CELEX: 62018TJ0573
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Αίτηση καταχώρισης τρισδιάστατου σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σχήμα κορδονιού υποδήματος
Απόλυτος λόγος ακυρότητας
Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα
Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001
Προστασία δικαιώματος επί προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος
Αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζονται για πρώτη φορά ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου

(
)
Ιστορικό της διαφοράς
Στις 5 Ιουλίου 2017, η προσφεύγουσα, Hickies, Inc., υπέβαλε αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώπιον του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (
ΕΕ 2009, L 78, σ. 1
), όπως έχει τροποποιηθεί [αντικατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (
ΕΕ 2017, L 154, σ. 1
)].
Το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι το εξής τρισδιάστατο σημείο:
Τα προϊόντα για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση εμπίπτουν στην κλάση 26, κατά την έννοια της Συμφωνίας της Νίκαιας που αφορά τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί, και αντιστοιχούν στην ακόλουθη περιγραφή: «Κορδόνια υποδημάτων, πλαστικά διακοσμητικά στοιχεία για υποδήματα, δαντέλες για υποδήματα, εξαρτήματα για ενδύματα, είδη ραπτικής και διακοσμητικά υφασμάτινα είδη, υποδοχές κορδονιών για υποδήματα, πόρπες για υποδήματα, άγκιστρα για υποδήματα, αγκράφες για υποδήματα».
Με έγγραφο της 17ης Ιουλίου 2017, η εξετάστρια προέβαλε αντιρρήσεις όσον αφορά τη δυνατότητα καταχώρισης του επίμαχου σήματος, επικαλούμενη την έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα.
Με απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 2017, η εξετάστρια απέρριψε την αίτηση καταχώρισης του εν λόγω σήματος, βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001.
Στις 19 Δεκεμβρίου 2017, η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή ενώπιον του EUIPO κατά της απόφασης της εξετάστριας, δυνάμει των άρθρων 66 έως 71 του κανονισμού 2017/1001.
Με απόφαση της 28ης Ιουνίου 2018 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), το πέμπτο τμήμα προσφυγών του EUIPO δέχθηκε εν μέρει την προσφυγή αυτή και ακύρωσε την απόφαση της εξετάστριας καθόσον είχε απορρίψει την αίτηση καταχώρισης του σήματος για τις «υποδοχές κορδονιών για υποδήματα» και τα «άγκιστρα για υποδήματα» που εμπίπτουν στην κλάση 26.
Αντιθέτως, το τμήμα προσφυγών απέρριψε την προσφυγή όσον αφορά τα «κορδόνια υποδημάτων», τα «πλαστικά διακοσμητικά στοιχεία για υποδήματα», τις «δαντέλες για υποδήματα», τα «εξαρτήματα για ενδύματα», τα «είδη ραπτικής και διακοσμητικά υφασμάτινα είδη», τις «πόρπες για υποδήματα» και τις «αγκράφες για υποδήματα» της κλάσης 26, κρίνοντας ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση στερείται διακριτικού χαρακτήρα σε σχέση με τα προϊόντα αυτά, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001.
[
παραλειπόμενα
]
Σκεπτικό
[
παραλειπόμενα
]
Επί της ουσίας
Προς στήριξη της προσφυγής της, η προσφεύγουσα προβάλλει έναν και μόνο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001.
[
παραλειπόμενα
]
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται, πρώτον, ότι, αντιθέτως προς την εκτίμηση του τμήματος προσφυγών, το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση δεν απεικονίζει ένα τυπικό σύστημα κλεισίματος των υποδημάτων, αλλά ένα εντελώς νέο είδος συστήματος κλεισίματος, το οποίο διαφέρει ουσιωδώς από τα γενικώς και συνήθως ισχύοντα στον τομέα του υποδήματος. Υποστηρίζει, δεύτερον, ότι το τμήμα προσφυγών φαίνεται να μην έλαβε υπόψη ότι με το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση επιδιώκεται να εξασφαλιστεί προστασία όχι μόνον ως προς τα κορδόνια υποδημάτων, αλλά και ως προς τα υπόλοιπα προϊόντα που προαναφέρθηκαν στη σκέψη 8.
