CELEX: 62018CJ0160
Odesłanie prejudycjalne
Unia celna i Wspólna taryfa celna
Rozporządzenie (WE) nr 1234/2007
Rozporządzenie (WE) nr 1484/95
Przywóz mrożonego mięsa drobiowego pochodzącego z Brazylii
Retrospektywne pokrycie dodatkowych należności celnych przywozowych
Mechanizm weryfikacji
Metoda obliczania dodatkowych należności celnych

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 2, 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1484/95 z dnia 28 czerwca 1995 r. określającego szczegółowe zasady wdrażania systemu dodatkowych należności przywozowych oraz ustalającego ceny reprezentatywne w sektorach mięsa drobiowego i jaj oraz w odniesieniu do albumin jaj i uchylającego rozporządzenie nr 163/67/EWG (
Dz.U. 1995, L 145, s. 47
), zmienionego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 248/2010 z dnia 24 marca 2010 r. (
Dz.U. 2010, L 79, s. 1
) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1484/95”).
Wniosek ów został przedłożony w ramach sporu pomiędzy X BV a Staatssecretaris van Financiën (sekretarzem stanu ds. finansów, Niderlandy) w przedmiocie decyzji określającej wysokość zobowiązania dotyczącego dodatkowych należności celnych przywozowych dla mrożonego mięsa drobiowego pochodzącego z Brazylii.
Ramy prawne
Rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku
Artykuł 141 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (
Dz.U. 2007, L 299, s. 1
; sprostowania:
Dz.U. 2008, L 155, s. 28
;
Dz.U. 2009, L 26, s. 6
;
Dz.U. 2009, L 37, s. 14
;
Dz.U. 2009, L 230, s. 6
;
Dz.U. 2010, L 63, s. 30
;
Dz.U. 2010, L 220, s. 76
;
Dz.U. 2011, L 276, s. 63
;
Dz.U. 2011, L 313, s. 47
;
Dz.U. 2013, L 56, s. 16
;
Dz.U. 2013, L 97, s. 4
), zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) nr 491/2009 z dnia 25 maja 2009 r. (
Dz.U. 2009, L 154, s. 1
) (zwanego dalej „rozporządzeniem o jednolitej wspólnej organizacji rynku”), stanowi:
„1.   Do przywozu jednego z produktów sektora zbóż, ryżu, cukru, owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw, wołowiny i cielęciny, mleka i przetworów mlecznych, wieprzowiny, mięsa baraniego i koziego, jaj, drobiu, bananów oraz soku i moszczu winogronowego lub większej ich liczby stosuje się dodatkową należność przywozową o stawce należności określonej w art. 135–140a w celu zapobieżenia lub przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi na rynek [wewnętrzny], który może być spowodowany tym przywozem, jeżeli:
a)
przywóz realizowany jest po cenie niższej od poziomu zgłoszonego Światowej Organizacji Handlu przez [Unię] (»cena progowa«); lub
b)
wielkość przywozu w dowolnym roku przekracza pewien poziom (»wielkość progowa«).
Wielkość progowa jest oparta na równych szansach dostępu do rynku, zdefiniowanych, w odpowiednich przypadkach, jako procentowy udział w spożyciu danego kraju w trzech poprzednich latach.
2.   Nie nakłada się dodatkowych należności celnych przywozowych, jeżeli przywóz prawdopodobnie nie zakłóci funkcjonowania rynku [wewnętrznego] lub jeżeli skutki takiego nałożenia byłyby nieproporcjonalne do zakładanego celu.
3.   Dla celów ust. 1 lit. a) ceny przywozowe określa się na podstawie cen przywozowych cif danej przesyłki.
Ceny przywozowe cif są porównywane z cenami reprezentatywnymi dla danego produktu na rynku światowym lub na [wewnętrznym] rynku przywozowym tego produktu”.
Rozporządzenie nr 1484/95
Motyw trzeci rozporządzenia nr 1484/95 stanowi:
„ceny importowe, które mają być uwzględnione przy nakładaniu dodatkowego cła przywozowego, powinny być sprawdzane przez porównanie ich z cenami reprezentatywnymi na rynku światowym lub na rynku importowym Wspólnoty omawianych produktów; niezbędne jest, aby państwa członkowskie informowały w regularnych odstępach czasu o cenach występujących na różnych etapach wprowadzania do obrotu, aby mieć możliwość określenia reprezentatywnych cen i odpowiadających im dodatkowych ceł”.
Artykuł 2 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje:
„Ceny reprezentatywne, o których mowa w art. 141 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 i w art. 3 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia [Rady] (EWG) nr 2783/75 [z dnia 29 października 1975 r. w sprawie wspólnego systemu handlu albuminami jaj i mleka (
Dz.U. 1975, L 282, s. 104
)] są określane w regularnych odstępach czasu z uwzględnieniem w szczególności danych uzyskanych w ramach nadzoru Wspólnoty regulowanego art. 308d rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 [z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (
Dz.U. 1993, L 253, s. 1
)]”.
