CELEX: 62021CJ0443
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Politika agrikola komuni (PAK)
Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)
Regolament (KE) Nru 1698/2005
Artikolu 40
Programm nazzjonali ta’ żvilupp rurali 2007‑2013
Pagamenti li jippromwovu l-benesseri tal-annimali
Żbalji ta’ kalkolu
Tnaqqis fil-pagamenti mill-awtoritajiet nazzjonali
Prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi
Prinċipju ta’ ċertezza legali

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 143 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (
ĠU 2013, L 347, p. 320
, rettifiki fil-
ĠU 2016, L 200, p. 140
, fil-
ĠU 2019, L 66, p. 6
, u fil-
ĠU 2022, L 146, p. 155
), ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 310 TFUE, mal-Artikolu 40(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal‑20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (
ĠU 2010, L 286M, p. 26
, rettifika fil-
ĠU 2012, L 206, p. 23
), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 74/2009 tad‑19 ta’ Jannar 2009 (
ĠU 2009, L 30, p. 100
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1698/2005”), kif ukoll mal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, SC Avicarvil Farms SRL (iktar ’il quddiem “Avicarvil Farms”), bħala s-suċċessura ta’ Avicarvil SRL, u, min-naħa l-oħra, il-Ministerul Agriculturii și Dezvoltării Rurale (il-Ministeru għall-Agrikoltura u għall-Iżvilupp Rurali, ir-Rumanija), l-Agenția pentru Finanțarea Investițiilor Rurale (l-Aġenzija għall-Finanzjament tal-Investimenti Rurali, ir-Rumanija), l-Agenția de Plăți și Intervenție în Agricultură (l-Aġenzija tal-Pagamenti u tal-Interventi fl-Agrikoltura (APIA), ir-Rumanija), kif ukoll l-APIA Centrul Județean Vâlcea (APIA – iċ-Ċentru Dipartimentali ta’ Vâlcea, ir-Rumanija) (iktar ’il quddiem l-“APIA Vâlcea”), dwar tnaqqis ta’ pagamenti li jippromwovu l-benesseri tal-annimali.
Id‑dritt tal‑Unjoni
Ir‑Regolament Nru 1698/2005
L-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1698/2005, intitolat “Pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali”, kien jipprovdi:
“1.   Il-pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali previsti fl-Artikolu 36(a)(v) għandhom jingħataw lill-bdiewa li jieħdu impenji għat-trattament xieraq tal-annimali fuq bażi volontarja.
2.   Il-pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali jkopru biss dawk l-impenji li jmorru lil hinn mill-istandards obbligatorji rilevanti stabbiliti skont l-Artikolu 4 u l-Anness III tar-Regolament [tal-Kunsill] (KE) Nru 1782/2003 [tad‑29 ta’ Settembru 2003 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 269)] u rekwiżiti obbligatorji rilevanti oħra stabbiliti mil-leġislazzjoni nazzjonali u identifikati fil-programm.
Dawn l-impenji għandhom jittieħdu bħala regola ġenerali għal perijodu ta’ bejn ħames u seba’ snin. Fejn meħtieġ u ġustifikat, perijodu itwal għandu jiġi determinat f’konformità mal-proċedura msemmija fl-Artikolu 90(2) għal tipi partikolari ta’ impenji.
3.   Il-pagamenti għandhom jingħataw kull sena u għandhom ikopru l-ispejjeż addizzjonali u d-dħul mitluf li jirriżulta mill-impenn magħmul. Fejn meħtieġ, dawn jistgħu jkopru ukoll l-ispiża tat-transazzjoni.
L-appoġġ għandu jkunu limitat għall-ammont massimu stabbilit fl-Anness I.”
Ir‑Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012
L-Artikolu 59 tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (
ĠU 2012, L 298, p. 1
), intitolat “Ġestjoni kondiviża mal-Istati Membri”, kien jipprevedi:
“1.   Meta l-Kummissjoni timplimenta l-baġit b’ġestjoni kondiviża, il-kompiti ta’ implimentazzjoni għandhom ikunu delegati lill-Istati Membri. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-prinċipji tal-ġestjoni finanzjarja tajba, it-trasparenza u n-nondiskriminazzjoni […]. Sabiex jintlaħaq dan il-għan, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom iwettqu l-obbligi rispettivi tagħhom tal-kontroll u l-awditjar u jassumu r-responsabbiltajiet li jirriżultaw u li huma stabbiliti f’dan ir-Regolament. […]
2.   Meta jkunu qed iwettqu l-kompiti relatati mal-implimentazzjoni tal-baġit, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji kollha, inklużi dawk leġislattivi, regolatorji u amministrattivi, biex iħarsu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, jiġiferi:
(a)
jiżguraw li l-azzjonijiet iffinanzjati mill-baġit ikunu implimentati b’mod korrett u effikaċi u f’konformità mar-regoli applikabbli speċifiċi għas-settur u għal dak l-iskop jagħżlu skont il-paragrafu 3, u jissorveljaw korpi responsabbli għall-ġestjoni u l-kontroll tal-fondi tal-Unjoni;
[…]”
Dan ir-regolament tħassar u ġie ssostitwit, b’effett mit‑2 ta’ Awwissu 2018, bir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (
ĠU 2018, L 193, p. 1
, rettifika fil-
ĠU 2019, L 60, p. 36
), li l-Artikolu 63(1) u (2)(a) u (b) tiegħu jikkorrispondu għall-Artikolu 59(1) u (2)(a) tar-Regolament Nru 966/2012.
