CELEX: 62021CJ0556
Προδικαστική παραπομπή
Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013
Προσδιορισμός του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας
Άρθρο 27
Προσφυγή κατά αποφάσεως περί μεταφοράς αιτούντος άσυλο
Άρθρο 29
Προθεσμία μεταφοράς
Αναστολή της προθεσμίας αυτής κατά την κατ’ έφεση δίκη
Προσωρινό μέτρο του οποίου τη λήψη ζήτησε η διοίκηση

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 3, και του άρθρου 29, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (
ΕΕ 2013, L 180, σ. 31
, στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο III).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικων διαφορών οι οποίες ανέκυψαν μεταξύ, αφενός, του Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Υφυπουργού Δικαιοσύνης και Ασφάλειας, Κάτω Χώρες) (στο εξής: υφυπουργός) και, αφετέρου, της E.N., του S.S. και του J.Y., υπηκόων τρίτων χωρών, σχετικά με τις αποφάσεις του υφυπουργού να απορρίψει χωρίς εξέταση τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας των εν λόγω προσώπων και να διατάξει τη μεταφορά τους προς άλλα κράτη μέλη.
Το νομικό πλαίσιο
Οι αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5 του κανονισμού Δουβλίνο III έχουν ως εξής:
«(4)
Τα συμπεράσματα του [Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά την ειδική σύνοδό του στο] Τάμπερε [στις 15 και στις 16 Οκτωβρίου 1999,] προσδιόρισαν επίσης ότι το [κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου (ΚΕΣΑ)] θα πρέπει να περιλαμβάνει, σε μία βραχυχρόνια προοπτική, ένα σαφή και λειτουργικό καθορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεων ασύλου.
(5)
Μια τέτοια μέθοδος θα πρέπει να θεμελιώνεται σε αντικειμενικά και δίκαια κριτήρια τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα. Θα πρέπει, ιδίως, να επιτρέπει τον ταχύ προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο, προκειμένου να κατοχυρώνεται η πραγματική πρόσβαση στις διαδικασίες χορήγησης διεθνούς προστασίας και να μην διακυβεύεται ο στόχος της ταχύτητας κατά την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας.»
Το κεφάλαιο VI του κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασίες για την αναδοχή και την εκ νέου ανάληψη», περιλαμβάνει στο τμήμα IV, το οποίο επιγράφεται «Διαδικαστικές εγγυήσεις», το άρθρο 27, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προσφυγές» και ορίζει στις παραγράφους 1, 3 και 4 τα εξής:
«1.   Ο αιτών […] έχει το δικαίωμα άσκησης πραγματικής προσφυγής, με τη μορφή ένδικου [βοηθήματος] ή [αίτησης] επανεξέτασης, ενώπιον δικαστηρίου, τόσο για τα πραγματικά όσο και για τα νομικά στοιχεία, κατά απόφασης μεταφοράς.
[…]
3.   Για τους σκοπούς ένδικων [βοηθημάτων] κατά αποφάσεων μεταφοράς ή [αιτήσεων επανεξέτασης] των αποφάσεων αυτών, τα κράτη μέλη προβλέπουν στο εθνικό δίκαιο:
α)
ότι το ένδικο [βοήθημα] ή η [αίτηση] επανεξέταση[ς] παρέχει στον ενδιαφερόμενο το δικαίωμα να παραμείνει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος εν αναμονή του αποτελέσματος του ένδικου [βοηθήματος] ή της [αίτησης] επανεξέτασης ή
β)
η μεταφορά αναστέλλεται αυτόματα και παύει να ισχύει μετά την παρέλευση εύλογου χρονικού διαστήματος, κατά τη διάρκεια του οποίου το δικαστήριο, μετά από λεπτομερή και αυστηρή εξέταση του αιτήματος, λαμβάνει απόφαση για την αναστολή ή μη του ένδικου [βοηθήματος] ή της [αίτησης] επανεξέτασης ή
γ)
το ενδιαφερόμενο πρόσωπο έχει τη δυνατότητα να ζητήσει εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από δικαστήριο να αναστείλει την εφαρμογή της απόφασης μεταφοράς [ενόσω εκκρεμεί η εξέταση] του ένδικου [βοηθήματος] ή της επανεξέτασης που αιτήθηκε. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη δυνατότητα πραγματικής προσφυγής αναστέλλοντας τη μεταφορά έως ότου ληφθεί η απόφαση για το πρώτο αίτημα αναστολής. Η απόφαση για την αναστολή ή μη της εφαρμογής της απόφασης μεταφοράς λαμβάνεται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, επιτρέποντας, παράλληλα, τη λεπτομερή και αυστηρή εξέταση του αιτήματος αναστολής. Η απόφαση για τη μη αναστολή της εφαρμογής της απόφασης μεταφοράς αναφέρει τους λόγους στους οποίους βασίζεται.
