CELEX: 62019CJ0899
Appell
Dritt istituzzjonali
Inizjattiva taċ-ċittadini
Regolament (UE) Nru 211/2011
Artikolu 4(2)(b)
Reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ inizjattiva taċ-ċittadini
Kundizzjoni li tirrikjedi li din il-proposta ma tkunx taqa’ manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi tal-Kummissjoni Ewropea li bis-saħħa tagħhom hija tista’ tissottometti proposta għal att legali għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati
Deċiżjoni (UE) 2017/652
Inizjattiva taċ-ċittadini ‘Minority SafePack
one million signatures for diversity in Europe’
Reġistrazzjoni parzjali
Artikolu 5(2) TUE
Prinċipju ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi
Artikolu 296 TFUE
Obbligu ta’ motivazzjoni
Prinċipju ta’ kontradittorju

Permezz tal-appell tagħha, ir-Rumanija titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑24 ta’ Settembru 2019, Ir‑Rumanija vs Il‑Kummissjoni (
T‑391/17
, iktar ’il quddiem is-sentenza appellata,
EU:T:2019:672
), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/652 tad‑29 ta’ Marzu 2017 dwar l-inizjattiva taċ-ċittadini proposta li ġġib l-isem “Minority SafePack – miljun firma għad-diversità fl-Ewropa” (
ĠU 2017, L 92, p. 100
, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il‑kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (UE) Nru 211/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Frar 2011 dwar l-inizjattiva taċ-ċittadini (
ĠU 2011, L 65, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2012, L 94, p. 49
), jiddikjara, fil-premessi 1, 2, 4 u 10 tiegħu:
“(1)
It-Trattat [UE] jirrinforza ċ-ċittadinanza tal-Unjoni u jsaħħaħ aktar il-funzjonament demokratiku tal-Unjoni billi jipprovdi,
inter alia
, li kull ċittadin ikollu d-dritt li jipparteċipa fil-ħajja demokratika tal-Unjoni permezz ta’ inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej. Dik il-proċedura tagħti liċ-ċittadini l-possibbiltà li l-Kummissjoni tiġi avviċinata direttament b’talba li fiha jistednuha tippreżenta proposta għal att legali tal-Unjoni għall-għan tal-implimentazzjoni tat-Trattati b’mod simili għad-dritt mogħti lill-Parlament Ewropew skont l-Artikolu 225 [TFUE] u lill-Kunsill [tal-Unjoni Ewropea] skont l-Artikolu 241 TFUE.
(2)
Il-proċeduri u l-kondizzjonijiet meħtieġa għall-inizjattiva taċ-ċittadini għandhom ikunu ċari, sempliċi, faċli biex jintużaw u proporzjonati man-natura tal-inizjattiva taċ-ċittadini sabiex titħeġġeġ il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u biex l-Unjoni ssir aktar aċċessibbli. Huma għandhom jilħqu bilanċ għaqli bejn id-drittijiet u l-obbligi.
[…]
(4)
Il-Kummissjoni għandha, fuq talba, tipprovdi liċ-ċittadini informazzjoni u pariri informali dwar l-inizjattivi taċ-ċittadini, l-aktar fir-rigward tal-kriterji ta’ reġistrazzjoni.
[…]
(10)
Sabiex tiġi żgurata l-koerenza u t-trasparenza fir-rigward tal-inizjattivi taċ-ċittadini proposti u sabiex tiġi evitata sitwazzjoni fejn ikunu qed jinġabru firem għal inizjattiva taċ-ċittadini proposta li ma tkunx konformi mal-kondizzjonijiet stipulati f’dan ir-Regolament, għandu jkun mandatorju li tali inizjattivi jiġu reġistrati fuq websajt ipprovduta mill-Kummissjoni qabel il-ġbir tad-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ meħtieġa miċ-ċittadini. L-inizjattivi taċ-ċittadini proposti kollha li jikkonformaw mal-kondizzjonijiet stipulati f’dan ir-Regolament għandhom jiġu reġistrati mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tittratta r-reġistrazzjoni skont il-prinċipji ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba.”
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 211/2011 jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-proċeduri u l-kondizzjonijiet meħtieġa għal inizjattiva taċ-ċittadini kif previst fl-Artikolu 11 TUE u l-Artikolu 24 TFUE.”
Skont l-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(1)
‘Inizjattiva taċ-ċittadini’ tfisser inizjattiva ppreżentata lill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament, li tistieden lill-Kummissjoni, fl-ambitu tas-setgħat tagħha, biex tippreżenta kwalunkwe proposta adatta dwar kwistjonijiet fejn iċ-ċittadini jqisu li att legali tal-Unjoni hu meħtieġ għall-għan tal-implimentazzjoni tat-Trattati, li tkun irċeviet l-appoġġ ta’ mill-anqas miljun firmatarju eliġibbli li jkunu ġejjin minn kwart tal-Istati Membri kollha;
[…]
(3)
‘Organizzaturi’ tfisser persuni fiżiċi li jiffurmaw kumitat taċ-ċittadini responsabbli għall-preparazzjoni ta’ inizjattiva taċ-ċittadini u l-presentazzjoni tagħha lill-Kummissjoni.”
L-Artikolu 4(1) sa (3) tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“1.   Qabel ma jibda l-ġbir tad-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ mill-firmatarji għal inizjattiva taċ-ċittadini proposta, l-organizzaturi għandhom ikunu meħtieġa jirreġistrawha mal-Kummissjoni, filwaqt li jipprovdu l-informazzjoni stipulata fl-Anness II, b’mod partikolari dwar is-suġġett u l-objettivi tal-inizjattiva taċ-ċittadini proposta.
Dik l-informazzjoni għandha tkun ipprovduta f’waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Unjoni, f’reġistru online li jkun disponibbli għal dak il-għan mill-Kummissjoni (‘ir-reġistru’).