Ir‑Regolament Nru 1303/2013
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1303/2013, intitolat “Suġġett”, jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli komuni applikabbli għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS), li joperaw fl-ambitu ta’ qafas komuni (‘il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej’ – ‘Fondi ESI’). Huwa jistipula wkoll id-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-effikaċja tal-Fondi ESI u l-koordinazzjoni tagħhom ma’ xulxin u ma’ strumenti oħrajn tal-Unjoni. Ir-regoli komuni li japplikaw għall-Fondi ESI huma stabbiliti fit-Tieni Parti.
It-Tielet Parti tistabbilixxi r-regoli ġenerali li jirregolaw il-FEŻR, il-FSE (li flimkien jissejħu bħala l-‘Fondi Strutturali’) u l-Fond ta’ Koeżjoni li jikkonċerna l-kompiti, l-objettivi ta’ prijorità u l-organizzazzjoni tal-Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni (il-‘Fondi’), il-kriterji li l-Istati Membri u r-reġjuni għandhom jissodisfaw sabiex ikunu eliġibbli għal sostenn mill-Fondi ESI, ir-riżorsi finanzjarji disponibbli u l-kriterji għall-allokazzjoni tagħhom.
Ir-Raba’ Parti tistabbilixxi r-regoli ġenerali applikabbli għall-Fondi u l-FEMS dwar il-ġestjoni u kontroll, ġestjoni finanzjarja, kontabilità u korrezzjonijiet finanzjarji.
[…]”
L-Artikolu 143 tar-Regolament Nru 1303/2013, intitolat “Korrezzjonijiet finanzjarji mill-Istati Membri”, jaqa’ taħt ir-Raba’ Parti ta’ dan ir-regolament, li min-naħa tagħha hija intitolata “Dispożizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-Fondi u l-FEMS”. Il-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-artikolu huma fformulati kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom qabel xejn jerfgħu r-responsabilità biex jinvestigaw l-irregolaritajiet, u biex jagħmlu l-korrezzjonijiet finanzjarji meħtieġa u jsegwu l-irkupri. F’każ ta’ irregolarità sistematika, l-Istat Membru għandu jestendi l-investigazzjoni tiegħu b’mod li jkopri l-operazzjonijiet kollha li jistgħu jkunu milquta.
2.   L-Istati Membri għandhom jagħmlu l-korrezzjonijiet finanzjarji meħtieġa b’konnessjoni mal-irregolaritajiet individwali jew sistemiċi li jiġu individwati fl-operazzjonijiet jew fil-programmi operazzjonali. Il-korrezzjonijiet finanzjarji għandhom jikkonsistu fil-kanċellazzjoni tal-kontribuzzjoni pubblika kollha jew ta’ parti minnha f’operazzjoni jew fil-programm operazzjonali. L-Istati Membri għandhom iqisu n-natura u l-gravità tal-irregolaritajiet u t-telf finanzjarju li jġarrbu l-Fondi jew il-FEMS u għandu japplika korrezzjoni proporzjonata. Il-korrezzjonijiet finanzjarji għandhom jiġu rreġistrati fil-kontijiet għas-sena ta’ kontabilità li fiha tkun ittieħdet id- deċiżjoni dwar il-kanċellazzjoni.”
Ir‑Regolament (UE) Nru 1305/2013
L-Artikolu 33 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 (
ĠU 2013, L 347, p. 487
, rettifika fil-
ĠU 2016, L 130, p. 1
), intitolat “Trattament xieraq tal-annimali”, jipprevedi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Il-pagamenti għandhom jingħataw kull sena u għandhom jikkumpensaw lill-bdiewa għall-ispejjeż addizzjonali kollha jew parti minnhom u dħul mitluf li jirriżultaw mill-impenn meħud. Fejn ikun meħtieġ, dawn jistgħu jkopru wkoll spejjeż ta’ transazzjoni sal-valur massimu ta’ 20 % tal-primjum imħallas għall-impenji relatati mat-trattament xieraq tal-annimali.