4.   Τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αποφασίσουν αυτεπάγγελτα να αναστείλουν την εφαρμογή της απόφασης μεταφοράς [ενόσω εκκρεμεί η εξέταση] του ένδικου [βοηθήματος] ή της [αίτησης] επανεξέτασης.»
Το τμήμα VI του κεφαλαίου VI του κανονισμού, τιτλοφορούμενο «Μεταφορές», περιλαμβάνει το άρθρο 29, το οποίο φέρει τον τίτλο «Λεπτομέρειες και προθεσμίες» και προβλέπει στις παραγράφους 1 και 2 τα εξής:
«1.   Η μεταφορά του αιτούντος […] από το κράτος μέλος που υπέβαλε το αίτημα προς το υπεύθυνο κράτος μέλος πραγματοποιείται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους που υπέβαλε το αίτημα, ύστερα από διαβούλευση μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών μελών, μόλις αυτό είναι πρακτικά δυνατόν και το αργότερο εντός προθεσμίας έξι μηνών από την αποδοχή του αιτήματος περί αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης του ενδιαφερομένου από άλλο κράτος μέλος ή από την έκδοση οριστικής απόφασης επί ενδίκου [βοηθήματος] ή [αίτησης] επανεξέτασης εφόσον σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 3 υπάρχει ανασταλτικό αποτέλεσμα.
[…]
2.   Εάν η μεταφορά δεν πραγματοποιηθεί εντός της προθεσμίας των έξι μηνών, το υπεύθυνο κράτος μέλος απαλλάσσεται των υποχρεώσεών του αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης του ενδιαφερομένου και η ευθύνη μεταβιβάζεται τότε στο κράτος μέλος που υπέβαλε το αίτημα. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται σε ένα έτος κατ’ ανώτατο όριο, εάν η μεταφορά δεν κατέστη δυνατόν να πραγματοποιηθεί λόγω φυλάκισης του ενδιαφερομένου ή σε 18 μήνες κατ’ ανώτατο όριο αν ο ενδιαφερόμενος διαφεύγει.»
Οι διαφορές της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
Στις 12 Ιουλίου 2019, στις 7 Οκτωβρίου 2019 και στις 22 Νοεμβρίου 2020, οι εφεσίβλητοι της κύριας δίκης υπέβαλαν αιτήσεις διεθνούς προστασίας στις Κάτω Χώρες. Ο υφυπουργός υπέβαλε στις αρχές άλλων κρατών μελών αιτήματα για την αναδοχή ή την εκ νέου ανάληψη των εφεσιβλήτων. Στις 27 Οκτωβρίου 2019, στις 20 Νοεμβρίου 2019 και στις 19 Ιανουαρίου 2021, οι εν λόγω αρχές αποδέχθηκαν, ρητώς ή σιωπηρώς, τα αιτήματα αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης.
Στις 9 Ιανουαρίου 2020, στις 8 Φεβρουαρίου 2020 και στις 16 Φεβρουαρίου 2021, ο υφυπουργός αποφάσισε να απορρίψει χωρίς εξέταση τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας που είχαν υποβάλει οι εφεσίβλητοι της κύριας δίκης και να διατάξει τη μεταφορά τους προς τα κράτη μέλη που αποδέχθηκαν τα ως άνω αιτήματά του.
Κατά των αποφάσεων αυτών οι εφεσίβλητοι της κύριας δίκης άσκησαν προσφυγές ακυρώσεως ενώπιον των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων.
