inkluża f’dak in-netwerk li tkun konnessa, bħala alternattiva, man-netwerk, b’obbligu ta’ konnessjoni ma’ terzi;
d)
imqabbad permezz ta’ punt ta’ konnessjoni wieħed jew iktar ma’ netwerk b’obbligu ta’ konnessjoni ta’ terzi ma’ vultaġġ nominali ta’ mhux inqas minn 120 kV;
e)
ikollu persuna responsabbli li taġixxi bħala operatur uniku ta’ dak in-netwerk. Din il-persuna tista’ tkun differenti mill-persuni li huma proprjetarji tal-unitajiet ta’ konsum jew ta’ ġenerazzjoni, iżda ma jistax ikollha konċessjonijiet għal trażmissjoni u għad-distribuzzjoni jew id-dispaċċ tal-elettriku.”
Id-decreto ministeriale – Attuazione dell’articolo 30, comma 27, della legge 23 luglio 2009, n. 99, in materia di rapporti intercorrenti fra i gestori delle reti elettriche, le società di distribuzione in concessione, i proprietari di reti private ed i clienti finali collegati a tali reti (id-Digriet Ministerjali tat-10 ta’ Diċembru 2010 li jimplimenta l-Artikolu 30(27) tal-Liġi Nru 99 tat-23 ta’ Lulju 2009 dwar Relazzjonijiet bejn l-Operatur tan-Netwerk, il-Kumpanniji Konċessjonarji ta’ Distribuzzjoni, il-Proprjetarji ta’ Netwerks Privati u l-Konsumatur Finali Konness ma’ dawn in-Netwerks), tal-10 ta’ Diċembru 2010 (GURI Nru 305, tal-31 ta’ Diċembru 2010), jimponi fuq l-operaturi tan-netwerks privati, b’mod partikolari, l-obbligu li jippermetti lill-utenti finali li huma konnessi magħhom li jitolbu u jiksbu konnessjoni fiżika jew virtwali man-netwerk pubbliku kif ukoll li jippermetti l-użu tiegħu mill-operaturi tan-netwerks pubbliċi sabiex jiggarantixxi d-dritt tal-utenti finali li jiksbu konnessjoni man-netwerk pubbliku.
L-Artikolu 38(5) tad-decreto legislativo n. 93 – Attuazione delle direttive 2009/72/CE, 2009/73/CE e 2008/92/CE relative a norme comuni per il mercato interno dell’energia elettrica, del gas naturale e ad una procedura comunitaria sulla trasparenza dei prezzi al consumatore finale industriale di gase di energia elettrica, nonché abrogazione delle directive 2003/54CE e 2003/55/CE (id-Digriet Leġiżlattiv tal-1 ta’ Ġunju 2011, Nru 93, li Jimplimenta d-Direttivi 2009/72/KE, 2009/73/KE u 2008/92/KE dwar Regoli Komuni għas-Suq Intern tal-Elettriku u tal-Gass Naturali, Proċedura Komunitarja Sabiex Titjieb it-Trasparenza tal-Prezzijiet tal-Gass u tal-Elettriku Imposti fuq l-Utenti Finali Industrijali, u li jħassar id-Direttiva 2003/54/KE u d-Direttiva 2003/55/KE) (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 93/2011”), tal-1 ta’ Ġunju 2011 (GURI Nru 148, tat-28 ta’ Ġunju 2011, iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru° 93/2011”), jipprovdi, b’mod partikolari, is-segwenti:
“Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet dwar sistemi effiċjenti ta’ użu fis-sens tal-Artikolu 2(1)(t) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 115/2008, netwerks interni tal-utenti fis-sens tal-Artikolu 33 tal-Liġi Nru 99/2009 u n-netwerks privati l-oħra fis-sens tal-Artikolu 30(27) tal-Liġi Nru [99/2009] huma sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa […]”.
Permezz tad-deliberazione n. 539/2015/R/eel – Regolazione dei servizi di connessione, misura, trasmissione, distribuzione, dispacciamento e vendita nel caso di sistemi di distribuzione chiusi (id-Deċiżjoni tat-12 ta’ Novembru 2015, Nru 539/2015, tal-Awtorità għall-Elettriku, Gass u Ilma dwar ir-Regolamentazzjoni ta’ Servizzi għal Konnessjoni, Tkejjil, Trażmissjoni, Distribuzzjoni, Provvista u Bejgħ fil-Każ ta’ Sistemi ta’ Distribuzzjoni Magħquda), tat-12 ta’ Novembru 2015 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 539/2015”), l-AEEGSI, konformement mal-Artikolu 38(5) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 93/2011, ikklassifikat in-netwerks interni ta’ użu u n-netwerks elettriċi privati oħra fil-kategorija ta’ “sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa” previsti fl-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72.
L-Artikolu 8 tal-Anness A ta’ din id-deċiżjoni jipprovdi li “sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa hija netwerk b’obbligu li jiġu konnessi biss dawk li jużaw l-elettriku li, għall-finijiet tal-Artikolu 6 ta’ din id-deċiżjoni, ikunu jagħmlu parti mill-kategorija ta’ dawk li jużawha li jkunu jistgħu jiġu konnessi ma’ dik is-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa”.
