CELEX: 62020CJ0484
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Protezzjoni tal-konsumaturi
Direttiva (UE) 2015/2366
Servizzi ta’ pagament
Artikolu 62(4)
Imposti applikabbli
Artikolu 107(1)
Armonizzazzjoni sħiħa
Artikolu 115(1) u (2)
Traspożizzjoni u applikazzjoni
Abbonamenti tat-televiżjoni bil-kejbil u ta’ aċċess għall-internet
Kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel id-data ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva
Imposti applikati għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mingħajr awtorizzazzjoni ta’ debitu dirett bankarju mibdija wara din id-data

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 62(4) tad-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE (
ĠU 2015, L 337, p. 35
, u rettifika fil-
ĠU 2018, L 102, p. 97
).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Vodafone Kabel Deutschland GmbH (iktar ’il quddiem “Vodafone”) u Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e. V., (l-Unjoni Federali taċ-Ċentri u tal-Assoċjazzjonijiet tal-Konsumaturi, il-Ġermanja) (iktar ’il quddiem l-“Unjoni Federali”) dwar l-applikazzjoni ta’ somma fissa għall-użu ta’ ċerti strumenti ta’ pagament għall-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament riżultanti minn kuntratti konklużi bejn Vodafone u l-konsumaturi.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Il-premessi 6, 53 u 66 tad-Direttiva 2015/2366 jipprovdu li:
“(6)
Għandhom jiġu stabbiliti regoli ġodda sabiex jingħalqu l-lakuni regolatorji filwaqt li fl-istess ħin tiġi pprovduta aktar ċarezza legali u tiġi żgurata applikazzjoni konsistenti tal-qafas leġiżlattiv madwar l-Unjoni. Għandhom jiġu garantiti kundizzjonijiet operattivi ekwivalenti, għal sistemi eżistenti u għal atturi ġodda fis-suq, li jippermettu l-ilħuq ta’ suq usa’ permezz ta’ mezzi ġodda ta’ pagament u jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur fl-użu ta’ dawn is-servizzi ta’ pagament madwar l-Unjoni kollha. […]
[…]
(53)
Peress li l-konsumaturi u l-impriżi mhumiex fl-istess pożizzjoni, ma għandhomx bżonn l-istess livell ta’ protezzjoni. Filwaqt li huwa importanti li d-drittijiet tal-konsumatur jiġu garantiti b’dispożizzjonijiet li mhuwiex possibbli li jkun hemm deroga minnhom b’kuntratt, huwa raġonevoli li impriżi u organizzazzjonijiet jiftiehmu mod ieħor meta ma jkunux qed jittrattaw mal-konsumaturi. […] Fi kwalunkwe każ, ċerti dispożizzjonijiet ewlenin ta’ din id-Direttiva għandhom dejjem japplikaw irrispettivament mill-istatus tal-utent.
[…]
(66)
Il-prattiki nazzjonali differenti dwar tariffi għall-użu ta’ xi strument tal-pagament partikolari (‘sovrimposta’) wasslu għal eteroġeneità estrema fis-suq tal-pagamenti tal-Unjoni u saru sors ta’ konfużjoni għall-konsumaturi, b’mod partikolari fil-kuntest tal-kummerċ elettroniku u dak transkonfinali. […] Barra minn hekk, raġunament b’saħħtu għal reviżjoni tal-prattiki tas-sovrimposti huwa appoġġat mill-fatt li r-Regolament (UE) 2015/751 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2015 dwar it-tariffi tal-interkambju għat-transazzjonijiet ta’ pagament permezz ta’ kard (
ĠU 2015, L 123, p. 1
)] jistabbilixxi regoli għal tariffi tal-interkambju għal pagamenti bil-kard. […] Konsegwentement, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jimpedixxu lill-benefiċjarji milli jesiġu imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament li għalihom it-tariffi tal-interkambju huma rregolati fil-Kapitolu II tar-Regolament (UE) 2015/751.”
