CELEX: 62019CJ0167
Appell
Għajnuna mill-Istat
Għajnuna għas-settur tal-ħalib Ġermaniż
Finanzjament tat-testijiet tal-kwalità tal-ħalib
Artikolu 108(2) TFUE
Deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali
Regolament (KE) Nru 659/1999
Artikolu 6(1)
Obbligu, għall-Kummissjoni Ewropea, li f’din id-deċiżjoni tiġbor fil-qosor il-punti rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi
Portata
Drittijiet tal-partijiet interessati li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva
Ksur ta’ formalità essenzjali
Konsegwenzi fuq il-legalità tad-deċiżjoni finali

Permezz tal-appelli tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament tas-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat‑12 ta’ Diċembru 2018, Freistaat Bayern vs Il-Kummissjoni Ewropea (
T‑683/15
, iktar ’il quddiem l-ewwel sentenza appellata,
EU:T:2018:916
), u tat‑12 ta’ Diċembru 2018Interessengemeinschaft privater Milchverarbeiter Bayerns et vs Il-Kummissjoni, (
T‑722/15 sa T‑724/15
, mhux ippubblikata, iktar ’il quddiem, it-tieni sentenza appellata,
EU:T:2018:920
) (, li permezz tagħhom hija laqgħet ir-rikorsi tal-Freistaat Bayern (il-Land ta’ Bayern, il-Ġermanja) (Kawża C‑167/19 P) kif ukoll ta’ Interessengemeinschaft privater Milchverarbeiter Bayerns eV, ta’ Genossenschaftsverband Bayern eV u ta’ Verband der Bayerischen Privaten Milchwirtschaft eV (Kawża C‑171/19 P) (iktar ’il quddiem il-“grupp ta’ interessi”) intiżi għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/2432 tat‑18 ta’ Settembru 2015 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.35484 (2013/C) (ex SA.35484 (2012/NN)) mogħtija mill-Ġermanja għal testijiet tal-kwalità tal-ħalib skont il-Liġi dwar il-Ħalib u x-Xaħam (
ĠU 2015, L 334, p. 23
, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 tat‑22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), applikabbli
ratione temporis
għal din il-kawża, kien jipprovdi, fil-premessi 8 u 16 tiegħu:
“(8)
[...] fil-każijiet kollha fejn, b’riżultat ta’ l-abbozz preliminari, il-Kummissjoni ma tistax issib fejn l-għajnuna hija kompatibbli mas-suq komuni, il-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tinfetaħ sabiex tgħin lill-Kummissjoni tiġbor l-informazzjoni kollha li għandha bżonn sabiex tistma l-kompatibilità ta’ l-għajnuna u sabiex tippermetti lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom; [...] d-drittijiet tal-partijiet interessati jistgħu jkunu salvagwardjati bl-aħjar mod fi ħdan il-qafas tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali msemmija fl-Artikolu 93(2) tat-Trattat;
[...]
(16)
[...] huwa xieraq li jkunu definiti l-possibilitajiet kollha li fihom il-partijiet t-terzi għandhom jiddefendu l-interessi tagħhom fil-proċeduri ta’ l-għajnuna ta’ l-Istat”.”
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament kien jipprevedi:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament:
[...]
h)
‘parti interessata’ għandha tfisser kull Stat Membru u kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, b’mod partikolari l-benefiċjarju ta’ l-għajnuna, impriżi li jikkompetu bejniethom u assoċjazzjonijiet tal-kummerċ.”
L-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament, intitolat “Proċedura ta’ investigazzjoni formali”, kien jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tiġbor fil-qosor l-kwistjonijiet relevanti tal-fatti u liġi, għandha tinkludi stima preliminari tal-Kummissjoni dwar il-karattru tal-miżura proposta u għandha tqiegħed id-dubji dwar il-kompatibilità tagħha mas-suq komuni. Id-deċiżjoni għandha ssejjaħ lill-Istat Membru kkonċernat u lil partijiet interessati oħra sabiex jissottomettu l-kummenti f’perjodu preskritt li normalment m’għandux ikun aktar minn xahar. F’każijiet ġustifikati, il-Kummissjoni għandha testendi l-perjodu preskritt.”
L-Artikolu 13 tal-istess regolament, intitolat “Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni”, kien jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“ [...] Fil-każ ta’ deċiżjonijiet sabiex tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-proċeduri għandhom jingħalqu permezz ta’ deċiżjoni skond l-Artikolu 7. [...]”
Id-dritt Ġermaniż
L-Artikolu 22(1) tal-Gesetz über den Verkehr mit Milch, Milcherzeugnissen und Fetten 1952 (il-Liġi Federali tal‑1952dwar il-Ħalib u x-Xaħam) (BGBl. 1952 I, p. 811) kif emendat bl-Artikolu 349 tar-Regolament tal‑31 ta’ Awwissu 2015 (BGBl. 2015 I, p. 1474) (iktar ’il quddiem il-“MFG”) jawtorizza lill-gvernijiet tal-Länder, b’konsultazzjoni mal-assoċjazzjoni kkonċernata, li hija komposta minn impriżi tas-settur tal-ħalib u tal-konsumaturi li jiddefendu b’mod konġunt l-interessi ekonomiċi tagħhom, jew mal-organizzazzjonijiet professjonali kkonċernati, flimkien japplikaw għall-imħaleb, għaċ-ċentri ta’ ġbir tal-ħalib jew għall-produtturi tal-kremi taxxi sabiex isostnu s-settur tal-ħalib.
L-Artikolu 22(2) u (2a) tal-MFG jipprovdi li r-riżorsi miksuba skont il-paragrafu 1 jistgħu jintużaw biss għall-finanzjament tal-għanijiet previsti minn din il-liġi, li jinkludu l-promozzjoni u l-konservazzjoni tal-kwalità tal-ħalib.
Skont l-Artikolu 1(1) tal-Milch-Güteverordnung (ir-Regolament dwar il-Kwalità tal-Ħalib) tad‑9 ta’ Lulju 1980 (BGBl. 1980 I, p. 878) kif emendat bir-Regolament tas‑17 ta’ Diċembru 2010 (BGBl. 2010 I, p. 2132), ix-xerrejja tal-ħalib ikkunsinnat għandhom l-obbligu li jwettqu analiżi tiegħu huma stess jew jissuġġettawh għal analiżi.
L-Artikolu 1 tal-Bayerische Milchumlageverordnung (ir-Regolament tal-Land ta’ Bayern dwar it-Taxxa fuq il-Ħalib) tas‑17 ta’ Ottubru 2007 (BayGVBl. 2007, p. 727), adottat fuq il-bażi tal-Artikolu 22(1) tal-MFG, jipprevedi li għandha tiġi imposta fuq l-imħaleb taxxa għall-kwantitajiet ta’ ħalib mhux ipproċessat li jiġu kkunsinnati lilhom.
Skont l-Artikolu 23 tal-Haushaltsordnung des Freistaates Bayern (ir-Regolament Finanzjarju ta’ Bayern) tat‑8 ta’ Diċembru 1971 (BayRS 630–1-F), l-ispejjeż u l-approprjazzjonijiet ta’ impenn intiżi għall-entitajiet esterni għall-amministrazzjoni statali għat-twettiq ta’ ċerti għanijiet jistgħu jiġu stmati fil-baġit ta’ dan il-Land biss jekk dan ikollu interess predominanti għal dan it-twettiq, li ma jistax jiġi ssodisfatt fl-assenza ta’ sussidji korrispondenti jew, tal-inqas, sa fejn ikun meħtieġ.
L-Artikolu 44 ta’ dan ir-Regolament Finanzjarju ta’ Bayern, li jinsab fil-Parti III tiegħu, intitolat “Implimentazzjoni tal-baġit” ta’ dan ir-regolament, jipprovdi li dawn is-sussidji jistgħu jitħallsu biss taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 23 tal-imsemmi regolament.
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
Permezz tal-ittra tas‑17 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni informat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura msemmija fl-Artikolu 108(2) TFUE (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ ftuħ”) fir-rigward ta’ diversi miżuri implimentati f’diversi Länder Ġermaniżi skont ir-Regolament dwar il-Kwalità tal-Ħalib, insostenn tas-settur tal-ħalib. Fil-premessa 264 ta’ din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni, abbażi tas-sentenza tal‑21 ta’ Ottubru 2003, van Calster et (
C‑261/01 u C‑262/01
,
EU:C:2003:571
), fakkret li, meta l-għajnuna mill-Istat tkun iffinanzjata permezz ta’ taxxa parafiskali, bħal f’dan il-każ, hija għandha teżamina kemm din l-għajnuna kif ukoll il-metodu ta’ finanzjament tagħha.
