CELEX: 62018CJ0477
Προδικαστική παραπομπή
Κανονισμός (ΕΚ) 882/2004
Άρθρο 27, παράγραφοι 1 και 4
Παράρτημα VI, σημεία 1 και 2
Επίσημοι έλεγχοι ζωοτροφών και τροφίμων
Χρηματοδότηση
Τέλη που οφείλονται για τους επίσημους ελέγχους
Υπολογισμός
Έννοια του “προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους”
Εξέταση του αν περιλαμβάνεται το διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό
Δυνατότητα χρέωσης τετάρτων της ώρας τα οποία ζήτησε το σφαγείο για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν τέτοιοι έλεγχοι
Προϋποθέσεις

Οι αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως αφορούν την ερμηνεία του άρθρου 26, του άρθρου 27, παράγραφος 4, και του παραρτήματος VI του κανονισμού (ΕΚ) 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων (
ΕΕ 2004, L 165, σ. 1
, και διορθωτικό
ΕΕ 2004, L 191, σ. 1
).
Οι αιτήσεις αυτές υποβλήθηκαν στο πλαίσιο ένδικων διαφορών μεταξύ, πρώτον, της Exportslachterij J. Gosschalk en Zn. BV (στο εξής: Gosschalk) και, δεύτερον, των Compaxo Vlees Zevenaar BV, Ekro BV, Vion Apeldoorn BV και Vitelco BV (στο εξής: Compaxo κ.λπ.), αφενός, και του Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (Υπουργού Γεωργίας, Φυσικού Περιβάλλοντος και Ποιότητας Τροφίμων, Κάτω Χώρες) (στο εξής: Υπουργός), αφετέρου, σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των οφειλόμενων τελών για τους επίσημους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στα σφαγεία της Gosschalk και των Compaxo κ.λπ.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Ο κανονισμός 882/2004
Οι αιτιολογικές σκέψεις 11, 13, 14 και 32 του κανονισμού 882/2004 έχουν ως εξής:
«(11)
Οι αρμόδιες αρχές για τη διενέργεια των επισήμων ελέγχων θα πρέπει να πληρούν ορισμένα λειτουργικά κριτήρια ώστε να εξασφαλίζεται η αμεροληψία και η αποτελεσματικότητά τους. Πρέπει να διαθέτουν επαρκές ειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό καθώς και τα κατάλληλα μέσα και εξοπλισμό για την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων τους.
[…]
(13)
Η συχνότητα των επισήμων ελέγχων πρέπει να έχει τακτική βάση και να είναι ανάλογη με τον κίνδυνο […].
(14)
Οι επίσημοι έλεγχοι θα πρέπει να πραγματοποιούνται με βάση τεκμηριωμένες διαδικασίες ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται ομοιόμορφα και έχουν σταθερή υψηλή ποιότητα.
[…]
(32)
Επαρκείς χρηματοδοτικοί πόροι πρέπει να διατίθενται για την οργάνωση των επισήμων ελέγχων. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να μπορούν να επιβάλλουν τα τέλη ή τις εισφορές προκειμένου να καλύπτουν τις δαπάνες από τους επισήμους ελέγχους. Κατά τη διαδικασία αυτή, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών είναι ελεύθερες να καθορίζουν τα τέλη και τις εισφορές ως κατ’ αποκοπή ποσά βάσει των δαπανών που προκύπτουν και λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη κατάσταση των επιχειρήσεων. Όταν επιβάλλονται τέλη στους υπεύθυνους επιχειρήσεων, θα πρέπει να ισχύουν κοινά κριτήρια. Είναι, συνεπώς, σκόπιμο να καθοριστούν τα κριτήρια για τον προσδιορισμό του επιπέδου των τελών επιθεώρησης. Όσον αφορά τα τέλη που εφαρμόζονται για τους ελέγχους των εισαγωγών, είναι σκόπιμο να θεσπισθούν άμεσα τα ποσοστά για τα κύρια εισαγόμενα αγαθά ώστε να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή τους και να αποφευχθούν στρεβλώσεις του εμπορίου.»
Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής», ορίζει, στην παράγραφο 1, τα εξής:
«Ο παρών κανονισμός θεσπίζει γενικούς κανόνες για τη διεξαγωγή επισήμων ελέγχων για να εξακριβώνεται η συμμόρφωση προς τους κανόνες που έχουν ως στόχο, ιδίως:
α)
την πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση σε αποδεκτό επίπεδο, των κινδύνων για τον άνθρωπο και τα ζώα, είτε άμεσα είτε μέσω του περιβάλλοντος,
και
β)
τη διασφάλιση θεμιτών πρακτικών κατά το εμπόριο ζωοτροφών και τροφίμων και την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της επισήμανσης των ζωοτροφών και των τροφίμων και άλλων μορφών ενημέρωσης των καταναλωτών.»
Το άρθρο 2 του εν λόγω κανονισμού περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους ορισμούς:
«1.
“επίσημος έλεγχος”: κάθε μορφή ελέγχου που πραγματοποιεί η αρμόδια αρχή ή η [Ευρωπαϊκή Ένωση] για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες περί υγείας και καλής διαβίωσης των ζώων·
[…]
4.
“αρμόδια αρχή”: η κεντρική αρχή κράτους μέλους, η οποία είναι αρμόδια για την οργάνωση επισήμων ελέγχων, ή οποιαδήποτε άλλη αρχή στην οποία έχει μεταβιβαστεί αυτή η αρμοδιότητα· ο ορισμός περιλαμβάνει επίσης, όπου ενδείκνυται, την αντίστοιχη αρχή τρίτης χώρας·
[…]
7.
“επιθεώρηση”: η εξέταση κάθε σημείου που αφορά τις ζωοτροφές, τα τρόφιμα, την υγεία και τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων ώστε να διασφαλίζεται ότι τα σημεία αυτά πληρούν τις νομικές απαιτήσεις της νομοθεσίας περί ζωοτροφών και τροφίμων και ανταποκρίνονται στους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων·
8.
“παρακολούθηση”: η διενέργεια σχεδιασμένης αλληλουχίας παρατηρήσεων ή μετρήσεων με σκοπό να συναχθεί μια συνολική εικόνα σχετικά με τα επίπεδα συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών ή τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων·
[…]».
Το άρθρο 3 του κανονισμού 882/2004, με τίτλο «Γενικές υποχρεώσεις όσον αφορά την οργάνωση των επισήμων ελέγχων», προβλέπει, στην παράγραφο 1, τα ακόλουθα:
«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι πραγματοποιούνται επίσημοι έλεγχοι τακτικά και βάσει των κινδύνων και με την κατάλληλη συχνότητα για την επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού […]».
Το άρθρο 4 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Ορισμός των αρμόδιων αρχών και κριτήρια λειτουργίας», προβλέπει, στην παράγραφο 2, τα εξής:
«Οι αρμόδιες αρχές μεριμνούν:
α)
για την αποτελεσματικότητα και την καταλληλότητα των επισήμων ελέγχων των ζώντων ζώων, των ζωοτροφών και των τροφίμων σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης και της διανομής, καθώς και της χρήσης των ζωοτροφών·
[…]
γ)
ώστε να διαθέτουν ή να έχουν πρόσβαση σε επαρκή δυναμικότητα εργαστηρίων για τις δοκιμές και σε επαρκή αριθμό κατάλληλα ειδικευμένου και έμπειρου προσωπικού ώστε οι επίσημοι έλεγχοι και τα καθήκοντα ελέγχου να διεξάγονται σωστά και ουσιαστικά·
δ)
ώστε να διαθέτουν κατάλληλα και ορθά συντηρούμενες εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, ώστε να εξασφαλίζεται ότι το προσωπικό μπορεί να διεξάγει αποτελεσματικά και ουσιαστικά τους επισήμους ελέγχους·
[…]».
Το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο αφορά το «Προσωπικό που διεξάγει επισήμους ελέγχους», ορίζει τα εξής:
«Η αρμόδια αρχή εξασφαλίζει ότι το σύνολο του προσωπικού της που διεξάγει επισήμους ελέγχους:
α)
λαμβάνει, στον τομέα της αρμοδιότητάς του, κατάλληλη κατάρτιση η οποία του παρέχει τη δυνατότητα να εκτελεί σωστά τα καθήκοντά του και να διεξάγει τους ελέγχους κατά τρόπο συνεπή. Η κατάρτιση αυτή καλύπτει, όπως ενδείκνυται, τους τομείς που αναφέρονται στο παράρτημα II κεφάλαιο Ι·
β)
τηρείται ενήμερο των εξελίξεων στον τομέα της αρμοδιότητάς του και λαμβάνει τακτικά πρόσθετη κατάρτιση αναλόγως των απαιτήσεων
και
γ)
διαθέτει ικανότητες για διεπιστημονική συνεργασία.»
Το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 882/2004, με τίτλο «Διαδικασίες ελέγχου και επαλήθευσης», προβλέπει τα ακόλουθα:
«Οι αρμόδιες αρχές θεσπίζουν διαδικασίες προκειμένου:
α)
για να επαληθεύουν την αποτελεσματικότητα των επισήμων ελέγχων που διεξάγουν
[…]».
Ο τίτλος ΙΙ του κανονισμού 882/2004, σχετικά με τους κανόνες από τους οποίους διέπονται οι «Επίσημοι έλεγχοι από τα κράτη μέλη», περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το κεφάλαιο VI, το οποίο αφορά τη «Χρηματοδότηση των επισήμων ελέγχων» και περιέχει τα άρθρα 26 έως 29.
Κατά το άρθρο 26 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Γενική αρχή»:
«Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι επαρκείς οικονομικοί πόροι είναι διαθέσιμοι για την παροχή του απαραίτητου προσωπικού και άλλων πόρων για τη διεξαγωγή των επισήμων ελέγχων, με όλα τα μέσα που κρίνονται ενδεδειγμένα, συμπεριλαμβανομένης της γενικής φορολόγησης ή της καθιέρωσης τελών ή επιβαρύνσεων.»
Το άρθρο 27 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Τέλη ή επιβαρύνσεις», προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν τέλη ή επιβαρύνσεις για την κάλυψη του κόστους των επισήμων ελέγχων.
[…]
4.   Τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επισήμων ελέγχων σύμφωνα με την παράγραφο 1 ή 2:
α)
δεν πρέπει να είναι υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI
και
β)
μπορούν να καθορίζονται κατ’ αποκοπή βάσει των δαπανών των αρμόδιων αρχών κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου ή, ανάλογα με την περίπτωση, στο επίπεδο που ορίζεται στο παράρτημα IV τμήμα Β ή στο παράρτημα V τμήμα Β.
[…]
10.   Με την επιφύλαξη του κόστους για τις δαπάνες που προβλέπονται στο άρθρο 28, τα κράτη μέλη δεν εισπράττουν άλλα τέλη πλην εκείνων που προβλέπονται στο παρόν άρθρο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
[…]»
Το παράρτημα VI του κανονισμού 882/2004, με τίτλο «Κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των τελών», αναφέρει τα εξής:
«1. Οι μισθοί του προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους.
2. Το κόστος του προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους, συμπεριλαμβανομένου του κόστους των εγκαταστάσεων, των εργαλείων, του εξοπλισμού, της κατάρτισης, των οδοιπορικών και των συναφών δαπανών.
3. Το κόστος εργαστηριακής ανάλυσης και δειγματοληψίας.»