Skont l-Artikolu 22(1) tal-imsemmi anness, “ir-regoli ta’ dispaċċ japplikaw fir-rigward tal-elettriku li jalimenta, u li jittieħed min-netwerk ta’ distribuzzjoni magħluqa minn kull utent permezz tal-punt ta’ konnessjoni ma’ dak in-netwerk.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali huma, skont il-każ, proprjetarji jew operaturi ta’ netwerks privati ta’ distribuzzjoni tal-elettriku li ġew ikklassifikati, skont l-Artikolu 38(5) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 93/2011, fil-kategorija ta’ “sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa” u li, bħala tali, huma suġġetti, skont id-Deċiżjoni Nru 539/2015, għal diversi obbligi imposti mill-AEEGSI.
Dawn ir-rikorrenti ippreżentaw rikors quddiem it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia, l-Italja), intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni Nru 539/2015, minħabba li tali deċiżjoni, sa fejn tapplika, fir-rigward tas-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, l-istess regoli li japplikaw fir-rigward tan-netwerks pubbliċi ta’ distribuzzjoni, mingħajr ma tistabbilixxi sistema li tieħu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi ta’ dawn is-sistemi, tikser id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2009/72.
L-ilmenti invokati mill-imsemmija rikorrenti insostenn ta’ dan ir-rikors jikkonċernaw, rispettivament, l-obbligi ta’ konnessjoni ta’ terzi kif ukoll ta’ separazzjoni kontabbli u funzjonali imposti fuq l-operaturi ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, l-applikazzjoni ta’ tariffi għas-servizz ta’ dispaċċ fir-rigward ta’ kull utent konness ma’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, mingħajr ma din is-sistema kollha titqies bħala utent uniku ta’ dan is-servizz, filwaqt li dan kien preċedentement il-każ, u l-applikazzjoni ta’ tariffi ta’ elettriku ġenerali għall-konsum tal-elettriku minn kull utent konness ma’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, anki meta l-elettriku jiġi prodott fi ħdan din is-sistema.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia, l-Italja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti, ifformulati f’termini identiċi fil-Kawżi C-262/17, C-263/17 u C-273/17:
“1)
Id-dispożizzjonijiet [tad-Direttiva 2009/72], u b’mod partikolari l-Artikolu [2](5) u (6) u l-Artikolu 28, għandhom jiġu interpretati fis-sens li sistema stabbilita u ġestita minn entità privata, li magħha jkun konness numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum, li mbagħad ikunu konnessi mas-sistema pubblika, tikkostitwixxi neċessarjament sistema tal-elettriku, u għaldaqstant “sistema ta’ distribuzzjoni” fis-sens ta’ din id-direttiva, mingħajr il-possibbiltà li jiġu esklużi minn tali klassifikazzjoni, sistemi privati li jinkludu dawn il-karatteristiċi, li jkunu ġew stabbiliti qabel id-dħul fis-seħħ tad-direttiva u li oriġinarjament kienu intiżi għall-awtoproduzzjoni?
(2)
F’każ li r-risposta għad-domanda preċedenti tkun waħda affermattiva, il-klassifikazzjoni ta’ sistema tal-elettriku privata fil-kategorija [ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa] prevista fl-Artikolu 28 tad-direttiva inkwistjoni tikkostitwixxi l-unika possibbiltà offruta minn din id-direttiva sabiex jittieħed kont tal-partikolaritajiet tagħha, jew huwa permess li l-leġiżlatur nazzjonali jistabbilixxi kategorija differenti ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni suġġetti għal regoli ssimplifikati, differenti minn dik prevista [għas-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa]?
(3)
Indipendentement mid-domandi preċedenti, id-direttiva għandha tiġi interpretata fis-sens li l-obbligu ta’ konnessjoni ta’ terzi huwa impost fil-każijiet kollha fuq is-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa previsti fl-Artikolu 28?
(4)
Indipendentement mid-domandi preċedenti, il-klassifikazzjoni ta’ sistema tal-elettriku privata bħala sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28 tad-Direttiva [2009/72], tippermetti lil-leġiżlatur nazzjonali li jipprovdi, favur din is-sistema, sempliċiment għad-derogi mir-regoli ġenerali applikabbli għas-sistema ta’ distribuzzjoni previsti espressament mill-Artikolu 28 u mill-Artikolu 26(4) tal-istess direttiva, jew – fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet inklużi fil-[premessi] 29 u 30 tal-imsemmija direttiva – l-Istat Membru huwa permess, jew anki obbligat li jipprovdi għal eċċezzjonijiet oħra mill-applikazzjoni tar-regoli ġenerali applikabbli għas-sistemi ta’ distribuzzjoni, b’tali mod li jiħu segwiti l-għanijiet indikati fl-imsemmija [premessi]?
(5)
F’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li huwa possibbli jew obbligatorju, għall-Istat Membru, li jadotta leġiżlazzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni n-natura speċifika tas-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [2009/72] – u b’mod partikolari, il-[premessi] 29 u 30, l-Artikolu 15(7), l-Artikolu 37(6)(b), u l-Artikolu 26(4) – jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik rilevanti fil-kawża odjerna, li tissuġġetta s-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa għal regoli, fil-qasam tad-dispaċċ u s-separazzjoni, effettivament identiċi għal dawk applikabbli għal sistemi pubbliċi u li, fil-qasam tal-ispejjeż ġenerali tas-sistema tal-elettriku, tipprovdi li l-ammonti dovuti bħala korrispettiv għal dawn l-ispejjeż għandhom ikunu parzjalment proporzjonali wkoll għall-elettriku kkunsmat fi ħdan is-sistema magħluqa?”