Il-Kummissjoni kkonstatat il-kompatibbiltà tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni mas-suq intern għall-perijodu mit‑28 ta’ Novembru 2001 sal‑31 ta’ Diċembru 2006, filwaqt li kellha dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern mill‑1 ta’ Jannar 2007.
Permezz ta’ ittra tal‑20 ta’ Settembru 2013, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar id-deċiżjoni ta’ ftuħ. Il-Kummissjoni rċeviet ukoll seba’ sottomissjonijiet ta’ osservazzjonijiet min-naħa tal-partijiet interessati. Dawn l-osservazzjonijiet intbagħtu lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, li adottat pożizzjoni fir-rigward tagħhom permezz tal-ittri tas‑27 ta’ Frar, tat‑3 ta’ Marzu u tat‑3 ta’ Ottubru 2014. Permezz tal-ittra tat‑3 ta’ Diċembru 2014, dan l-Istat Membru adotta pożizzjoni fir-rigward ta’ osservazzjonijiet supplimentari oħra ppreżentati fit‑8 ta’ Lulju 2014.
Id-deċiżjoni kontenzjuża tat‑18 ta’ Settembru 2015 tikkonċerna esklużivament il-finanzjament tat-testijiet tal-kwalità tal-ħalib imwettqa mill‑1 ta’ Jannar 2007 fil-Länder ta’ Baden-Württemberg u ta’ Bayern.
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni vverifikat jekk id-dħul li nkiseb mit-taxxa fuq il-ħalib kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Fil-fehma tagħha, dan id-dħul, li għalih il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 22(2) tal-MFG jiddefinixxi l-għanijiet li għalihom jista’ jintuża, għandu jitqies li tqiegħed taħt kontroll pubbliku u l-miżuri ffinanzjati mill-imsemmi dħul bħala implimentati permezz ta’ riżorsi tal-Istat u imputabbli lil dan tal-aħħar.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni kkonstatat li l-imħaleb tal-Land ta’ Bayern, li jikkostitwixxu “impriżi”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, ibbenefikaw minn vantaġġ selettiv permezz tar-rimbors tal-ispejjeż għat-testijiet tal-kwalità tal-ħalib li huma kellhom iwettqu. Fil-premessa 145 tad-deċiżjoni kontenzjuża, hija rrilevat li l-miżura inkwistjoni hija ffinanzjata mhux biss minn riżorsi miġbura mit-taxxa fuq il-ħalib, iżda wkoll minn riżorsi addizzjonali mill-baġit ġenerali ta’ dan il-Land, sabiex minn dan tiddeduċi li l-benefiċċju li l-imħaleb tal-Bayern siltu mill-ħlas tat-testijiet tal-kwalità tal-ħalib li huma kellhom iwettqu ma kienx jikkorrispondi neċessarjament għall-ammonti li huma kienu ħallsu bħala taxxa fuq il-ħalib
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni, f’dak li jirrigwarda l-preżenza ta’ għajnuna eżistenti, enfasizzat li, minbarra l-MFG li ma kinitx tistabbilixxi l-iskema ta’ għajnuna kkonċernata, l-awtoritajiet Ġermaniżi ma ppreżentaw l-ebda informazzjoni li turi l-eżistenza ta’ bażi legali adottata qabel l-1958 u li għad kienet applikabbli matul il-perijodu eżaminat.
Fir-raba’ u fl-aħħar lok, il-Kummissjoni kkonstatat li l-għajnuna intiża għall-kontrolli ta’ rutina tal-ħalib ma kinitx tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punt 109 tal-Linji Gwida tal-Komunità dwar l-għajnuniet mill-Istat fis-settur agrikolu u forestali 2007‑2013 (
ĠU 2006, C 319, p. 1
), moqrija flimkien mal-Artikolu 16(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1857/2006 tal‑15 ta’ Diċembru 2006 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli [107] u [108 TFUE] għal għajnuna mill-Istat għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju attivi fil-produzzjoni ta’ prodotti agrikoli u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 70/2001 (
ĠU 2006 L 348M, p. 3
), li għalih jagħmel riferiment il-punt 109.
Konsegwentement, il-Kummissjoni ddeċidiet, fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li l-għajnuna mogħtija mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, bi ksur tal-Artikolu 108(3) TFUE, għat-testijiet tal-kwalità tal-ħalib imwettqa b’mod partikolari fil-Länder ta’ Baden-Württemberg u ta’ Bayern, għall-benefiċċju tal-impriżi tas-settur tal-ħalib ikkonċernati ta’ dawn il-Länder, hija inkompatibbli mas-suq intern wara l‑1 ta’ Jannar 2007. Fl-Artikoli 2 u 4 ta’ dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni ordnat l-irkupru tal-għajnuna u ppreskriviet il-modalitajiet għal dan l-irkupru.
Il-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenzi appellati
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, rispettivament fid‑26 ta’ Novembru 2015 u fl‑4 ta’ Diċembru 2015, il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi ppreżentaw żewġ rikorsi abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, intiżi għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tat-Tieni Awla tal-Qorti Ġenerali tas‑16 ta’ Frar 2016, il-Kawżi T‑722/15 sa T‑724/15 ġew magħquda għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u dik orali. Waqt is-seduta tas‑26 ta’ Frar 2018, il-President tar-Raba’ Awla tal-Qorti Ġenerali ddeċieda li dawn il-kawżi jingħaqdu għall-finijiet tad-deċiżjoni li tagħlaq l-istanza.
L-ewwel motiv tal-Land ta’ Bayern u tal-grupp ta’ interessi kien ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 108(2) TFUE kif ukoll tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 20(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
It-tieni motiv tal-grupp ta’ interessi kien ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE sa fejn id-dħul mit-taxxa kien ikklassifikat bħala “riżorsi tal-Istat”.
L-ewwel parti tat-tieni motiv tal-Land ta’ Bayern u l-ewwel parti tat-tielet motiv tal-grupp ta’ interessi kienu bbażati fuq l-assenza ta’ vantaġġ għax-xerrejja tal-ħalib. It-tieni parti tat-tieni motiv, invokat mil-Land ta’ Bayern, kienet ibbażata fuq l-assenza ta’ natura selettiva mogħtija lill-imħaleb tal-Bayern. It-tieni parti tat-tielet motiv, invokat mill-grupp ta’ interessi, kienet tirrigwarda l-kumpens, permezz tat-taxxa fuq il-ħalib li l-impriżi tal-ħalib ta’ Bayern kienu obbligati jħallsu, tal-benefiċċji miksuba minnhom.
Sussidjarjament, il-Land ta’ Bayern, permezz tat-tielet motiv tiegħu, u l-grupp ta’ interessi, permezz tal-ħames motiv tiegħu, invokaw ksur, mill-Kummissjoni, tal-obbligu ta’ notifika u minn dan iddeduċew li l-irkupru tal-għajnuna, ordnata fid-deċiżjoni kontenzjuża, kien illegali.
Permezz tar-raba’ motiv tagħhom, invokat ukoll sussidjarjament, il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi kkritikaw lill-Kummissjoni li qieset l-għajnuna inkwistjoni bħala inkompatibbli mas-suq intern.
Dejjem sussidjarjament, il-Land ta’ Bayern, permezz tal-ħames motiv tiegħu, u l-grupp ta’ interessi, permezz tas-sitt motiv tiegħu, invokaw ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 108(2) TFUE kif ukoll tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 20(1) tar-Regolament Nru 659/1999, il-Qorti Ġenerali, fl-ewwel lok, fakkret, fil-punt 46 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punti 41 sa 43 tat-tieni sentenza appellata, li l-partijiet interessati, fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, għandhom id-dritt li jkunu involuti fil-proċedura ta’ eżami tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni. Fil-punt 47 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punt 44 tat-tieni sentenza appellata, hija ppreċiżat li, għal dan il-għan, skont l-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-regolament, id-deċiżjoni ta’ ftuħ għandha tiġbor fil-qosor il-punti rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi b’tali mod li tiddefinixxi b’mod suffiċjenti l-kuntest tal-eżami ta’ din il-miżura, sabiex ma tirrendix mingħajr skop id-dritt tal-partijiet interessati li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali, fil-punti 52 sa 58 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punti 47 sa 54 tat-tieni sentenza appellata, eżaminat id-deċiżjoni kontenzjuża fid-dawl tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, sabiex tiddetermina jekk din kinitx intiża għall-finanzjament parzjali tal-miżura inkwistjoni mir-riżorsi supplimentari li joriġinaw mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern. Hija kkonstatat li l-Kummissjoni ma kinitx għamlet riferiment, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, għal dawn ir-riżorsi bħala metodu ta’ finanzjament tal-għajnuna. Hija ddeduċiet minn dan li l-partijiet interessati setgħu leġittimament jippreżumu li l-investigazzjoni tal-Kummissjoni kienet tirrigwarda esklużivament ir-riżorsi misluta mit-taxxa fuq il-ħalib.
