CELEX: 62018TJ0228
Zamówienia publiczne na usługi
Postępowanie przetargowe
Umowa ramowa dotycząca świadczenia usług
Usługi na rzecz państw trzecich będących beneficjentami pomocy zewnętrznej Unii
Odrzucenie oferty jednego z oferentów i udzielenie zamówienia innym oferentom
Zarzuty poważnego wykroczenia zawodowego wobec oferenta
Brak prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdzającej poważne wykroczenie zawodowe
Przesłanki przekazania sprawy panelowi, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego
Oferty rażąco niskie
Obowiązek uzasadnienia
Uwzględnienie pisma skierowanego przez instytucję zamawiającą po wniesieniu skargi
Prawo do skutecznego środka prawnego
Okres zawieszenia do celów odwołania od decyzji o udzieleniu zamówienia
Równość traktowania
Zasada niedyskryminacji
Artykuły 105a, 106, 108, 113 i 118 rozporządzenia finansowego
Odpowiedzialność pozaumowna

)
Okoliczności poprzedzające powstanie sporu
[
…
]
Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 kwietnia 2018 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę, załączając w odrębnym piśmie wniosek mający na celu pominięcie niektórych danych w wersji publicznie dostępnej.
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w tym samym dniu, zarejestrowanym pod sygnaturą T‑228/18 R, skarżąca złożyła wniosek o zastosowanie środka tymczasowego na podstawie art. 278 i 279 TFUE, w którym zasadniczo zwróciła się do prezesa Sądu o zawieszenie wykonania zaskarżonej decyzji lub nakazanie Komisji, tytułem tymczasowym, włączenia jej, wraz z konsorcjum, którego była liderem, do grona wyłonionych oferentów w odniesieniu do części nr 3.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2018 r., Transtec/Komisja (
T‑228/18 R
, niepublikowanym,
EU:T:2018:281
), prezes Sądu oddalił wniosek o zastosowanie środka tymczasowego i zastrzegł, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. W następstwie wydania tego postanowienia Komisja wszczęła postępowanie w celu podpisania dziesięciu umów ramowych dotyczących części nr 3.
Nieco wcześniej, pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r., na podstawie art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 3 regulaminu postępowania przed Sądem skarżąca przedłożyła nowy zarzut, a także wniosek dowodowy. Tego samego dnia, w odrębnym piśmie, przedstawiła ona zgodnie z art. 66 regulaminu postępowania wniosek o niecytowanie w publicznie dostępnych dokumentach dotyczących niniejszej sprawy dokumentów załączonych do pisma z dnia 26 kwietnia 2018 r.
W dniu 18 czerwca 2018 r. Komisja złożyła odpowiedź na skargę, w której przedstawiła również swoje uwagi na temat wniosku dowodowego i nowego zarzutu przedstawionego przez skarżącą.
W dniu 4 września 2018 r. skarżąca złożyła replikę.
W dniu 17 października 2018 r. Komisja złożyła duplikę.
Na wniosek sędziego sprawozdawcy Sąd (dziewiąta izba) postanowił o otwarciu ustnego etapu postępowania.
Podczas rozprawy w dniu 13 lutego 2019 r. wysłuchano wystąpień stron oraz ich odpowiedzi na pytania Sądu.
Strona skarżąca wnosi do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–
nakazanie przedstawienia pewnych dokumentów w ramach środków organizacji postępowania;
–
zasądzenie od Komisji zapłaty odszkodowania tytułem naprawienia poniesionej przez nią szkody;
–
obciążenie Komisji wszystkimi kosztami postępowania.
Komisja wnosi do Sądu o:
–
oddalenie wniosku o stwierdzenie nieważności;
–
oddalenie żądania odszkodowania, jeżeli zostanie ono uznane za akcesoryjne, lub uznanie go za niedopuszczalne, jeżeli zostanie uznane za niezależne;
–
obciążenie skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środków tymczasowych.
Komisja uważa również, że nie ma już potrzeby orzekania w przedmiocie wniosku o zastosowanie środków organizacji postępowania, ponieważ ma on ten sam przedmiot co pismo z dnia 27 marca 2018 r., na które odpowiedź została udzielona w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r.
