CELEX: 62021CJ0291
Προδικαστική παραπομπή
Δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις
Κανονισμός (ΕΕ) 655/2014
Διαδικασία ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού
Προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής δέσμευσης
Άρθρο 4
Έννοια της “δικαστικής απόφασης”
Άρθρο 7
Έννοια της “δικαστικής απόφασης που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση”
Δικαστική απόφαση η οποία υποχρεώνει τον οφειλέτη να καταβάλει χρηματική ποινή σε περίπτωση παράβασης διαταγής περί παύσεως προσβολής
Κανονισμός (ΕΕ) 1215/2012
Άρθρο 55
Πεδίο εφαρμογής

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 4 και του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 655/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, περί της διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού προς διευκόλυνση της διασυνοριακής είσπραξης οφειλών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2014, L 189, σ. 59), καθώς και του άρθρου 55 του κανονισμού (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2012, L 351, σ. 1).
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας την οποία κίνησε η Starkinvest SRL με σκοπό την εκτέλεση, μέσω ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού (στο εξής: διαταγή δέσμευσης), δικαστικής απόφασης η οποία διέτασσε την καταβολή χρηματικής ποινής σε περίπτωση παράβασης της διαταγής περί παύσεως προσβολής που είχε εκδοθεί κατά των εταιριών Soft Paris EURL και Soft Paris Parties LTD.

Το νομικό πλαίσιο

Το δίκαιο της Ένωσης

Ο κανονισμός 1215/2012
Κατά το άρθρο 39 του κανονισμού 1215/2012:
«Απόφαση η οποία έχει εκδοθεί σε ένα κράτος μέλος και είναι εκτελεστή σε αυτό το κράτος μέλος είναι ομοίως εκτελεστή στα υπόλοιπα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται κήρυξη εκτελεστότητας.»
Το άρθρο 55 του κανονισμού αυτού ορίζει τα εξής:
«Οι αποφάσεις που εκδίδονται σε κράτος μέλος και επιβάλλουν ποινή υπό μορφή πληρωμής είναι εκτελεστές στο κράτος μέλος αναγνώρισης ή εκτέλεσης μόνο εφόσον το πληρωτέο ποσό έχει προσδιορισθεί κατά τρόπο  οριστικό από το δικαστήριο προέλευσης.»

Ο κανονισμός 655/2014
Οι αιτιολογικές σκέψεις 12 και 14 του κανονισμού 655/2014 έχουν ως εξής:
«(12)      Η διαταγή δέσμευσης θα πρέπει να είναι διαθέσιμη για την εξασφάλιση απαιτήσεων ήδη ληξιπροθέσμων. Θα πρέπει επίσης να είναι διαθέσιμη για απαιτήσεις που δεν είναι ακόμη ληξιπρόθεσμες, εφόσον αυτές απορρέουν από συναλλαγή ή από γεγονός που έχει ήδη συμβεί και το ύψος τους μπορεί να προσδιοριστεί, περιλαμβανομένων απαιτήσεων εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας και αστικών απαιτήσεων αποζημίωσης ή αποκατάστασης της πρότερης κατάστασης οι οποίες βασίζονται σε αξιόποινη πράξη.
[…]
(14)      Οι προϋποθέσεις έκδοσης της διαταγής δέσμευσης θα πρέπει να επιτυγχάνουν την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ του συμφέροντος του δανειστή να επιτύχει την έκδοση διαταγής και του συμφέροντος του οφειλέτη να αποτρέψει κατάχρηση της διαταγής.
Κατά συνέπεια, όταν ο δανειστής ζητά την έκδοση διαταγής δέσμευσης προτού επιτύχει την έκδοση απόφασης, το δικαστήριο στο οποίο υποβάλλεται η σχετική αίτηση θα πρέπει να πεισθεί βάσει των αποδείξεων που προσκομίζει ο δανειστής ότι υπάρχουν πιθανότητες να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κυρία υπόθεση.
Επιπλέον, ο δανειστής θα πρέπει πάντοτε, ακόμη και όταν έχει ήδη επιτύχει δικαστική απόφαση, να αποδεικνύει στο δικαστήριο ότι η απαίτησή του χρειάζεται επείγουσα δικαστική προστασία και ότι, χωρίς τη διαταγή, η εκτέλεση της υπάρχουσας ή μελλοντικής δικαστικής απόφασης ενδέχεται να εμποδιστεί ή να καταστεί σημαντικά δυσχερέστερη επειδή υφίσταται πραγματικός κίνδυνος ότι, μέχρι να εξασφαλίσει ο δανειστής την εκτέλεση της υπάρχουσας ή μελλοντικής απόφασης, ο οφειλέτης μπορεί να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία ή να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία ή σε ασυνήθιστη ποσότητα ή μέσω ασυνήθιστης ενέργειας.
