CELEX: 62019CJ0025
Προδικαστική παραπομπή
Οδηγία 2009/138/ΕΚ
Αντιπροσώπευση επιχείρησης ασφάλισης ζημιών
Αντιπρόσωπος με κατοικία στην ημεδαπή
Επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων
Παραλαβή του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου
Κανονισμός (ΕΚ) 1393/2007
Δεν έχει εφαρμογή

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της οδηγίας 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II) (
ΕΕ 2009, L 335, σ. 1
), καθώς και του κανονισμού (ΕΚ) 1393/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2007, περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων) και κατάργησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1348/2000 του Συμβουλίου (
ΕΕ 2007, L 324, σ. 79
).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Corporis sp. z o.o., ασφαλιστικής εταιρίας εδρεύουσας στην Πολωνία, και της Gefion Insurance A/S, ασφαλιστικής εταιρίας εδρεύουσας στη Δανία, σχετικά με αποζημίωση για ζημίες που προκλήθηκαν από τροχαίο ατύχημα.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Οι αιτιολογικές σκέψεις 76, 105 και 127 της οδηγίας 2009/138 έχουν ως ακολούθως:
«(76)
Ενόψει της αυξημένης κινητικότητας των πολιτών της Ένωσης, η ασφάλιση αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων παρέχεται όλο και περισσότερο σε διασυνοριακή βάση. Προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνεχιζόμενη ομαλή λειτουργία του συστήματος πράσινης κάρτας και των συμφωνιών μεταξύ των εθνικών γραφείων ασφαλίσεως αυτοκινήτων, ενδείκνυται να μπορούν τα κράτη μέλη να απαιτούν από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που παρέχουν ασφάλιση αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων στο έδαφός τους μέσω παροχής υπηρεσιών να ενταχθούν και να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση του εθνικού γραφείου, καθώς και του εγγυητικού ταμείου που δημιουργείται σε κάθε κράτος μέλος. Το κράτος μέλος παροχής της υπηρεσίας θα πρέπει να απαιτεί από τις επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων να διορίζουν αντιπρόσωπο στο έδαφός του, ο οποίος θα συγκεντρώνει όλες τις αναγκαίες πληροφορίες σχετικά με αποζημιώσεις και θα εκπροσωπεί την ασφαλιστική επιχείρηση.
[…]
(105)
Θα πρέπει όλοι οι αντισυμβαλλόμενοι και οι δικαιούχοι να αντιμετωπίζονται ισότιμα, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τον τόπο διαμονής τους. […]
[…]
(127)
Κατά τις διαδικασίες εκκαθάρισης, έχει υψίστη σημασία να δίδεται στους ασφαλισμένους, στους αντισυμβαλλομένους, στους δικαιούχους και σε κάθε ζημιωθέντα δικαίωμα άσκησης ευθείας αγωγής κατά της ασφαλιστικής επιχείρησης όσον αφορά απαίτηση εξ ασφαλιστικών πράξεων.»
Κατά το άρθρο 147 της οδηγίας αυτής:
«Κάθε ασφαλιστική επιχείρηση που προτίθεται να ασκήσει για πρώτη φορά τις δραστηριότητές της υπό καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, υποχρεούται να το κοινοποιεί προηγουμένως στις εποπτικές αρχές του κράτους μέλους καταγωγής, δηλώνοντας τη φύση των κινδύνων ή των ασφαλιστικών υποχρεώσεων που προτίθεται να καλύπτει.»
Το άρθρο 148 της εν λόγω οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«1.   Οι εποπτικές αρχές του κράτους μέλους καταγωγής γνωστοποιούν, εντός προθεσμίας ενός μηνός από την κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 147, στο κράτος μέλος ή στα κράτη μέλη, στο έδαφος των οποίων η ασφαλιστική επιχείρηση προτίθεται να ασκήσει δραστηριότητες δυνάμει της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών, τα ακόλουθα:
[…]
β)
τους ασφαλιστικούς κλάδους, στους οποίους η ασφαλιστική επιχείρηση έχει λάβει άδεια να ασκεί δραστηριότητες·
γ)
τη φύση των κινδύνων ή των ασφαλιστικών υποχρεώσεων που η ασφαλιστική επιχείρηση προτίθεται να καλύψει στο κράτος μέλος υποδοχής.