L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, huwa fformulat kif ġej:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
5)
‘tranżazzjoni ta’ pagament’ tfisser att, mibdi mill-pagatur jew f’ismu jew mill-benefiċjarju, ta’ tqegħid, ta’ trasferiment jew ta’ ġbid ta’ fondi, irrispettivament minn kwalunkwe obbligu sottostanti bejn il-pagatur u l-benefiċjarju;
[…]
8)
‘pagatur [min iħallas]’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li għandha kont ta’ pagament u li jippermetti ordni ta’ pagament minn dak il-kont ta’ pagament, jew, fejn ma jkun hemm l-ebda kont ta’ pagament, persuna fiżika jew ġuridika li tagħti ordni ta’ pagament;
9)
‘benefiċjarju’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tkun ir-riċevitur intenzjonat ta’ fondi li kienu s-suġġett ta’ tranżazzjoni ta’ pagament;
10)
‘utent ta’ servizzi ta’ pagament’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tagħmel użu minn servizz ta’ pagament fil-kapaċità ta’ pagatur, ta’ benefiċjarju, jew tat-tnejn;
[…]
13)
‘ordni ta’ pagament’ tfisser struzzjoni minn pagatur jew benefiċjarju lill-fornitur tiegħu ta’ servizzi ta’ pagament li titlob l-esekuzzjoni ta’ tranżazzjoni ta’ pagament;
14)
‘strument ta’ pagament’ tfisser apparat(i) personalizzat(i) u/jew sett ta’ proċeduri miftiehma bejn l-utent ta’ servizzi ta’ pagament u l-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament u li jintuża sabiex tinbeda ordni ta’ pagament;
[…]
20)
‘konsumatur’ tfisser persuna fiżika li, f’kuntratti ta’ servizzi ta’ pagament koperti minn din id-Direttiva, qed taġixxi għal finijiet li mhumiex is-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tiegħu jew tagħha;
[…]”
L-Artikolu 62 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Imposti applikabbli”, jipprovdi, fl-paragrafi 3 sa 5 tiegħu:
“3.   Il-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament ma għandux iżomm lill-benefiċjarju milli jitlob imposta lill-pagatur, joffrilu tnaqqis jew b’mod ieħor jidderiġih lejn l-użu ta’ strument ta’ pagament partikolari. Kwalunkwe imposta applikata ma għandhiex teċċedi l-ispejjeż diretti mġarrba mill-benefiċjarju għall-użu tal-istrument ta’ pagament speċifiku.
4.   Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-benefiċjarju ma jitlobx imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament li għalihom it-tariffi tal-interkambju huma regolati skont il-Kapitolu II tar-Regolament (UE) 2015/751 u għal dawk is-servizzi ta’ pagament li għalihom japplika r-Regolament (UE) Nru 260/2012 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Marzu 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u tan-negozju għat-trasferimenti ta’ kreditu u debiti diretti bl-euro u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 924/2009 (
ĠU 2012, L 94, p. 22
)].
5.   L-Istati Membri jistgħu jipprojbixxu jew jillimitaw id-dritt tal-benefiċjarju li jitlob imposti b’kont meħud tal-ħtieġa li titħeġġeġ il-kompetizzjoni u jiġi promoss l-użu ta’ strumenti ta’ pagament effiċjenti.”
L-Artikolu 107 tal-istess direttiva, intitolat “Armonizzazzjoni sħiħa”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Mingħajr preġudizzju […] għall-[…] Artikolu 62(5), […] sa fejn din id-Direttiva fiha dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri ma għandhomx iżommu jew jintroduċu dispożizzjonjiet minbarra dawk stabbiliti f’din id-Direttiva.”
L-Artikolu 115 tad-Direttiva 2015/2366, intitolat “Transposizzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Sat-13 ta’ Jannar 2018, l-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw il-liġijiet, miżuri neċessarji għall-konformità ma’ din id-Direttiva. […]
2.   Huma għandhom japplikaw dawk il-miżuri mit-13 ta’ Jannar 2018.
[…]”
Id‑dritt Ġermaniż
L-Artikolu 270a tal-Bürgerliches Gesetzbuch (il-Kodiċi Ċivili), fil-verżjoni tiegħu applikabbli mit‑13 ta’ Jannar 2018 (iktar’ il quddiem il-“BGB”), jipprevedi:
“Kull ftehim li jobbliga lid-debitur iħallas kummissjoni għall-użu ta’ debitu dirett SEPA (Żona Unika ta’ Pagamenti bl-Euro] bażiku, ta’ debitu dirett SEPA bejn impriżi, ta’ trasferiment SEPA jew ta’ kard ta’ pagament huwa null. L-ewwel sentenza tapplika għall-użu ta’ kards ta’ pagament biss fil-każ ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament mal-konsumaturi, sa fejn japplika għalihom il-Kapitolu II tar-[Regolament 2015/751].”