[…]»
Το άρθρο 4 του κανονισμού αυτού, το οποίο επιγράφεται «Ορισμοί», προβλέπει στα σημεία 5, 8 και 11 τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:
[…]
5)      ως “απαίτηση” νοείται απαίτηση πληρωμής συγκεκριμένου ληξιπρόθεσμου χρηματικού ποσού ή απαίτηση πληρωμής προσδιορίσιμου χρηματικού ποσού που απορρέει από συναλλαγή ή από γεγονός που έχει ήδη επέλθει, υπό τον όρο ότι μια τέτοια απαίτηση μπορεί να τεθεί ενώπιον δικαστηρίου·
[…]
8)      ως “δικαστική απόφαση” νοείται κάθε απόφαση δικαστηρίου των κρατών μελών, ασχέτως της ονομασίας της, περιλαμβανομένης απόφασης περί καθορισμού εξόδων ή δαπανών από υπάλληλο του δικαστηρίου·
[…]
11)      ως “κράτος μέλος προέλευσης” νοείται το κράτος μέλος στο οποίο εκδόθηκε η διαταγή δέσμευσης».
Το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Δυνατότητα έκδοσης», έχει ως εξής:
«Ο δανειστής μπορεί να ζητήσει την έκδοση διαταγής δέσμευσης στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)      προτού ο δανειστής κινήσει διαδικασία σε κράτος μέλος κατά του οφειλέτη ως προς την κυρία υπόθεση, ή σε οιοδήποτε στάδιο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έως την έκδοση της απόφασης ή την επικύρωση ή τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού·
β)      αφού ο δανειστής επιτύχει σε κράτος μέλος την έκδοση δικαστικής απόφασης, τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού ή την κατάρτιση δημοσίου εγγράφου που απαιτεί από τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση του δανειστή.»
Το άρθρο 6, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού ορίζει τα ακόλουθα:
«Όταν ο δανειστής έχει ήδη στη διάθεσή του δικαστική απόφαση ή δικαστικό συμβιβασμό, διεθνή δικαιοδοσία για την έκδοση διαταγής δέσμευσης για την οριζόμενη στην απόφαση ή τον δικαστικό συμβιβασμό απαίτηση έχουν τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο οποίο εκδόθηκε η απόφαση ή επικυρώθηκε ή συνήφθη ο δικαστικός συμβιβασμός.»
Το άρθρο 7 του κανονισμού 655/2014, το οποίο επιγράφεται «Προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής δέσμευσης», προβλέπει τα εξής:
«1.      Το δικαστήριο εκδίδει τη διαταγή δέσμευσης όταν ο δανειστής έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη λήψης ασφαλιστικού μέτρου υπό μορφή διαταγής δέσμευσης λόγω πραγματικού κινδύνου ότι, χωρίς το μέτρο αυτό, η επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησης του δανειστή κατά του οφειλέτη θα εμποδιστεί ή θα καταστεί σημαντικά δυσκολότερη.
2.      Όταν ο δανειστής δεν έχει ακόμη επιτύχει σε κράτος μέλος την έκδοση δικαστικής απόφασης, τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού ή την κατάρτιση δημοσίου εγγράφου που να υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση του δανειστή, ο δανειστής προσκομίζει επίσης επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο ότι υπάρχουν πιθανότητες να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κυρία υπόθεση.»
Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, στοιχείο ζʹ, σημείο ii, του κανονισμού αυτού:
«Η αίτηση [για την έκδοση διαταγής δέσμευσης] περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
[…]
ζ)      το ποσό για το οποίο ζητείται έκδοση της διαταγής δέσμευσης:
[…]
ii)      όταν ο δανειστής έχει ήδη στη διάθεσή του δικαστική απόφαση, δικαστικό συμβιβασμό ή δημόσιο έγγραφο, το ποσό της κυρίας απαίτησης που ορίζεται στην απόφαση, τον δικαστικό συμβιβασμό ή το δημόσιο έγγραφο ή μέρος αυτού και των τόκων και δαπανών που τυχόν οφείλονται δυνάμει του άρθρου 15».
Το άρθρο 17, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«Το δικαστήριο το οποίο επιλαμβάνεται αιτήσεως για διαταγή δέσμευσης εξετάζει εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις και απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.»
Κατά το άρθρο 48, στοιχείο βʹ, του ίδιου κανονισμού, ο κανονισμός αυτός ισχύει υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής του κανονισμού 1215/2012.