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Ġunju 2017, il-Kawżi C-262/17, C-263/17 u C-273/17 ġew magħquda għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u orali kif ukoll għall-finijiet tas-sentenza.
B’risposta għal talba għal kjarifika mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju, fit-12 ta’ April 2018, informat lil din tal-aħħar li l-ħames domanda preliminari kienet saret irrilevanti, sa fejn tirrigwarda r-regoli fil-qasam tas-separazzjoni u dwar it-tariffi tal-ispejjeż ġenerali tas-sistema elettrika.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 5 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, implimentati għall-finijiet ta’ awtokonsum qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva u li huma operati minn entità privata, li numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum huma konnessi magħhom, u li min-naħa tagħhom huma konnessi man-netwerk pubbliku, jikkostitwixxu sistemi ta’ distribuzzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva.
Għandu jitfakkar li d-Direttiva 2009/72 għandha bħala għan, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tagħha, li tistabbilixxi regoli komuni dwar, b’mod partikolari, id-distribuzzjoni tal-elettriku bil-għan ta’ titjib u ta’ integrazzjoni tas-swieq tal-elettriku kompetittivi fl-Unjoni.
Għalkemm il-kunċett ta’ “sistema ta’ distribuzzjoni” ma huwiex iddefinit bħala tali fid-Direttiva 2009/72, il-punt 5 tal-Artikolu 2 ta’ din tal-aħħar jiddefinixxi, madankollu, il-kunċett ta’ “distribuzzjoni” bħala li jkopri t-trasport tal-elettriku f’sistemi ta’ distribuzzjoni ta’ vultaġġ għoli, medju u baxx għall-finijiet ta’ provvista lil klijenti, bl-esklużjoni tal-“provvista” innifisha, peress li dan l-aħħar kunċett għandu jiġi interpretat, skont il-punt 19 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, fis-sens li jkopri l-bejgħ ta’ elettriku lil klijenti (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Minn dawn id-definizzjonijiet jirriżulta li sistema ta’ distribuzzjoni hija sistema li sservi sabiex tittrasporta l-elettriku b’vultaġġ għoli, medju jew baxx (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Minn dan jirriżulta li huwa biss il-vultaġġ tal-elettriku ttrasportat li jikkostitwixxi kriterju rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk sistema tikkostitwixxix sistema ta’ distribuzzjoni fis-sens tad-Direttiva 2009/72 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Min-naħa l-oħra, la d-data li fiha ġiet stabbilita tali sistema u lanqas il-fatt li din hija intiża għal skopijiet ta’ awtokonsum, u operata minn entità privata, li magħha huma konnessi numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum, ma jikkostitwixxu kriterji rilevanti f’dan ir-rigward.
Għall-kuntrarju, fir-rigward ta’ dan l-aħħar fatt, għandu jiġi nnotat li, skont l-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jikklassifikaw bħala sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa sistema li tiddistribwixxi l-elettriku ġewwa sit industrijali, kummerċjali jew ta’ servizzi kondiviżi, li huwa ġeografikament limitat, u li ma tfornix, fil-prinċipju, klijenti residenzjali jekk, skont il-każ, l-operazzjonijiet jew il-proċess ta’ produzzjoni tal-utenti ta’ din is-sistema jkunu integrati għal raġunijiet speċifiċi tekniċi jew siguri, jew jekk din is-sistema tforni elettriku essenzjalment lill-proprjetarju jew lill-operatur tas-sistema, jew lill-impriżi relatati tagħhom.
Skont l-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2009/72, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jeżentaw lill-operatur ta’ tali sistema magħluqa, minn naħa, mill-obbligu, previst fl-Artikolu 25(5) ta’ din id-direttiva, li jakkwista l-enerġija li huwa juża sabiex ikopri t-telf tal-enerġija u jżomm kapaċità ta’ riżerva fis-sistema tiegħu skont proċeduri trasparenti, nondiskriminatorji u bbażati fuq ir-regoli tas-suq, kif ukoll, min-naħa l-oħra, mill-obbligu, previst fl-Artikolu 32(1) tal-imsemmija direttiva, li jiżgura li t-tariffi, jew il-metodoloġiji ta’ kalkolu tagħhom, jiġu appprovati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom konformement mal-Artikolu 37 tal-istess direttiva. F’dan l-aħħar każ, l-utenti tas-sistema jistgħu, skont l-Artikolu 28(3) tad-Direttiva 2009/72, jitolbu lill-awtorità nazzjonali kompetenti tivverifika u tapprova dawn it-tariffi u dawn il-metodoloġiji ta’ kalkolu.
Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, implimentati għall-finijiet ta’ awtokonsum u operati minn entità privata, li magħhom ikunu marbuta numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum, jikkostitwixxu sistemi ta’ distribuzzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, peress li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jikklassifikawhom bħala sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28(1) tal-imsemmija direttiva, u l-Istati Membri għandhom, barra minn hekk, biss il-possibbiltà, iżda mhux l-obbligu, li jeżentawhom, konformement mal-Artikolu 28(2) tal-istess direttiva, mill-obbligi msemmija f’din l-aħħar dispożizzjoni.
Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat, fir-rigward tad-daqs limitat tas-sistema, li d-Direttiva 2009/72 tirreferi għal tali kriterju, fil-punti 26 u 27 tal-Artikolu 2, biss għall-finijiet ta’ definizzjoni tal-kunċetti ta’ “sistema iżolata żgħira” u ta’ “sistema iżolata mikro”, peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni jeskludi ċerti sistemi ta’ distribuzzjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva abbażi tad-daqs tagħhom jew tal-konsum tal-elettriku tagħhom (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Barra minn hekk, il-kunsiderazzjonijiet preċedenti huma kkorroborati mill-għan persegwit mid-Direttiva 2009/72, li huwa l-kompletezza tas-suq intern tal-elettriku (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Għaldaqstant, sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fir-rigward tagħhom huwa paċifiku li jservu sabiex jittrasportaw l-elettriku b’vultaġġ għoli, medju jew baxx intiż sabiex jinbiegħ lil klijenti finali, jikkostitwixxu sistemi ta’ distribuzzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/72.
Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 5 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72 għandhom jiġu interpretati fis-sens li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, stabbiliti għall-finijiet ta’ awtokonsum qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva u li huma operati minn entità privata, li magħhom ikunu marbuta numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum, u li min-naħa tagħhom huma konnessi man-netwerk pubbliku, jikkostitwixxu sistemi ta’ distribuzzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva.
Fuq it-tieni u r-raba’ domanda
Permezz tat-tieni u tar-raba’ domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 28 tad-Direttiva 2009/72 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jeżentaw sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, biss mill-obbligi previsti fil-paragrafu 2 ta’ din id-dispożizzjoni dwar is-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa previsti f’tali dispożizzjoni kif ukoll minn dawk previsti fl-Artikolu 26(4) ta’ din id-Direttiva, jew jekk l-Istati Membri jistgħux ukoll jinkludu dawn is-sistemi f’kategorija separata ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni bil-għan li jingħatawlhom eżenzjonijiet mhux previsti mill-imsemmija direttiva.
Kif jidher diġà mill-punti 32 sa 34 ta’ din is-sentenza, Stat Membru li jipprovdi li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jikklassifikaw bħala sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa s-sistemi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72 jista’ jipprovdi wkoll, skont l-Artikolu 28(2) ta’ din id-direttiva, li dawn l-awtoritajiet jeżentaw lill-operatur ta’ dawn is-sistemi mill-obbligi msemmija fl-Artikolu 25(5) u fl-Artikolu 32(1) tal-imsemmija direttiva.
Għalhekk, mill-kliem stess tal-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2009/72 jirriżulta b’mod ċar li s-sistemi kklassifikati mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti bħala sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa jistgħu biss, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, jiġu eżentati mill-obbligi previsti minnha, u dan, hekk kif jirriżulta mill-premessa 30 ta’ din id-direttiva, sabiex jiġi evitat li l-operaturi ta’ dawn is-sistemi jiġu imposti obbligi li jistgħu jkunu ta’ piż amministrattiv inġustifikat minħabba n-natura partikolari tar-relazzjonijiet bejn dawn l-operaturi u l-utenti tal-imsemmija sistemi.
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta, u barra minn hekk ma huwiex ikkontestat, li s-sistemi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġew ikklassifikati mill-awtorità nazzjonali kompetenti bħala sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2009/72.
Bħala tali, dawn is-sistemi jistgħu għalhekk, jekk l-Italja eżerċita l-possibbiltà prevista fl-Artikolu 28(2) ta’ din id-direttiva, jibbenefikaw biss mill-eżenzjonijiet previsti f’din id-dispożizzjoni.
Dan premess, hekk kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punti 52 sa 58 tal-konklużjonijiet tiegħu, xejn ma jipprekludi li sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa tista’ tibbenefika wkoll, f’kapaċitajiet differenti, minn eżenzjonijiet addizzjonali previsti mid-Direttiva 2009/72.
B’mod partikolari, f’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li l-Artikolu 26(4) tad-Direttiva 2009/72 jippermetti lill-Istati Membri jeżentaw l-impriżi integrati tal-elettriku, li jfornu inqas minn 100000 klijent konness, mill-obbligi ta’ separazzjoni previsti fl-Artikolu 26(1) sa 3 ta’ din id-direttiva, u dan sabiex ma jiġix impost, konformement mal-premessa 29 tal-imsemmija direttiva, piż amministrattiv u finanzjarju fuq operaturi żġħar ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni.
Mill-konstatazzjonijiet li saru mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li s-sistemi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistgħu jkunu eliġibbli għal din l-eżenzjoni, peress li ma jistgħux, bħala prinċipju, ifornu klijenti residenzjali u peress li jikkollegaw numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum fi ħdan sit ġeografikament limitat.
Barra minn hekk, mir-risposta pprovduta minn din il-qorti għal talba għal kjarifiki indirizzata mill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali issa teżenta dawn is-sistemi, konformement mal-Artikolu 26(4) tad-Direttiva 2009/72, mill-obbligi ta’ separazzjoni previsti fl-Artikolu 26(1) sa (3) tagħha.