L-organizzaturi għandhom jipprovdu, għar-reġistru u fejn ikun xieraq fuq il-websajt tagħhom, informazzjoni aġġornata b’mod regolari dwar is-sorsi ta’ appoġġ u l-iffinanzjar għall-inizjattiva taċ-ċittadini proposta.
Wara li r-reġistrazzjoni tkun ikkonfermata skont il-paragrafu 2, l-organizzaturi jistgħu jipprovdu l-inizjattiva taċ-ċittadini proposta f’lingwi uffiċjali oħrajn tal-Unjoni biex tiddaħħal fir-reġistru. It-traduzzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini proposta f’lingwi uffiċjali oħrajn tal-Unjoni għandha tkun ir-responsabbiltà tal-organizzaturi.
Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi punt ta’ kuntatt li jagħti informazzjoni u assistenza.
2.   Fi żmien xahrejn minn meta tirċievi l-informazzjoni stipulata fl-Anness II, il-Kummissjoni għandha tirreġistra proposta ta’ inizjattiva taċ-ċittadini taħt numru ta’ reġistrazzjoni uniku u tibgħat konferma lill-organizzaturi, bil-kondizzjoni li jkunu sodisfatti l-kondizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(b)
l-inizjattiva taċ-ċittadini proposta ma tkunx taqa’ manifestament barra mill-ambitu tas-setgħat tal-Kummissjoni li tressaq proposta għal att legali tal-Unjoni għall-għan ta’ implimentazzjoni tat-Trattati;
[…]
3.   Il-Kummissjoni għandha tiċħad ir-reġistrazzjoni jekk il-kondizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 2 ma jiġux sodisfatti.
Fejn tirrifjuta li tirreġistra inizjattiva taċ-ċittadini proposta, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-organizzaturi bir-raġunijiet għal dan ir-rifjut u bir-rimedji ġuridiċi u extraġuridiċi kollha possibbli disponibbli għalihom.”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża u d‑deċiżjoni kontenzjuża
Il-fatti li wasslu għall-kawża, kif jirriżultaw mis-sentenza appellata, jistgħu jiġu spjegati fil-qosor kif ġej.
Fil‑15 ta’ Lulju 2013, il-Bürgerausschuss für die Bürgerinitiative “Minority SafePack – One million signatures for diversity in Europe” (il-Kumitat taċ-Ċittadini għall-Inizjattiva taċ-Ċittadini “Minority SafePack – One million signatures for diversity in Europe”) issottomettiet lill-Kummissjoni l-proposta ta’ inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej (iktar ’il quddiem l-“IĊE”) intitolata “Minority SafePack – One million signatures for diversity in Europe” (iktar ’il quddiem il-“proposta ta’ IĊE inkwistjoni”).
Permezz tad-Deċiżjoni tagħha C(2013) 5969 final tat‑13 ta’ Settembru 2013, il-Kummissjoni ċaħdet it-talba għar-reġistrazzjoni tal-proposta ta’ IĊE inkwistjoni minħabba li din tal-aħħar kienet manifestament tmur lil hinn mill-ambitu tal-kompetenzi tagħha li fuq il-bażi tagħhom hija setgħet tissottometti proposta għal att ġuridiku tal-Unjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati.
Adita mill-Kumitat taċ-Ċittadini għall-Inizjattiva taċ-Ċittadini “Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe”, il-Qorti Ġenerali, permezz tas-sentenza tagħha tat‑3 ta’ Frar 2017, Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe vs Il‑Kummissjoni (
T‑646/13
,
EU:T:2017:59
), annullat id-Deċiżjoni C(2013) 5969 final minħabba li l-Kummissjoni kienet naqset mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
Fid‑29 ta’ Marzu 2017, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, li permezz tagħha ġiet irreġistrata l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni.
Il-premessa 2 ta’ din id-deċiżjoni tiddeskrivi s-suġġett tal-proposta ta’ IĊE inkwistjoni kif ġej:
“Nappellew lill-UE biex ittejjeb il-protezzjoni ta’ persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi u sabiex issaħħaħ id-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni.”
Il-premessa 3 tal-imsemmija deċiżjoni tiddikjara l-għanijiet li għandhom jintlaħqu mill-proposta ta’ IĊE inkwistjoni kif ġej:
“Nappellaw lill-[Unjoni] tadotta ġabra ta’ atti legali li jtejbu l-protezzjoni ta’ persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi u li jsaħħu d-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni. [Dawn l-atti għandhom jinkludu] azzjonijiet ta’ politika fl-oqsma tal-lingwi reġjonali u minoritarji, l-edukazzjoni u l-kultura, il-politika reġjonali, il-parteċipazzjoni, l-ugwaljanza, il-kontenut awdjoviżiv u midja oħra kif ukoll għajnuna reġjonali (mill-istat).”
Il-premessa 4 tal-istess deċiżjoni tiddikjara li l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni tagħmel riferiment espliċitu, fl-anness tagħha, għal ħdax-il att legali tal-Unjoni li għalihom hija tistieden, essenzjalment, lill-Kummissjoni tagħmel proposti.
