CELEX: 62020CJ0408
Αίτηση αναιρέσεως
Θεσμικό δίκαιο
Ενιαίο καθεστώς των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλεγέντες σε ιταλικές εκλογικές περιφέρειες
Τροποποίηση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων
Βλαπτική πράξη
Προσωρινή θέση
Αυτοτελή έννομα αποτελέσματα

Με την αίτηση αναιρέσεως, ο Danilo Poggiolini ζητεί την αναίρεση της διάταξης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 3ης Ιουλίου 2020, Falqui και Poggiolini κατά Κοινοβουλίου (
T‑347/19 και T‑348/19
, μη δημοσιευθείσα, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη,
EU:T:2020:303
), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε ως προδήλως απαράδεκτη την προσφυγή του περί ακυρώσεως του σημειώματος της 11ης Απριλίου 2019, το οποίο εξέδωσε ο προϊστάμενος της μονάδας «Αποζημιώσεις και Κοινωνικά Δικαιώματα των Βουλευτών» της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με την προσαρμογή του ποσού της σύνταξης που λαμβάνει ο αναιρεσείων, κατόπιν της ενάρξεως ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 2019, της απόφασης 14/2018 του Ufficio di Presidenza della Camera dei deputati (προεδρείου της Βουλής, Ιταλία) (στο εξής: επίδικο σημείωμα).
Το ιστορικό της υπόθεσης
O D. Poggiolini είναι πρώην βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκλεγείς στην Ιταλία. Λαμβάνει, υπό την ιδιότητα αυτή, σύνταξη γήρατος.
Στις 12 Ιουλίου 2018, το προεδρείο της ιταλικής Βουλής αποφάσισε τον εκ νέου υπολογισμό, σύμφωνα με το σύστημα των εισφορών, του ποσού των συντάξεων των πρώην μελών της εν λόγω Βουλής για τα έτη κοινοβουλευτικής θητείας έως την 31η Δεκεμβρίου 2011 (στο εξής: απόφαση 14/2018).
Με την προσθήκη σχολίου στο εκκαθαριστικό σημείωμα σύνταξης του αναιρεσείοντος του Ιανουαρίου 2019, το Κοινοβούλιο τον ενημέρωσε ότι υπήρχε το ενδεχόμενο να αναθεωρηθεί το ποσό της σύνταξής του σε εκτέλεση της απόφασης 14/2018 και ότι ο νέος αυτός υπολογισμός μπορούσε να συνεπάγεται ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Με μη χρονολογημένο σημείωμα του προϊσταμένου της μονάδας «Αποζημιώσεις και Κοινωνικά Δικαιώματα των Βουλευτών» της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών του Κοινοβουλίου, επισυναφθέν στο εκκαθαριστικό σημείωμα της σύνταξης του αναιρεσείοντος του Φεβρουαρίου 2019, το Κοινοβούλιο τον ενημέρωσε, κατ’ αρχάς, ότι η νομική υπηρεσία του Κοινοβουλίου είχε επιβεβαιώσει τη δυνατότητα αυτόματης εφαρμογής της απόφασης 14/2018 στην περίπτωσή του. Με το ως άνω σημείωμα διευκρινιζόταν στη συνέχεια ότι μόλις το Κοινοβούλιο θα παραλάμβανε τις αναγκαίες πληροφορίες από την Camera dei deputati (Βουλή, Ιταλία), θα του γνωστοποιούσε το νέο ποσό της σύνταξής του και θα προέβαινε στην ανάκτηση του ενδεχομένως αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες. Τέλος, το σημείωμα αυτό ενημέρωνε τον αναιρεσείοντα ότι το τελικό ποσό της σύνταξής του επρόκειτο να προσδιοριστεί με επίσημη πράξη κατά της οποίας θα μπορούσε να ασκήσει διοικητική ένσταση ή προσφυγή ακυρώσεως βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