Την 25η Φεβρουαρίου 2020, την 16η Σεπτεμβρίου 2020 και την 1η Απριλίου 2021, τα πρωτοβάθμια δικαστήρια ακύρωσαν τις αποφάσεις του υφυπουργού. Τα ίδια δικαστήρια διέταξαν επίσης τον υφυπουργό να λάβει νέες αποφάσεις επί των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που είχαν υποβάλει οι εφεσίβλητοι της κύριας δίκης.
Ο υφυπουργός άσκησε έφεση κατά των πρωτόδικων αποφάσεων ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, Raad van State (Συμβουλίου της Επικρατείας, Κάτω Χώρες). Παραλλήλως με την άσκηση των εφέσεων ο υφυπουργός υπέβαλε αιτήσεις για τη λήψη προσωρινών μέτρων με αντικείμενο, αφενός, να μην χρειαστεί να λάβει νέα απόφαση πριν από την έκδοση αποφάσεως επί των εφέσεων και, αφετέρου, να ανασταλεί η προθεσμία μεταφοράς. Ο δικαστής των ασφαλιστικών μέτρων του αιτούντος δικαστηρίου έκανε δεκτές τις αιτήσεις αυτές στις 3 Μαρτίου 2020, στις 18 Σεπτεμβρίου 2020 και στις 8 Απριλίου 2021.
Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, εντούτοις, αν αντιβαίνει στα άρθρα 27 και 29 του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ η αποδοχή αιτήσεως προσωρινών μέτρων με αντικείμενο την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς, η οποία έχει υποβληθεί από τη διοίκηση παραλλήλως με έφεση ασκηθείσα κατά δικαστικής αποφάσεως με την οποία ακυρώθηκε απόφαση μεταφοράς. Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, το αιτούν δικαστήριο οφείλει να διαπιστώσει ότι η προθεσμία μεταφοράς έχει εκπνεύσει και ότι, επομένως, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών έχει καταστεί υπεύθυνο για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας τις οποίες υπέβαλαν οι εφεσίβλητοι της κύριας δίκης.
Το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι το γεγονός ότι το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού κάνει λόγο μόνο για προσωρινά μέτρα που διατάσσονται κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου προσώπου, καθώς και ο σκοπός του ταχέος προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους μέλους, θα μπορούσε να δικαιολογήσει μια τέτοια λύση.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι ο κανονισμός δεν φαίνεται να αντιτίθεται στη δυνατότητα του ενδιαφερομένου να ζητήσει από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο την αναστολή της εκτέλεσης της αποφάσεως μεταφοράς. Διαφορετικά, θα υπήρχε ο κίνδυνος να μεταφερθεί ο ενδιαφερόμενος σε άλλο κράτος μέλος και, εν συνεχεία, να πρέπει να επιστρέψει στις Κάτω Χώρες στην περίπτωση που γίνει δεκτή η έφεσή του.
Επομένως, κατά το αιτούν δικαστήριο, είναι εύλογο να έχει και ο υφυπουργός τη δυνατότητα να ζητήσει, κατά τη διάρκεια της κατ’ έφεση δίκης, την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς. Αντίθετη λύση θα στερούσε από τον υφυπουργό κάθε συγκεκριμένη δυνατότητα άσκησης έφεσης, στο μέτρο που η προθεσμία μεταφοράς δεν επαρκεί πάντοτε για την έκδοση από το αιτούν δικαστήριο αποφάσεως επί της εφέσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Raad van State (Συμβούλιο της Επικρατείας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
«Έχουν τα άρθρα 27, παράγραφος 3, και 29 του κανονισμού [Δουβλίνο ΙΙΙ] την έννοια ότι, στην περίπτωση κατά την οποία η έννομη τάξη του κράτους μέλους προβλέπει δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας για την εκδίκαση υποθέσεων όπως οι υπό κρίση, επιτρέπουν στον εφέτη δικαστή, κατά την εξέταση της υποθέσεως και κατόπιν αιτήσεως της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους, να εκδώσει μέτρο προσωρινής δικαστικής προστασίας που συνεπάγεται αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού Δουβλίνο III, σε συνδυασμό με το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει σε δικαστήριο που επιλαμβάνεται ένδικου μέσου κατά αποφάσεως με την οποία ακυρώνεται απόφαση μεταφοράς να λάβει, κατόπιν αιτήσεως των αρμόδιων αρχών, προσωρινό μέτρο το οποίο επιτρέπει στις εν λόγω αρμόδιες αρχές να μην εκδώσουν νέα απόφαση ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ένδικου μέσου και το οποίο έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς μέχρι το πέρας της εξέτασης.
