CELEX: 62015CJ0173
Προδικαστική παραπομπή
Τελωνειακή ένωση
Κοινοτικός τελωνειακός κώδικας
Άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ
Καθορισμός της δασμολογητέας αξίας
Τέλη ή δικαιώματα άδειας σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα
Έννοια
Κανονισμός (ΕΟΚ) 2454/93
Άρθρο 160
“Όρος της πώλησης” των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων
Πληρωμή των τελών ή των δικαιωμάτων άδειας υπέρ εταιρίας συνδεόμενης τόσο με τον πωλητή όσο και με τον αγοραστή των εμπορευμάτων
Άρθρο 158, παράγραφος 3
Μέτρα προσαρμογής και κατανομής

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, και παράγραφος 5, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (
ΕΕ 1992, L 302, σ. 1
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1791/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2006 (
ΕΕ 2006, L 363, σ. 1
) (στο εξής: τελωνειακός κώδικας), καθώς και του άρθρου 158, παράγραφος 3, και του άρθρου 160 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού 2913/92 (
ΕΕ 1993, L 253, σ. 1
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1875/2006 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2006 (
ΕΕ 2006, L 360, σ. 64
) (στο εξής: κανονισμός 2454/93).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της GE Healthcare GmbH και του Hauptzollamt Düsseldorf (κεντρικού τελωνείου του Ντύσσελντορφ, Γερμανία, στο εξής: τελωνείο) σχετικά με τη συνεκτίμηση των τελών και δικαιωμάτων άδειας κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας εμπορευμάτων εισαγόμενων από τρίτες χώρες με σκοπό τη θέση τους σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το νομικό πλαίσιο
Ο τελωνειακός κώδικας
Σύμφωνα με το άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 2, του τελωνειακού κώδικα:
«1.   Η δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων είναι η συναλλακτική αξία, δηλαδή η πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή, όταν πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, ενδεχομένως κατόπιν προσαρμογής που πραγματοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 32 και 33, εφόσον:
α)
δεν υφίστανται περιορισμοί όσον αφορά τη μεταβίβαση ή τη χρησιμοποίηση των εμπορευμάτων από τον αγοραστή, εκτός από τους περιορισμούς, οι οποίοι:
—
επιβάλλονται ή απαιτούνται από το νόμο ή τις δημόσιες αρχές εντός της Κοινότητας,
—
περιορίζουν τη γεωγραφική ζώνη στην οποία δύνανται να μεταπωληθούν τα εμπορεύματα,
ή
—
δεν επηρεάζουν ουσιωδώς την αξία των εμπορευμάτων,
β)
η πώληση ή η τιμή δεν εξαρτάται από προϋποθέσεις ή παροχές των οποίων η αξία δεν είναι δυνατόν να καθορισθεί όσον αφορά τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα,
γ)
κανένα μέρος του προϊόντος κάθε μεταγενέστερης μεταπώλησης, μεταβίβασης ή χρησιμοποίησης των εμπορευμάτων από τον αγοραστή δεν περιέρχεται αμέσως ή εμμέσως στον πωλητή, εκτός αν είναι δυνατό να γίνει κατάλληλη προσαρμογή βάσει του άρθρου 32,
και
δ)
ο αγοραστής και ο πωλητής δεν συνδέονται μεταξύ τους, ή εάν συνδέονται, η συναλλακτική αξία είναι αποδεκτή για δασμολογικούς σκοπούς δυνάμει της παραγράφου 2.
α)
Για να καθορισθεί αν η συναλλακτική αξία είναι αποδεκτή για τους σκοπούς εφαρμογής της παραγράφου 1, το γεγονός ότι ο αγοραστής και ο πωλητής συνδέονται μεταξύ τους δεν συνιστά αυτό καθαυτό επαρκή αιτία, ώστε να θεωρηθεί η συναλλακτική αξία ως απαράδεκτη. Αν παραστεί ανάγκη, εξετάζονται οι περιστάσεις που ανάγονται στην πώληση και η συναλλακτική αξία γίνεται δεκτή εφόσον οι σχέσεις αυτές δεν έχουν επηρεάσει την τιμή. Εάν αφού ληφθούν υπόψη οι πληροφορίες που παρέχει ο διασαφιστής ή οι οποίες λαμβάνονται από άλλες πηγές, η τελωνειακή διοίκηση έχει λόγους να θεωρεί ότι οι σχέσεις αυτές επηρέασαν την τιμή, ανακοινώνει τους λόγους αυτούς στο διασαφιστή και του παρέχει εύλογη δυνατότητα απαντήσεως. Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή, οι λόγοι του ανακοινώνονται εγγράφως.
β)
Σε πώληση μεταξύ συνδεομένων μεταξύ τους προσώπων, η συναλλακτική αξία γίνεται αποδεκτή και τα εμπορεύματα εκτιμώνται σύμφωνα με την παράγραφο 1, όταν ο διασαφιστής αποδεικνύει ότι η εν λόγω αξία προσεγγίζει πολύ μια από τις κατωτέρω αξίες, οι οποίες υφίστανται κατά την ίδια ή περίπου κατά την ίδια χρονική στιγμή:
i)
τη συναλλακτική αξία επί πωλήσεων, μεταξύ αγοραστών και πωλητών που δεν συνδέονται μεταξύ τους, πανομοιότυπων ή ομοειδών εμπορευμάτων προς εξαγωγή με προορισμό την Κοινότητα,
ii)
τη δασμολογητέα αξία πανομοιότυπων ή ομοειδών εμπορευμάτων, όπως καθορίζεται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 παράγραφος 2 στοιχείο γ),
iii)
τη δασμολογητέα αξία πανομοιότυπων ή ομοειδών εμπορευμάτων, όπως καθορίζεται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 30 παράγραφος 2 στοιχείο δ).
Κατά την εφαρμογή των προαναφερομένων κριτηρίων, λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι αποδεικνυόμενες διαφορές εμπορικών επιπέδων, ποσοτήτων, στοιχείων που απαριθμούνται στο άρθρο 32 και εξόδων που βαρύνουν τον πωλητή επί πωλήσεων στις οποίες δεν συνδέονται μεταξύ τους ο αγοραστής και ο πωλητής και που δεν βαρύνουν τον πωλητή επί πωλήσεων στις οποίες συνδέονται μεταξύ τους ο αγοραστής και ο πωλητής.
γ)
Τα κριτήρια που αναφέρονται στο στοιχείο β) πρέπει να χρησιμοποιούνται με πρωτοβουλία του διασαφιστή και μόνο για σκοπούς σύγκρισης. Δεν δύνανται να καθιερωθούν αξίες υποκατάστασης δυνάμει της εν λόγω περίπτωσης.»
Το άρθρο 30, παράγραφοι 1 και 2, του κώδικα αυτού ορίζει:
«1.   Όταν η δασμολογητέα αξία δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί κατ’ εφαρμογή του άρθρου 29, εφαρμόζονται διαδοχικά οι διατάξεις της παραγράφου 2 στοιχεία α), β), γ) και δ) έως την πρώτη μεταξύ αυτών διάταξη που καθιστά δυνατό τον καθορισμό της, εκτός αν η σειρά εφαρμογής των στοιχείων γ) και δ) πρέπει να αντιστραφεί με αίτηση του διασαφιστή. Μόνο όταν η δασμολογητέα αυτή αξία δεν μπορεί να καθοριστεί κατ’ εφαρμογή ορισμένης περίπτωσης, επιτρέπεται η εφαρμογή της διάταξης του αμέσως επόμενου στοιχείου κατά τη σειρά που καθιερώνεται δυνάμει της παρούσας παραγράφου.