L-appoġġ għandu jkun limitat għall-ammont massimu stabbilit fl-Anness II.”
L-Artikolu 88 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Regolament [Nru 1698/2005]”, jipprovdi:
“Ir-Regolament [Nru 1698/2005] għandu jitħassar.
Ir-Regolament [Nru 1698/2005] għandu jibqa’ japplika għal operazzjonijiet implimentati skont il-programmi approvati mill-Kummissjoni taħt dak ir-Regolament qabel l‑1 ta’ Jannar 2014.”
Ir‑Regolament (UE) Nru 1306/2013
L-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008 (
ĠU 2013, L 347, p. 549
, rettifiki fil-
ĠU 2016, L 130, p. 6
u fil-
ĠU 2017, L 327, p. 83
), intitolat “Fondi li jiffinanzjaw l-infiq agrikolu”, jipprevedi:
“1.   Biex jinkisbu l-objettivi tal-[politika agrikola komuni (PAK)] kif stabbilit[i] fit-TFUE, il-finanzjament tad-diversi miżuri li jaqgħu taħt dik il-politika, inkluż l-iżvilupp rurali għandu jsir:
(a)
mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG);
(b)
mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR).
2.   Il-FAEG u l-FAEŻR […] għandhom jaqgħu taħt il-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea (il-‘baġit tal-Unjoni’).”
L-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Infiq tal-FAEŻR”, jipprovdi:
“Il-FAEŻR għandu jiġi implimentat b’ġestjoni komuni bejn l-Istati Membri u l-Unjoni. Huwa għandu jiffinanzja l-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni għal programmi ta’ żvilupp rurali implimentati skont il-liġi tal-Unjoni dwar għajnuna għal żvilupp rurali.”
L-Artikolu 52 tal-imsemmi regolament, intitolat “Approvazzjoni tal-konformità”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Meta ssib li l-infiq kif indikat fl-Artikolu 4(1) u fl-Artikolu 5 ma jkunx sar f’konformità mal-liġi tal-Unjoni u, fir-rigward tal-FAEŻR, ma jkunx sar f’konformità mal-liġi applikabbli tal-Unjoni u nazzjonali msemmija fl-Artikolu 85 tar-[Regolament Nru 1303/2013], il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jistipulaw l-ammonti li għandhom jiġu esklużi mill-finanzjament mill-Unjoni. […]”
L-Artikolu 58 tar-Regolament Nru 1306/2013, intitolat “Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni”, jispeċifika, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw, fil-qafas tal-PAK, id-dispożizzjonijiet leġislattivi, regolatorji u amministrattivi kollha u jieħdu kwalunkwe miżura oħra meħtieġa biex jiżguraw protezzjoni effikaċi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, partikolarment biex:
(a)
jivverifikaw il-legalità u r-regolarità ta’ operazzjonijiet iffinanzjati mill-[FAEG u mill-FAEŻR];
(b)
jiżguraw prevenzjoni effikaċi kontra l-frodi, l-aktar f’oqsma b’livell ogħla ta’ riskju, u li sservi ta’ deterrent, waqt li jqisu l-ispejjeż u l-benefiċċji kif ukoll il-proporzjonalità tal-miżuri;
(c)
ma jħallux li jseħħu, jikxfu u jikkoreġu irregolaritajiet u frodi;
(d)
jimponu pieni li jkunu effikaċi, dissważivi u proporzjonati skont il-liġi tal-Unjoni, jew, fin-nuqqas ta’ din, skont id-dritt nazzjonali, u jressqu l-proċedimenti legali għal dak il-għan, kif meħtieġ;
(e)
jirkupraw pagamenti mhux dovuti flimkien mal-imgħaxijiet, u jressqu proċediment legali għal dak il-għan, kif meħtieġ.”
