CELEX: 62021CJ0003
Tarchur chun réamhrialú
Slándáil Shóisialta d’Oibrithe Imirceacha
Rialachán (CE) Uimh. 883/2004
Comhordú na gCóras Slándála Sóisialta
Sochair teaghlaigh
Íocaíocht chúlghabhálach
Tairbhí ag bogadh go Ballstát eile
Airteagal 81
Coincheap “iarratas”
Airteagal 76(4)
Dualgas frithpháirteach faisnéise agus comhair
Neamhchomhlíonadh
Tréimhse theorann de 12 mhí
Prionsabal na héifeachtachta

Baineann an iarraidh ar réamhrialú leis an léirmhíniú ar Airteagal 76(4) agus Airteagal 81 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta (
IO 2004 L 166, lch. 1
agus ceartúchán
IO 2004 L 200, lch. 1
).
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí, FS, agus an Chief Appeals Officer (an Príomh-Oifigeach Achomharc), Social Welfare Appeals Office (an Oifig Achomharc Leasa Shóisialaigh), Minister for Employment Affairs (an tAire um Ghnóthaí Fostaíochta) agus Minister for Social Protection (an tAire Coimirce Sóisialta) maidir le diúltú d’iarratas ar íocaíocht chúlghabhálach de liúntais teaghlaigh arna chur isteach ag FS.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 76(4) agus (5) de Rialachán Uimh. 883/2004, dar teideal “Comhar”:
“4.   Beidh dualgas frithpháirteach faisnéise agus comhair ar na hinstitiúidí agus na daoine a chumhdaítear leis an Rialachán seo lena áirithiú go gcuirfear an Rialachán seo chun feidhme i gceart.
Freagróidh na hinstitiúidí, i gcomhréir le prionsabal an dea-riaracháin, do na hiarratais go léir laistigh de theorainn ama réasúnta agus cuirfidh siad na daoine lena mbaineann ar an eolas faoi aon fhaisnéis atá riachtanach chun na cearta arna dtabhairt dóibh leis an Rialachán seo a fheidhmiú.
Beidh iallach ar na daoine lena mbaineann institiúidí an Bhallstáit inniúil agus an Bhallstáit chónaithe a chur ar an eolas gan mhoill faoi aon athrú ar a staid phearsanta nó teaghlaigh a bhfuil éifeacht aige ar a gcearta chun na sochair dá bhforáiltear leis an Rialachán seo a fháil.
5.   Mura gcomhlíonfar an dualgas faisnéise dá bhforáiltear sa tríú fomhír de mhír 4, féadfar bearta comhréireacha a chur i bhfeidhm atá i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ní mór do na bearta sin, áfach, a bheith coibhéiseach leis na bearta is infheidhme i gcásanna comhchosúla faoin dlíchóras inmheánach agus ní chóir dóibh feidhmiú na gceart arna mbronnadh do na tairbhithe leis an Rialachán seo a dhéanamh dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas.” [Aistriúchán neamhoifigiúil]
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 81 den Rialachán seo, dar teideal “Iarratais, dearbhuithe nó achomhairc”:
“Na hiarratais, dearbhuithe nó achomhairc a bhí le bheith curtha faoi bhráid údaráis, institiúide nó binse de chuid Ballstáit, de bhun reachtaíocht an Bhallstáit sin, laistigh de theorainn ama bheartaithe, beidh siad inghlactha má chuirtear faoi bhráid údaráis, institiúide nó binse chomhréire de chuid Ballstáit eile iad laistigh den teorainn ama chéanna. Sa chás sin déanfaidh an t-údarás, institiúid nó binse atá na hiarratais, dearbhuithe nó achomhairc sin faoina bhráid iad a chur ar aghaidh gan mhoill chuig údarás, institiúid nó binse inniúil an chéad Bhallstáit, go díreach, nó trí údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann. Déanfar an dáta ar cuireadh na hiarratais, dearbhuithe nó achomhairc sin faoi bhráid údaráis, institiúide nó binse de chuid an dara Ballstát a mheas mar an dáta ar cuireadh faoi bhráid an údaráis, na hinstitiúide nó an bhinse inniúil iad.” [Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hÉireann
Foráiltear le hAirteagal 220 den Acht Comhdhlúite Leasa Shóisialaigh 2005 an 27 Samhain 2005 sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (an “Dlí de 2005”), go bhfuil an duine a bhfuil leanbh cleithiúnach ina chonaí leo de ghnáth i dteideal liúntais teaghlaigh a fháil don leanbh sin agus go dtugtar “duine cáilithe” ar an duine sin.
