CELEX: 62022CJ0009
Προδικαστική παραπομπή
Περιβάλλον
Οδηγία 2001/42/ΕΚ
Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων
Άρθρο 2, στοιχείο αʹ
Έννοια των “σχεδίων και προγραμμάτων”
Άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ
Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων
Μη κανονιστική πράξη καταρτισθείσα από δημοτικό συμβούλιο και φορέα υλοποίησης έργου
Οδηγία 2011/92/ΕΕ
Εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον
Άρθρο 3, παράγραφος 1
Υποχρέωση να εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται δεόντως, με βάση κάθε μεμονωμένη περίπτωση, οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις ενός έργου
Δεσμευτικές υπουργικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το ύψος των κτιρίων

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (ΕΕ 2001, L 197, σ. 30), καθώς και του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ 2012, L 26, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/52/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014 (ΕΕ 2014, L 124, σ. 1) (στο εξής: οδηγία 2011/92).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, των NJ και OZ και, αφετέρου, του An Bord Pleanála (συμβούλιου χωροταξικού σχεδιασμού, Ιρλανδία) (στο εξής: συμβούλιο χωροταξίας), καθώς και της Ireland (Ιρλανδίας) και του Attorney General (γενικού εισαγγελέα, Ιρλανδία) σχετικά με έργο κατασκευής κατοικιών.

Το νομικό πλαίσιο

Το δίκαιο της Ένωσης

Η οδηγία 2001/42
Το άρθρο 1 της οδηγίας 2001/42, το οποίο φέρει τον τίτλο «Στόχοι», ορίζει τα εξής:
«Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι η υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος και η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην προετοιμασία και θέσπιση σχεδίων και προγραμμάτων με σκοπό την προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης, εξασφαλίζοντας ότι, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, θα γίνεται εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για ορισμένα σχέδια και προγράμματα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.»
Το άρθρο 2 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Ορισμοί», προβλέπει τα ακόλουθα:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας:
α)      ως “σχέδια και προγράμματα” νοούνται τα σχέδια και προγράμματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, καθώς και οι τροποποιήσεις τους:
–      που εκπονούνται ή/και εγκρίνονται από μια αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο ή που εκπονούνται από μια αρχή προκειμένου να εγκριθούν, μέσω νομοθετικής διαδικασίας, από το Κοινοβούλιο ή την Κυβέρνηση, και
–      που απαιτούνται βάσει νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων,
[...]».
Το άρθρο 3 της οδηγίας επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής» και ορίζει τα εξής:
«1.      Πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 9, για σχέδια και προγράμματα που αναφέρονται στις παραγράφους 2 έως 4, και τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
2.      Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα τα σχέδια και προγράμματα:
α)       τα οποία εκπονούνται για τη γεωργία, δασοπονία, αλιεία, ενέργεια, βιομηχανία, μεταφορές, διαχείριση αποβλήτων, διαχείριση υδάτινων πόρων, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό, χωροταξία ή χρήση του εδάφους και τα οποία καθορίζουν το πλαίσιο για μελλοντικές άδειες έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ [του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1985, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ 1985, L 175, σ. 40)] [...]
[...]
3.      Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2 σχέδια και προγράμματα που καθορίζουν τη χρήση μικρών περιοχών σε τοπικό επίπεδο και οι ήσσονες τροποποιήσεις των αναφερόμενων στην παράγραφο 2 σχεδίων και προγραμμάτων υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων μόνον όταν τα κράτη μέλη αποφασίζουν ότι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
[...]»
Το άρθρο 8 της ίδιας οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Λήψη αποφάσεων», ορίζει τα εξής:
«Κατά την προετοιμασία και πριν από την έγκριση του σχεδίου ή προγράμματος, ή την έναρξη της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας, λαμβάνονται υπόψη η περιβαλλοντική μελέτη που εκπονείται σύμφωνα με το άρθρο 5, οι γνώμες που εκφράζονται σύμφωνα με το άρθρο 6 και τα αποτελέσματα, ενδεχομένως, των διεξαγόμενων σύμφωνα με το άρθρο 7 διασυνοριακών διαβουλεύσεων.»

Η οδηγία 2011/92
Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 2011/92 προβλέπει τα ακόλουθα:
«Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλισθεί ότι πριν χορηγηθεί άδεια, τα έργα τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσεως, του μεγέθους ή της θέσεώς τους, υπόκεινται σε υποχρέωση αδειοδότησης και εκτίμησης των επιπτώσεων τους. Αυτά τα έργα ορίζονται στο άρθρο 4.»