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
Wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2008) 3831 tas‑16 ta’ Lulju 2008 li tapprova l-programm ta’ żvilupp rurali għar-Rumanija għall-perijodu ta’ programmazzjoni 2007‑2013 (iktar ’il quddiem il- “PNŻR 2007‑2013”), dan l-Istat Membru adotta dispożizzjonijiet favur it-titjib tal-benesseri tal-annimali. Permezz tad-Deċiżjoni C (2012) 3529 tal‑25 ta’ Mejju 2012, il-Kummissjoni, fuq talba tal-imsemmi Stat Membru, inkludiet fil-PNŻR 2007‑2013 miżura ta’ għajnuna fil-forma ta’ pagamenti intiżi li jikkumpensaw it-telf ta’ dħul kif ukoll l-ispejjeż addizzjonali sostnuti mill-bdiewa li kienu assumew volontarjament l-implimentazzjoni ta’ standards intiżi għat-titjib tal-benesseri tal-annimali (iktar ’il quddiem il-“miżura 215”). Fir-rigward tat-tjur, huwa previst, b’applikazzjoni ta’ din il-miżura, pagament annwali ta’ EUR 14.29 għal kull “unità grossa ta’ bhejjem” (iktar ’il quddiem “UGB”) bħala għajnuna għat-titjib tal-benesseri tal-annimali matul it-trasport (iktar ’il quddiem l-“għajnuna għat-titjib tat-trasport”), u pagament annwali ta’ EUR 29.49/UGB bħala għajnuna għall-korrezzjoni tal-livell tan-nitriti u tan-nitrati fl-ilma użat (iktar ’il quddiem l-“għajnuna għat-titjib tal-ilma”).
Fl‑14 ta’ Novembru 2012, Avicarvil talbet lill-APIA Vâlcea għajnuna mhux rimborsabbli għat-titjib tat-trasport u għat-titjib tal-ilma, inkambju għall-impenn tagħha li tirrispetta fl-azjendi tagħha, għal mill-inqas ħames snin, miżuri favur il-benesseri tat-tjur.
Fl‑14 ta’ Novembru 2014, Avicarvil ressqet quddiem l-APIA Vâlcea talba għall-ħlas ta’ din l-għajnuna mhux rimborsabbli għall-perijodu bejn is‑16 ta’ Ottubru 2014 u l‑15 ta’ Ottubru 2015, li jikkorrispondi għat-tielet sena tal-impenn tagħha. Fl‑10 ta’ Frar 2015, Avicarvil ippreżentat quddiem l-APIA Vâlcea rendikont parzjali dwar l-ewwel trimestru ta’ din it-tielet sena, fl-ammont ta’ EUR 806 544.72.
Fis‑16 ta’ Frar 2015, Avicarvil informat lill-APIA Vâlcea bit-trasferiment lil Avicarvil Farms ta’ tnejn mill-azjendi tagħha kkonċernati mit-talba tagħha għall-għajnuna.
Żjara ta’ awditu mwettqa fir-Rumanija bejn it‑18 u d‑29 ta’ Mejju 2015 mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri żvelat l-eżistenza ta’ żbalji li kienu wasslu għal livelli eċċessivi ta’ pagamenti fir-rigward tal-għajnuna mħallsa b’applikazzjoni tal-miżura 215.
Minħabba dawn l-iżbalji u sabiex jitnaqqas ir-riskju ta’ pagamenti mhux dovuti, il-Ministeru għall-Agrikoltura u għall-Iżvilupp Rurali, permezz ta’ nota tal‑20 ta’ Jannar 2016, ippropona li jsiru pagamenti parzjali kkalkolati abbażi ta’ ammonti provviżorji, imnaqqsa għal EUR 3.92/UGB għall-għajnuna għat-titjib tat-trasport, u għal EUR 10.91/UGB għall-għajnuna għat-titjib tal-ilma.
Konformement ma’ din in-nota, l-APIA Vâlcea naqqset l-ammont dovut lil Avicarvil Farms għat-tielet sena tal-impenn tagħha għal 4 175 442.65 leu Rumen (RON) (madwar EUR 844700) permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet tal‑25 ta’ Frar 2016 u tat‑2 ta’ Marzu 2016.
Peress li l-ilment amministrattiv tagħha kontra dawn id-deċiżjonijiet ġie miċħud, Avicarvil Farms ippreżentat rikors quddiem it-Tribunalul Vâlcea (il-Qorti tal-Kontea ta’ Vâlcea, ir-Rumanija) intiż b’mod partikolari għall-annullament tagħhom u ta’ din id-deċiżjoni ta’ ċaħda kif ukoll għall-kumpens ta’ dannu ta’ ammont ekwivalenti għad-differenza bejn is-somma li hija tqis li hija dovuta lilha u dik li effettivament ingħatatilha, jiġifieri RON 1 285 221.42 (madwar EUR 286700).
Permezz ta’ sentenza tal‑15 ta’ Frar 2019, it-Tribunalul Vâlcea (il-Qorti tal-Kontea ta’ Vâlcea) ċaħdet ir-rikors ta’ Avicarvil Farms.