Το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο III προβλέπει ότι η μεταφορά του ενδιαφερομένου προς το υπεύθυνο κράτος μέλος πραγματοποιείται, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους που υπέβαλε το σχετικό αίτημα, μόλις αυτό είναι πρακτικά δυνατόν και το αργότερο εντός προθεσμίας έξι μηνών από την αποδοχή του αιτήματος περί αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης του προσώπου αυτού από άλλο κράτος μέλος ή από την έκδοση οριστικής αποφάσεως επί ένδικου βοηθήματος εφόσον σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού υπάρχει ανασταλτικό αποτέλεσμα.
Κατά το άρθρο 29, παράγραφος 2, του κανονισμού, αν η μεταφορά δεν πραγματοποιηθεί εντός της προθεσμίας των έξι μηνών, το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας απαλλάσσεται των υποχρεώσεών του αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης του ενδιαφερομένου και η ευθύνη μεταβιβάζεται τότε στο κράτος μέλος που υπέβαλε το αίτημα.
Συναφώς, μολονότι από το άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ προκύπτει ότι σκοπός του νομοθέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν να προωθήσει την ταχεία εκτέλεση των αποφάσεων μεταφοράς, εντούτοις δεν είχε την πρόθεση να θυσιάσει τη δικαστική προστασία των αιτούντων διεθνή προστασία χάριν της επιταγής της ταχείας εξέτασης της αιτήσεώς τους και προέβλεψε, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία αυτή, ότι η εκτέλεση των εν λόγω αποφάσεων μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ανασταλεί [πρβλ. αποφάσεις της 14ης Ιανουαρίου 2021, The International Protection Appeals Tribunal κ.λπ.,
C‑322/19 και C‑385/19
,
EU:C:2021:11
, σκέψη
, και της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψεις
και
].
Το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού Δουβλίνο III απαιτεί επομένως από τα κράτη να παρέχουν στους ενδιαφερομένους ένδικα βοηθήματα των οποίων η άσκηση να καθιστά δυνατή την αναστολή της εκτέλεσης της αποφάσεως περί μεταφοράς τους [απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψη
].
Κατά τη συγκεκριμένη διάταξη, τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν είτε, πρώτον, ότι το ένδικο βοήθημα κατά της αποφάσεως μεταφοράς παρέχει στον ενδιαφερόμενο το δικαίωμα να παραμείνει στο κράτος μέλος που εξέδωσε την απόφαση εν αναμονή του αποτελέσματος του ένδικου βοηθήματος, είτε, δεύτερον, ότι, κατόπιν ασκήσεως ένδικου βοηθήματος κατά της αποφάσεως μεταφοράς, η μεταφορά αναστέλλεται αυτομάτως για εύλογο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου το δικαστήριο αποφασίζει αν το ένδικο βοήθημα έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, ή ακόμη, τρίτον, ότι ο ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να ζητήσει να ανασταλεί η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ασκηθέντος κατά της εν λόγω αποφάσεως ένδικου βοηθήματος [απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψη
].
Επιπλέον, το άρθρο 27, παράγραφος 4, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ συμπληρώνει την εν λόγω διάταξη επιτρέποντας στα κράτη μέλη να προβλέπουν ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αποφασίσουν αυτεπάγγελτα να αναστείλουν την εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς, στις περιπτώσεις που η αναστολή της εκτέλεσης της αποφάσεως δεν θα παρεχόταν ούτε αυτοδικαίως ούτε με δικαστική απόφαση, όταν από τις περιστάσεις που περιβάλλουν την εκτέλεση προκύπτει ότι πρέπει να επιτραπεί στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική δικαστική προστασία του, να παραμείνει στο έδαφος του κράτους μέλους που έλαβε την απόφαση μεταφοράς έως την έκδοση οριστικής αποφάσεως επί του ένδικου βοηθήματος που έχει ασκηθεί κατά της αποφάσεως αυτής [πρβλ. απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψεις
και
].