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi enfasizzat li l-Istati Membri ma jistgħux jinkludu sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/72, f’kategorija ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni differenti minn dawk stabbiliti espressament minn din id-direttiva, bil-għan li jingħataw eżenzjonijiet mhux previsti minnha.
Huwa minnu li, kif jirriżulta mill-premessi 29 u 30 tad-Direttiva 2009/72, in-natura partikolari ta’ ċerti tipi ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni, li jinkludu sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, tista’ tiġġustifika li l-Istati Membri jiddeċiedu li dawn jiġu eżentati minn ċerti obbligi previsti minn din id-direttiva sabiex jiġi evitat piż amministrattiv inġustifikat.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li dawn il-kunsiderazzjonijiet huma preċiżament riflessi fl-Artikolu 26(4) u fl-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2009/72, li jiddeterminaw espressament l-eżenzjonijiet li jistgħu jkunu eliġibbli għalihom tali sistemi ta’ distribuzzjoni.
Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni u għar-raba’ domanda għandha tkun li l-Artikolu 28 tad-Direttiva 2009/72 għandu jiġi interpretat fis-sens li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ġew ikklassifikati minn Stat Membru bħala sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, jistgħu, f’din il-kapaċità, jiġu biss eżentati mill-obbligi stabbiliti fil-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, bla ħsara għall-fatt li dawn is-sistemi jkunu, barra minn hekk, eliġibbli għal eżenzjonijiet oħra previsti minn din id-direttiva, b’mod partikolari, dik stabbilita fl-Artikolu 26(4) tagħha, jekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fih, aspett li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju. Fi kwalunkwe każ, dan l-Istat Membru ma jistax jinkludi l-imsemmija sistemi f’kategorija separata ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni bil-għan li dawn jingħataw eżenzjonijiet mhux previsti mill-imsemmija direttiva.
Fuq it-tielet domanda
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28(1) ta’ din id-direttiva, ma humiex suġġetti għall-obbligu ta’ aċċess għal terzi, iżda għandhom biss jipprovdu aċċess għal terzi li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ utenti li jistgħu jiġu konnessi ma’ dawn is-sistemi, li l-utenti tagħhom għandhom dritt ta’ aċċess għan-netwerk pubbliku.
Għandu jitfakkar li, konformement mal-ewwel u t-tieni sentenza tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72, l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jistabbilixxu, għall-klijenti kollha eliġibbli, sistema ta’ aċċess lil terzi għal sistemi ta’ trażmissjoni u ta’ distribuzzjoni li għandha tkun ibbażata fuq tariffi ppubblikati u applikati oġġettivament u mingħajr diskriminazzjoni bejn l-utenti tas-sistema. Skont it-tielet sentenza tal-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom, barra minn hekk, jiżguraw li dawn it-tariffi, jew il-metodoloġiji ta’ kalkolu tagħhom, jiġu approvati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom, konformement mal-Artikolu 37 ta’ din id-direttiva, u li dawn it-tariffi u l-metodoloġi ta’ kalkolu, fil-każ li jkunu biss il-metodoloġiji li jiġu approvati, jiġu ppubblikati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom.
Kif diġà enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja diversi drabi, il-libertà ta’ aċċess lil terzi għal dawn is-sistemi, stabbilita mill-ewwel u mit-tieni sentenzi tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72, tikkostitwixxi waħda mill-miżuri essenzjali li l-Istati Membri huma marbuta jimplimentaw sabiex jaslu għall-kompletezza tas-suq intern tal-elettriku (ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
; tad-9 ta’ Ottubru 2008, Sabatauskas et,
C‑239/07
,
EU:C:2008:551
, punti
,
u
, kif ukoll tad-29 ta’ Settembru 2016, Essent Belgium,
C-492/14
,
EU:C:2016:732
, punt
).
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-premessa 3 tad-Direttiva 2009/72, din hija intiża sabiex jintlaħaq suq kompletament miftuħ li jippermetti lill-konsumaturi kollha jagħżlu liberament il-fornituri tagħhom u lill-fornituri kollha jipprovdu liberament l-prodotti tagħhom lill-klijenti tagħhom.
F’dan ir-rigward, għalkemm l-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72 iħalli l-Istati Membri liberi li jadottaw il-miżuri neċessarji sabiex tiġi stabbilita sistema ta’ aċċess lil terzi għas-sistemi ta’ trażmissjoni jew ta’ distribuzzjoni u għalkemm, għaldaqstant, u l-Istati Membri jkollhom għalhekk kompetenza, konformement mal-Artikolu 288 TFUE, kemm fir-rigward tal-forma kif ukoll tal-metodi li għandhom jintużaw sabiex tiġi implimentata tali sistema, xorta jibqa’ l-fatt li, fid-dawl tal-importanza tal-prinċipju ta’ aċċess liberu għas-sistemi ta’ trażmissjoni u ta’ distribuzzjoni, din il-marġni diskrezzjonali ma tawtorizzahomx jeskludu l-imsemmi prinċipju għajr fil-każijiet li fihom id-direttiva tipprovdi eċċezzjonijiet jew derogi (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C‑439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Għalhekk, mill-Artikolu 3(14) tad-Direttiva 2009/72 jirriżulta li l-Istati Membri huma awtorizzati ma japplikawx id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva, li jipprevedi l-aċċess nondiskriminatorju ta’ terzi għas-sistemi ta’ trażmissjoni u ta’ distribuzzjoni, sa fejn l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tkun tostakola t-twettiq, legalment jew fattwalment, tal-obbligi tas-servizz pubbliku, bil-kundizzjoni li l-Istati Membri jiżguraw li t-twettiq ta’ dawn l-obbligi ma jkunx jista’ jitwettaq b’mezzi oħra li ma jippreġudikawx id-dritt aċċess għal sistemi, li huwa wieħed mid-drittijiet stabbiliti fid-Direttiva 2009/72 (ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
, u tad-29 ta’ Settembru 2016, Essent Belgium,
C-492/14
,
EU:C:2016:732
, punt
).