Dik il-qorti kkonstatat li r-rati ta’ għajnuna stabbiliti mill-PNŻR 2007‑2013 kienu kważi tliet darbiet ogħla mill-ispejjeż u mit-telf sostnuti minn Avicarvil Farms sabiex tosserva l-impenn meħud fil-qasam tal-benesseri tal-annimali. Barra minn hekk, hija kkunsidrat li l-korrezzjoni ta’ dan l-iżball ma tippreġudikax l-aspettattivi leġittimi ta’ Avicarvil Farms. Hija fakkret li l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi ma jistax jiġi invokat kontra dispożizzjoni preċiża ta’ test tad-dritt tal-Unjoni u li l-aġir ta’ awtorità nazzjonali ma jistax joħloq, fi ħdan operatur ekonomiku, aspettattivi leġittimi li ser jibbenefika minn trattament li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni. Issa, f’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti qieset li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1698/2005, dwar il-pagamenti li jippromwovu l-benesseri tal-annimali, huma ċari ħafna.
Avicarvil Farms appellat minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju. Din tal-aħħar għandha dubji dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni tas-soluzzjoni adottata mill-qorti tal-ewwel istanza. B’mod partikolari, il-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar il-legalità tat-tnaqqis mill-awtoritajiet Rumeni tal-ammont tal-pagamenti previsti fil-PNŻR 2007‑2013, li abbażi tagħhom il-benefiċjarju kien impenja ruħu għal ħames snin li jwettaq ċerti spejjeż, qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/873 tat‑13 ta’ Ġunju 2018 li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni Ewropea nefqa partikolari li ġarrbu l-Istati Membri fil-kuntest tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (il-FAEG) u fil-kuntest tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (il-FAEŻR) (
ĠU 2018, L 152, p. 29
), inklużi dawk marbuta mal-għajnuna għat-titjib tat-trasport u dawk marbuta mal-għajnuna għat-titjib tal-ilma.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești, ir-Rumanija) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“L-Artikolu 143 tar-[Regolament Nru 1303/2013], ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 310 TFUE (prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba) u mal-Artikolu 40(3) tar-[Regolament Nru 1698/2005] (meħud mill-Artikolu 33(3) tar-[Regolament Nru 1305/2013], meqjus fid-dawl tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u dak ta’ ċertezza legali, jipprekludi prassi amministrattiva tal-awtoritajiet nazzjonali involuti fl-implimentazzjoni ta’ miżura ta’ appoġġ finanzjarju mhux rimborsabbli li, bħala riżultat ta’ żball ta’ kalkolu kkonstatat mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ħarġu dokumenti li jordnaw it-tnaqqis tal-ammont ta’ appoġġ finanzjarju rrikonoxxut mill-[PNŻR 2007‑2013], approvat bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea C(2012) 3529 tal‑25 ta’ Mejju 2012, qabel ma ġiet adottata deċiżjoni ġdida tal-Kummissjoni Ewropea li teskludi mill-finanzjament is-somom li jaqbżu l-ispejjeż addizzjonali u t-telf mid-dħul ikkawżat mill-impenji meħuda, li jirriżultaw minn żbalji ta’ kalkolu?”
Fuq id‑domanda preliminari
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni tad-deċiżjoni tal-awtoritajiet Rumeni li jnaqqsu ċerti pagamenti ffinanzjati mill-FAEŻR favur miżuri meħuda għat-titjib tal-benesseri tal-annimali fil-kuntest tal-eżekuzzjoni tal-PNŻR 2007‑2013, fid-dawl b’mod partikolari tal-Artikolu 143 tar-Regolament Nru 1303/2013. Issa, mit-tielet paragrafu tal-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li r-Raba’ Parti tiegħu, li fiha jinsab dan l-Artikolu 143, tistabbilixxi r-regoli ġenerali applikabbli għall-FEŻR, għall-FSE, għall-Fond ta’ Koeżjoni u għall-FEMS f’dak li jirrigwarda l-ġestjoni u l-kontroll, il-ġestjoni finanzjarja, il-kontijiet u l-korrezzjonijiet finanzjarji. Għaldaqstant, l-Artikolu 143 tal-imsemmi regolament ma huwiex applikabbli għall-FAEŻR. Minn dan isegwi li l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ma hijiex rilevanti għall-finijiet tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tal-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005, li tħassar b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2014 bir-Regolament Nru 1305/2013. Madankollu, mill-Artikolu 88 tar-Regolament Nru 1305/2013 jirriżulta li r-Regolament Nru 1698/2005 jibqa’ japplika għall-operazzjonijiet implimentati skont il-programmi approvati mill-Kummissjoni bis-saħħa ta’ dan ir-regolament qabel l‑1 ta’ Jannar 2014.