Fit-tielet lok, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punti 65 u 66 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 62 u 63 tat-tieni sentenza appellata, li l-espressjoni “riżorsi tal-Istat”, imsemmija fl-Artikolu 107(1) TFUE, għandha sens wiesa’ ħafna u li, għaldaqstant, il-Kummissjoni hija obbligata tidentifika u tanalizza d-diversi riżorsi tal-Istat, li huma element kostituttiv tal-klassifikazzjoni bħala “għajnuna”. F’dan ir-rigward, l-espressjoni “għajnuna finanzjarja” użata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, anki jekk titqies li hija tista’ tiġi interpretata li tinkludi ż-żewġ sorsi ta’ finanzjament inkwistjoni, għandha tiġi kkunsidrata li ma hijiex suffiċjentement preċiża. Hija żiedet li għalkemm id-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni tista’ tippreżenta ċerti diverġenzi mid-deċiżjoni ta’ ftuħ, id-diverġenza eżistenti, f’dan il-każ, bejn iż-żewġ deċiżjonijiet ma hijiex iġġustifikata, peress li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li kienet ġiet informata, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, bil-finanzjament ta’ din il-miżura wkoll permezz tar-riżorsi li joriġinaw mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern.
Il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, barra minn hekk, fil-punti 67 u 68 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 64 u 65 tat-tieni sentenza appellata, li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kontenzjuża, tirreferi espliċitament għall-finanzjament tal-għajnuna permezz ta’ riżorsi li joriġinaw minn dan il-baġit. Skont il-Qorti Ġenerali, dan juri li dan il-metodu ta’ finanzjament ma kienx element irrilevanti għall-analiżi, imwettqa mill-Kummissjoni, tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni. Minn dan hija kkonkludiet li d-deċiżjoni kontenzjuża ttieħdet mingħajr ma l-partijiet interessati ngħataw il-possibbiltà li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-finanzjament li joriġina mir-riżorsi tal-baġit ġenerali ta’ dan il-Land.
Minn dan il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, fil-punti 69 sa 71 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 66 sa 68 tat-tieni sentenza appellata, li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet ġiet adottata bi ksur tad-dritt tar-rikorrenti li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva u, għaldaqstant, tal-Artikolu 108(2) TFUE u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999. Hija ddeċidiet ukoll, abbażi tas-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
), li l-obbligu tal-Kummissjoni li tagħmilha possibbli għall-partijiet interessati, fl-istadju tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom għandu n-natura ta’ formalità essenzjali, li l-ksur tagħha twassal għall-annullament tal-att, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk dan il-ksur ikunx ikkawża dannu għal dak li jinvokah jew jekk il-proċedura amministrattiva setgħetx twassal għal riżultat differenti. Fuq din il-bażi, hija laqgħet l-ewwel motiv tar-rikors.
Sussidjarjament, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punti 72 sa 75 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punti 69 sa 72 tat-tieni sentenza appellata, li ma jistax jiġi eskluż li, fl-assenza tal-ksur ikkonstatat, il-proċedura setgħet twassal għal riżultat differenti. Hija rrilevat li d-deċiżjoni kontenzjuża ma tippreżentax analiżi distinta fir-rigward ta’ kull wieħed miż-żewġ metodi ta’ finanzjament tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, b’tali mod li ma jistax jiġi eskluż li kieku l-argumenti dwar il-finanzjament permezz tar-riżorsi supplimentari mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern setgħu jiġu ppreżentati mir-rikorrenti matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, dawn setgħu jwasslu għal riżultat differenti.
Mingħajr ma ddeċidiet dwar il-motivi l-oħra invokati mir-rikorrenti, il-Qorti Ġenerali annullat l-Artikoli 1 sa 4 tad-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn huwa deċiż permezz tagħhom, li l-għoti mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tal-għajnuna mill-Istat inkwistjoni huwa inkompatibbli mas-suq intern f’dak li jirrigwarda t-testijiet tal-kwalità tal-ħalib imwettqa f’Bayern u tordna l-irkupru ta’ din l-għajnuna.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
Fl-appelli tagħha, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenzi appellati;
–
tiddikjara infondat l-ewwel motiv invokat fir-rikorsi quddiem il-Qorti Ġenerali;
–
tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali f’dak li jirrigwarda l-motivi l-oħra tar-rikors; u
–
tikkundanna lir-rikorrenti fl-ewwel istanza għall-ispejjeż għall-ispejjeż tar-rikorsi fl-ewwel istanza u għal dawk tal-appelli, jew, sussidjarjament, fil-każ ta’ rinviju lill-Qorti Ġenerali, tirriżerva d-deċiżjoni dwar l-ispejjeż tal-ewwel istanza u tal-appelli.
Il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jitolbu:
–
iċ-ċaħda tal-appelli; u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha, kif ukoll dawk tal-konvenuti relatati mal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u mal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq l-appelli
Insostenn ta’ kull wieħed miż-żewġ appelli tagħha, il-Kummissjoni tinvoka erba’ aggravji.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-1 ta’ April 2019, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ordna li dawn iż-żewġ appelli jingħaqdu għall-finijiet tal-fażi bil-miktub u orali tal-proċedura kif ukoll tas-sentenza.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-4 ta’ Lulju 2019, il-partijiet ġew awtorizzati jirrispondu għal dak li jirrigwarda, minn naħa, l-ammissibbiltà tal-aggravji invokati mill-Kummissjoni insostenn tal-appelli tagħha u, min-naħa l-oħra, il-kunsiderazzjonijiet magħmula għall-ewwel darba mill-appellati fir-risposti tagħhom.
Abbażi tal-Artikolu 61(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, din tal-aħħar, fl‑1 ta’ Ottubru 2020, bagħtet lill-partijiet f’dawn il-kawżi, mistoqsija bil-miktub għal tweġiba bil-miktub fejn stednithom jieħdu pożizzjoni dwar l-eventwali effett fuq dawn il-kawżi tas-sentenza tal‑11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo (
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
). Dawn il-partijiet wieġbu għal din id-domanda fit-terminu mogħti mill-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-Artikolu 108(2) TFUE kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali, meta kkritikatha li ma ppreżentatx fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, meħuda skont l-Artikolu 108(2) TFUE u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, il-parti “dħul” tal-intestatura baġitarja, jiġifieri s-sorsi ta’ finanzjament tal-għajnuna, minkejja li hija kienet ippreżentat l-entrata baġitarja tagħha fil-parti “spejjeż” tal-baġit tal-Land ta’ Bayern, stabbilixxiet rekwiżit formali ġdid li huwa nieqes minn kull bażi legali. Insostenn tal-pożizzjoni tagħha, hija tinvoka s-sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2011, Alcoa Trasformazioni vs Il-Kummissjoni (
C‑194/09 P
,
EU:C:2011:497
).
Skont il-Kummissjoni, mis-sentenza tal‑21 ta’ Ottubru 2003, van Calster et (
C‑261/01 u C‑262/01
,
EU:C:2003:571
) jirriżulta li huwa biss b’mod eċċezzjonali, meta jkun hemm rabta indissolubbli bejn id-dħul u l-ispejjeż u indikazzjonijiet li jagħtu x’jifhem li l-metodu ta’ ġbir tad-dħul jikser dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li l-komunikazzjoni tal-iskema ta’ għajnuna mill-Istat Membru, għandha tippreċiża wkoll il-metodu jew is-sors ta’ finanzjament ta’ din l-iskema.