Leagtar síos in Airteagal 241(1) den Dlí sin go bhfuil an ceart chun sochair faoi réir cur isteach iarratais i bhfoirm cheart chuí.
De bhun Airteagal 182(k) den Social Welfare (Consolidated Claims, Payment and Control) Regulations 2007 (S. I. N
o
142 of 2007) — Prescribed time for making claim (Rialacha Leasa Shóisialaigh [Éilimh Chomhdhlúite, Íocaíocht agus Rialú,] 2007 [I. R. Uimh. 142 de 2007] — an tréimshe dá bhforáiltear chun éileamh a dhéanamh), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, maidir leis na hiarratais ar liúntais teaghlaigh, is í an teorainn ama dá bhforáiltear ná 12 mhí ón dáta ar a chomhlíonann an tairbhí na coinníollacha incháilitheachta a leagtar síos in Airteagal 220 agus ar a bhfuil siad ina duine cáilithe.
Sonraítear in Airteagal 241(4) den Dlí de 2005, go bunúsach, go gcaillfidh aon duine nár chuir iarratas ar liúntais teaghlaigh isteach laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear an ceart chun íocaíochtaí cúlghabhálacha a fháil i leith na sochar a bhí dlite roimh an dáta ar a gcuirtear an t-iarratas isteach, seachas má thugann an gníomhaire atá inniúil chun an scrúdú tosaigh a dhéanamh ar an iarratas nó chun achomharc a bhaineann leis an iarratas sin a scrúdú faoi deara go bhfuil cúiseanna réasúnta le cur isteach déanach an iarratais. Sa chás deireanach sin, beidh na liúntais teaghlaigh dlite ón gcéad lá den mhí i ndiaidh na míosa lena linn gur iompaigh an t-iarratasóir ina dhuine cáilithe, de réir bhrí Airteagal 220 den Dlí sin.
Foráiltear in Airteagal 301 den Dlí sin, go háirithe, go bhféadfaidh le gníomhaire atá inniúil chun an scrúdú tosaigh a dhéanamh ar iarratas, ag am ar bith, athbhreithniú a dhéanamh ar chinneadh gníomhaire inniúil eile, nuair a thagann athrú ábhartha ar na himthosca i ndiaidh an chinnidh sin.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
Phós an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí, náisiúnach Rómánach, le linn na bliana 2012 sa Rómáin, áit ar rugadh leanbh di i mí na Nollag 2015.
Chuir sí iarratas isteach d’fhonn liúntais teaghlaigh a fháil sa Bhallstát sin, agus bronnadh uirthi iad ó mhí na Nollag 2015 nó ó Eanáir 2016.
I mí Dheireadh Fómhair 2016, bhog fear céile an iarratasóra sna príomhimeachtaí go hÉirinn chun bheith ag obair ann mar ghníomhaire in eagraíocht sláinte. Níor chuir sé iarratas isteach d’fhonn liúntais teaghlaigh a fháil sa Bhallstát sin. Nuair a chuaigh an t-iarratasóir agus a leanbh go hÉirinn, ag deireadh na bliana 2016, chun bheith leis, níor chuir sí iarratas isteach chuige sin ach oiread sa Bhallstát sin, ach lean sí ar aghaidh ag fáil liúntais teaghlaigh ón Rómáin.