Το βελγικό δίκαιο
Με τον νόμο της 31ης Ιανουαρίου 1980 (
Moniteur belge
της 20ής Φεβρουαρίου 1980, σ. 2181), ο Βέλγος νομοθέτης κύρωσε τη Σύμβαση Μπενελούξ περί ενιαίου νόμου για τη χρηματική ποινή, καθώς και το παράρτημα της Σύμβασης αυτής (ενιαίος νόμος για τη χρηματική ποινή), που υπεγράφησαν στη Χάγη στις 26 Νοεμβρίου 1973. Έκτοτε, η χρηματική ποινή διέπεται από τα άρθρα 1385 bis έως 1385 nonies του code judiciaire (Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).
Κατά το άρθρο 1385 bis του κώδικα αυτού:
«Κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, το δικαστήριο δύναται να υποχρεώσει τον αντίδικο, για την περίπτωση μη συμμορφώσεώς του προς την επιβληθείσα κύρια υποχρέωση […], στην καταβολή χρηματικού ποσού καλούμενου “χρηματική ποινή”, χωρίς να θίγονται τυχόν δικαιώματα αποζημιώσεως. […]»
Το άρθρο 1385 ter του εν λόγω κώδικα ορίζει τα εξής:
«Το δικαστήριο δύναται να καθορίσει τη χρηματική ποινή είτε σε εφάπαξ ποσό είτε σε ποσό προσδιοριζόμενο ανά μονάδα χρόνου ή ανά παράβαση. Στις δύο τελευταίες περιπτώσεις, το δικαστήριο δύναται επίσης να ορίσει ένα ποσό πέρα από το οποίο η επιβολή χρηματικής ποινής παύει να παράγει αποτελέσματα.»
Το άρθρο 1385 quater του ίδιου κώδικα προβλέπει τα εξής:
«Άπαξ και επιβληθεί, η χρηματική ποινή είναι καταβλητέα εξ ολοκλήρου στον διάδικο υπέρ του οποίου διατάχθηκε. Ο διάδικος αυτός δύναται να επιδιώξει την καταβολή της βάσει της κύριας αποφάσεως.»
Το άρθρο 1498 του code judiciaire (Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) προβλέπει τα εξής:
«Σε περίπτωση δυσχέρειας εκτελέσεως, κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να προσφύγει ενώπιον του αρμόδιου για τις κατασχέσεις δικαστηρίου, χωρίς ωστόσο η άσκηση του συγκεκριμένου ενδίκου βοηθήματος να έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Το αρμόδιο για τις κατασχέσεις δικαστήριο αποφασίζει, εφόσον συντρέχει λόγος, την άρση της κατάσχεσης.»

Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
Με απόφαση του tribunal de commerce de Liège (εμποροδικείου Λιέγης, Βέλγιο) της 3ης Σεπτεμβρίου 2013, η οποία επικυρώθηκε με απόφαση του cour d’appel de Liège (εφετείου Λιέγης, Βέλγιο) της 6ης Ιανουαρίου 2015, οι εταιρίες Soft Paris και Soft Paris Parties υποχρεώθηκαν, επ’ απειλή χρηματικής ποινής ύψους 2 500  ευρώ για κάθε παράβαση, μεταξύ άλλων, να παύσουν κάθε εμπορία των προϊόντων τους και παροχή των υπηρεσιών τους εντός της Μπενελούξ με το λεκτικό σήμα SOFT PARIS.
Στις 27 Απριλίου 2021, κατόπιν σχετικής αιτήσεως της Starkinvest, εκδόθηκε διαταγή πληρωμής ποσού 86 694,22 ευρώ, εκ των οποίων το ποσό των 85 000 ευρώ αφορούσε χρηματική ποινή για το χρονικό διάστημα από τις 24 Μαρτίου έως τις 27 Απριλίου 2021.
Με δικόγραφο που κατέθεσε στις 3 Μαΐου 2021 στη γραμματεία του tribunal de première instance de Liège (πρωτοδικείου Λιέγης, Βέλγιο), η Starkinvest ζήτησε την έκδοση ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού, μέχρι του ποσού των 85 000 ευρώ, για κάθε ποσό που ενδεχομένως περιείχαν οι τηρούμενοι στη Γαλλία τραπεζικοί λογαριασμοί της εδρεύουσας στην Ιρλανδία Soft Paris Parties.
Στο πλαίσιο της ανάλυσης των προϋποθέσεων εκδόσεως διαταγής δέσμευσης των εν λόγω τραπεζικών λογαριασμών, ο αρμόδιος για τις κατασχέσεις δικαστής του tribunal de première instance de Liège (πρωτοδικείου Λιέγης), που είναι το αιτούν δικαστήριο, επισημαίνει ότι το άρθρο 7 του κανονισμού 655/2014 θεσπίζει ένα σύστημα που διακρίνει δύο περιπτώσεις, στην πρώτη εκ των οποίων ο δανειστής διαθέτει ήδη εκτελεστό τίτλο και, ως εκ τούτου, απαλλάσσεται από την υποχρέωση να δικαιολογήσει το βάσιμο της απαιτήσεώς του, ενώ στη δεύτερη ο δανειστής δεν διαθέτει εκτελεστό τίτλο και, επομένως, πρέπει να αποδείξει ότι υπάρχουν πιθανότητες να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.