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας ορίζει τα εξής:
«Στην εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων εντοπίζονται, περιγράφονται και αξιολογούνται δεόντως, με βάση κάθε μεμονωμένη περίπτωση, οι άμεσες και έμμεσες σημαντικές επιπτώσεις ενός έργου:
α)      στον πληθυσμό και την ανθρώπινη υγεία·
β)      στη βιοποικιλότητα, και ιδίως τα προστατευόμενα είδη και ενδιαιτήματα με βάση την οδηγία 92/43/ΕΟΚ [του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (ΕΕ 1992, L 206, σ. 7)] και την οδηγία 2009/147/ΕΚ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (ΕΕ 2010, L 20, σ. 7)]·
γ)      στο έδαφος, τα ύδατα, τον αέρα και το κλίμα·
δ)      στα υλικά αγαθά, την πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό τοπίο·
ε)      στην αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ).»
Κατά το άρθρο της  14, πρώτο εδάφιο, η οδηγία αυτή κατάργησε την οδηγία 85/337. Κατά το δεύτερο εδάφιο του άρθρου αυτού, «[ο]ι αναφορές στην [οδηγία 85/337] νοούνται ως αναφορές στην [οδηγία 2011/92]».

Το ιρλανδικό δίκαιο
Το άρθρο 15, παράγραφος 1, του Planning and Development Act 2000 (νόμου του 2000 περί χωροταξικού σχεδιασμού και ανάπτυξης), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος του 2000), προέβλεπε τα εξής:
«Καθήκον της χωροταξικής αρχής είναι να λαμβάνει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των στόχων του σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης.»
Το άρθρο 28 του νόμου του 2000, το οποίο φέρει τον τίτλο «Υπουργικές κατευθυντήριες γραμμές», προβλέπει τα εξής:
«(1)      Ο υπουργός μπορεί οποτεδήποτε να απευθύνει στις χωροταξικές αρχές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με ορισμένα από τα καθήκοντα που υπέχουν δυνάμει του παρόντος νόμου, οι δε χωροταξικές αρχές οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
[...]
(1C)      Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων γενικού χαρακτήρα της παραγράφου 1, οι κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην ως άνω παράγραφο μπορούν να περιλαμβάνουν ειδικές απαιτήσεις σε θέματα χωροταξικής πολιτικής προς τις οποίες οφείλουν να συμμορφώνονται οι χωροταξικές αρχές, οι περιφερειακές αρχές και το [συμβούλιο χωροταξίας] κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
(2)      Εφόσον απαιτείται, το [συμβούλιο χωροταξίας] οφείλει να λαμβάνει υπόψη, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, τις κατευθυντήριες γραμμές που απευθύνονται στις χωροταξικές αρχές δυνάμει της παραγράφου 1.
[...]»
Το μέρος X του νόμου του 2000, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων», αποσκοπεί στη μεταφορά της οδηγίας 2011/92 στην ιρλανδική έννομη τάξη και προβλέπει, ως εκ τούτου, τους κανόνες σχετικά με την πραγματοποίηση εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Στις 25 Μαΐου 2020 το DBTR-SCR1 Fund, a Sub Fund of TWTC Multi-Family ICAV (στο εξής: DBTR), υπέβαλε αίτηση προκειμένου να του χορηγηθεί άδεια κατασκευής έργου κατοικιών, το οποίο περιλάμβανε 416 κατοικίες κατανεμημένες σε πέντε κτίρια αποτελούμενα από δύο έως 16 ορόφους, εγκαταστάσεις για τους ενοίκους, κοινόχρηστους ανοιχτούς χώρους, παιδικούς σταθμούς, εμπορικούς χώρους και βοηθητικές εγκαταστάσεις, στον χώρο ενός εγκαταλελειμμένου εργοστασίου στον νότιο τομέα του κέντρου της πόλης του Δουβλίνου (Ιρλανδία).
Στις 20 Αυγούστου 2020 ο ανώτερος επιθεωρητής πολεοδομίας του συμβουλίου χωροταξίας πρότεινε την απόρριψη της αίτησης.
Με απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2020, το συμβούλιο χωροταξίας χορήγησε εντούτοις την άδεια, υπό την επιφύλαξη της πλήρωσης 24 όρων.
Ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ήτοι του High Court (ανώτερου δικαστηρίου, Ιρλανδία), οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης ζητούν την ακύρωση της απόφασης της 14ης Σεπτεμβρίου 2020. Ζητούν επίσης να κηρυχθεί ανίσχυρο το άρθρο 28 του νόμου του 2000, καθόσον αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης.
Επ’ αυτού, οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης υποστηρίζουν, αφενός, ότι η απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2020 αντιβαίνει στην οδηγία 2001/42 καθόσον στηρίζεται στο ρυθμιστικό σχέδιο της Strategic Development and Regeneration Area (SDRA) 12 – St Teresa’s Gardens and environs (περιοχής στρατηγικής ανάπτυξης και ανάπλασης 12, St Teresa’s Gardens και περιβάλλων χώρος) (στο εξής: ρυθμιστικό σχέδιο). Ειδικότερα, το ρυθμιστικό σχέδιο δεν υποβλήθηκε σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, παρά τις απαιτήσεις που απορρέουν από την ως άνω οδηγία.