Ο κανονισμός (ΕΚ) 854/2004
Το τιτλοφορούμενο «Ορισμοί» άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) 854/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον καθορισμό ειδικών διατάξεων για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο (
ΕΕ 2004, L 139, σ. 206
, και διορθωτικό
ΕΕ 2004, L 226, σ. 83
), ορίζει τα εξής:
«1.   Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
στ)
“επίσημος κτηνίατρος”: κτηνίατρος ο οποίος, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, έχει εξουσιοδοτηθεί να ενεργεί υπό αυτή την ιδιότητα και έχει διοριστεί από την αρμόδια αρχή·
[…]
η)
“επίσημος βοηθός”: πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, έχει εξουσιοδοτηθεί να ενεργεί υπό αυτή την ιδιότητα, έχει διοριστεί από την αρμόδια αρχή και εργάζεται υπό τη δικαιοδοσία και την ευθύνη του επίσημου κτηνιάτρου
[…]».
Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, το οποίο αφορά τις «Γενικές αρχές για επίσημους ελέγχους όσον αφορά όλα τα προϊόντα ζωικής προέλευσης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού»:
«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων παρέχουν κάθε αναγκαία υποστήριξη για την αποτελεσματική διενέργεια των επίσημων ελέγχων από την αρμόδια αρχή.
Διασφαλίζουν κυρίως:
–
την πρόσβαση στα κτίρια, στους χώρους εργασίας της επιχείρησης, στις εγκαταστάσεις και τις λοιπές υποδομές,
–
την πρόσβαση στα έγγραφα και τα αρχεία που προβλέπονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού ή που η αρμόδια αρχή κρίνει αναγκαία για την αξιολόγηση της κατάστασης.»
Το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Νωπό κρέας», ορίζει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι διενεργούνται επίσημοι έλεγχοι του νωπού κρέατος σύμφωνα με το παράρτημα Ι.
1.
Ο επίσημος κτηνίατρος διενεργεί ελέγχους σε σφαγεία, εγκαταστάσεις χειρισμού θηραμάτων και εργαστήρια τεμαχισμού που διαθέτουν νωπό κρέας στην αγορά σύμφωνα με τις γενικές απαιτήσεις του τμήματος Ι κεφάλαιο ΙΙ παράρτημα Ι και με τις ειδικές απαιτήσεις του τμήματος IV, ιδίως όσον αφορά:
[…]
β)
την επιθεώρηση προ της σφαγής·
[…]
δ)
την επιθεώρηση μετά τη σφαγή·
[…]
[…]
4.
Οι επίσημοι βοηθοί δύνανται να επικουρούν τον επίσημο κτηνίατρο στους επίσημους ελέγχους που διενεργούνται σύμφωνα με τα τμήματα Ι και ΙΙ του παραρτήματος Ι, όπως ορίζεται στο τμήμα ΙΙΙ κεφάλαιο Ι. Στην περίπτωση αυτήν, οι βοηθοί αυτοί εργάζονται ως μέρος ανεξάρτητης ομάδας.
5.
α) Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχει επαρκές επίσημο προσωπικό ώστε οι επίσημοι έλεγχοι που απαιτούνται δυνάμει του παραρτήματος Ι να διενεργούνται με τη συχνότητα που ορίζεται στο τμήμα ΙΙΙ κεφάλαιο ΙΙ.
[…]
[…]
7.
Τα κράτη μέλη μεριμνούν, ώστε οι επίσημοι κτηνίατροι και οι επίσημοι βοηθοί να διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα και καταρτίζονται σύμφωνα με το παράρτημα Ι τμήμα ΙΙΙ κεφάλαιο IV.»
Το ολλανδικό δίκαιο
Η Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit nr. 2164, houdende retributies betreffende werkzaamheden van de [Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)] en [Algemene Inspectiedienst (AID)] (Regeling retributies veterinaire en hygiënische aangelegenheden I) [απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικού Περιβάλλοντος και Ποιότητας Τροφίμων αριθ. 2164 περί καθορισμού των τελών για τις εργασίες που εκτελούν η [Ολλανδική Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων και Καταναλωτικών Προϊόντων (NVWA)] και η [υπηρεσία γενικής επιθεώρησης (AID)] (απόφαση για τα τέλη επί κτηνιατρικών και υγειονομικών θεμάτων I)], της 4ης Μαΐου 2009, όπως ίσχυε από τις 3 Απριλίου 2013 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2014, περιλαμβάνει το κεφάλαιο 5, το οποίο αφορά τη σφαγή και από το οποίο προκύπτουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«§ 1. Επίσημοι έλεγχοι στο πλαίσιο της σφαγής κατοικίδιων οπληφόρων
Άρθρο 15
Για τους ελέγχους οι οποίοι μνημονεύονται στο άρθρο 4, παράγραφος 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού [854/2004], και οι οποίοι πραγματοποιούνται, εντός των προβλεπόμενων ωρών λειτουργίας για τη σφαγή των κατοικίδιων οπληφόρων, από επίσημο κτηνίατρο ή επίσημο βοηθό απασχολούμενο από την NVWA, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει τέλος συνιστάμενο σε:
a.
βασικό κατ’ αποκοπήν ποσό ύψους 76,29 ευρώ και
b.
ποσό ύψους 29,06 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο αφιερώθηκε από επίσημο κτηνίατρο ή επίσημο βοηθό απασχολούμενο από την NVWA στις εργασίες επιθεώρησης πριν από τη σφαγή·
c.
ποσό ύψους 20,54 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο αφιερώθηκε από επίσημο κτηνίατρο, ή εξ ονόματός του, στις εργασίες επιθεώρησης μετά τη σφαγή.
Άρθρο 16
Για τις εργασίες επιθεώρησης μετά τη σφαγή οι οποίες προβλέπονται στο τμήμα IV, κεφάλαιο I, κεφάλαιο II, κεφάλαιο III και κεφάλαιο IV, μέρος B, του παραρτήματος I του κανονισμού [854/2004], όσον αφορά τα κατοικίδια οπληφόρα, και οι οποίες πραγματοποιούνται από επίσημο βοηθό στο πλαίσιο της εκτέλεσης της σύμβασης για την επιθεώρηση του κόκκινου κρέατος, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει τέλος συνιστάμενο σε:
a.
βασικό κατ’ αποκοπήν ποσό ύψους 77,43 ευρώ και
b.
ποσό ύψους 13 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο ο εν λόγω επίσημος βοηθός αφιέρωσε στην επιθεώρηση.
[…]»
Το κεφάλαιο 10 της απόφασης αυτής, το οποίο επιγράφεται «Λοιπά πρόσθετα τέλη», προβλέπει ειδικότερα τα εξής:
«Άρθρο 50
1.
Όταν, κατά την κρίση του παριστάμενου υπαλλήλου της NVWA, οι εργασίες του άρθρου 3, παράγραφος 2, [ή των άρθρων] 5, 8, 9, 10, 10a, 10b, 11, 13, 15, 19, 20, 21 ή 22 απαιτούν περισσότερο χρόνο σε σχέση με τον χρόνο που δηλώθηκε βάσει του άρθρου 58, παράγραφος 1, στοιχεία c και d, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, πέραν των τελών που οφείλονται βάσει του σχετικού άρθρου, τέλος συνιστάμενο σε ένα ποσό ανά επιπλέον, σε σχέση με τον δηλωθέντα αριθμό, τέταρτο της ώρας που αφιερώνεται σε εργασίες.
2.
Το ποσό ανά τέταρτο της ώρας που μνημονεύεται στην παράγραφο 1 ανέρχεται σε:
a.
27,52 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 3, παράγραφος 2, και του άρθρου 8]·
b.
27,52 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 5·
c.
36,79 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 9, 10 και 10a·
d.
34,75 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 10b, 11 και 13·
e.
29,06 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 15, στοιχείο b, καθώς και των άρθρων] 21 και 22·
f.
20,54 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 15, στοιχείο c·
g.
28,66 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 19 και 20.
3.
Όταν, κατά την κρίση του παριστάμενου υπαλλήλου της NVWA, οι εργασίες του άρθρου 17 απαιτούν περισσότερο χρόνο σε σχέση με τον χρόνο που δηλώθηκε βάσει του άρθρου 58, παράγραφος 1, στοιχεία c και d, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, πέραν των τελών που οφείλονται βάσει του σχετικού άρθρου, τέλος συνιστάμενο σε ποσό ύψους 19,05 ευρώ.
Άρθρο 51
1.
Όταν οι εργασίες [του άρθρου 3, παράγραφος 2, ή των άρθρων] 5, 8, 9, 10, 10a, 10b, 11, 13, 15, 19, 20, 21 ή 22 εκτελούνται εκτός των ωρών λειτουργίας, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, πέραν των τελών που οφείλονται βάσει του σχετικού άρθρου, τέλος συνιστάμενο σε ένα ποσό ανά τέταρτο της ώρας που αφιερώνεται σε εργασίες εκτός των ωρών λειτουργίας.
2.
Το ποσό ανά τέταρτο της ώρας που μνημονεύεται στην παράγραφο 1 ανέρχεται σε:
a.
8,26 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 3, παράγραφος 2, και του άρθρου 8]·
b.
8,26 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 5·
c.
11,04 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 9, 10 και 10a·
d.
10,43 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 10b, 11 και 13·
e.
8,72 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 15, στοιχείο b, καθώς και των άρθρων] 21 και 22·
f.
6,16 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 15, στοιχείο c·
g.
8,60 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 19 και 20.
3.
Όταν οι εργασίες του άρθρου 17 εκτελούνται εκτός των ωρών λειτουργίας, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, πέραν των τελών που οφείλονται βάσει του σχετικού άρθρου, τέλος συνιστάμενο σε ποσό ύψους 37,78 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο εκτελούνται εργασίες εκτός των ωρών λειτουργίας.
1.
Όταν, κατά την κρίση της NVWA, η ορθή διενέργεια του κατ’ άρθρο 47a συμπληρωματικού επίσημου ελέγχου απαιτεί να διενεργηθεί ο έλεγχος αυτός εκτός των ωρών λειτουργίας, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να καταβάλει στην επιχείρηση που διενεργεί τον συμπληρωματικό επίσημο έλεγχο, πέραν του ποσού του άρθρου 47a, παράγραφοι 1, 2 ή 3, ποσό συνιστάμενο στο 30 % του ποσού του άρθρου 47a, παράγραφοι 1, 2 ή 3, ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο διενεργείται έλεγχος εκτός των ωρών λειτουργίας.
2.
Όταν, κατά την κρίση της NVWA, η ορθή διενέργεια του κατ’ άρθρο 48 συμπληρωματικού επίσημου ελέγχου απαιτεί να διενεργηθεί ο έλεγχος αυτός εκτός των ωρών λειτουργίας, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να καταβάλει στην επιχείρηση που διενεργεί τον συμπληρωματικό επίσημο έλεγχο, πέραν του ποσού του άρθρου 48, ποσό συνιστάμενο στο 30 % του ποσού του άρθρου 48, παράγραφος 1, ανά συμπληρωματικό επίσημο έλεγχο.
Άρθρο 52
1.
Όταν οι εργασίες [του άρθρου 3, παράγραφος 2, ή των άρθρων] 5, 8, 9, 10, 10a, 10b, 11, 13, 15, 19, 20, 21 ή 22 διακόπτονται, αναβάλλονται ή δεν εκτελούνται εν όλω ή εν μέρει, λόγω περιστάσεων ανεξάρτητων από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τις εργασίες, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει τέλος συνιστάμενο σε ένα ποσό ανά τέταρτο της ώρας:
a.
ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο διήρκεσε η διακοπή ή η αναβολή για το πρόσωπο που είναι επιφορτισμένο με τις εργασίες ή
b.
ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο θα είχαν διαρκέσει οι εργασίες εάν είχαν εκτελεστεί από το πρόσωπο που θα είχε επιφορτιστεί με τις εργασίες αυτές κατά την κρίση του [Υπουργού] σύμφωνα με την κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 57.
2.
Το ποσό ανά τέταρτο της ώρας που μνημονεύεται στην παράγραφο 1 ανέρχεται σε:
a.
27,52 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 3, παράγραφος 2, και του άρθρου 8]·
b.
27,52 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 5·
c.
36,79 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 9, 10 και 10a·
d.
34,75 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 10b, 11 και 13·
e.
29,06 ευρώ για τις εργασίες [του άρθρου 15, στοιχείο b, καθώς και των άρθρων] 21 και 22·
f.
20,54 ευρώ για τις εργασίες του άρθρου 15, στοιχείο c·
g.
28,66 ευρώ για τις εργασίες των άρθρων 19 και 20.
3.
Όταν οι εργασίες του άρθρου 17 διακόπτονται, αναβάλλονται ή δεν εκτελούνται εν όλω ή εν μέρει, λόγω περιστάσεων ανεξάρτητων από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τις εργασίες, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει τέλος συνιστάμενο σε ποσό ύψους 19,05 ευρώ.
4.
Όταν η αίτηση έκδοσης πιστοποιητικού, φορτωτικής, επικυρωμένου αντιγράφου πιστοποιητικού ή φορτωτικής ή δήλωσης, κατά το άρθρο 14, ανακαλείται λόγω περιστάσεων ανεξάρτητων από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τις εργασίες, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει τέλος συνιστάμενο σε ποσό ίσο με το τέλος που θα οφειλόταν βάσει του άρθρου 14 εάν είχε πράγματι γίνει η έκδοση.
5.
Τα τέλη των παραγράφων 1, 2 και 3 χρεώνονται πλέον των τελών που οφείλονται βάσει των σχετικών άρθρων, καθόσον οι σχετικές εργασίες αναβάλλονται ή, ενώ έχουν αρχίσει, στη συνέχεια διακόπτονται ή εν μέρει δεν εκτελούνται.
6.
Το άρθρο αυτό δεν εφαρμόζεται εάν η κοινοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 58, παράγραφος 3, έχει γίνει εντός της ταχθείσας προθεσμίας.
Άρθρο 53
1.
Στο μέτρο κατά το οποίο, λόγω περιστάσεων ανεξάρτητων από το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τις εργασίες, οι εργασίες του άρθρου αυτού διακόπτονται, αναβάλλονται ή δεν εκτελούνται εν όλω ή εν μέρει, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, πέραν του τέλους που οφείλεται βάσει του άρθρου 16, τέλος συνιστάμενο σε ποσό ίσο με το ισχύον κατ’ άρθρο 16 ποσό ανά τέταρτο της ώρας,
a.
ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο διήρκεσε η διακοπή ή η αναβολή για το πρόσωπο που είναι επιφορτισμένο με τις εργασίες ή
b.
ανά τέταρτο της ώρας κατά το οποίο θα είχαν διαρκέσει οι εργασίες εάν είχαν εκτελεστεί από το πρόσωπο που θα είχε επιφορτιστεί με τις εργασίες αυτές.
2.
Πέραν του τέλους που προβλέπεται στο άρθρο 16, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, για τις εργασίες του άρθρου αυτού, τέλος ύψους 13 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο ο κατά το εν λόγω άρθρο επίσημος βοηθός αφιέρωσε στις εργασίες αυτές μετά την υπέρβαση, κατά πλέον του ενός τετάρτου της ώρας, της διάρκειας για την οποία ζητήθηκαν οι εργασίες σύμφωνα με το άρθρο 57.
3.
Πέραν του τέλους που προβλέπεται στο άρθρο 16, ο πάροχος οφείλει να καταβάλει, για τις εργασίες του άρθρου αυτού οι οποίες εκτελούνται εκτός των ωρών λειτουργίας, τέλος ύψους:
a.
1,50 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο ο κατ’ άρθρο 16 επίσημος βοηθός αφιέρωσε στις εργασίες αυτές κατά τη διάρκεια εργάσιμων ημερών μεταξύ 18:00 και 22:00·
b.
3,01 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο ο κατ’ άρθρο 16 επίσημος βοηθός αφιέρωσε στις εργασίες αυτές κατά τη διάρκεια εργάσιμων ημερών μεταξύ 22:00 και 0:00·
c.
3,01 ευρώ ανά τέταρτο της ώρας το οποίο ο κατ’ άρθρο 16 επίσημος βοηθός αφιέρωσε στις εργασίες αυτές κατά τη διάρκεια εργάσιμων ημερών μεταξύ 0:00 και 06:00.
[…]
8.
Για την εφαρμογή της παραγράφου 3, με τον όρο “ώρες λειτουργίας” νοείται: το χρονικό διάστημα από τη Δευτέρα έως και την Παρασκευή, εξαιρουμένων των επίσημων αργιών, από τις 06:00 έως τις 18:00.»
Το κεφάλαιο 11 της εν λόγω απόφασης, το οποίο επιγράφεται «Τέλη υπό μορφή βασικών κατ’ αποκοπήν ποσών», ορίζει τα εξής:
«Άρθρο 54
1.
Εάν οφείλεται βασικό κατ’ αποκοπήν ποσό βάσει της παρούσας απόφασης, το ποσό αυτό χρεώνεται για τις εργασίες που εκτελεί κάθε παριστάμενος υπάλληλος της NVWA εντός μιας ημέρας, επί αδιάκοπο χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων διαλειμμάτων, για έναν πάροχο σε έναν τόπο.
2.
Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, όταν οφείλεται βασικό κατ’ αποκοπήν ποσό βάσει του άρθρου 16, το ποσό αυτό χρεώνεται για τις εργασίες που εκτελούνται εντός μιας ημέρας, επί αδιάκοπο χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων διαλειμμάτων, για έναν πάροχο σε έναν τόπο.»
Η Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken nr. WJZ/14033284, houdende vaststelling van tarieven voor werkzaamheden van de NVWA (Regeling NVWA-tarieven) [απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών αριθ. WJZ/14033284 περί καθορισμού τιμολογίων αμοιβών για τις εργασίες που εκτελεί η NVWA (απόφαση περί των τιμολογίων αμοιβών της NVWA)], της 20ής Φεβρουαρίου 2014, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2014, έχει ως σκοπό να καθιερώσει ένα νέο, απλοποιημένο σύστημα τιμολογίων αμοιβών για τις εργασίες επιθεώρησης και ελέγχου που διεξάγουν οι μόνιμοι υπάλληλοι της NVWA στο πλαίσιο, ιδίως, των κανόνων επί κτηνιατρικών και υγειονομικών θεμάτων. Η απόφαση αυτή επαναλαμβάνει, υπό παρόμοια μορφή, τις διατάξεις της απόφασης για τα τέλη επί κτηνιατρικών και υγειονομικών θεμάτων I, οι οποίες παρατίθενται στις σκέψεις 17 έως 19 της παρούσας απόφασης.
Οι διαφορές των κύριων δικών και τα προδικαστικά ερωτήματα
Η υπόθεση C-477/18
Η Gosschalk εκμεταλλεύεται σφαγείο το οποίο μεταποιεί χοιρινό κρέας και το διαθέτει στην αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, υποβλήθηκε σε επίσημους ελέγχους προκειμένου να εξακριβωθεί αν τηρούσε τόσο τον κανονισμό 882/2004 όσο και την απόφαση περί των τιμολογίων αμοιβών της NVWA.
Οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται ιδίως κατά τη διάρκεια επιθεωρήσεων πριν από τη σφαγή και μετά τη σφαγή, αφενός, από επίσημους κτηνιάτρους και βοηθούς που εργάζονται για την NVWA, η οποία είναι η ορισθείσα αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, και, αφετέρου, από προσωρινώς διατιθέμενους επίσημους βοηθούς της Kwaliteitskeuring Dierlijke Sector (KDS), η οποία, κατά την Ολλανδική Κυβέρνηση, είναι ιδιωτική εταιρία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Για την κάλυψη του κόστους που συνεπάγονται οι ως άνω εργασίες επιθεώρησης, ο Υπουργός εισπράττει από τα σφαγεία τέλη βάσει του άρθρου 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004, καθώς και βάσει της απόφασης περί των τιμολογίων αμοιβών της NVWA.
Στην πράξη, το σφαγείο υποβάλλει στην NVWA αίτηση στην οποία προσδιορίζει τις εργασίες επιθεώρησης που πρέπει να εκτελεστούν, τον απαιτούμενο αριθμό επίσημων κτηνιάτρων και επίσημων βοηθών, καθώς και τον αναγκαίο χρόνο, εκφραζόμενο σε τέταρτα της ώρας, για την εκτέλεση των εργασιών αυτών.
Μετά την εκτέλεση των εργασιών επιθεώρησης, ο Υπουργός εκδίδει προς το σφαγείο τιμολόγιο για τα οφειλόμενα σχετικώς ποσά. Για κάθε επίσημο κτηνίατρο και επίσημο βοηθό που εκτέλεσε εργασίες επιθεώρησης, το σφαγείο πρέπει, ειδικότερα, να καταβάλει ένα βασικό κατ’ αποκοπήν ποσό και ένα ποσό για κάθε τέταρτο της ώρας που αφιερώθηκε στις εν λόγω εργασίες. Όταν η διάρκεια των εργασιών επιθεώρησης είναι μεγαλύτερη από την προβλεφθείσα, το σφαγείο πρέπει να καταβάλει πρόσθετο ποσό για κάθε επιπλέον τέταρτο της ώρας. Αντιθέτως, εάν οι εργασίες επιθεώρησης ολοκληρωθούν νωρίτερα σε σχέση με την προβλεφθείσα διάρκεια, το σφαγείο εξακολουθεί να οφείλει τέλη για τα τέταρτα της ώρας που ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν εκτελέστηκαν τέτοιες εργασίες.
Στην υπόθεση της κύριας δίκης, εκδόθηκαν προς την Gosschalk διάφορα τιμολόγια με τα οποία της επιβάλλονταν τέλη για την κάλυψη εργασιών επιθεώρησης που είχαν εκτελέσει στις εγκαταστάσεις της η NVWA και η KDS μεταξύ του 2013 και του 2016. Η Gosschalk, εκτιμώντας ότι ο τρόπος είσπραξης των τελών αυτών αντέβαινε στην απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd (
C-112/15
,
EU:C:2016:185
), υπέβαλε διοικητικές ενστάσεις ενώπιον του Υπουργού και, μετά την απόρριψη των εν λόγω ενστάσεων, προσέφυγε ενώπιον του College van Beroep voor het bedrijfsleven (διοικητικού εφετείου αρμόδιου επί οικονομικών υποθέσεων, Κάτω Χώρες).
Το αιτούν δικαστήριο, αναφερόμενο ιδίως στις δυσκολίες ως προς την ερμηνεία του κανονισμού 882/2004, ειδικότερα δε του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, καθώς και στη σχετική διαφωνία μεταξύ των διαδίκων της κύριας δίκης, εκτιμά ότι η υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων στο Δικαστήριο εξυπηρετεί το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης.