Συνεπώς, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το ζήτημα που πρέπει να εξετάσει εν προκειμένω είναι το αν η Starkinvest μπορεί να επικαλεστεί την απόφαση του cour d’appel de Liège (εφετείου Λιέγης) της 6ης Ιανουαρίου 2015 ως εκτελεστό τίτλο, δηλαδή ως απόφαση που «υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση του δανειστή», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014.
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι η απόφαση αυτή, με την οποία διατάχθηκε η καταβολή χρηματικής ποινής στη Starkinvest σε περίπτωση παραβάσεως της διαταγής περί παύσεως της προσβολής, δεν προσδιορίζει το ακριβές ποσό της χρηματικής ποινής, δεδομένου ότι, εξ ορισμού, το ποσό αυτό δεν είναι γνωστό κατά τον χρόνο εκδόσεώς της. Εντούτοις, κατά το βελγικό δίκαιο, δεν είναι αναγκαία η εκκαθάριση του ποσού της χρηματικής ποινής πριν από τη συντηρητική κατάσχεση, εφόσον η απόφαση με την οποία διατάσσεται η καταβολή χρηματικής ποινής είναι εκτελεστή και έχει επιδοθεί. Το αρμόδιο δικαστήριο αποφαίνεται επί του ζητήματος αυτού μόνο στο πλαίσιο της διαδικασίας ανακοπής κατά της διενεργούμενης κατασχέσεως.
Στο μέτρο όμως που η «απαίτηση» ορίζεται, στο άρθρο 4 του κανονισμού 655/2014, ως «απαίτηση πληρωμής συγκεκριμένου ληξιπρόθεσμου χρηματικού ποσού ή απαίτηση πληρωμής προσδιορίσιμου χρηματικού ποσού που απορρέει από συναλλαγή ή από γεγονός που έχει ήδη επέλθει, υπό τον όρο ότι μια τέτοια απαίτηση μπορεί να τεθεί ενώπιον δικαστηρίου», το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η χρηματική ποινή, της οποίας η αιτία και το βασικό ποσό καθορίζονται με δικαστική απόφαση, ενώ το απαιτητό ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με ενδεχόμενες μελλοντικές παραβάσεις του οφειλέτη, μπορεί να θεωρηθεί ως απαίτηση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, κατ’ ουσίαν, ότι, αν δοθεί καταφατική απάντηση στο ερώτημα αυτό, η απόφαση περί επιβολής χρηματικής ποινής θα μπορούσε να θεωρηθεί ως απόφαση που «υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014, όπερ θα στερούσε από το δικαστήριο του κράτους μέλους προέλευσης, ενώπιον του οποίου υποβλήθηκε αίτηση για την έκδοση διαταγής δέσμευσης λογαριασμού, κάθε εξουσία ελέγχου της εκ πρώτης όψεως ύπαρξης της προβαλλόμενης απαίτησης. Ωστόσο, ένας τέτοιος έλεγχος θα παρείχε στο επιληφθέν της αιτήσεως δικαστήριο τη δυνατότητα να εξακριβώσει αν είναι πράγματι πιθανό να οφείλεται η χρηματική ποινή για την οποία ζητείται η έκδοση διαταγής δέσμευσης, μήπως τυχόν εφαρμόζεται εν προκειμένω κάποιος κανόνας παραγραφής και αν τηρήθηκαν όλοι οι δικονομικοί κανόνες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τον ενημερωτικό χαρακτήρα της επίδοσης της επιβληθείσας χρηματικής ποινής.
Εξάλλου, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν, στο πλαίσιο της ερμηνείας που πρέπει να γίνει, πρέπει να ληφθεί υπόψη το άρθρο 55 του κανονισμού 1215/2012, το οποίο ορίζει ότι οι αποφάσεις που εκδίδονται σε κράτος μέλος και επιβάλλουν χρηματική ποινή είναι εκτελεστές στο κράτος μέλος αναγνώρισης ή εκτέλεσης μόνον εφόσον το πληρωτέο ποσό έχει προσδιορισθεί οριστικά από το δικαστήριο προέλευσης.