F’dan il-każ, dan il-finanzjament huwa mħallat u huwa biss il-finanzjament permezz tat-taxxa fuq il-ħalib li huwa problematiku. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li hija ma kinitx obbligata li tindika espressament, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, il-metodu ta’ finanzjament tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni permezz ta’ riżorsi supplimentari mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern. Huwa evidenti li dan il-metodu ta’ finanzjament huwa kkostitwit minn riżorsi tal-Istat. Issa, skont l-Artikolu 107(1) TFUE, l-eżistenza ta’ għajnuna hija ddeterminata biss mill-finanzjament tagħha permezz ta’ riżorsi tal-Istat, filwaqt li l-oriġini preċiża ta’ dawn ir-riżorsi hija irrilevanti għal dan il-għan.
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni ssostni li ddefiniet bl-istess mod, kemm fid-deċiżjoni ta’ ftuħ kif ukoll fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni. Jirriżulta b’mod ċar mill-baġit ġenerali deskritt f’dawn id-deċiżjonijiet li din il-miżura unika tinkludi żewġ sorsi ta’ finanzjament. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għas-sentenza tat‑13 ta’ Ġunju 2019, Copebi (
C‑505/18
,
EU:C:2019:500
), li permezz tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li ma huwiex obbligatorju li s-sorsi ta’ finanzjament tal-miżura ta’ għajnuna jiġu indikati b’mod sħiħ u fl-inqas dettall fid-deċiżjoni ta’ ftuħ.
Il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jsostnu li dan l-ewwel aggravju huwa inammissibbli sa fejn, minn naħa, huwa intiż sabiex jikkontesta evalwazzjoni fattwali magħmula mill-Qorti Ġenerali, mingħajr ma jallega żnaturament f’dan ir-rigward u, min-naħa l-oħra, jillimita ruħu li jirrepeti l-motivi u l-argumenti mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali. Sussidjarjament, huma jsostnu li dan l-aggravju huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
–
Fuq l-ammissibbiltà
Fil-kuntest ta’ dan l-aggravju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tistħarreġ jekk il-Qorti Ġenerali, fis-sentenzi appellati, interpretatx korrettament l-Artikolu 108(2) TFUE u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999 meta evalwat il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża fid-dawl ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u jekk, għal dan il-għan, interpretatx korrettament din id-deċiżjoni kollha kemm hi, inkluża d-deċiżjoni preparatorja tagħha, jiġifieri d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura. Issa, tali interpretazzjoni tikkostitwixxi kwistjoni ta’ liġi ammissibbli fl-istadju tal-appell (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo,
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
, punt
).
Barra minn hekk, peress li l-appellati jikkunsidraw li l-ewwel aggravju mqajjem mill-Kummissjoni jikkonsisti f’repetizzjoni tal-argumenti mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali, huwa biżżejjed li jitfakkar li, meta parti tikkontesta l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, magħmula mill-Qorti Ġenerali, il-punti ta’ liġi eżaminati fl-ewwel istanza jistgħu jerġgħu jiġu diskussi fl-appell. Jekk parti ma tkunx tista’ tibbaża l-appell tagħha fuq motivi u argumenti diġà użati quddiem il-Qorti Ġenerali, il-proċedura tal-appell tkun imċaħħda minn parti mis-sens tagħha (sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2010, L-Isvezja et vs API u Il-Kummissjoni,
C‑514/07 P, C‑528/07 P u C‑532/07 P
,
EU:C:2010:541
, punt
).
Konsegwentement, l-ewwel aggravju huwa ammissibbli.
–
Fuq il-mertu
L-iżball ta’ liġi allegat fil-konfront tal-Qorti Ġenerali, fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-Artikolu 108(2) TFUE kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, jirrigwarda, essenzjalment, ir-rekwiżiti li jirriżultaw minn dawn id-dispożizzjonijiet fir-rigward tal-kontenut ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, bħalma għamlet il-Qorti Ġenerali, fil-punti 46 u 61 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 41 u 44 tat-tieni sentenza appellata, li, skont l-Artikolu 108(2) TFUE, il-Kummissjoni għandha d-dmir li tintima lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom matul il-fażi ta’ investigazzjoni formali tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, sabiex tikseb, min-naħa tagħhom, l-informazzjoni kollha intiża sabiex tiggwida l-azzjoni futura tagħha fil-kuntest ta’ dan l-eżami.
Għalkemm dawn il-partijiet interessati ma jistgħux jinvokaw id-drittijiet tad-difiża, huma għandhom, għall-kuntrarju, id-dritt li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva mwettqa mill-Kummissjoni b’mod adegwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni. F’dan ir-rigward, il-pubblikazzjoni ta’ avviż f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tikkostitwixxi mezz adegwat sabiex il-partijiet interessati kollha jiġu informati b’deċiżjoni ta’ ftuħ, li tagħti lill-Istati Membri u lill-oqsma kkonċernati l-garanzija li jkunu jistgħu jinstemgħu f’din il-kwalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo,
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
, punti
u
).
Għal dan il-għan, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999 tobbliga lill-Kummissjoni “tiġbor fil-qosor”, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-punti rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, li tinkludi evalwazzjoni preliminari ta’ din il-miżura, intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk din għandhiex in-natura ta’ għajnuna, u tesponi r-raġunijiet li jqiegħdu fid-dubju l-kompatibbiltà tal-imsemmija miżura mas-suq intern.
Issa, il-metodu ta’ finanzjament ta’ tali miżura jikkostitwixxi “punt rilevanti” sabiex jiġi ddeterminat jekk hija tistax tiġi kklassifikata bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Fil-fatt, sabiex din il-miżura tkun tista’ tiġi kklassifikata b’dan il-mod, il-vantaġġi li hija tagħti għandhom, minn naħa, jingħataw direttament jew indirettament permezz ta’ riżorsi tal-Istat u, min-naħa l-oħra, ikunu imputabbli lill-Istat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et,
C‑262/12
,
EU:C:2013:851
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). F’dan ir-rigward, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, sabiex tiddetermina jekk dan huwiex il-każ, il-ħlas ta’ somma lill-benefiċjarji tal-miżura ta’ għajnuna u l-mod ta’ finanzjament ta’ din il-miżura ma jistgħux jiġu sseparati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑21 ta’ Ottubru 2003, van Calster et,
C‑261/01 u C‑262/01
,
EU:C:2003:571
, punt
, kif ukoll tat‑22 ta’ Diċembru 2008, Régie Networks,
C‑333/07
,
EU:C:2008:764
, punt
).
Konsegwentement, il-metodu ta’ finanzjament, sa fejn jaqa’ taħt il-kundizzjonijiet li jirregolaw il-klassifikazzjoni bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, jikkostitwixxi punt rilevanti, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, u, kif irrilevat ġustament il-Qorti Ġenerali, fil-punt 62 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 56 u 57 tat-tieni sentenza appellata, għandha, bħala tali, tiġi identifikata fid-deċiżjoni ta’ ftuħ.
Barra minn hekk, minkejja l-marġni ta’ diskrezzjoni wiesa li għandha l-Kummissjoni fl-adozzjoni ta’ tali deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2011, Alcoa Trasformazioni vs Il-Kummissjoni (
C-194/09 P
,
EU:C:2011:497
), punt
u tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Hansestadt Lübeck,
C‑524/14 P
,
EU:C:2016:971
, punt
), il-ġbir fil-qosor tal-punti rilevanti ta’ fatt u ta’ dritt, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999 ma jistax jiddependi fuq kriterji suġġettivi bħan-natura evidenti, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, tal-fatt li l-finanzjament permezz tal-baġit ġenerali tal-Istat Membru jikkostitwixxi riżors tal-Istat.
Ġabra fil-qosor li hija nieqsa mill-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti ma tistax, fil-fatt, tippermetti lill-persuni interessati jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq il-punti li wasslu lill-Kummissjoni sabiex tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali u, konsegwentement, jiggarantixxi l-effett utli tal-Artikolu 108(2) TFUE.
Tali konstatazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat‑13 ta’ Ġunju 2019, Copebi (
C‑505/18
,
EU:C:2019:500
), li minnha l-Kummissjoni tiddeduċi li ma jeżisti l-ebda obbligu li jiġu identifikati s-sorsi ta’ finanzjament ta’ miżura ta’ għajnuna b’mod sħiħ u fl-inqas dettall fid-deċiżjoni ta’ ftuħ. Fil-fatt, kif irrileva l-Avukat Ġenerali, fil-punt 68 tal-konklużjonijiet tiegħu, f’din is-sentenza, iż-żewġ sorsi ta’ finanzjament tal-miżura inkwistjoni kienu ġew identifikati. Issa, f’dawn il-kawżi, il-Kummissjoni hija kkritikata li naqset milli tidentifika, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, sors ta’ finanzjament, mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern, li hija diġà kienet taf bih f’dan l-istadju tal-proċedura, meta dan l-element jittieħed inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni kontenzjuża, u jservi ta’ bażi għal evalwazzjonijiet, fosthom b’mod partikolari dik li tinsab fil-premessa 145 ta’ din id-deċiżjoni, iċċitata fil-punt 17 ta’ din is-sentenza.