Οι εποπτικές αρχές του κράτους μέλους καταγωγής ενημερώνουν συγχρόνως την ενδιαφερόμενη ασφαλιστική επιχείρηση σχετικά με την προαναφερόμενη κοινοποίηση.
2.   Τα κράτη μέλη, στο έδαφος των οποίων μια επιχείρηση ασφάλισης ζημιών προτίθεται να παρέχει, δυνάμει της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών, υπηρεσίες κάλυψης των κινδύνων του κλάδου 10 του μέρους Α του παραρτήματος I, πλην της ευθύνης του μεταφορέα, δύνανται να απαιτούν από την [επιχείρηση ασφάλισης ζημιών] να υποβάλλει:
α)
το όνομα και τη διεύθυνση του αντιπροσώπου που αναφέρεται στο άρθρο 18 παράγραφος 1 στοιχείο η),
[…]».
Το άρθρο 151 της ίδιας οδηγίας, με τίτλο «Ισότιμη μεταχείριση των προσώπων που υποβάλλουν αίτηση αποζημίωσης», το οποίο περιλαμβάνεται στον τίτλο I, κεφάλαιο VIII, τμήμα I, ενότητα 2, της οδηγίας αυτής, με τίτλο «Αστική ευθύνη αυτοκινήτου», έχει ως εξής:
«Το κράτος μέλος υποδοχής απαιτεί από την επιχείρηση ασφάλισης ζημιών να εξασφαλίζει ότι τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση αποζημίωσης συνεπεία γεγονότων που συνέβησαν στο έδαφός του δεν θα τίθενται σε λιγότερο ευνοϊκή θέση λόγω του ότι η εν λόγω επιχείρηση καλύπτει κίνδυνο, εκτός της αστικής ευθύνης του μεταφορέα, του κλάδου 10 του μέρους Α του παραρτήματος Ι, δυνάμει της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών και όχι μέσω εγκατάστασης στο κράτος αυτό.»
Το άρθρο 152 της οδηγίας 2009/138, με τίτλο «Αντιπρόσωπος», ορίζει τα εξής:
«1.   Για τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 151, το κράτος μέλος υποδοχής απαιτεί από την επιχείρηση ασφάλισης ζημιών να ορίζει αντιπρόσωπο με κατοικία ή εγκατάσταση στο έδαφός του, ο οποίος συλλέγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες τις σχετικές με τις απαιτήσεις και διαθέτει επαρκείς εξουσίες για να αντιπροσωπεύει την επιχείρηση έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζημίες και θα μπορούσαν να αξιώσουν αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένης της πληρωμής αυτών των αποζημιώσεων, και για να την αντιπροσωπεύει ή, εφόσον απαιτείται, να φροντίζει για την αντιπροσώπευσή της ενώπιον των δικαστηρίων και των αρχών αυτού του κράτους μέλους σχετικά με τις αποζημιώσεις αυτές.
Ο εν λόγω αντιπρόσωπος είναι δυνατόν να κληθεί να αντιπροσωπεύσει την επιχείρηση ασφάλισης ζημιών ενώπιον των εποπτικών αρχών του κράτους μέλους υποδοχής σχετικά με τον έλεγχο της ύπαρξης και της ισχύος ασφαλιστηρίων που έχουν ως αντικείμενο την ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα οχήματα.
2.   Το κράτος μέλος υποδοχής δεν απαιτεί από τον αντιπρόσωπο να αναλαμβάνει για λογαριασμό της επιχείρησης ασφάλισης ζημιών, η οποία τον διόρισε, δραστηριότητες άλλες, πέραν από εκείνες που προβλέπονται στην παράγραφο 1.
[…]».