Η διαφωνία των διαδίκων αφορά, πρώτον, την οριοθέτηση της έννοιας του «προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους». Τ
ο αιτούν δικαστήριο
παρατηρεί αφενός ότι ο κανονισμός 882/2004 δεν διευκρινίζει το περιεχόμενο της έννοιας αυτής, η οποία διαλαμβάνεται στα σημεία 1 και 2 του παραρτήματος VI του κανονισμού, και αφετέρου ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Gosschalk, από την απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd (
C-112/15
,
EU:C:2016:185
), δεν μπορεί να συναχθεί ότι μόνον ο επίσημος κτηνίατρος και ο επίσημος βοηθός που διενεργούν πράγματι τους επίσημους ελέγχους εμπίπτουν στην έννοια αυτή. Τούτου δοθέντος, το αιτούν δικαστήριο εκφράζει επίσης αμφιβολίες ως προς την ευρύτερη ερμηνεία της έννοιας από τον Υπουργό, κατά την οποία οι μισθοί και οι δαπάνες του διοικητικού και λοιπού προσωπικού μπορούν να βαρύνουν το σφαγείο.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι τόσο το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων και των κρεάτων πουλερικών (
ΕΕ 1985, L 32, σ. 14
), όσο και το άρθρο 81, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2017, για τους επίσημους ελέγχους και τις άλλες επίσημες δραστηριότητες που διενεργούνται με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και των κανόνων για την υγεία και την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγεία των φυτών και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, για την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 999/2001, (ΕΚ) αριθ. 396/2005, (ΕΚ) αριθ. 1069/2009, (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, (ΕΕ) αριθ. 1151/2012, (ΕΕ) αριθ. 652/2014, (ΕΕ) 2016/429 και (ΕΕ) 2016/2031, των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1/2005 και (ΕΚ) αριθ. 1099/2009 και των οδηγιών του Συμβουλίου 98/58/ΕΚ, 1999/74/ΕΚ, 2007/43/ΕΚ, 2008/119/ΕΚ και 2008/120/ΕΚ και για την κατάργηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 854/2004 και (ΕΚ) αριθ. 882/2004, των οδηγιών του Συμβουλίου 89/608/ΕΟΚ, 89/662/ΕΟΚ, 90/425/ΕΟΚ, 91/496/ΕΟΚ, 96/23/ΕΚ, 96/93/ΕΚ και 97/78/ΕΚ και της απόφασης 92/438/ΕΟΚ του Συμβουλίου (κανονισμός για τους επίσημους ελέγχους) (
ΕΕ 2017, L 95, σ. 1
), επιτρέπουν να εισπράττονται τέλη για την κάλυψη των διοικητικών εξόδων καθώς και των εξόδων και των μισθών του βοηθητικού και διοικητικού προσωπικού. Συγκριτικά, καθόσον το παράρτημα VI του κανονισμού 882/2004 κάνει λόγο μόνο για το κόστος του προσωπικού που συμμετέχει στους επίσημους ελέγχους, θα ήταν δυνατόν να συναχθεί εξ αυτού ότι οι δαπάνες διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού δεν μπορούν να ανακτηθούν.
Εντούτοις, η φράση «προσωπικό που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους» φαίνεται να αφήνει επαρκές περιθώριο εκτίμησης προκειμένου να συμπεριληφθούν άλλα πρόσωπα πέραν του επίσημου κτηνιάτρου και του επίσημου βοηθού, εφόσον τα πρόσωπα αυτά συμβάλλουν επίσης στη διενέργεια των επίσημων ελέγχων στα σφαγεία. Εξάλλου, κανένα στοιχείο δεν υποδηλώνει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης θέλησε να καταστήσει αυστηρότερο το καθεστώς του κανονισμού 882/2004 σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, το οποίο είχε εισαχθεί με την οδηγία 85/73, ούτε ότι θέλησε να καταστήσει ελαστικότερο, με τον κανονισμό 2017/625, το φερόμενο ως αυστηρότερο καθεστώς του κανονισμού 882/2004.
Η διαφωνία των διαδίκων της κύριας δίκης αφορά, δεύτερον, τη μεταχείριση της οποίας πρέπει να τύχουν τα τέταρτα της ώρας που ζητήθηκαν για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν τέτοιοι έλεγχοι. Ενώ η Gosschalk υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να της χρεωθούν τα τέταρτα αυτά, ο Υπουργός αντιτείνει ότι το σφαγείο είναι υπεύθυνο για την ακρίβεια του αριθμού των τετάρτων της ώρας που απαιτούνται, κατά την κρίση του, για τις εργασίες επιθεώρησης και ότι οι εργασίες επιθεώρησης τις οποίες πρέπει να εκτελέσουν οι υπάλληλοι της NVWA προγραμματίζονται με αυστηρό τρόπο.
Τρίτον, οι διάδικοι της κύριας δίκης δεν συμφωνούν ως προς την ερμηνεία των τιμολογίων αμοιβών που εφαρμόζονται στους προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους. Αφενός, δεδομένου ότι η NVWA δανείζεται ενίοτε επίσημους κτηνιάτρους από γραφεία εύρεσης προσωρινής εργασίας προκειμένου να εκτελέσει εργασίες επιθεώρησης και καταβάλλει σε αυτούς αποζημιώσεις πολύ χαμηλότερες σε σχέση με τα ποσά που χρεώνει στα σφαγεία, η Gosschalk υποστηρίζει ότι ο Υπουργός έχει αποκομίσει, κατ’ αυτόν τον τρόπο, κέρδη ύψους σχεδόν 8500000 ευρώ. Αφετέρου, οι προσωρινώς διατιθέμενοι επίσημοι βοηθοί της KDS ή των γραφείων εύρεσης προσωρινής εργασίας πληρώνονται μόνο για τον αριθμό των τετάρτων της ώρας κατά τα οποία πράγματι διενήργησαν ελέγχους, μολονότι τα τέταρτα της ώρας που ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι, χρεώνονται στο σφαγείο. Κατά τον Υπουργό, ωστόσο, η πρακτική αυτή αποσκοπεί στη διατήρηση της ισότητας των τιμολογίων αμοιβών για όλα τα μέρη, δεδομένου ότι το προκύπτον πλεόνασμα χρησιμοποιείται για την κάλυψη των γενικών εξόδων της NVWA.
Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η πρακτική αυτή είναι σύμφωνη με το δίκαιο της Ένωσης, στο μέτρο κατά το οποίο, εν προκειμένω, δεν οφείλεται αμοιβή σε κανένα μέρος του προσωπικού που απασχολείται από την NVWA.
Τέταρτον, η Gosschalk βάλλει κατά του γεγονότος ότι τα τιμολόγια αμοιβών που εφαρμόζονται στους προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους παρέχουν στην KDS τη δυνατότητα να δημιουργήσει αποθεματικό για την κάλυψη τυχόν εξόδων λόγω καταστροφών. Το αποθεματικό δεν έχει, επομένως, άμεση σχέση με τις πράγματι εκτελούμενες εργασίες επιθεώρησης, οπότε τα σχετικά έξοδα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως συνδεόμενα με το προσωπικό που είναι πράγματι επιφορτισμένο με την εκτέλεση εργασιών επιθεώρησης. Κατά τον Υπουργό, σκοπός είναι να εξασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η επιζωοτία, οι οποίες αναστέλλουν τη σφαγή ζώων για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα μπορεί να συνεχιστεί η κάλυψη του κόστους του προσωπικού και του κόστους εκπαίδευσης χωρίς να χρειαστεί να απολυθεί προσωπικό, ακόμη και αν η KDS δεν έχει πλέον έσοδα. Συνεπώς, η ύπαρξη του αποθεματικού αυτού καθιστά δυνατή τη συνέχιση των επιθεωρήσεων αμέσως μετά το τέλος μιας τέτοιας κρίσης. Ως εκ τούτου, το αποθεματικό αφορά ποσά αναγκαία για την κάλυψη εξόδων που έχουν όντως πραγματοποιηθεί. Το ποσό του εν λόγω αποθεματικού το οποίο κρίνεται αναγκαίο αντιστοιχεί στο ήμισυ του μέσου κύκλου εργασιών που πραγματοποίησε η KDS κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών πριν από τη δημιουργία του αποθεματικού, στο οποίο προστίθεται ποσό ύψους 500000 ευρώ.