Επιπλέον, εφόσον γίνει δεκτό ότι η δικαστική απόφαση με την οποία επιβάλλεται χρηματική ποινή συνιστά απόφαση η οποία «υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014 και ότι η ύπαρξη ενός τέτοιου εκτελεστού τίτλου έχει ως αποτέλεσμα να στερείται ο δικαστής που είναι αρμόδιος να επιτρέψει ή μη την έκδοση ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης την εξουσία εξετάσεως της εκ πρώτης όψεως ύπαρξης της προβαλλόμενης απαίτησης, το αιτούν δικαστήριο  διερωτάται εάν πρέπει να απαιτείται να έχει προσδιοριστεί προηγουμένως οριστικά το ποσό της χρηματικής ποινής.
Υπό τις συνθήκες αυτές ο αρμόδιος για τις κατασχέσεις δικαστής του tribunal de première instance de Liège (πρωτοδικείου Λιέγης) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Συνιστά η επιδοθείσα δικαστική απόφαση η οποία υποχρεώνει διάδικο στην καταβολή χρηματικής ποινής, σε περίπτωση παραβάσεως διαταγής περί παύσεως προσβολής, δικαστική απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση του δανειστή κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού [655/2014];
2)      Πρέπει να γίνει δεκτό ότι δικαστική απόφαση που υποχρεώνει διάδικο στην καταβολή χρηματικής ποινής, καίτοι είναι εκτελεστή στη χώρα προελεύσεως, εμπίπτει στην έννοια της “δικαστικής απόφασης” κατά το άρθρο 4 του κανονισμού [655/2014] μολονότι το ύψος της χρηματικής ποινής δεν έχει προσδιορισθεί κατά τρόπο οριστικό, όπως επιτάσσει το άρθρο 55 του κανονισμού [1215/2012];»

Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
Το αιτούν δικαστήριο ζήτησε από το Δικαστήριο να εκδικάσει την υπό κρίση υπόθεση με την ταχεία διαδικασία, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.
Προς στήριξη του αιτήματός του, επικαλέστηκε τη φύση της αιτήσεως για την έκδοση διαταγής δέσμευσης λογαριασμού της οποίας έχει επιληφθεί και το γεγονός ότι έχει ανασταλεί η εκδίκαση της διαφοράς εν αναμονή της ερμηνείας που θα παράσχει το Δικαστήριο.
Όπως προκύπτει από το άρθρο 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, κατόπιν αιτήματος του αιτούντος δικαστηρίου ή, σε εξαιρετική περίπτωση, αυτεπαγγέλτως, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί, όταν η φύση της υποθέσεως απαιτεί να αποφανθεί το Δικαστήριο το συντομότερο δυνατόν, αφού ακούσει τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να αποφασίσει την υπαγωγή της προδικαστικής παραπομπής σε ταχεία διαδικασία κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας.
Εν προκειμένω, στις 14 Ιουνίου 2021, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου αποφάσισε, αφού άκουσε τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να απορρίψει την αίτηση εκδικάσεως της υποθέσεως με ταχεία διαδικασία, διότι οι λόγοι τους οποίους προέβαλε το αιτούν δικαστήριο δεν ήταν ικανοί να αποδείξουν τη συνδρομή, στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, των προϋποθέσεων του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Πράγματι, η ταχεία διαδικασία αποτελεί δικονομικό μέσο για την αντιμετώπιση εξαιρετικά επείγουσας περίπτωσης (απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Randstad Italia, C‑497/20, EU:C:2021:1037, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Το απλό και ασφαλώς θεμιτό συμφέρον των ιδιωτών να προσδιοριστεί το συντομότερο δυνατόν η έκταση των δικαιωμάτων που αντλούν από το δίκαιο της Ένωσης ή αμιγώς οικονομικά συμφέροντα, όσο σημαντικά και θεμιτά και αν είναι, δεν είναι ικανά να δικαιολογήσουν αφ’ εαυτών την εφαρμογή ταχείας διαδικασίας (πρβλ. απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2021, Energieversorgungscenter Dresden-Wilschdorf, C‑938/19, EU:C:2021:908, σκέψεις 43 και 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Με τα δύο προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014 έχει την έννοια ότι δικαστική απόφαση η οποία υποχρεώνει έναν οφειλέτη να καταβάλει χρηματική ποινή σε περίπτωση μελλοντικής παραβάσεως διαταγής περί παύσεως της προσβολής και η οποία, συνεπώς, δεν προσδιορίζει οριστικά το ποσό της χρηματικής ποινής συνιστά απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, με αποτέλεσμα ο δανειστής που ζητεί την έκδοση διαταγής δέσμευσης λογαριασμού να απαλλάσσεται από την υποχρέωση να προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο αυτό ότι είναι πιθανό να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 655/2014, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται αίτησης για την έκδοση διαταγής δέσμευσης λογαριασμού εξετάζει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις και οι απαιτήσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό.