Co do prawa
[
…
]
Co do istoty
W przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności
[
…
]
–
W przedmiocie zarzutu pierwszego
Skarżąca uważa, że Komisja naruszyła art. 106 ust. 2 rozporządzenia finansowego i pkt 4 wskazówek dla oferentów, który odsyła do pkt 2.3.3 praktycznego przewodnika po procedurach udzielania zamówień publicznych i dotacji na potrzeby działań zewnętrznych Unii Europejskiej (PRAG), którego przepisy są podobne do art. 106 ust. 2 rozporządzenia finansowego, ze względu na to, że nie dokonała wykluczenia jednego z wybranych oferentów. Zdaniem skarżącej, jeżeli w toku postępowania przetargowego instytucja zamawiająca zostanie poinformowana o zarzucanym poważnym wykroczeniu w zakresie działalności zawodowej popełnionym przez oferenta, instytucja zamawiająca jest zobowiązana do zweryfikowania tej informacji, a jeśli rzeczone poważne wykroczenie zostanie wykazane w sposób wymagany prawem – do wykluczenia danego oferenta z postępowania.
W niniejszej sprawie spółka, której udzielono zamówienia, była indagowana przez brytyjskie organy „z powodu malwersacji i uzyskiwania zamówień publicznych w sposób budzący wątpliwości”.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przedstawiła trzy dokumenty, które przekazała już Komisji, a mianowicie wydruk z blogu zespołu „Media” w Department for International Development (DFID, departament rozwoju międzynarodowego, Zjednoczone Królestwo) rządu Zjednoczonego Królestwa oraz dwie odpowiedzi ministerialne na pytania zadane przez posłów Parlamentu Zjednoczonego Królestwa, z których wynika, że DFID i Foreign and Commonwealth Office (FCO, urząd ds. spraw zagranicznych i Commonwealth, Zjednoczone Królestwo) nie zawarły już nowych umów z rozpatrywaną wybraną spółką. Na podstawie informacji znajdujących się w rzeczonych dokumentach oraz w wyniku przeprowadzonego przez władze brytyjskie dochodzenia spółce tej władze Zjednoczonego Królestwa nie udzieliły już w 2017 r. żadnego nowego zamówienia.
Skarżąca twierdzi, że z dokumentów, o których mowa w pkt 44 powyżej, wynika, iż spółka, której udzielono zamówienia, wypełniając formularz oświadczenia, dotyczącego kryteriów wykluczenia i wyboru, włączony do dokumentacji przetargowej i przewidziany w pkt 4 wskazówek dla oferentów, nie wskazała faktu, że była indagowana przez władze brytyjskie. Pominięcie tej okoliczności może stanowić oświadczenie wprowadzające w błąd, co oznacza, że Komisja, akceptując złożone oświadczenie i nie wykluczając z przetargu konsorcjum, w skład którego wchodziła ta spółka, naruszyła pkt 4 wskazówek dla oferentów oraz art. 106 rozporządzenia finansowego.
Komisja kwestionuje argumenty przedstawione przez skarżącą.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 106 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego „instytucja zamawiająca wyklucza wykonawcę z udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia regulowanych przepisami niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy stwierdzono – w drodze prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji administracyjnej – że dany wykonawca dopuścił się poważnego wykroczenia zawodowego poprzez naruszenie mających zastosowanie przepisów ustawowych lub wykonawczych lub norm etycznych grupy zawodowej, do której ten wykonawca należy, lub poprzez każde bezprawne zachowanie, które ma wpływ na jego zawodową wiarygodność, gdy tego rodzaju zachowanie wskazuje na bezprawny zamiar lub rażące niedbalstwo”.
W niniejszym przypadku strony przyznały na rozprawie, że w trakcie postępowania w sprawie udzielenia spornego zamówienia nie istniał prawomocny wyrok ani ostateczna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 106 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego, dotyczące wybranej spółki.
W drugiej kolejności, art. 106 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia finansowego stanowi, że „[j]eżeli brak jest prawomocnego wyroku lub, stosownie do sytuacji, ostatecznej decyzji administracyjnej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. c) […], instytucja zamawiająca wyklucza wykonawcę na podstawie wstępnej kwalifikacji prawnej zachowania, o którym [tam] mowa […], z uwzględnieniem stwierdzonych faktów lub innych ustaleń zawartych w zaleceniu panelu, o którym mowa w art. 108”.