Στις περιπτώσεις που η αναστολή εκτέλεσης της αποφάσεως μεταφοράς στηρίζεται στο άρθρο 27, παράγραφοι 3 ή 4, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, προκύπτει από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού ότι ως αφετηρία για τον υπολογισμό της προθεσμίας μεταφοράς δεν λαμβάνεται η αποδοχή του αιτήματος αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης του ενδιαφερομένου, αλλά, κατ’ εξαίρεση, η έκδοση οριστικής αποφάσεως επί του ένδικου βοηθήματος που έχει ασκηθεί κατά της αποφάσεως μεταφοράς [πρβλ. απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψεις
και
].
Επομένως, από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, ιδίως δε από τη χρήση του όρου «οριστική απόφαση», προκύπτει ότι σκοπός του νομοθέτη της Ένωσης είναι η προθεσμία μεταφοράς να αρχίζει μόνον κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο η απόφαση επί ένδικου βοηθήματος κατά αποφάσεως μεταφοράς αποκτά ισχύ δεδικασμένου, κατόπιν εξαντλήσεως των μέσων ένδικης προστασίας τα οποία προβλέπει η έννομη τάξη του οικείου κράτους μέλους, υπό την προϋπόθεση ότι η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς είχε ανασταλεί, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 27, παράγραφοι 3 ή 4, του κανονισμού αυτού.
Εντούτοις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο νομοθέτης δεν διευκρίνισε τις ειδικότερες δικονομικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή του κανόνα αυτού στην περίπτωση ασκήσεως ένδικου μέσου και, συγκεκριμένα, το αν η εφαρμογή του εν λόγω κανόνα μπορεί να συνεπάγεται τη λήψη προσωρινών μέτρων από το δικαστήριο ενώπιον του οποίου έχει ασκηθεί το ένδικο μέσο.
Ειδικότερα, προκύπτει, κατ’ αρχάς, από το γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 3, του κανονισμού Δουβλίνο III ότι το άρθρο αυτό αφορά διαδικασίες «για τους σκοπούς ένδικων [βοηθημάτων] κατά αποφάσεων μεταφοράς ή [αιτήσεων επανεξέτασης] των αποφάσεων αυτών». Κατά συνέπεια, οι αναφορές στο «ένδικο βοήθημα» και στην «αίτηση επανεξέτασης» που περιλαμβάνονται στην εν λόγω διάταξη πρέπει να θεωρηθεί ότι παραπέμπουν αποκλειστικώς στα ένδικα βοηθήματα και στις αιτήσεις επανεξέτασης κατά αποφάσεως μεταφοράς για τα οποία κάνει λόγο το άρθρο 27, παράγραφος 1, του κανονισμού. Πλην όμως, τα εν λόγω ένδικα βοηθήματα και οι αιτήσεις επανεξέτασης πρέπει, δυνάμει της τελευταίας αυτής διάταξης, να τίθενται στη διάθεση του αποδέκτη της αποφάσεως μεταφοράς, δεδομένου ότι οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν, άλλωστε, κανένα συμφέρον να προσβάλουν τις δικές τους αποφάσεις.
Επομένως, το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι έχει ως σκοπό να διέπει αποκλειστικώς τα προσωρινά μέτρα που μπορούν να ληφθούν, αυτοδικαίως ή κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, κατόπιν της άσκησης ένδικου βοηθήματος ή αίτησης επανεξέτασης σε πρώτο βαθμό κατά μιας τέτοιας αποφάσεως. Αντιθέτως, η διάταξη αυτή δεν έχει ως σκοπό να ρυθμίσει τα προσωρινά μέτρα που μπορούν ενδεχομένως να ληφθούν στο πλαίσιο ένδικου μέσου ασκηθέντος από τις αρμόδιες αρχές.