Huwa għalhekk mingħajr ma wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tal-Artikolu 108(2) TFUE u tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punti 68 u 69 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punti 65 u 66 tat-tieni sentenza appellata, li, fl-assenza ta’ ġabra fil-qosor fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, bħala punt rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, tal-finanzjament tal-miżura inkwistjoni permezz tar-riżorsi tal-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern, id-deċiżjoni kontenzjuża ġiet adottata mingħajr osservanza min-naħa tal-Kummissjoni tal-obbligu impost fuqha li tagħmilha possibbli għall-partijiet interessati li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dan il-punt u, konsegwentement, bi ksur tad-dritt ta’ dawn il-partijiet li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva, kif iggarantit minn dawn id-dispożizzjonijiet.
Minn dan isegwi li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni li jirriżulta minn interpretazzjoni żbaljata tad-deċiżjoni ta’ ftuħ
L-argumenti tal-partijiet
Permezz ta’ dan l-aggravju, li għandu jinqasam f’żewġ partijiet, il-Kummissjoni tallega, sussidjarjament, li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni ta’ ftuħ u li vvizzjat is-sentenzi appellati b’nuqqas ta’ motivazzjoni.
Permezz tal-ewwel parti ta’ dan l-aggravju, il-Kummissjoni tibda billi tfakkar li d-deċiżjoni ta’ ftuħ, fil-punt 2.3 tagħha u fil-premessa 5 tagħha, issemmi rispettivament “ammonti li ġejjin mill-baġit” u “ammonti intiżi għas-sostenn”. Għalkemm din l-aħħar espressjoni tirrigwarda l-finanzjament, permezz ta’ riżorsi li ġejjin mit-taxxa fuq il-ħalib, tal-miżuri li huma s-suġġett tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, hija tqis evidenti li l-imsemmija espressjoni tirrigwarda wkoll il-finanzjament li jirriżulta mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern. Mill-premessa 18 tad-deċiżjoni ta’ ftuħ jirriżulta wkoll li l-finanzjament inkwistjoni huwa żgurat permezz ta’ riżorsi baġitarji u ta’ riżorsi ġejjin mit-taxxa fuq il-ħalib, fejn dan l-aħħar finanzjament huwa suġġett għal evalwazzjoni speċifika f’din id-deċiżjoni, fid-dawl tal-oġġezzjonijiet magħmula mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja matul il-fażi ta’ eżami preliminari.
Issa, il-Qorti Ġenerali llimitat ruħha, fil-punt 53 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punt 48 tat-tieni sentenza appellata, li teżamina b’mod selettiv subtaqsima waħda tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, minflok ma ħadet inkunsiderazzjoni l-premessi kollha tagħha sabiex tindirizza l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni. Konsegwentement, billi ma għamlitx analiżi tal-motivi tad-difiża kollha ppreżentati, il-Qorti Ġenerali kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha u wettqet l-ewwel żball ta’ liġi tagħha.
It-tieni żball ta’ liġi invokat mill-Kummissjoni huwa relatat mal-punti 54 sa 57 tal-ewwel sentenza appellata u mal-punti 49 sa 53 tat-tieni sentenza appellata, li permezz tagħhom il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li jikkostitwixxi żball ta’ liġi n-nuqqas li jissemmew, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, l-Artikoli 23 u 44 tar-Regolament Finanzjarju tal-Land ta’ Bayern u, għaldaqstant, il-finanzjament, permezz tar-riżorsi li ġejjin mill-baġit ġenerali ta’ dan il-Land, tal-miżura inkwistjoni. Il-Kummissjoni tqis, minn naħa, li r-riferiment bħala eżempju, fil-premessa 17 tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju tal-Land ta’ Baden-Württemberg jippermetti lil-Land ta’ Bayern jiddeduċi minn dan li d-dispożizzjonijiet identiċi tar-Regolament Finanzjarju tal-Land ta’ Bayern kienu koperti wkoll mid-deċiżjoni ta’ ftuħ. Hija żżid li, fi kwalunkwe każ, huwa stabbilit li Stat Membru għandu għarfien tal-liġijiet baġitarji tiegħu stess, b’tali mod li f’dan il-każ ma jkunx meħtieġ riferiment espress għaliha.
It-tielet u r-raba’ żball ta’ liġi li l-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali bihom jikkonċernaw il-punti 55 u 56 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll il-punti 50 u 51 tat-tieni sentenza appellata. Skont il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali interpretat it-Taqsima 3.1, b’mod partikolari s-subtaqsima 3.3.1, kif ukoll il-premessa 264 tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, bħala li tillimita l-fażi ta’ eżami preliminari għall-metodu ta’ finanzjament tal-miżuri inkwistjoni permezz tat-taxxa fuq il-ħalib, filwaqt li din id-deċiżjoni tinkludi biss evalwazzjoni proviżorja tan-natura ta’ għajnuna ta’ dawn il-miżuri. Il-Kummissjoni spjegat quddiem il-Qorti Ġenerali li l-analiżi tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tirrigwarda biss il-finanzjament tal-imsemmija miżuri permezz tat-taxxa fuq il-ħalib, għaliex huwa biss dan il-metodu ta’ finanzjament li seta’ jqajjem dubji dwar l-użu tar-riżorsi tal-Istat. Billi ma indirizzatx dan l-argument, il-Qorti Ġenerali naqset milli teżamina motiv ta’ difiża invokat mill-Kummissjoni u għalhekk naqset mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
Permezz tat-tieni parti tat-tieni aggravju tagħha, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ddikjarat, fil-punt 62 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punt 56 tat-tieni sentenza appellata, li l-kontenut tal-fajl tal-proċedura amministrattiva preċedenti għad-deċiżjoni ta’ ftuħ huwa irrilevanti għall-interpretazzjoni ta’ din id-deċiżjoni. Hija ssostni, għall-kuntrarju, mill-qari tal-ittri skambjati matul il-fażi ta’ eżami preliminari, la l-Land ta’ Bayern, u lanqas il-Qorti Ġenerali ma seta’ jkollhom dubji dwar il-fatt li l-proċedura ta’ investigazzjoni formali kienet tirrigwarda l-finanzjament tal-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni permezz ta’ dħul mit-taxxa ġenerali.
Il-Kummissjoni ssostni wkoll li l-Qorti Ġenerali, fil-punti 53 sa 58 u 62 tal-ewwel sentenza appellata, u fil-punti 47 sa 53 tat-tieni sentenza appellata, injorat il-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenzi tal‑21 ta’ Lulju 2011, Alcoa Trasformazioni vs Il-Kummissjoni, (
C‑194/09 P
,
EU:C:2011:497
) kif ukoll tat‑2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (
C‑367/95 P
,
EU:C:1998:154
), li tipprovdi li, minn naħa, il-motivazzjoni għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u mhux ekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, li hija l-awtur tal-att, b’tali mod li tagħmilha possibbli għall-partijiet interessati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti li teżerċita l-istħarriġ tagħha, u, min-naħa l-oħra, din l-istituzzjoni ma tkunx meħtieġa tieħu pożizzjoni dwar punti li huma manifestament irrilevanti, mingħajr tifsira jew b’mod ċar sekondarji .
Il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jsostnu, fl-ewwel lok, li l-ewwel u t-tieni parti tat-tieni aggravju invokat mill-Kummissjoni huma inammissibbli, peress li, minn naħa, huma intiżi li jiksbu evalwazzjoni ġdida tal-fatti mill-Qorti tal-Ġustizzja u, min-naħa l-oħra, huma jillimitaw ruħhom li jirrepetu motivi u argumenti mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali.