W tym względzie, co się tyczy panelu, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, zatytułowanym „System wczesnego wykrywania i wykluczania”, należy przypomnieć treść art. 105a tego rozporządzenia, zatytułowanego „Ochrona interesów finansowych Unii za pomocą wykrywania ryzyk i nakładania sankcji administracyjnych”.
Artykuł 105a ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia finansowego stanowi, że „[a]by chronić interesy finansowe Unii, Komisja utworzy system wczesnego wykrywania i wykluczania i będzie go obsługiwać”. Zgodnie z przepisami art. 105a ust. 1 akapit drugi rozporządzenia finansowego system ten służy do „a) wczesnego wykrywania ryzyk zagrażających interesom finansowym Unii” i „b) wykluczania wykonawcy, który znajduje się w jednej z sytuacji wykluczenia wymienionych w art. 106 ust. 1”. Artykuł 105a ust. 2 akapit drugi rozporządzenia finansowego stanowi, że „[..] w sytuacjach, o których mowa w art. 106 ust. 2, instytucja zamawiająca przekazuje sprawę panelowi, o którym mowa w art. 108, w celu zapewnienia scentralizowanej oceny tych sytuacji”, a „[w] takich przypadkach instytucja zamawiająca podejmuje decyzję w oparciu o wstępną kwalifikację prawną, z uwzględnieniem zalecenia panelu”.
Co się tyczy zwrócenia się do panelu, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, z ust. 2 lit. b) i c) tego przepisu wynika, że w przypadku domniemania poważnego wykroczenia zawodowego, nieprawidłowości, nadużycia finansowego, korupcji lub poważnego naruszenia umowy, wczesne wykrywanie ryzyk zagrażających interesom finansowym Unii, o którym mowa w art. 105a ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, opiera się na przekazaniu Komisji informacji przez urzędnika zatwierdzającego Komisji, europejski urząd utworzony przez Komisję lub agencję wykonawczą, bądź też przez instytucję, urząd lub agencję Unii.
Ze wszystkich wyżej wspomnianych przepisów wynika, że w braku prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji administracyjnej w odniesieniu do jednego z oferentów instytucja zamawiająca powinna, jeżeli dysponuje wystarczającymi poszlakami do ustalenia domniemania, iż wspomniany oferent jest winny, między innymi, poważnego wykroczenia zawodowego, przekazać sprawę panelowi, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, po to, by panel ów wydał zalecenie zawierające, w razie potrzeby, wstępną kwalifikację prawną spornych okoliczności faktycznych.
W tym względzie, w przeciwieństwie do tego, co zostało podniesione przez Komisję na rozprawie, wystąpienie do panelu, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, na podstawie art. 106 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia nie wymaga wcześniejszego istnienia wyroku ani decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 105a ust. 2 rozporządzenia finansowego w związku z art. 106 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia instytucja zamawiająca przekazuje sprawę panelowi w braku takiego wyroku lub takiej decyzji, jeżeli stwierdzi, że ewentualna nieprawidłowość finansowa, o której mowa, w szczególności, w art. 106 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego, może wytworzyć „ryzyko zagrażające interesom finansowym Unii” w rozumieniu art. 105a ust. 1 akapit drugi lit. a) tego rozporządzenia. Taki właśnie jest cel systemu wczesnego wykrywania i wykluczania. Instytucja zamawiająca powinna jednak ocenić przed przekazaniem sprawy panelowi, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, czy takie ryzyko istnieje, a jeśli tak, to czy może ono zagrażać interesom finansowym Unii.
Na tym etapie należy zatem zbadać, czy Komisja, jako instytucja zamawiająca, była w okolicznościach właściwych niniejszej sprawie zobowiązana do przekazania sprawy panelowi, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, gdyż mogła uznać, że dysponuje wystarczającymi poszlakami, zgodnie z którymi zachowanie się wybranej spółki może stanowić poważne wykroczenie zawodowe zagrażające interesom finansowym Unii, jak twierdzi zasadniczo skarżąca.