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το ρυθμιστικό σχέδιο καταρτίστηκε από κοινού από τους συμβούλους του DBTR και από το Dublin City Council (δημοτικό συμβούλιο του Δουβλίνου, Ιρλανδία) και ότι εγκρίθηκε από το εν λόγω δημοτικό συμβούλιο.
Εξάλλου, η κατάρτιση ρυθμιστικού σχεδίου προβλέπεται ρητώς από το Dublin City Development Plan 2016-2022 (σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022), το οποίο ορίζει, στο σημείο 2.2.8.1, ότι «[τ]ο δημοτικό συμβούλιο του Δουβλίνου θα καταρτίσει ειδικές ανά περιοχή κατευθυντήριες γραμμές για τις περιοχές στρατηγικής ανάπτυξης και ανάπλασης και τα βασικά περιφερειακά κέντρα, χρησιμοποιώντας [...] ρυθμιστικά σχέδια τα οποία θα περιλαμβάνουν γραφική απεικόνιση των οικείων περιοχών  [...]».
Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, μολονότι το ρυθμιστικό σχέδιο δεν αποτελεί δεσμευτική νομική πράξη, εντούτοις προβλέπεται ρητώς από δεσμευτική πράξη της οποίας η κατάρτιση προβλέπεται από τον νόμο του 2000, ήτοι από το σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022. Επιπλέον, το εν λόγω σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης υποβλήθηκε σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Τέλος, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το ρυθμιστικό σχέδιο προβλέπει την έγκριση χωροταξικών ρυθμίσεων μη σύμφωνων με το ως άνω σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να παρεκκλίνει από αυτό, ιδίως όσον αφορά το ύψος των κτιρίων.
Αφετέρου, οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης προβάλλουν ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 28, παράγραφος 1C, του νόμου του 2000 νομική υποχρέωση, κατά την οποία το συμβούλιο χωροταξίας υποχρεούται να συμμορφώνεται προς υπουργικές κατευθυντήριες γραμμές, εν προκειμένω τις Urban Development and Building Heights Guidelines for Planning Authorities (December 2018) [κατευθυντήριες γραμμές προς τις χωροταξικές αρχές όσον αφορά την αστική ανάπτυξη και τα ύψη των κτιρίων (Δεκέμβριος 2018), στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές του 2018] και, ιδίως, προς τη Specific Planning Policy Requirement 3 (ειδική απαίτηση της πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού αριθ. 3, στο εξής: ειδική απαίτηση 3), παραβιάζει την οδηγία 2011/92.
Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του 2018 θεσπίστηκαν με σκοπό την απομάκρυνση από τα ενεργοβόρα πρότυπα ανάπτυξης και τη δημιουργία πιο δυναμικών και βιώσιμων πόλεων, με εντονότερο το στοιχείο των μικτών χρήσεων. Για τον σκοπό αυτόν, στο σημείο 3.1 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών αναφέρεται ότι, «[ό]σον αφορά την αξιολόγηση των ατομικών χωροταξικών αιτήσεων και των προσφυγών, η κυβερνητική πολιτική είναι ότι το ύψος των κτιρίων πρέπει γενικώς να αυξάνεται στις αστικές περιοχές που προσφέρονται προς τούτο. Επομένως, υφίσταται τεκμήριο υπέρ της κατασκευής υψηλότερων κτιρίων στους πυρήνες της πόλης και σε άλλες αστικές περιοχές που εξυπηρετούνται αποτελεσματικά από τις δημόσιες συγκοινωνίες».