Στη συνέχεια, με το επίδικο σημείωμα, ο προϊστάμενος μονάδας γνωστοποίησε στον αναιρεσείοντα ότι το ποσό της σύνταξής του επρόκειτο να προσαρμοστεί κατά το ύψος της μείωσης του ποσού των ανάλογων συντάξεων που καταβάλλονται στην Ιταλία στους πρώην βουλευτές της ιταλικής Βουλής κατ’ εφαρμογήν της απόφασης 14/2018. Το σημείωμα αυτό διευκρίνιζε επίσης ότι το ποσό της σύνταξης του αναιρεσείοντος επρόκειτο να προσαρμοστεί από τον Απρίλιο του 2019 κατ’ εφαρμογήν του σχεδίου καθορισμού του νέου συνταξιοδοτικού δικαιώματος το οποίο είχε διαβιβασθεί προσαρτημένο στο επίδικο σημείωμα. Περαιτέρω, με το ίδιο σημείωμα παρεχόταν η δυνατότητα στον αναιρεσείοντα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός προθεσμίας 30 ημερών από την παραλαβή του. Ελλείψει υποβολής τέτοιων παρατηρήσεων εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τα αποτελέσματα του εν λόγω σημειώματος θα θεωρούνταν οριστικά και θα συνεπάγονταν, μεταξύ άλλων, την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών για τους μήνες Ιανουάριο έως Μάρτιο του 2019.
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 22ας Μαΐου 2019, ο αναιρεσείων υπέβαλε τις παρατηρήσεις του στην αρμόδια υπηρεσία του Κοινοβουλίου. Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της ίδιας ημέρας, το Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε την παραλαβή των παρατηρήσεων αυτών και επισήμανε στον αναιρεσείοντα ότι θα του απαντούσε μετά την εξέταση των επιχειρημάτων του.
Με έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019, ήτοι μετά την άσκηση της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ο προϊστάμενος της μονάδας «Αποζημιώσεις και Κοινωνικά Δικαιώματα των Βουλευτών» της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών του Κοινοβουλίου απάντησε στον αναιρεσείοντα επισημαίνοντας ότι στις παρατηρήσεις του δεν υπήρχαν στοιχεία ικανά να δικαιολογήσουν αναθεώρηση της θέσης του Κοινοβουλίου, όπως αυτή διατυπώθηκε στο επίδικο σημείωμα, και ότι, ως εκ τούτου, το συνταξιοδοτικό δικαίωμα καθώς και το πρόγραμμα ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου και γνωστοποιήθηκαν στο παράρτημα του εν λόγω σημειώματος, κατέστησαν οριστικά κατά την ημερομηνία της κοινοποίησης του ως άνω εγγράφου.
Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 10 Ιουνίου 2019, ο νυν αναιρεσείων άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση του επίδικου σημειώματος.
Στις 29 Αυγούστου 2019, το Κοινοβούλιο προέβαλε με χωριστό δικόγραφο ένσταση απαραδέκτου της προσφυγής.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 2019, ο νυν αναιρεσείων κατέθεσε υπόμνημα προσαρμογής της προσφυγής του.
Στις 20 Ιανουαρίου 2020, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε να συνεκδικάσει την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε ο D. Poggiolini, η οποία πρωτοκολλήθηκε με αριθμό T-348/19, με την προσφυγή που άσκησε άλλος προσφεύγων, επίσης πρώην μέλος του Κοινοβουλίου, η οποία πρωτοκολλήθηκε με αριθμό Τ-347/19.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, η οποία εκδόθηκε κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 126 του Κανονισμού Διαδικασίας, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τις δύο προσφυγές ως προδήλως απαράδεκτες.
Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, κατ’ αρχάς, στη σκέψη 53 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι το επίδικο σημείωμα δεν συνιστούσε βλαπτική πράξη και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ. Κατά συνέπεια, με τη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, απέρριψε ως προδήλως απαράδεκτο το πρώτο αίτημα του νυν αναιρεσείοντος περί ακυρώσεως του σημειώματος αυτού.