W tym względzie dokumenty uznane za dopuszczalne, które skarżąca przedstawiła w celu wykazania, że wybrana spółka została zakwestionowana przez władze brytyjskie „z powodu malwersacji i uzyskiwania zamówień publicznych w sposób budzący wątpliwości”, to dokumenty, o których mowa w pkt 44 powyżej, a mianowicie wydruk z blogu zespołu „Media” DFID i dwie odpowiedzi ministerialne na pytania zadane przez posłów Parlamentu Zjednoczonego Królestwa.
Po pierwsze, wydruk z blogu zespołu „Media” DFID, datowany na dzień 4 grudnia 2017 r., wskazuje na to, że w grudniu 2016 r. wybrana spółka była przedmiotem zarzutów, że sfałszowała oferty składane IDC i wykorzystała dokumenty DFID, które zostały uzyskane w sposób bezprawny. Wydruk ten wyjaśnia, że z tym dniem wybrana spółka dobrowolnie wycofała się z procedur przetargowych prowadzonych przez DFID. Po drugie, odpowiedzi ministerialne z dnia 13 września i 13 grudnia 2017 r. wskazują, odpowiednio, że DFID nie udzielał już zamówień publicznych rozpatrywanej wybranej spółce od marca 2017 r., a FCO nie udzielił jej zamówienia publicznego w roku 2017.
Tymczasem, jak podkreśla Komisja, dokumenty te jedynie przedstawiają okoliczności, że rozpatrywana wybrana spółka była przedmiotem „zarzutów”, których pochodzenie nie jest określone, dotyczących nieprawidłowości w udzielaniu zamówień publicznych w Zjednoczonym Królestwie, bez bardziej szczegółowych wyjaśnień co do okoliczności, w jakich do tych nieprawidłowości doszło.
Tak więc dokumenty przedstawione przez skarżącą na poparcie zarzutu pierwszego nie wystarczają do wykazania, że zachowanie rozpatrywanej wybranej spółki może stanowić poważne wykroczenie zawodowe zagrażające interesom finansowym Unii. Wynika z tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy Komisja nie była zobowiązana przekazać sprawy panelowi, o którym mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego, wobec czego nie można jej zarzucić naruszenia art. 106 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia finansowego.
W trzeciej kolejności, dokumenty dostarczone przez skarżącą nie wykazują też, że oświadczenie złożone przez wybraną spółkę było mylące. W tym względzie należy zauważyć, że pkt 4 wskazówek dla oferentów przewidywał, iż każdy oferent powinien, po pierwsze, podpisać oświadczenie, że nie znajduje się w sytuacji wykluczenia wymienionej w art. 2.3.3 praktycznego przewodnika po procedurach udzielania zamówień publicznych i dotacji na potrzeby działań zewnętrznych Unii Europejskiej, a po drugie dostarczyć dowody, że nie był objęty żadnym z kryteriów wykluczenia. Jednakże z analizy wykazu zawartego w pkt I lit. g) ppkt (ii) formularza oświadczenia wynika, że objęte nim kryteria wykluczenia były w istocie identyczne z kryteriami zawartymi w art. 106 ust. 2 akapit czwarty rozporządzenia finansowego. W związku z tym wspomniany wykaz oraz pkt 4 wskazówek dla oferentów powinny być interpretowane w świetle art. 106 ust. 2 akapit czwarty rozporządzenia finansowego.
Co się tyczy art. 106 ust. 2 rozporządzenia finansowego, to ponieważ jego akapit czwarty zawiera odesłanie do akapitu pierwszego, oba te akapity należy czytać łącznie. W tym względzie, jak wskazano w pkt 59 powyżej, Komisja nie była w niniejszym przypadku zobowiązana na podstawie art. 106 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia finansowego do przekazania sprawy panelowi, o którym mowa w art. 108 tego rozporządzenia. Skarżąca nie wykazała zatem, że przyjęcie przez Komisję złożonego przez omawianą wybraną spółkę oświadczenia stanowi naruszenie pkt 4 wskazówek dla oferentów, interpretowanego w świetle art. 106 ust. 2 rozporządzenia finansowego.
Mając na względzie całość powyższych rozważań, zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.
