CELEX: 62015CJ0291
Rinviju għal deċiżjoni preliminari
Unjoni doganali
Tariffa doganali komuni
Valur għal skopijiet doganali
Determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali
Valur ta’ tranżazzjoni
Prezz effettivament imħallas
Dubji bbażati fuq il-veraċità tal-prezz iddikjarat
Prezz iddikjarat inferjuri għall-prezz imħallas fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet oħrajn relatati ma’ merkanzija simili

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 181a tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi il-Kodiċi Doganali Komunitarju (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 3254/94, tad-19 ta’ Diċembru 1994 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 5, p. 326) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ implementazzjoni”).
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn EURO 2004. Hungary Kft. u n‑Nemzeti Adó- és Vámhivatal Nyugat-dunántúli Regionális Vám- és Pénzügyőri Főigazgatósága (direttorat ġenerali tad-dwana u tal-finanzi tar-Reġjun tat-Transdanubju tal-Punent, li jaqa’ taħt l-Amministrazzjoni nazzjonali tat-taxxi u tad-dwana, l-Ungerija, iktar ’il quddiem l-“awtorità reġjonali tad-dwana”) dwar rikors intiż għall-annullament ta’ deċiżjoni li tirrettifika l-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata minnha u li timponi fuqha aġġustament fiskali għad-dazji tad-dwana u għat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT).
Il-kuntest ġuridiku
Il-Kodiċi Doganali
Fl-Artikolu 29(1) tiegħu, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat‑12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 82/97 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad‑19 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 8, p. 179) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”), jipprovdi:
“Il-valur doganali ta’ merkanzija importata għandu jkun il-valur tat-transazzjoni, jiġifieri, il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta tinbiegħ għall-esportazzjoni lit-territorju doganali tal-Komunità, aġġustat, fejn ikun meħtieġ, skond l-Artikoli 32 u 33, sakemm:
(a)
ma jkun hemm ebda restrizzjoni dwar kif ix-xerrej jeħles minn [jittrasferixxi] jew juża l-merkanzija, ħlief restrizzjonijiet li:
—
huma imposti jew meħtieġa b’liġi jew mill-awtoritajiet pubbliċi tal-Komunità,
—
jillimitaw iż-żona geografika li fiha l-merkanzija tista’ terġa tinbiegħ,
jew
—
ma jolqtux sostanzjalment il-valur tal-merkanzija;
(b)
il-bejgħ jew il-prezz m’huwiex suġġett għal xi kondizzjoni jew konsiderazzjoni li għaliha ma jistax jiġi stabbilit valur fir-rigward tal-merkanzija li qed tkun stmata;
(ċ)
ebda parti tad-dħul minn xi bejgħ mill-ġdid sussegwenti, jew minn kif jiddisponi minnha jew juża l-merkanzija x-xerrej ma tmiss direttament jew indirettament lill-bejjiegħ, ħlief meta jista’ jsir aġġustament xieraq skond l-Artikolu 32;
u
(d)
li x-xerrej u l-bejjiegħ ma jiġux minn xulxin, jew, fejn ix-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin, dak il-valur tat-transazzjoni huwa aċċettabbli għall-iskopijiet doganali taħt il-paragrafu 2.”
L-Artikolu 30(1) u (2) ta’ dan il-kodiċi jipprevedi:
“1.   Fejn il-valur doganali ma jistax jiġi stabbilit taħt l-Artikolu 29, għandu jiġi stabbilit billi timxi sekwenzjalment minn subparagrafi (a), (b), (ċ) u (d) tal-paragrafu 2 [...]
2.   Il-valur doganali kif stabbilit taħt dan l-Artikolu għandu jkun:
[...]
(b)
il-valur tat-transazzjoni tal-merkanzija simili mibjugħa għall-esportazzjoni lejn il-Komunità u esportata fi jew kważi fl-istess żmien bħall-merkanzija li qed tkun valutata;
[...]”
L-Artikolu 78 tal-Kodiċi Doganali huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-awtoritajiet doganali jistgħu, fuq inizjattiva tagħhom jew fuq talba ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni, jemendaw id-dikjarazzjoni wara l-ħelsien tal-merkanzija.