Mill-premessi 6 sa 9 tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li l-Kummissjoni rreġistrat il-proposta ta’ IĊE inkwistjoni fir-rigward ta’ disgħa minn dawn l-atti legali tal-Unjoni, minħabba li l-proposta tagħhom ma kinitx taqa’ manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi tagħha li jippermettulha tissottometti proposta għal att legali tal-Unjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati fis-sens tal-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011. Min-naħa l-oħra, fir-rigward taż-żewġ atti legali l-oħra tal-Unjoni li għalihom tirreferi l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni, il-Kummissjoni kkonkludiet li din il-proposta kienet taqa’ manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi tagħha, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni jelenka, fil-paragrafu 2 tiegħu, disa’ proposti ta’ atti legali msemmija mill-proposta ta’ IĊE inkwistjoni, li fuqhom jistgħu jinġabru dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u s‑sentenza appellata
Permezz ta’ att sottomess fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑28 ta’ Ġunju 2017, ir-Rumanija ppreżentat rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Insostenn tar-rikors tagħha, ir-Rumanija qajmet żewġ motivi bbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 5(2) TUE u tal-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011, it-tieni wieħed, fuq ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, minn naħa, li l-Kummissjoni ma kienet wettqet ebda żball ta’ liġi meta qieset, fl-istadju tar-reġistrazzjoni, li l-proposti ta’ atti ġuridiċi msemmija fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża ma kinux jaqgħu manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi li jippermettulha tissottometti proposta għal att legali għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati. Min-naħa l-oħra, hija ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet iddikjarat, suffiċjentement kif meħtieġ mil-liġi, fid-deċiżjoni kontenzjuża l-motivi li huma l-bażi tar-reġistrazzjoni parzjali tal-proposta ta’ IĊE inkwistjoni.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors bħala infondat, mingħajr ma ddeċidiet dwar l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat mir-Rumanija.
It‑talbiet tal‑partijiet
Ir-Rumanija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata u d-deċiżjoni kontenzjuża;
–
sussidjarjament, tannulla s-sentenza appellata u tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell u tikkundanna lir-Rumanija għall-ispejjeż.
L-Ungerija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell.
Fuq l‑appell
Insostenn tal-appell tagħha, ir-Rumanija tinvoka tliet aggravji bbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tad-dispożizzjonijiet tat-Trattati relatati mal-kompetenzi tal-Unjoni, it-tieni wieħed, fuq ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE u, it-tielet wieħed, fuq irregolaritajiet proċedurali mwettqa mill-Qorti Ġenerali waqt il-fażi orali tal-proċedura.
Fuq l‑ewwel aggravju, ibbażat fuq ksur tad‑dispożizzjonijiet tat‑Trattati relatati mal‑kompetenzi tal‑Unjoni
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, ir-Rumanija tikkritika, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żbalji ta’ liġi fl-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattati dwar il-kompetenzi tal-Unjoni, billi kkonkludiet li l-Kummissjoni ma kienet wettqet ebda żball ta’ liġi meta qieset li l-kundizzjoni ddikjarata fl-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011 kienet issodisfatta f’dan il-każ.
Fl-ewwel lok, ir-Rumanija tikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali, esposta fil-punt 47 tas-sentenza appellata, li l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni hija intiża kemm sabiex tiżgura r-rispett tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi kif ukoll sabiex issaħħaħ id-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni. Għall-kuntrarju, dan l-Istat Membru jqis li l-għan prinċipali ta’ din il-proposta jinsab fil-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi u li l-Unjoni ma għandhiex kompetenza f’dan ir-rigward. Huwa jirreferi, fuq dawn l-aspetti, għall-punti 59 sa 63 tar-rikors tiegħu fl-ewwel istanza.
Fit-tieni lok, ir-Rumanija ssostni li l-Qorti Ġenerali, fil-punti 51 sa 56 tas-sentenza appellata, wettqet żball ta’ liġi sa fejn ekwiparat il-valuri tal-Unjoni ddikjarati fl-Artikolu 2 TUE ma’ azzjoni speċifika jew ma’ għan li jaqa’ taħt il-qasam ta’ kompetenza tal-Unjoni bil-konsegwenza li l-Kummissjoni tkun awtorizzata tressaq atti legali speċifiċi li jkollhom bħala għan prinċipali l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi kif ukoll it-tisħiħ tad-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni.
Billi għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali kisret, minn naħa, il-prinċipju ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi stabbilit fl-Artikolu 5(2) TUE u, min-naħa l-oħra, il-prinċipji stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-determinazzjoni tal-bażi legali xierqa għall-adozzjoni ta’ att tal-Unjoni.
L-ewwel, fir-rigward tal-ksur tal-prinċipju ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi, ir-Rumanija tesponi s-sistema kumplessa li nħolqot mit-Trattati għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-kompetenzi tal-Unjoni, kif jirriżulta mill-Artikolu 5(2) TUE u mill-Artikolu 2(6) TFUE. Għalhekk, bis-saħħa ta’ dan il-prinċipju, l-Unjoni taġixxi biss jekk jiġu ssodisfatti ċerti kundizzjonijiet, b’mod partikolari l-kundizzjoni li l-qasam inkwistjoni għandu jaqa’ f’wieħed mill-oqsma ta’ kompetenzi tal-Unjoni msemmija fl-Artikoli 3 sa 6 TFUE kif ukoll fil-kuntest tal-għanijiet stabbiliti mit-Trattati għal kull wieħed minn dawn l-oqsma.
Madankollu huwa evidenti li l-valuri tal-Unjoni stabbiliti fl-Artikolu 2 TUE ma jidhrux fil-kapitoli tat-Trattati dwar il-kompetenzi tal-Unjoni u ma għandhom ebda rwol fl-evalwazzjoni tal-għanijiet u tal-azzjonijiet speċifiċi tagħha. Skont ir-Rumanija, fil-kuntest tal-proposti ta’ atti ġuridiċi tal-Unjoni, dawn il-valuri jikkostitwixxu biss punt ta’ riferiment u ma jistgħux jiġu konfużi mal-oqsma ta’ kompetenzi jew mal-għanijiet speċifiċi tal-Unjoni. Din il-konstatazzjoni hija kkorroborata mill-formulazzjoni tal-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011, li jiddistingwi, fir-rigward tal-evalwazzjoni li l-Kummissjoni għandha twettaq għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tal-proposti ta’ IĊE, minn naħa, il-kompetenzi u l-għanijiet u, min-naħa l-oħra, il-valuri.
Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali użat ħażin is-sistema ta’ attribuzzjoni tal-kompetenzi, kif prevista mid-dritt primarju tal-Unjoni, billi ekwiparat, b’mod ġenerali, il-valuri tal-Unjoni ma’ għanijiet speċifiċi tal-Unjoni, b’tali mod li l-Kummissjoni tkun awtorizzata tressaq proposti għal atti legali speċifiċi intiżi li jikkompletaw l-azzjoni tal-Unjoni sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-valuri ddikjarati fl-Artikolu 2 TUE. Issa, skont ir-Rumanija, għal dan il-għan, ikun minn tal-inqas neċessarju li r-regoli dwar l-għanijiet u l-azzjonijiet differenti tal-Unjoni jikkonċernaw espressament il-valuri tal-Unjoni. Dan ma huwiex il-każ hawnhekk, peress li r-rispett tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi ma jissemma f’ebda dispożizzjoni tat-Trattati dwar il-kompetenzi, il-politiki, l-għanijiet u l-azzjonijiet tal-Unjoni.
L-analiżi tal-Qorti Ġenerali testendi,
de jure
, il-kompetenzi tal-Unjoni billi tbiddel is-suġġett u l-għan tagħhom b’riferiment għall-valuri tal-Unjoni.
Barra minn hekk, din l-analiżi tippreġudika l-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, mill-punti 61 u 62 tas-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni (
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
), jirriżulta li l-Kummissjoni għandha tillimita ruħha li teżamina, sabiex tevalwa l-osservanza tal-kundizzjoni ta’ reġistrazzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni, jekk, minn perspettiva oġġettiva, il-miżuri proposti, ikkunsidrati fl-astratt, jistgħux jiġu adottati fuq il-bażi tat-Trattati.
It-tieni, fir-rigward tal-ksur tal-prinċipji li jirregolaw id-determinazzjoni tal-bażi legali xierqa għall-adozzjoni ta’ att tal-Unjoni, hekk kif jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-Rumanija ssostni li din id-determinazzjoni għandha importanza ta’ natura kostituzzjonali. F’dan ir-rigward, huwa neċessarju, b’mod partikolari, li tiġi stabbilita rabta diretta bejn l-att tal-Unjoni u d-dispożizzjoni tat-Trattati li tawtorizza lill-Unjoni tadotta dan l-att. Bl-istess mod, l-għażla tal-bażi legali għandha tkun ibbażata fuq elementi oġġettivi li jistgħu jkunu suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju, fosthom, b’mod partikolari, l-għan u l-kontenut tal-att.
Għalhekk, proposta ta’ att tal-Unjoni intiża li tiggarantixxi r-rispett tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi kif ukoll li ssaħħaħ id-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni tista’ ssir biss fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni tat-Trattati li tawtorizza lill-Unjoni taġixxi f’dan il-qasam u għal dan il-għan b’mod prinċipali. Issa, tali dispożizzjoni hija nieqsa.
Minn naħa, l-Unjoni ma għandha ebda kompetenza f’dak li jikkonċerna d-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali.
Min-naħa l-oħra, l-Unjoni għandha biss, bis-saħħa tal-Artikolu 167(1) u (4) TFUE, kompetenzi ta’ appoġġ, ta’ koordinazzjoni u ta’ kkumplementar tat-tisħiħ tad-diversità kulturali. Din id-dispożizzjoni ma tistax isservi bħala bażi għall-adozzjoni ta’ att legali tal-Unjoni li għandu bħala għan esklużiv jew prinċipali d-diversità kulturali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fil-punt 56 tas-sentenza appellata.
Ir-Rumanija tikkonkludi li l-bażijiet legali analizzati mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata ma jippreżentaw ebda rilevanza fir-rigward tal-għan reali tal-proposta ta’ IĊE inkwistjoni, peress li ebda waħda minnhom ma tista’, għaldaqstant, tikkostitwixxi bażi legali korretta fid-dawl tal-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Fit-tielet lok, ir-Rumanija tqis li, fid-dawl tal-iżball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali, la huwa neċessarju u lanqas rilevanti li jiġi eżaminat ir-raġunament li hija segwiet, fil-punti 60 sa 71 tas-sentenza appellata, separatament għal kull waħda mid-disa’ proposti ta’ atti legali msemmija fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu r-Rumanija ssostni li l-parti tas-sentenza appellata li tinkludi dawn il-punti hija vvizzjata bi żbalji u tistabbilixxi, “bħala eżempju”, ċerti żbalji li l-Qorti Ġenerali wettqet f’dan ir-rigward.
Essenzjalment, ir-Rumanija tallega, f’dan il-kuntest, li, fir-rigward tal-miżuri dwar il-lingwa, l-edukazzjoni u l-kultura, miżuri dwar il-politika reġjonali u l-att dwar persuni mingħajr stat, proposti mill-organizzaturi tal-IĊE inkwistjoni, il-Qorti Ġenerali naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni obbligatorja u supplimentari kollha pprovduta minn dawn l-organizzaturi. It-teħid inkunsiderazzjoni tagħhom missu wassal lill-Qorti Ġenerali biex tikkonkludi li dawn il-miżuri ma kellhom ebda bażi fit-Trattati.
Il-Kummissjoni u l-Ungerija jsostnu li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, ir-Rumanija ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali wettqet żbalji ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punti 43 sa 72 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni setgħet ġustament tqis, fid-deċiżjoni kontenzjuża, li l-kundizzjoni ddikjarata fl-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011 kienet issodisfatta f’dan il-każ.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011 jipprevedi li proposta ta’ IĊE tiġi rreġistrata mill-Kummissjoni, sakemm din “ma tkunx taqa’ manifestament barra mill-ambitu tas-setgħat tal-Kummissjoni li tressaq proposta għal att legali tal-Unjoni għall-għan ta’ implimentazzjoni tat-Trattati”.
Konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, din il-kundizzjoni ta’ reġistrazzjoni għandha, b’mod konformi mal-għanijiet li l-IĊE għanda l-intenzjoni li tilħaq, hekk kif inhuma ddikjarati fil-premessi 1 u 2 tar-Regolament Nru 211/2011 u li jikkonsistu, b’mod partikolari, fl-inkoraġġiment tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u fiż-żieda fl-aċċessibbiltà tal-Unjoni, tiġi interpretata u applikata mill-Kummissjoni, adita bi proposta ta’ IĊE, b’mod li tiġi żgurata aċċessibbiltà faċli għall-IĊE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Settembru 2017, Anagnostakis vs Il‑Kummissjoni,
C‑589/15 P
,
EU:C:2017:663
, punt
, kif ukoll tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni,
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
, punt
).
Konsegwentement, huwa biss jekk proposta ta’ IĊE tkun, fid-dawl tas-suġġett u tal-għanijiet tagħha, kif jirriżultaw mill-informazzjoni obbligatorja u, jekk ikun il-każ, supplimentari mogħtija mill-organizzaturi skont l-Anness II tar-Regolament Nru 211/2011, manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi li bis-saħħa tagħhom il-Kummissjoni tista’ tressaq proposta għal att legali tal-Unjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati li din tista’ tirrifjuta r-reġistrazzjoni ta’ din il-proposta ta’ IĊE taħt l-Artikolu 4(2)(b) tal-imsemmi regolament (sentenzi tat‑12 ta’ Settembru 2017, Anagnostakis vs Il‑Kummissjoni,
C‑589/15 P
,
EU:C:2017:663
, punt
, kif ukoll tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni,
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
, punt
).
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-kundizzjoni ta’ reġistrazzjoni prevista fl-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011, il-Kummissjoni għandha tillimita ruħha li teżamina jekk, minn perspettiva oġġettiva, il-miżuri proposti fi proposta ta’ IĊE, ikkunsidrati fl-astratt, jistgħux jiġu adottati fuq il-bażi tat-Trattati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni,
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
, punt
).
Minn dan isegwi li, peress li, fi tmiem l-ewwel analiżi mwettqa fir-rigward tal-informazzjoni obbligatorja u, jekk ikun il-każ, supplimentari pprovduta mill-organizzaturi ta’ IĊE, ma ġiex stabbilit li proposta ta’ IĊE tinsab manifestament barra mill-ambitu ta’ dawn il-kompetenzi tal-Kummissjoni, hija din l-istituzzjoni li għandha tirreġistra din il-proposta, bla ħsara għas-sodisfazzjon tal-kundizzjonijiet l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 211/2011.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-argumenti tar-Rumanija intiżi li jikkontestaw il-konstatazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punt 47 tas-sentenza appellata, għandu jitfakkar li, b’mod partikolari, mill-Artikolu 168(1)(d) u mill-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkritikati tad-deċiżjoni li tagħha jintalab l-annullament kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu b’mod speċifiku din it-talba. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet diversi drabi, f’dan ir-rigward, li appell huwa inammissibbli sa fejn, mingħajr ma jinkludi argument intiż speċifikament biex jidentifika l-iżball ta’ liġi li bih tkun ivvizzjata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, sempliċement jirrepeti l-motivi u l-argumenti li diġà tressqu quddiem din il-qorti, inklużi dawk li kienu bbażati fuq fatti espressament miċħuda minnha. Fil-fatt, tali appell jikkostitwixxi, fir-realtà, talba intiża biex jinkiseb sempliċi eżami mill-ġdid tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali; liema fatt imur lil hinn mill-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-appell (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Spanja vs Il‑Kummissjoni,
C‑279/16 P
, mhux ippubblikata,
EU:C:2017:461
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Minn dan isegwi li l-argument tar-Rumanija dwar il-punt 47 tas-sentenza appellata għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli peress li hija b’ebda mod ma tissostanzja dan l-argument u sempliċement tirreferi għar-rikors tagħha ppreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali.
Fit-tieni lok, ir-Rumanija essenzjalment tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli, fil-punti 51 sa 56 tas-sentenza appellata, tekwipara l-valuri tal-Unjoni, iddikjarati fl-Artikolu 2 TUE, ma’ azzjoni speċifika jew ma’ għan li jaqa’ taħt l-oqsma ta’ kompetenzi tal-Unjoni u talli b’hekk ippermettiet lill-Kummissjoni tissottometti atti legali li għandhom bħala għan prinċipali l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi kif ukoll it-tisħiħ tad-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni.
Dawn il-punti tas-sentenza appellata jsegwu l-espożizzjoni, fil-punti 47 u 50 ta’ din is-sentenza, tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu mill-proposta ta’ IĊE inkwistjoni u mill-atti legali tal-Unjoni stabbiliti fl-anness tagħha.
B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punt 51 tas-sentenza appellata li, skont l-Artikolu 2 TUE, ir-rispett tad-drittijiet tal-minoranzi huwa wieħed mill-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni u li, skont ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) TUE, l-Unjoni tirrispetta r-rikkezza tad-diversità kulturali u lingwistika tagħha kif ukoll, fil-punt 52 tas-sentenza appellata, li, fir-rigward, b’mod iktar partikolari, tat-tisħiħ tad-diversità kulturali, l-Artikolu 167(4) TFUE jipprovdi li l-Unjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-aspetti kulturali fl-azzjoni tagħha taħt dispożizzjonijiet oħra tat-trattat b’mod partikolari li tirrispetta u tippromwovi d-diversità tal-kulturi tagħha.
Il-Qorti Ġenerali sostniet, fil-punt 53 tas-sentenza appellata li minn dan ma jirriżultax li permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża l-Kummissjoni rrikonoxxiet lill-Unjoni kompetenza leġiżlattiva ġenerali fil-qasam tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali, iżda biss li r-rispett tad-drittijiet tal-minoranzi u t-tisħiħ tad-diversità kulturali u lingwistika, bħala valuri u għanijiet tal-Unjoni, kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-azzjonijiet tal-Unjoni fl-oqsma koperti mill-proposta ta’ IĊE inkwistjoni.