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-impenji favur il-benesseri tal-annimali li taw lok għall-ħlas tal-għajnuna kontenzjuża fil-kawża prinċipali ttieħdu matul is-sena 2012, b’applikazzjoni tal-miżura 215 li ġiet inkluża fil-PNŻR 2007‑2013 wara deċiżjoni ta’ approvazzjoni tal-Kummissjoni tal‑25 ta’ Mejju 2012. Għaldaqstant, ir-Regolament Nru 1698/2005 huwa applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali.
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, din tista’ tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fil-formulazzjoni tad-domanda tagħha (sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2022,J. Sch. Omnibusunternehmen u K. Reisen,
C‑416/21
,
EU:C:2022:689
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata). Issa, l-Artikolu 58 tar-Regolament Nru 1306/2013 jirrigwarda speċifikament il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni fil-kuntest tal-finanzjament tal-PAK, filwaqt li l-paragrafu 1 tiegħu jelenka speċifikament ċerti obbligi tal-Istati Membri f’dan ir-rigward.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li, permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005 u l-Artikolu 58(1) tar-Regolament Nru 1306/2013, moqrija flimkien mal-Artikolu 310(5) TFUE, kif ukoll mal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li l-awtoritajiet nazzjonali li jipparteċipaw fl-implimentazzjoni ta’ miżura ta’ għajnuna finanzjarja mhux rimborsabbli jiddeċiedu, minħabba żball ta’ kalkolu kkonstatat mill-Qorti tal-Awdituri, li jnaqqsu l-ammont tal-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-PNŻR 2007‑2013, kif approvat mill-Kummissjoni, mingħajr ma jistennew l-adozzjoni minn din tal-aħħar ta’ deċiżjoni li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni s-somom li jirriżultaw minn dan l-iżball ta’ kalkolu.
Konformement mal-Artikolu 3(1)(b) tar-Regolament Nru 1306/2013, sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-PAK, il-finanzjament tad-diversi miżuri li jaqgħu taħt din il-politika, inklużi dawk tal-iżvilupp rurali, huwa żgurat b’mod partikolari mill-FAEŻR. L-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament jipprevedi li l-FAEŻR għandu jiġi implimentat b’ġestjoni kondiviża bejn l-Istati Membri u l-Unjoni.
L-Artikolu 59 tar-Regolament Nru 966/2012 kien jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li, meta l-Kummissjoni timplimenta l-baġit b’ġestjoni kondiviża, il-kompiti marbuta mal-implimentazzjoni tal-baġit huma ddelegati lill-Istati Membri u dawn tal-aħħar, kif ukoll il-Kummissjoni, huma b’mod partikolari obbligati li josservaw il-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba u li jissodisfaw l-obbligi rispettivi tagħhom ta’ kontroll u ta’ verifika. Skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 59, l-Istati Membri, meta jwettqu kompiti marbuta mal-implimentazzjoni tal-baġit, għandhom jieħdu l-miżuri leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi kollha neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, b’mod partikolari billi jiżguraw li l-azzjonijiet iffinanzjati mill-baġit jitwettqu korrettament, konformement mar-regoli settorjali applikabbli.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 1306/2013 jimponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jiddeterminaw l-ammonti li għandhom jiġu esklużi mill-finanzjament tal-Unjoni meta tikkonstata li l-infiq ma sarx konformement mad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 58(1) tal-istess regolament, l-Istati Membri għandhom jadottaw, fil-kuntest tal-PAK, id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi kollha, kif ukoll kull miżura oħra neċessarja sabiex tiġi żgurata protezzjoni effikaċi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, b’mod partikolari sabiex jiġu korretti l-irregolaritajiet u sabiex jiġu rkuprati l-pagamenti mhux dovuti.
Dawn id-dispożizzjonijiet jimplimentaw il-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba, kif stabbilit fl-Artikolu 310(5) TFUE, li jipprovdi li l-Istati Membri u l-Unjoni għandhom jikkooperaw sabiex l-approprjazzjonijiet inklużi fil-baġit jintużaw konformement ma’ dan il-prinċipju.