An 10 Eanáir 2018, chuir an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí iarratas faoi bhráid údaráis inniúla na hÉireann d’fhonn sochair theaghlaigh a fháil ó Éirinn.
I gcomhréir le dlí sóisialta na hÉireann, cáilíodh an t-iarratas sin mar bheith déanach, toisc gur cuireadh isteach é níos mó ná 12 mhí i ndiaidh an dáta ar tháinig an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí agus a fear céile go hÉirinn. De réir an dlí sin, ní féidir iarratas den sórt sin údar a thabhairt le híocaíocht chúlghabhálach de shochair theaghlaigh ach amháin má léiríonn an t-iarratasóir forais lena dtugtar údar le cur isteach déanach a iarratais. De réir cleachtais leanúnaigh, ní foras den sórt sin é aineolas an iarratasóra maidir leis an gceart chun cur isteach ar shochair theaghlaigh.
Sa chás seo, toisc nár léirigh an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí aon fhorais chun údar a thabhairt leis, mheas údaráis inniúla na hÉireann nár iarr sí íocaíocht chúlghabhálach go sonrach agus, dá bhrí sin, nár cheart íocaíocht den sórt sin a bhronnadh uirthi.
Mar sin, ghlac na húdaráis leis an iarratas ar liúntais teaghlaigh arna chur faoina mbráid ag an iarratasóir sna príomhimeachtaí i mí Feabhra 2018 agus tháinig deireadh le híocadh na liúntas teaghlaigh Rómánach timpeall an trátha sin freisin.
An 13 Lúnasa 2018, d’iarr an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí go ndéarfaí athbhreithniú ar chinneadh na n-údarás sin ar bhonn Airteagal 301 den Dlí de 2005, agus í ag éileamh gur chóir íocaíocht chúlghabhálach a thabhairt ina cás féin. Diúltaíodh don iarratas ar athbhreithniú an 22 Lúnasa 2018.
Toisc gur diúltaíodh don achomharc a thionscain an t-iarratasóir i bpríomhimeachtaí an 29 Lúnasa 2018 os comhair na hOifige Achomharc Leasa Shóisialaigh an 12 Feabhra 2019, thionscain sí, an 10 Bealtaine 2019, caingean i gcoinne an chinnidh diúltaithe sin os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
Ar dtús, cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl, gan glacadh leis an gcur chuige sin áfach, de réir an iarratasóra sna príomhimeachtaí, gurb ionann a bheith mar thairbhí de shochair teaghlaigh Rómánaigh agus iarratas de réir bhrí Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004, ar an bhforas gur cheart an t-iarratas “gníomhach” sa Rómáin a mheas mar iarratas d’fhonn sochair teaghlaigh Éireannaigh a fháil de bhun Airteagal 81, ón am gur iompaigh Éire ina Ballstát inniúil.
Ina dhiaidh, tá amhras ar an gcúirt sin maidir le hinfheidhmeacht Airteagal 76 de Rialachán Uimh. 883/2004 maidir leis an díospóid atá os a comhair, agus maíonn an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí nach bhfuil sé de thoradh ar neamhchomhlíonadh an dualgais dá bhforáiltear san Airteagal sin go gcuirtear forálacha Airteagal 81 den Rialachán sin ar leataobh. Maíonn sí go mbeadh an dualgas chun iarratas a phróiseáil neamhspleách ón ndualgas sin, toisc gur mheas an Chúirt nach raibh easpa faisnéise de chineál chun leanúnachas cumhdaigh árachais shóisialta a chur i mbaol.
Measann an chúirt a rinne an tarchur, ar deireadh, a mhéid gur theip ar an iarratasóir sna príomhimeachtaí na hathruithe ábhartha ina staid a chur in iúl, gur cheart na bearta comhréireacha a chur i bhfeidhm de bhun an dlí náisiúnta, nach ndéanann feidhmiú na gceart a thugtar do na tairbhithe leis an Rialachán sin, dodheánta nó ródheacair sa chleachtas.