2.   Οι δασμολογητέες αξίες που καθορίζονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος άρθρου είναι οι ακόλουθες:
α)
η συναλλακτική αξία πανομοιοτύπων εμπορευμάτων τα οποία πωλούνται για εξαγωγή με προορισμό την Κοινότητα και εξάγονται κατά την ίδια ή περίπου κατά την ίδια χρονική στιγμή με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα·
β)
η συναλλακτική αξία ομοειδών εμπορευμάτων τα οποία πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό την Κοινότητα και τα οποία εξάγονται κατά την ίδια ή περίπου κατά την ίδια χρονική στιγμή με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα·
γ)
η αξία που βασίζεται επί της τιμής μονάδος που αντιστοιχεί στις πωλήσεις μέσα στην Κοινότητα [των] εισαγομένων εμπορευμάτων ή πανομοιοτύπων ή ομοειδών εισαγομένων εμπορευμάτων οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολικά τη μεγαλύτερη ποσότητα και γίνονται, μέσα στην Κοινότητα, προς πρόσωπα που δεν συνδέονται με τους πωλητές·
δ)
η υπολογιζόμενη αξία, που ισούται προς το άθροισμα:
—
του κόστους ή της αξίας των υλικών και των εργασιών κατασκευής ή άλλων εργασιών, που υπεισέρχονται στην παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων,
—
ποσού που αντιπροσωπεύει τα κέρδη και τα γενικά έξοδα, ίσου προς το ποσό που υπεισέρχεται γενικά στις πωλήσεις εμπορευμάτων της ίδιας φύσεως ή του ίδιου είδους με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα, οι οποίες γίνονται από παραγωγούς της χώρας εξαγωγής προς εξαγωγή με προορισμό την Κοινότητα,
—
του κόστους ή της αξίας των στοιχείων που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 στοιχείο ε).»
Το άρθρο 31 του εν λόγω κώδικα ορίζει τα εξής:
«1.   Αν η δασμολογητέα αξία εισαγόμενων εμπορευμάτων δεν μπορεί να καθορισθεί κατ’ εφαρμογή των άρθρων 29 και 30, καθορίζεται, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία εντός της Κοινότητας, με εύλογο τρόπο συμβιβαζόμενο με τις αρχές και τις γενικές διατάξεις:
—
της συμφωνίας περί θέσεως σε εφαρμογή του άρθρου VII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου,
—
του άρθρου VII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου του 1994
και
—
των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου.
2.   Η δασμολογητέα αξία που καθορίζεται κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1 δεν βασίζεται:
α)
επί της τιμής πωλήσεως, εντός της Κοινότητας, εμπορευμάτων που παράγονται εντός της Κοινότητας·
β)
επί του συστήματος που προβλέπει την αποδοχή, για δασμολογικούς σκοπούς, της υψηλότερης μεταξύ δύο εναλλακτικών αξιών·
γ)
επί της τιμής εμπορευμάτων στην εσωτερική αγορά της χώρας εξαγωγής·
δ)
επί του κόστους παραγωγής, εκτός των υπολογιζόμενων αξιών που έχουν καθοριστεί για πανομοιότυπα ή ομοειδή εμπορεύματα σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 2 στοιχείο δ)·
ε)
επί τιμών εξαγωγής με προορισμό μία χώρα που δεν περιλαμβάνεται στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας·
ζ)
επί ελαχίστων δασμολογητέων αξιών
ή
η)
επί αυθαιρέτων ή πλασματικών αξιών.»
Κατά το άρθρο 32 του ίδιου κώδικα:
«1.   Για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 29, στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εισαγόμενα εμπορεύματα τιμή προστίθενται:
[…]
γ)
πάσης φύσεως δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα τα οποία, κατά τους όρους της πώλησης των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων, υποχρεούται να καταβάλει ο αγοραστής, είτε άμεσα είτε έμμεσα, στο μέτρο που τα δικαιώματα αυτά δεν έχουν περιληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή·
[…]
2.   Κάθε στοιχείο που προστίθεται κατ’ εφαρμογή του παρόντος άρθρου στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή βασίζεται αποκλειστικά σε αντικειμενικά δεδομένα που είναι δυνατό να αποτιμηθούν.
3.   Για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας, ουδέν στοιχείο προστίθεται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή, με εξαίρεση τα στοιχεία που προβλέπονται στο παρόν άρθρο.
[…]
5.   Ανεξαρτήτως των διατάξεων της παραγράφου 1 στοιχείο γ):
α)
κατά τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας, τα έξοδα τα σχετικά με το δικαίωμα αναπαραγωγής των εισαγόμενων εμπορευμάτων εντός της Κοινότητας δεν προστίθενται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή για τα εισαγόμενα εμπορεύματα
και
β)
οι πληρωμές που γίνονται από τον αγοραστή σε αντιπαροχή του δικαιώματος διανομής ή μεταπώλησης των εισαγόμενων εμπορευμάτων, δεν προστίθενται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εισαγόμενα εμπορεύματα τιμή αν οι πληρωμές αυτές δεν αποτελούν όρο της πώλησης, προς εξαγωγή, των εισαγόμενων εμπορευμάτων, με προορισμό την Κοινότητα.»
Κατά το άρθρο 249 του τελωνειακού κώδικα:
«Η επιτροπή [του τελωνειακού κώδικα] μπορεί να εξετάσει κάθε ζήτημα σχετικό με την τελωνειακή νομοθεσία που της υποβάλλει ο πρόεδρός της, είτε με δική του πρωτοβουλία είτε κατόπιν αιτήσεως αντιπροσώπου κράτους μέλους.»
Ο κανονισμός 2454/93
Το άρθρο 143, παράγραφος 1, του κανονισμού 2454/93 προβλέπει τα εξής:
«Για την εφαρμογή των διατάξεων του κεφαλαίου 3 του τίτλου II του [τελωνειακού] κώδικα και των διατάξεων του παρόντος τίτλου, πρόσωπα θεωρούνται ως συνδεόμενα μόνον αν:
[…]
στ)
και οι δύο ελέγχονται, άμεσα ή έμμεσα, από κάποιον τρίτο·
[…]».
Κατά το άρθρο 145, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού αυτού:
«2.   Μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, η τροποποίηση από τον πωλητή προς όφελος του αγοραστή της τιμής που πραγματικά καταβλήθηκε ή πρόκειται να καταβληθεί δύναται να ληφθεί υπόψη στον υπολογισμό της δασμολογητέας αξίας σύμφωνα με το άρθρο 29 του [τελωνειακού] κώδικα, όταν αποδεικνύεται επαρκώς για τις τελωνειακές αρχές ότι:
α)
τα προϊόντα ήταν ελαττωματικά κατά τη χρονική περίοδο στην οποία αναφέρεται το άρθρο 67 του [τελωνειακού] κώδικα·
β)
ο πωλητής τροποποίησε την τιμή κατ’ εκπλήρωση συμβατικής υποχρέωσης εγγύησης που προβλέπεται στο συμβόλαιο πώλησης που έχει συναφθεί πριν τη θέση των προϊόντων σε ελεύθερη κυκλοφορία και
γ)
η ελαττωματική φύση των προϊόντων δεν έχει ήδη ληφθεί υπόψη στο σχετικό συμβόλαιο πώλησης.
3.   Η τιμή των προϊόντων όπως διαμορφώνεται βάσει της παραγράφου 2 δύναται να ληφθεί υπόψη κατά τη διάρκεια περιόδου δώδεκα μηνών από την ημερομηνία αποδοχής της δήλωσης θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων.»
Το άρθρο 156α, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει τα εξής:
«Εφόσον τους υποβληθεί σχετικό αίτημα από το ενδιαφερόμενο πρόσωπο, οι τελωνειακές υπηρεσίες έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν:
—
κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 32 παράγραφος 2 του [τελωνειακού] κώδικα, ορισμένα στοιχεία τα οποία προστίθενται στην πραγματικά πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή και τα οποία δεν είναι δυνατόν να καθοριστούν ποσοτικά κατά τη χρονική στιγμή γένεσης της τελωνειακής οφειλής,
—
κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 33 του [τελωνειακού] κώδικα, σύμφωνα με το οποίο ορισμένα στοιχεία ή προμήθειες αγοράς δεν συμπεριλαμβάνονται στη δασμολογητέα αξία, στην περίπτωση όπου τα ποσά τα σχετικά με τα στοιχεία αυτά δεν εμφανίζονται ξεχωριστά από την πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή κατά τη χρονική στιγμή της γένεσης της τελωνειακής οφειλής,
να καθορίζονται με βάση κατάλληλα και ειδικά κριτήρια.
Στις εν λόγω περιπτώσεις, η δηλούμενη δασμολογητέα αξία δεν πρέπει να θεωρείται ως προσωρινή κατά την έννοια της δεύτερης περίπτωσης του άρθρου 254.