Artykuł 3 rozporządzenia nr 1484/95 stanowi:
„1.   Dodatkową należność celną ustanawia się na podstawie ceny importowej cif omawianej partii towarów zgodnie z przepisami art. 4.
2.   Gdy cena importowa cif za 100 kg partii towarów jest większa niż stosowana cena reprezentatywna określona w art. 2 ust. 1, importer przedstawia właściwym władzom importującego państwa członkowskiego co najmniej następujące dowody:
–
umowę zakupu lub inny równoważny dokument,
–
umowę ubezpieczenia,
–
fakturę,
–
świadectwo pochodzenia (o ile dotyczy to sprawy),
–
umowę transportu,
–
oraz, w przypadku transportu morskiego, konosament.
3.   W przypadku, o którym mowa w ust. 2, importer musi wnieść zabezpieczenie, o którym mowa w art. 248 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93, równe różnicy między wysokością dodatkowej należności celnej obliczonej na podstawie ceny reprezentatywnej mającej zastosowanie w odniesieniu do danego produktu, a wysokością dodatkowej należności celnej obliczonej na podstawie ceny importowej cif danej przesyłki.
4.   Importer ma dwa miesiące od sprzedaży omawianych produktów, przy obowiązującym terminie dziewięciu miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na udowodnienie, że partia towaru została rozdysponowana w warunkach potwierdzających prawidłowość cen określonych w ust. 2. Niedotrzymanie któregokolwiek z tych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia. Na odpowiednio uzasadniony wniosek importera termin dziewięciu miesięcy może zostać jednakże przedłużony przez właściwe władze o maksymalnie trzy miesiące.
Złożone zabezpieczenie jest zwalniane w stopniu, w jakim zostały udowodnione w sposób zgodny z wymogami organów celnych warunki rozdysponowania towaru. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie przepada jako forma opłacenia dodatkowych ceł.
5.   Jeżeli przy weryfikacji właściwe władze stwierdzą, że wymogi niniejszego artykułu nie zostały spełnione, ściągają należne cło zgodnie z art. 220 rozporządzenia [Rady] (EWG) nr 2913/92 [z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (
Dz.U. 1992, L 302, s. 1
)]. Kwota cła, która ma zostać odzyskana lub pozostaje do odzyskania, obejmuje odsetki narosłe od daty dopuszczenia do swobodnego obrotu do daty ściągnięcia cła. Stosowana jest stopa procentowa obowiązująca w odniesieniu do ściągania należności na mocy prawa krajowego”.
Artykuł 4 rozporządzenia nr 1484/95 przewiduje:
„1.   Jeśli różnica między daną ceną spustową określoną w art. 1 ust. 2 a ceną importową cif omawianej partii towaru:
a)
jest równa lub niższa niż 10% ceny progu [progowej], nie nakłada się cła dodatkowego;
b)
wynosi powyżej 10% ceny progu [progowej], ale nie przekracza 40% tej ceny, dodatkowe należności celne wynoszą 30% kwoty, przy której różnica wynosi powyżej 10%;
c)
wynosi powyżej 40%, ale nie przekracza 60% ceny progu [progowej], dodatkowe należności celne wynoszą 50% kwoty, przy której różnica przekracza 40%, do czego dodawane są dodatkowe należności celne, o których mowa w lit. b);
d)
wynosi powyżej 60%, ale nie przekracza 75% ceny progu [progowej], dodatkowe należności celne wynoszą 70% kwoty, przy której różnica przekracza 60%, do czego dodawane są dodatkowe należności celne, o których mowa w lit. b) i c);
e)
wynosi powyżej 75% ceny progu [progowej], dodatkowe należności celne wynoszą 90% kwoty, przy której różnica przekracza 75%, do czego dodawane są dodatkowe należności celne, o których mowa w lit. b), c) i d)”.
Kodeks celny
Artykuł 4 rozporządzenia nr 2913/92, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r. (
Dz.U. 1997, L 17, s. 1
) (zwanego dalej „kodeksem celnym”), przewidywał:
„Użyte w niniejszym kodeksie określenia oznaczają:
[…]
9)
»dług celny« oznacza nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności wywozowych (dług celny w wywozie), które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi;
10)
»należności celne przywozowe« oznaczają:
–
cła i opłaty o równoważnym skutku należne przy przywozie towarów,
–
opłaty przywozowe ustanowione w ramach wspólnej polityki rolnej lub odrębnych przepisów mających zastosowanie do niektórych towarów uzyskanych w wyniku przetworzenia produktów rolnych;
[…]
16)
»procedura celna« oznacza:
a)
dopuszczenie do swobodnego obrotu;
[…]
[…]”.