Το αιτούν δικαστήριο, μολονότι, με απόφαση της 14ης Οκτωβρίου 2010, έκρινε το ως άνω αποθεματικό σύμφωνο με το άρθρο 27 του κανονισμού 882/2004, αμφιβάλλει πλέον για τη λυσιτέλεια της εκτίμησης αυτής. Εκφράζει αμφιβολίες ως προς τα κριτήρια καθορισμού του ανώτατου ορίου του καθώς και ως προς την επιρροή που ασκεί το γεγονός ότι το αποθεματικό αυτό έχει δημιουργηθεί για ιδιωτική εταιρία, εν προκειμένω την KDS, από την οποία η NVWA δανείζεται επίσημους βοηθούς, μολονότι η απώλεια εσόδων, αυτή καθεαυτήν, θεωρείται μέρος του συνήθους κινδύνου στον οποίο εκτίθεται μια επιχείρηση. Επιπλέον, δεν προκύπτει με σαφήνεια ποιος θα είναι ο δικαιούχος του ήδη δημιουργηθέντος αποθεματικού σε περίπτωση εκκαθάρισης ή πτώχευσης της KDS.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το College van Beroep voor het bedrijfsleven (διοικητικό εφετείο αρμόδιο επί οικονομικών υποθέσεων) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχουν οι φράσεις “του προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους” στο παράρτημα VI, σημείο 1, του κανονισμού [882/2004] και “του προσωπικού που συμμετέχει στ[η διενέργεια των] επισήμ[ων] ελέγχ[ων]” στο [σημείο 2 του παραρτήματος αυτού] την έννοια ότι οι (μισθολογικές) δαπάνες που μπορούν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό των τελών για επίσημους ελέγχους είναι μόνον οι (μισθολογικές) δαπάνες των επίσημων κτηνιάτρων και επίσημων βοηθών που διενεργούν τις επίσημες επιθεωρήσεις, ή μπορούν να περιλαμβάνουν επίσης τις (μισθολογικές) δαπάνες άλλου προσωπικού που απασχολείται από τη [NVWA] ή την [KDS];
2)
Εάν στο ερώτημα 1 δοθεί η απάντηση ότι οι φράσεις “του προσωπικού που συμμετέχει στους επισήμους ελέγχους” στο παράρτημα VI, σημείο 1, του κανονισμού 882/2004 και “του προσωπικού που συμμετέχει στ[η διενέργεια των] επισήμ[ων] ελέγχ[ων]” στο [σημείο 2 του παραρτήματος αυτού] μπορούν να αφορούν επίσης τις (μισθολογικές) δαπάνες άλλου προσωπικού που απασχολείται από τη NVWA ή την KDS, υπό ποιες περιστάσεις και εντός ποιων ορίων υφίσταται ακόμη τέτοια σχέση μεταξύ των πραγματοποιηθεισών για το άλλο αυτό προσωπικό δαπανών και των επίσημων ελέγχων ώστε το τέλος για την κάλυψη αυτών των (μισθολογικών) δαπανών να μπορεί να βασιστεί στο άρθρο 27, παράγραφος 4, και στο παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004;
3)
α)
Έχουν οι διατάξεις του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004 την έννοια ότι το εν λόγω άρθρο 27, παράγραφος 4, [στοιχείο αʹ,] και το εν λόγω παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, δεν επιτρέπουν να χρεώνονται στα σφαγεία τέλη για επίσημους ελέγχους για τέταρτα της ώρας τα οποία τα σφαγεία αυτά ζήτησαν από την αρμόδια αρχή, αλλά τα οποία δεν αφιερώθηκαν πράγματι σε επίσημους ελέγχους;
β)
Ισχύει η απάντηση στο ερώτημα 3[, στοιχείο αʹ,] επίσης στην περίπτωση προσωρινώς διατιθέμενων στην αρμόδια αρχή επίσημων κτηνιάτρων που δεν λαμβάνουν μισθό για τέταρτα της ώρας τα οποία το σφαγείο ζήτησε από την αρμόδια αρχή, αλλά κατά τη διάρκεια των οποίων δεν διεξήχθησαν πράγματι εργασίες επίσημων ελέγχων, ενώ το ποσό που χρεώθηκε στο σφαγείο για τα ζητηθέντα αλλά μη αξιοποιηθέντα τέταρτα της ώρας εξυπηρετεί την κάλυψη γενικών εξόδων της αρμόδιας αρχής;
4)
Έχουν οι διατάξεις του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004 την έννοια ότι το προαναφερθέν άρθρο 27, παράγραφος 4, δεν επιτρέπει να χρεώνεται σε σφαγεία μια μέση τιμή για εργασίες επίσημων ελέγχων από κτηνιάτρους απασχολούμενους από τη NVWA καθώς και από (χαμηλότερα αμειβόμενους) προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους, με αποτέλεσμα να χρεώνεται στα σφαγεία τιμή υψηλότερη από την αμοιβή που καταβάλλεται στους προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους;
5)
Έχουν οι διατάξεις του άρθρου 26 και του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004 την έννοια ότι κατά τον υπολογισμό των τελών για επίσημους ελέγχους μπορούν να ληφθούν υπόψη δαπάνες για τη δημιουργία αποθεματικού μιας ιδιωτικής εταιρίας (KDS), η οποία διαθέτει προσωρινώς στην αρμόδια αρχή επίσημους βοηθούς, αποθεματικού το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση κρίσεως για την πληρωμή μισθών και δαπανών εκπαιδεύσεως για το προσωπικό που διενεργεί πράγματι τους επίσημους ελέγχους, καθώς επίσης και για το προσωπικό που καθιστά δυνατή τη διενέργεια επίσημων ελέγχων;
6)
Εάν η απάντηση στο προαναφερθέν ερώτημα […] είναι καταφατική: μέχρι ποιο ποσό επιτρέπεται η δημιουργία ενός τέτοιου αποθεματικού και πόσο μακρά μπορεί να είναι η περίοδος που καλύπτεται από το αποθεματικό αυτό;»
Η υπόθεση C-478/18
Με τέσσερα τιμολόγια εκδοθέντα μεταξύ Οκτωβρίου 2016 και Φεβρουαρίου 2017, ο Υπουργός χρέωσε στις Compaxo κ.λπ. ποσό, κυμαινόμενο μεταξύ 15422,35 και 49628,22 ευρώ, το οποίο προοριζόταν να καλύψει τις εργασίες επιθεώρησης που εκτελέστηκαν σε καθένα από τα σφαγεία τους.
Κατόπιν ανεπιτυχούς διοικητικής ένστασης κατά των τιμολογίων αυτών, οι Compaxo κ.λπ. άσκησαν προσφυγή ενώπιον του College van Beroep voor het bedrijfsleven (διοικητικού εφετείου αρμόδιου επί οικονομικών υποθέσεων), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο στην υπό κρίση υπόθεση.
Εκτιμώντας ότι από την απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd (
C-112/15
,
EU:C:2016:185
), συνάγεται ότι μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνον οι μισθοί και οι δαπάνες των προσώπων που πράγματι διενεργούν ελέγχους, οι Compaxo κ.λπ. υποστηρίζουν, ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ότι μια ολόκληρη σειρά εξόδων, όπως, μεταξύ άλλων, οι τοπικές θέσεις, τα γενικά υλικά έξοδα, τα έξοδα απόσβεσης, τα έξοδα γραφείου, ειδικά έξοδα (ενδύματα εργασίας), έξοδα μετακίνησης μεταξύ κατοικίας και εργασίας ή έξοδα προσωπικού που εργάζεται στο πλαίσιο υπεργολαβίας, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως δαπάνες κατά την έννοια του παραρτήματος VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού 882/2004. Εξάλλου, από τα εν λόγω τιμολόγια δεν προκύπτει με σαφήνεια τι περιλαμβάνει το στοιχείο «εργασίες επιθεώρησης». Ο Υπουργός επισημαίνει συναφώς ότι ο υπολογισμός της ωριαίας τιμής που λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο του στοιχείου αυτού περιλαμβάνει έξοδα τεχνικής διοίκησης και προγραμματισμού των εργασιών επιθεώρησης, τα οποία πρέπει να χαρακτηριστούν ως «μισθοί και άλλες δαπάνες του προσωπικού που συμμετέχει στους ελέγχους», καθόσον οι εργασίες επιθεώρησης δεν μπορούν να εκτελεστούν χωρίς κάποια υποστήριξη, όπως είναι ο εν λόγω προγραμματισμός.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το College van Beroep voor het bedrijfsleven (διοικητικό εφετείο αρμόδιο επί οικονομικών υποθέσεων) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τρία προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία είναι πανομοιότυπα με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα καθώς και με το τρίτο ερώτημα, στοιχείο αʹ, που υπέβαλε το ίδιο αυτό δικαστήριο στο πλαίσιο της υπόθεσης C-477/18.
Επί του αιτήματος επανάληψης της προφορικής διαδικασίας
Μετά την ανάπτυξη των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα, η Gosschalk, με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 10 Οκτωβρίου 2019, ζήτησε να διαταχθεί η επανάληψη της προφορικής διαδικασίας κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 83 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.
Προς στήριξη του αιτήματός της, η Gosschalk προβάλλει, κατ’ ουσίαν, ότι ο γενικός εισαγγελέας εξέτασε το ιστορικό της θέσπισης του κανονισμού 882/2004, ενώ το θέμα αυτό δεν είχε συζητηθεί κατά την προφορική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου. Εκτιμά, συνεπώς, ότι πρέπει να είναι σε θέση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί του θέματος, καθόσον, στο πλαίσιο της εξέτασης αυτής, ο γενικός εισαγγελέας στηρίχθηκε σε ελλιπείς πληροφορίες, δεδομένου ότι ούτε ανέφερε ούτε έλαβε υπόψη μια τροπολογία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία περιλαμβάνεται στην έκθεσή του σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα [2003/0030(COD)] και η οποία θα έπρεπε να οδηγήσει σε στενή ερμηνεία του παραρτήματος VI του κανονισμού 882/2004.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 252, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, ο γενικός εισαγγελέας διατυπώνει δημοσία, με πλήρη αμεροληψία και ανεξαρτησία, αιτιολογημένες προτάσεις επί των υποθέσεων οι οποίες, σύμφωνα με τον Οργανισμό του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτούν την παρέμβασή του. Το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται ούτε από τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα ούτε από την αιτιολογία βάσει της οποίας αυτός καταλήγει στις εν λόγω προτάσεις (απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2018, MEO – Serviços de Comunicações e Multimédia,
C-295/17
,
EU:C:2018:942
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Υπενθυμίζεται επίσης ότι ο Οργανισμός του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Κανονισμός Διαδικασίας του δεν προβλέπουν τη δυνατότητα των ενδιαφερόμενων μερών να απαντούν στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα. Συνεπώς, η διαφωνία ενός ενδιαφερομένου με τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα, ανεξαρτήτως των ζητημάτων που εξετάζονται με τις προτάσεις αυτές, δεν συνιστά αφ’ εαυτής επαρκή λόγο για την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας (πρβλ. απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2018, MEO – Serviços de Comunicações e Multimédia,
C-295/17
,
EU:C:2018:942
, σκέψη
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
Εν προκειμένω, με το αίτημά της για επανάληψη της προφορικής διαδικασίας, η Gosschalk αμφισβητεί την εξέταση στην οποία προέβη ο γενικός εισαγγελέας με τις προτάσεις του όσον αφορά το ιστορικό της θέσπισης του κανονισμού 882/2004, εξέταση η οποία, κατά τη Gosschalk, δεν αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης κατά την προφορική διαδικασία και, επιπλέον, στηρίζεται σε ελλιπείς πληροφορίες.
Βεβαίως, κατά το άρθρο 83 του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας, ιδίως αν κρίνει ότι δεν έχει διαφωτιστεί επαρκώς, ή όταν ένας διάδικος, μετά τη λήξη της διαδικασίας αυτής, επικαλείται νέο πραγματικό περιστατικό δυνάμενο να ασκήσει αποφασιστική επιρροή επί της απόφασης του Δικαστηρίου, ή ακόμη όταν, προς επίλυση της διαφοράς, το Δικαστήριο χρειάζεται να στηριχθεί σε επιχείρημα επί του οποίου δεν διεξήχθη συζήτηση μεταξύ των διαδίκων ή των κατά το άρθρο 23 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδιαφερομένων.
Εν προκειμένω, δεν συντρέχει τέτοια περίπτωση. Συγκεκριμένα, οι ενδιαφερόμενοι που μετείχαν στην παρούσα διαδικασία, και ειδικότερα η Gosschalk, είχαν τη δυνατότητα να εκθέσουν, τόσο κατά την έγγραφη όσο και κατά την προφορική διαδικασία, τα νομικά στοιχεία που θεωρούν κρίσιμα προκειμένου το Δικαστήριο να μπορέσει να απαντήσει στα υποβληθέντα από το αιτούν δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα, ιδίως δε τα στοιχεία που αφορούν την ερμηνεία του παραρτήματος VI του κανονισμού 882/2004.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο εκτιμά ότι έχει στη διάθεσή του όλα τα αναγκαία στοιχεία για να αποφανθεί επί των αιτήσεων προδικαστικής αποφάσεως και ότι κανένα από τα στοιχεία που επικαλείται η Gosschalk προς στήριξη του αιτήματός της για επανάληψη της προφορικής διαδικασίας δεν δικαιολογεί την επανάληψη αυτή σύμφωνα με το άρθρο 83 του Κανονισμού Διαδικασίας.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας.
Επί του πρώτου και του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος στις υποθέσεις C-477/18 και C-478/18
Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα στις υποθέσεις C‑477/18 και C‑478/18, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρούν ότι οι μισθοί και οι δαπάνες του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού περιλαμβάνονται στο κόστος των επίσημων ελέγχων, κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων, και δεν υπερβαίνουν τις δαπάνες των αρμόδιων αρχών, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του εν λόγω κανονισμού.