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, επομένως, ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, για τις οποίες πραγματοποιήθηκε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων βάσει της οδηγίας 2001/42, είναι προϊόν πολιτικών οι οποίες αιτιολογούνται κυρίως, αν και όχι αποκλειστικώς, με βάση μη περιβαλλοντικές αξιολογήσεις.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το High Court (ανώτερο δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Έχει το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42/ΕΚ την έννοια ότι τα “σχέδια και προγράμματα […] καθώς και οι τροποποιήσεις τους […] που εκπονούνται ή/και εγκρίνονται από μια αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο […]” περιλαμβάνουν επίσης σχέδιο ή πρόγραμμα που εκπονείται και/ή εγκρίνεται από κοινού από συγκεκριμένη αρχή σε τοπικό επίπεδο και από ιδιώτη κύριο του έργου ο οποίος είναι ιδιοκτήτης εκτάσεων όμορων προς εκείνες που ανήκουν σε τοπική αρχή;
2)      Έχει το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42/ΕΚ την έννοια ότι τα “σχέδια και προγράμματα […] καθώς και οι τροποποιήσεις τους […] που απαιτούνται βάσει νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων” περιλαμβάνουν επίσης σχέδιο ή πρόγραμμα το οποίο προβλέπεται ρητά από νομοθετικά προβλεπόμενο σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης εκπονηθέν από τοπική αρχή (βάσει νομοθετικής διάταξης), είτε γενικά είτε στην περίπτωση που το σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης ορίζει ότι η τοπική αρχή “θα καταρτίσει ειδικές ανά περιοχή κατευθυντήριες γραμμές για τις περιοχές στρατηγικής ανάπτυξης και ανάπλασης […], χρησιμοποιώντας τους κατάλληλους μηχανισμούς των τοπικών σχεδίων περιοχής […], των ρυθμιστικών σχεδίων τα οποία θα περιλαμβάνουν γραφική απεικόνιση των οικείων περιοχών και των τοπικών σχεδίων περιβαλλοντικής βελτίωσης”;
3)      Έχει το άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42/ΕΚ την έννοια ότι τα “σχέδια και προγράμματα [...] τα οποία εκπονούνται για τη γεωργία, δασοπονία, αλιεία, ενέργεια, βιομηχανία, μεταφορές, διαχείριση αποβλήτων, διαχείριση υδάτινων πόρων, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό, χωροταξία ή χρήση του εδάφους και τα οποία καθορίζουν το πλαίσιο για μελλοντικές άδειες έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ [...]” περιλαμβάνουν επίσης σχέδιο ή πρόγραμμα το οποίο δεν είναι το ίδιο δεσμευτικό, αλλά προβλέπεται ρητά σε νομοθετικά προβλεπόμενο σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης που είναι δεσμευτικό, ή το οποίο προτείνει ή προβλέπει στην πράξη τροποποίηση σχεδίου το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης;
4)      Συνεπάγεται το άρθρο 2, παράγραφος 1, της [οδηγίας 2011/92] ότι δεν επιτρέπεται στην αρμόδια αρχή να λαμβάνει υπόψη, κατά τη διαδικασία εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δεσμευτικές κυβερνητικές πολιτικές, ιδίως εκείνες που δεν βασίζονται αποκλειστικά σε περιβαλλοντικά κριτήρια, ήτοι πολιτικές που καθορίζουν καταστάσεις στις οποίες, υπό ορισμένες συνθήκες, δεν πρέπει να αποκλείεται η χορήγηση άδειας;»

Επί των προδικαστικών ερωτημάτων

Επί του πρώτου, του δεύτερου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
Με το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 3  παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42 έχουν την έννοια ότι ένα σχέδιο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας όταν, πρώτον, έχει εκπονηθεί από τοπική αρχή σε συνεργασία με κύριο του έργου τον οποίο και αφορά το εν λόγω σχέδιο και έχει εγκριθεί από την ως άνω αρχή, δεύτερον, έχει εγκριθεί βάσει διάταξης που περιλαμβάνεται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα και, τρίτον, προβλέπει χωροταξικές ρυθμίσεις διαφορετικές από εκείνες που προβλέπονται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα.
Όσον αφορά, πρώτον, το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή ορίζει ως «σχέδια και προγράμματα», κατά την έννοια της οδηγίας, εκείνα που πληρούν τις δύο σωρευτικές προϋποθέσεις που παραθέτει, ήτοι, αφενός, να έχουν εκπονηθεί και/ή εγκριθεί από αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο ή να έχουν εκπονηθεί από αρχή προκειμένου να εγκριθούν, μέσω νομοθετικής διαδικασίας, από το κοινοβούλιο ή την κυβέρνηση (πρώτη προϋπόθεση) και, αφετέρου, να απαιτούνται βάσει νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων (δεύτερη προϋπόθεση) (απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, Bund Naturschutz in Bayern, C‑300/20, EU:C:2022:102, παράγραφος 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Δεδομένου ότι το ρυθμιστικό σχέδιο εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο του Δουβλίνου, το οποίο αποτελεί τοπική αρχή, η πρώτη προϋπόθεση πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται εν προκειμένω.
Συναφώς, το γεγονός ότι το σχέδιο αυτό εκπονήθηκε από κοινού από τους συμβούλους του DBTR και από το δημοτικό συμβούλιο του Δουβλίνου δεν ασκεί επιρροή, δεδομένου ότι το σχέδιο πρέπει, σύμφωνα με τη διατύπωση της πρώτης προϋπόθεσης, να έχει «εκπον[ηθεί] [...] ή/και εγκρ[ιθεί] από μια αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο».
Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση που αναφέρεται στη σκέψη 27 της παρούσας απόφασης, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι «απαιτούνται», κατά την έννοια και κατ’ εφαρμογήν της οδηγίας 2001/42, τα σχέδια και τα προγράμματα των οποίων η έγκριση ρυθμίζεται από εθνικές νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις οι οποίες καθορίζουν τις αρμόδιες για την έγκριση των εν λόγω σχεδίων και προγραμμάτων αρχές καθώς και τη διαδικασία εκπόνησής τους  Συνεπώς, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού της διάταξης του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, ο οποίος συνίσταται στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας, και προκειμένου να διατηρηθεί η πρακτική αποτελεσματικότητά της, το σχέδιο ή το πρόγραμμα πρέπει να θεωρείται ότι «απαιτείται», όταν υπάρχει στο εθνικό δίκαιο ειδική νομική βάση που εξουσιοδοτεί τις αρμόδιες αρχές να προβούν στην έγκρισή του, ακόμη και όταν η έγκριση δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα (απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, Bund Naturschutz in Bayern, C‑300/20, EU:C:2022:102, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Στο μέτρο που η διάταξη αυτή αφορά όχι μόνον τα σχέδια και προγράμματα που απαιτούνται ή ρυθμίζονται από νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις, αλλά και εκείνα που απαιτούνται ή ρυθμίζονται από διοικητικές διατάξεις, η εν λόγω διάταξη πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αφορά, καταρχήν, και σχέδια που εγκρίνονται στηριζόμενα σε νομική βάση που προβλέπεται σε άλλο σχέδιο, όπως, εν προκειμένω, το σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022.
Όπως υποστηρίζει κατ’ ουσίαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν τα σχέδια και τα προγράμματα που εγκρίνονται από τις αρχές σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, όπως το εν λόγω σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης, εξαιρούνταν καταρχήν από την έννοια των «νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων», κατά το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν με ευκολία να παρακάμψουν την υποχρέωση εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων προβλέποντας σε σχέδιο ή πρόγραμμα, για παράδειγμα, ότι ορισμένα στοιχεία του πλαισίου που πρέπει να καθορίσει το εν λόγω σχέδιο ή πρόγραμμα θα καθοριστούν με άλλο έγγραφο.
Εξάλλου, όπως επισημαίνουν οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, του νόμου του 2000, καθήκον των χωροταξικών αρχών είναι να λαμβάνουν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των στόχων του σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης.
Υπό το πρίσμα των εκτιμήσεων που εκτίθενται στις σκέψεις 30 έως 32 της παρούσας απόφασης, σχέδιο που έχει εγκριθεί στηριζόμενο σε νομική βάση προβλεπόμενη σε σχέδιο όπως το σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022 θα μπορούσε να αποτελεί σχέδιο του οποίου η έγκριση ρυθμίζεται από νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις, κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, και δη, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 15, παράγραφος 1, του νόμου του 2000, θα μπορούσε να αποτελεί σχέδιο που απαιτείται από τέτοιες διατάξεις.
Εντούτοις, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει αν μπορεί να θεωρηθεί ότι το ρυθμιστικό σχέδιο εγκρίθηκε βάσει της διάταξης του σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022 που μνημονεύεται στη σκέψη 19 της παρούσας απόφασης.
Δεύτερον, όσον αφορά το άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, πρέπει να υπομνησθεί ότι, δυνάμει της διάταξης αυτής, πρέπει να πραγματοποιείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα τα σχέδια και προγράμματα που πληρούν σωρευτικώς δύο προϋποθέσεις, ήτοι εκπονούνται για τους τομείς τους οποίους αναφέρει η διάταξη αυτή (πρώτη προϋπόθεση) και καθορίζουν το πλαίσιο για μελλοντικές άδειες έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας 2011/92 (δεύτερη προϋπόθεση).
Εφόσον το ρυθμιστικό σχέδιο αφορά τους τομείς της χωροταξίας και/ή της χρήσης του εδάφους και οι τομείς αυτοί διαλαμβάνονται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42, προκύπτει ότι πληρούται η πρώτη προϋπόθεση που θέτει η διάταξη αυτή.
Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση που θέτει η εν λόγω διάταξη, υπενθυμίζεται ότι η έννοια των «σχεδίων και προγραμμάτων» αναφέρεται σε κάθε πράξη η οποία καθορίζει, θεσπίζοντας κανόνες και διαδικασίες ελέγχου που έχουν εφαρμογή στον οικείο τομέα, ένα σημαντικό σύνολο κριτηρίων και προϋποθέσεων για την έγκριση και την εκτέλεση ενός ή περισσοτέρων έργων τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, Bund Naturschutz in Bayern, C‑300/20, EU:C:2022:102, σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι η έννοια των «σχεδίων και προγραμμάτων» δεν περιλαμβάνει μόνον την εκπόνησή τους, αλλά και την τροποποίησή τους, αποσκοπώντας έτσι να διασφαλίσει ότι πράξεις που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον θα αποτελέσουν το αντικείμενο εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (απόφαση της 12ης Ιουνίου 2019, CFE, C‑43/18, EU:C:2019:483, σκέψη 71 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 2001/42, η έννοια αυτή περιλαμβάνει επίσης, καταρχήν, και ήσσονες τροποποιήσεις των αναφερόμενων στο εν λόγω άρθρο 3, παράγραφος 2, σχεδίων και προγραμμάτων. Πράγματι, όσον αφορά ιδίως τέτοιες ήσσονες τροποποιήσεις, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να καθορίσουν αν αυτές ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Επομένως, η εν λόγω έννοια πρέπει κατ’ ανάγκην να περιλαμβάνει και πράξεις οι οποίες, χωρίς να τροποποιούν σχέδιο ή πρόγραμμα, επιτρέπουν, εντούτοις, παρέκκλιση από ορισμένα στοιχεία του πλαισίου για μελλοντικές άδειες έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα I και II της οδηγίας 2011/92, όπως το εν λόγω πλαίσιο ορίζεται από το σχέδιο ή πρόγραμμα.