Artykuł 29 ust. 1 kodeksu celnego stanowił:
„Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny [Unii], ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że:
a)
nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które:
–
są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne [w Unii],
–
ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane,
lub
–
nie mają istotnego wpływu na wartość towarów;
b)
sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona;
c)
jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta,
i
d)
kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne”.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 tego kodeksu:
„1.   Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2 […]
2.   Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:
a)
wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do [Unii] i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b)
wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do [Unii] i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
c)
wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są [w Unii] w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;
d)
wartość kalkulowana, która jest sumą:
–
kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów,
–
kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do [Unii];
–
kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e)”.
Artykuł 31 wskazanego kodeksu stanowił:
„1.   Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych [w Unii], z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
–
porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r.,
–
artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r.
[oraz]
–
przepisów niniejszego rozdziału.
[…]”.
Artykuł 220 ust. 1 kodeksu celnego przewidywał:
„Jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). Termin ten może zostać przedłużony zgodnie z art. 219”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
X jest spółką zajmującą się sprzedażą produktów z mięsa drobiowego. Wchodzi w skład międzynarodowej grupy spółek, do której należy także spółka E SA, będąca producentem również produktów z mięsa drobiowego z siedzibą w Brazylii. Przedsiębiorstwa powiązane z tym producentem, takie jak spółka X, nabywają i sprzedają te produkty oraz organizują ich dystrybucję na rynek Unii.
Spółka X sprzedała mrożone mięso drobiowe spółce F Ltd, z którą jest powiązana. Mięso to było następnie sprzedawane na rynku Unii zarówno przedsiębiorstwom powiązanym ze spółką X, jak i niezależnym podmiotom trzecim.
Na mrożone mięso drobiowe, zaklasyfikowane do podpozycji 02071410 Nomenklatury scalonej znajdującej się w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (
Dz.U. 1987, L 256, s. 1
), nakłada się cło specyficzne w wysokości 102,40 EUR za 100 kg. Ponadto mięso to podlega systemowi dodatkowych należności celnych przewidzianych w rozporządzeniu nr 1484/95 i rozporządzeniu o jednolitej wspólnej organizacji rynku. W związku z tym dodatkowe należności celne można nałożyć na przywóz rzeczonego mięsa, jeżeli cena importowa cif mięsa drobiowego jest niższa od ceny progowej, o której mowa w art. 141 ust. 1 lit. a) rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku.
Z postanowienia odsyłającego wynika, że w niniejszej sprawie niderlandzkie organy celne zawarły ze spółką X porozumienia w sprawie metody obliczania wartości celnej mrożonego mięsa drobiowego pochodzącego z Brazylii, sprzedawanego przez E. Uzgodniono, że należy się opierać na cenie fakturowanej przez E powiązanym z nim przedsiębiorstwom mającym siedzibę w Unii, powiększonej o 15% w celu pokrycia kosztów bezpośrednich i pośrednich innych niż produkcja, a także zysku.
Niderlandzkie organy celne uznały, że metoda ta jest dopuszczalna do celów obliczenia ceny importowej cif. Wskazały jednak, że zastrzegają sobie prawo do podjęcia niezbędnych środków w celu dokładnego określenia wartości celnej, w przypadku gdy obliczenie tej wartości zostało dokonane na podstawie nieprawidłowych danych.
W okresie od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2010 r. spółka X złożyła 709 zgłoszeń o dopuszczenie do swobodnego obrotu w odniesieniu do przedmiotowego mięsa drobiowego zgodnie z porozumieniami wymienionymi w pkt 16 niniejszego wyroku. Cena importowa cif wskazana w tych zgłoszeniach była zawsze wyższa od ceny progowej. W konsekwencji niderlandzkie organy celne za każdym razem dopuszczały to mięso do swobodnego obrotu, nie pobierając dodatkowych należności celnych przywozowych. Ponadto w drodze odstępstwa od art. 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1484/95 rzeczone organy nie wymagały ani ustanowienia przez spółkę X zabezpieczenia dla dopuszczenia tego mięsa do swobodnego obrotu, ani udowodnienia po dopuszczeniu go do swobodnego obrotu, że omawiane partie mięsa zostały zbyte na warunkach potwierdzających prawidłowość zgłoszoną ceny importowej cif.
W listopadzie 2011 r. inspektor niderlandzkich organów celnych (zwany dalej „inspektorem”) przeprowadził kontrolę następczą mającą na celu upewnienie się co do prawidłowości ceny importowej cif wskazanej przez spółkę X we wspomnianych zgłoszeniach. Stwierdził on w tym względzie, że po pierwsze, spółka X sprzedała to mięso drobiowe po tej samej cenie spółce z nią powiązanej oraz niezależnym podmiotom trzecim. Po drugie, stwierdził, że cena sprzedaży zastosowana przez spółkę X jest prawie we wszystkich przypadkach niższa zarówno od ceny importowej cif wskazanej w owych zgłoszeniach, powiększonej o specyficzne należności celne przywozowe, jak i od ceny progowej.