Προς αιτιολόγηση της κρίσης αυτής, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε, πρώτον, στις σκέψεις 47 έως 49 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι το γεγονός ότι ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων εφαρμοζόταν από τον Απρίλιο του 2019 δεν αρκούσε για να αποδειχθεί ότι το Κοινοβούλιο είχε λάβει οριστική θέση επί του θέματος αυτού. Αφενός, το επίδικο σημείωμα χαρακτηριζόταν ρητώς ως σχέδιο. Αφετέρου, στο σημείωμα διευκρινιζόταν ότι αυτό θα καθίστατο οριστικό μόνον ελλείψει παρατηρήσεων εκ μέρους του αποδέκτη του εντός προθεσμίας 30 ημερών από της παραλαβής του. Ο νυν αναιρεσείων όμως υπέβαλε παρατηρήσεις εντός της προθεσμίας αυτής.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 52 και 56 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι το έγγραφο του Κοινοβουλίου της 8ης Ιουλίου 2019 συνιστούσε την οριστική θέση του Κοινοβουλίου έναντι του νυν αναιρεσείοντος και δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως πράξη αμιγώς επιβεβαιωτική του επίδικου σημειώματος.
Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, τρίτον, στη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι η κρίση περί απαραδέκτου της προσφυγής που ασκήθηκε κατά του επίδικου σημειώματος δεν μπορούσε να προσβάλει το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, δεδομένου, αφενός, ότι η επίκληση του δικαιώματος αυτού δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μη εφαρμογή των ρητώς προβλεπόμενων από τη Συνθήκη ΛΕΕ προϋποθέσεων περί παραδεκτού των προσφυγών και, αφετέρου, ότι ο νυν αναιρεσείων είχε το δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά του εγγράφου της 8ης Ιουλίου 2019.
Τέταρτον, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, την επιχειρηματολογία του νυν αναιρεσείοντος ότι το Κοινοβούλιο μπορούσε να αποφύγει τον έλεγχο του Γενικού Δικαστηρίου παραλείποντας να απαντήσει στις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν επί του επίδικου σημειώματος, επισημαίνοντας ότι, εν προκειμένω, το Κοινοβούλιο είχε απαντήσει στις υποβληθείσες παρατηρήσεις. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν το Κοινοβούλιο παρανόμως παρέλειπε να ενεργήσει επ’ αυτού, οι ενδιαφερόμενοι θα εξακολουθούσαν να έχουν τη δυνατότητα άσκησης προσφυγής κατά παραλείψεως προκειμένου να υποχρεώσουν το Κοινοβούλιο να λάβει οριστική θέση.
Στη συνέχεια, στις σκέψεις 62 και 63 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το δεύτερο αίτημα του νυν αναιρεσείοντος περί ακυρώσεως της απόφασης που περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το υπόμνημα προσαρμογής που κατατέθηκε από τον νυν αναιρεσείοντα ήταν προδήλως απαράδεκτο για τον λόγο ότι ο διάδικος δεν μπορεί να προσαρμόζει τα αιτήματα και τους λόγους ακυρώσεως της αρχικής του προσφυγής εάν η ίδια η αρχική προσφυγή δεν είναι παραδεκτή κατά την ημερομηνία που ασκήθηκε.
Τέλος, στη σκέψη 67 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το τρίτο αίτημα του νυν αναιρεσείοντος, με το οποίο ζητούσε να υποχρεωθεί το Κοινοβούλιο να καταβάλει τα αχρεωστήτως παρακρατηθέντα ποσά, καθόσον το αίτημα αυτό ήταν προδήλως απαράδεκτο.