Κατά το άρθρο 1 της οδηγίας 2001/42, σκοπός της εν λόγω οδηγίας είναι η υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος και η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην προετοιμασία και θέσπιση σχεδίων και προγραμμάτων με σκοπό την προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης, εξασφαλιζομένου ότι, σύμφωνα με την οδηγία αυτή, θα γίνεται εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Ο σκοπός αυτός θα διακυβευόταν αν ήταν δυνατή παρέκκλιση από το πλαίσιο που καθορίζεται από σχέδιο ή πρόγραμμα που υποβλήθηκε σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κατά την έννοια της οδηγίας 2001/42, και εκπονήθηκε λαμβανομένων υπόψη, σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας αυτής, των συμπερασμάτων που αντλούνται από την εκτίμηση αυτή, χωρίς η παρέκκλιση αυτή να υπόκειται, τουλάχιστον, στην απορρέουσα από το άρθρο 3,  παράγραφος 3, της εν λόγω οδηγίας υποχρέωση να διαπιστωθεί αν ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Εν προκειμένω, από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι, πριν από την έγκριση του ρυθμιστικού σχεδίου, η μελλοντική χωροταξική ανάπτυξη της επίμαχης στην κύρια δίκη περιοχής είχε αποτελέσει το αντικείμενο του σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022 καθώς και ενός σχεδίου-πλαισίου χωροταξικής ανάπτυξης, το οποίο εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο του Δουβλίνου τον Ιούλιο του 2017 και σκοπός του οποίου ήταν, όπως αναφέρεται σε αυτό, «να αποτυπωθούν οι απαιτήσεις και οι αρχές [του εν λόγω σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022] στη χωροταξική διαμόρφωση και ανάπτυξη [της επίμαχης στην κύρια δίκη περιοχής]».
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, αφενός, ότι, ενώ το εν λόγω πρόγραμμα-πλαίσιο περιείχε πρόταση για δημιουργία πάρκου έκτασης 0,2 εκταρίου εντός της εν λόγω περιοχής, το ρυθμιστικό σχέδιο προβλέπει την κατάργηση του εν λόγω δημόσιου χώρου.
Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, μολονότι το ρυθμιστικό σχέδιο δεν τροποποιεί τυπικώς το σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης Δουβλίνου 2016-2022, προβλέπει την έγκριση χωροταξικών ρυθμίσεων που δεν είναι σύμφωνες με το ως άνω σχέδιο και στην πραγματικότητα εισάγει παρέκκλιση από αυτό καθόσον προβλέπει ρητώς διαφορετικό σύνολο ρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά το ύψος των κτιρίων.
Τα στοιχεία αυτά μπορούν να αναλυθούν υπό την έννοια ότι το ρυθμιστικό σχέδιο συνιστά σχέδιο ή πρόγραμμα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2001/42, εκτός αν θεωρηθεί, ενδεχομένως, ότι τα στοιχεία αυτά απορρέουν ήδη από άλλες πράξεις που αποτέλεσαν αντικείμενο εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατά την έννοια της οδηγίας αυτής, όπως είναι οι κατευθυντήριες γραμμές του 2018.
Εντούτοις, το αιτούν δικαστήριο σημειώνει επίσης ότι το ρυθμιστικό σχέδιο δεν είναι «δεσμευτικό αυτό καθεαυτό».
Υπενθυμίζεται όμως ότι, κατά τη νομολογία, διατάξεις αποκλειστικώς ενδεικτικής αξίας δεν πληρούν τη δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 3, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2001/42. Για να πληρούν την προϋπόθεση αυτή, πρέπει να έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα τουλάχιστον για τις αρχές που είναι αρμόδιες για την αδειοδότηση των έργων [πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουνίου 2020, Α. κ.λπ. (Ανεμογεννήτριες σε Aalter και Nevele) C‑24/19, EU:C:2020:503, σκέψεις 76 και 77].
Πράγματι, μόνον οι πράξεις υποχρεωτικού χαρακτήρα μπορούν να περιορίσουν τα περιθώρια χειρισμών που διαθέτουν οι αρχές αυτές και να αποκλείσουν κατ’ αυτόν τον τρόπο όρους υλοποίησης των σχεδίων που ενδέχεται να αποδειχθούν ευνοϊκότεροι για το περιβάλλον, λόγος για τον οποίο οι πράξεις αυτές πρέπει να υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατά την έννοια της οδηγίας 2001/42.