L-Artikolu 229(45) tal-Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuche (il-Liġi li Tintroduċi l-Kodiċi Ċivili) (iktar ’il quddiem l-“EGBGB”) jipprovdi:
“(1)   L-obbligi li għandhom bħala suġġett l-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament u li nħolqu mit-13 ta’ Jannar 2018 huma rregolati biss mill-BGB u mill-Artikolu 248 [ta’ din il-liġi], fil-verżjoni tagħha fis-seħħ mit-13 ta’ Jannar 2018.
(2)   L-obbligi li għandhom bħala suġġett l-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament u li nħolqu qabel it-13 ta’ Jannar 2018 huma rregolati mill-BGB u mill-Artikolu 248 [ta’ din il-liġi], fil-verżjoni tagħha fis-seħħ sat-13 ta’ Jannar 2018, sakemm ma jkunx previst mod ieħor fil-paragrafi 3 u 4.
(3)   Meta, fir-rigward ta’ obbligu msemmi fil-paragrafu 2, l-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjoni ta’ pagament tkun inbdiet biss mit-13 ta’ Jannar 2018, it-tranżazzjoni ta’ pagament tkun suġġetta biss għall-BGB u għall-Artikolu 248 [ta’ din il-liġi], fil-verżjoni tagħha fis-seħħ mit-13 ta’ Jannar 2018.
[…]
(5)   L-Artikolu 270a tal-BGB japplika għall-obbligi kollha li nħolqu mit-13 ta’ Jannar 2018.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
Vodafone hija operatur tan-network bil-kejbil u fornitur ta’ aċċess għall-internet li teżerċita l-attivitajiet tagħha fit-territorju Ġermaniż. Wara t-traspożizzjoni fid-dritt Ġermaniż tad-Direttiva 2015/2366, mit‑13 ta’ Jannar 2018, Vodafone tagħmel distinzjoni bejn il-kuntratti ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet u ta’ servizzi ta’ teledistribuzzjoni bil-kejbil konklużi qabel din id-data u dawk konklużi sa mill-imsemmija data. Fl-ewwel kategorija ta’ kuntratti, dan l-operatur japplika, bis-saħħa ta’ klawżola kuntrattwali ġenerali, somma fissa msejħa “Selbstzahlerpauschale” (rata fissa għall-pagament imwettaq mill-klijent stess) ta’ EUR 2.50 għal kull tranżazzjoni ta’ pagament lill-klijenti li ma jawtorizzawhx iwettaq debiti diretti bankarji awtomatiċi, iżda jħallsu huma stess il-fatturi permezz ta’ trasferiment SEPA. Min-naħa l-oħra, din il-klawżola ma tidhirx iktar fl-iskala tat-tariffi applikabbli għat-tieni kategorija ta’ kuntratti.
Vodafone tqis li għandha d-dritt tapplika l-imsemmija klawżola għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija b’eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi qabel it‑13 ta’ Jannar 2018 u, għaldaqstant, li tirċievi l-imsemmija somma fissa għal dawn it-tranżazzjonijiet anki wara din id-data. Skont dan l-operatur, il-projbizzjoni li jinġabru imposti addizzjonali, prevista fl-Artikolu 270a tal-BGB, tapplika biss għall-kuntratti għal żmien indeterminat konklużi mit‑13 ta’ Jannar 2018. Peress li l-punt 5 tal-Artikolu 229(45) tal-EGBGB jirreferi għall-ħolqien tal-obbligu mit‑13 ta’ Jannar 2018, applikazzjoni retroattiva tal-Artikolu 270a tal-BGB għall-kuntratti konklużi qabel din id-data ma tistax tiġi kkunsidrata, anki jekk it-tranżazzjonijiet ta’ pagament bbażati fuq dawn il-kuntratti jinbdew biss mill-imsemmija data.