Τα αιτήματα των διαδίκων
Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, ο αναιρεσείων ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη·
–
κατά συνέπεια, να ακυρώσει το επίδικο σημείωμα και το σημείωμα που κοινοποιήθηκε με το έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019·
–
άλλως, να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο και
–
να καταδικάσει το Κοινοβούλιο στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
Το Κοινοβούλιο ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–
να καταδικάσει τον αναιρεσείοντα στα έξοδα της αναιρετικής διαδικασίας.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, ο αναιρεσείων επικαλείται τρεις λόγους αναιρέσεως, με τους οποίους προβάλλονται νομικά σφάλματα στα οποία υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο όσον αφορά την εκτίμηση, αντιστοίχως, της εκπρόθεσμης προβολής από το Κοινοβούλιο της ένστασης απαραδέκτου, της δυνατότητας ασκήσεως προσφυγής κατά του επίδικου σημειώματος και του παραδεκτού του αιτήματος ακυρώσεως που υποβλήθηκε με το υπόμνημα προσαρμογής.
Λαμβανομένης υπόψη της επιχειρηματολογίας που αναπτύσσει προς στήριξη των λόγων αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο αναιρεσείων ζητεί την αναίρεση της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης στο μέτρο που, με την εν λόγω διάταξη, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τα αιτήματά του περί ακυρώσεως του επίδικου σημειώματος και περί ακυρώσεως της απόφασης που περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019.
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο οποίος πρέπει να εξεταστεί πρώτος, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το επίδικο σημείωμα συνιστά πράξη δεκτική προσφυγής και ότι το Γενικό Δικαστήριο, κηρύσσοντας απαράδεκτη την προσφυγή ακυρώσεως που ασκήθηκε κατά του σημειώματος αυτού, παρέβη το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προσέβαλε το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
Ο αναιρεσείων υποστηρίζει, συναφώς, ότι το σημείωμα δεν αποτελεί απλώς προπαρασκευαστική πράξη, δεδομένου ότι παρήγαγε άμεσα έννομα αποτελέσματα επιφέροντας, ήδη από τον Απρίλιο του 2019, τη μείωση του ποσού της σύνταξης που του καταβάλλεται.
Ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, εξάλλου, ότι η υποβολή παρατηρήσεων συνιστούσε απλή δυνατότητα και ότι, αν δεν γινόταν χρήση της δυνατότητας αυτής, μετά την παρέλευση της προθεσμίας των 30 ημερών που διαλαμβάνεται στο επίδικο σημείωμα, η μείωση του ποσού της σύνταξης θα εξακολουθούσε να εφαρμόζεται χωρίς μεταγενέστερη παρέμβαση εκ μέρους της Διοίκησης. Ο αναιρεσείων προβάλλει ότι, εν προκειμένω, δεν είχε λάβει απάντηση στις παρατηρήσεις του κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής του και ότι αναγκάστηκε να ασκήσει την προσφυγή για να μην απολέσει το δικαίωμα άσκησής της λόγω παρόδου της σχετικής αποκλειστικής προθεσμίας.
Επιπλέον, η προσέγγιση του Γενικού Δικαστηρίου θίγει το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Αφενός, με την προσέγγιση αυτή ο αναιρεσείων στερείται προστασίας έναντι μέτρου που ασκεί άμεση επιρροή στην κατάστασή του. Αφετέρου, με την εν λόγω προσέγγιση παρέχεται στο Κοινοβούλιο η δυνατότητα να αποφεύγει κάθε δικαστικό έλεγχο παραλείποντας να απαντήσει στις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι.
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει, πρώτον, ότι η μείωση του ποσού της σύνταξης του αναιρεσείοντος είχε προσωρινό χαρακτήρα και ότι η μείωση αυτή μπορούσε να αναθεωρηθεί βάσει των παρατηρήσεων που υπέβαλε ο αναιρεσείων. Ο προσωρινός αυτός χαρακτήρας προκύπτει σαφώς από το γράμμα του επίδικου σημειώματος και από τη δυνατότητα που διέθετε ο αναιρεσείων να υποβάλει παρατηρήσεις πριν το σημείωμα καταστεί οριστικό, δυνατότητα της οποίας έκανε πράγματι χρήση ο αναιρεσείων. Η οριστική θέση του Κοινοβουλίου ελήφθη το πρώτον μεταγενέστερα.