Επομένως, μόνο στην περίπτωση που, κατ’ εφαρμογήν του ιρλανδικού δικαίου, το ρυθμιστικό σχέδιο δεσμεύει την αρχή που είναι αρμόδια για την αδειοδότηση του επίμαχου στην κύρια δίκη έργου, ήτοι, εν προκειμένω, το συμβούλιο χωροταξίας, πράγμα που εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει, θα πρέπει να γίνει δεκτό, υπό την επιφύλαξη που εκτίθεται στη σκέψη 47 της παρούσας απόφασης, ότι το ρυθμιστικό σχέδιο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2001/42 και ότι πρέπει, επομένως, να ισχύει ως προς αυτό, τουλάχιστον, η υποχρέωση που υπέχουν δυνάμει του  άρθρου 3, παράγραφος 3, της οδηγίας αυτής τα κράτη μέλη να εξακριβώσουν αν ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο, στο δεύτερο και στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας 2001/42 έχουν την έννοια ότι ένα σχέδιο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας όταν, πρώτον, έχει εκπονηθεί από τοπική αρχή σε συνεργασία με κύριο του έργου τον οποίο και αφορά το εν λόγω σχέδιο και έχει εγκριθεί από την ως άνω αρχή, δεύτερον, έχει εγκριθεί βάσει διάταξης που περιλαμβάνεται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα και, τρίτον, προβλέπει χωροταξικές ρυθμίσεις διαφορετικές από εκείνες που προβλέπονται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση ωστόσο ότι είναι τουλάχιστον δεσμευτικό για τις αρχές που είναι αρμόδιες για την αδειοδότηση των έργων.

Επί του τετάρτου προδικαστικού ερωτήματος
Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η οδηγία 2011/92 έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους, όταν αποφασίζουν κατά πόσον θα χορηγήσουν άδεια για ένα έργο, να ενεργούν σύμφωνα με κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες απαιτούν την αύξηση, ει δυνατόν, του ύψους των κτιρίων και ως προς τις οποίες πραγματοποιήθηκε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων βάσει της οδηγίας 2001/42.
Εν προκειμένω, οι προσφεύγοντες της κύριας δίκης προσάπτουν στο συμβούλιο χωροταξίας ότι έλαβε υπόψη, στην απόφασή του της 14ης Σεπτεμβρίου 2020, τις κατευθυντήριες γραμμές του 2018.
Όπως προκύπτει από τη σκέψη 23 της παρούσας απόφασης, οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αποσκοπούν  κατ’ ουσίαν στην αύξηση του ύψους των κτιρίων σε ορισμένες αστικές ζώνες. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπουν την ειδική απαίτηση αριθ. 3, η οποία ορίζει τα εξής:
«Κατά ειδική απαίτηση της πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού, όταν
(Α)      1.      ο αιτών τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας εκθέτει τον τρόπο με τον οποίο η πρόταση χωροταξικής ανάπτυξης συμμορφώνεται με τα ανωτέρω κριτήρια και
2.      η αρχή χωροταξικού σχεδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη τις ευρύτερες παραμέτρους στρατηγικής και εθνικής πολιτικής που εκτίθενται στο εθνικό πλαίσιο χωροταξίας και στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, συμμερίζεται στην αξιολόγησή της τη θέση αυτή,
η αρχή χωροταξικού σχεδιασμού δύναται να εγκρίνει το έργο χωροταξικής ανάπτυξης, ακόμη και αν συγκεκριμένοι στόχοι του οικείου σχεδίου χωροταξικής ανάπτυξης ή του τοπικού χωροταξικού σχεδίου υποδεικνύουν άλλως.
[...]»
Εξάλλου, δυνάμει του άρθρου 28  παράγραφος 1C, του νόμου του 2000, οι χωροταξικές αρχές υποχρεούνται, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, να συμμορφώνονται προς ειδικές απαιτήσεις όπως η εν λόγω ειδική απαίτηση αριθ. 3.
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί, πρώτον, ότι, στην έννομη τάξη ενός κράτους μέλους, είναι δυνατόν να υφίστανται κανόνες ή απαιτήσεις τους οποίους πρέπει να τηρεί ο σχεδιασμός των έργων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2011/92 και οι οποίοι ενδέχεται, κατά περίπτωση, να αποκλείουν ορισμένες επιλογές, ακόμη και εκείνες που είναι ευνοϊκότερες, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, για το περιβάλλον.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο εκδόθηκε η οδηγία 2001/42, όπως προκύπτει από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της. Ειδικότερα, από την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων στο περιβάλλον  [COM(96) 511 τελικό] (ΕΕ 1997, C 129, σ. 14) προκύπτει ότι η έκδοση της οδηγίας 2001/42 αιτιολογήθηκε, ειδικότερα, από το γεγονός ότι η εφαρμογή της οδηγίας 85/337 είχε καταδείξει ότι, κατά τον χρόνο της εκτίμησης των έργων, είχαν ήδη διαπιστωθεί σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις βάσει προηγούμενων μέτρων χωροταξικού σχεδιασμού και ότι, συνεπώς, μολονότι ήταν δυνατόν να εξεταστούν οι επιπτώσεις αυτές στο πλαίσιο της εν λόγω εκτίμησης, δεν ήταν πλέον δυνατόν να ληφθούν πλήρως υπόψη κατά την αδειοδότηση του επίμαχου έργου και, επομένως, ήταν σκοπιμότερο να εξεταστούν οι ως άνω επιπτώσεις ήδη κατά το στάδιο των προπαρασκευαστικών μέτρων και να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο αυτό.