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li dawn id-dispożizzjonijiet ma jobbligawx lill-Istati Membri jistennew deċiżjoni tal-Kummissjoni li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni s-somom li jirriżultaw minn żball fil-kalkolu tal-għajnuna qabel ma jirkupraw il-pagamenti mhux dovuti. Barra minn hekk, huwa diffiċli li tali obbligu jiġi rrikonċiljat mal-kompiti ta’ protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni li l-Artikolu 59 tar-Regolament Nru 966/2012 jagħti lill-Istati Membri meta l-baġit tal-Unjoni jiġi implimentat b’ġestjoni kondiviża, jew mal-obbligi imposti fuqhom mill-Artikolu 58(1) tar-Regolament Nru 1306/2013.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li kull eżerċizzju, minn Stat Membru, ta’ setgħa diskrezzjonali dwar jekk huwiex opportun li jintalab jew le l-ħlas lura tal-fondi tal-Unjoni mogħtija indebitament jew irregolarment ikun inkompatibbli mal-obbligu li għandhom, fil-kuntest tal-PAK, l-amministrazzjonijiet nazzjonali li jirkupraw il-fondi mħallsa indebitament jew irregolarment (sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse,
C‑516/16
,
EU:C:2017:1011
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Wara li ġie ppreċiżat dan, għandu jitfakkar ukoll li t-tilwimiet dwar l-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament skont id-dritt tal-Unjoni għandhom, fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet tal-Unjoni, jiġu deċiżi mill-qrati nazzjonali, b’applikazzjoni tad-dritt nazzjonali tagħhom, bla ħsara għal-limiti imposti mid-dritt tal-Unjoni (sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse,
C‑516/16
,
EU:C:2017:1011
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, meta jadottaw miżuri li permezz tagħhom jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni, l-Istati Membri għandhom josservaw il-prinċipji ġenerali ta’ dan id-dritt, li jinkludu fosthom, b’mod partikolari, il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (sentenza tas‑26 ta’ Mejju 2016, Județul Neamț u Județul Bacău,
C‑260/14 u C‑261/14
,
EU:C:2016:360
, punt
kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
Fir-rigward tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, għandu jitfakkar li d-dritt li jiġi invokat dan il-prinċipju japplika għal kull individwu li fir-rigward tiegħu awtorità amministrattiva nazzjonali tkun ħolqot aspettattivi bbażati fuq garanziji preċiżi li hija tkun tatu (sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Ministru kabinets,
C‑120/17
,
EU:C:2018:638
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan ir-rigward, għandu jiġi vverifikat jekk l-atti tal-awtorità amministrattiva kkonċernata ħolqux, għall-individwu kkonċernat, aspettattivi raġonevoli u, jekk dan ikun il-każ, għandha tiġi stabbilita n-natura leġittima ta’ dawn l-aspettattivi (sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Ministru kabinets,
C‑120/17
,
EU:C:2018:638
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Madankollu, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi ma jistax jiġi invokat kontra dispożizzjoni preċiża ta’ test tad-dritt tal-Unjoni u li l-aġir ta’ awtorità nazzjonali inkarigata li tapplika d-dritt tal-Unjoni, li jmur kontra dan tal-aħħar, ma jistax joħloq, għal individwu, aspettattivi leġittimi li ser jibbenefika minn trattament kuntrarju għad-dritt tal-Unjoni (sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Ministru kabinets,
C‑120/17
,
EU:C:2018:638
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
F’dan il-każ, l-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005 jistabbilixxi r-regoli dwar il-pagamenti li għandhom jingħataw kull sena lill-bdiewa għall-ispejjeż addizzjonali kollha jew parti minnhom u għat-telf tad-dħul kollu jew parti minnu li jirriżultaw mill-impenji li jkunu ħadu favur il-benesseri tal-annimali. Issa, din id-dispożizzjoni tipprevedi espliċitament li “[i]l-pagamenti għandhom jingħataw kull sena u għandhom ikopru l-ispejjeż addizzjonali u d-dħul mitluf li jirriżulta mill-impenn magħmul [u, f]ejn meħtieġ, dawn jistgħu jkopru ukoll l-ispiża tat-transazzjoni”.
Kif jirriżulta mill-formulazzjoni tad-domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tqis li hija stabbilita l-eżistenza ta’ kumpens żejjed. Fil-fatt, minħabba żbalji fil-kalkolu tal-pagamenti kumpensatorji kkonstatati mill-Qorti tal-Awdituri fir-rigward tal-għajnuna taħt il-miżura 215 dwar it-tjur, dawn il-pagamenti kienu inizjalment iffissati b’rati li jeċċedu dawk neċessarji sabiex jikkumpensaw it-telf tad-dħul u l-ispejjeż addizzjonali kkawżati mill-implimentazzjoni tal-miżura 215, bi ksur tal-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005. Sabiex tirrimedja għal dan il-kumpens żejjed, l-APIA Vâlcea naqqset l-ammonti inizjalment iffissati fil-PNŻR 2007‑2013.