[…]
–
W przedmiocie zarzutu trzeciego
Skarżąca podnosi, że w zaskarżonej decyzji Komisja ograniczyła się do poinformowania jej, że nie uzyskała najlepszego stosunku jakości do ceny w części nr 3, i przekazania jej ocen przyznanych wyłonionym oferentom w formie tabeli. Jednakże zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego wyjaśnienia na temat systemu obliczania ocen, które zostały jej przyznane. Komisja uchybiła zatem ciążącemu na niej obowiązkowi uzasadnienia i naruszyła art. 113 ust. 2 rozporządzenia finansowego oraz art. 161 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.
Komisja kwestionuje tę argumentację.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 lit. c) karty praw podstawowych obowiązek uzasadnienia decyzji spoczywa na administracji. Ów obowiązek uzasadnienia oznacza, według utrwalonego orzecznictwa, że zgodnie z art. 296 akapit drugi TFUE autor aktu musi przedstawić w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie leżące u podstaw wspomnianego aktu, tak aby, po pierwsze, umożliwić zainteresowanym zapoznanie się z powodami podjęcia środka w celu dochodzenia ich praw, a po drugie, umożliwić sądowi dokonanie jego kontroli (wyroki: z dnia 25 lutego 2003 r., Strabag Benelux/Rada,
T‑183/00
,
EU:T:2003:36
, pkt
; z dnia 24 kwietnia 2013 r., Evropaïki Dynamiki/Komisja,
T‑32/08
, niepublikowany,
EU:T:2013:213
, pkt
; z dnia 28 czerwca 2016 r., AF Steelcase/EUIPO,
T‑652/14
, niepublikowany,
EU:T:2016:370
, pkt
).
Wymóg uzasadnienia należy ponadto oceniać w świetle okoliczności danego przypadku, w szczególności treści aktu, charakteru podniesionych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 296 TFUE, winna opierać się nie tylko na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulującego daną dziedzinę (wyroki: z dnia 29 września 2011 r., Elf Aquitaine/Komisja,
C‑521/09 P
,
EU:C:2011:620
, pkt
; z dnia 11 lipca 2013 r., Ziegler/Komisja,
C‑439/11 P
,
EU:C:2013:513
, pkt
).
W odniesieniu do zamówień publicznych udzielanych przez instytucje Unii, po pierwsze, art. 113 ust. 2 rozporządzenia finansowego stanowi, że instytucja zamawiająca powiadamia każdego odrzuconego oferenta o przyczynach odrzucenia jego oferty. Po drugie, zgodnie z art. 113 ust. 3 akapit pierwszy lit. a) instytucja zamawiająca powiadamia wszystkich oferentów, którzy nie wypełniają żadnych kryteriów wykluczenia, a spełniają kryteria wyboru i którzy złożyli stosowny wniosek na piśmie, o charakterystyce i czynnikach decydujących o relatywnej przewadze wybranej oferty oraz imieniu i nazwisku lub nazwie wyłonionego oferenta. W tym względzie art. 161 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że „instytucja zamawiająca przekazuje informacje przewidziane w art. 113 ust. 3 rozporządzenia finansowego nie później niż w terminie piętnastu dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisemnego wniosku”.
Artykuł 113 ust. 2 i 3 rozporządzenia finansowego i art. 161 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego przewidują więc w odniesieniu do odrzuconych oferentów uzasadnienie dwuetapowe. W pierwszej kolejności instytucja zamawiająca informuje wszystkich odrzuconych oferentów o tym, że ich oferta została odrzucona oraz o powodach tego odrzucenia. Powody te mogą być ujęte zwięźle, biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia przez odrzuconego oferenta o dokładniejsze uzasadnienie. W drugiej kolejności, zgodnie z tymi samymi przepisami, jeżeli odrzucony oferent, który nie spełnia żadnego kryterium wykluczenia i spełnia kryteria kwalifikacji, zwróci się o to na piśmie, instytucja zamawiająca informuje go w możliwie najkrótszym terminie, nie dłuższym niż piętnaście dni od chwili otrzymania jego wniosku, o cechach wybranej oferty i jej względnej przewadze oraz o nazwie wyłonionego oferenta (zob. wyrok z dnia 26 kwietnia 2018 r., European Dynamics Luxembourg i Evropaïki Dynamiki/Komisja,
T‑752/15
, niepublikowany,
EU:T:2018:233