Διαπιστώνεται συναφώς ότι, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν το τμήμα προσφυγών, το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση είναι τρισδιάστατο και έχει τη μορφή συνδέσμου ο οποίος απεικονίζεται υπό διαφορετικές οπτικές γωνίες σε τέσσερις εικόνες. Στο ένα από τα άκρα του εν λόγω συνδέσμου εντοπίζεται μια υποδοχή στην οποία μπορεί να εισαχθεί το κουμπί που είναι τοποθετημένο στο άλλο άκρο του, προκειμένου να κλείσει ο σύνδεσμος. Στην πρώτη από τις εικόνες, ο σύνδεσμος απεικονίζεται κλειστός και ο συνδυασμός μεταξύ της υποδοχής και του κουμπιού που εισάγεται σε αυτόν δημιουργεί ένα κυρτό ωοειδές σχήμα. Στις επόμενες τρεις απεικονίσεις, ο σύνδεσμος απεικονίζεται ανοικτός όπως φαίνεται από επάνω, από κάτω και από πλάγια (σημείο 19 της προσβαλλόμενης απόφασης). Επιπλέον, όπως επισημάνθηκε και από το τμήμα προσφυγών (σκέψη 20 της προσβαλλόμενης απόφασης), το είδος του υλικού από το οποίο έχει κατασκευαστεί το κορδόνι δεν προκύπτει από τις εικόνες στην αίτηση καταχώρισης.
Επί του διακριτικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση για τα κορδόνια υποδημάτων
[
παραλειπόμενα
]
Δεύτερον, προς στήριξη του ισχυρισμού της ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση διαφέρει σημαντικά από τα γενικώς και συνήθως ισχύοντα στον αντίστοιχο τομέα, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών αναφέρθηκε σε ορισμένους διαδικτυακούς συνδέσμους οι οποίοι δεν ασκούν επιρροή στην υπόθεση.
[
παραλειπόμενα
]
Στη συνέχεια, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, ούτε τα παραδείγματα που παρέθεσε η εξετάστρια και επανέλαβε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 23 της προσβαλλόμενης απόφασης ούτε εκείνα στα οποία αναφέρεται μόνον το τμήμα προσφυγών αποδεικνύουν ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση στερείται του απαιτούμενου διακριτικού χαρακτήρα. Προκειμένου δε να αντικρούσει τα παραδείγματα αυτά, ισχυρίζεται ότι τα οικεία προϊόντα είναι απομιμήσεις.
[
παραλειπόμενα
]
Πρώτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι κανένας από τους διαδικτυακούς τόπους τους οποίους μνημονεύει η εξετάστρια δεν ανήκει σε δικαιούχους σημάτων. Πρόκειται για διαδικτυακές πλατφόρμες πωλήσεων, ορισμένες από τις οποίες είναι ιδιαιτέρως γνωστές επειδή χρησιμεύουν ως εργαλείο πώλησης προϊόντων απομίμησης. Πρέπει ωστόσο να γίνει δεκτό ότι η πιθανότητα να πρόκειται για διαδικτυακές πλατφόρμες πωλήσεων ουδόλως μειώνει την αποδεικτική αξία των στοιχείων που προσκόμισε η εξετάστρια προκειμένου να αποδείξει ότι υπάρχουν στην αγορά της Ένωσης σχήματα παρόμοια με αυτό που αποτελεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση. Επιπλέον, ακόμη και αν υποτεθεί ότι ορισμένοι από τους εν λόγω ιστότοπους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πώληση προϊόντων απομίμησης, το ενδεχόμενο αυτό και μόνο δεν αποδεικνύει ότι τα προϊόντα στα οποία παραπέμπουν οι σύνδεσμοι που μνημόνευσε η εξετάστρια και περιέλαβε στην απόφασή του το τμήμα προσφυγών αποτελούν προϊόντα απομίμησης. Εν πάση περιπτώσει, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί της προβαλλόμενης απομίμησης.
[
παραλειπόμενα
]
Τέταρτον, η προσφεύγουσα προβάλλει τον νεωτερικό χαρακτήρα του προϊόντος του οποίου το σχήμα αντιστοιχεί στο σχήμα στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα. Υποστηρίζει συναφώς ότι η ίδια δημιουργεί τάσεις στον χώρο αυτό και επικαλείται την πρώτη παρουσίαση της ιδέας του συγκεκριμένου προϊόντος σε παγκόσμιο επίπεδο το 2012 και, στη συνέχεια, την πρώτη κυκλοφορία του ίδιου του προϊόντος στην Ένωση το 2014.
[
παραλειπόμενα
]
Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, ακόμη και αν αποδεικνυόταν ο προβαλλόμενος από την προσφεύγουσα νεωτερικός χαρακτήρας του προϊόντος του οποίου το σχήμα αντιστοιχεί στο σχήμα στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα, τούτο δεν θα σήμαινε κατ’ ανάγκην ότι το σήμα αυτό έχει διακριτικό χαρακτήρα.