Fit-tieni lok u sussidjarjament, huma jsostnu li kull parti ta’ dan l-aggravju hija infondata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Peress li l-argumenti tal-Land ta’ Bayern u tal-grupp ta’ interessi insostenn tal-inammissibbiltà għandhom jiġu miċħuda għall-istess raġunijiet bħal dawk esposti fil-punti 47 u 48 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi rrilevat, fuq il-mertu, fl-ewwel lok, li l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ dan l-aggravju, meħuda fiż-żewġ partijiet tiegħu — li d-deċiżjoni ta’ ftuħ issemmi b’mod impliċitu t-tieni metodu ta’ finanzjament tal-miżura inkwistjoni, jiġifieri r-riżorsi baġitarji tal-Land ta’ Bayern — huma bbażati fuq il-premessa li abbażi tagħha l-obbligu impost fuq il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li tiġbor fil-qosor, f’din id-deċiżjoni, il-punti ta’ fatt u ta’ dritt rilevanti huwa ssodisfatt peress li dawn il-punti huma msemmija b’mod impliċitu jew jistgħu jiġu dedotti mill-imsemmija deċiżjoni, b’mod partikolari mill-Istat Membru kkonċernat.
Madankollu, kif jirriżulta mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni, u, b’mod partikolari mis-sens kurrenti tal-frażi “tiġbor fil-qosor” użata fih, kull punt rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi indikat espliċitament u b’mod ċar fid-deċiżjoni ta’ ftuħ.
Din il-konstatazzjoni hija kkorroborata mill-Artikolu 108(2) TFUE, li, kif enfasizza l-Avukat Ġenerali, fil-punt 42 tal-konklużjonijiet tiegħu, jimponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tintima lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom matul il-fażi ta’ investigazzjoni formali ta’ miżura ta’ għajnuna mill-Istat.
Din l-intimazzjoni tieħu fil-fatt il-forma ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ li, kif jindikaw il-premessi 8 u 16 tar-Regolament Nru 659/1999, għandha l-għan li tippermetti lill-Kummissjoni tiġbor l-informazzjoni kollha li hija għandha bżonn sabiex tiddeċiedi dwar il-klassifikazzjoni ta’ għajnuna ta’ din il-miżura u dwar il-kompatibbiltà ta’ din il-miżura mas-suq intern, billi toffri l-aħjar mezz sabiex tiggarantixxi d-drittijiet tal-partijiet interessati li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva mmexxija mill-Kummissjoni u billi tagħtihom il-possibbiltajiet kollha sabiex jiddefendu l-interessi tagħhom.
Għaldaqstant, fid-dawl tan-natura u tas-suġġett tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-ġbir fil-qosor ta’ punti rilevanti ta’ fatt u ta’ dritt fi tmiem l-eżami preliminari mwettaq mill-Kummissjoni, sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat u sabiex tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ tali għajnuna mas-suq intern, filwaqt li tista’ tibqa’ sommarja, għandha neċessarjament tkun espliċita sabiex jiġi żvelat b’mod ċar u inekwivoku s-suġġett tal-eżami mwettaq mill-Kummissjoni u għalhekk tippermetti lill-partijiet ikkonċernati jippreżentaw b’mod utli l-osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward.
Barra minn hekk, huwa biss il-ġbir fil-qosor espliċitu tal-punti li huma oġġettivament rilevanti għall-eżami tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li huwa konformi mar-rekwiżiti ta’ ċarezza, ta’ preċiżjoni u ta’ prevedibbiltà tal-atti tad-dritt tal-Unjoni li jimponi l-prinċipju ta’ ċertezza legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑15 ta’ Frar 1996, Duff et,
C‑63/93
,
EU:C:1996:51
, punt
; tat‑18 ta’ Novembru 2008, Förster,
C‑158/07
,
EU:C:2008:630
, punt
, kif ukoll tat‑8 ta’ Diċembru 2011, France Télécom vs Il-Kummissjoni,
C‑81/10 P
,
EU:C:2011:811
, punt
).
Konsegwentement, sa fejn il-premessa, marbuta mal-possibbiltà li jissemma impliċitament, f’deċiżjoni ta’ ftuħ, punt ta’ fatt jew ta’ liġi rilevanti, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li fuqha tibbaża ruħha l-Kummissjoni, hija żbaljata fid-dritt, l-argumenti kollha dwar l-interpretazzjoni allegatament żbaljata, mill-Qorti Ġenerali, tad-deċiżjoni ta’ ftuħ għandhom ukoll jiġu miċħuda bħala infondati.
Fit-tieni lok, sa fejn il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali bi ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, għandu jiġi enfasizzat, qabelxejn, li dan l-obbligu jikkostitwixxi formalità essenzjali li għandha tiġi distinta mill-kwistjoni tal-fondatezza tal-motivazzjoni, li taqa’ taħt il-legalità fil-mertu tal-att kontenzjuż (sentenzi tat‑2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’ s France,
C‑367/95 P
,
EU:C:1998:154
, punt
; tat‑30 ta’ Novembru 2016, Il-Kummissjoni vs Franza u Orange,
C‑486/15 P
,
EU:C:2016:912
, punt
, kif ukoll tad‑29 ta’ April 2021, Achemos Grupė u Achema vs Il-Kummissjoni,
C‑847/19 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2021:343
, punt
).
Għandu jitfakkar ukoll li, għalkemm il-motivazzjoni tas-sentenza appellata għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-Qorti Ġenerali, b’tali mod li l-persuni interessati jkunu jistgħu jsiru jafu l-ġustifikazzjonijiet tad-deċiżjoni meħuda u l-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha, l-obbligu ta’ motivazzjoni li l-Qorti Ġenerali għandha, madankollu, ma jobbligahiex tipprovdi espożizzjoni li ssegwi, b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed, ir-raġunamenti kollha magħmula mill-partijiet fil-kawża, sakemm hija tkun tippermetti lill-persuni interessati li jkunu jafu r-raġunijiet tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha (sentenzi tal‑11 ta’ Lulju 2013, Ziegler vs Il-Kummissjoni,
C‑439/11 P
,
EU:C:2013:513
C-439/11, punti 81 u 82, kif ukoll tad‑29 ta’ April 2021, Achemos Grupė u Achema vs Il-Kummissjoni,
C‑847/19 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2021:343
, punti
u
).
Issa, wara li rrilevat, fil-punti 53 u 55 sa 57 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punti 48 u 50 sa 52 tat-tieni sentenza appellata, li l-finanzjament permezz tat-taxxa fuq il-ħalib biss kien imsemmi espliċitament fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punt 57 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punt 53 tat-tieni sentenza appellata, li l-finanzjament permezz tal-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern ma kienx issemma espliċitament f’din id-deċiżjoni.
Sussegwentement hija ddeduċiet, fil-punt 58 tal-ewwel sentenza appellata kif ukoll fil-punt 54 tat-tieni sentenza appellata, li l-partijiet interessati setgħu leġittimament jippreżumu li l-eżami tal-Kummissjoni kien jirrigwarda esklużivament ir-riżorsi li joriġinaw mit-taxxa fuq il-ħalib. Barra minn hekk, fil-punti 60 u 61 tal-ewwel sentenza appellata, kif ukoll fil-punti 58 u 59 tat-tieni sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat li, fid-dawl tar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, għalkemm il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tippreżenta analiżi kompluta fir-rigward tal-miżura inkwistjoni, hija ma tistax issostni li d-deċiżjoni ta’ ftuħ setgħet ma ssemmix il-finanzjament permezz ta’ riżorsi li joriġinaw mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern, peress li hija għandha l-obbligu li tiddefinixxi b’mod suffiċjenti l-kuntest tal-eżami tagħha, sabiex ma tirrendix mingħajr skop id-dritt tal-partijiet interessati li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom Għalhekk miż-żewġ sentenzi appellati jirriżulta li l-finanzjament permezz ta’ riżorsi ġejjin mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern kellu jissemma espliċitament fid-deċiżjoni ta’ ftuħ.
Għaldaqstant, anki jekk jitqies li jista’ jiġi kkunsidrat li l-Qorti Ġenerali ma indirizzatx b’mod eżawrjenti l-argumenti kollha tal-Kummissjoni intiżi sabiex juru li dan il-metodu ta’ finanzjament kien inkluż impliċitament fid-deċiżjoni ta’ ftuħ jew seta’ jiġi dedott minn din tal-aħħar, għandu jiġi kkonstatat li s-sentenzi appellati juru b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-Qorti Ġenerali u jippermettu lill-persuni interessati li jkunu jafu l-motivi tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha, b’tali mod li dawn is-sentenzi ma huma vvizzjati b’ebda nuqqas ta’ motivazzjoni.