Δεύτερον, η δικαστική προστασία του αναιρεσείοντος διασφαλίστηκε με τη δυνατότητα άσκησης προσφυγής κατά της τελικής απόφασης, η οποία περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019, προσφυγής της οποίας η εξέταση θα παρείχε, ενδεχομένως, τη δυνατότητα ακύρωσης του επίδικου σημειώματος και, κατά συνέπεια, άρσης των αποτελεσμάτων του. Συναφώς, ο κίνδυνος να μην απαντήσει το Κοινοβούλιο στις παρατηρήσεις μπορεί να αποκλειστεί για τον λόγο που εκτίθεται στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, ως «πράξεις δεκτικές προσφυγής», κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ, θεωρούνται όλα τα μέτρα των θεσμικών οργάνων τα οποία, ανεξαρτήτως της μορφής τους, αποσκοπούν στην παραγωγή δεσμευτικών έννομων αποτελεσμάτων (αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2018, Βέλγιο κατά Επιτροπής,
C-16/16 P
,
EU:C:2018:79
, σκέψη
, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής,
C-575/18 P
,
EU:C:2020:530
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Για να διαπιστωθεί αν η προσβαλλόμενη πράξη παράγει τέτοια αποτελέσματα, πρέπει να εξετάζεται η ουσία της και να εκτιμώνται τα αποτελέσματα αυτά με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια, όπως το περιεχόμενο της ίδιας της πράξης, λαμβανομένων ενδεχομένως υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε (αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2018, Βέλγιο κατά Επιτροπής,
C-16/16 P
,
EU:C:2018:79
, σκέψη
, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής,
C‑575/18 P
,
EU:C:2020:530
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Υπενθυμίζεται επίσης ότι, όπως υπογράμμισε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 46 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, τα ενδιάμεσα μέτρα που κατατείνουν, στο πλαίσιο διαδικασίας που περιλαμβάνει πολλά στάδια, στην προετοιμασία της τελικής απόφασης δεν συνιστούν κατ’ αρχήν πράξεις δεκτικές προσφυγής ακυρώσεως (πρβλ. απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου,
C‑650/18
,
EU:C:2021:426
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Τέτοιες ενδιάμεσες πράξεις αποτελούν κατ’ αρχάς πράξεις που εκφράζουν προσωρινή άποψη του θεσμικού οργάνου που τις εκδίδει (απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου,
C-650/18
,
EU:C:2021:426
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στις σκέψεις 47 έως 51 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι το επίδικο σημείωμα δεν καθόριζε την οριστική θέση του Κοινοβουλίου, δεδομένου ότι η θέση που έλαβε με το σημείωμα αυτό μπορούσε να τροποποιηθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη στοιχεία περιεχόμενα στις παρατηρήσεις του νυν αναιρεσείοντος.
Συναφώς, δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα του αναιρεσείοντος ότι το επίδικο σημείωμα δεν είχε προσωρινό χαρακτήρα για τον λόγο ότι τα αποτελέσματά του επρόκειτο να καταστούν οριστικά στην περίπτωση που ο ίδιος δεν θα υπέβαλλε παρατηρήσεις εντός της ταχθείσας με το σημείωμα αυτό προθεσμίας.
Πράγματι, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ο νυν αναιρεσείων κατέθεσε παρατηρήσεις πριν από τη λήξη της προθεσμίας αυτής, εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτόν να καταστούν οριστικά τα αποτελέσματα του επίδικου σημειώματος.