Η αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 1393/2007 αναφέρει τα εξής:
«Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται στην επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων στον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του ενδιαφερομένου στο κράτος μέλος όπου γίνεται η δίκη, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής του ενδιαφερομένου.»
Το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προβλέπει τα εξής:
«Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις όταν μια δικαστική ή εξώδικη πράξη πρέπει να διαβιβασθεί από ένα κράτος μέλος σε άλλο για να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί. […]»
Το πολωνικό δίκαιο
Το άρθρο 133, παράγραφος 2, του ustawa Kodeks postępowania cywilnego (νόμου περί κώδικα πολιτικής δικονομίας), της 17ης Νοεμβρίου 1964 (Dz. U. 2018, θέση 1360), ορίζει τα εξής:
«Για νομικά πρόσωπα και ενώσεις χωρίς νομική προσωπικότητα, η επίδοση δικογράφων και αποφάσεων γίνεται στο όργανο που είναι εξουσιοδοτημένο να τα εκπροσωπεί ενώπιον δικαστηρίου ή στα χέρια του υπαλλήλου που είναι εξουσιοδοτημένος να παραλαμβάνει δικόγραφα.»
Το άρθρο 177, παράγραφος 1, σημείο 6, του ως άνω νόμου ορίζει τα ακόλουθα:
«Το δικαστήριο μπορεί να αναστείλει αυτεπαγγέλτως τη δίκη σε περίπτωση που αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί διότι η διεύθυνση του ενάγοντος έχει αναγραφεί ασαφώς ή εσφαλμένως ή διότι ο ενάγων δεν γνωστοποίησε τη διεύθυνση του εναγομένου εντός της ταχθείσας προθεσμίας ή δεν παρέσχε τα στοιχεία που επιτρέπουν στο δικαστήριο να εξακριβώσει τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 208 σημεία ή διότι ο ενάγων δεν συμμορφώνεται προς άλλες διαταγές.»
Το άρθρο 182, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω νόμου ορίζει τα εξής:
«Το δικαστήριο καταργεί την ανασταλείσα δίκη κατόπιν κοινού αιτήματος των διαδίκων ή αιτήματος των κληρονόμων ή για τους λόγους του άρθρου 177, παράγραφος 1, σημεία 5 και 6, εφόσον δεν υποβληθεί αίτημα επαναλήψεως εντός ενός έτους από την ημερομηνία της διατάξεως περί αναστολής.»
Το άρθρο 208, παράγραφος 1, στοιχείο b, του ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (νόμου για τις δραστηριότητες ασφάλισης και αντασφάλισης), της 11ης Σεπτεμβρίου 2015 (Dz. U. 2018, θέση 999), που μεταφέρει στο πολωνικό δίκαιο το άρθρο 152 της οδηγίας 2009/138, ορίζει τα εξής:
«Εφόσον αλλοδαπή ασφαλιστική επιχείρηση που εδρεύει σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλην της Δημοκρατίας της Πολωνίας προτίθεται, δυνάμει της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών και όχι μέσω υποκαταστήματος, να ασκήσει στο έδαφος της Δημοκρατίας της Πολωνίας ασφαλιστική δραστηριότητα εμπίπτουσα στον τομέα των ασφαλίσεων του μέρους ΙΙ, κλάδος 10, του παραρτήματος, εξαιρουμένης της αστικής ευθύνης του μεταφορέα, οφείλει να κοινοποιήσει στην εποπτική αρχή, μέσω της εποπτικής αρχής του κράτους της έδρας της, τα ακόλουθα στοιχεία:
(1)
το όνομα ή την επωνυμία και τη διεύθυνση των αντιπροσώπων της για τον διακανονισμό των ζημιών, οι οποίοι έχουν εξουσία να την εκπροσωπούν, στον βαθμό που απαιτείται για: […]
b)
τη νομική εκπροσώπηση της επιχειρήσεως σε δίκες ενώπιον των πολωνικών τακτικών δικαστηρίων.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η Corporis είναι ασφαλιστική εταιρία με έδρα την Πολωνία, η οποία υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα αποζημίωσης του ιδιοκτήτη οχήματος ασφαλισμένου στην Πολωνία που ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα. Η Gefion Insurance είναι ασφαλιστική εταιρία εγκατεστημένη στη Δανία η οποία καλύπτει τους κινδύνους του έτερου εμπλεκόμενου στο ατύχημα αυτό προσώπου.