Għaldaqstant, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE
L-argumenti tal-partijiet
Permezz ta’ dan it-tielet aggravju, il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li huwa biss l-obbligu ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali ta’ miżura ta’ għajnuna, fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE, li jikkostitwixxi formalità essenzjali. L-ommissjoni eventwali ta’ ġbir fil-qosor ta’ punt rilevanti ta’ fatt jew ta’ dritt fid-deċiżjoni ta’ ftuħ ma tikkostitwixxix ksur ta’ tali formalità. Barra minn hekk, id-drittijiet ta’ terzi li jkunu involuti fil-proċedura ta’ investigazzjoni formali jiġu miksura biss jekk din l-ommissjoni tipprekludihom milli jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-element inkwistjoni. Barra minn hekk, dan il-ksur iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni finali biss jekk il-persuni interessati kienu f’pożizzjoni li jistabbilixxu li l-informazzjoni li huma setgħu jikkomunikaw fuq dan il-punt setgħet tbiddel il-kontenut tad-deċiżjoni finali.
Il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jikkunsidraw, fl-ewwel lok, li dan l-aggravju huwa inammissibbli peress li ma jistax, waħdu, iwassal għall-annullament tas-sentenzi appellati. Fil-fatt, tali annullament ikun possibbli biss jekk jintlaqa’ mhux biss dan l-aggravju, iżda wkoll ir-raba’ aggravju, dwar l-assenza ta’ effett, fuq id-deċiżjoni kontenzjuża, tal-ksur tad-dritt tal-persuni interessati li jkunu involuti fil-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
Fit-tieni lok u sussidjarjament, il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jqisu li t-tielet aggravju invokat mill-Kummissjoni huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
–
Fuq l-ammissibiltà
Għandu jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li jsostnu l-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi, it-tielet u r-raba’ motivi, għalkemm konnessi, huma indipendenti wieħed mill-ieħor. Fil-fatt, permezz tat-tielet aggravju tagħha, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat, fil-punti 70 u 71 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punti 67 u 68 tat-tieni sentenza appellata, li l-obbligu tal-Kummissjoni li tqiegħed lill-partijiet interessati, fl-istadju tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, f’pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom għandu n-natura ta’ formalità essenzjali li l-ksur tagħha jwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża, filwaqt li, permezz tar-raba’ aggravju tagħha, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet, sussidjarjament, li ma setax jiġi eskluż li, fl-assenza tal-ksur ikkonstatat, il-proċedura ta’ investigazzjoni formali tal-miżura ta’ għajnuna mill-Istat setgħet twassal għal eżitu differenti.
Kif enfasizza l-Avukat Ġenerali, fil-punt 102 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-fatt li t-tielet u r-raba’ aggravji huma konnessi ma huwiex biżżejjed, waħdu, sabiex aggravju wieħed jew ieħor jiġi ddikjarat inammissibbli.
Għaldaqstant, it-tielet aggravju huwa ammissibbli.
–
Fuq il-mertu
Fir-rigward tal-punt dwar jekk, kif issostni l-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali wettqitx żball ta’ liġi meta qieset li l-obbligu impost fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999 li jinġabru fil-qosor, f’deċiżjoni ta’ ftuħ, il-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali tal-kompatibbiltà ta’ miżura ta’ għajnuna mas-suq intern, għandu n-natura ta’ formalità essenzjali, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, bħall-obbligu li tiftaħ tali proċedura skont l-Artikolu 108(2) TFUE, għandu jitfakkar qabel kollox li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li mill-Artikolu 108(2) TFUE kif ukoll mill-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999 li, meta l-Kummissjoni tiddeċiedi li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar pjan ta’ għajnuna, hija għandha tqiegħed lill-partijiet interessati, li jinkludu l-impriża jew l-impriżi kkonċernati, f’pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom u li dan l-obbligu għandu n-natura ta’ “formalità essenzjali” (ara s-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen,
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
, punt
). Din in-natura tirriżulta mill-fatt li tali obbligu jikkostitwixxi kundizzjoni essenzjali ta’ proċedura intrinsikament marbuta mal-formazzjoni jew mal-espressjoni korretta tar-rieda tal-awtur tal-att.
Issa, l-obbligu li l-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikat bħala “formalità essenzjali” huwa kkonkretizzat, b’mod partikolari, fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li jimponi b’mod partikolari fuq il-Kummissjoni li tiġbor fil-qosor, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti għall-eżami tal-għajnuna jew tal-għajnuna ppjanata inkwistjoni, u konsegwentement, li tiżgura l-effett utli tal-Artikolu 108(2) TFUE.
Il-pubblikazzjoni ta’ avviż f’
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
tikkostitwixxi ċertament mezz xieraq sabiex il-partijiet interessati kollha jsiru jafu bil-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali u sabiex tinkiseb, mingħand dawn tal-aħħar, l-informazzjoni kollha intiża sabiex il-Kummissjoni jkollha għarfien ċar fl-azzjoni futura tagħha filwaqt li tagħti lill-Istati Membri l-oħra u lill-oqsma kkonċernati l-garanzija li jkunu jistgħu jinstemgħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo,
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
, punti
u
). Madankollu, il-partijiet interessati jkunu f’pożizzjoni li jippreżentaw b’mod utli l-osservazzjonijiet tagħhom biss jekk id-deċiżjoni ppubblikata ssemmi espliċitament u b’mod ċar il-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti, kif previst fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
Minn dan isegwi li s-sempliċi pubblikazzjoni ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, mingħajr ma l-kontenut ta’ tali deċiżjoni jkun konformi mar-rekwiżiti ta’ din id-dispożizzjoni, ma tippermettix li jitqies li l-obbligu tal-Kummissjoni fid-data tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, u kklassifikat bħala “formalità essenzjali”, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, huwa ssodisfatt.
F’dan il-każ, mill-punti 54 u 55 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-metodu ta’ finanzjament ta’ miżura ta’ għajnuna jikkostitwixxi punt rilevanti, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999. Bħala tali, dan il-punt, li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kontenzjuża, tislet minnu konsegwenzi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-miżura bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE, kellu għalhekk jiġi indikat fil-qosor espliċitament fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali inkwistjoni.
Għaldaqstant, l-ommissjoni, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ta’ tali punt — sa fejn għandu rwol fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża — għandha titqies li tikkostitwixxi ksur ta’ “formalità essenzjali”, fis-sens tal-punt 55 tas-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
), li twassal għall-annullament
ipso jure
ta’ din id-deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑29 ta’ Ottubru 1980, Roquette Frères vs Il-Kunsill,
138/79
,
EU:C:1980:249
, punt
, kif ukoll tas‑6 ta’ Settembru 2017, Is-Slovakkja u L-Ungerija vs Il-Kunsill,
C‑643/15 u C‑647/15
,
EU:C:2017:631
, punt
).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi miċħud espressament l-argument tal-Kummissjoni li abbażi tiegħu huwa biss l-obbligu li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali li jikkostitwixxi formalità essenzjali. Tali argument, minbarra li huwa f’kontradizzjoni manifesta mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, li jimponi fuq il-Kummissjoni obbligi ċari fir-rigward tal-kontenut ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ, iċaħħad lil din id-deċiżjoni mill-effett utli tagħha, li l-għan tagħha huwa li l-partijiet interessati jitqiegħdu f’pożizzjoni li jippreżentaw b’mod utli l-osservazzjonijiet tagħhom lill-Kummissjoni. Fil-fatt, dawn il-partijiet għandhom ikunu jistgħu jsiru jafu l-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti li fuqhom hija bbażata l-investigazzjoni formali tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, b’mod partikolari, dawk li jikkonċernaw il-metodu ta’ finanzjament ta’ din il-miżura li jikkostitwixxu punt determinanti fil-klassifikazzjoni tal-imsemmija miżura bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
Għall-kuntrarju, ma hemmx ksur ta’ formalità essenzjali, fis-sens tal-punt 55 tas-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
), meta l-punt, li l-ommissjoni tiegħu fid-deċiżjoni ta’ ftuħ hija kkritikata lill-Kummissjoni, ma jikkostitwixxix punt ta’ fatt jew ta’ liġi rilevanti għall-eżami tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
Bl-istess mod, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha fuq il-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenzi tat‑8 ta’ Mejju 2008, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni, (
C‑49/05 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2008:259
) u tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
), sabiex issostni li l-ommissjoni ta’ punt rilevanti fid-deċiżjoni ta’ ftuħ ma tikkostitwixxix ksur ta’ formalità essenzjali. Fil-fatt, il-każijiet li taw lok għal dawn iż-żewġ sentenzi kienu jikkonċernaw modifika tal-kuntest ġuridiku matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali tal-miżura ta’ għajnuna u mhux, bħal f’dan il-każ, ir-rekwiżiti li jikkonċernaw id-definizzjoni tal-kuntest tal-eżami imposti fuq il-Kummissjoni permezz tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, fil-mument stess tal-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ ftuħ.