W związku z tym inspektor uznał, że w odniesieniu do 705 z dokonanych zgłoszeń omawiana partia mięsa drobiowego nie została odsprzedana przez spółkę X na normalnych warunkach handlowych i że w konsekwencji wskazane ceny importowe cif nie są dopuszczalne, a zatem wymagalne były dodatkowe należności celne.
Stosując w drodze analogii art. 4 rozporządzenia nr 1484/95, inspektor obliczył należną kwotę dodatkowych należności celnych na podstawie różnicy między ceną progową a ceną reprezentatywną, określoną w art. 141 ust. 3 rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku w związku z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1484/95. W tym względzie inspektor przekazał spółce X decyzję określającą wysokość zobowiązania dotyczącego dodatkowych należności celnych w wysokości 2163793,55 EUR.
Spółka X zaskarżyła tę decyzję przed rechtbank Noord Holland (sądem rejonowym dla Holandii Północnej, Niderlandy). Po oddaleniu jej skargi jako bezzasadnej, spółka X wniosła odwołanie od wydanego przez ów sąd orzeczenia do Gerechtshof Amsterdam (sądu apelacyjnego w Amsterdamie, Niderlandy), a następnie – po oddaleniu przez ten ostatni sąd tego odwołania – spółka X wniosła skargę kasacyjną do Hoge Raad der Nederlanden (sądu najwyższego Niderlandów).
Sąd odsyłający wskazuje, że podniesione przed nim zarzuty kasacyjne dotyczą, po pierwsze, błędnego zastosowania art. 3 i 4 rozporządzenia nr 1484/95 w zakresie, w jakim Gerechtshof Amsterdam (sąd apelacyjny w Amsterdamie) uznał, że nieprawidłowość cen importowych cif wskazanych w odnośnych zgłoszeniach celnych mogła wynikać z faktu, że ceny sprzedaży były niższe od wskazanej ceny importowej cif i od mających zastosowanie cen reprezentatywnych. Po drugie, inspektor popełnił błąd, przyznając w omawianych porozumieniach, że spółka X może obliczyć cenę importową cif, nie wymagając, aby sprzedaż danych produktów przynosiła zysk.
Zdaniem sądu odsyłającego zarzuty te podnoszą kwestie dotyczące kryteriów, które należy zastosować, gdy prawidłowość ceny importowej cif podlega weryfikacji lub kontroli następczej, określonych w art. 3 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95, a także dotyczące konsekwencji, jakie odnośne organy powinny wyciągnąć z niemożności ustalenia tej ceny na podstawie tych kryteriów.
Sąd ten zastanawia się nad kwestią, czy sprzedaż produktu po cenie niższej od wskazanej ceny importowej cif lub obowiązującej ceny reprezentatywnej wystarczy do stwierdzenia, że należne są dodatkowe należności celne. W tym względzie zastanawia się w szczególności nad znaczeniem pojęcia „warunków” wskazanego w art. 3 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95. Sąd ów zmierza również do ustalenia, czy do celów wykładni tego pojęcia należy wziąć pod uwagę fakt, że przywożone towary zostały nabyte i odsprzedane przedsiębiorstwu powiązanemu z odnośnym przedsiębiorstwem.
Zdaniem sądu odsyłającego, po pierwsze, odpowiedź twierdząca na to pytanie może być uzasadniona tym, że sprzedaż produktów po cenie niższej od ceny reprezentatywnej zakłóca funkcjonowanie rynku Unii i w związku z tym uzasadnia zastosowanie dodatkowych należności celnych. Zgodnie z tą wykładnią, przyjętą przez Gerechtshof Amsterdam (sąd apelacyjny w Amsterdamie), nie ma potrzeby badania, czy wskazana przez importera cena importowa cif jest prawidłowa. Dodatkowe należności celne przywozowe mogą zatem zostać zastosowane wyłącznie na podstawie ceny reprezentatywnej. Sąd odsyłający zastanawia się jednak, czy można powiązać takie podejście z art. 141 ust. 3 rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku, zinterpretowanym przez Trybunał w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r., Kloosterboer Rotterdam (
C‑317/99
,
EU:C:2001:681
), zgodnie z którym cena reprezentatywna danego produktu jest brana pod uwagę wyłącznie w celu weryfikacji prawidłowości ceny importowej cif.
Po drugie, sąd odsyłający nie wyklucza zaistnienia sytuacji, w której cena sprzedaży mogłaby być niższa od ceny importowej cif, a nawet ceny reprezentatywnej. Podmiot na danym rynku mógłby zatem zostać zmuszony, w trudnych warunkach rynkowych, do sprzedaży – przez pewien okres – produktów ze stratą w celu zachowania swojej pozycji na rynku. Niemniej sąd ów wskazał, że – w szczególności w przypadku przedsiębiorstwa powiązanego – transakcje mogą być dokonywane w sposób sztuczny głównie w celu uniknięcia lub uchylenia się od zapłaty dodatkowych należności celnych. Należy zatem zbadać transakcje poprzedzające dany przywóz i po nim następujące, jak również ekonomiczne i handlowe uzasadnienie tych transakcji.