Peress li dawn l-ammonti kienu ġew stabbiliti b’mod mhux konformi mal-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005, l-awtoritajiet Rumeni ma setgħux joħolqu favur Avicarvil Farms, irrispettivament mill-
bona fide
ta’ din tal-aħħar, aspettattivi leġittimi li kienet ser tibbenefika minn trattament li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal‑20 ta’ Ġunju 2013, Agroferm,
C‑568/11
,
EU:C:2013:407
, punti
sa
, u tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse,
C‑516/16
,
EU:C:2017:1011
, punti
sa
).
Din l-evalwazzjoni ma tistax tiddaħħal inkwistjoni mill-fatt li Avicarvil, il-predeċessura legali tar-rikorrenti, kienet inizjalment impenjat ruħha li tosserva rekwiżiti speċifiċi għal perijodu minimu ta’ ħames snin inkambju għall-għajnuna taħt il-miżura 215 (ara, b’analoġija, is-sentenzi tas‑26 ta’ April 1988, Krücken,
316/86
,
EU:C:1988:201
, punti
sa
, u tal‑20 ta’ Ġunju 2013, Agroferm,
C‑568/11
,
EU:C:2013:407
, punt
).
Fir-rigward tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, għandu jitfakkar li dan jeżiġi li d-dispożizzjonijiet legali jkunu ċari u preċiżi u li l-applikazzjoni tagħhom tkun prevedibbli għall-individwi, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jagħrfu b’ċertezza l-portata tal-obbligi imposti fuqhom mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni u sabiex ikunu jistgħu jagħrfu mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi tagħhom u jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom fid-dawl ta’ dan (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑25 ta’ Lulju 2018, Teglgaard u Fløjstrupgård,
C‑239/17
,
EU:C:2018:597
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tas‑16 ta’ Frar 2022, Il‑Polonja vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill,
C‑157/21
,
EU:C:2022:98
, punt
).
Issa, kif jirriżulta mill-punt 42 ta’ din is-sentenza, il-formulazzjoni tal-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005 hija mingħajr ambigwità, peress li dan jindika b’mod ċar u preċiż l-ispejjeż addizzjonali u t-telf tad-dħul li l-pagamenti favur il-benesseri tal-annimali previsti f’dan l-Artikolu 40 għandhom l-għan li jkopru. Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-prinċipju ta’ ċertezza legali ma jipprekludix li awtoritajiet nazzjonali, bħalma huma l-awtoritajiet Rumeni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jadottaw, minħabba żbalji ta’ kalkolu kkonstatati mill-Qorti tal-Awdituri, li wasslu għal kumpens żejjed ta’ dawn l-ispejjeż u ta’ dan it-telf, atti li jimponu modifika tal-ammont tal-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-PNŻR 2007‑2013 b’applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, u dan minkejja li l-Kummissjoni tkun għadha ma adottatx deċiżjoni li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni s-somom li jaqbżu l-imsemmija spejjeż u telf u li jirriżultaw minn dawn l-iżbalji ta’ kalkolu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 40(3) tar-Regolament Nru 1698/2005 u l-Artikolu 58(1) tar-Regolament Nru 1306/2013, moqrija flimkien mal-Artikolu 310(5) TFUE, kif ukoll il-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux li l-awtoritajiet nazzjonali li jipparteċipaw fl-implimentazzjoni ta’ miżura ta’ għajnuna finanzjarja mhux rimborsabbli jadottaw, minħabba żball ta’ kalkolu kkonstatat mill-Qorti tal-Awdituri, atti li jimponu tnaqqis tal-ammont tal-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-PNŻR 2007‑2013, kif approvat mill-Kummissjoni, mingħajr ma jistennew l-adozzjoni minn din tal-aħħar ta’ deċiżjoni li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni s-somom li jirriżultaw minn dan l-iżball ta’ kalkolu.
Fuq l‑ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 40(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal‑20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 74/2009 tad‑19 ta’ Jannar 2009, u l-Artikolu 58(1) tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008, moqrija flimkien mal-Artikolu 310(5) TFUE, kif ukoll il-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ċertezza legali

għandhom jiġu interpretati fis-sens li:

ma jipprekludux li l-awtoritajiet nazzjonali li jipparteċipaw fl-implimentazzjoni ta’ miżura ta’ għajnuna finanzjarja mhux rimborsabbli jadottaw, minħabba żball ta’ kalkolu kkonstatat mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, atti li jimponu tnaqqis tal-ammont tal-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-programm ta’ żvilupp rurali tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) għar-Rumanija għall-perijodu ta’ programmazzjoni 2007‑2013, kif approvat mill-Kummissjoni Ewropea, mingħajr ma jistennew l-adozzjoni minn din tal-aħħar ta’ deċiżjoni li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni s-somom li jirriżultaw minn dan l-iżball ta’ kalkolu.

Firem
(
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.