Οι προϋποθέσεις για την έκδοση διαταγής δέσμευσης προβλέπονται στο άρθρο 7 του κανονισμού 655/2014. Η πρώτη παράγραφος του άρθρου αυτού, ερμηνευόμενη υπό το πρίσμα της δεύτερης παραγράφου του, προβλέπει, κατ’ ουσίαν, ότι το επιληφθέν δικαστήριο εκδίδει διαταγή δέσμευσης όταν ο δανειστής, ο οποίος έχει επιτύχει την έκδοση δικαστικής απόφασης, τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού ή την κατάρτιση δημοσίου εγγράφου που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτησή του, προσκομίζει επαρκή στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη λήψης ασφαλιστικού μέτρου. Αν ο δανειστής δεν έχει επιτύχει ακόμη την έκδοση δικαστικής απόφασης, τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού ή την κατάρτιση δημοσίου εγγράφου με αυτό το περιεχόμενο, οφείλει, σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του εν λόγω άρθρου, να προσκομίσει επαρκή στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν όχι μόνον ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη λήψης του ζητούμενου μέτρου, αλλά και ότι είναι πιθανό να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι οι όροι «δικαστική απόφαση» και «απαίτηση» που χρησιμοποιούνται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014 ορίζονται αντιστοίχως στα σημεία 5 και 8 του άρθρου 4 του κανονισμού αυτού.
Κατά το άρθρο 4, σημείο 5, του κανονισμού 655/2014, ως «απαίτηση» νοείται η «απαίτηση πληρωμής συγκεκριμένου ληξιπρόθεσμου χρηματικού ποσού ή απαίτηση πληρωμής προσδιορίσιμου χρηματικού ποσού που απορρέει από συναλλαγή ή από γεγονός που έχει ήδη επέλθει, υπό τον όρο ότι μια τέτοια απαίτηση μπορεί να τεθεί ενώπιον δικαστηρίου».
Επομένως, αν είναι δυνατή η έκδοση διαταγής δέσμευσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η ικανοποίηση ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για απαιτήσεις που δεν είναι ακόμη ληξιπρόθεσμες, εφόσον απορρέουν από συναλλαγή ή από γεγονός που έχει ήδη συμβεί και το ύψος τους μπορεί να προσδιοριστεί όταν προβάλλονται ενώπιον δικαστηρίου με σκοπό την έκδοση της διαταγής δέσμευσης.
Μεταξύ των απαιτήσεων, κατά το άρθρο 4, σημείο 5, του κανονισμού 655/2014, που δεν έχουν ακόμη καταστεί ληξιπρόθεσμες περιλαμβάνονται, όπως εκθέτει η αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού αυτού, οι απαιτήσεις εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας και οι αστικές απαιτήσεις αποζημίωσης ή επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση οι οποίες βασίζονται σε αξιόποινη πράξη, περιπτώσεις στις οποίες δεν εμπίπτει, εντούτοις, η απαίτηση βάσει της οποίας εκδόθηκε η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης δικαστική απόφαση περί επιβολής χρηματικής ποινής.
Πράγματι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 65 και 66 των προτάσεών του, η συναλλαγή ή το γεγονός από το οποίο απορρέει η μη εισέτι ληξιπρόθεσμη απαίτηση του άρθρου 4, σημείο 5, του κανονισμού 655/2014 πρέπει να προηγείται της εκδόσεως της δικαστικής απόφασης που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, περίπτωση η οποία προδήλως δεν συντρέχει εν προκειμένω, δεδομένου ότι η παράβαση της διαταγής περί παύσεως της προσβολής μπορεί να καταλήξει στην καταβολή χρηματικής ποινής μόνο μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης που επιβάλλει τη χρηματική ποινή.
Ο όρος «δικαστική απόφαση» με τον οποίο νοείται, κατά το άρθρο 4, σημείο 8, του κανονισμού 655/2014, «κάθε απόφαση δικαστηρίου των κρατών μελών, ασχέτως της ονομασίας της», έχει την έννοια ότι η απόφαση αυτή πρέπει να είναι εκτελεστή  [πρβλ. απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2019, K.H.K. (Δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών), C‑555/18, EU:C:2019:937, σκέψη 44].
Κατόπιν των προεκτεθέντων, ως «απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση», κατά το άρθρο 7 του κανονισμού 655/2014, πρέπει να νοείται η εκτελεστή απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να καταβάλει ένα συγκεκριμένο ή προσδιορίσιμο κατά τον χρόνο εκδόσεώς της ποσό.