Η Gefion Insurance όρισε την Crawford Polska sp. z o.o., η οποία εδρεύει στην Πολωνία, ως επιχείρηση εξουσιοδοτημένη να την εκπροσωπεί έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζημία στην Πολωνία, βάσει του άρθρου 152 της οδηγίας 2009/138. Στο πλαίσιο αυτό, η Crawford Polska, επιφορτισμένη με τον διακανονισμό των ζημιών για λογαριασμό της Gefion Insurance, ικανοποίησε την κύρια αξίωση αποζημίωσης που είχε προβάλει η Corporis για την επίμαχη ζημία.
Η Corporis ζητεί επιπλέον, ενώπιον του Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto (περιφερειακού δικαστηρίου του Poznań Stare Miasto, Πολωνία) την καταβολή ποσού 157,41 πολωνικών ζλότι (PLN) (περίπου 30 ευρώ), πλέον τόκων και εξόδων.
Το δικαστήριο αυτό, αποφαινόμενο σε πρώτο βαθμό, διέταξε την επίδοση του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου στην Gefion Insurance, κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του κανονισμού 1393/2007. Η εταιρία αυτή αρνήθηκε να βεβαιώσει την παραλαβή του εν λόγω εγγράφου με την αιτιολογία ότι το έγγραφο αυτό είχε συνταχθεί στην πολωνική γλώσσα.
Κατόπιν τούτου, με απόφαση της 20ής Ιουλίου 2018, το Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto (περιφερειακό δικαστήριο του Poznań Stare Miasto) ζήτησε από την Corporis να καταβάλει 5000 PLN (περίπου 1150 ευρώ) ως προκαταβολή για την κάλυψη των εξόδων μετάφρασης στη δανική γλώσσα των εγγράφων που προορίζονταν για την Gefion Insurance, επί ποινή αναστολής της διαδικασίας.
Η Corporis αρνήθηκε να καταβάλει την προκαταβολή αυτή υποστηρίζοντας ότι η Gefion Insurance αντιπροσωπεύεται από εταιρία εγκατεστημένη στην Πολωνία, την Crawford Polska, η οποία είναι επιφορτισμένη με την εκπροσώπηση της Gefion Insurance, στην πολωνική γλώσσα, ενώπιον του επιληφθέντος εθνικού δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, θεωρεί απολύτως αδικαιολόγητο το αίτημα καταβολής προκαταβολής για τη μετάφραση στη δανική γλώσσα του εν λόγω εισαγωγικού της δίκης εγγράφου.
Με απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, το Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto (περιφερειακό δικαστήριο του Poznań Stare Miasto) ανέστειλε τη διαδικασία για τον λόγο ότι αυτή δεν μπορούσε να συνεχιστεί, διότι ότι η Corporis δεν είχε προκαταβάλει τα έξοδα μετάφρασης των εγγράφων που προορίζονταν για την Gefion Insurance.
Η Corporis άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης αυτής ενώπιον του Sąd Okręgowy w Poznaniu (περιφερειακού δικαστηρίου του Poznań, Πολωνία), προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, παράβαση του άρθρου 208, παράγραφος 1, του νόμου για τις δραστηριότητες ασφάλισης και αντασφάλισης, το οποίο μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 152 της οδηγίας 2009/138.