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται πρώτον ότι, μολονότι το αιτούν δικαστήριο κάνει συγκεκριμένα λόγο για ορισμένες συναφείς δαπάνες, όπως αυτές που μνημονεύονται στη σκέψη 39 της παρούσας απόφασης, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι η διαδικασία του άρθρου 267 ΣΛΕΕ αποτελεί μέσο συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου και των εθνικών δικαστηρίων, στο πλαίσιο της οποίας το Δικαστήριο παρέχει στα εθνικά δικαστήρια τα στοιχεία ερμηνείας του δικαίου της Ένωσης που τους είναι αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς επί της οποίας καλούνται να αποφανθούν. Έργο του Δικαστηρίου είναι, συγκεκριμένα, να διαφωτίσει το εθνικό δικαστήριο ως προς το περιεχόμενο των κανόνων της Ένωσης, προκειμένου αυτό να μπορέσει να εφαρμόσει ορθώς τους εν λόγω κανόνες επί των πραγματικών περιστατικών της ενώπιόν του διαφοράς, και όχι να προβεί το ίδιο στην εφαρμογή αυτή (πρβλ. αποφάσεις της 21ης Ιουνίου 2007, Omni Metal Service,
C-259/05
,
EU:C:2007:363
, σκέψη
, και της 5ης Ιουλίου 2016, Ognyanov,
C-614/14
,
EU:C:2016:514
, σκέψη
).
Δεύτερον, επισημαίνεται ότι, όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 40 των προτάσεών του, ο κανονισμός 882/2004 προβαίνει σε περιορισμένη μόνον εναρμόνιση των κανόνων που εφαρμόζονται στους επίσημους ελέγχους. Επομένως, τα κράτη μέλη διαθέτουν κάποιο περιθώριο εκτίμησης όσον αφορά την οργάνωση, μέσω της «αρμόδιας αρχής», κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, των επίσημων ελέγχων προκειμένου να εξακριβώνεται η τήρηση των κανόνων που αποσκοπούν, όπως προβλέπει το άρθρο 1, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, αφενός, στην πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση σε αποδεκτό επίπεδο των κινδύνων που μπορούν να επέλθουν, είτε άμεσα είτε μέσω του περιβάλλοντος, για τον άνθρωπο και τα ζώα και, αφετέρου, στη διασφάλιση θεμιτών πρακτικών κατά το εμπόριο ζωοτροφών και τροφίμων και την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της επισήμανσης των ζωοτροφών και των τροφίμων και κάθε άλλης μορφής ενημέρωσης των καταναλωτών.
Στο πλαίσιο αυτό, και εφόσον εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των επίσημων ελέγχων, η επιλογή της ολλανδικής αρμόδιας αρχής να προσφύγει σε ιδιωτική εταιρία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εν προκειμένω στην KDS, προκειμένου η τελευταία να θέσει στη διάθεση της εν λόγω αρχής βοηθούς επιθεώρησης, ως επίσημους βοηθούς, δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση, στο μέτρο που η επιλογή αυτή δεν δύναται, κατά τα φαινόμενα, να προκαλέσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων.
Κατόπιν της ανωτέρω διευκρίνισης, υπενθυμίζεται ότι, όπως επισήμανε το Δικαστήριο με την απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd (
C-112/15
,
EU:C:2016:185
, σκέψη
), οι γλωσσικές αποδόσεις του κανονισμού 882/2004 διαφέρουν ως προς τους όρους που χρησιμοποιούνται στο παράρτημα VI του κανονισμού αυτού για να προσδιοριστεί η κατηγορία των προσώπων των οποίων τα έξοδα μπορούν να καλύπτονται από τα τέλη. Ειδικότερα, η απόδοση του εν λόγω κανονισμού στη γερμανική («des für die amtlichen Kontrollen eingesetzten Personals») και στη γαλλική γλώσσα («personnel chargé des contrôles officiels») υποδηλώνει το προσωπικό που διενεργεί τους ελέγχους, ενώ στην απόδοση στην αγγλική («staff involved in the official controls») και στην ιταλική γλώσσα («personale partecipante ai controlli ufficiali») χρησιμοποιούνται όροι που θα μπορούσαν να αφορούν ευρύτερο κύκλο προσώπων. Όσον αφορά την απόδοση του εν λόγω κανονισμού στη δανική γλώσσα, το σημείο 1 του παραρτήματος αυτού αναφέρει ότι είναι δυνατόν να χρηματοδοτούνται από τα τέλη οι μισθοί του προσωπικού που διενεργεί τους επίσημους ελέγχους («lønninger til personale, der udfører offentlig kontrol»), ενώ στο σημείο 2 του ίδιου αυτού παραρτήματος αναφέρεται, με όρους των οποίων η έννοια είναι ευρύτερη, ότι είναι δυνατόν να χρηματοδοτείται το κόστος του προσωπικού που αφορά τους επίσημους ελέγχους («personaleudgifter i forbindelse med offentlig kontrol»).
Το δε ολλανδικό κείμενο του παραρτήματος VI του κανονισμού 882/2004 διακρίνει μεταξύ του προσωπικού που είναι επιφορτισμένο με τους επίσημους ελέγχους («het personeel dat betrokken is bij de officiële controles»), για το οποίο γίνεται λόγος στο σημείο 1 του παραρτήματος αυτού, και του προσωπικού που είναι επιφορτισμένο με τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων («het personeel dat betrokken is bij de uitvoering van de officiële controles»), το οποίο μνημονεύεται στο σημείο 2 του εν λόγω παραρτήματος.
Όπως προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σε περίπτωση απόκλισης μεταξύ των διάφορων γλωσσικών αποδόσεων ενός νομοθετήματος της Ένωσης, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται με γνώμονα το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται καθώς και την όλη οικονομία και τον σκοπό της κανονιστικής ρύθμισης της οποίας αποτελεί στοιχείο. Το ιστορικό της θέσπισης μιας διάταξης του δικαίου της Ένωσης μπορεί επίσης να έχει σημασία για την ερμηνεία της (πρβλ. αποφάσεις της 3ης Οκτωβρίου 2013, Inuit Tapiriit Kanatami κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου,
C-583/11 P
,
EU:C:2013:625
, σκέψη
, καθώς και της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd,
C-112/15
,
EU:C:2016:185
, σκέψη
).
Επισημαίνεται, εκ προοιμίου, ότι η απαίτηση περί αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων, για την οποία γίνεται κατ’ επανάληψη λόγος στον κανονισμό 882/2004, αποτελεί βασικό μέλημα του νομοθέτη της Ένωσης. Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να μεριμνούν, κατά το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού, για την αποτελεσματικότητα και την καταλληλότητα των επίσημων ελέγχων των ζώντων ζώων, των ζωοτροφών και των τροφίμων σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης και της διανομής, καθώς και κατά τη χρήση των ζωοτροφών. Το άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού ορίζει επίσης ότι οι αρμόδιες αρχές θεσπίζουν διαδικασίες προκειμένου να επαληθεύουν την αποτελεσματικότητα των επίσημων ελέγχων που διεξάγουν. Επιπλέον, η αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού 882/2004 αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές για τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων θα πρέπει να πληρούν ορισμένα λειτουργικά κριτήρια ώστε να εξασφαλίζεται η αμεροληψία και η αποτελεσματικότητά τους. Οι αρχές αυτές πρέπει να διαθέτουν επαρκές ειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό καθώς και τα κατάλληλα μέσα και εξοπλισμό για την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων τους. Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 854/2004 ορίζει ακόμη ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να παρέχουν κάθε αναγκαία υποστήριξη για την αποτελεσματική διενέργεια των επίσημων ελέγχων από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004.
Υπό το πρίσμα αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 26 του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με την αιτιολογική του σκέψη 32, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι επαρκείς οικονομικοί πόροι είναι διαθέσιμοι, μεταξύ άλλων, για την παροχή του απαραίτητου προσωπικού για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων.
Προς τούτο, το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν τέλη ή επιβαρύνσεις για την κάλυψη του κόστους των επίσημων ελέγχων, υπό την προϋπόθεση ότι τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων δεν είναι υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού αυτού.
Μολονότι είναι προφανές ότι η αποτελεσματικότητα των επίσημων ελέγχων εξαρτάται, κατά κύριο λόγο, από την ποιότητα των εργασιών επιθεώρησης που εκτελούν οι επίσημοι κτηνίατροι και οι επίσημοι βοηθοί, το διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό συμβάλλει επίσης στην αποτελεσματικότητα αυτή.
Πράγματι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 49 των προτάσεών του, ρόλος του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού είναι να απαλλάσσει τους επίσημους κτηνιάτρους και τους επίσημους βοηθούς από την υλικοτεχνική οργάνωση των εργασιών επιθεώρησης και να συμβάλλει στην παρακολούθηση των ως άνω ελέγχων, παρακολούθηση η οποία ορίζεται στο άρθρο 2, σημείο 8, του κανονισμού 882/2004.
Ειδικότερα, η παρακολούθηση συντελεί πλήρως στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων, συμβάλλοντας, ιδίως, στον εντοπισμό των σφαγείων όπου ελλοχεύουν κίνδυνοι και, ως εκ τούτου, στον καθορισμό της συχνότητας των επίσημων ελέγχων, η οποία πρέπει, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με την αιτιολογική του σκέψη 13, να έχει τακτική βάση και να είναι ανάλογη με τον κίνδυνο.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό παρέχει στους επίσημους κτηνιάτρους τη δυνατότητα να επικεντρώνονται στα υπό στενή έννοια καθήκοντα επιθεώρησης που έχουν.
Περαιτέρω, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 51 των προτάσεών του, καθόσον ο νομοθέτης της Ένωσης διευκρινίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν το σύστημα χρηματοδότησης προκειμένου να διασφαλιστεί η «οργάνωση» και όχι μόνον η «διεξαγωγή» των επίσημων ελέγχων, σκοπός της χρηματοδότησης αυτής είναι, κατά τη βούληση του εν λόγω νομοθέτη, να παρασχεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα καθιέρωσης συνολικού συστήματος επίσημων ελέγχων, το οποίο δεν θα περιορίζεται μόνο στη συγκεκριμένη εκτέλεση του καθήκοντος ελέγχου.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η ως άνω χρηματοδότηση μπορεί επίσης να καλύπτει τους μισθούς και τις δαπάνες του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού.
Εντούτοις, κατά τον υπολογισμό των τελών μπορεί να ληφθεί υπόψη μόνον ο χρόνος εργασίας του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού ο οποίος απαιτείται για δραστηριότητες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων, διότι άλλως τα εν λόγω τέλη θα ήταν υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού 882/2004 και θα αντέβαιναν στο άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού καθώς και στην αρχή της αναλογικότητας.
Επομένως, το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρούν ότι οι μισθοί και οι δαπάνες του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού περιλαμβάνονται στο κόστος των επίσημων ελέγχων και δεν υπερβαίνουν τις δαπάνες των αρμόδιων αρχών, σε αναλογία προς τον χρόνο τον οποίο το προσωπικό αυτό πρέπει αντικειμενικά να αφιερώσει για δραστηριότητες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων.
Επ’ αυτού, επισημαίνεται ότι η έννοια των «συναφών δαπανών», η οποία διαλαμβάνεται στο σημείο 2 του παραρτήματος VI του κανονισμού 882/2004, πρέπει να ερμηνεύεται στενά, διότι άλλως θα καθίστατο άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας ο κατάλογος του παραρτήματος. Συγκεκριμένα, από το γράμμα του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 προκύπτει ότι το εν λόγω παράρτημα απαριθμεί, εξαντλητικά, τα στοιχεία που είναι δυνατόν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ποσού των τελών για τους επίσημους ελέγχους που διενεργούνται στα σφαγεία (απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd,
C-112/15
,
EU:C:2016:185
, σκέψη
).