[…]»
Το άρθρο 157 του ίδιου κανονισμού ορίζει:
«1.   Για τους σκοπούς του άρθρου 32 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του [τελωνειακού] κώδικα, νοούνται ως royalties και δικαιώματα άδειας, ιδίως, η πληρωμή για τη χρήση δικαιωμάτων σχετικών με:
—
την κατασκευή των εισαγόμενων εμπορευμάτων (ιδίως διπλώματα ευρεσιτεχνίας, σχέδια-πρότυπα και τεχνογνωσία στον κατασκευαστικό τομέα),
ή
—
την πώληση για την εξαγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων (ιδίως εμπορικά σήματα, κατατεθέντα πρότυπα),
ή
—
τη χρησιμοποίηση ή μεταπώληση των εισαγόμενων εμπορευμάτων (ιδίως συγγραφικά δικαιώματα, διαδικασίες κατασκευής που είναι αναπόσπαστα ενσωματωμένες στα εισαγόμενα εμπορεύματα).
2.   Ανεξάρτητα από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 32 παράγραφος 5 του [τελωνειακού] κώδικα, όταν η δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων καθορίζεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 29 του [τελωνειακού] κώδικα, royalties ή δικαιώματα άδειας προστίθενται στην τιμή που πληρώνεται ή πρέπει να πληρωθεί μόνο όταν η πληρωμή αυτή:
—
έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία
και
—
αποτελεί όρο για την πώληση των εμπορευμάτων αυτών.»
Το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 ορίζει τα εξής:
«Αν τα royalties ή τα δικαιώματα άδειας αφορούν εν μέρει τα εισαγόμενα προϊόντα και εν μέρει άλλα συστατικά ή μέρη που προστίθενται στα προϊόντα μετά την εισαγωγή τους, ή σε δραστηριότητες ή υπηρεσίες μετά την εισαγωγή, δεν γίνεται κατάλληλη κατανομή παρά μόνο με βάση αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία, σύμφωνα με την ερμηνευτική σημείωση που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 23 και αναφέρεται στο άρθρο 32 παράγραφος 2 του [τελωνειακού] κώδικα.»
Το άρθρο 160 του κανονισμού αυτού προβλέπει τα εξής:
«Όταν ο αγοραστής καταβάλλει royalties ή δικαιώματα άδειας σε τρίτον, οι όροι που προβλέπονται στο άρθρο 157 παράγραφος 2 θεωρούνται ότι πληρούνται μόνο όταν ο πωλητής ή πρόσωπο σχετιζόμενο με αυτόν απαιτεί από τον αγοραστή να προβεί στην καταβολή αυτή.»
Κατά το άρθρο 161 του εν λόγω κανονισμού:
«Όταν ο τρόπος υπολογισμού του ποσού royalty ή δικαιώματος άδειας αναφέρεται στην τιμή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, θεωρείται, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο, ότι η καταβολή του εν λόγω royalty ή δικαιώματος άδειας έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία.
Όμως, όταν το ποσό royalty ή δικαιώματος άδειας υπολογίζεται ανεξάρτητα από την τιμή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, η καταβολή του εν λόγω royalty ή δικαιώματος άδειας μπορεί να έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία.»
Το άρθρο 254 του ίδιου κανονισμού ορίζει τα εξής:
«Κατόπιν αιτήματος του διασαφιστή, οι τελωνειακές αρχές μπορούν να δεχτούν διασαφήσεις για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία οι οποίες δεν περιέχουν όλα τα στοιχεία που καθορίζονται στο παράρτημα 37.
Εντούτοις, οι διασαφήσεις αυτές πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον τα στοιχεία που ορίζονται στο παράρτημα 30Α για τις ελλιπείς διασαφήσεις.»
Το άρθρο 256, παράγραφος 1, του κανονισμού 2454/93 προβλέπει τα εξής:
«Η προθεσμία που παρέχουν οι τελωνειακές αρχές στο διασαφιστή για την κοινοποίηση των στοιχείων ή δικαιολογητικών που λείπουν κατά την αποδοχή της διασάφησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ένα μήνα από την ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης.
[…]
Όταν πρόκειται για την κοινοποίηση των στοιχείων ή των δικαιολογητικών που λείπουν όσον αφορά τη δασμολογητέα αξία, οι τελωνειακές αρχές έχουν την ευχέρεια, εφόσον το κρίνουν αναγκαίο, να καθορίσουν μεγαλύτερη προθεσμία ή να παρατείνουν προθεσμία που καθορίστηκε προηγουμένως. Η συνολική περίοδος που παρέχεται πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ισχύουσες προθεσμίες παραγραφής.»
Κατά το άρθρο 257, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού:
«Όταν, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 254, η διασάφηση φέρει προσωρινή ένδειξη της αξίας, οι τελωνειακές αρχές:
—
προβαίνουν στην άμεση βεβαίωση του ποσού των δασμών που υπολογίζονται με βάση την ένδειξη αυτή,
—
απαιτούν, ενδεχομένως, τη σύσταση επαρκούς εγγύησης για την κάλυψη της διαφοράς μεταξύ του ποσού αυτού και εκείνου στο οποίο τα εμπορεύματα είναι δυνατόν να υποβληθούν τελικά.»
Το άρθρο 259, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού έχει ως εξής:
«Ελλιπής διασάφηση που γίνεται αποδεκτή σύμφωνα με τους καθοριζόμενους στα άρθρα 254 έως 257 όρους μπορεί, είτε να συμπληρώνεται από το διασαφιστή είτε να αντικαθίσταται, μετά από σύμφωνη γνώμη των τελωνειακών αρχών, από άλλη διασάφηση ανταποκρινόμενη στους όρους του άρθρου 62 του [τελωνειακού] κώδικα.»
Η ερμηνευτική σημείωση σχετικά με τη δασμολογητέα αξία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 23 του κανονισμού 2454/93 και αφορά το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«Τα royalties και τα δικαιώματα άδειας που προβλέπονται στο άρθρο 32 παράγραφος 1 στοιχείο γ) δύνανται να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις πληρωμές που πραγματοποιούνται βάσει διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, βιομηχανικών ή εμπορικών σημάτων και δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.»
Η ερμηνευτική σημείωση σχετικά με τη δασμολογητέα αξία που περιλαμβάνεται στο ίδιο παράρτημα και αφορά το άρθρο 32, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα ορίζει τα εξής:
«Όταν δεν υφίστανται δεδομένα αντικειμενικά και δυνάμενα ν’ αποτιμηθούν όσον αφορά τα στοιχεία τα οποία πρέπει να προστεθούν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 32, η συναλλακτική αξία δεν είναι δυνατό να καθορισθεί κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 29. Τούτο δύναται να συμβεί, παραδείγματος χάρη, στην ακόλουθη περίπτωση: καταβάλλεται δικαίωμα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης βάσει της τιμής πώλησης ενός λίτρου δεδομένου προϊόντος στη χώρα εισαγωγής, το οποίο εισήχθη σε χιλιόγραμμα και μεταποιήθηκε σε διάλυμα μετά την εισαγωγή. Αν το δικαίωμα αυτό βασίζεται εν μέρει σε άλλα στοιχεία που δεν έχουν καμία σχέση με τα εν λόγω εμπορεύματα (παραδείγματος χάρη, όταν τα εισαγόμενα εμπορεύματα αναμειγνύονται σε συστατικά εθνικής καταγωγής και δεν είναι πια δυνατό ν’ αναγνωρισθεί χωριστά η ταυτότητα του καθενός ή όταν το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν είναι δυνατό να διαχωρισθεί από ειδικούς οικονομικούς διακανονισμούς μεταξύ του αγοραστή και του πωλητή), δεν θα πρέπει να προστεθεί στοιχείο αντίστοιχο προς το δικαίωμα αυτό. Ωστόσο, αν το ποσό του δικαιώματος από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης βασίζεται μόνο στα εισαγόμενα εμπορεύματα και μπορεί να αποτιμηθεί ευχερώς είναι δυνατό να προστεθεί ένα στοιχείο στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Η GE Medical Systems Deutschland GmbH & Co. KG (στο εξής: GE Γερμανίας) και η Monogram Licensing International Inc. (στο εξής: M), επιχειρήσεις οι οποίες αμφότερες ανήκουν στον όμιλο General Electrics (στο εξής: όμιλος GE), συνήψαν σύμβαση παραχωρήσεως άδειας βάσει τυποποιημένου υποδείγματος.