Κατά το δικαστήριο αυτό, υπάρχουν αμφιβολίες ως προς το ζήτημα αν το Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto (περιφερειακό δικαστήριο του Poznań Stare Miasto) εφάρμοσε ορθώς τις διατάξεις του κανονισμού 1393/2007 διατάσσοντας την επίδοση του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου στην ασφαλιστική εταιρία που είναι εγκατεστημένη στη Δανία και όχι στον αντιπρόσωπό της που είναι εγκατεστημένος στην Πολωνία και ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τον διακανονισμό των ζημιών, κατά την έννοια του άρθρου 151, σε συνδυασμό με το άρθρο 152, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2009/138.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Sąd Okręgowy w Poznaniu (περιφερειακό δικαστήριο του Poznań) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει το άρθρο 152, παράγραφοι 1 και 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 151 της οδηγίας 2009/138 […] και την όγδοη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1393/2007 την έννοια ότι η αντιπροσώπευση επιχειρήσεως ασφαλίσεως ζημιών από ορισθέντα προς τούτο αντιπρόσωπο συμπεριλαμβάνει την παραλαβή εισαγωγικού εγγράφου δίκης με αντικείμενο αποζημίωση από τροχαίο ατύχημα;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 152, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/138, σε συνδυασμό με το άρθρο 151 της οδηγίας αυτής και με την αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 1393/2007, έχει την έννοια ότι ο εκ μέρους επιχείρησης ασφάλισης ζημιών ορισμός αντιπροσώπου στο κράτος μέλος υποδοχής περιλαμβάνει επίσης την εξουσιοδότηση του αντιπροσώπου αυτού να παραλαμβάνει εισαγωγικό έγγραφο δίκης με αντικείμενο αποζημίωση από τροχαίο ατύχημα.
Εν προκειμένω, οι αμφιβολίες που εκφράζει το αιτούν δικαστήριο αφορούν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα αν, κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του κανονισμού 1393/2007, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθώς διέταξε μια ασφαλιστική εταιρία με έδρα την Πολωνία να κοινοποιήσει εισαγωγικό έγγραφο δίκης σε ασφαλιστική εταιρία εγκατεστημένη στη Δανία ή αν το έγγραφο αυτό έπρεπε να έχει κοινοποιηθεί στην επιχείρηση που έχει ορισθεί από την τελευταία, δυνάμει του άρθρου 152 της οδηγίας 2009/138, και η οποία έχει, ως εκ τούτου, την εξουσία να την αντιπροσωπεύει έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζημία, καθώς και να την εκπροσωπεί ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους αυτού.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο υποβληθέν ερώτημα, πρέπει, κατ’ αρχάς, να εξακριβωθεί αν ο κανονισμός 1393/2007 τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο του 1, παράγραφος 1, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όταν μια δικαστική ή εξώδικη πράξη πρέπει να διαβιβασθεί από ένα κράτος μέλος σε άλλο για να επιδοθεί ή να κοινοποιηθεί.
Ωστόσο, η αιτιολογική σκέψη 8 του εν λόγω κανονισμού επισημαίνει ρητώς ότι ο κανονισμός αυτός δεν εφαρμόζεται στην επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων στον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του ενδιαφερομένου στο κράτος μέλος όπου γίνεται η δίκη, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής του ενδιαφερομένου.
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου στον τομέα αυτό, από τη συστηματική ερμηνεία του κανονισμού 1393/2007 προκύπτει ότι αυτός προβλέπει ότι η επίδοση και η κοινοποίηση δικαστικής πράξεως μεταξύ των κρατών μελών αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του σε δύο μόνον περιπτώσεις, ήτοι, αφενός, όταν είναι άγνωστος ο τόπος της κατοικίας ή της συνήθους διαμονής του αποδέκτη και, αφετέρου, όταν ο τελευταίος αυτός έχει διορίσει εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο εντός του κράτους όπου διεξάγεται η ένδικη διαδικασία. Αντιθέτως, στις άλλες περιπτώσεις, εφόσον ο αποδέκτης δικαστικής πράξεως κατοικεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, η επίδοση ή η κοινοποίηση της πράξεως αυτής εμπίπτει οπωσδήποτε στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 1393/2007 και πρέπει, συνεπώς, όπως προβλέπει το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, να πραγματοποιείται με τα μέσα που προβλέπει προς τούτο ο κανονισμός (αποφάσεις της 19ης Δεκεμβρίου 2012, Alder,
C-325/11
,
EU:C:2012:824
, σκέψεις
και
, και της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Alpha Bank Cyprus,
C‑519/13
,
EU:C:2015:603
, σκέψεις
και
).