Όπως, όμως, επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 62, 63 και 73 των προτάσεών του, η δικαστική απόφαση που καθορίζει το βασικό ποσό της επαπειλούμενης χρηματικής ποινής σε περίπτωση παραβάσεως διαταγής περί παύσεως της προσβολής, ακόμη και αν είναι εκτελεστή, επιβάλλει μεν, βεβαίως, την υποχρέωση καταβολής ενός θεωρητικώς προσδιορίσιμου ποσού, πλην όμως δεν μπορεί να προσδιορίζει το ακριβές ποσό της εισπρακτέας απαιτήσεως, δεδομένου ότι το ποσό αυτό εξαρτάται από μελλοντικά γεγονότα και, επομένως, δεν είναι γνωστό κατά την ημερομηνία εκδόσεως της δικαστικής απόφασης που επιβάλλει τη χρηματική ποινή.
Πράγματι, η φράση «απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση του δανειστή», η οποία χρησιμοποιείται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014, πρέπει να ερμηνευθεί εντός του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων που προηγούνται του εν λόγω άρθρου 7  παράγραφος 2, καθώς και των διατάξεων που έπονται αυτού.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 6 του κανονισμού 655/2014 προβλέπει ρητώς στην παράγραφο 3 ότι, όταν ο δανειστής έχει ήδη επιτύχει την έκδοση αποφάσεως, τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο οποίο εκδόθηκε η απόφαση έχουν διεθνή δικαιοδοσία «για την έκδοση διαταγής δέσμευσης για την οριζόμενη στην απόφαση […] απαίτηση».
Ομοίως, κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, στοιχείο ζʹ, σημείο ii, του κανονισμού 655/2014, ο δανειστής μπορεί να ζητήσει την έκδοση διαταγής δέσμευσης για «το ποσό της κυρίας απαίτησης που ορίζεται στην απόφαση […] ή [για] μέρος αυτού».
Επομένως, στο μέτρο που η δικαστική απόφαση που υποχρεώνει έναν διάδικο να καταβάλει χρηματική ποινή σε περίπτωση μελλοντικής παραβάσεως διαταγής περί παύσεως της προσβολής δεν προσδιορίζει το ακριβές ποσό της εισπρακτέας απαιτήσεως, δεν μπορεί να συνιστά «απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση», κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014, η οποία απαλλάσσει τον δανειστή από την υποχρέωση να προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο που έχει επιληφθεί αιτήσεως για την έκδοση διαταγής δέσμευσης ότι είναι πιθανό να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.
Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από τους σκοπούς του κανονισμού 655/2014, ο οποίος επιδιώκει να θεσπίσει μια διαδικασία στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως εναλλακτική δυνατότητα προς τα συντηρητικά μέτρα που προβλέπει το εθνικό δίκαιο, η οποία παρέχει, μέσω δεσμευτικών και άμεσα εφαρμοστέων διατάξεων, τη δυνατότητα αποτελεσματικής και ταχείας δεσμεύσεως κεφαλαίων τα οποία τηρούνται σε τραπεζικούς λογαριασμούς [πρβλ. απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2019, K.H.K. (Δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών), C‑555/18, EU:C:2019:937, σκέψεις 31 και 32].
Πράγματι, το άρθρο 7  του κανονισμού 655/2014, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 14, αποσκοπεί στην επίτευξη δίκαιης ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων του δανειστή και των συμφερόντων του οφειλέτη, προβλέποντας διαφορετικές προϋποθέσεις για την έκδοση της διαταγής δέσμευσης αναλόγως του αν ο δανειστής έχει ήδη λάβει ή όχι, σε κράτος μέλος, τίτλο ο οποίος υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση. Ειδικότερα, στην πρώτη περίπτωση ο δανειστής απαιτείται να αποδείξει μόνον ότι υφίσταται επείγουσα ανάγκη λήψης του ασφαλιστικού μέτρου λόγω της υπάρξεως άμεσου κινδύνου, ενώ στη δεύτερη περίπτωση πρέπει επίσης να πείσει το δικαστήριο περί του εκ πρώτης όψεως βασίμου της απαιτήσεώς του [πρβλ. απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2019, K.H.K. (Δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών), C‑555/18, EU:C:2019:937, σκέψη 40].
Όπως υπογράμμισε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 75 επ. των προτάσεών του, μια ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014, κατά την οποία η επιβολή της υποχρέωσης καταβολής ενός θεωρητικώς προσδιορίσιμου ποσού, του οποίου όμως το ακριβές ύψος παραμένει αβέβαιο, θα συνιστούσε «απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση», κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, θα μπορούσε να θίξει την ισορροπία περί της οποίας γίνεται λόγος στη σκέψη 50 της παρούσας αποφάσεως, η οποία συνίσταται στη στάθμιση, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού αυτού, του συμφέροντος του δανειστή να επιτύχει την έκδοση διαταγής δέσμευσης και του συμφέροντος του οφειλέτη να αποτρέψει κάθε κατάχρηση μιας τέτοιας διαταγής.