Fil-punti 54 sa 56 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali osservat ulterjorment li r-Rumanija ma tqigħedx inkwistjoni l-kompetenza tal-Unjoni li tadotta atti legali fl-oqsma ta’ azzjoni konkreti msemmija mill-atti legali elenkati fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża sabiex jinkisbu l-għanijiet li għandhom jintlaħqu mid-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat FUE. Hija ddeċidiet li, għalhekk, xejn ma kien jipprekludi lill-Kummissjoni milli tressaq proposti għal atti legali li jkunu intiżi li jikkompletaw l-azzjoni tal-Unjoni fl-oqsma ta’ kompetenza tagħha sabiex jiġi żgurat ir-rispett tal-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 TUE u tar-rikkezza tad-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni, kif previst fir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) TUE.
Billi għamlet hekk, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Rumanija, il-Qorti Ġenerali la ekwiparat il-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni mal-għanijiet speċifiċi tal-Unjoni li jippermettulha tadotta atti legali u lanqas ma estendiet il-kompetenzi ta’ din tal-aħħar sal-punt li tqis li din tista’ tadotta atti legali, mingħajr bażi legali, bil-għan li tiżgura r-rispett tal-valuri tal-Unjoni. Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, mingħajr ma wettqet żball ta’ liġi f’dan ir-rigward, li, sa fejn huma validament ibbażati fuq bażi legali, l-atti tal-Unjoni jistgħu wkoll ikunu intiżi għar-rispett tal-valuri tal-Unjoni, bħar-rispett tad-drittijiet tal-minoranzi kif ukoll tad-diversità kulturali u lingwistika.
Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 46 ta’ din is-sentenza, din l-ewwel analiżi hija bla ħsara għall-eżami tal-bażi legali ta’ att, jekk ikun il-każ adottat wara IĊE u fuq proposta tal-Kummissjoni.
Fit-tielet lok, sa fejn ir-Rumanija ssostni b’mod globali, fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha, li l-eżami mwettaq mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 60 sa 71 tas-sentenza appellata tad-disa’ proposti ta’ atti legali msemmija fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża huwa żbaljat, filwaqt li sempliċement tikkontesta, bħala eżempju, ċerti evalwazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali u filwaqt li terġa’ ttenni argumenti li hija diġà ressqet quddiem din il-qorti, tali argumentazzjoni ma tistax tissodisfa r-rekwiżiti ta’ ammissibbiltà mfakkra fil-punt 48 ta’ din is-sentenza b’mod partikolari sa fejn b’dan il-mod tkun intiża, fir-realtà, li tikseb sempliċi eżami mill-ġdid ta’ dawn l-argumenti.
Għaldaqstant, din l-argumentazzjoni għandha tiġi miċħuda bħala inammissibbli.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.
Fuq it‑tieni aggravju, ibbażat fuq ksur tat‑tieni paragrafu tal‑Artikolu 296 TFUE
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, ir-Rumanija ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE fir-rigward tal-obbligu ta’ motivazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni.
F’dan ir-rigward, hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali, fl-ewwel lok, talli qieset li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali, li tgħid li l-osservanza tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandha importanza wisq iktar fundamentali fil-każijiet fejn l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom setgħa diskrezzjonali wiesgħa, ma kinitx applikabbli f’dan il-każ.
Il-Qorti Ġenerali tidher li qieset, b’mod żbaljat, li l-Kummissjoni ma għandhiex setgħa diskrezzjonali wiesgħa għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE. Fi kwalunkwe każ, skont ir-Rumanija, il-Kummissjoni ma tistax tirreġistra, bil-għan biss li tiżgura aċċessibbiltà faċli għall-IĊE, proposti li ma josservawx il-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 4(2)(a) sa (d) tar-Regolament Nru 211/2011. Barra minn hekk, hija tenfasizza li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar ir-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE tikkostitwixxi deċiżjoni finali u li l-Kummissjoni ma tistax għalhekk tillimita ruħha għat-twettiq ta’ verifika purament formali tal-proposta ta’ IĊE.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat, fil-punt 88 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni setgħet tillimita ruħha għall-espożizzjoni b’mod ġeneriku tal-oqsma li fihom jistgħu jiġu adottati atti legali tal-Unjoni, u dan mingħajr ma tirrileva l-fatt li l-miżuri li għalihom tagħmel riferiment il-proposta ta’ IĊE inkwistjoni huma intiżi biex titjieb il-protezzjoni tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u lingwistiċi kif ukoll sabiex tissaħħaħ id-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni.
Issa, tali motivazzjoni ma hijiex suffiċjenti sabiex tippermetti lill-persuna kkonċernata tiddetermina jekk id-deċiżjoni inkwistjoni hijiex fondata jew jekk hijiex, eventwalment, ivvizzjata b’difett li jippermetti li tiġi kkontestata l-validità tagħha. L-insuffiċjenza ta’ tali motivazzjoni hija partikolarment problematika f’dan il-każ fid-dawl tal-fatt li d-deċiżjoni kontenzjuża hija differenti ħafna mid-deċiżjoni adottata preċedentement, jiġifieri d-Deċiżjoni C(2013) 5969 final imsemmija fil-punt 8 ta’ din is-sentenza, inkluż fir-rigward tal-possibbiltà tar-reġistrazzjoni parzjali tal-proposta ta’ IĊE inkwistjoni.
Minn dan isegwi, skont ir-Rumanija, li huwa b’mod żbaljat li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-obbligu ta’ motivazzjoni kien ġie osservat, peress li l-Kummissjoni ma kinitx irriproduċiet il-kunsiderazzjonijiet legali li għandhom importanza essenzjali fl-istruttura tad-deċiżjoni kontenzjuża u kienet, barra minn hekk, fundamentalment emendat il-pożizzjoni tagħha mingħajr ma ppreċiżat l-iżviluppi li kienu ta’ natura li jiġġustifikaw tali emenda.