Δεν αμφισβητείται ότι η Gefion Insurance, η οποία είναι αποδέκτρια της δικαστικής πράξης που της απηύθυνε η Corporis, έχει ορίσει την Crawford Polska ως οντότητα εξουσιοδοτημένη να την εκπροσωπεί έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζημία στην Πολωνία καθώς και ενώπιον των δικαστηρίων αυτού του κράτους μέλους, βάσει του άρθρου 152 της οδηγίας 2009/138.
Επομένως, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 29 της παρούσας απόφασης, ο κανονισμός 1393/2007 δεν έχει εφαρμογή εν προκειμένω.
Τούτου δοθέντος, υπενθυμίζεται ότι, όπως εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 76 της οδηγίας 2009/138, δεδομένης της αυξανόμενης κινητικότητας των πολιτών της Ένωσης, η ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων παρέχεται όλο και περισσότερο σε διασυνοριακή βάση.
Στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα που θεσπίζει η οδηγία αυτή επιτρέπει, μεταξύ άλλων, σε ασφαλιστική επιχείρηση εγκατεστημένη σε κράτος μέλος να ασκεί τις δραστηριότητές της σε άλλο κράτος μέλος μέσω υποκαταστήματος ή στο πλαίσιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.
Η δεύτερη αυτή δυνατότητα, της οποίας χρήση έκανε η Gefion Insurance για την παροχή των υπηρεσιών της στην Πολωνία, χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι δεν είναι αναγκαία η σύσταση νομικής οντότητας στο κράτος μέλος υποδοχής με σκοπό την άσκηση τέτοιων δραστηριοτήτων. Προς τούτο, σύμφωνα με το άρθρο 147 της οδηγίας 2009/138, αρκεί η ασφαλιστική επιχείρηση που επιθυμεί να ασκήσει για πρώτη φορά τις δραστηριότητές της στο κράτος μέλος υποδοχής στο πλαίσιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών να ενημερώσει τις εποπτικές αρχές του κράτους μέλους καταγωγής για την πρόθεσή της, δηλώνοντας τη φύση των κινδύνων ή των ασφαλιστικών υποχρεώσεων που προτίθεται να καλύπτει, και οι εν λόγω εποπτικές αρχές του κράτους μέλους καταγωγής να διαβιβάσουν στις αρχές του κράτους μέλους υποδοχής, σύμφωνα με το άρθρο 148 της οδηγίας αυτής, τις πληροφορίες οι οποίες απαιτούνται από τη διάταξη αυτή και αφορούν την οικεία ασφαλιστική επιχείρηση.
Εντούτοις, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών που συνεπάγεται η άσκηση αγωγής κατά ασφαλιστικής επιχείρησης η οποία ασκεί διασυνοριακές δραστηριότητες στο πλαίσιο της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, το άρθρο 151 της οδηγίας 2009/138 υποχρεώνει το κράτος μέλος υποδοχής να απαιτεί από την ενδιαφερόμενη επιχείρηση ασφάλισης ζημιών να εξασφαλίζει ότι τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση αποζημίωσης συνεπεία γεγονότων που συνέβησαν στο έδαφός του δεν θα τίθενται σε λιγότερο ευνοϊκή θέση λόγω του ότι η εν λόγω επιχείρηση καλύπτει κίνδυνο δυνάμει της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών και όχι μέσω εγκατάστασης στο κράτος αυτό.