Min-naħa l-oħra, hekk kif jirriżulta mir-risposti għall-ewwel kif ukoll għat-tieni u għar-raba’ domanda, b’mod partikolari mill-punti 33, 34, 40 u 41 ta’ din is-sentenza, mill-kliem stess tal-Artikolu 28(2) tad-Direttiva 2009/72 jirriżulta li, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, is-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa msemmija fl-Artikolu 28(1) ta’ din id-Direttiva jistgħu biss jiġu eżentati minn żewġ obbligi speċifiċi, jiġifieri, minn naħa, dak li tiġi akkwistata l-enerġija li tintuża sabiex jiġi kopert it-telf tal-enerġija u ż-żamma ta’ kapaċità ta’ riżerva fis-sistema skont proċeduri trasparenti, nondiskriminatorji u bbażati fuq ir-regoli tas-suq u, min-naħa l-oħra, dak li jiġi żgurat li t-tariffi, jew il-metodoloġiji ta’ kalkolu tagħhom, jiġu appprovati qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom, u f’dan il-każ, konformement mal-Artikolu 28(3) tal-imsemmija direttiva, l-utenti tas-sistema jkunu jistgħu jitolbu lill-awtorità nazzjonali kompetenti tivverifika u tapprova dawn it-tariffi u l-metodoloġiji ta’ kalkolu.
Minn dan jirriżulta li, għalkemm sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa tista’ tkun eżentata mill-obbligu, previst fit-tielet sentenza tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72, li tapprova minn qabel it-tariffi jew il-metodoloġiji ta’ kalkolu tagħha, min-naħa l-oħra, ma hijiex eżentata mill-obbligu ta’ aċċess liberu għal terzi previst fl-ewwel u fit-tieni sentenza tal-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva.
F’dan ir-rigward, għandu wkoll jiġi enfasizzat li, għalkemm l-Artikolu 32(2) tad-Direttiva 2009/72 jipprovdi li l-operatur ta’ sistema ta’ distribuzzjoni jista’ jirrifjuta l-aċċess għas-sistema tiegħu jekk ma jkollux il-kapaċità neċessarja, bil-kundizzjoni li dan ir-rifjut jiġi mmotivat u ġġustifikat, din il-possibbiltà ta’ rifjut ta’ aċċess għas-sistema għandha tiġi evalwata każ b’każ u ma tawtorizzax lill-Istati Membri jipprovdu derogi b’mod ġenerali mingħajr ma ssir evalwazzjoni konkreta, fir-rigward ta’ kull operatur, tal-inkapaċità teknika tas-sistema li tissodisfa t-talba ta’ aċċess minn terzi (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Mejju 2008, citiworks,
C-439/06
,
EU:C:2008:298
, punt
).
Konsegwentement, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li s-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28(1) ta’ din id-direttiva, ma humiex suġġetti għall-obbligu ta’ aċċess għal terzi, iżda għandhom biss jipprovdu aċċess lil terzi li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ utenti li jistgħu jiġu konnessi ma’ dawn is-sistemi, li l-utenti tagħhom għandhom dritt ta’ aċċess għan-netwerk pubbliku.
Fuq il-ħames domanda
Permezz tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15(7) u l-Artikolu 37(6)(b) tad-Direttiva 2009/72 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li t-tariffi dovuti bħala servizz ta’ dispaċċ mill-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni jiġu kkalkolati fuq l-elettriku skambjat ma’ din is-sistema għal kull wieħed mill-utenti tagħha permezz ta’ punt ta’ konnessjoni tagħhom mal-imsemmija sistema.
Kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 15 u 25 tad-Direttiva 2009/72, is-servizz ta’ dispaċċ jippermetti lill-operatur ta’ netwerk tal-elettriku jwettaq dispaċċ ta’ installazzjonijiet ta’ produzzjoni li jinsabu f’żona partikolari sabiex, b’mod partikolari, jakkwista l-enerġija li huwa juża sabiex ikopri t-telf tal-enerġija u jżomm kapaċità ta’ riżerva fis-sistema tiegħu kif ukoll sabiex jiżgura l-bilanċ ta’ din is-sistema u jiżgura l-funzjonament tajjeb tas-suq intern tal-elettriku.