Sna himthosca sin, chinn an Ard-Chúirt bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chun na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
“1)
An gcumhdaítear leis an gcoincheap “iarratas” de réir bhrí Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 tairbhe a bhaint ar bhealach leanúnach as sochar a íocann Ballstát go tréimhsiúil (cé gur cheart do Bhallstát eile an sochar sin a íoc), gach uair a íoctar an sochar sin, fiú i ndiaidh an chéad iarratais agus an chéad chinnidh chun an sochar a bhronnadh arna dhéanamh ag an gcéad Bhallstát?
2)
Má thugtar freagra dearfach ar an gcéad cheist, i gcás ina n-iarrtar sochair slándála sóisialta go hearráideach sa Bhallstát baile cé gur chóir é a iarraidh i mBallstát eile, an gcaithfear an oibleagáid atá ar an dara Ballstát de bhun Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 (agus go sonrach an oibleagáid chun iarratas arna chur isteach sa Bhallstát baile a mheas mar bheith inghlactha) a léirmhíniú mar oibleagáid atá neamhspleách go hiomlán ar oibleagáid an iarratasóra chun faisnéis cheart a sholáthar maidir lena áit chónaithe, de bhun Airteagal 76(4) de Rialachán Uimh. 883/2004, sa chaoi nach mór don dara Ballstát glacadh leis an iarratas arna chur isteach go hearráideach sa Bhallstát baile mar bheith inghlactha chun críocha Airteagal 81, go neamhspleách ón bhfíoras nár sholáthar an tairbhí faisnéis cheart maidir lena áit chónaithe, i gcomhréir le hAirteagal 76(4) [den Rialachán sin] laistigh den teorainn ama dá bhforáiltear sa dara Ballstát sin chun iarratas a chur isteach?
3)
An leanann sé as prionsabal ginearálta d’éifeachtacht dhlí an Aontais, in imthosca amhail imthosca na n-imeachtaí seo (go háirithe nuair nár chomhlíon náisiúnach de thír den Aontas [Eorpach], a d’fheidhmigh a chearta chun saorghluaiseachta, a oibleagáid, a eascraíonn as Airteagal 76(4), chun na húdaráis slándála sóisialta dá Bhallstát baile a chur ar an eolas gur athraigh sé a thír chónaithe), go bhfuil an rochtain ar na cearta arna dtabhairt le dlí an Aontais neamhbhríoch de bharr cur i bhfeidhm forála den dlí náisiúnta den Bhallstát ina bhfeidhmítear an ceart chun saorghluaiseachta, ar dá réir, go bhfuil ar náisiúnach de chuid an Aontais iarratas ar liúntas den sórt sin a chur isteach, sa dara Ballstát, laistigh den teorainn ama de 12 mhí dá bhforáiltear le dlí inmheánach an Bhallstáit sin, chun tairbhe a bhaint as éifeacht chúlghabhálach na n-iarratas ar liúntais teaghlaigh?”
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
Lena céad cheist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 a léirmhíniú sa chaoi go gcumhdaítear leis an gcoincheap “iarratas”, de réir bhrí an Airteagail sin, an chéad iarratas amháin, arna chur isteach de bhun reachtaíocht Ballstáit amháin, ag duine a d’fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta ina dhiaidh, nó an gcumhdaítear leis freisin iarratas “leanúnach”, a tharlaíonn fad na híocaíochta tréimhsiúla, ag údaráis inniúla an Bhallstáit sin, de shochair atá dlite de ghnáth, tráth na híocaíochta sin, ag Ballstát eile.