Εντούτοις, η διαπίστωση ότι πράξη θεσμικού οργάνου συνιστά ενδιάμεσο μέτρο το οποίο δεν εκφράζει την τελική θέση του θεσμικού οργάνου δεν αρκεί για να αποδειχθεί αυτομάτως ότι η πράξη αυτή δεν συνιστά «πράξη δεκτική προσφυγής» κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι μια ενδιάμεση πράξη που παράγει αυτοτελή έννομα αποτελέσματα μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως, στο μέτρο που η παρανομία την οποία ενέχει η πράξη αυτή δεν μπορεί να θεραπευθεί με προσφυγή κατά της τελικής απόφασης της οποίας η ίδια αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο (απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου,
C-650/18
,
EU:C:2021:426
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Επομένως, όταν η αμφισβήτηση της νομιμότητας ενδιάμεσης πράξης στο πλαίσιο μιας τέτοιας προσφυγής δεν είναι ικανή να διασφαλίσει στον προσφεύγοντα αποτελεσματική δικαστική προστασία έναντι των αποτελεσμάτων της πράξης αυτής, πρέπει η πράξη να είναι δεκτική προσφυγής ακυρώσεως βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ (πρβλ. αποφάσεις της 9ης Οκτωβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής,
C-400/99
,
EU:C:2001:528
, σκέψη
, της 13ης Οκτωβρίου 2011, Deutsche Post και Γερμανία κατά Επιτροπής,
C-463/10 P και C-475/10 P
,
EU:C:2011:656
, σκέψη
, και της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου,
C-650/18
,
EU:C:2021:426
, σκέψη
).
Εν προκειμένω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 47 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης και όπως υποστηρίζει ο αναιρεσείων με την αίτησή του αναιρέσεως, το επίδικο σημείωμα είχε ως αποτέλεσμα άμεση μείωση του ποσού της σύνταξης του αναιρεσείοντος, από τον Απρίλιο του 2019, δεδομένου ότι η εφαρμογή της μείωσης αυτής δεν ανεστάλη εν αναμονή της έκβασης της διαδικασίας που κίνησε το Κοινοβούλιο.
Επομένως, το επίδικο σημείωμα παρήγε αφ’ εαυτού αυτοτελή έννομα αποτελέσματα επί της περιουσιακής καταστάσεως του αναιρεσείοντος.
Τα αποτελέσματα αυτά δεν μπορούν να εξομοιωθούν με τα διαδικαστικά αποτελέσματα των πράξεων με τις οποίες εκφράζεται η προσωρινή θέση της Επιτροπής ή με τα αποτελέσματα τέτοιων πράξεων που έχουν αναγνωρισθεί ως μη θίγοντα τα συμφέροντα των ενδιαφερομένων, για τα οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορούν να συνεπάγονται το παραδεκτό προσφυγής ακυρώσεως κατά των πράξεων αυτών (πρβλ. απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 1981, IBM κατά Επιτροπής,
60/81
,
EU:C:1981:264
, σκέψεις
και
).
Το γεγονός, το οποίο επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι από το επίδικο σημείωμα προκύπτει ότι το Κοινοβούλιο θα προέβαινε στην ανάκτηση ποσών που είχαν εισπραχθεί για τους μήνες Ιανουάριο έως Μάρτιο του 2019 μόνον εάν ο νυν αναιρεσείων δεν υπέβαλλε παρατηρήσεις εντός προθεσμίας 30 ημερών από της παραλαβής του σημειώματος δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση τον άμεσο χαρακτήρα των εννόμων αποτελεσμάτων που παρήγαγε το εν λόγω σημείωμα.
Επιπλέον, μολονότι το επίδικο σημείωμα προέβλεπε ότι το Κοινοβούλιο όφειλε να λάβει τελική θέση μετά την παραλαβή των παρατηρήσεων του νυν αναιρεσείοντος, δεν αμφισβητείται ότι δεν υπήρχε καμία προθεσμία εντός της οποίας όφειλε να λάβει τη θέση αυτή.
Τα αυτοτελή έννομα αποτελέσματα του επίδικου σημειώματος μπορούσαν, κατά συνέπεια, να διατηρηθούν για μια δυνητικά μακρά περίοδο, το πέρας της οποίας δεν είναι εκ των προτέρων καθορισμένο.