Προς τούτο, σύμφωνα με το άρθρο 152, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής, το κράτος μέλος υποδοχής οφείλει να απαιτήσει από την οικεία επιχείρηση ασφάλισης ζημιών να ορίσει αντιπρόσωπο με κατοικία ή εγκατάσταση στο έδαφός του, ο οποίος διαθέτει επαρκείς εξουσίες τόσο για την αντιπροσώπευση της επιχείρησης έναντι των προσώπων που υπέστησαν ζημίες και θα μπορούσαν, εξ αυτού του λόγου, να αξιώσουν αποζημίωση όσο και για την εκπροσώπησή της στο πλαίσιο ένδικων διαδικασιών που ενδέχεται να κινήσουν τα πρόσωπα αυτά ενώπιον των δικαστηρίων και των αρχών του εν λόγω κράτους μέλους.
Στο μέτρο που η διάταξη αυτή δεν διευκρινίζει την ακριβή έκταση των εξουσιών που ανατίθενται προς τούτο στον αντιπρόσωπο της ασφαλιστικής επιχείρησης και, ιδίως, το ζήτημα αν η εξουσία αντιπροσώπευσης περιλαμβάνει τη δυνατότητα του εν λόγω αντιπροσώπου να παραλαμβάνει τις επιδιδόμενες ή κοινοποιούμενες δικαστικές πράξεις, πρέπει, κατά πάγια νομολογία, να λαμβάνονται υπόψη το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η εν λόγω διάταξη καθώς και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (πρβλ. απόφαση της 25ης Ιανουαρίου 2017, Vilkas,
C-640/15
,
EU:C:2017:39
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την αιτιολογική της σκέψη 105, η οδηγία 2009/138 αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, να διασφαλίσει ίση μεταχείριση όλων των ασφαλιζομένων και των δικαιούχων ασφαλιστικής σύμβασης, ανεξαρτήτως της ιθαγένειάς τους ή του τόπου διαμονής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 152, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, σε συνδυασμό με το άρθρο της 151, επιδιώκει να καταστήσει δυνατή την αποτελεσματική αποζημίωση των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων που κατοικούν σε κράτος μέλος στο οποίο παρέχει τις υπηρεσίες της μια επιχείρηση ασφάλισης ζημιών, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει εγκατάσταση στο κράτος μέλος αυτό.
Πράγματι, η υποχρέωση της επιχείρησης αυτής να διορίσει αντιπρόσωπο στο κράτος μέλος υποδοχής, την οποία προβλέπει το εν λόγω άρθρο 152, παράγραφος 1, συνεπάγεται ότι ο αντιπρόσωπος αυτός έχει την εξουσία, αφενός, να συλλέγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που σχετίζονται με απαιτήσεις αποζημίωσης και, αφετέρου, όχι μόνο να αντιπροσωπεύει την εν λόγω επιχείρηση έναντι των προσώπων που θα μπορούσαν να αξιώσουν αποζημίωση για προκληθείσα ζημία, αλλά και να την εκπροσωπεί σε όλες τις ένδικες διαδικασίες σχετικά με αγωγές αποζημίωσης ασκούμενες ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους υποδοχής.
Επομένως, η αποστολή του αντιπροσώπου αυτού συνίστανται στην απλούστευση των ενεργειών στις οποίες πρέπει να προβούν τα θύματα ατυχημάτων και, ειδικότερα, στο να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να προβάλουν τη σχετική αξίωσή τους στη γλώσσα τους, ήτοι στη γλώσσα του κράτους μέλους υποδοχής. Ως εκ τούτου, θα ήταν αντίθετο προς τον σκοπό του άρθρου 152, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/138 να στερηθούν τα εν λόγω θύματα ατυχημάτων, μετά την ολοκλήρωση των ως άνω προηγούμενων ενεργειών απευθείας με τον αντιπρόσωπο και ενώ δύνανται να ασκήσουν ευθεία αγωγή κατά της οικείας ασφαλιστικής επιχείρησης, τη δυνατότητα να κοινοποιήσουν τις δικαστικές πράξεις στον εν λόγω αντιπρόσωπο προκειμένου να ασκήσουν την αγωγή αποζημίωσης ενώπιον των εν λόγω εθνικών δικαστηρίων (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2013, Spedition Welter,
C-306/12
,
EU:C:2013:650
, σκέψη
).