W tym względzie art. 3 ust. 2, 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95 można interpretować w ten sposób, że przewidziany w nim mechanizm kontroli ma na celu zagwarantowanie, by właściwe organy dowiedziały się o transakcjach mogących wzbudzić wątpliwości co do prawidłowości wskazanych cen importowych cif. Do właściwych organów należy wówczas przeprowadzenie dodatkowej kontroli, jak miało to miejsce w sprawie, w której wydano wyrok z dnia 19 października 2017 r., A (
C‑522/16
,
EU:C:2017:778
), w celu zweryfikowania prawidłowości ceny importowej cif, która – jak stwierdził Trybunał w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r., Kloosterboer Rotterdam (
C‑317/99
,
EU:C:2001:681
) – jest jedyną możliwą podstawą do określenia dodatkowych należności celnych.
Brak możliwości stwierdzenia nieprawidłowości ceny importowej cif wskazanej przez dane przedsiębiorstwo w wyniku takiej dodatkowej kontroli powinien prowadzić do zaakceptowania tej ceny wymienionej przez importera. Rozwiązanie to jest zgodne z zasadą pewności prawa, pozwalając importerowi na obliczenie przy przywozie należnej kwoty dodatkowych należności celnych.
W tych okolicznościach Hoge Raad der Nederlanden (sąd najwyższy Niderlandów) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 3 ust. 2, 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95 w związku z art. 141 rozporządzenia [o jednolitej wspólnej organizacji rynku] należy interpretować w ten sposób, że opisany w nich mechanizm kontroli, również w przypadku kontroli następczej, ma na celu wyłącznie zapewnienie, że właściwe władze uzyskają w odpowiednim czasie wiedzę na temat faktów lub okoliczności dotyczących następujących po sobie transakcji, które mogą wywołać wątpliwości co do prawidłowości zastosowanych cen importowych cif i które mogą następnie stanowić podstawę do przeprowadzenia bardziej szczegółowego dochodzenia?
Czy też prawidłowe jest stanowisko przeciwne i opisany w art. 3 ust. 2, 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95 mechanizm kontrolny, również w odniesieniu do kontroli następczej, należy interpretować w ten sposób, że jedna lub więcej odsprzedaży przez importera na rynku [Unii] za cenę niższą niż podana cena importowa cif danej przesyłki, powiększona o kwotę należności celnych przywozowych, nie spełnia wymaganych warunków rozdysponowania towaru na rynku [Unii], a zatem okoliczność ta stanowi wyłączną podstawę obciążenia dodatkowymi należnościami celnymi? Czy dla odpowiedzi na to powyższe pytanie znaczenie ma fakt, że jedna lub więcej odsprzedaży przez importera, o której mowa powyżej, miała miejsce za cenę niższą niż obowiązująca cena reprezentatywna? Czy w związku z tym ma znaczenie, że cena reprezentatywna w okresie przed dniem 11 września 2009 r. była obliczana w inny sposób niż po tej dacie? Czy dla odpowiedzi na te pytania ma ponadto znaczenie, że nabywcy z Unii są przedsiębiorstwami powiązanymi z importerem?
2)
Jeżeli z odpowiedzi na pytanie pierwsze wynikałoby, że odsprzedaż ze stratą stanowi wystarczającą podstawę odrzucenia wskazanej ceny importowej cif, to w jaki sposób należy określać wysokość dodatkowych należności celnych? Czy ich podstawa powinna być ustalana zgodnie z metodami właściwymi dla określania wartości celnej w art. 29–31 [kodeksu celnego]? Czy też podstawa ta ma być ustalana wyłącznie na podstawie obowiązującej ceny reprezentatywnej? Czy art. 141 ust. 3 [rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku] sprzeciwia się zastosowaniu w stosunku do okresu przed 11 września 2009 r. obowiązującej w tym okresie ceny reprezentatywnej?
3)
Jeżeli z odpowiedzi na pytania pierwsze i drugie będzie wynikało, że podstawę obciążenia dodatkowymi należnościami celnymi stanowi odsprzedaż przywożonych produktów na rynku wspólnotowym ze stratą, a jednocześnie podstawę obliczenia wysokości należności dodatkowych stanowi cena reprezentatywna, to czy art. 3 ust. 2, 4 i 5 rozporządzenia nr 1484/95 jest zgodny z art. 141 rozporządzenia [o jednolitej wspólnej organizacji rynku] w świetle wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r., Kloosterboer Rotterdam (
C‑317/99
,
EU:C:2001:681
)?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż towary przywiezione do Unii zostały sprzedane ze stratą, a mianowicie po cenie niższej od ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, wystarczy sama w sobie, aby stwierdzić, że prawidłowość tej ceny nie została wykazana.