2.   L-awtoritajiet doganali jistgħu, wara li jeħilsu l-merkanzija u sabiex jissodisfaw ruħhom li d-dettalji li jinsabu fid-dikjarazzjoni huma eżatti, jispezzjonaw id-dokumenti kummerċjali u data li għandha x’taqsam ma’ l-operazzjonijiet ta’ importazzjoni u esportazzjoni fir-rigward tal-merkanzija konċernata jew operazzjonijiet kummerċjali sussegwenti li jinvolvu dik il-merkanzija. Spezzjonijiet bħal dawk jistgħu jsiru fil-fond tad-dikjarant, ta’ kull persuna oħra direttament jew indirettament involuta f’dawk l-operazzjonijiet f’kapaċità kummerċjali jew ta’ kull persuna oħra li jkollha f’idejha d-dokument u d-data imsemmija għal skopijiet kummerċjali. Dawk l-awtoritajiet jistgħu ukoll jeżaminaw il-merkanzija meta jkun għadu possibbli li din tkun prodotta.
3.   Fejn reviżjoni tad-dikjarazzjoni jew eżami wara l-ħelsien tal-merkanzija jindika illi d-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura ta’ dwana involuta ġew applikati fuq il-bażi ta’ informazzjoni skorretta jew mhux sħiħa, l-awtoritajiet doganali għandhom, skond kull dispożizzjoni stipulata, jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jirregolarizzaw is-sitwazzjoni, wara li tkun ikkunsidrata l-informazzjoni ġdida disponibbli għalihom.”
Ir-Regolament ta
’ implementazzjoni
L-Artikolu 151 tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi:
“1.   Fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi [Doganali] (il-valur ta’ operazzjoni ta’ merkanzija simili), il-valur doganali għandu jiġi determinat b’referenza għall-valur ta’ operazzjoni ta’ merkanzija simili fl-istess livell kummerċjali u f’ sostanzjalment l-istess kwantità bħall-oġġetti li jkunu qegħdin jiġu vvalutati. Meta ma jinstab l-ebda bejgħ bħal dan, il-valur ta’ l-operazzjoni ta’ merkanzija simili mibjugħa f’livelli kummerċjali differenti u/jew fi kwantitajiet differenti, aġġustati biex jittieħed kont tad-differenzi attribwibbli għal livell kummerċjali u/jew għall-kwantità, għandhom jintużaw, sakemm dawn l-aġġustamenti jistgħu isisru biss a bażi ta’ prova li tintwera li tistabilixxi b’mod l-aktar ċar ir-raġjonevolezza u l-eżattezza ta’ l-aġġustamenti sew jekk l-aġġustament iwassal għal żieda u sew għal tnaqqis fil-valur.
[...]
5.   Għall-iskopijiet ta’ dan l-Artikolu, il-valur ta’ operazzjoni ta’ merkanzija simili importata tfisser il-valur doganali li jkun ġie determinat preċedentement skond l-Artikolu 29 tal-Kodiċi [Doganali], aġġustat skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.”
Skont l-Artikolu 178(4) tal-imsemmi regolament:
“Il-preżentazzjoni lill-uffiċju doganali tad-dikjarazzjoni meħtieġa mill-paragrafu 1 għandha, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni possibbli ta’ dispożizzjonijiet penali, tkun ekwivalenti għal impenn ta’ responsabbiltà mill-persuna msemmija fil-paragrafu 2 f’ dak li għandu x’jaqsam ma’:
—
l-eżattezza u l-kompletezza tad-dettalji mogħtija fid-dikjarazzjoni,
—
l-awtentiċita tad-dokument ipproduċuti [dokumenti prodotti] bħala sostenn ta’ dawn il-partikolaritajiet,
u
—
il-fornitura ta’ kull informazzjoni addizjonali jew dokument neċessarju biex jiġi stabbilit il-valur doganali tal-merkanzija.”
L-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprovdi:
“1.   L-awtoritajiet doganali m’għandhomx għalfejn jistabbilixxu l-valutazzjoni doganali tal-merkanzija importata fuq il-bażi tal-metodu tal-valur tat-transazzjoni jekk, skond il-proċedura stabbilita fil-paragrafu 2, dawn ma jkunux sodisfatti, fuq il-bażi ta’ dubji raġonevoli, li l-valur dikjarat jirrappreżenta l-ammont totali mħallas jew dovut kif imsemmi fl-Artikolu 29 tal-Kodiċi [Doganali].