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο αποκλεισμός, από το σύνολο των εξουσιών που πρέπει να διαθέτει ο επιφορτισμένος με τον διακανονισμό των ζημιών αντιπρόσωπος της οικείας επιχείρησης ασφάλισης ζημιών, της εξουσίας του εν λόγω αντιπροσώπου να παραλαμβάνει τα κοινοποιούμενα εισαγωγικά έγγραφα δίκης με αντικείμενο αποζημίωση από τροχαίο ατύχημα είναι αντίθετος προς τον σκοπό διασφάλισης αποτελεσματικής αποζημίωσης των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων.
Επιπλέον, ο αποκλεισμός αυτός είναι αντίθετος προς τον σκοπό του άρθρου 151 της οδηγίας 2009/138, ο οποίος συνίσταται στην αποτροπή κάθε δυσμενούς διάκρισης εις βάρος των προσώπων που υποβάλλουν αίτηση αποζημίωσης. Πράγματι, αν τα πρόσωπα αυτά, κατόπιν διαπραγμάτευσης με τον αντιπρόσωπο της οικείας επιχείρησης ασφάλισης ζημιών και εξέτασης με τον τελευταίο του ενδεχομένου να αξιώσουν αποζημίωση, ήταν υποχρεωμένα να κοινοποιήσουν το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο στην εν λόγω επιχείρηση ασφάλισης ζημιών στο κράτος μέλος καταγωγής της, και όχι στον αντιπρόσωπο της τελευταίας στο κράτος μέλος υποδοχής, θα υπέκειντο σε πρόσθετες και επαχθείς διατυπώσεις όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την ανάγκη πραγματοποίησης μεταφράσεων, πράγμα που θα μπορούσε να συνεπάγεται δυσανάλογα έξοδα σε σχέση με το ποσό που ζητείται ως αποζημίωση.
Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, το Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto (περιφερειακό δικαστήριο του Poznań Stare Miasto) ζήτησε από την Corporis να προκαταβάλει το ποσό των 5000 PLN (περίπου 1150 ευρώ) για την κάλυψη των εξόδων μετάφρασης στη δανική γλώσσα των εγγράφων που προορίζονταν για την Gefion Insurance, ενώ η Corporis ζητεί από το δικαστήριο αυτό να της επιδικάσει το ποσό των 157,41 PLN (περίπου 30 ευρώ), πλέον τόκων και εξόδων. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το ποσό των εν λόγω εξόδων μετάφρασης να είναι δυσανάλογο σε σχέση με το ποσό που ζητείται ως αποζημίωση, πράγμα το οποίο εναπόκειται ωστόσο στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 152, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/138, σε συνδυασμό με το άρθρο 151 της οδηγίας αυτής και με την αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 1393/2007, έχει την έννοια ότι ο εκ μέρους επιχείρησης ασφάλισης ζημιών ορισμός αντιπροσώπου στο κράτος μέλος υποδοχής περιλαμβάνει επίσης την εξουσιοδότηση του αντιπροσώπου αυτού να παραλαμβάνει εισαγωγικό έγγραφο δίκης με αντικείμενο αποζημίωση από τροχαίο ατύχημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:

Το άρθρο 152, παράγραφος 1, της οδηγίας 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II), σε συνδυασμό με το άρθρο 151 της οδηγίας αυτής και με την αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού (ΕΚ) 1393/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2007, περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (επίδοση ή κοινοποίηση πράξεων) και κατάργησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1348/2000 του Συμβουλίου, έχει την έννοια ότι ο εκ μέρους επιχείρησης ασφάλισης ζημιών ορισμός αντιπροσώπου στο κράτος μέλος υποδοχής περιλαμβάνει επίσης την εξουσιοδότηση του αντιπροσώπου αυτού να παραλαμβάνει εισαγωγικό έγγραφο δίκης με αντικείμενο αποζημίωση λόγω τροχαίου ατυχήματος.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η πολωνική.