Skont l-Artikolu 15(7) u l-Artikolu 37(6)(b) tad-Direttiva 2009/72, ir-regoli adottati mill-operatur ta’ sistema ta’ trażmissjoni sabiex jiżgura l-ibbilanċjar tas-sistema tal-elettriku, inklużi dawk dwar it-tarifikazzjoni fir-rigward ta’ tariffi li għandhom jitħallsu mill-utenti tiegħu, għandhom jiġu stabbiliti b’mod oġġettiv, trasparenti u nondiskriminatorju u għandhom jirriflettu l-ispejjeż, kif jirriżulta wkoll mill-premessa 35 ta’ din id-direttiva, skont metodoloġija li tiżgura li s-servizzi ta’ aġġustament jiġu pprovduti bl-iktar mod ekonomiku possibbli u jipprovdu lill-utenti inċentivi xierqa sabiex jibbilanċjaw il-kontribuzzjoni u l-konsum tagħhom. L-Artikolu 25(6) tal-imsemmija direttiva jeżiġi, essenzjalment, obbligu simili fir-rigward tal-operatur ta’ sistema ta’ distribuzzjoni.
F’dan il-każ, mill-informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġiet emendata fis-sens li t-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ lill-operatur tan-netwerk pubbliku, jiġifieri Terna SpA, mill-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, għandhom jiġu kkalkolati mhux iktar biss abbażi tal-elettriku skambjat man-netwerk pubbliku mis-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa fl-intier tagħha permezz tal-punt ta’ konnessjoni ta’ din is-sistema magħluqa man-netwerk pubbliku, iżda abbażi tal-elettriku skambjat mas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa minn kull utent tagħha permezz tal-punt ta’ konnessjoni tagħhom ma’ din is-sistema, li tallinja r-regoli applikabbli għal dawn l-utenti mar-regoli applikabbli għall-utenti tan-netwerk pubbliku. Minn dan jirriżulta li t-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ japplikaw ukoll għall-elettriku prodott fi ħdan is-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza fit-trattament, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (ara s-sentenza tas-16 ta’ Diċembru 2008, Arcelor Atlantic u Lorraine et,
C-127/07
, Ġabra,
EU:C:2008:728
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jiġi osservat li l-utenti tas-sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jaqgħu, skont id-dritt nazzjonali, fil-kategorija ta’ “sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa”, huma konnessi man-netwerk pubbliku u li, f’dan ir-rigward, huma jistgħu jirrikorru, bħal kull utent ieħor ta’ tali netwerk, għal servizz ta’ dispaċċ. Għaldaqstant, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali la jistgħu validament jsostnu li l-utenti ta’ tali sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa ma jiġġeneraw ebda spejjeż għall-fornitur tas-servizz ta’ dispaċċ u lanqas, għalhekk, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġġiegħlhom isostnu l-ispejjeż ta’ servizz li ma jibbenefikawx minnu.
Madankollu, huwa paċifiku li, għad-differenza ta’ dawn l-utenti l-oħra tan-netwerk pubbliku, l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, peress li jikkonsmaw, skont l-Artikolu 28(1)(b) tad-Direttiva 2009/72, l-elettriku prodott internament minn dan in-netwerk, jagħmlu biss użu residwali minn din is-sistema, fejn il-produzzjoni tas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa ma hijiex biżżejjed sabiex tissodisfa l-bżonnijiet tal-utenti, b’mod partikolari fil-każ ta’ żieda qawwija u imprevista tad-domanda interna tas-sistema jew ta’ interruzzjoni tal-unitajiet ta’ produzzjoni konnessi magħha jew minħabba funzjonament ħażin. Minbarra dawn is-sitwazzjonijiet eċċezzjonali, huwa essenzjalment l-operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa li għandu jiżgura huwa stess bilanċ bejn il-produzzjoni u l-konsum fi ħdan din is-sistema, bħall-kompitu assunt minn Terna fir-rigward tan-netwerk pubbliku.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, minn naħa, l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa ma jidhrux li huma fl-istess sitwazzjoni bħall-utenti l-oħra tan-netwerk pubbliku. Min-naħa l-oħra, il-fornitur tas-servizz ta’ dispaċċ tan-netwerk pubbliku jidher li jkollu jbati spejjeż limitati fir-rigward ta’ dawn l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, peress li dawn tal-aħħar jużaw dan is-servizz biss b’mod residwu. Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika l-eżistenza ta’ dawn iċ-ċirkustanzi.
Jekk dawn iċ-ċirkustanzi jkunu jeżistu, kif jinnota l-Avukat Ġenerali fil-punt 105 tal-konklużjonijiet tiegħu, leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li t-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ mill-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa għandhom jiġu kkalkolati skont l-istess metodoloġija bħal dik użata għall-kalkolu tat-tariffi dovuti mill-utenti l-oħra tan-netwerk pubbliku, tista’ tiġi kklassifikata bħala diskriminatorja, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe ġustifikazzjoni oġġettiva.
B’mod partikolari, ma jidhirx li huwa eskluż li tali metodoloġija jista’ ma jkollhiex rabta suffiċjenti mal-ispejjeż tas-servizz ta’ dispaċċ, skont ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikolu 15(7) u mill-Artikolu 25(6) tad-Direttiva 2009/72.