Κατά το άρθρο II A της συμβάσεως αυτής, η M παραχωρεί στην GE Γερμανίας, έναντι καταβολής δικαιωμάτων, μη αποκλειστική άδεια η οποία της επιτρέπει να χρησιμοποιεί το σήμα του ομίλου GE (στο εξής: σήμα GE) σε σχέση με προϊόντα τα οποία παράγονται και πωλούνται καθώς και υπηρεσίες που παρέχονται από την GE Γερμανίας, τηρώντας αυστηρά τις ποιοτικές προδιαγραφές που καθορίζουν τα μέρη. Επιπλέον, η M παραχώρησε δωρεάν στην GE Γερμανίας μη αποκλειστική άδεια η οποία της επέτρεπε να χρησιμοποιεί, κατά την κρίση της, το σήμα GE με σκοπό τη μεταπώληση των εμπορευμάτων σε άλλες θυγατρικές του ομίλου GE, τη χρήση τους για πειραματικούς σκοπούς ή ως δειγμάτων ή ακόμη και την απόσυρσή τους. Στην GE Γερμανίας επετράπη επίσης να χρησιμοποιεί, άνευ υποχρεώσεως καταβολής δικαιωμάτων, προϊόντα με το σήμα αυτό στις εμπορικές σχέσεις της με άλλη εταιρία, ανήκουσα ομοίως στον όμιλο GE, στην οποία επιτρεπόταν να χρησιμοποιεί το σήμα GE υπό όρους ανάλογους με εκείνους που περιλαμβάνονται στη συμφωνία παραχώρησης άδειας χρήσεως μεταξύ της Μ και της GE Γερμανίας.
Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι τα προϊόντα τα οποία παράγονται και πωλούνται καθώς και οι υπηρεσίες που παρέχονται από την GE Γερμανίας τηρούν αυστηρά τις ποιοτικές προδιαγραφές που έχουν καθορίσει τα μέρη, η M διέθετε ευρέα δικαιώματα ελέγχου και, σε περίπτωση μη τηρήσεως των προδιαγραφών αυτών, είχε δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση τηρώντας σύντομη προθεσμία. Ως ημερομηνία καταβολής των τελών που οφείλονται για την παραχώρηση άδειας χρήσεως κατά το άρθρο II A της συμβάσεως παραχωρήσεως άδειας είχε οριστεί η 31η Δεκεμβρίου εκάστου ημερολογιακού έτους. Τα εν λόγω τέλη ανέρχονταν σε 0,95 % του ετήσιου κύκλου εργασιών της GE Γερμανίας για τη χρήση του σήματος GE και σε 0,05 % του κύκλου εργασιών της GE Γερμανίας για τη χρήση της εμπορικής επωνυμίας του ομίλου GE.
Επ’ ευκαιρία τελωνειακού ελέγχου που αφορούσε το διάστημα μεταξύ 1ης Οκτωβρίου 2007 και 31ης Δεκεμβρίου 2009, το τελωνείο, με έκθεση της 8ης Σεπτεμβρίου 2010, διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, ότι η GE Γερμανίας είχε προμηθευτεί από εταιρίες του ομίλου GE εμπορεύματα προελεύσεως τρίτων χωρών χωρίς όμως να δηλώσει, ως όφειλε, κατά το τελωνείο, για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εν λόγω εμπορευμάτων, τα οφειλόμενα για αυτά τέλη άδειας. Ως εκ τούτου, το τελωνείο εξέδωσε, στις 30 Σεπτεμβρίου 2010, πράξη επιβολής εισαγωγικών δασμών ποσού 14985,09 ευρώ.
Μετά την καταβολή των ως άνω δασμών η GE Γερμανίας ζήτησε, στις 21 Ιουλίου 2011, την επιστροφή τους δυνάμει του άρθρου 236 του τελωνειακού κώδικα, για τον λόγο ότι, κατά την άποψή της, τα οφειλόμενα βάσει της συμβάσεως παραχωρήσεως άδειας χρήσεως τέλη δεν έπρεπε να προστεθούν στη δασμολογητέα αξία των επίμαχων εμπορευμάτων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 32 του τελωνειακού κώδικα.
Με απόφαση της 9ης Μαρτίου 2015 το τελωνείο απέρριψε την αίτηση περί επιστροφής που είχε υποβάλει η GE Γερμανίας, στο μέτρο που, κατά την άποψή του, οι δασμολογητέες αξίες αναφοράς ήταν ακριβείς.
Στο μεταξύ, στις 31 Αυγούστου 2011, η GE Healthcare διαδέχθηκε την GE Γερμανίας ως καθολικός διάδοχος αυτής.
Στις 11 Μαρτίου 2015, η GE Healthcare άσκησε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου προσφυγή κατά της αποφάσεως του τελωνείου της 9ης Μαρτίου 2015. Το αιτούν δικαστήριο, το οποίο καλείται να εφαρμόσει το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί, διατηρεί αμφιβολίες ως προς το ακριβές περιεχόμενο της εν λόγω διατάξεως.
Για τους λόγους αυτούς, το Finanzgericht Düsseldorf (δικαστήριο φορολογικών διαφορών του Ντύσσελντορφ, Γερμανία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Συνυπολογίζονται στη δασμολογητέα αξία τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμεταλλεύσεως κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του [τελωνειακού κώδικα], μολονότι ούτε κατά τη σύναψη της συμβάσεως ούτε κατά τον κρίσιμο για τη γένεση της τελωνειακής οφειλής χρόνο ο οποίος, σε περίπτωση διαφοράς, προσδιορίζεται από τα άρθρα 201, παράγραφος 2, και 214, παράγραφος 1, του [εν λόγω] κώδικα, δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί αν οφείλονται δικαιώματα από παραχώρηση άδειας;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: Είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας χρήσεως σήματος κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του [τελωνειακού κώδικα] αφορούν τα εισαγόμενα προϊόντα, μολονότι τα δικαιώματα αυτά καταβάλλονται επίσης και για υπηρεσίες καθώς και για τη χρησιμοποίηση βασικών συστατικών της επωνυμίας του κοινού ομίλου επιχειρήσεων;
3)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα: Αποτελούν τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας χρήσεως σήματος, κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του [τελωνειακού κώδικα], όρο της πωλήσεως προς εξαγωγή των εισαγομένων εμπορευμάτων με προορισμό την Κοινότητα κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 5, στοιχείο βʹ, του [τελωνειακού κώδικα], μολονότι την καταβολή τους απαίτησε και πραγματοποίησε επιχείρηση συνδεδεμένη με τον πωλητή και τον αγοραστή;
4)
Σε περίπτωση που δοθεί καταφατική απάντηση στο ερώτημα 3 και που τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας αφορούν, όπως εν προκειμένω, εν μέρει τα εισαγόμενα εμπορεύματα και εν μέρει υπηρεσίες παρεχόμενες μετά την εισαγωγή: Συνεπάγεται η κατάλληλη κατανομή μόνο με βάση αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία κατά το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού [2454/93] και κατά την ερμηνευτική σημείωση που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 23 του κανονισμού 2454/93 σχετικά με το άρθρο 32, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα, ότι είναι δυνατή μόνο η διόρθωση δασμολογητέας αξίας βάσει του άρθρου 29 του τελωνειακού κώδικα ή είναι επίσης δυνατό να γίνει κατανομή σύμφωνα με το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 κατά τον καθορισμό δασμολογητέας αξίας που υπολογίζεται βάσει του άρθρου 31 του τελωνειακού κώδικα, σε περίπτωση που είναι ανέφικτος ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας βάσει του άρθρου 29 του τελωνειακού κώδικα, εφόσον τα έξοδα αυτά δεν είναι δυνατό να συνυπολογιστούν με άλλον τρόπο;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
Πρώτον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η νομοθεσία της Ένωσης περί τελωνειακής εκτιμήσεως αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός συστήματος δίκαιου, ομοιόμορφου και ουδέτερου, το οποίο να αποκλείει τη χρησιμοποίηση αυθαιρέτων ή πλασματικών δασμολογικών αξιών. Συνεπώς, η δασμολογητέα αξία πρέπει να αντανακλά την πραγματική οικονομική αξία του εισαγομένου εμπορεύματος και, επομένως, να λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία του εμπορεύματος αυτού που έχουν οικονομική αξία (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 16ης Νοεμβρίου 2006, Compaq Computer International Corporation,
C‑306/04
,
EU:C:2006:716
, σκέψη
, καθώς και της 16ης Ιουνίου 2016, EURO 2004. Hungary,
C‑291/15
,
EU:C:2016:455
, σκέψεις
και
).