Għalhekk, fis-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2008, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni, (
C‑49/05 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2008:259
), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-analiżi tal-Qorti Ġenerali billi kkunsidrat li, sa fejn il-prinċipji u l-kriterji stabbiliti mil-linji gwida l-ġodda dwar l-għajnuna mill-Istat għall-protezzjoni tal-ambjent kienu essenzjalment identiċi għal dawk stabbiliti mil-linji gwida applikabbli fid-data tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni, il-Kummissjoni ma kinitx kisret id-dritt tal-partijiet interessati li jkunu involuti fil-proċedura billi ma tpoġġihomx f’pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dawn il-Linji gwida l-ġodda. F’dawn iċ-ċirkustanzi speċifiċi, konsultazzjoni ġdida tal-partijiet interessati, skont id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 108(2) TFUE u tat-tieni sentenza tal-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 659/1999, ma kinitx meħtieġa.
Fir-rigward tas-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C‑334/07 P
,
EU:C:2008:709
), il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li rrilevat li l-obbligu, għall-Kummissjoni, li tistieden lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw osservazzjonijiet fil-kuntest ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali jikkostitwixxi formalità essenzjali, ippreċiżat, billi rreferiet għas-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2008, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni, (
C‑49/05 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2008:259
), li, jekk is-sistema legali ġdida li daħlet fis-seħħ wara l-komunikazzjoni mill-Istat Membru ta’ għajnuna ppjanata ma tinkludix modifika sostanzjali fir-rigward ta’ dik preċedentement fis-seħħ, l-omissjoni, mill-Kummissjoni, li tikkonsulta l-partijiet interessati dwar is-sistema legali modifikata ma tikkostitwixxix ksur ta’ formalità essenzjali.
Is-sentenza tal‑11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo (
C‑56/18 P
,
EU:C:2020:192
), mogħtija wara l-għoti tas-sentenzi appellati, lanqas ma tikkontesta l-klassifikazzjoni bħala “formalità essenzjali” tal-obbligu impost fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, moqri fid-dawl tal-Artikolu 108(2) TFUE.
Fil-fatt, kif ikkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja stess, fil-punt 88 ta’ din is-sentenza, din ma tikkonċernax l-obbligi li għandha l-Kummissjoni fid-data tal-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali u, konsegwentement, ma tikkonċernax obbligi li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999 li l-interpretazzjoni tagħhom hija s-suġġett ta’ din il-kawża.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Qorti Ġenerali kienet korretta meta, billi bbażat ruħha fuq il-punt 55 tas-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (
C-334/07 P
,
EU:C:2008:709
), iddeċidiet, fil-punt 70 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punt 67 tat-tieni sentenza appellata, li l-obbligu li għandha l-Kummissjoni li tqiegħed lill-partijiet interessati, fl-istadju tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, f’pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom għandu n-natura ta’ formalità essenzjali, li l-ksur tagħha jwassal għall-annullament tal-att ivvizzjat, indipendentement minn jekk dan il-ksur ikunx ikkawża dannu fil-konfront ta’ dak li jinvokah jew jekk il-proċedura amministrattiva setgħetx twassal għal eżitu differenti.
Għaldaqstant, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq ir-raba’ aggravju bbażat fuq żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-persuni interessati li jkunu involuti fil-proċedura, previst fl-Artikolu 108(2) u (3) TFUE u fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, tal-kunċett ta’ “riżorsi tal-Istat”, imsemmi fl-Artikolu 107(1) TFUE, u ta’ “għajnuna eżistenti”, imsemmi fl-Artikolu 108(1) TFUE, kif ukoll fuq żnaturament tal-fatti u ta’ ommissjoni li tingħata risposta għall-argumenti mressqa bħala difiża.
L-argumenti tal-partijiet
Il-Kummissjoni tilmenta li l-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod żbaljat, fil-punti 72 sa 75 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punti 70 sa 72 tat-tieni sentenza appellata, li kieku l-Land ta’ Bayern kien ingħata l-possibbiltà jippreżenta osservazzjonijiet dwar il-kwistjoni ta’ jekk riżorsi baġitarji jikkostitwixxux riżorsi tal-Istat, il-proċedura setgħet tagħti lok għal eżitu differenti. Hija tqis li l-Qorti Ġenerali kisret mhux biss l-Artikolu 108(2) u (3) TFUE u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, iżda wkoll l-Artikolu 107(1) TFUE, sa fejn interpretat b’mod żbaljat il-kunċett ta’ “riżorsi tal-Istat”, u l-Artikolu 108(1) TFUE sa fejn interpretat b’mod żbaljat il-kunċett ta’ “għajnuna eżistenti”. Hija tikkritika wkoll lill-Qorti Ġenerali bi żnaturament tal-fatti kkonstatati fid-deċiżjoni kontenzjuża u l-assenza ta’ eżami tal-argumenti mressqa bħala difiża.
Il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jsostnu li dan l-aggravju huwa inammissibbli, sa fejn, fil-punti 72 u 75 tal-ewwel sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-effett tal-ksur tad-dritt tal-partijiet interessati li jippreżentaw osservazzjonijiet fi tmiem il-proċedura abbażi ta’ konstatazzjoni purament fattwali, ma jistax jiġi mistħarreġ mill-Qorti tal-Ġustizzja. Barra minn hekk, il-punti essenzjali tal-imsemmi aggravju jikkonsistu f’sempliċi repetizzjoni tal-motivi u tal-argumenti diġà mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali.
Sussidjarjament, il-Land ta’ Bayern u l-grupp ta’ interessi jsostnu li r-raba’ aggravju huwa infondat, sa fejn dan jirriżulta minn qari żbaljat tas-sentenzi appellatia.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Peress li l-argumenti tal-Land ta’ Bayern insostenn tal-inammissibbiltà ta’ dan l-aggravju għandhom jiġu miċħuda għall-istess raġunijiet bħal dawk esposti fil-punti 47 u 48 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat, fir-rigward tal-mertu, li kien biss għal finijiet ta’ kompletezza li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, kieku l-partijiet interessati kellhom il-possibbiltà li jippreżentaw osservazzjonijiet dwar il-metodu ta’ finanzjament li jirriżulta mill-baġit ġenerali tal-Land ta’ Bayern, il-proċedura setgħet twassal għal eżitu differenti.
Issa, hija ġurisprudenza stabbilita li aggravji diretti kontra motivi superfluwi tas-sentenza appellata ma jistgħux bħala tali jwasslu għall-annullament ta’ din is-sentenza u għalhekk huma ineffettivi (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat‑28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni,
C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P
,
EU:C:2005:408
, punt
, kif ukoll tas‑26 ta’ Marzu 2019, Il-Kummissjoni vs L-Italja,
C‑621/16 P
,
EU:C:2019:251
, punt
).
Peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali ġustament ikkonstatat, fil-punt 70 tal-ewwel sentenza appellata u fil-punt 67 tat-tieni sentenza appellata, li d-deċiżjoni kontenzjuża, billi ma qegħditx lill-partijiet interessati f’pożizzjoni li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom, kisret rekwiżit essenzjali li jwassal għall-annullament
ipso jure
tal-att ivvizzjat, ir-raba’ aggravju għandu, għaldaqstant, jiġi miċħud bħala ineffettiv.
Peress li l-ebda wieħed mill-aggravji mressqa mill-Kummissjoni insostenn ta’ kull wieħed mill-appelli tagħha ma’ ntlaqa, hemm lok li l-appelli jiġu miċħuda kollha kemm huma.
Fuq l-ispejjeż
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, li huwa applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni tilfet fl-aggravji tagħha u l-Land ta’ Bayern kif ukoll il-grupp ta’ interessi talbu l-kundanna tagħha, hemm lok li din tiġi kkundannata għall-ispejjeż.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huma miċħuda.

2)
Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata għall-ispejjeż.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.