Πλην όμως, εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τη σκέψη 24 της παρούσας απόφασης, για τις κατευθυντήριες γραμμές του 2018 διενεργήθηκε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κατά την έννοια της οδηγίας 2001/42.
Δεύτερον, αφενός, από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι, στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, τονίζεται ότι «[γ]ια τη στήριξη των προτάσεων [...], είναι δυνατόν να απαιτούνται ειδικές εκτιμήσεις και οι εκτιμήσεις αυτές μπορούν, κατά περίπτωση, να περιλαμβάνουν [...] απαιτήσεις σχετικές με την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων της [στρατηγικής εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατά την έννοια της οδηγίας 2001/42], [της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατά την έννοια της οδηγίας 2011/92], της δέουσας εκτίμησης  [κατά την έννοια της οδηγίας 92/43] και της εκτίμησης των οικολογικών  επιπτώσεων».
Αφετέρου, δεν προκύπτει, πράγμα το οποίο εναπόκειται εντούτοις στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει, ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 28, παράγραφος 1C, του νόμου του 2000, υποχρέωση των αρχών χωροταξίας, να συμμορφώνονται με τις ειδικές απαιτήσεις χωροταξικής πολιτικής, οι οποίες ενδεχομένως περιέχονται σε κατευθυντήριες γραμμές όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη, μπορεί να θίξει καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις υποχρεώσεις που υπέχουν οι αρμόδιες ιρλανδικές αρχές δυνάμει του μέρους Χ του εν λόγω νόμου, που αποσκοπεί στη μεταφορά της οδηγίας 2011/92 στην ιρλανδική έννομη τάξη, και ιδίως την προβλεπόμενη στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας υποχρέωση να εντοπίζουν, να περιγράφουν και να αξιολογούν δεόντως, με βάση κάθε μεμονωμένη περίπτωση, τις άμεσες και έμμεσες σημαντικές επιπτώσεις ενός έργου σε όλους τους παράγοντες που απαριθμούνται στην εν λόγω διάταξη.
Επισημαίνεται περαιτέρω ότι, εν πάση περιπτώσει, από το γράμμα της ειδικής απαίτησης αριθ. 3, καθόσον αναφέρει ότι η χωροταξική αρχή «δύναται» να εγκρίνει έργο χωροταξικής ανάπτυξης, φαίνεται να προκύπτει ότι η απαίτηση αυτή δεν έχει απόλυτο χαρακτήρα και, επομένως, δεν επιβάλλει αύξηση, σε κάθε περίπτωση, του ύψους των κτιρίων σε σχέση με το ύψος που ενδεχομένως προβλέπεται στο εφαρμοστέο σχέδιο χωροταξικής ανάπτυξης, πράγμα το οποίο ωστόσο εναπόκειται επίσης στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία 2011/92  έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους, όταν αποφασίζουν κατά πόσον θα χορηγήσουν άδεια για ένα έργο, να ενεργούν σύμφωνα με κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες απαιτούν την αύξηση, ει δυνατόν, του ύψους των κτιρίων και ως προς τις οποίες πραγματοποιήθηκε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων βάσει της οδηγίας 2001/42.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 3, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων,
έχουν την έννοια ότι:
ένα σχέδιο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας όταν, πρώτον, έχει εκπονηθεί από τοπική αρχή σε συνεργασία με κύριο του έργου τον οποίο και αφορά το εν λόγω σχέδιο και έχει εγκριθεί από την ως άνω αρχή, δεύτερον, έχει εγκριθεί βάσει διάταξης που περιλαμβάνεται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα και, τρίτον, προβλέπει χωροταξικές ρυθμίσεις διαφορετικές από εκείνες που προβλέπονται σε άλλο σχέδιο ή πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση ωστόσο ότι είναι τουλάχιστον δεσμευτικό για τις αρχές που είναι αρμόδιες για την αδειοδότηση των έργων.
2)
Η οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/52/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014,
έχει την έννοια ότι:
δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους, όταν αποφασίζουν κατά πόσον θα χορηγήσουν άδεια για ένα έργο, να ενεργούν σύμφωνα με κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες απαιτούν την αύξηση, ει δυνατόν, του ύψους των κτιρίων και ως προς τις οποίες πραγματοποιήθηκε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων βάσει της οδηγίας 2001/42.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.