Il-Kummissjoni u l-Ungerija jsostnu li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Skont ġurisprudenza stabbilita dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni taħt l-Artikolu 296 TFUE, il-motivazzjoni għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’tali mod li tippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu r-raġunijiet wara l-miżura adottata u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha (sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2017, Anagnostakis vs Il‑Kummissjoni,
C‑589/15 P
,
EU:C:2017:663
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Kif jirriżulta wkoll minn ġurisprudenza stabbilita, ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti sa fejn il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi evalwata mhux biss mill-formulazzjoni ta’ dan l-att, iżda wkoll mill-kuntest tiegħu kif ukoll mir-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-kwistjoni kkonċernata (sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2017, Anagnostakis vs Il‑Kummissjoni,
C‑589/15 P
,
EU:C:2017:663
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fl-ewwel lok, ir-Rumanija tqis li l-Qorti Ġenerali ddeterminat b’mod żbaljat il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni li għandha l-Kummissjoni meta kkunsidrat li din l-istituzzjoni ma kellhiex setgħa diskrezzjonali wiesgħa, fis-sens tal-ġurisprudenza li tirriżulta, b’mod partikolari, mis-sentenza tal‑21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München (
C‑269/90
,
EU:C:1991:438
, punt
), għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE taħt l-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 211/2011.
F’dan ir-rigward, fil-punt 84 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kellhiex setgħa diskrezzjonali wiesgħa għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE, peress li l-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 211/2011 jistipula li l-Kummissjoni għandha “tirreġistra” tali proposta ta’ IĊE meta l-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 4(2)(a) sa (d) ta’ dan ir-regolament ikunu ssodisfatti, jiġifieri b’mod partikolari meta l-proposta ta’ IĊE ma tkunx manifestament barra mill-ambitu tal-kompetenzi tal-Kummissjoni li fuq il-bażi tagħhom hija tista’ tissottometti proposta għal att ġuridiku tal-Unjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-Trattati. Għall-kuntrarju, jekk, wara l-ewwel analiżi, ikun jidher ċar li din il-kundizzjoni tal-aħħar ma tkunx issodisfatta, il-Kummissjoni “tirrifjuta” li tirreġistra l-proposta ta’ IĊE kif stipulat fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 211/2011.
Billi aġixxiet b’dan il-mod il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi. Fil-fatt, l-użu tal-preżent tal-indikattiv fl-Artikolu 4(2) u (3) tar-Regolament Nru 211/2011 kif ukoll l-enumerazzjoni tal-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni fil-paragrafu 2(a) sa (d) ta’ dan l-artikolu juru li l-Kummissjoni ma għandhiex setgħa diskrezzjonali wiesgħa fir-rigward tar-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE u li hija, għall-kuntrarju, obbligata tipproċedi għal din ir-reġistrazzjoni ladarba din il-proposta tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet kollha.
Peress li din il-kunsiderazzjoni hija, waħedha, ta’ natura li tiġġustifika l-konklużjoni misluta mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-assenza ta’ setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-Kummissjoni, ma huwiex neċessarju li jiġi eżaminat l-argument tar-Rumanija espost fil-punt 62 ta’ din is-sentenza u intiż biex jikkontesta, essenzjalment, il-motiv imsemmi fil-punt 85 tas-sentenza appellata insostenn tal-istess konklużjoni. Fil-fatt, anki jekk jitqies li dan l-argument huwa fondat, dan ma jistax iwassal għall-annullament tas-sentenza appellata.
Fit-tieni lok, ir-Rumanija tilmenta li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 88 tas-sentenza appellata, li l-fatt li l-Kummissjoni “sempliċement tesponi […] b’mod ġeneriku” l-oqsma li fihom atti ġuridiċi tal-Unjoni jistgħu jiġu adottati ma jmurx kontra l-obbligu ta’ motivazzjoni.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, f’dan il-punt tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, essenzjalment, iddeċidiet li l-Kummissjoni tissodisfa l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha billi tesponi b’mod ġeneriku l-oqsma li fihom atti legali tal-Unjoni jistgħu jiġu adottati u li jikkorrispondu għall-oqsma li fihom is-sottomissjoni ta’ atti legali hija mitluba mill-organizzaturi tal-IĊE.
Issa, minn naħa, kuntrarjament għal dak li jidher li ġie sostnut mir-Rumanija, tali motivazzjoni hija ta’ natura li turi r-raġunijiet għalfejn il-Kummissjoni tqis li l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni tista’ taqa’ taħt il-kompetenzi tagħha li bis-saħħa tagħhom hija tista’ tissottometti proposta għal att legali tal-Unjoni.
Min-naħa l-oħra, fl-istadju tar-reġistrazzjoni ta’ proposta ta’ IĊE, ma hijiex il-Kummissjoni li għandha tivverifika li ġiet prodotta l-prova tal-punti ta’ fatt kollha invokati u lanqas ma hija meħtieġa tivverifika li l-motivazzjoni li fuqha tkun ibbażata l-proposta u l-miżuri proposti hija suffiċjenti. Il-Kummissjoni għandha tieħu ħsieb teżamina, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-kundizzjoni ta’ reġistrazzjoni prevista fl-Artikolu 4(2)(b) tar-Regolament Nru 211/2011, jekk, minn perspettiva oġġettiva, il-miżuri proposti, previsti fl-astratt, jistgħux jittieħdu fuq il-bażi tat-Trattati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni,
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
, punt
).
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkunsidrat, essenzjalment, li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża f’dan ir-rigward ma kinitx insuffiċjenti.