Κατά συνέπεια, η απαίτηση να προσδιορίζεται το ακριβές ποσό της εισπρακτέας απαιτήσεως και, ως εκ τούτου, να εκκαθαρίζεται η χρηματική ποινή πριν από την επίδοση της διαταγής δέσμευσης δικαιολογείται από την ανάγκη να επιτευχθεί δίκαιη ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων του δανειστή και των συμφερόντων του οφειλέτη.
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το βελγικό δίκαιο, καθόσον εφαρμόζει, όσον αφορά τη χρηματική ποινή, διατάξεις οι οποίες θεσπίστηκαν μετά την κύρωση της Συμβάσεως Μπενελούξ περί ενιαίου νόμου για τη χρηματική ποινή, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 26 Νοεμβρίου 1973, διαφέρει από τους κανόνες που ισχύουν στα άλλα κράτη μέλη.
Προς άρση των δυσχερειών που θα μπορούσαν να προκύψουν λόγω των διαφορών μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών επί του ζητήματος αυτού, προστέθηκε ως ειδική διάταξη στο άρθρο 43 της Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 1982, L 388, σ. 7) ο κανόνας ότι οι «αλλοδαπές αποφάσεις που καταδικάζουν σε χρηματική ποινή ως μέσο εκτελέσεως κηρύσσονται εκτελεστές στο κράτος μέλος εκτελέσεως μόνο αν το ποσό έχει προσδιορισθεί κατά τρόπο οριστικό από τα δικαστήρια του κράτους [μέλους] προελεύσεως». Ο κανόνας αυτός επαναλήφθηκε με την ίδια διατύπωση στο άρθρο 49 του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2001, L 12, σ. 1) και περιλαμβάνεται πλέον, κατ’ ουσίαν, στο άρθρο 55 του κανονισμού 1215/2012 (πρβλ. απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, Bohez, C‑4/14, EU:C:2015:563, σκέψη 56).
Μολονότι ο κανονισμός 655/2014 δεν περιέχει αντίστοιχο κανόνα για τη χρηματική ποινή, εντούτοις δεν μπορεί να συναχθεί εξ αυτού ότι η βούληση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν να αποκλείσει τη χρηματική ποινή από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού. Συγκεκριμένα, το άρθρο 48, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 655/2014 προβλέπει ότι ο κανονισμός αυτός ισχύει υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής του κανονισμού 1215/2012. Επίσης, η απαίτηση να προσδιορίζεται επακριβώς το ποσό της εισπρακτέας απαίτησης και να έχει προηγουμένως εκκαθαριστεί η χρηματική ποινή όχι μόνον εντάσσεται στον σκοπό της αποτελεσματικότητας που επιδιώκει ο κανονισμός 655/2014, αλλά και συνάδει με την επιδιωκόμενη εξισορρόπηση συμφερόντων (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, Bohez, C‑4/14, EU:C:2015:563, σκέψεις 46 και 57).
Κατόπιν των προεκτεθέντων, στα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 655/2014 έχει την έννοια ότι δικαστική απόφαση η οποία υποχρεώνει έναν οφειλέτη να καταβάλει χρηματική ποινή σε περίπτωση μελλοντικής παραβάσεως διαταγής περί παύσεως της προσβολής και η οποία, συνεπώς, δεν προσδιορίζει οριστικά το ποσό της χρηματικής ποινής δεν συνιστά απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, με αποτέλεσμα ο δανειστής που ζητεί την έκδοση διαταγής δέσμευσης λογαριασμού να μην απαλλάσσεται από την υποχρέωση να προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο που έχει επιληφθεί της αιτήσεως για την έκδοση της διαταγής δέσμευσης ότι είναι πιθανό να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.

Επί των δικαστικών εξόδων
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 655/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, περί της διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού προς διευκόλυνση της διασυνοριακής είσπραξης οφειλών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις,
έχει την έννοια ότι:
δικαστική απόφαση η οποία υποχρεώνει έναν οφειλέτη να καταβάλει χρηματική ποινή σε περίπτωση μελλοντικής παραβάσεως διαταγής περί παύσεως της προσβολής και η οποία, συνεπώς, δεν προσδιορίζει οριστικά το ποσό της χρηματικής ποινής δεν συνιστά απόφαση που υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την απαίτηση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, με αποτέλεσμα ο δανειστής που ζητεί την έκδοση ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού να μην απαλλάσσεται από την υποχρέωση να προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο που έχει επιληφθεί της αιτήσεως για την έκδοση της διαταγής δέσμευσης ότι είναι πιθανό να κριθεί βάσιμη η αγωγή του κατά του οφειλέτη για την κύρια υπόθεση.
(υπογραφές)
*
Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.