2.   Meta l-awtoritajiet doganali jkollhom id-dubji kif deskritt fil-paragrafu 1 dawn jistgħu jitolbu għall-informazzjoni addizzjonali skond l-Artikolu 178(4). Jekk dawn id-dubji jippersistu, l-awtoritajiet doganali għandhom, qabel jieħdu deċiżjoni finali, jinnotifikaw lill-persuna interessata, bil-miktub jekk mitlub, dwar ir-raġunijiet għal dawk id-dubbji u jipprovduh[a] bl-opportunità raġonevoli biex [t]irrispondi. Deċiżjoni finali u l-motivi għaliha għandhom ikunu kkomunikati bil-miktub lill-persuna interessata.”
Ir-Regolament ta’ implementazzjoni jinkludi Anness 23, intitolat “Noti interpretattivi dwar valur doganali”. Il-punt 1 tan-noti ta’ dan l-Anness dwar l-Artikolu 30(2)(a) u (b) tal-Kodiċi Doganali jipprevedi:
“Fl-applikazzjoni ta’ dawn id-disposizzjonijiet, l-awtoritajiet doganali jridu fejn hu possibbli, jużaw bejgħ ta’ merkanzija identiċi jew simili, kif approprijat, fl-istess livell kummerċjali u sustanzjalment fl-istess kwantità ta’ kif l-merkanzija tkun qed tiġi valutata. Fejn ċerta [tali] bejgħ ma’ jinsabx, bejġħ ta’ merkanzija identika u simili, kif approprijat, li jieħu post taħt waħda mit-tlett kundizzjonijiet li jmiss jistgħu jintużaw:
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
Fl-4 ta’ Marzu 2014, EURO 2004. Hungary, kumpannija kummerċjali li għandha s-sede tagħha fl-Ungerija, permezz ta’ dikjarazzjoni doganali elettronika, tat bidu, quddiem in-Nemzeti Adó- és Vámhivatal Zala Megyei Vám- és Pénzügyőri Igazgatósága (direttorat tad-dwana u tal-finanzi għad-dipartiment ta’ Zala, li jaqa’ taħt l-Amministrazzjoni nazzjonali tat-taxxi u tad-dwana, iktar ’il quddiem l-“awtorità dipartimentali tad-dwana”), permezz tar-rappreżentant doganali tagħha, għal proċedura ta’ rilaxx għal ċirkulazzjoni libera ta’ diversi merkanzija li toriġina miċ-Ċina ta’ piż gross ta’ 13000 kg. Billi rrilaxxat il-merkanzija għal ċirkulazzjoni libera wara eżami fiżiku parzjali, din l-awtorità sussegwentement iddeċidiet li tagħmel eżami
a posteriori
ta’ din id-dikjarazzjoni, b’applikazzjoni tal-Artikolu 78 tal-Kodiċi Doganali.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-12 ta’ Ġunju 2014, l-imsemmija awtorità għalqet il-proċedura ta’ eżami
a posteriori
tal-imsemmija dikjarazzjoni u, filwaqt li ċaħdet il-valur għal skopijiet doganali ta’ 2589926 forint Ungeriż (HUF) (madwar EUR 8288) indikat fid-dikjarazzjoni doganali, hija stabbilixxiet il-valur għal skopijiet doganali definittiv tal-merkanzija importata għal HUF 3023938 (madwar EUR 9676). Bħala konsegwenza ta’ dawn il-modifiki, l-awtorità dipartimentali tad-dwana ordnat lil EURO 2004. Hungary sabiex tħallas ammont ta’ HUF 12970 (madwar EUR 41) bħala dazji doganali u ammont ta’ HUF 47784 (madwar EUR 153) bħala VAT.