Η κατά τη σκέψη 67 της παρούσας απόφασης ερμηνεία επιβεβαιώνεται από το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τους επίσημους ελέγχους. Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο και όπως τονίστηκε στη σκέψη 30 της παρούσας απόφασης, ούτε από το κείμενο ούτε από τις προπαρασκευαστικές εργασίες του κανονισμού 2017/625 μπορεί να συναχθεί βούληση του νομοθέτη της Ένωσης να δοθεί τέλος στο καθεστώς που ισχύει στο πλαίσιο του κανονισμού 882/2004. Ομοίως, ούτε από το κείμενο ούτε από τις προπαρασκευαστικές εργασίες του κανονισμού 882/2004 προκύπτει πρόθεση του νομοθέτη της Ένωσης να αποκλίνει από την ερμηνεία του κατά την οδηγία 85/73 ανακτήσιμου κόστους.
Κατόπιν των ανωτέρω, στο πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα των υποθέσεων C-477/18 και C-478/18 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρούν ότι οι μισθοί και οι δαπάνες του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού περιλαμβάνονται στο κόστος των επίσημων ελέγχων, κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων, και δεν υπερβαίνουν τις δαπάνες των αρμόδιων αρχών, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του εν λόγω κανονισμού, σε αναλογία προς τον χρόνο τον οποίο το προσωπικό αυτό πρέπει αντικειμενικά να αφιερώσει για δραστηριότητες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος, στοιχείο αʹ, στην υπόθεση C‑477/18 και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος στην υπόθεση C-478/18
Με τα προδικαστικά αυτά ερωτήματα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει να χρεώνονται στα σφαγεία τέλη για τέταρτα της ώρας τα οποία τα σφαγεία αυτά ζήτησαν από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, για τη διενέργεια επίσημων ελέγχων, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν πράγματι τέτοιοι έλεγχοι.
Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι, σε περίπτωση που ο επίσημος έλεγχος ολοκληρώνεται νωρίτερα σε σχέση με την προβλεφθείσα διάρκεια, η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης ολλανδική ρύθμιση προβλέπει ότι οι επίσημοι κτηνίατροι και οι επίσημοι βοηθοί της NVWA αμείβονται για τα τέταρτα της ώρας τα οποία ζήτησε το υποβαλλόμενο σε έλεγχο σφαγείο, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκε τέτοιος έλεγχος.
Τούτου διευκρινισθέντος, από το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 προκύπτει ότι τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων δεν πρέπει να είναι υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού αυτού.
Η ως άνω διάταξη, η οποία συγκεκριμενοποιεί την αρχή της αναλογικότητας, επιβεβαιώνει τον κανόνα του άρθρου 27, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, κατά τον οποίο τα κράτη μέλη έχουν μόνον την εξουσία να εισπράττουν τέλη ή επιβαρύνσεις για την κάλυψη του κόστους των επίσημων ελέγχων.
Βεβαίως, όπως υποστήριξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τις γραπτές παρατηρήσεις της, τέλη που αντιστοιχούν σε χρόνο εργασίας τον οποίο ζήτησε το υποβαλλόμενο σε έλεγχο σφαγείο, αλλά κατά τον οποίο τελικά δεν διενεργήθηκε έλεγχος, φαίνονται, εκ πρώτης όψεως, να υπερβαίνουν τις δαπάνες της αρμόδιας αρχής, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004.
Εντούτοις, όπως τονίστηκε στη σκέψη 57 της παρούσας απόφασης, η απαίτηση περί αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων αποτέλεσε βασικό μέλημα του νομοθέτη της Ένωσης κατά τη θέσπιση του κανονισμού 882/2004.
Συνεπώς, ο κανονισμός αυτός δεν απαγορεύει την είσπραξη τελών για χρόνο ελέγχου τον οποίο ζήτησε το σφαγείο, αλλά κατά τον οποίο δεν διενεργήθηκε έλεγχος, όταν η μη είσπραξη των εν λόγω τελών θα μπορούσε να θίξει την αποτελεσματικότητα του συστήματος επίσημων ελέγχων.
Ειδικότερα, σε ένα σύστημα στο οποίο ορισμένες εργασίες επιθεώρησης εκτελούνται κατόπιν αίτησης των ίδιων των σφαγείων, η απαίτηση περί αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων μπορεί να έχει ως συνέπεια να χρεώνονται στα σφαγεία τέλη για χρόνο ελέγχου που δεν διενεργήθηκε, όταν η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, αδυνατεί να αναθέσει στους επίσημους κτηνιάτρους και τους επίσημους βοηθούς τον επίσημο έλεγχο άλλου σφαγείου.
Πράγματι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 62 της παρούσας απόφασης, η παρακολούθηση, η οποία ορίζεται στο άρθρο 2, σημείο 8, του κανονισμού αυτού, συμβάλλει στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων, καθόσον καθιστά δυνατόν να προγραμματίζονται οι εν λόγω έλεγχοι με τρόπο συνεκτικό και, ως εκ τούτου, να εξασφαλίζεται ότι η συχνότητά τους θα έχει τακτική βάση και θα είναι ανάλογη με τον κίνδυνο, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με την αιτιολογική του σκέψη 13.
Επιπλέον, ο εν λόγω προγραμματισμός των ελέγχων παρέχει στην αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, τη δυνατότητα να βεβαιώνεται ότι διαθέτει το απαραίτητο προσωπικό για τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων, όπως απαιτεί το άρθρο 26 του κανονισμού 882/2004.
Πρέπει πάντως, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας και υπό την επιφύλαξη της τήρησης της απαίτησης περί αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων, να προβλέπεται η δυνατότητα των σφαγείων να ενημερώνουν την εν λόγω αρμόδια αρχή, αρκετό χρόνο πριν από τη διενέργεια επίσημου ελέγχου, για τη βούλησή τους να περιορίσουν τη διάρκεια του ελέγχου σε σχέση με την αρχικώς προβλεφθείσα διάρκεια.
Προς τούτο, η ως άνω αρμόδια αρχή υποχρεούται να προβλέπει και να γνωστοποιεί στα σφαγεία εύλογη προθεσμία εντός της οποίας μπορούν να κάνουν χρήση της δυνατότητάς τους για συντόμευση του επίσημου ελέγχου και κατά τη λήξη της οποίας οριστικοποιείται η χρέωση για τον αρχικώς προβλεφθέντα χρόνο ελέγχου, ανεξαρτήτως του αν διενεργήθηκε έλεγχος καθ’ όλη τη διάρκειά του ή όχι.
Υπό τις συνθήκες αυτές, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα, στοιχείο αʹ, της υπόθεσης C-477/18 και στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα της υπόθεσης C-478/18 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι επιτρέπει να χρεώνονται στα σφαγεία τέλη για τέταρτα της ώρας τα οποία τα σφαγεία αυτά ζήτησαν από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, για τη διενέργεια επίσημων ελέγχων, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν πράγματι τέτοιοι έλεγχοι, όταν το υποβαλλόμενο σε έλεγχο σφαγείο δεν έχει ενημερώσει, αρκετό χρόνο πριν, την εν λόγω αρμόδια αρχή για τη βούλησή του να περιορίσει τη διάρκεια του ελέγχου σε σχέση με την αρχικώς προβλεφθείσα διάρκεια.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος, στοιχείο βʹ, στην υπόθεση C‑477/18
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, στοιχείο βʹ, της υπόθεσης C‑477/18, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν η απάντηση στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα, στοιχείο αʹ, της ίδιας αυτής υπόθεσης ισχύει και στην περίπτωση κατά την οποία, αφενός, οι επίσημοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από προσωρινώς διατιθέμενους επίσημους κτηνιάτρους που δεν αμείβονται για τα τέταρτα της ώρας τα οποία ζήτησαν τα σφαγεία, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν τέτοιοι έλεγχοι, και, αφετέρου, το μέρος του τέλους που αντιστοιχεί στα εν λόγω τέταρτα της ώρας τα οποία ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι, χρησιμοποιείται για την κάλυψη των γενικών εξόδων της αρμόδιας αρχής, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004.
Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης, από το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 προκύπτει ότι τα τέλη μπορούν να εισπράττονται μόνο για την κάλυψη του πραγματικού κόστους των επίσημων ελέγχων με το οποίο επιβαρύνθηκε η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004.
Επομένως, καθόσον οι προσωρινώς διατιθέμενοι επίσημοι κτηνίατροι δεν αμείβονται για τα τέταρτα της ώρας τα οποία ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι, η ως άνω αρμόδια αρχή δεν μπορεί, χωρίς να παραβεί το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού, να εισπράξει, ως τέλη βάσει της διάταξης αυτής, ποσά αντιστοιχούντα στην αμοιβή που θα λάμβαναν οι εν λόγω κτηνίατροι εάν είχαν διενεργηθεί έλεγχοι κατά τη διάρκεια των ζητηθέντων τετάρτων της ώρας, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά δεν αντιστοιχούν στο κόστος των επίσημων ελέγχων με το οποίο επιβαρύνθηκε πράγματι η αρμόδια αρχή.
Συνεπώς, για κάθε τέταρτο της ώρας το οποίο ζητήθηκε, αλλά κατά το οποίο δεν διενεργήθηκε έλεγχος, η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, μπορεί να χρεώσει στο υποβαλλόμενο σε έλεγχο σφαγείο, το πολύ, ποσό που αντιστοιχεί στο ύψος του τέλους από το οποίο αφαιρούνται οι μισθολογικές δαπάνες των προσωρινώς διατιθέμενων επίσημων κτηνιάτρων, εφόσον αποδεικνύεται ότι το προκύπτον κατ’ αυτόν τον τρόπο υπόλοιπο αντιστοιχεί πράγματι σε γενικά έξοδα εμπίπτοντα σε μία ή περισσότερες κατηγορίες δαπανών του παραρτήματος VI του κανονισμού 882/2004.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα, στοιχείο βʹ, της υπόθεσης C-477/18 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η απάντηση στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα, στοιχείο αʹ, της ίδιας αυτής υπόθεσης είναι δυνατόν να ισχύει στην περίπτωση κατά την οποία, αφενός, οι επίσημοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από προσωρινώς διατιθέμενους επίσημους κτηνιάτρους που δεν αμείβονται για τα τέταρτα της ώρας τα οποία ζήτησαν τα σφαγεία, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν τέτοιοι έλεγχοι, και, αφετέρου, το μέρος του τέλους που αντιστοιχεί στα εν λόγω τέταρτα της ώρας τα οποία ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι, χρησιμοποιείται για την κάλυψη των γενικών εξόδων της αρμόδιας αρχής, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, εφόσον αποδεικνύεται ότι το μέρος του τέλους που αφορά τα εν λόγω τέταρτα της ώρας δεν περιλαμβάνει τις μισθολογικές δαπάνες των μη αμειβόμενων προσωρινώς διατιθέμενων επίσημων κτηνιάτρων και αντιστοιχεί πράγματι σε γενικά έξοδα εμπίπτοντα σε μία ή περισσότερες κατηγορίες δαπανών του παραρτήματος VI του κανονισμού αυτού.