L-Unjoni Federali ssostni li l-projbizzjoni, prevista fl-Artikolu 270a tal-BGB, li jinġabru imposti addizzjonali sa mit‑13 ta’ Jannar 2018 tapplika wkoll għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija wara din id-data b’eżekuzzjoni ta’ kuntratti konklużi qabel din id-data, peress li l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 huwa intiż li jistabbilixxi kundizzjonijiet identiċi fis-suq intern tas-servizzi ta’ pagament fit‑13 ta’ Jannar 2018. Barra minn hekk, id-dispożizzjoni tranżitorja li tinsab fl-Artikolu 229(45) tal-EGBGB għandha, bis-saħħa tal-punt 3 ta’ dan il-paragrafu, tiġi interpretata fis-sens li, mit‑13 ta’ Jannar 2018, il-leġiżlazzjoni l-ġdida tapplika għat-tranżazzjonijiet kollha ta’ pagament mibdija minn din id-data, inklużi dawk ibbażati fuq kuntratti konklużi qabel l-imsemmija data.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Unjoni Federali ppreżentat azzjoni ġudizzjarja intiż sabiex Vodafone tieqaf milli tapplika għat-tranżazzjonijiet kollha ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018 is-somma fissa għall-pagament magħmul mill-klijent stess u rebħet il-kawża.
Adita b’appell minn Vodafone, l-Oberlandesgericht München (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ München, il-Ġermanja) hija inklinata tikkunsidra li l-Artikolu 270a tal-BGB, li jittrasponi l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 fid-dritt Ġermaniż, japplika wkoll meta l-obbligu kuntrattwali sottostanti għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament ikun inħoloq qabel it‑13 ta’ Jannar 2018, iżda li dawn it-tranżazzjonijiet, eżegwiti b’intervalli regolari, b’mod ġenerali fix-xahar, jinbdew biss wara din id-data.
Fil-fatt, skont din il-qorti, mit‑13 ta’ Jannar 2018 u indipendentement mid-data tal-konklużjoni tal-kuntratti għal żmien indeterminat, sistema uniformi ta’ tariffi fis-suq tal-mezzi ta’ pagament hija stabbilita fl-Unjoni, b’tali mod li l-projbizzjoni li jinġabru imposti addizzjonali prevista f’din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għall-kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel it‑13 ta’ Jannar 2018.
L-imsemmija qorti tirrileva wkoll li l-punt 5 tal-Artikolu 229(45) tal-EGBGB, li jirreferi biss għall-ħolqien tal-obbligu kuntrattwali, filwaqt li dan ma huwiex kopert mid-Direttiva 2015/2366, iqiegħed fid-dubju l-applikazzjoni sħiħa tal-projbizzjoni li jinġabru imposti addizzjonali għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018, meta l-obbligu kuntrattwali sottostanti għal dawn it-tranżazzjonijiet ikun inħoloq qabel din id-data.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberlandesgericht München (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ München) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 62(4) tad-[Direttiva 2015/2366] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li, fil-forma ta’ dispożizzjoni tranżitorja fil-każ ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi mal-konsumaturi, tippermetti l-implimentazzjoni tal-projbizzjoni ta’ imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament u ta’ servizzi ta’ pagament prevista fid-dispożizzjoni ta’ traspożizzjoni nazzjonali korrispondenti fil-każ biss li l-obbligu kuntrattwali sottostanti ġie stabbilit b’effett mit-13 ta’ Jannar 2018, iżda mhux fil-każ li l-obbligu kuntrattwali sottostanti ġie stabbilit qabel it-13 ta’ Jannar 2018, fejn l-ipproċessar ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament (oħra) jibda jsir biss wara t‑13 ta’ Jannar 2018?”
Fuq id‑domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li permezz tagħhom, fil-kuntest ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi mal-konsumaturi, il-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija f’din id-dispożizzjoni tapplika biss għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija b’eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi wara t‑13 ta’ Jannar 2018, b’tali mod li dawn l-imposti jibqgħu applikabbli għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija wara din id-data b’eżekuzzjoni ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel l-istess data.
Konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet li għandhom jintlaħqu mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (sentenzi tat‑13 ta’ Ottubru 2016, Mikołajczyk,
C‑294/15
,
EU:C:2016:772
, punt
, u tas‑26 ta’ Jannar 2021, Szpital Kliniczny im. dra J. Babińskiego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Krakowie,
C‑16/19
,
EU:C:2021:64
, punt
).
Għal dak li jirrigwarda l-kliem tal-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, dan jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-benefiċjarju, fis-sens tal-punt 9 tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, ma jitlobx imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament li għalihom it-tariffi tal-interkambju huma rregolati mill-Kapitolu II tar-Regolament 2015/751 u għas-servizzi ta’ pagament li għalihom japplika r-Regolament Nru 260/2012. L-ebda preċiżazzjoni dwar l-applikazzjoni
ratione temporis
ta’ din il-projbizzjoni ma tirriżulta mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jsir riferiment għall-kuntest li fih taqa’ l-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu tal-istrumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija fl-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, kif ukoll fuq l-għanijiet li jridu jintlaħqu minn din id-direttiva.
Għal dak li jirrigwarda l-kuntest tal-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok li, skont l-Artikolu 115(1) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 115(2) ta’ din id-direttiva, għalkemm l-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw id-dispożizzjonijiet neċessarji sabiex jikkonformaw ruħhom mal-imsemmija direttiva qabel it‑13 ta’ Jannar 2018, dawn id-dispożizzjonijiet isiru applikabbli biss minn din id-data.
Fit-tieni lok, sa fejn l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 jinkludi dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri ma jistgħux, skont l-Artikolu 107(1) ta’ din id-direttiva, iżommu fis-seħħ u lanqas jintroduċu dispożizzjonijiet differenti minnhom mid-data prevista fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 115(2) tal-imsemmija direttiva.
Fit-tielet lok, peress li l-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu tal-istrumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija fl-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 tapplika għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament, fis-sens tal-punt 5 tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, “irrispettivament minn kwalunkwe obbligu sottostanti bejn il-pagatur u l-benefiċjarju”, id-data rilevanti, għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ din il-projbizzjoni, hija dik fejn it-tranżazzjoni ta’ pagament tinbeda u mhux dik ta’ meta jinħoloq l-obbligu sottostanti għal din it-tranżazzjoni.
Għaldaqstant, minn interpretazzjoni sistematika tal-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 jirriżulta li l-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu tal-istrumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija f’din id-dispożizzjoni tapplika għat-tranżazzjonijiet kollha ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018.
Għal dak li jirrigwarda l-għanijiet li jridu jintlaħqu mid-Direttiva 2015/2366, għandu jiġi rrilevat li din hija intiża għal integrazzjoni ulterjuri tas-suq intern tas-servizzi ta’ pagament kif ukoll għall-protezzjoni tal-utenti ta’ dawn is-servizzi u, b’mod partikolari, li toffri livell għoli ta’ protezzjoni lil dawk li għandhom il-kwalità ta’ konsumaturi, hekk kif jirriżulta, b’mod partikolari, mill-premessi 6 u 53 ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2020, DenizBank,
C‑287/19
,
EU:C:2020:897
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata), fejn il-protezzjoni tal-konsumaturi fil-politika tal-Unjoni hija, barra minn hekk, stabbilita fl-Artikolu 169 TFUE kif ukoll fl-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2017, Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs Frankfurt am Main,
C‑568/15
,
EU:C:2017:154
, punt
).
Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-premessa 66 tad-Direttiva 2015/2366, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jegħleb, permezz tal-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 62(4) ta’ din id-direttiva, il-frammentazzjoni tal-prattiki nazzjonali f’dak li jirrigwarda l-fatturazzjoni tal-imposti għall-użu ta’ ċerti strumenti ta’ pagament, frammentazzjoni li tat lok għal eteroġeneità estrema tas-suq tal-pagamenti tal-Unjoni u sors ta’ konfużjoni għall-konsumaturi, b’mod partikolari fil-kuntest tal-kummerċ elettroniku jew f’kuntest transkonfinali.