Mill-motivi tad-deċiżjoni tat-12 ta’ Ġunju 2014 jirriżulta li l-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija f’din id-dikjarazzjoni ġie stabbilit abbażi tal-valur ta’ tranżazzjoni, b’applikazzjoni tal-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali, li l-merkanzija ma kinitx ikkonċernata mir-restrizzjonijiet u l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 29(1)(a) sa (ċ) ta’ dan il-kodiċi, u li lanqas ir-rabta msemmija fl-Artikolu 29(1)(d) tal-imsemmi kodiċi ma kienet teżisti bejn il-partijiet fit-tranżazzjoni.
Mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-awtorità dipartimentali tad-dwana qabblet il-fattura kummerċjali li ġiet ippreżentata quddiemha mal-kotba u mad-dokumenti tal-kontabbiltà tal-importatur, kif ukoll mal-attestazzjoni bankarja prodotta, u kkonstatat li s-somma indikata fuq dawn id-dokumenti kienet tikkorrispondi mal-kontenut tad-dikjarazzjoni doganali. Madankollu, billi qieset li l-valuri għal skopijiet doganali għal kull kilogramm ta’ piż nett tal-merkanzija importata kienu jikkorrispondu għal prezz iffatturat eċċezzjonalment baxx meta mqabbel mal-valuri statistiċi medji disponibbli għal merkanzija komparabbli, din l-awtorità kkontestat l-eżattezza tal-valuri għal skopijiet doganali tal-merkanzija deskritta bħala “ingwanti tal-qoton li bihom taqbad l-affarijiet jaħarqu” ta’ piż nett ta’ 150 kg, u “srievet tal-mikrofibra”, ta’ piż nett ta’ 24 kg.
L-imsemmija awtorità stiednet lil EURO 2004 Hungary sabiex tagħti prova tal-eżattezza tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija kkonċernata, iżda mill-proċess li għandha quddiemha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din ma ppreżentatx dokumenti ġodda u kkuntentat li tiddikjara li hija kienet ħallset lill-kokontraent Ċiniż tagħha l-valur indikat fuq il-fattura.
L-awtorità dipartimentali tad-dwana, li kien għad għandha dubji dwar l-eżattezza tal-imsemmi valur, billi nqdiet bid-data statistika hija eżaminat b’liema prezz unitarju l-kategoriji ta’ merkanizja inkwistjoni ġew mibjugħa lill-importaturi Ungeriżi u kkalkolat il-valur għal skopijiet doganali tagħhom abbażi tal-“valur tat-transazzjoni tal-merkanzija simili”, imsemmi fl-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi Doganali.
L-awtorità reġjonali tad-dwana, adita b’rikors amministrattiv minn EURO 2004. Hungary, ikkonfermat id-deċiżjoni tal-awtorità dipartimentali tad-dwana tat-12 ta’ Ġunju 2014, billi qieset li din tal-aħħar kienet ġiet adottata korrettement fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni, li d-dubji tal-awtorità dipartimentali tad-dwana, f’dak li jikkonċerna l-fondatezza tal-valur iddikjarat tal-merkanzija inkwistjoni, kienu raġonevoli, u li l-kalkolu tal-valur għal skopijiet doganali tagħha kien sar abbażi tad-data statistika aġġornata.
EURO 2004. Hungary ppreżentat, quddiem il-qorti tar-rinviju, rikors għal stħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjoni tal-awtorità reġjonali tad-dwana. Skont din il-kumpannija, l-awtorità dipartimentali tad-dwana kkonfutat il-valur għal skopijiet doganali ddikjarat tal-merkanzija inkwistjoni għas-sempliċi raġuni li din l-istess kumpannija kienet għamlet akkwist bi prezz baxx, li huwa dovut unikament għal relazzjonijiet tajbin tan-negozju, liema relazzjonijiet ma jistgħux jiġġustifikaw il-kontestazzjoni ta’ dan il-valur.
L-awtorità reġjonali tad-dwana żammet l-argumentazzjoni li fuqha hija bbażata d-deċiżjoni tagħha billi sostniet li EURO 2004. Hungary ma tatx spjegazzjonijiet dwar ir-raġuni li għaliha l-prezz tal-merkanzija inkwistjoni kien anormalment baxx meta mqabbel mal-valuri statistiċi komparabbli.