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat, fid-dawl tar-rekwiżiti ta’ motivazzjoni li jirriżultaw mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 67 u 68 ta’ din is-sentenza, li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, evidentement, ippermettiet lir-Rumanija ssir taf ir-raġunijiet għalfejn il-Kummissjoni qieset li l-proposta ta’ IĊE inkwistjoni u, b’mod iktar partikolari, il-proposti ta’ atti ġuridiċi msemmija fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-deċiżjoni, ma kinux manifestament barra mill-kompetenzi tagħha, u, kif jirriżulta mis-sentenza appellata, lill-qorti tal-Unjoni teżerċita l-istħarriġ tagħha fuq l-imsemmija deċiżjoni.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it‑tielet aggravju, ibbażat fuq irregolaritajiet proċedurali mwettqa mill‑Qorti Ġenerali matul il‑fażi orali tal‑proċedura
L‑argumenti tal‑partijiet
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, ir-Rumanija ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet diversi irregolaritajiet proċedurali, b’mod partikolari, waqt il-fażi orali tal-proċedura.
Filwaqt li jfakkar l-iżvolġiment tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u, b’mod partikolari, tas-seduta li saret quddiemha, fuq talba tar-Rumanija, dan l-Istat Membru jirreferi, b’mod partikolari, għal kwistjonijiet speċifiċi li kienu s-suġġett tar-rapport tas-seduta kif ukoll tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura meħtieġa mill-Qorti Ġenerali. Ir-Rumanija tindika wkoll li d-dibattiti li saru waqt is-seduta, inklużi l-mistoqsijiet magħmula direttament mill-Qorti Ġenerali waqt din is-seduta, kienu jikkonċernaw biss aspetti tar-rikors b’rabta mal-ammissibbiltà tiegħu kif ukoll mal-istat tal-proċess ta’ ġbir, ta’ verifika u ta’ ċertifikazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ sostenn jew ta’ sottomissjoni tal-proposta ta’ IĊE għall-attenzjoni tal-Kummissjoni.
Konsegwentement, skont ir-Rumanija, bl-eċċezzjoni tal-kwistjoni tar-rilevanza tas-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2019, Izsák u Dabis vs Il‑Kummissjoni (
C‑420/16 P
,
EU:C:2019:177
), li ġiet ittrattata matul il-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura, il-partijiet ma ddiskutewx b’mod kontradittorju, waqt din l-aħħar fażi, diversi aspetti li jirrigwardaw il-mertu tar-rikors u li fuqhom hija bbażata s-sentenza appellata. Issa, din il-fażi għandha sservi għall-kjarifika u għad-dibattitu tal-punti essenzjali tal-kawża għall-finijiet tar-riżoluzzjoni tagħha. Minkejja li l-Qorti Ġenerali, f’dan il-każ, iddeċidiet li tiftaħ l-imsemmija fażi, hija neħħiet kull sens minnha billi neħħiet il-garanziji proċedurali marbuta mal-organizzazzjoni tal-istess fażi.
Il-Kummissjoni u l-Ungerija jsostnu li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, ir-Rumanija ssostni, essenzjalment, li l-punti essenzjali li fuqhom hija bbażata s-sentenza appellata ma kinux is-suġġett ta’ dibattitu kontradittorju matul il-fażi orali tal-proċedura.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ kontradittorju jimplika, bħala regola ġenerali, id-dritt tal-partijiet f’kawża li jkunu f’qagħda li jieħdu pożizzjoni dwar il-fatti u d-dokumenti li fuqhom ser tiġi bbażata deċiżjoni ġudizzjarja kif ukoll li jiddiskutu l-provi u l-osservazzjonijiet imressqa quddiem il-qorti flimkien mal-motivi ta’ dritt imqajma
ex officio
mill-qorti li fuqhom din ikollha l-intenzjoni tibbaża d-deċiżjoni tagħha. Fil-fatt, biex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti marbuta mad-dritt għal smigħ xieraq, huwa importanti li l-partijiet ikollhom l-opportunità ta’ trattazzjoni kemm fuq punti ta’ fatt kif ukoll fuq punti ta’ liġi li huma deċiżivi għall-eżitu tal-proċedura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑2 ta’ Diċembru 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda et,
C‑89/08 P
,
EU:C:2009:742
, punti
u
).
F’dan il-każ, huwa paċifiku li, permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet esklużivament dwar il-motivi mqajma mir-Rumanija, li l-partijiet kellhom l-opportunità ta’ trattazzjoni matul il-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali. Għaldaqstant, din tal-aħħar ma tistax tiġi kkritikata li marret kontra l-prinċipju ta’ kontradittorju sa fejn hija ma għamlitx mistoqsijiet speċifiċi dwar kull wieħed mill-argumenti mressqa.
Barra minn hekk, ir-Rumanija ma identifikat ebda element essenzjali għall-finijiet tal-eżitu tal-proċedura li tagħha hija ma setgħetx tieħu konjizzjoni u li dwarha hija ma kinitx f’qagħda li tieħu pożizzjoni, jew fil-kuntest tal-fażi bil-miktub, jew fil-kuntest tal-fażi orali tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
Għaldaqstant it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Billi ebda wieħed mill-aggravji invokati mill-appellanti ma ntlaqa’, l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l‑ispejjeż
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.
Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
Peress li l-aggravji tar-Rumanija ma ntlaqgħux u peress li l-Kummissjoni talbet li din tiġi kkundannata għall-ispejjeż, hemm lok li r-Rumanija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni.
Bis-saħħa tal-Artikolu 184(4) tar-Regoli tal-Proċedura, meta parti intervenjenti fl-ewwel istanza ma tkunx ippreżentat l-appell hija tista’ tiġi kkundannata għall-ispejjeż tal-proċedura fl-appell biss jekk tkun ipparteċipat fil-fażi bil-miktub jew orali tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Meta tali parti tipparteċipa fil-proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi li din għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Peress li l-Ungerija pparteċipat fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, hemm lok li jiġi deċiż, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, li hija għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1)
L-appell huwa miċħud.

2)
Ir-Rumanija hija kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea.

3)
L-Ungerija għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.