Ειδικότερα, κατά το άρθρο 29 του τελωνειακού κώδικα, η δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων είναι η συναλλακτική αξία, δηλαδή η πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή, όταν πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, υπό την επιφύλαξη πάντως τυχόν προσαρμογής που πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 32 του κώδικα αυτού (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 12ης Δεκεμβρίου 2013, Χριστοδούλου κ.λπ.,
C‑116/12
,
EU:C:2013:825
, σκέψεις
,
και
, καθώς και της 21ης Ιανουαρίου 2016, Stretinskis,
C‑430/14
,
EU:C:2016:43
, σκέψη
).
Το άρθρο 32 του τελωνειακού κώδικα διευκρινίζει τα στοιχεία που πρέπει να προστίθενται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εισαγόμενα εμπορεύματα τιμή, προκειμένου να καθοριστεί η δασμολογητέα αξία τους. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την παράγραφο 1, στοιχείο γʹ, της εν λόγω διατάξεως, στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή προστίθενται πάσης φύσεως δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα τα οποία, κατά τους όρους της πώλησης των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων, υποχρεούται να καταβάλει ο αγοραστής, είτε άμεσα είτε έμμεσα, στο μέτρο που τα δικαιώματα αυτά δεν έχουν περιληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή.
Κατά το άρθρο 157, παράγραφος 1, του κανονισμού 2454/93, πρέπει, ιδίως, να νοούνται ως «[τέλη] και δικαιώματα άδειας», για τους σκοπούς του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα, η πληρωμή για τη χρήση δικαιωμάτων σχετικών με την πώληση για την εξαγωγή των εισαγομένων εμπορευμάτων, ιδίως εμπορικών σημάτων και κατατεθέντων προτύπων, ή τη χρησιμοποίηση ή μεταπώληση των εισαγομένων εμπορευμάτων, ιδίως συγγραφικών δικαιωμάτων και διαδικασιών κατασκευής που είναι αναπόσπαστα ενσωματωμένες στα εισαγόμενα εμπορεύματα.
Το άρθρο 157, παράγραφος 2, του κανονισμού 2454/93 διευκρινίζει ότι τα τέλη ή δικαιώματα άδειας προστίθενται στην τιμή που πληρώνεται ή πρέπει να πληρωθεί μόνο όταν η πληρωμή αυτή, αφενός, έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία και, αφετέρου, αποτελεί όρο για την πώληση των εμπορευμάτων αυτών.
Κατά συνέπεια, η προσαρμογή που προβλέπεται στο άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα έχει εφαρμογή εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις, ήτοι, πρώτον, ότι τα τέλη ή δικαιώματα δεν είχαν συμπεριληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή, δεύτερον, ότι αφορούν τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία και, τρίτον, ότι η υποχρέωση του αγοραστή να καταβάλει τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα αποτελεί όρο για την πώληση των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων.
Εν προκειμένω, όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση, είναι σαφές, κατά την απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου, ότι η GE Healthcare δεν περιέλαβε στη δασμολογητέα αξία των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων τα τέλη και δικαιώματα άδειας χρήσεως του σήματος GE, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην επίμαχη στην κύρια δίκη σύμβαση παραχωρήσεως άδειας χρήσεως.
Επί του πρώτου και του δεύτερου ερωτήματος
Με το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξετασθούν από κοινού καθόσον αφορούν τη δεύτερη προϋπόθεση που μνημονεύεται στη σκέψη 35 της παρούσας αποφάσεως, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι τα τέλη ή τα δικαιώματα άδειας είναι «σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα» όταν, αφενός, το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων αυτών άδειας δεν είναι δυνατό να καθοριστεί κατά τη σύναψη της συμβάσεως ή κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής και, αφετέρου, τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα αφορούν μόνον εν μέρει τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, πρέπει να εξετασθεί, καταρχάς, αν τέλη και δικαιώματα άδειας είναι «σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα», κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα, ακόμη και αν το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων αυτών δεν είναι δυνατό να καθοριστεί κατά τη σύναψη της συμβάσεως ή κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής.
Συναφώς, από την απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη σύμβαση παραχωρήσεως άδειας χρήσεως προέβλεπε υποχρέωση της GE Γερμανίας για την καταβολή των τελών και των δικαιωμάτων άδειας χρήσεως του σήματος GE για εμπορεύματα τα οποία αυτή εισήγαγε, με εξαίρεση ορισμένα εμπορεύματα τα οποία μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με το σήμα αυτό άνευ υποχρεώσεως καταβολής δικαιωμάτων, όπως τα μεταπωλούμενα σε άλλες θυγατρικές του ομίλου GE εμπορεύματα, αυτά που χρησιμοποιούνταν για πειραματικούς σκοπούς, τα δείγματα και τα προοριζόμενα για απόσυρση εμπορεύματα.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 29 των προτάσεών του, τα τέλη και δικαιώματα από παραχώρηση άδειας χρήσεως αφορούν πράγματι τα υπό εκτίμηση προϊόντα, έστω και αν το ακριβές ποσό αυτών δεν έχει καθοριστεί κατά το χρονικό σημείο συνάψεως της οικείας συμβάσεως ή, μεταγενέστερα, κατά την αποδοχή της τελωνειακής διασαφήσεως ή κατά το χρονικό σημείο γενέσεως της τελωνειακής οφειλής.
Όσον αφορά, ειδικότερα, το ζήτημα αν το ακριβές ποσό των οφειλομένων τελών και δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας χρήσεως πρέπει να καθορίζεται κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής, το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα δεν προβλέπει καμία τέτοια απαίτηση.
Αντιθέτως, το άρθρο 156α, παράγραφος 1, του κανονισμού 2454/93 προβλέπει ότι οι τελωνειακές υπηρεσίες, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα από το ενδιαφερόμενο πρόσωπο και κατά παρέκκλιση από το άρθρο 32, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα, δύνανται να επιτρέπουν ορισμένα στοιχεία, τα οποία προστίθενται στην πραγματικά πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή και τα οποία δεν είναι δυνατόν να καθοριστούν ποσοτικά κατά τη χρονική στιγμή γενέσεως της τελωνειακής οφειλής, να καθορίζονται με βάση κατάλληλα και ειδικά κριτήρια.
Επιπλέον, το άρθρο 254 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι ο διασαφιστής δύναται, κατόπιν αποδοχής εκ μέρους των τελωνειακών αρχών, να προβεί σε ελλιπή διασάφηση για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία η οποία, κατά το άρθρο 257, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού, μπορεί να παρέχει προσωρινή ένδειξη της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων που πρόκειται να εισαχθούν και η οποία μπορεί να συμπληρωθεί μεταγενέστερα, σύμφωνα με τα άρθρα 256, 257 και 259 του εν λόγω κανονισμού.
Εξάλλου, το σημείο 14 του σχολίου 3 (τμήμα της δασμολογητέας αξίας) σχετικά με τις επιπτώσεις των τελών και των δικαιωμάτων άδειας στη δασμολογητέα αξία, το οποίο επεξεργάστηκε η επιτροπή τελωνειακού κώδικα στην οποία αναφέρεται το άρθρο 247α του κώδικα αυτού (στο εξής: επιτροπή τελωνειακού κώδικα), έχει ως εξής:
«Τα τέλη και δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης υπολογίζονται κατά κανόνα μετά την εισαγωγή των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων. Στην περίπτωση αυτή, εναλλακτικώς, είτε θα αναβάλλεται ο οριστικός καθορισμός της δασμολογητέας αξίας σύμφωνα με το άρθρο 257, παράγραφος 3, των διατάξεων εφαρμογής του [τελωνειακού] κώδικα, είτε θα πραγματοποιείται γενική προσαρμογή με βάση τις διαπιστώσεις που προέκυψαν στη διάρκεια αντιπροσωπευτικής περιόδου και οι οποίες επικαιροποιούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Το ζήτημα αυτό πρέπει να διευθετείται με συμφωνία μεταξύ εισαγωγέων και τελωνειακών αρχών.»
Τα συμπεράσματα της επιτροπής τελωνειακού κώδικα, μολονότι δεν έχουν νομικώς δεσμευτική ισχύ, αποτελούν σημαντικά μέσα για τη διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα από τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών και είναι δυνατό για τον λόγο αυτόν να θεωρηθούν ως αξιόπιστα μέσα για την ερμηνεία του κώδικα αυτού (απόφαση της 6ης Φεβρουαρίου 2014, Humeau Beaupréau,
C‑2/13
,
EU:C:2014:48
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Επομένως, το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα δεν επιβάλλει το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης να καθορίζεται κατά τη σύναψη της συμβάσεως παραχωρήσεως άδειας ή κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής προκειμένου τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα άδειας να θεωρούνται σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα.