Il-qorti tar-rinviju tqis li interpretazzjoni tal-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni hija neċessarja sabiex jiġi solvut il-punt ta’ jekk awtorità doganali, sabiex tiddetermina l-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata, tistax, abbażi ta’ din id-dispożizzjoni, tiddispensa ruħha milli tapplika l-metodu bbażat fuq il-valur ta’ tranżazzjoni tagħha.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis li, sabiex jiġi ddeterminat il-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-valur ta’ tranżazzjoni tagħha huwa l-ewwel metodu, applikabbli bħala regola ġenerali. Issa, minkejja li l-awtentiċità tad-dokumenti prodotti bħala prova tal-valur ta’ tranżazzjoni tal-merkanzija importata u l-għan reali tal-operazzjoni ma jistgħux jiġu kkontestati b’xi mod ieħor, u minkejja li ma hemmx raġunijiet oħra konkreti sabiex ma jitqiesx il-valur ta’ tranżazzjoni ta’ din il-merkanzija, l-awtoritajiet doganali huma obbligati li jaċċettaw, bħala valur għal skopijiet doganali tal-imsemmija merkanzija, il-valur ta’ tranżazzjoni ċċertifikat tagħha peress li din il-prattika tippermetti li jiġi eskluż l-użu ta’ valuri għal skopijiet doganali arbitrarji, u b’hekk is-sistema doganali tingħata l-possibbiltà li tiffunzjona b’mod newtrali. Il-qorti tar-rinviju tqis li din l-interpretazzjoni tirriżulta mil-punti 52 sa 60 tas-sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Caroni e derivati (
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
), bla ħsara, madankollu, għall-fatt li din is-sentenza ngħatat f’ċirkustanzi fattwali sostanzjalment differenti minn dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali u li hija ma teżaminax il-bażi possibbli tad-dubji msemmija fl-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni.
F’dawk iċ-ċirkustanzi, iż-Zalaegerszegi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (qorti amministrattiva u tax-xogħol ta’ Zalaegerszeg, l-Ungerija) iddeċidiet li tisspospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 181a tar-Regolament [ta’ implementazzjoni] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi prassi nazzjonali li tiddetermina l-valur doganali billi tibbaża ruħha fuq il-“valur ta’ operazzjoni [tranżazzjoni] ta’ merkanzija simili” meta l-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat jitqies li huwa anormalment dgħajjef meta mqabbel mal-medja statistika tal-prezzijiet ta’ xiri mitluba fl-importazzjoni ta’ merkanzija simili, u, għalhekk, ineżatt, u dan minkejja l-fatt li l-awtoritajiet doganali ma kkonfutawx, u lanqas qajmu dubji dwar l-awtentiċità tal-fattura u tal-attestazzjoni ta’ trasferiment prodotti bil-għan li jiġi pprovat il-prezz effettivament imħallas għall-merkanziji importati, fejn madankollu l-importatur ma pproduċiex provi oħra sabiex jistabbilixxi l-valur ta’ tranżazzjoni?”
Fuq id-domanda preliminari
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi prassi tal-awtoritajiet doganali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tikkonsisti fid-determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata billi wieħed jibbaża ruħu fuq il-valur ta’ tranżazzjoni ta’ merkanzija simili, metodu li jidher fl-Artikolu 30 tal-Kodiċi Doganali, meta l-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat jitqies li huwa anormalment dgħajjef meta mqabbel mal-prezzijiet ta’ xiri statistiċi medji mitluba fl-importazzjoni ta’ merkanzija simili, u dan minkejja l-fatt li l-awtoritajiet doganali ma kkonfutawx u lanqas ma qajmu dubji b’xi mod ieħor dwar l-awtentiċità tal-fattura u tal-attestazzjoni ta’ trasferiment prodotti bil-għan li jiġi pprovat il-prezz effettivament imħallas għall-merkanzija importata, fejn madankollu l-importatur ma pproduċiex, b’risposta għat-talba f’dan is-sens tal-awtorità doganali, provi oħra sabiex jistabbilixxi l-eżattezza tal-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat tagħha.