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym względzie nie można domagać się od Komisji, aby przekazała oferentowi, którego oferta nie została wybrana, poza powodami jej odrzucenia, po pierwsze, dokładne podsumowanie tego, w jaki sposób każdy ze szczegółów jego oferty został uwzględniony przy jej ocenie, oraz po drugie – w ramach podania do wiadomości charakterystyki i cech decydujących o relatywnej przewadze wybranej oferty – szczegółową porównawczą ocenę tej oferty oraz oferty odrzuconej (zob. wyrok z dnia 4 października 2012 r., Evropaïki Dynamiki/Komisja,
C‑629/11 P
, niepublikowany,
EU:C:2012:617
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). Instytucja zamawiająca nie jest również zobowiązana przedstawić oferentowi, którego oferta nie została wybrana, na jego pisemny wniosek, pełnej kopii sprawozdania z oceny (zob. wyrok z dnia 4 października 2012 r., Evropaïki Dynamiki/Komisja,
C‑629/11 P
, niepublikowany,
EU:C:2012:617
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
Należy wreszcie podkreślić, że co do zasady dochowanie obowiązku uzasadnienia należy oceniać w świetle informacji, jakimi skarżąca dysponuje w chwili wniesienia skargi (zob. podobnie wyrok z dnia 13 grudnia 2013 r., European Dynamics Luxembourg i Evropaïki Dynamiki/Komisja,
T‑165/12
,
EU:T:2013:646
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku w chwili wniesienia skargi, w dniu 5 kwietnia 2018 r., jedynym dokumentem pochodzącym od instytucji zamawiającej, którym dysponowała skarżąca, była zaskarżona decyzja z dnia 26 marca 2018 r., zawierająca informacje o odrzuceniu jej oferty oraz o udzieleniu zamówienia innym oferentom, z podaniem nazw tychże oferentów.
W związku z tym prawdą jest, że zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 96 powyżej ocenę, czy Komisja dochowała ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia, należy, co do zasady, dokonać w świetle tej tylko decyzji.
Niemniej jednak prawdą jest również to, że prawodawca przewidział, iż w odniesieniu do uzasadnienia decyzji instytucji zamawiającej o odrzuceniu oferty i udzieleniu zamówienia innemu oferentowi uzasadnienie takie mogło odbywać się w dwóch etapach, wpierw jako zwięzłe przedstawienie podstaw odrzucenia oferty, a następnie w terminie 15 dni od wyraźnego żądania odrzuconego oferenta, jako opis cech i względnej przewagi oferty, która wygrała przetarg, wraz z nazwą wybranego oferenta (zob. pkt 94 powyżej).
W niniejszym przypadku pismem z dnia 27 marca 2018 r. skarżąca zwróciła się do Komisji o poinformowanie jej, miedzy innymi, o cechach i względnej przewadze ofert dziesięciu wybranych oferentów. Komisja odpowiedziała na wniosek skarżącej w toku niniejszego postępowaniu pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r.
Należy zauważyć, po pierwsze, że skarżąca wniosła niniejszą skargę w dniu 5 kwietnia 2018 r., czyli przed upływem terminu piętnastu dni wyznaczonego Komisji na udzielenie odpowiedzi na pismo z dnia 27 marca 2018 r.
Po drugie, w ramach niniejszego postępowania to sama skarżąca przedstawiła w dniu 26 kwietnia 2018 r. pismo z dnia 13 kwietnia 2018 r. na podstawie art. 85 ust. 3 regulaminu postępowania. W tym samym czasie, co ów wniosek dowodowy, skarżąca przedstawiła stanowisko w przedmiocie pisma z dnia 13 kwietnia 2018 r., składając dodatkowe pismo procesowe, w którym rozwinęła niektóre kwestie podniesione w skardze w odniesieniu do wspomnianego pisma, a także podniosła nowy zarzut na podstawie art. 84 ust. 1 regulaminu postępowania. Dopuszczalność tego pisma uzupełniającego i rzeczonego nowego zarzutu nie została zakwestionowana przez Komisję. W związku z tym powyższe elementy zostały niniejszym wyrokiem uznane za dopuszczalne.
W tych okolicznościach badanie, czy Komisja dochowała ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia, należy przeprowadzić właśnie w świetle zaskarżonej decyzji z dnia 26 marca 2018 r. uzupełnionej pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r.