W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy w pierwszej kolejności określić znaczenie, jakie powinno się nadać przewidzianemu w art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 wymogowi, że „partia towaru została rozdysponowana w warunkach potwierdzających prawidłowość cen [przywozowych cif]”.
W tym względzie należy zauważyć, że rozporządzenie to nie definiuje pojęcia „warunków rozdysponowania towaru” znajdującego się w jego art. 3 ust. 4.
Zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują jednak na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię (wyrok z dnia 1 października 2019 r., Planet49,
C‑673/17
,
EU:C:2019:801
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko brzmienie i cele tego przepisu, lecz także jego kontekst, a także ogół przepisów prawa Unii [zob. podobnie wyroki: z dnia 4 lipca 2019 r., Baltic Media Alliance,
C‑622/17
,
EU:C:2019:566
, pkt
; z dnia 8 lipca 2019 r., Komisja/Belgia (art. 260 ust. 3 TFUE – sieci szerokopasmowe),
C‑543/17
,
EU:C:2019:573
, pkt
)].
Po pierwsze, w odniesieniu do wykładni językowej pojęcia „warunków rozdysponowania towaru” użytego w większości wersji językowych art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95, fakt, że termin „warunki” został użyty w liczbie mnogiej, wskazuje na wolę prawodawcy, by odnieść się do ogółu warunków, a nie tylko do jednego warunku w szczególności. Ponadto słowo „rozdysponowanie” odsyła, co do zasady, do przebiegu sprzedaży partii towarów na rynku Unii po ich przywozie.
Dodatkowo art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 precyzuje, że „warunki rozdysponowania towaru” mogą potwierdzać prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym. Użycie wyrazu „potwierdzające” świadczy w tym względzie, że elementy związane z tymi warunkami mogą stanowić zbiór poszlak potwierdzających prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym.
Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że pojęcie „warunków rozdysponowania towaru” należy rozumieć jako oznaczające wszystkie okoliczności zaistniałe po dopuszczeniu towarów do swobodnego obrotu w Unii, które mogą potwierdzać lub podważyć prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym.
Po drugie, należy zauważyć, że możliwość potwierdzenia prawidłowości ceny importowej cif, w świetle wszystkich okoliczności związanych z przebiegiem przesyłki towarów, odpowiada celowi realizowanemu przez rozporządzenie nr 1484/95, którym jest – jak wynika z art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia w związku z jego motywem trzecim – ustanowienie procedury weryfikacji prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym. Procedurę tę wszczyna się, gdy cena importowa cif wskazana w zgłoszeniu celnym jest wyższa od ceny reprezentatywnej obowiązującej dla danego produktu, która zgodnie z art. 2 ust. 1 rzeczonego rozporządzenia odpowiada zasadniczo średniej cenie rynkowej odnośnego produktu w danym momencie.
Jako że dodatkowe należności celne są obliczane na podstawie ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, importer może mieć bowiem interes w zadeklarowaniu wyższej ceny importowej cif w celu uniknięcia lub zmniejszenia kwoty podlegających zapłacie należności celnych. Jak wynika z art. 4 rozporządzenia nr 1484/95, im wyższa jest cena importowa cif, tym niższa jest kwota dodatkowych należności celnych podlegających zapłacie przez importera.
W związku z tym, w przypadku gdy cena importowa cif jest wyższa od mającej zastosowanie ceny reprezentatywnej, art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 pozwala organom celnym na kontrolę, po dopuszczeniu towarów do swobodnego obrotu, prawidłowości ceny importowej cif w drodze weryfikacji, czy cena ta jest potwierdzona w świetle „warunków rozdysponowania” partii tych towarów.
Po trzecie, w odniesieniu do kontekstu, w jaki wpisuje się to pojęcie, należy zauważyć, że z art. 3 ust. 4 w związku z art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1484/95 wynika, iż organy celne mają możliwość dokonania kontroli następczej, czyli po dopuszczeniu danych towarów do swobodnego obrotu, prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, tak aby zostały zastosowane, w odpowiednim wypadku, dodatkowe należności celne, które nie zostały pierwotnie zastosowane w wyniku zgłoszenia ceny importowej cif nieodpowiadającej rzeczywistości.
Z powyższego wynika, że zawarte w art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 pojęcie „warunków rozdysponowania towaru” należy interpretować jako obejmujące wszystkie warunki dotyczące przebiegu sprzedaży towarów w Unii, które mogą stanowić zbiór zgodnych poszlak pozwalających potwierdzić prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, w celu ustalenia, czy istnieje kwota dodatkowych należności celnych do pokrycia lub pozostająca do pokrycia.