Issa, kull applikazzjoni ddifferenzjata ta’ din il-projbizzjoni, skont jekk l-obbligi sottostanti għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018 tnisslux qabel jew wara din id-data, tikkomprometti l-armonizzazzjoni fil-livell tal-Unjoni imposta fl-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, moqri flimkien mal-Artikolu 107(1) tagħha, u l-għan imfittex minn din id-direttiva, ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fis-suq intern tas-servizzi ta’ ħlas, jiddgħajjef minnha.
F’dan il-kuntest, għandu, barra minn hekk, jiġi miċħud l-argument, imressaq minn Vodafone fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li l-prinċipji ta’ nuqqas ta’ retroattività tal-liġi u tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jinkisru minħabba l-portata
ratione temporis
hekk irrikonoxxuta fl-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366.
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li dispożizzjoni legali ġdida tapplika, bħala prinċipju, mid-dħul fis-seħħ tal-att li jistabbilixxiha u, jekk ma tapplikax għas-sitwazzjonijiet legali maħluqa u definittivament miksuba qabel dan id-dħul fis-seħħ, hija tapplika immedjatament għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni maħluqa taħt il-portata tal-liġi l-antika kif ukoll għas-sitwazzjonijiet legali ġodda sakemm ma jirriżultax ċarament mill-kliem, mill-istruttura jew mill-iskop ta’ din ir-regola li għandu jingħatalha effett retroattiv. Dan ikun b’mod partikolari l-każ meta l-imsemmija regola tkun akkumpanjata minn dispożizzjonijiet partikolari li jiddeterminaw speċjalment il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tagħha
ratione temporis
, filwaqt li jagħtuha tali effett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Azienda Municipale Ambiente,
C‑15/19
,
EU:C:2020:371
, punti
u
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Issa, f’dan il-każ, peress li l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, kif jirriżulta mill-punt 25 ta’ din is-sentenza, ma jirrigwardax it-tranżazzjonijiet ta’ pagament imwettqa qabel it‑13 ta’ Jannar 2018, din id-dispożizzjoni ma tikkonċernax is-sitwazzjonijiet legali definittivament miksuba qabel din id-data u għaldaqstant ma għandhiex effett retroattiv. Barra minn hekk, fir-rigward tat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018, b’eżekuzzjoni tal-kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel din id-data, l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 jikkostitwixxi biss każ ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjoni legali ġdida għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni li nħolqot taħt ir-regola l-antika.
Fl-aħħar nett, għandu jingħad ukoll li, sa fejn il-qorti tar-rinviju tqis li l-punt 5 tal-Artikolu 229(45) tal-EGBGB iqiegħed inkwistjoni l-applikazzjoni sħiħa tal-projbizzjoni li jinġabru imposti addizzjonali għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija mit‑13 ta’ Jannar 2018, meta dawn it-tranżazzjonijiet jirriżultaw minn obbligu kuntrattwali li nħolqu qabel din id-data, hija għandha, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita, tivverifika jekk din id-dispożizzjoni tistax tkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni konformi mal-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366, kif interpretata fil-punt 25 ta’ din is-sentenza, sabiex tiġi żgurata, fil-kuntest tar-riżoluzzjoni tat-tilwima li jkollha quddiemha, l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Ottubru 2020, Association française des usagers de banques,
C‑778/18
,
EU:C:2020:831
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 62(4) tad-Direttiva 2015/2366 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li bis-saħħa tagħhom, fil-kuntest ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi mal-konsumaturi, il-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija f’dan l-Artikolu 62(4), tapplika biss għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija b’eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi wara t‑13 ta’ Jannar 2018, b’tali mod li dawn l-imposti jibqgħu applikabbli għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija wara din id-data b’eżekuzzjoni ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel l-istess data.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 62(4) tad-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li bis-saħħa tagħhom, fil-kuntest ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi mal-konsumaturi, il-projbizzjoni li jintalbu imposti għall-użu ta’ strumenti ta’ pagament u għas-servizzi ta’ pagament imsemmija f’dan l-Artikolu 62(4), tapplika biss għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija b’eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi wara t‑13 ta’ Jannar 2018, b’tali mod li dawn l-imposti jibqgħu applikabbli għat-tranżazzjonijiet ta’ pagament mibdija wara din id-data b’eżekuzzjoni ta’ kuntratti għal żmien indeterminat konklużi qabel l-istess data.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.