Υπό τις συνθήκες αυτές, εφόσον η μείωση του ποσού της σύνταξης, η οποία έχει διάρκεια, μπορεί να έχει δυνητικώς μη αναστρέψιμες συνέπειες στην κατάσταση του ενδιαφερομένου, ο νυν αναιρεσείων έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να ασκήσει αποτελεσματική προσφυγή κατά του επίδικου σημειώματος και να εμποδίσει, με τον τρόπο αυτόν, τη μείωση της σύνταξής του (βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 30ής Ιουνίου 1992, Ιταλία κατά Επιτροπής,
C-47/91
,
EU:C:1992:284
, σκέψη
, και της 9ης Οκτωβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής,
C-400/99
,
EU:C:2001:528
, σκέψη
).
Επομένως, αντιθέτως προς ό,τι έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, η άσκηση προσφυγής ακυρώσεως κατά της τελικής απόφασης την οποία το Κοινοβούλιο όφειλε να λάβει μετά την παραλαβή των παρατηρήσεων του νυν αναιρεσείοντος δεν ήταν ικανή να διασφαλίσει στον νυν αναιρεσείοντα αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Ούτε η ευχέρεια που διαθέτει ο ενδιαφερόμενος, ελλείψει απαντήσεως του Κοινοβουλίου στις παρατηρήσεις που υπέβαλε, να ασκήσει προσφυγή κατά παραλείψεως στρεφόμενη κατά του Κοινοβουλίου, την οποία μνημονεύει το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, μπορεί να του διασφαλίσει αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Βεβαίως, το Κοινοβούλιο υποχρεούται να απαντήσει στις παρατηρήσεις αυτές εντός εύλογης προθεσμίας (πρβλ. απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2013, Επανεξέταση Arango Jaramillo κ.λπ. κατά ΕΤΕπ,
C‑334/12 RX-II
,
EU:C:2013:134
, σκέψη
) και ο ενδιαφερόμενος έχει, συνεπώς, το δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή κατά παραλείψεως, εάν το θεσμικό όργανο δεν συμμορφωθεί με την υποχρέωση αυτή.
Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η δυνατότητα ασκήσεως μιας τέτοιας προσφυγής κατά παραλείψεως μπορεί να αρκεί για να αποκλείσει την εξακολούθηση μιας κατάστασης αδράνειας της Επιτροπής μετά τη λήψη ενδιάμεσου μέτρου από το όργανο αυτό (πρβλ. απόφαση της 18ης Μαρτίου 1997, Guérin automobiles κατά Επιτροπής,
C-282/95 P
,
EU:C:1997:159
, σκέψη
).
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις αυτές δεν μπορούν να είναι καθοριστικές εν προκειμένω, δεδομένου ότι, αφενός, τυχόν ασκούμενη κατά του Κοινοβουλίου προσφυγή κατά παραλείψεως δεν θα μπορούσε να αναιρέσει τα αυτοτελή έννομα αποτελέσματα του επίδικου σημειώματος και, αφετέρου, το απαραίτητο χρονικό διάστημα για την εξέταση μιας τέτοιας προσφυγής και, εν συνεχεία, ενδεχομένως, μιας προσφυγής ακυρώσεως θα ήταν υπερβολικά μεγάλο υπό συνθήκες στις οποίες το εν λόγω σημείωμα επιφέρει άμεση μείωση του ποσού της σύνταξης που καταβάλλεται σε φυσικό πρόσωπο.
Στο πλαίσιο αυτό, το γεγονός, το οποίο επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι το Κοινοβούλιο είχε, εν προκειμένω, απαντήσει στις παρατηρήσεις του νυν αναιρεσείοντος δεν ασκεί, εν πάση περιπτώσει, επιρροή στην εκτίμηση του παραδεκτού της προσφυγής ακυρώσεως που ασκήθηκε κατά του επίδικου σημειώματος, δεδομένου ότι η απάντηση αυτή δόθηκε μετά την άσκηση της προσφυγής.