Επί του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος στην υπόθεση C‑477/18
Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα στην υπόθεση C-477/18, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει να εφαρμόζεται ένα μέσο τιμολόγιο αμοιβών για τα σφαγεία όχι μόνον όταν οι επίσημοι έλεγχοι διενεργούνται από κτηνιάτρους απασχολούμενους από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του εν λόγω κανονισμού, αλλά και όταν διενεργούνται από προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους, των οποίων η αμοιβή είναι χαμηλότερη.
Από το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 882/2004 προκύπτει ότι τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων μπορούν να καθορίζονται κατ’ αποκοπήν βάσει των δαπανών των αρμόδιων αρχών κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου.
Η παρεχόμενη κατ’ αυτόν τον τρόπο δυνατότητα της αρμόδιας αρχής, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, να επιλέξει την είσπραξη τελών υπολογιζόμενων κατ’ αποκοπήν συνεπάγεται ότι το ύψος του τέλους που επιβάλλεται σε σφαγείο μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να είναι είτε χαμηλότερο είτε υψηλότερο από τις δαπάνες με τις οποίες πράγματι επιβαρύνθηκε η εν λόγω αρμόδια αρχή κατά τη διάρκεια ενός μεμονωμένου επίσημου ελέγχου.
Όπως επισήμανε η Δανική Κυβέρνηση με τις γραπτές παρατηρήσεις της, η χρήση μέσου τιμολογίου αμοιβών συμβάλλει στην εξασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των σφαγείων και της απουσίας οποιασδήποτε διάκρισης μεταξύ τους, καθόσον αποτρέπει τυχόν διαφοροποίηση του κόστους ενός επίσημου ελέγχου, μεταξύ άλλων, ανάλογα με τον βαθμό ή την αρχαιότητα του επίσημου κτηνιάτρου ή ανάλογα με το αν ο κτηνίατρος αυτός εργάζεται για την ίδια την αρμόδια αρχή ή ως προσωρινώς διατιθέμενος κτηνίατρος.
Πάντως, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων δεν πρέπει, εν γένει, να είναι υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού αυτού. Συνεπώς, εάν η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, διαπιστώσει ότι έχει αποκομίσει κέρδος κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου, οφείλει να αναθεωρήσει προς τα κάτω το ποσό των τελών για την επόμενη περίοδο, διότι άλλως θα συντρέχει παράβαση του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού 882/2004.
Υπό τις συνθήκες αυτές, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα της υπόθεσης C‑477/18 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι επιτρέπει να εφαρμόζεται ένα μέσο τιμολόγιο αμοιβών για τα σφαγεία όχι μόνον όταν οι επίσημοι έλεγχοι διενεργούνται από κτηνιάτρους απασχολούμενους από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, αλλά και όταν διενεργούνται από προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους, των οποίων η αμοιβή είναι χαμηλότερη, υπό την προϋπόθεση ότι, στο σύνολό τους, τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων δεν είναι, εν γένει, υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού.
Επί του πέμπτου προδικαστικού ερωτήματος στην υπόθεση C-477/18
Με το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα στην υπόθεση C-477/18, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη, κατά τον υπολογισμό των τελών για επίσημους ελέγχους, δαπάνες για τη δημιουργία αποθεματικού ιδιωτικής εταιρίας από την οποία η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, δανείζεται επίσημους βοηθούς, εφόσον σκοπός του εν λόγω αποθεματικού είναι η πληρωμή, σε περίπτωση υγειονομικής κρίσης, των μισθών και των εξόδων εκπαίδευσης του προσωπικού που διενεργεί πράγματι τους επίσημους ελέγχους καθώς και του προσωπικού που καθιστά δυνατή τη διενέργεια επίσημων ελέγχων.
Το αιτούν δικαστήριο αναφέρει ότι το ποσό του δημιουργηθέντος από την KDS αποθεματικού αντιστοιχεί στο ήμισυ του μέσου κύκλου εργασιών της κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών πριν από τη δημιουργία του αποθεματικού, προσαυξημένο κατά 500000 ευρώ, προορίζεται δε να χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή των μισθών σε περίπτωση αιφνίδιας έλλειψης εργασίας λόγω κρίσης οφειλόμενης, μεταξύ άλλων, σε επιζωοτία. Εάν ξεσπάσει μια τέτοια κρίση, τα ζώα θα πρέπει να θανατωθούν και τα σφαγεία δεν θα προβαίνουν σε σφαγή ζώων για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Επομένως, εάν οι κτηνίατροι παρέχουν, σε μια τέτοια περίπτωση, την εργασία τους για τη θανάτωση των ζώων, οι βοηθοί επιθεώρησης, από την πλευρά τους, δεν θα έχουν πλέον εργασία και δεν θα αποκομίζουν εισόδημα. Μόλις, όμως, ξεπεραστεί η κρίση, οι βοηθοί επιθεώρησης θα μπορούν εκ νέου να παρέχουν την εργασία τους στα σφαγεία, χωρίς τα σφαγεία να υποχρεούνται να αναμένουν έως ότου είναι διαθέσιμος επαρκής αριθμός καταρτισμένων βοηθών επιθεώρησης.
Συνεπώς, η δημιουργία ενός τέτοιου αποθεματικού προβλέπεται προκειμένου η ενδιαφερόμενη εταιρία να προφυλαχθεί από ενδεχόμενη κρίση.
Από το γράμμα, όμως, του άρθρου 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 προκύπτει ότι τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων μπορούν να αντισταθμίζουν μόνο τις πραγματικές δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού αυτού. Επιπλέον, η παράγραφος 10 του άρθρου 27 του κανονισμού προβλέπει ότι τα κράτη μέλη δεν εισπράττουν άλλα τέλη πλην εκείνων που προβλέπονται στο άρθρο αυτό για την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι τα τέλη για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων μπορούν να προορίζονται μόνο για την κάλυψη των δαπανών που απορρέουν πράγματι, για τα κράτη μέλη, από τη διενέργεια ελέγχων στις επιχειρήσεις του τομέα των τροφίμων (απόφαση της 17ης Μαρτίου 2016, Kødbranchens Fællesråd,
C-112/15
,
EU:C:2016:185
, σκέψη
). Επιπλέον, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 68 της παρούσας απόφασης, το παράρτημα VI του κανονισμού 882/2004 απαριθμεί, εξαντλητικά, τα στοιχεία που είναι δυνατόν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ποσού των τελών για τους επίσημους ελέγχους που διενεργούνται στα σφαγεία.
Υπό τις ως άνω συνθήκες, δεν είναι δυνατή η χρηματοδότηση αποθεματικού, όπως αυτό της υπόθεσης της κύριας δίκης, μέσω τελών που εισπράττονται βάσει του άρθρου 27 του κανονισμού 882/2004.
Επομένως, στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα της υπόθεσης C-477/18 πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη, κατά τον υπολογισμό των τελών για επίσημους ελέγχους, δαπάνες για τη δημιουργία αποθεματικού ιδιωτικής εταιρίας από την οποία η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, δανείζεται επίσημους βοηθούς, εφόσον σκοπός του εν λόγω αποθεματικού είναι η πληρωμή, σε περίπτωση υγειονομικής κρίσης, των μισθών και των εξόδων εκπαίδευσης του προσωπικού που διενεργεί πράγματι τους επίσημους ελέγχους καθώς και του προσωπικού που καθιστά δυνατή τη διενέργεια επίσημων ελέγχων.
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος στην υπόθεση C-477/18
Λαμβανομένης υπόψη της απάντησης που δόθηκε στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα στην υπόθεση C-477/18, παρέλκει η απάντηση στο έκτο προδικαστικό ερώτημα της ίδιας υπόθεσης.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 27, παράγραφος 1, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI, σημεία 1 και 2, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρούν ότι οι μισθοί και οι δαπάνες του διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού περιλαμβάνονται στο κόστος των επίσημων ελέγχων, κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων, και δεν υπερβαίνουν τις δαπάνες των αρμόδιων αρχών, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του εν λόγω κανονισμού, σε αναλογία προς τον χρόνο τον οποίο το προσωπικό αυτό πρέπει αντικειμενικά να αφιερώσει για δραστηριότητες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων.

2)
Το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004, σε συνδυασμό με το παράρτημα VI του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι επιτρέπει να χρεώνονται στα σφαγεία τέλη για τέταρτα της ώρας τα οποία τα σφαγεία αυτά ζήτησαν από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, για τη διενέργεια επίσημων ελέγχων, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν πράγματι τέτοιοι έλεγχοι, όταν το υποβαλλόμενο σε έλεγχο σφαγείο δεν έχει ενημερώσει, αρκετό χρόνο πριν, την εν λόγω αρμόδια αρχή για τη βούλησή του να περιορίσει τη διάρκεια του ελέγχου σε σχέση με την αρχικώς προβλεφθείσα διάρκεια.

3)
Το σημείο 2 του διατακτικού της παρούσας απόφασης μπορεί να ισχύει στην περίπτωση κατά την οποία, αφενός, οι επίσημοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από προσωρινώς διατιθέμενους επίσημους κτηνιάτρους που δεν αμείβονται για τα τέταρτα της ώρας τα οποία ζήτησαν τα σφαγεία, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν τέτοιοι έλεγχοι, και, αφετέρου, το μέρος του τέλους που αντιστοιχεί στα εν λόγω τέταρτα της ώρας τα οποία ζητήθηκαν, αλλά κατά τα οποία δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι, χρησιμοποιείται για την κάλυψη των γενικών εξόδων της αρμόδιας αρχής, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού 882/2004, εφόσον αποδεικνύεται ότι το μέρος του τέλους που αφορά τα εν λόγω τέταρτα της ώρας δεν περιλαμβάνει τις μισθολογικές δαπάνες των μη αμειβόμενων προσωρινώς διατιθέμενων επίσημων κτηνιάτρων και αντιστοιχεί πράγματι σε γενικά έξοδα εμπίπτοντα σε μία ή περισσότερες κατηγορίες δαπανών του παραρτήματος VI του κανονισμού αυτού.

4)
Το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι επιτρέπει να εφαρμόζεται ένα μέσο τιμολόγιο αμοιβών για τα σφαγεία όχι μόνον όταν οι επίσημοι έλεγχοι διενεργούνται από κτηνιάτρους απασχολούμενους από την αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, αλλά και όταν διενεργούνται από προσωρινώς διατιθέμενους κτηνιάτρους, των οποίων η αμοιβή είναι χαμηλότερη, υπό την προϋπόθεση ότι, στο σύνολό τους, τα τέλη που εισπράττονται για τους σκοπούς των επίσημων ελέγχων δεν είναι, εν γένει, υψηλότερα από τις δαπάνες των οικείων αρμόδιων αρχών για τα στοιχεία που σημειώνονται στο παράρτημα VI του κανονισμού.

5)
Το άρθρο 27, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 882/2004 έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη, κατά τον υπολογισμό των τελών για επίσημους ελέγχους, δαπάνες για τη δημιουργία αποθεματικού ιδιωτικής εταιρίας από την οποία η αρμόδια αρχή, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 4, του κανονισμού αυτού, δανείζεται επίσημους βοηθούς, εφόσον σκοπός του εν λόγω αποθεματικού είναι η πληρωμή, σε περίπτωση υγειονομικής κρίσης, των μισθών και των εξόδων εκπαίδευσης του προσωπικού που διενεργεί πράγματι τους επίσημους ελέγχους καθώς και του προσωπικού που καθιστά δυνατή τη διενέργεια επίσημων ελέγχων.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.