W tym względzie należy wpierw stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji Komisja poinformowała skarżącą, iż jej oferta dotycząca części nr 3 nie została sklasyfikowana pośród dziesięciu najlepszych z powodu jej stosunku jakości do ceny. Zaskarżona decyzja zawierała ponadto tabelę porównawczą, w której znajdują się oceny przyznane skarżącej, oceny przyznane pierwszemu wyłonionemu oferentowi oraz przyznane ostatniemu wyłonionemu oferentowi. Tabela ta zawierała, między innymi, oceny przyznane w odniesieniu do sześciu pozycji znajdujących się w rubryce „Globalna organizacja i metodologia”, ogólną ocenę techniczną, wyważenie ocen technicznych i finansowych, a także ocenę ogólną.
Już takie informacje umożliwiały skarżącej stwierdzenie, że jej oferta została zaklasyfikowana na miejscu jedenastym w odniesieniu do oceny finansowej, inaczej niż w przypadku oceny technicznej. Skarżąca mogła z tego wywnioskować, że decydującą rolę w odrzuceniu jej oferty odegrała wyższa kwota jej oferty w porównaniu z ofertami innych oferentów. Co więcej, dzięki informacji o ocenach każdej pozycji oceny technicznej skarżąca mogła dowiedzieć się, choć w sposób abstrakcyjny, które elementy jej oferty zostały uznane przez instytucję zamawiającą za gorsze.
Następnie należy zauważyć, że w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r. Komisja przekazała skarżącej w pierwszej kolejności tabelę zawierającą oceny uzyskane przez nią samą oraz przez każdego z dziesięciu wybranych oferentów w sześciu pozycjach oceny technicznej. Dzięki zapoznaniu się z tą tabelą skarżąca mogła zorientować się, że z technicznego punktu widzenia jej oferta została sklasyfikowana na jedenastym miejscu w odniesieniu do pierwszej pozycji „Organizacja i metodologia”, która była pozycją najważniejszą, pozwalającą uzyskać aż 35 punktów na 100, i na ósmym miejscu w odniesieniu do drugiej pozycji „Zespół kierowniczy: proponowani członkowie”, która była pozycją drugą co do ważności, pozwalającą uzyskać 25 punktów na 100.
W drugiej kolejności, owa tabela dotycząca oceny technicznej ofert była uzupełniona rubryką komentarzy, w której zwięźle przedstawiono stanowisko komisji przetargowej.
Co się tyczy konkretnie oferty skarżącej, komentarz komisji przetargowej był następujący:
„Dobra ogólna metodologia zarządzania – członkowie zespołu i członkowie konsorcjum z doświadczeniem w [umowach ramowych] – teoretyczne przedstawienie metodologii kontroli jakości – integracja miejscowych ekspertów – obecność we wszystkich państwach i wszystkich regionach [lecz] informacja niewystarczająca do zagwarantowania dostępności ekspertów – niewielka wiedza ekspercka zespołu kierowniczego na temat sektora – brak jasno zdefiniowanej roli, komplementarności i wartości dodanej członków konsorcjum”.
Tak więc komentarz komisji przetargowej, rozpatrywany łącznie ze szczegółowymi informacjami na temat ocen przyznanych skarżącej i ocen uzyskanych przez każdego z wybranych oferentów w odniesieniu do każdej pozycji oceny technicznej, pozwala zrozumieć powody, dla których Komisja uznała, iż oferta skarżącej była mniej satysfakcjonująca od tych, które zostały wybrane. W piśmie uzupełniającym z dnia 26 kwietnia 2018 r. skarżąca sama bowiem wskazuje, że uwagi „informacja niewystarczająca do zagwarantowania dostępności ekspertów” i „niewielka wiedza ekspercka zespołu kierowniczego na temat sektora”„wydają się odpowiadać”, odpowiednio, pozycjom „Organizacja i metodologia” i „Zespół kierowniczy: proponowani członkowie”.
W tym względzie należy stwierdzić, że żaden z wybranych oferentów nie był przedmiotem tych samych krytycznych uwag, co sformułowane przez komisję przetargową w odniesieniu do oferty skarżącej.