Barra minn hekk, peress li l-ammont tat-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ mill-utenti tas-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa ma għandu ebda konnessjoni mal-volum tal-elettriku skambjat man-netwerk pubbliku, din il-metodoloġija lanqas ma tidher li hija ta’ natura li tinċentiva dawn l-utenti, kif previst fl-Artikolu 37(6)(b) ta’ din id-direttiva, sabiex jibbilanċjaw il-produzzjoni u l-konsum tagħhom tal-elettriku bil-għan li jnaqqsu sa fejn huwa possibbli r-rikors tagħhom għal dan is-servizz.
Huwa minnu li jista’ jkun leġittimu għal Stat Membru li jimponi fuq l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, li għandha aċċess għas-servizz ta’ dispaċċ, tariffi għal servizz ta’ dispaċċ li l-ammont tagħhom ma huwiex ikkalkolat biss abbażi tal-elettriku effettivament skambjat man-netwerk pubbliku, li kieku jiġi stabbilit, pereżempju, li dan l-ammont jikkorrispondi għal kost partikolari, għall-fornitur ta’ dan is-servizz, marbut mal-possibbiltà stess, għall-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, li jiskambjaw l-elettriku man-netwerk pubbliku billi jirrikorru għall-imsemmi servizz. Madankollu, ebda waħda mill-partijiet ikkonċernati li pparteċipaw f’din il-proċedura ma invokaw l-eżistenza ta’ tali kost speċifiku.
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu u waqt is-seduta, il-Gvern Taljan sostna wkoll li l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa għandhom il-possibbiltà li jaggregaw flimkien sabiex joħolqu punt ta’ dispaċċ uniku, u f’dan il-każ it-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ jiġu kkalkolati biss abbażi tal-elettriku skambjat man-netwerk pubbliku.
Madankollu, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali sostnew li tali aggregament ma kellu ebda impatt fuq il-kalkolu ta’ din it-tariffa. Barra minn hekk, ma hemm xejn fid-dokumenti li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja li jsostni l-argumenti tal-Gvern Taljan.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika l-eżistenza ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet, li jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali biss.
Għaldaqstant, ir-risposta għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 15(7) u l-Artikolu 37(6)(b) tad-Direttiva 2009/72 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fl-assenza ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva, dawn jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li t-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ mill-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa jiġu kkalkolati abbażi tal-elettriku skambjat ma’ din is-sistema minn kull utent tagħha permezz tal-punt ta’ konnessjoni tiegħu mal-imsemmija sistema, jekk jirriżulta, aspett li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, li l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa ma jkunux jinsabu fl-istess sitwazzjoni bħall-utenti l-oħra tan-netwerk pubbliku u li l-fornitur tas-servizz ta’ dispaċċ tan-netwerk pubbliku jsostni spejjeż limitati fir-rigward ta’ dawn l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
Il-punt 5 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 28(1) tad- Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, stabbiliti għall-finijiet ta’ awtokonsum qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva u li huma operati minn entità privata, li magħhom ikunu marbuta numru limitat ta’ unitajiet ta’ produzzjoni u ta’ konsum, u li min-naħa tagħhom huma konnessi man-netwerk pubbliku, jikkostitwixxu sistemi ta’ distribuzzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva.

2)
L-Artikolu 28 tad-Direttiva 2009/72 għandu jiġi interpretat fis-sens li sistemi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ġew ikklassifikati minn Stat Membru bħala sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, jistgħu, f’din il-kapaċità, jiġu biss eżentati mill-obbligi stabbiliti fil-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, bla ħsara għall-fatt li dawn is-sistemi jkunu, barra minn hekk, eliġibbli għal eżenzjonijiet oħra previsti minn din id-direttiva, b’mod partikolari, dik stabbilita fl-Artikolu 26(4) tagħha, jekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fih, aspett li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju. Fi kwalunkwe każ, dan l-Istat Membru ma jistax jinkludi l-imsemmija sistemi f’kategorija separata ta’ sistemi ta’ distribuzzjoni bil-għan li dawn jingħataw eżenzjonijiet mhux previsti mill-imsemmija direttiva.

3)
L-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2009/72 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li s-sistemi ta’ distribuzzjoni magħluqa, fis-sens tal-Artikolu 28(1) ta’ din id-direttiva, ma humiex suġġetti għall-obbligu ta’ aċċess għal terzi, iżda għandhom biss jipprovdu aċċess lil terzi li jaqgħu taħt il-kategorija ta’ utenti li jistgħu jiġu konnessi ma’ dawn is-sistemi, li l-utenti tagħhom għandhom dritt ta’ aċċess għan-netwerk pubbliku.

4)
L-Artikolu 15(7) u l-Artikolu 37(6)(b) tad-Direttiva 2009/72 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fl-assenza ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva, dawn jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li t-tariffi dovuti għas-servizz ta’ dispaċċ mill-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa jiġu kkalkolati abbażi tal-elettriku skambjat ma’ din is-sistema minn kull utent tagħha permezz tal-punt ta’ konnessjoni tiegħu mal-imsemmija sistema, jekk jirriżulta, aspett li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, li l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa ma jkunux jinsabu fl-istess sitwazzjoni bħall-utenti l-oħra tan-netwerk pubbliku u li l-fornitur tas-servizz ta’ dispaċċ tan-netwerk pubbliku jsostni spejjeż limitati fir-rigward ta’ dawn l-utenti ta’ sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.