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 53 της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης, ότι από την προσωρινή φύση του επίδικου σημειώματος μπορούσε να συναχθεί ότι το σημείωμα αυτό δεν συνιστούσε βλαπτική πράξη και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ακυρώσεως βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως και να αναιρεθεί η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, κατά το μέρος που απέρριψε το πρώτο αίτημα του νυν αναιρεσείοντος στην υπόθεση T-348/19, περί ακυρώσεως του επίδικου σημειώματος.
Συνεπακόλουθα, η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη πρέπει να αναιρεθεί κατά το μέρος που απέρριψε το δεύτερο αίτημα που υπέβαλε ο νυν αναιρεσείων στην υπόθεση T-348/19, περί ακυρώσεως της απόφασης που περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019, δεδομένου ότι η απόρριψη του αιτήματος αυτού στηρίζεται αποκλειστικά στο απαράδεκτο του πρώτου αιτήματος του νυν αναιρεσείοντος, περί ακυρώσεως του επίδικου σημειώματος.
Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η εξέταση του πρώτου και του τρίτου λόγου αναιρέσεως, καθόσον αυτοί δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να έχουν ως αποτέλεσμα μεγαλύτερης έκτασης αναίρεση της αναιρεσιβαλλόμενης διάταξης.
Επί της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
Κατά το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, μπορεί είτε να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να την αναπέμψει στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει.
Πρώτον, εφόσον το Κοινοβούλιο υποστήριξε απλώς, με την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ότι η προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε ο νυν αναιρεσείων ήταν απαράδεκτη για τον λόγο ότι το επίδικο σημείωμα αποτελούσε προπαρασκευαστική πράξη, πρέπει, για τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 38 έως 54 της παρούσας αποφάσεως, να απορριφθεί η εν λόγω ένσταση απαραδέκτου.
Δεύτερον, δεδομένου ότι οι εκτιμήσεις του Γενικού Δικαστηρίου αφορούσαν αποκλειστικά το παραδεκτό των προσφυγών και το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε ο νυν αναιρεσείων ως προδήλως απαράδεκτη χωρίς να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία, το Δικαστήριο δεν διαθέτει τα αναγκαία στοιχεία για να αποφανθεί οριστικά επί της προσφυγής.
Συνεπώς, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί στο Γενικό Δικαστήριο προκειμένου να κρίνει επί των αιτημάτων του νυν αναιρεσείοντος περί ακυρώσεως του επίδικου σημειώματος και της απόφασης που περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η υπόθεση αναπέμπεται στο Γενικό Δικαστήριο, το Δικαστήριο επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφασίζει:

1)
Αναιρεί τη διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 3ης Ιουλίου 2020, Falqui και Poggiolini κατά Κοινοβουλίου (
T‑347/19 και T‑348/19
, μη δημοσιευθείσα,
EU:T:2020:303
), κατά το μέρος που απέρριψε τα αιτήματα που υπέβαλε ο Danilo Poggiolini στην υπόθεση T‑348/19 περί ακυρώσεως του σημειώματος της 11ης Απριλίου 2019, το οποίο εξέδωσε ο προϊστάμενος της μονάδας «Αποζημιώσεις και Κοινωνικά Δικαιώματα των Βουλευτών» της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με την προσαρμογή του ποσού της σύνταξης που λαμβάνει, κατόπιν της ενάρξεως ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 2019, της απόφασης 14/2018 του Ufficio di Presidenza della Camera dei deputati (προεδρείου της Βουλής, Ιταλία), και περί ακυρώσεως της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που περιέχεται στο έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2019.

2)
Απορρίπτει την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση T-348/19.

3)
Αναπέμπει την υπόθεση T-348/19 στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου αυτό να κρίνει επί των υποβληθέντων από τον Danilo Poggiolini στην υπόθεση Τ-348/19 αιτημάτων περί ακυρώσεως των ως άνω σημειώματος και απόφασης.

4)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.