Qabel kollox, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea dwar l-evalwazzjoni doganali hija intiża sabiex tistabbilixxi sistema ekwa, uniformi u newtrali li teskludi l-użu ta’ valuri doganali arbitrarji jew fittizji (ara s-sentenza tal-15 ta’ Lulju 2010, Gaston Schul,
C‑354/09
,
EU:C:2010:439
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
B’mod partikolari, hekk kif jirriżulta mil-punt 38 tas-sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et (
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
), skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali, il-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata huwa kkostitwit mill-valur ta’ tranżazzjoni tagħhom, jiġifieri l-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta din tinbiegħ għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Unjoni, bla ħsara madankollu għal aġġustamenti li għandhom isiru skont l-Artikoli 32 u 33 ta’ dan il-kodiċi.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, għalkemm il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija jikkostitwixxi, bħala regola ġenerali, il-bażi ta’ kalkolu tal-valur għal skopijiet doganali, dan il-prezz huwa fattur li għandu eventwalment jiġi aġġustat ġaladarba din l-operazzjoni hija neċessarja sabiex tiġi evitata d-determinazzjoni ta’ valur għal skopijiet doganali arbitrarju jew fittizju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fil-fatt, il-valur ta’ tranżazzjoni għandu jirrifletti l-valur ekonomiku reali ta’ merkanzija importata u għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha ta’ din il-merkanzija li għandhom valur ekonomiku (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
u l-ġurisprudenza ċċitata).
Meta madankollu l-valur għal skopijiet doganali ma jistax jiġi ddeterminat, skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali, permezz tal-valur ta’ tranżazzjoni tal-merkanzija importata, l-evalwazzjoni doganali għandha titwettaq skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 30 ta’ dan il-kodiċi, permezz tal-applikazzjoni, suċċessivament, tal-metodi previsti fl-Artikolu 30(2)(a) sa (d) (sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
).
Fil-każ li lanqas ma jkun possibbli li jiġi ddeterminat il-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata abbażi tal-Artikolu 30 tal-Kodiċi Doganali, l-evalwazzjoni doganali għandha ssir skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31 ta’ dan il-kodiċi (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
).
Għaldaqstant, kemm mill-kliem tal-Artikoli 29 sa 31 ta’ dan il-kodiċi kif ukoll mill-ordni li skontha għandhom jiġu applikati l-kriterji ta’ determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali abbażi ta’ dawn l-artikoli, jirriżulta li dawn id-dispożizzjonijiet huma marbuta bejniethom permezz ta’ rabta ta’ sussidjarjetà. Fil-fatt, huwa biss meta l-valur għal skopijiet doganali ma jistax jiġi ddeterminat permezz ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjoni partikolari li jkun hemm lok li jsir riferiment għad-dispożizzjoni li tiġi immedjatament warajha fl-ordni stabbilita (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
).
Sa fejn, għall-finijiet tal-evalwazzjoni doganali, prijorità hija mogħtija lill-valur ta’ tranżazzjoni, skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali, dan il-metodu ta’ determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali huwa meqjus bħala l-iktar wieħed adattat u l-iktar wieħed użat ta’ spiss (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Christodoulou et,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, punt
).
F’dak li jirrigwarda, minn naħa, il-kwistjoni dwar liema setgħat għandhom l-awtoritajiet doganali meta dikjarazzjoni li tkun ippreżentatha quddiemhom tkun tqajjem dubji, l-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni jipprevedi li, meta l-awtoritajiet doganali jkollhom dubji raġonevoli dwar jekk il-valur iddikjarat tal-merkanzija importata jirrappreżentax l-ammont totali mħallas jew dovut għaliha, huma ma għandhomx għalfejn jiddeterminaw il-valur doganali abbażi tal-metodu tal-valur ta’ tranżazzjoni. Għaldaqstant, huma jistgħu jirrifjutaw il-prezz iddikjarat jekk dawn id-dubji jippersistu wara li jkunu eventwalment talbu li tiġi fornuta kull informazzjoni jew kull dokument addizzjonali u wara li jkunu taw lill-persuna kkonċernata opportunità raġonevoli sabiex tagħti l-opinjoni tagħha fir-rigward tar-raġunijiet li abbażi tagħhom huma fondati l-imsemmija dubji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, punt
).
Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrilevat li, f’dak li jikkonċerna l-valur li għandu jissostitwixxi l-valur ta’ tranżazzjoni, l-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni jillimita ruħu sabiex sempliċement jistabbilixxi li l-awtoritajiet doganali “m’għandhomx għalfejn jistabbilixxu l-valutazzjoni doganali [...] fuq il-bażi tal-metodu tal-valur tat-transazzjoni”, iżda ma jippreċiżax liema valur ieħor għandu, f’dak il-każ, jissostitwixxi l-valur ta’ tranżazzjoni (sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, punt
).
Għal dan il-għan, skont l-Artikoli 30 u 31 tal-Kodiċi Doganali, jekk il-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata ma jistax jiġi ddeterminat b’applikazzjoni tal-Artikolu 29 ta’ dan il-kodiċi, dan għandu jiġi ddeterminat bl-applikazzjoni ta’, l-ewwel nett, l-imsemmi Artikolu 30 u, it-tieni nett, tal-imsemmi Artikolu 31 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, punt
).
Barra minn hekk, fir-rigward, b’mod partikolari, tal-applikazzjoni ta’ dan l-istess Artikolu 30, mill-punt 1 tan-noti li jirrigwardaw l-Artikolu 30(2)(a) u (b) tal-Kodiċi Doganali, li jinsabu fl-Anness 23 tar-Regolament ta’ implementazzjoni, jirriżulta li l-awtoritajiet doganali għandhom jirreferu, kull darba li dan ikun possibbli, għal bejgħ ta’ merkanzija, skont il-każ, identika jew simili, imwettaq fuq l-istess livell kummerċjali u li jikkonċerna sostanzjalment l-istess kwantità bħall-bejgħ ta’ merkanzija li għandu jiġi evalwat.
Minn dan jirriżulta li, sabiex jiġi ddeterminat il-valur doganali, l-awtoritajiet doganali jistgħu jwarrbu l-prezz iddikjarat tal-merkanzija importata u jagħmlu użu mill-metodi sekondarji ta’ determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata, kif previsti fl-Artikoli 30 u 31 tal-Kodiċi Doganali, u, b’mod partikolari, il-prezz tal-bejgħ ta’ merkanzija simili, jekk id-dubji tagħhom li jikkonċernaw il-valur ta’ tranżazzjoni tagħha jippersistu, wara li jkunu talbu l-provvista ta’ kull informazzjoni jew ta’ kull dokument addizzjonali u wara li jkunu taw lill-persuna kkonċernata opportunità raġonevoli sabiex tagħti l-opinjoni tagħha fir-rigward tar-raġunijiet li abbażi tagħhom huma fondati l-imsemmija dubji.
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju, li hija l-unika li għandha konjizzjoni diretta tat-tilwima miġjuba quddiemha, li għandha tiddetermina jekk id-dubji tal-awtorità doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali kinux fondati sabiex wieħed jagħmel użu mill-imsemmija metodi sekondarji u jekk din l-awtorità tatx lill-persuna kkonċernata opportunità raġonevoli sabiex tagħti l-opinjoni tagħha fir-rigward tar-raġunijiet li abbażi tagħhom kienu fondati dawn id-dubji.
Sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, għandhom jiżdiedu l-osservazzjonijiet li ġejjin relatati mal-elementi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha f’dak li jikkonċerna t-tilwima fil-kawża prinċipali.
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, fir-rigward b’mod partikolari tal-fondatezza tad-dubji inkwistjoni, wieħed għandu josserva li mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-kawża prinċipali, l-awtorità doganali inkwistjoni qieset li l-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat tal-merkanzija importata kien eċċezzjonalment baxx meta mqabbel mal-valur statistiku medju fuq l-importazzjoni ta’ merkanzija komparabbli. F’dan il-każ, hekk kif tenfasizza l-Kummissjoni Ewropea, jidher li, f’dak li jikkonċerna ċerti prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-prezz iddikjarat kien inferjuri b’iktar minn 50 % tal-prezz medju statistiku.
F’tali ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li differenza fil-prezz, bħal dik ikkonstatata, tidher suffiċjenti sabiex tiġġustifika d-dubji li l-awtorità doganali għandha u ċ-ċaħda, minnha, tal-valur għal skopijiet doganali ddikjarat tal-merkanzija inkwistjoni.