Δεύτερον, πρέπει να εξετασθεί το ζήτημα αν τα τέλη ή τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης είναι δυνατό να θεωρηθούν ότι αφορούν τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα παρά το γεγονός ότι τα αφορούν μόνον εν μέρει. Συγκεκριμένα, εν προκειμένω, τα τέλη ή τα δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης καταβλήθηκαν τόσο για την παροχή υπηρεσιών μεταγενέστερων της εισαγωγής των επίμαχων στην κύρια δίκη εμπορευμάτων όσο και για τη χρήση συστατικών της εμπορικής επωνυμίας του ομίλου στον οποίο ανήκε ο διασαφιστής.
Συναφώς, το άρθρο 161, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 2454/93 ορίζει ότι όταν το ποσό τέλους ή δικαιώματος άδειας υπολογίζεται ανεξάρτητα από την τιμή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, η καταβολή του εν λόγω τέλους ή δικαιώματος άδειας μπορεί να έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία.
Πάντως, από την απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι, εν προκειμένω, το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης εξαρτάται από το ποσοστό του κύκλου εργασιών των πωλήσεων σε τρίτους των εισαγόμενων εμπορευμάτων υπό σύμβαση παραχωρήσεως άδειας. Επομένως, η καταβολή των εν λόγω τελών ή δικαιωμάτων «έχει σχέση», κατά την έννοια του άρθρου 161, δεύτερο εδάφιο, με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία.
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός ότι, κατά την ίδια αυτή απόφαση, τα τέλη και δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης αφορούν, επίσης, παροχές υπηρεσιών μεταγενέστερες της εισαγωγής των εν λόγω εμπορευμάτων από την GE Γερμανίας καθώς και τη χρήση από την εταιρία αυτή συστατικών της επωνυμίας του ομίλου GE.
Πράγματι, το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 ορίζει ότι αν τα τέλη ή δικαιώματα άδειας αφορούν εν μέρει τα εισαγόμενα προϊόντα και εν μέρει άλλα συστατικά ή μέρη που προστίθενται στα προϊόντα μετά την εισαγωγή τους, ή σε δραστηριότητες ή υπηρεσίες μετά την εισαγωγή, δεν γίνεται κατάλληλη κατανομή παρά μόνο με βάση αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία, σύμφωνα με την ερμηνευτική σημείωση που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 23 του κανονισμού 2454/93 και αναφέρεται στο άρθρο 32, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα.
Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 προβλέπει ρητώς ότι τα τέλη ή τα δικαιώματα άδειας που πρέπει να καταβληθούν είναι δυνατό να θεωρηθούν ότι αφορούν εν μέρει τα εισαγόμενα προϊόντα και εν μέρει υπηρεσίες μετά την εισαγωγή, με συνέπεια ότι η προσαρμογή που προβλέπεται στο άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα θα μπορεί να εφαρμοστεί, ακόμη και αν τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα άδειας αφορούν μόνον εν μέρει τα εισαγόμενα εμπορεύματα, υπό τον όρο ότι, στην περίπτωση αυτή, η προσαρμογή πρέπει να πραγματοποιείται με βάση αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία, τα οποία να καθιστούν δυνατό τον υπολογισμό του ύψους των τελών ή δικαιωμάτων άδειας που σχετίζονται με τα εμπορεύματα αυτά.
Επομένως, κατά το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα, τέλη ή δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης μπορούν να είναι «σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα», κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ακόμη και αν τα τέλη ή τα δικαιώματα αυτά άδειας αφορούν μόνον εν μέρει τα εν λόγω εμπορεύματα.
Κατόπιν των ανωτέρω, στο πρώτο και sτο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι, αφενός, δεν επιβάλλει το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης να καθορίζεται κατά τη σύναψη της συμβάσεως παραχωρήσεως άδειας ή κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής προκειμένου τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα άδειας να θεωρούνται σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα και, αφετέρου, επιτρέπει τα εν λόγω τέλη ή τα εν λόγω δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης να θεωρούνται «σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα» ακόμη και αν αφορούν μόνον εν μέρει τα εν λόγω εμπορεύματα.
Επί του τρίτου ερωτήματος
Με το τρίτο ερώτημα, το οποίο αφορά την τρίτη προϋπόθεση που μνημονεύεται στη σκέψη 35 της παρούσας αποφάσεως, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα και το άρθρο 160 του κανονισμού 2454/93 έχουν την έννοια ότι τέλη ή δικαιώματα από παραχώρηση άδειας χρήσεως σήματος συνιστούν «όρο της πώλησης» των εμπορευμάτων των οποίων εκτιμάται η αξία όταν, στο εσωτερικό του ιδίου ομίλου εταιριών, η πληρωμή των τελών ή των δικαιωμάτων αυτών απαιτήθηκε και πραγματοποιήθηκε προς όφελος επιχειρήσεως η οποία συνδέεται τόσο με τον πωλητή όσο και με τον αγοραστή.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι το άρθρο 157, παράγραφος 2, του κανονισμού 2454/93, το οποίο διευκρινίζει τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα, προβλέπει ότι τέλη ή δικαιώματα άδειας χρήσεως προστίθενται στην τιμή που πληρώνεται ή πρέπει να πληρωθεί μόνον όταν η πληρωμή αυτή, αφενός, έχει σχέση με τα εμπορεύματα των οποίων εκτιμάται η αξία και, αφετέρου, αποτελεί όρο για την πώληση των εμπορευμάτων αυτών.
Εντούτοις, ούτε το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα ούτε το άρθρο 157, παράγραφος 2, του κανονισμού 2454/93 διευκρινίζουν την έννοια της φράσεως «όρος της πώλησης» των εμπορευμάτων των οποίων εκτιμάται η αξία.
Συναφώς, η επιτροπή τελωνειακού κώδικα στο σημείο 12 του σχολίου 3 (τμήμα της δασμολογητέας αξίας) σχετικά με την επίπτωση των τελών και των δικαιωμάτων άδειας στη δασμολογητέα αξία θεώρησε ότι «το ζήτημα για το οποίο πρόκειται είναι αν ο πωλητής είναι διατεθειμένος να πωλήσει τα εμπορεύματα χωρίς να έχουν καταβληθεί τέλη ή δικαιώματα άδειας χρήσεως. Η προϋπόθεση μπορεί να είναι ρητή ή σιωπηρή. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, στη συμφωνία παραχωρήσεως άδειας διευκρινίζεται αν η πώληση των εισαγόμενων εμπορευμάτων υπόκειται στην καταβολή τέλους ή δικαιώματος άδειας. Εντούτοις, η σχετική πρόβλεψη δεν είναι ουσιώδης».
Συναφώς, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ενδείξεις που παρέχονται με το σχόλιο αυτό, όπως προκύπτει από τη σκέψη 45 της παρούσας αποφάσεως.
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 51 των προτάσεών του, η πληρωμή τέλους ή δικαιώματος άδειας συνιστά «όρο της πώλησης» των εμπορευμάτων των οποίων εκτιμάται η αξία, όταν, στο πλαίσιο των συμβατικών σχέσεων μεταξύ του πωλητή, ή του προσώπου που συνδέεται με αυτόν, και του αγοραστή, η καταβολή του τέλους ή του δικαιώματος άδειας έχει τέτοια σημασία για τον πωλητή ώστε, σε περίπτωση μη καταβολής, αυτός δεν θα προέβαινε στην πώληση, πράγμα το οποίο εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
Όσον αφορά την υπόθεση της κύριας δίκης, από την απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι ο χορηγήσας την άδεια, ήτοι η M, η οποία συνδεόταν τόσο με τον πωλητή όσο και με τον αγοραστή, ήταν ο δικαιούχος των τελών ή των δικαιωμάτων από την παραχώρηση άδειας χρήσεως σήματος σχετικά με τα πωληθέντα εμπορεύματα. Επομένως, ο δικαιούχος αυτός ήταν, εν προκειμένω, η ίδια εταιρία με εκείνη η οποία απαιτούσε από τον αγοραστή των εμπορευμάτων να καταβάλει τα σχετικά με αυτά τέλη ή δικαιώματα άδειας, οι δε τρεις αυτές εταιρίες ανήκαν στον ίδιο όμιλο, ήτοι στον όμιλο GE, και ελέγχονταν, άμεσα ή έμμεσα, από τη μητρική του ομίλου αυτού εταιρία.
Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 160 του κανονισμού 2454/93 προβλέπει ότι όταν ο αγοραστής καταβάλλει τέλη ή δικαιώματα άδειας σε τρίτον, οι όροι που προβλέπονται στο άρθρο 157, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού θεωρούνται ότι πληρούνται μόνον όταν ο πωλητής ή πρόσωπο σχετιζόμενο με αυτόν απαιτεί από τον αγοραστή να προβεί στην καταβολή αυτή.
Ως εκ τούτου, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 160 του κανονισμού 2454/93 πληρούται σε περίπτωση στην οποία ο «τρίτος» στον οποίο πρέπει να καταβληθούν τα τέλη ή τα δικαιώματα άδειας και το «πρόσωπο που συνδέεται» με τον πωλητή είναι ένα και το αυτό πρόσωπο.
Συναφώς, η GE Healthcare υποστηρίζει ότι το άρθρο 160 του κανονισμού 2454/93, στην απόδοσή του στη γερμανική γλώσσα, προβλέπει ότι το πρόσωπο που απαιτεί την καταβολή των τελών ή των δικαιωμάτων άδειας και ο τρίτος στον οποίο τα τέλη ή τα δικαιώματα αυτά άδειας πρέπει να καταβληθούν δεν μπορούν να είναι ένα και το αυτό πρόσωπο.
Εντούτοις, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διατάξεως του δικαίου της Ένωσης δεν πρέπει να αποτελεί τη μοναδική βάση για την ερμηνεία της διατάξεως αυτής ούτε μπορεί να θεωρείται ότι υπερέχει έναντι των λοιπών γλωσσικών αποδόσεων. Πράγματι, τέτοια προσέγγιση θα ήταν ασύμβατη προς την επιταγή ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης. Επομένως, σε περίπτωση διαστάσεως μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων διατάξεως, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται βάσει της εν γένει οικονομίας της και του σκοπού που επιδιώκεται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί στοιχείο (απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2012, Kurcums Metal,
C‑558/11
,
EU:C:2012:721
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Όπως, όμως, επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 63 των προτάσεών του, καμία από τις λοιπές γλωσσικές αποδόσεις του άρθρου 160 του κανονισμού 2454/93 δεν περιέχει μια δεύτερη αναφορά στον «τρίτο» στον οποίο πρέπει να πραγματοποιείται η πληρωμή των τελών ή των δικαιωμάτων άδειας.
Επιπροσθέτως, όπως επίσης επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 65 των προτάσεών του, το γεγονός ότι ένα σχετιζόμενο με τον πωλητή πρόσωπο δεν χαρακτηρίζεται ως «τρίτος», κατά την έννοια του άρθρου 160 του κανονισμού 2454/93, δεν επιτρέπει να συναχθεί ότι η καταβολή των τελών ή των δικαιωμάτων άδειας δεν συνιστά «όρο της πώλησης» των υπό εκτίμηση εμπορευμάτων, κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα.
Αντιθέτως, επιβάλλεται να εξακριβωθεί αν το πρόσωπο που συνδέεται με τον πωλητή ασκεί σε αυτόν ή τον αγοραστή έλεγχο ο οποίος του επιτρέπει να διασφαλίζει ότι η εισαγωγή των εμπορευμάτων τα οποία αφορά το τέλος άδειας εξαρτάται από την καταβολή, υπέρ του ιδίου, του σχετικού με τα εμπορεύματα αυτά τέλους ή δικαιώματος άδειας.
Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να προβεί σε μια τέτοια εξακρίβωση όσον αφορά τη διαφορά της κύριας δίκης.
Επιπροσθέτως, το σημείο 13 του σχολίου 3 (τμήμα της δασμολογητέας αξίας), σχετικά με τις επιπτώσεις των τελών και των δικαιωμάτων άδειας στη δασμολογητέα αξία, το οποίο επεξεργάστηκε η επιτροπή τελωνειακού κώδικα, προέβλεψε ότι «όταν τα εμπορεύματα αγοράζονται από τον πωλητή και τα τέλη ή τα δικαιώματα άδειας καταβάλλονται σε άλλο πρόσωπο, εντούτοις η καταβολή τους μπορεί να θεωρηθεί ως όρος για την πώληση των εμπορευμάτων […]. Ο πωλητής, ή πρόσωπο συνδεόμενο με αυτόν, μπορεί να θεωρηθεί ότι απαιτεί να προβεί ο αγοραστής στην ως άνω καταβολή, όταν, για παράδειγμα, στο πλαίσιο πολυεθνικού ομίλου, τα εμπορεύματα αποκτώνται από μια εγκατάσταση του ομίλου αλλά τα τέλη πρέπει να καταβληθούν σε άλλη εγκατάσταση του ίδιου ομίλου. Το ίδιο ισχύει όταν ο πωλητής λαμβάνει άδεια από τον αποδέκτη των τελών και ο τελευταίος αυτός ελέγχει τους όρους της πωλήσεως».
Κατόπιν των ανωτέρω, στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα και το άρθρο 160 του κανονισμού 2454/93 έχουν την έννοια ότι τέλη ή δικαιώματα άδειας συνιστούν «όρο της πώλησης» των εμπορευμάτων των οποίων εκτιμάται η αξία όταν, στο εσωτερικό του ιδίου ομίλου εταιριών, η πληρωμή των τελών ή των δικαιωμάτων αυτών απαιτείται και πραγματοποιείται προς όφελος επιχειρήσεως η οποία συνδέεται τόσο με τον πωλητή όσο και με τον αγοραστή.
Επί του τέταρτου ερωτήματος
Με το τέταρτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα και το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 έχουν την έννοια ότι τα μέτρα προσαρμογής και κατανομής, στα οποία αντίστοιχα αναφέρονται οι διατάξεις αυτές, είναι δυνατό να εφαρμοσθούν όταν η δασμολογητέα αξία των επίμαχων εμπορευμάτων καθορίστηκε όχι κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 29 του τελωνειακού κώδικα αλλά βάσει της επικουρικής μεθόδου που προβλέπεται στο άρθρο 31 του κώδικα αυτού.
Από τη δικογραφία που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο προκύπτει ότι, όσον αφορά μια σειρά φορολογικών χρήσεων προγενέστερων του 2009, το κεντρικό τελωνείο του Ντύσσελντορφ δεν είχε στη διάθεσή του τα αναγκαία δεδομένα προκειμένου να προβεί στην προσαρμογή, βάσει του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα, της συναλλακτικής αξίας που υπολογίζεται σύμφωνα με τη μέθοδο που προβλέπεται στο άρθρο 29 του κώδικα αυτού. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος καθορισμού της δασμολογητέας αξίας που προβλέπεται στο άρθρο 31 του τελωνειακού κώδικα, καθόσον οι μέθοδοι των άρθρων 29 και 30 του εν λόγω κώδικα δεν είχαν, καταρχήν, εφαρμογή.
Στο μέτρο που το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα προβλέπει ότι προσαρμογή μπορεί να πραγματοποιηθεί για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας αποκλειστικά κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 29 του εν λόγω κώδικα, γεννάται το ερώτημα αν η προσαρμογή αυτή, και ειδικότερα η κατανομή που προβλέπεται στο άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93, μπορεί ομοίως να πραγματοποιηθεί όταν η δασμολογητέα αξία του εισαγομένου εμπορεύματος καθορίστηκε βάσει της μεθόδου που προβλέπεται στο άρθρο 31 του κώδικα αυτού.