Πράγματι, αφενός, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, τα σημεία που χρησιμοποιούνται συνήθως για την εμπορία των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών δεν θεωρούνται ικανά να προσδιορίσουν και την προέλευσή τους. Η ως άνω διαπίστωση δεν μπορεί όμως να ερμηνευθεί a contrario προκειμένου να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση έχει διακριτικό χαρακτήρα σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιείται συχνά για τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες. Ειδικότερα, από τη νομολογία προκύπτει ότι η εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν στηρίζεται στην πρωτοτυπία ή στην απουσία χρήσης του σήματος στον τομέα στον οποίον ανήκουν τα αντίστοιχα προϊόντα και υπηρεσίες [βλ. απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 2015, Vita Phone κατά ΓΕΕΑ (LIFEDATA),
T-318/13
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2015:96
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
Επιπλέον, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η προσβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που επικαλείται η προσφεύγουσα, εν προκειμένω του δικαιώματος επί δύο σχεδίων ή υποδειγμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω της εμπορίας προϊόντων που έχουν μορφή παρόμοια με εκείνη του προϊόντος της προσφεύγουσας του οποίου το σχήμα αντιστοιχεί στο σχήμα στο οποίο συνίσταται το επίμαχο σήμα, είναι άνευ σημασίας για την ανάλυση του εγγενούς διακριτικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση, όπως διευκρίνισε το τμήμα προσφυγών (σκέψη 28 της προσβαλλόμενης απόφασης). Πράγματι, η προστασία δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος δεν συνεπάγεται τον διακριτικό χαρακτήρα του οικείου σχήματος, διότι τα κριτήρια εξέτασης των δύο αυτών δικαιωμάτων διαφέρουν θεμελιωδώς. Η προστασία δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος αφορά την εμφάνιση προϊόντος που ξεχωρίζει από την υφιστάμενη παράδοση και στηρίζεται στον νεωτερικό χαρακτήρα του εν λόγω σχεδίου ή υποδείγματος, δηλαδή στο ότι δεν υπάρχει άλλο πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα που να είναι γνωστό στο κοινό, καθώς και στον ατομικό χαρακτήρα του. Αντιθέτως, στην περίπτωση σήματος, μολονότι το σχήμα που αποτελεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση πρέπει οπωσδήποτε να αποκλίνει σημαντικά από τα γενικώς ή συνήθως ισχύοντα στον οικείο τομέα ώστε να μπορεί να έχει διακριτικό χαρακτήρα, μόνον το στοιχείο της νεωτερικότητας του σχήματος δεν αρκεί για να συναχθεί η ύπαρξη τέτοιου χαρακτήρα, διότι το καθοριστικό κριτήριο είναι η ικανότητα του σχήματος να επιτελέσει τη λειτουργία προσδιορισμού της εμπορικής προέλευσης.
Επίσης, ορθώς το τμήμα προσφυγών υποβάθμισε τη σημασία των βραβείων design τα οποία επικαλείται η προσφεύγουσα. Ειδικότερα, κατά τη νομολογία, το γεγονός ότι ορισμένα προϊόντα διαθέτουν ποιοτικό design δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ένα σήμα που αποτελείται από το τρισδιάστατο σχήμα των προϊόντων αυτών διακρίνει εξ ορισμού τα συγκεκριμένα προϊόντα από εκείνα άλλων επιχειρήσεων, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001 [βλ. απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2007, Neumann κατά ΓΕΕΑ (Σχήμα κεφαλής μικροφώνου),
T-358/04
,
EU:T:2007:263
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία]. Επιπλέον, όπως υποστηρίζει το EUIPO, οι ειδικοί που απονέμουν τα βραβεία αυτά καλούνται ενδεχομένως να εστιάσουν την προσοχή τους σε απειροελάχιστες διαφορές, ενώ το ενδιαφερόμενο κοινό, το οποίο εν προκειμένω επιδεικνύει μέτρια προσοχή, δεν θα προβεί σε αναλυτική εξέταση του επίμαχου σχήματος.
[
παραλειπόμενα
]

Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα)
αποφασίζει:

1)
Απορρίπτει την προσφυγή.

2)
Καταδικάζει τη Hickies, Inc. στα δικαστικά έξοδα.

Παπασάββας
Csehi
Spineanu-Matei
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 5 Φεβρουαρίου 2020.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.
(
)	Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.