Barra minn hekk, huwa paċifiku li, fil-kawża prinċipali, id-dubji li wasslu lill-imsemmija awtorità sabiex tapplika l-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni ma kinux jirrigwardaw l-awtentiċità tal-fattura kummerċjali, iżda l-eżattezza tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata.
Issa, għandu jitfakkar li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni, l-awtentiċità tad-dokumenti li jattestaw il-valur ta’ tranżazzjoni tal-merkanzija importata ma hijiex l-element determinanti, iżda tikkostitwixxi fattur fost oħrajn li tagħhom l-awtoritajiet doganali għandhom jieħdu kont. Fil-fatt, dawn l-awtoritajiet jistgħu jkollhom dubji, minkejja l-awtentiċità ta’ dawn id-dokumenti, dwar l-eżattezza tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, punt
).
Fit-tieni lok, f’dak li jikkonċerna l-kwistjoni ta’ jekk l-awtorità doganali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tatx lill-persuna kkonċernata opportunità raġonevoli sabiex tagħti l-opinjoni tagħha fir-rigward tar-raġunijiet li abbażi tagħhom kienu fondati dawk id-dubji, mill-elementi tal-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-awtorità dipartimentali tad-dwana stiednet lil EURO 2004. Hungary tagħti prova tal-eżattezza tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li din l-awtorità tat lill-imsemmija kumpannija l-opportunità raġonevoli sabiex tagħti l-opinjoni tagħha fir-rigward tal-imsemmija dubji.
Madankollu, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, bi tweġiba lill-awtoritajiet doganali, din il-kumpannija ma ppreżentatx dokumenti ġodda u ddikjarat li hija kienet ħallset, lill-kokontraent tagħha, il-valur indikat fuq il-fattura.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha ta’ hawn fuq jirriżulta li r-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 181a tar-Regolament ta’ implementazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa ma jipprekludix prassi tal-awtoritajiet doganali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tikkonsisti fid-determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata billi wieħed jibbaża ruħu fuq il-valur ta’ tranżazzjoni ta’ merkanzija simili, metodu li jidher fl-Artikolu 30 tal-Kodiċi Doganali, meta l-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat jitqies li huwa anormalment dgħajjef meta mqabbel mal-prezzijiet ta’ xiri statistiċi medji mitluba fl-importazzjoni ta’ merkanzija simili, u dan minkejja l-fatt li l-awtoritajiet doganali ma kkonfutawx u lanqas ma qajmu dubji dwar l-awtentiċità tal-fattura u tal-attestazzjoni ta’ trasferiment prodotti bil-għan li jiġi pprovat il-prezz effettivament imħallas għall-merkanzija importata, fejn madankollu l-importatur ma pproduċiex, b’risposta għat-talba f’dan is-sens tal-awtorità doganali, provi oħra sabiex jistabbilixxi l-eżattezza tal-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat tagħha.
Fuq l-ispejjeż
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 181a tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat‑2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi il-Kodiċi Doganali Komunitarju, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 3254/94, tad-19 ta’ Diċembru 1994, għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa ma jipprekludix prassi tal-awtoritajiet doganali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tikkonsisti fid-determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija importata billi wieħed jibbaża ruħu fuq il-valur ta’ tranżazzjoni ta’ merkanzija simili, metodu li jidher fl-Artikolu 30 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 82/97 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta’ Diċembru 1996, meta l-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat jitqies li huwa anormalment dgħajjef meta mqabbel mal-prezzijiet ta’ xiri statistiċi medji mitluba fl-importazzjoni ta’ merkanzija simili, u dan minkejja l-fatt li l-awtoritajiet doganali ma kkonfutawx u lanqas ma qajmu dubji dwar l-awtentiċità tal-fattura u tal-attestazzjoni ta’ trasferiment prodotti bil-għan li jiġi pprovat il-prezz effettivament imħallas għall-merkanzija importata, fejn madankollu l-importatur ma pproduċiex, b’risposta għat-talba f’dan is-sens tal-awtorità doganali, provi oħra sabiex jistabbilixxi l-eżattezza tal-valur ta’ tranżazzjoni ddikjarat tagħha.

Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.