Πρέπει να υπομνησθεί ότι αν η δασμολογητέα αξία δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί, σύμφωνα με το άρθρο 29 του τελωνειακού κώδικα, βάσει της συναλλακτικής αξίας των εισαγομένων εμπορευμάτων, η τελωνειακή εκτίμηση διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 του κώδικα αυτού, διά της διαδοχικής εφαρμογής των μεθόδων που προβλέπονται στα στοιχεία αʹ, βʹ, γʹ και δʹ της παραγράφου 2 του τελευταίου αυτού άρθρου (απόφαση της 16ης Ιουνίου 2016, EURO 2004. Hungary,
C‑291/15
,
EU:C:2016:455
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Στην περίπτωση που ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας των εισαγομένων εμπορευμάτων δεν είναι εφικτός ούτε βάσει του άρθρου 30 του τελωνειακού κώδικα, η τελωνειακή εκτίμηση διενεργείται κατά τις διατάξεις του άρθρου 31 του κώδικα αυτού (απόφαση της 16ης Ιουνίου 2016, EURO 2004. Hungary,
C‑291/15
,
EU:C:2016:455
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Κατά συνέπεια, τόσο από το γράμμα των άρθρων 29 έως 31 του εν λόγω κώδικα όσο και από τη σειρά εφαρμογής των εφαρμοστέων κατά τις διατάξεις αυτές κριτηρίων καθορισμού της δασμολογητέας αξίας προκύπτει ότι οι εν λόγω διατάξεις συνδέονται μεταξύ τους με σχέση επικουρικότητας. Ειδικότερα, μόνον εάν η δασμολογητέα αξία δεν μπορεί να καθοριστεί κατ’ εφαρμογήν μιας συγκεκριμένης διατάξεως χωρεί εφαρμογή της αμέσως επόμενης, κατά την προκαθορισμένη σειρά, διατάξεως (απόφαση της 16ης Ιουνίου 2016, EURO 2004. Hungary,
C‑291/15
,
EU:C:2016:455
, σκέψη
και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
Το άρθρο 31, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα προβλέπει ότι η δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων καθορίζεται με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία εντός της Ένωσης, με εύλογο τρόπο συμβιβαζόμενο με τις αρχές και τις γενικές διατάξεις των διεθνών συμφωνιών καθώς και των διατάξεων του κεφαλαίου 3 του εν λόγω κώδικα που απαριθμεί.
Συναφώς, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 86 των προτάσεών του, η παραπομπή του άρθρου 31, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα στο κεφάλαιο 3 του εν λόγω κώδικα συνεπάγεται ότι οι γενικές διατάξεις του κεφαλαίου αυτού, μέρος του οποίου αποτελεί το άρθρο 32 του οικείου κώδικα, έχουν εφαρμογή ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία η δασμολογητέα αξία ενός εισαγομένου εμπορεύματος καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 1, του ίδιου κώδικα.
Πράγματι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 30 της παρούσας αποφάσεως, σκοπός των ρυθμίσεων του δικαίου της Ένωσης σχετικά με την τελωνειακή εκτίμηση είναι η διαμόρφωση ενός δίκαιου, ομοιόμορφου και ουδέτερου συστήματος, το οποίο να αποκλείει τη χρησιμοποίηση αυθαιρέτων ή πλασματικών δασμολογικών αξιών. Σύμφωνα με το σημείο 2 των σχετικών με τη δασμολογητέα αξία ερμηνευτικών σημειώσεων του παραρτήματος 23 του κανονισμού 2454/93, σχετικά με το άρθρο 31, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, οι μέθοδοι εκτιμήσεως που μπορούν να χρησιμοποιούνται δυνάμει του ως άνω άρθρου 31, παράγραφος 1, θα πρέπει να είναι οι οριζόμενες από τα άρθρα 29 και 30, παράγραφος 2, του κώδικα αυτού, αλλά μια «εύλογη ελαστικότητα» κατά την εφαρμογή των μεθόδων αυτών θα ήταν σύμφωνη με τους στόχους και τις διατάξεις του άρθρου 31, παράγραφος 1, του εν λόγω κώδικα (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, σκέψη
).
Δεδομένης της ανάγκης προσδιορισμού της δασμολογητέας αξίας στην περίπτωση που μια επιχείρηση δεν παρέχει λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις κρίσιμες φορολογικές χρήσεις και της διαλαμβανόμενης στο σημείο 2 των ως άνω ερμηνευτικών σημειώσεων «εύλογης ελαστικότητας», πρέπει να γίνει δεκτό ότι συνεκτίμηση των στοιχείων που αφορούν άλλες φορολογικές χρήσεις μπορεί να συνιστά διαθέσιμο εντός της Ένωσης στοιχείο, δυνάμενο, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, να ληφθεί υπόψη ως βάση υπολογισμού της δασμολογητέας αξίας. Συγκεκριμένα, η αναφορά στα στοιχεία αυτά συνιστά έναν τρόπο προσδιορισμού της εν λόγω αξίας ο οποίος είναι και «εύλογος», κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 1, και συμβατός με τις αρχές και τις γενικές διατάξεις των διεθνών συμφωνιών, καθώς και των διατάξεων στις οποίες παραπέμπει το εν λόγω άρθρο 31, παράγραφος 1 (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2008, Carboni e derivati,
C‑263/06
,
EU:C:2008:128
, σκέψη
).
Όσον αφορά το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93, αυτό προβλέπει ότι όταν τα τέλη ή τα δικαιώματα άδειας αφορούν εν μέρει τα εισαγόμενα προϊόντα και εν μέρει άλλα συστατικά ή μέρη που προστίθενται στα προϊόντα μετά την εισαγωγή τους, ή σε δραστηριότητες ή υπηρεσίες μετά την εισαγωγή, κατάλληλη κατανομή «δεν γίνεται παρά μόνο με βάση αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία», σύμφωνα με την ερμηνευτική σημείωση που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 23 του κανονισμού 2454/93 και αφορά το άρθρο 32, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα.
Ωστόσο, από τη σκέψη 81 της παρούσας αποφάσεως καθώς και από το σημείο 91 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα προκύπτει ότι τα στοιχεία που αφορούν άλλες φορολογικές χρήσεις της οικείας επιχειρήσεως μπορούν να θεωρηθούν ως «αντικειμενικά και μετρήσιμα», κατά την έννοια του άρθρου 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 και, επομένως, να καταστήσουν δυνατή την πραγματοποίηση της κατάλληλης κατανομής στην οποία αναφέρεται το εν λόγω άρθρο.
Επιπροσθέτως, όπως υποστηρίζουν η Γερμανική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαφορετική εκτίμηση επί του ζητήματος αυτού θα μπορούσε να αποφέρει αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα στους εισαγωγείς οι οποίοι θα αρνούνταν να διαβιβάσουν λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία, παρακωλύοντας με τον τρόπο αυτό την ορθή αποτίμηση της δασμολογητέας αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων.
Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του τελωνειακού κώδικα και το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93 έχουν την έννοια ότι τα μέτρα προσαρμογής και κατανομής, στα οποία αντίστοιχα αναφέρονται οι διατάξεις αυτές, είναι δυνατό να εφαρμοσθούν όταν η δασμολογητέα αξία των επίμαχων εμπορευμάτων καθορίστηκε όχι κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 29 του τελωνειακού κώδικα αλλά βάσει της επικουρικής μεθόδου που προβλέπεται στο άρθρο 31 του κώδικα αυτού.
Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:

1)
Το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1791/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2006, έχει την έννοια ότι, αφενός, δεν επιβάλλει το ποσό των τελών ή των δικαιωμάτων από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης να καθορίζεται κατά τη σύναψη της συμβάσεως παραχωρήσεως άδειας ή κατά τη γένεση της τελωνειακής οφειλής προκειμένου τα εν λόγω τέλη ή δικαιώματα άδειας να θεωρούνται σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα και, αφετέρου, επιτρέπει τα εν λόγω τέλη ή τα εν λόγω δικαιώματα από παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης να θεωρούνται «σχετικά με τα υπό εκτίμηση εμπορεύματα» ακόμη και αν αφορούν μόνον εν μέρει τα εν λόγω εμπορεύματα.

2)
Το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2913/92, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1791/2006, και το άρθρο 160 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού 2913/92, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1875/2006 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, έχουν την έννοια ότι τέλη ή δικαιώματα άδειας συνιστούν «όρο της πώλησης» των εμπορευμάτων των οποίων εκτιμάται η αξία όταν, στο εσωτερικό του ιδίου ομίλου εταιριών, η πληρωμή των τελών ή των δικαιωμάτων αυτών απαιτείται και πραγματοποιείται προς όφελος επιχειρήσεως η οποία συνδέεται τόσο με τον πωλητή όσο και με τον αγοραστή.

3)
Το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2913/92, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1791/2006, και το άρθρο 158, παράγραφος 3, του κανονισμού 2454/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1875/2006, έχουν την έννοια ότι τα μέτρα προσαρμογής και κατανομής, στα οποία αντίστοιχα αναφέρονται οι διατάξεις αυτές, είναι δυνατό να εφαρμοσθούν όταν η δασμολογητέα αξία των επίμαχων εμπορευμάτων καθορίστηκε όχι κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 29 του κανονισμού 2913/92, όπως αυτός τροποποιήθηκε, αλλά βάσει της επικουρικής μεθόδου που προβλέπεται στο άρθρο 31 του εν λόγω κανονισμού.

(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.