Περαιτέρω, μολονότι από το άρθρο 27, παράγραφος 4, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ προκύπτει ότι η διακοπή ή η αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επέλθει με πρωτοβουλία των αρμόδιων αρχών, εντούτοις η διάταξη αυτή συνιστά, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 22 της παρούσας αποφάσεως, συμπλήρωμα του άρθρου 27, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού, το οποίο αποσκοπεί στην αναστολή εκτέλεσης της αποφάσεως μεταφοράς.
Επομένως, το άρθρο 27, παράγραφος 4, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, στην οποία η εν λόγω απόφαση έχει ακυρωθεί πρωτοδίκως. Ειδικότερα, σε μια τέτοια περίπτωση, δεν υφίσταται πλέον, στο πλαίσιο ένδικου μέσου ασκηθέντος από τις αρμόδιες αρχές, απόφαση μεταφοράς της οποίας η εκτέλεση θα μπορούσε να ανασταλεί.
Τέλος, δεδομένου ότι ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ δεν περιλαμβάνει, γενικότερα, κανέναν κανόνα ο οποίος να αφορά τη δυνατότητα άσκησης έφεσης κατά της αποφάσεως επί του ένδικου βοηθήματος που έχει ασκηθεί κατά της αποφάσεως μεταφοράς ή ο οποίος να διέπει ρητώς το καθεστώς ενδεχόμενης έφεσης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η προστασία την οποία παρέχει το άρθρο 27, παράγραφος 1, του κανονισμού, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 18 και του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιορίζεται στην ύπαρξη δυνατότητας άσκησης ενδίκου βοηθήματος και δεν απαιτεί τη θέσπιση πλειόνων βαθμών δικαιοδοσίας [πρβλ. απόφαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2018, Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (Ανασταλτικό αποτέλεσμα της έφεσης),
C‑180/17
,
EU:C:2018:775
, σκέψη
].
Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω και ελλείψει σχετικής ρύθμισης του δικαίου της Ένωσης, εναπόκειται, δυνάμει της αρχής της δικονομικής αυτονομίας, στην εσωτερική έννομη τάξη κάθε κράτους μέλους να αποφασίσει για την ενδεχόμενη θέσπιση δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας κατά αποφάσεως που έχει εκδοθεί επί ένδικου βοηθήματος ασκηθέντος κατά αποφάσεως μεταφοράς και να ρυθμίσει, ενδεχομένως, τους ειδικότερους δικονομικούς κανόνες αυτού του δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας, περιλαμβανομένης της τυχόν λήψεως προσωρινών μέτρων, υπό την προϋπόθεση, πάντως, ότι οι εν λόγω κανόνες δεν είναι, στις περιπτώσεις οι οποίες εμπίπτουν στο δίκαιο της Ένωσης, λιγότερο ευνοϊκοί από εκείνους που αφορούν παρόμοιες περιπτώσεις διεπόμενες από το εσωτερικό δίκαιο (αρχή της ισοδυναμίας) και ότι δεν καθιστούν πρακτικώς αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την άσκηση των δικαιωμάτων που παρέχει το δίκαιο της Ένωσης (αρχή της αποτελεσματικότητας) [πρβλ. αποφάσεις της 26ης Σεπτεμβρίου 2018, Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (Ανασταλτικό αποτέλεσμα της έφεσης),
C‑180/17
,
EU:C:2018:775
, σκέψεις
και
, και της 15ης Απριλίου 2021, État belge (Στοιχεία μεταγενέστερα της απόφασης μεταφοράς),
C‑194/19
,
EU:C:2021:270
, σκέψη
].
Στο πλαίσιο αυτό, δεδομένου ιδίως ότι από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η εθνική ρύθμιση την οποία αφορά η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως έχει εφαρμογή, εντός της ολλανδικής έννομης τάξης, σε όλες τις διαδικασίες επί μέσων ένδικης προστασίας του διοικητικού δικαίου, η συγκεκριμένη ρύθμιση μπορεί να προβλέπει ότι το δικαστήριο που επιλαμβάνεται ενός ένδικου μέσου του διοικητικού δικαίου μπορεί να διατάξει, κατόπιν αιτήσεως των αρμόδιων αρχών, τη λήψη προσωρινών μέτρων. Εντούτοις, η ρύθμιση αυτή δεν μπορεί να παρεκκλίνει από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ προβλέποντας ότι τέτοια μέτρα συνεπάγονται, πέραν των περιπτώσεων που προβλέπονται στη διάταξη αυτή, τη μετάθεση στο μέλλον του χρονικού σημείου έναρξης της προθεσμίας μεταφοράς και, ως εκ τούτου, την καθυστέρηση της εκπνοής της.