Na podstawie tej wykładni należy następnie ustalić, czy okoliczność, że importer sprzedał swe towary w Unii ze stratą, to znaczy po cenie niższej od ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, może sama w sobie pozwolić organom celnym na stwierdzenie, że prawidłowość owej cena nie została dowiedziona, oraz na zastosowanie dodatkowych należności celnych.
W tym względzie należy zauważyć, że taka sprzedaż ze stratą, która ze swej natury nie stanowi dochodowej praktyki handlowej, może oczywiście stanowić istotną poszlakę, że cena importowa cif wskazana w zgłoszeniu celnym została sztucznie podwyższona przez importera w celu uniknięcia podlegających zapłacie należności celnych przywozowych lub obniżenia ich kwoty, w szczególności w przypadku wielokrotnej lub mającej miejsce przez dłuższy czas sprzedaży ze stratą.
Niemniej, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 43 opinii, samo ustalenie, że importer sprzedał towary w Unii ze stratą, nie może pozwolić organom celnym na automatyczne stwierdzenie, że cena importowa cif wskazana w zgłoszeniu celnym nie odpowiada rzeczywistości.
Jak stwierdzono w pkt 42 niniejszego wyroku, zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 weryfikacji prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym należy dokonywać w świetle wszystkich warunków rozdysponowania partii towarów. Otóż jedynie w przypadku, gdy elementy składające się na zbiór zgodnych poszlak dotyczących wszystkich tych warunków nie pozwalają na potwierdzenie prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w tym zgłoszeniu, organy celne mogą uznać, że cena ta nie odpowiada rzeczywistości, i ustalić kwotę dodatkowych należności celnych do pokrycia lub pozostającej do pokrycia. W związku z tym organy celne nie mogą ograniczyć się do weryfikacji ceny sprzedaży danych towarów w celu nieuwzględnienia ceny importowej cif i zastosowania dodatkowych należności celnych.
Jak podniosły w uwagach rząd niderlandzki i Komisja, w sytuacji, w której towary zostały przywiezione do Unii, a następnie sprzedane ze stratą, jest możliwe, że cena importowa cif wskazana w zgłoszeniu celnym jest uzasadniona w świetle innych warunków dotyczących rozdysponowania partii towarów, w tym danych handlowych dotyczących tej partii. Nie jest zatem wykluczone, że niekorzystna zmiana na rynku cen danych towarów może w pewnych okolicznościach zmusić importera – w celu zachowania pozycji na tym rynku – do sprzedaży przez pewien okres tych towarów po cenie niższej od ceny, jaką rzeczywiście zapłacił w ramach transakcji, w odniesieniu do której dokonano zgłoszeń celnych.
Jednakże, jak wynika z art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95, to do importera należy udowodnienie przed organami celnymi, że dostawa została dokonana na warunkach, które potwierdzają prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym.
Wynika stąd, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 43 i 45 opinii, że w przypadku gdy cena importowa cif jest niższa od mającej zastosowanie ceny reprezentatywnej, to na importerze spoczywa ciężar udowodnienia – poprzez dostarczenie wszelkich informacji i wszelkich koniecznych wyjaśnień w tym względzie, dotyczących między innymi okoliczności ewentualnej sprzedaży ze stratą danych towarów i ewentualnych powiązań istniejących między importerem a nabywcami owych towarów na rynku Unii – że warunki rozdysponowania rzeczonej partii towarów potwierdzają prawidłowość zgłoszonej ceny importowej cif.
Jeżeli importer, po umożliwieniu mu wykazania, że warunki rozdysponowania potwierdzają prawidłowość ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, nie przedstawił dowodów lub informacji pozwalających na ustalenie prawidłowości tej ceny, to z art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1484/95 wynika, że organy celne ściągają dodatkowe należności celne zgodnie z art. 220 kodeksu celnego.
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1484/95 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż towary przywiezione do Unii zostały sprzedane ze stratą, a mianowicie po cenie niższej od ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, nie wystarcza sama w sobie, aby stwierdzić, że prawidłowość ceny importowej cif nie została wykazana, jeżeli importer udowadnia, że wszystkie warunki dotyczące przebiegu przesyłki omawianych towarów potwierdzają prawidłowość tej ceny.
W przedmiocie pytania drugiego
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniem dotyczącym metody, jaką organy celne powinny zastosować w celu ustalenia ewentualnie należnych dodatkowych należności celnych w braku wykazania przez importera, zgodnie z rozważaniami znajdującymi się w pkt 48–50 niniejszego wyroku, prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym.
W konsekwencji należy stwierdzić, że poprzez to pytanie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 5 i art. 4 rozporządzenia nr 1484/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy importer nie był w stanie udowodnić prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, należy obliczyć dodatkowe należności celne na podstawie ceny reprezentatywnej.