Po pierwsze, jak podnosi skarżąca, z komentarzy odzwierciedlających stanowisko komisji przetargowej wynika, że mogła ona zarzucać niektórym oferentom „niewystarczające informacje szczegółowe na temat środków zaradczych w przypadku niedostępności ekspertów”, a ponadto „niewiele informacji na temat wewnętrznej wiedzy eksperckiej”. Jednak krytyka ta nie dotyczy niewystarczającego charakteru informacji na temat dostępności ekspertów w ścisłym znaczeniu. Po drugie, co się tyczy krytyki „niewielkiej wiedzy eksperckiej zespołu kierowniczego na temat sektora” sformułowanej w odniesieniu do oferty skarżącej, skarżąca sama podnosi w skardze, że „wobec innych oferentów nie przedstawiono żadnych uwag w tej kwestii w odniesieniu do wiedzy eksperckiej zespołu kierowniczego”.
W przeciwieństwie zatem do tego, co sugeruje skarżąca, okoliczność, że inni oferenci również byli przedmiotem komentarzy wskazujących na negatywne aspekty ich ofert, nie sprawia, iż uzasadnienie zawarte w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r. jest niespójne.
Zatem na podstawie lektury zaskarżonej decyzji i pisma z dnia 13 kwietnia 2018 r. skarżąca była w stanie zrozumieć podstawy, na których opierała się klasyfikacja ofert pod kątem technicznym. W tym względzie, jak zostało to przypomniane w pkt 95 powyżej, nie można domagać się od instytucji zamawiającej, aby przekazała oferentowi, którego oferta nie została wybrana, poza powodami jej odrzucenia, po pierwsze, dokładne podsumowanie tego, w jaki sposób każdy ze szczegółów jego oferty został uwzględniony przy jej ocenie, oraz po drugie – w ramach podania do wiadomości charakterystyki i cech decydujących o relatywnej przewadze wybranej oferty – szczegółową porównawczą ocenę tej oferty oraz oferty tego oferenta.
Wreszcie, co się tyczy oceny finansowej ofert, pismo z dnia 13 kwietnia 2018 r. zawierało tabelę wskazującą ogólną ocenę finansową, ogólną ocenę techniczną oraz ocenę końcową skarżącej i każdego z dziesięciu wybranych oferentów. Zgodnie z tą tabelą wybrany oferent zaklasyfikowany jako pierwszy, jeśli chodzi o ocenę finansową jego oferty, nie otrzymał w sumie 100 punktów, lecz 99,36 punktu.
W tym względzie, jak podkreśliła Komisja w swojej odpowiedzi na skargę, na podstawie pkt 15.3 wskazówek dla oferentów łączna punktacja finansowa została obliczona przez zsumowanie czterech wyników ważonych w każdej kategorii ekspertów, wymienionych w pkt 6 powyżej. Te cztery wyniki ważone zostały otrzymane poprzez podzielenie cen najniższych przez ceny danej oferty i pomnożenie tej proporcji przez 100. Tak więc na podstawie tego wzoru oferent, który przedstawił najtańszą ofertę ogólną, lecz nie przedstawił najtańszej oferty w każdej z kategorii ekspertów, nie mógł otrzymać ogólnej oceny 100 punktów na 100.
Skarżąca była zatem w stanie wywnioskować, że taka sytuacja miała miejsce w tym przypadku, w którym, jak wskazała Komisja, wybrany oferent zaklasyfikowany jako pierwszy pod kątem oceny finansowej zaproponował najniższe ceny w kategoriach ekspertów I i III oraz w odniesieniu do asystenta administracyjnego, lecz w kategorii ekspertów II zaproponował ceny drugie po najniższych. Dlatego ze względu na to, że oferta tego wybranego oferenta nie była najtańsza w każdej z tych czterech kategorii, nie mogła uzyskać łącznej punktacji finansowej 100 na 100 punktów.
Ponieważ żaden z argumentów przedstawionych przez skarżącą na poparcie zarzutu trzeciego nie jest zasadny, zarzut ten należy oddalić.
[…]

Z powyższych względów
SĄD (dziewiąta izba)
orzeka, co następuje:

1)
Skarga zostaje oddalona.

2)
Transtec zostaje obciążona kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w sprawie środków tymczasowych.

Gervasoni
Madise da Silva Passos
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu dnia 16 maja 2019 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: francuski.
(
)	Przytoczone są tylko te punkty niniejszego wyroku, których publikację Sąd uważa za użyteczną.