Όπως προκύπτει δε από τις σκέψεις 23 και 24 της παρούσας αποφάσεως, από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ απορρέει ότι η προθεσμία μεταφοράς μπορεί να αρχίσει να τρέχει από την έκδοση οριστικής αποφάσεως επί του ένδικου βοηθήματος κατά της αποφάσεως μεταφοράς μόνον εφόσον η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς έχει ανασταλεί κατά την εξέταση του ένδικου βοηθήματος, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 27, παράγραφοι 3 ή 4, του κανονισμού.
Επομένως, προσωρινό μέτρο που έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ένδικου μέσου μπορεί να ληφθεί μόνον εφόσον η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς ανεστάλη ενόσω εκκρεμούσε η εξέταση του ένδικου βοηθήματος, κατ’ εφαρμογήν των τελευταίων αυτών διατάξεων.
Σε μια τέτοια περίπτωση, αφενός, η παράταση της μετάθεσης στο μέλλον του χρονικού σημείου έναρξης της προθεσμίας μεταφοράς ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ένδικου μέσου διασφαλίζει την ισότητα των όπλων και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ένδικης προσφυγής, καθόσον εγγυάται ότι η εν λόγω προθεσμία δεν θα εκπνεύσει ενόσω η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς έχει καταστεί αδύνατη λόγω ασκήσεως ένδικου βοηθήματος κατ’ αυτής.
Αφετέρου, η επιλογή να τεθεί η λήψη προσωρινού μέτρου ως προϋπόθεση για την παράταση, κατά την κατ’ έφεση δίκη, του ανασταλτικού αποτελέσματος που είχε το ένδικο βοήθημα κατά της αποφάσεως μεταφοράς επί του υπολογισμού της προθεσμίας μεταφοράς αποτρέπει το ενδεχόμενο η άσκηση ένδικου μέσου κατά αποφάσεως με την οποία ακυρώνεται απόφαση μεταφοράς να συνεπάγεται συστηματικά, ακόμη και όταν δεν πιθανολογείται ευλόγως η ευδοκίμηση του ένδικου μέσου, τη μετάθεση στο μέλλον του χρονικού σημείου έναρξης της προθεσμίας μεταφοράς, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της εξέτασης της αιτήσεως διεθνούς προστασίας την οποία έχει υποβάλει ο ενδιαφερόμενος.
Ένας τέτοιος κανόνας μπορεί, ως εκ τούτου, να ευνοήσει την επίτευξη των σκοπών του εν λόγω κανονισμού, οι οποίοι συνίστανται, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5 αυτού, στην καθιέρωση σαφούς και λειτουργικής μεθόδου, στηριζόμενης σε αντικειμενικά και δίκαια κριτήρια τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, για τον ταχύ προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας, προκειμένου να κατοχυρώνεται η πραγματική πρόσβαση στις διαδικασίες παροχής τέτοιας προστασίας και να μη διακυβεύεται ο σκοπός της ταχύτητας κατά την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας [πρβλ. αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 2019, Jawo,
C‑163/17
,
EU:C:2019:218
, σκέψη
, και της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Διοικητική αναστολή της αποφάσεως μεταφοράς),
C‑245/21 και C‑248/21
,
EU:C:2022:709
, σκέψη
].