Tytułem wstępu warto zauważyć, iż o ile Trybunał uznał w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r., Kloosterboer Rotterdam (
C‑317/99
,
EU:C:2001:681
, pkt
), do którego odwołuje się sąd odsyłający, że w przypadku istnienia ceny importowej cif to ta cena powinna zawsze służyć za podstawę ustalenia dodatkowej należności celnej, o tyle wyrok ów dotyczył ważności poprzedniej wersji art. 3 rozporządzenia nr 1484/95, która przewidywała, że ta należność celna jest ustalana na podstawie ceny importowej cif jedynie wtedy, gdy importer złoży odpowiedni wniosek. Natomiast kwestia, w jaki sposób należy obliczać dodatkowe należności celne przywozowe w sytuacji, gdy rzeczywista cena importowa cif nie została udowodniona, nie została zbadana przez Trybunał w owym wyroku.
W tym względzie należy przypomnieć, że dodatkowe należności celne przywozowe ustanowione zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1484/95 należy uznać za stanowiące „opłaty przywozowe ustanowione w ramach wspólnej polityki rolnej” w rozumieniu art. 4 pkt 10 kodeksu celnego i za objęte długiem celnym (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 października 2017 r., A,
C‑522/16
,
EU:C:2017:778
, pkt
,
).
W tym kontekście zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przepisy prawa Unii dotyczące obliczania wartości celnej mają na celu ustanowienie sprawiedliwego, jednolitego i bezstronnego systemu, wykluczającego stosowanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych (wyrok z dnia 15 lipca 2010 r., Gaston Schul,
C‑354/09
,
EU:C:2010:439
, pkt
i przytoczone tam orzecznictwo). W celu obliczenia dodatkowych należności celnych przywozowych organy celne nie mogą zatem oprzeć się na cenie, której prawidłowość nie została wykazana.
Wynika z tego, że w sytuacji, w której prawidłowość zgłoszonej przez importera ceny importowej cif nie została wykazana, organy celne nie powinny uwzględniać tej ceny. W takiej sytuacji w celu obliczenia należnej kwoty dodatkowych należności celnych należy odwołać się do ogólnych przepisów kodeksu celnego dotyczących metod ustalania wartości celnej towarów, a w szczególności tych przewidzianych w art. 29 tego kodeksu.
Tymczasem, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 51–53 opinii, jeżeli nie jest możliwe ustalenie wartości celnej na podstawie rzeczonego art. 29, organy celne mogą zastosować podrzędne metody określania wartości celnej tych towarów, takie jak przewidziane w art. 30 i 31 kodeksu celnego, w szczególności uwzględniając cenę sprzedaży identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Unii i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (zob. analogicznie wyrok z dnia 16 czerwca 2016 r., EURO 2004. Hungary,
C‑291/15
,
EU:C:2016:455
, pkt
,
).
Z całości powyższych rozważań wynika, że na pytanie drugie należy odpowiedzieć w ten sposób, iż art. 3 ust. 5 i art. 4 rozporządzenia nr 1484/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy importer nie był w stanie udowodnić prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, organy celne powinny, w celu zastosowania dodatkowych należności celnych, odstąpić od uwzględnienia tej ceny i skorzystać z przewidzianych w art. 29–31 kodeksu celnego metod ustalania wartości celnej przywożonych towarów.
W przedmiocie pytania trzeciego
Ze względu na odpowiedź udzieloną na pytania pierwsze i drugie nie zachodzi potrzeba udzielenia odpowiedzi na pytanie trzecie.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

1)
Artykuł 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1484/95 z dnia 28 czerwca 1995 r. określającego szczegółowe zasady wdrażania systemu dodatkowych należności przywozowych oraz ustalającego ceny reprezentatywne w sektorach mięsa drobiowego i jaj oraz w odniesieniu do albumin jaj i uchylającego rozporządzenie nr 163/67/EWG, zmienionego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 248/2010 z dnia 24 marca 2010 r., należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż towary przywiezione do Unii zostały sprzedane ze stratą, a mianowicie po cenie niższej od ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, nie wystarcza sama w sobie, aby stwierdzić, że prawidłowość ceny importowej cif nie została wykazana, jeżeli importer udowadnia, że wszystkie warunki dotyczące przebiegu przesyłki omawianych towarów potwierdzają prawidłowość tej ceny.

2)
Artykuł 3 ust. 5 i art. 4 rozporządzenia nr 1484/95, zmienionego rozporządzeniem nr 248/2010, należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy importer nie był w stanie udowodnić prawidłowości ceny importowej cif wskazanej w zgłoszeniu celnym, organy celne powinny, w celu zastosowania dodatkowych należności celnych, odstąpić od uwzględnienia tej ceny i skorzystać z przewidzianych w art. 29–31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r., metod ustalania wartości celnej przywożonych towarów.

Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niderlandzki.