Επομένως, ο κανόνας αυτός ενισχύει την εφαρμογή των επιτακτικών προθεσμιών με τις οποίες ο νομοθέτης της Ένωσης έχει πλαισιώσει τις διαδικασίες αναδοχής και εκ νέου ανάληψης. Οι εν λόγω προθεσμίες συμβάλλουν, κατά τρόπο καθοριστικό, στην επίτευξη του σκοπού ταχείας εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, διασφαλίζοντας ότι οι οικείες διαδικασίες διεξάγονται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, και καταδεικνύουν τόσο την ιδιαίτερη σημασία που έχει αποδώσει ο νομοθέτης της Ένωσης στον ταχύ προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας όσο και το γεγονός ότι, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού διασφάλισης της πραγματικής πρόσβασης στις διαδικασίες παροχής διεθνούς προστασίας και μη υπονομεύσεως του ως άνω σκοπού ταχείας εξέτασης, οι εν λόγω αιτήσεις θα πρέπει, ενδεχομένως, να εξεταστούν από κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο που έχει χαρακτηριστεί ως υπεύθυνο βάσει των κριτηρίων που θέτει το κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού (πρβλ. απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2018, X και X,
C‑47/17 και C‑48/17
,
EU:C:2018:900
, σκέψεις
και
).
Αντιθέτως, όταν –όπως φαίνεται να συμβαίνει στις διαφορές της κύριας δίκης και υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο– η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς δεν ανεστάλη ενόσω εκκρεμούσε η εξέταση του ένδικου βοηθήματος, η δυνατότητα να ζητηθεί στο πλαίσιο της κατ’ έφεση δίκης προσωρινό μέτρο όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη θα επέτρεπε εν τοις πράγμασι στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες ούτε έκριναν σκόπιμο να κάνουν χρήση της ευχέρειας που τους παρέχει το άρθρο 27, παράγραφος 4, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, προκειμένου να διασφαλίσουν την αποτελεσματική δικαστική προστασία των ενδιαφερομένων, ούτε εκτέλεσαν την απόφαση μεταφοράς ενόσω εκκρεμούσε η εξέταση του ένδικου βοηθήματος, να μεταθέσουν στο μέλλον το χρονικό σημείο έναρξης της προθεσμίας μεταφοράς του άρθρου 29, παράγραφος 1, του κανονισμού και να αποφύγουν κατ’ αυτόν τον τρόπο τη μεταβίβαση της ευθύνης για την εξέταση των αιτήσεων των εν λόγω προσώπων προς το κράτος μέλος που υπέβαλε το αίτημα αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 29, παράγραφος 2, του κανονισμού, και, συνακόλουθα, να καθυστερήσουν αδικαιολόγητα την εξέλιξη της διαδικασίας διεθνούς προστασίας, θίγοντας τους σκοπούς του κανονισμού που υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 37 και 38 της παρούσας αποφάσεως.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, σε συνδυασμό με το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει σε εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται ένδικου μέσου κατά αποφάσεως με την οποία ακυρώνεται απόφαση μεταφοράς να λάβει, κατόπιν αιτήσεως των αρμόδιων αρχών, προσωρινό μέτρο το οποίο επιτρέπει στις εν λόγω αρμόδιες αρχές να μην εκδώσουν νέα απόφαση ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ένδικου μέσου και το οποίο έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς μέχρι το πέρας της εξέτασης, εφόσον ένα τέτοιο μέτρο είναι δυνατό να ληφθεί μόνον όταν η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς είχε ανασταλεί κατά την εξέταση του ασκηθέντος ενδίκου βοηθήματος, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 27, παράγραφοι 3 ή 4, του κανονισμού.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:

Το άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα, σε συνδυασμό με το άρθρο 27, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού,

έχει την έννοια ότι:

δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει σε εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται ένδικου μέσου κατά αποφάσεως με την οποία ακυρώνεται απόφαση μεταφοράς να λάβει, κατόπιν αιτήσεως των αρμόδιων αρχών, προσωρινό μέτρο το οποίο επιτρέπει στις εν λόγω αρμόδιες αρχές να μην εκδώσουν νέα απόφαση ενόσω εκκρεμεί η εξέταση του ένδικου μέσου και το οποίο έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την αναστολή της προθεσμίας μεταφοράς μέχρι το πέρας της εξέτασης, εφόσον ένα τέτοιο μέτρο είναι δυνατό να ληφθεί μόνον όταν η εκτέλεση της αποφάσεως μεταφοράς είχε ανασταλεί κατά την εξέταση του ασκηθέντος ενδίκου βοηθήματος, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 27, παράγραφοι 3 ή 4, του κανονισμού.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.