Maidir le léirmhíniú ar fhoráil de dhlí an Aontais, ní mór a chur san áireamh, i gcomhréir le cásdlí socair na Cúirte, ní hamháin foclaíocht na forála, ach freisin an comhthéacs ina bhfuil sí agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid díobh, agus d’fhéadfadh eilimintí ábhartha maidir le léirmhíniú na forála sin a bheith ag gabháil lena bunús (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Bealtaine 2019, Inspecteur van de Belastingdienst,
C-631/17
,
EU:C:2019:381
, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
Sa chás seo, chinn an Chúirt roimhe, maidir le hAirteagal 83 de Rialachán Uimh. 4 ón gComhairle an 3 Nollaig 1958 lena leagtar síos na rialacha cur chun feidhme agus lena bhforlíontar forálacha Rialachán Uimh. 3 maidir le slándáil shóisialta d’oibrithe imirceacha (
IO 1958 30, lch. 597
), a bhfuil an t-ábhar, go bunúsach, comhionann le hábhar Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004, go n-eascraíonn sé as foclaíocht Airteagal 83 go mbaineann sé le taisceadh iarratas arna gcur isteach ag oibrithe imirceacha (féach chuige sin, breithiúnas an 10 Meitheamh 1982, Camera,
92/81
,
EU:C:1982:219
, mír 7).
Go bunúsach, tá sé d’aidhm ag Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 saorghluaiseacht oibrithe imirceacha a éascú, trína phróisis a shimpliú, ó thaobh an riaracháin de, ag féachaint do chastacht na nósanna imeachta riaracháin sna Ballstáit difriúla, agus chun a sheachaint go mbaintear cearta na dtairbhithe díobh ar chúiseanna a bhaineann leis an bhfoirmiúlacht amháin. Mar sin, de bhun an Airteagail sin, tá na héifeachtaí céanna ag taisceadh iarratais in údarás, in institiúid nó i mbinse Ballstáit seachas an Ballstát a iarrtar air an sochar a bhronnadh is a bheadh ag taisceadh an iarratais sin go díreach san údarás inniúil den Bhallstát deireanach sin [féach, chuige sin, maidir le hAirteagal 83 de Rialachán Uimh. 4, breithiúnas an 10 Meitheamh 1982, Camera,
92/81
,
EU:C:1982:219
, mír 7, agus, maidir le hAirteagal 86 de Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71, an 14 Meitheamh 1971 maidir le cur i bhfeidhm na scéimeanna slándála sóisialta do dhaoine fostaithe agus dá dteaghlach atá ag gluaiseacht laistigh den Chomhphobal (
IO 1971 L 149, lch. 2
), breithiúnas an 27 Bealtaine 1982, Aubin,
227/81
,
EU:C:1982:209
, mír 23].
Leanann sé as sin, go gcuirtear Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 i bhfeidhm nuair a chuireann oibrí imirceach iarratas d’fhonn liúntais teaghlaigh a fháil go húdaráis Bhallstáit nach bhfuil inniúil chun deileáil leis de bhun na rialacha easaontachta dá bhforáiltear leis an Rialachán sin.
A mhalairt air sin, nuair a chuirtear iarratas d’fhonn liúntais teaghlaigh a fháil go húdaráis Bhallstáit de bhun dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin amháin agus go mbaineann staid an tairbhí leis an mBallstát sin amháin, ní thagann an t-iarratas sin faoi raon feidhme Rialachán Uimh. 883/2004 agus ní féidir é a mheas mar sin mar “iarratas” de réir bhrí Airteagal 81 den Rialachán sin.
Sa chás seo, ní mór a aithint, an tráth ar cuireadh isteach an chéad iarratas ar liúntais teaghlaigh sa Rómáin, nach raibh aon ghné eachtrannach ag baint le staid teaghlaigh an iarratasóra sna príomhimeachtaí agus go raibh na húdaráis Rómánacha amháin inniúil chun deileáil leis an iarratas sin.
Ní raibh sé ach ón dtráth gur bhog an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí go hÉirinn gur tháinig sí faoi raon feidhme pearsanta Rialachán Uimh. 883/2004 agus, dá bhrí sin, go raibh na rialacha easaontachta dá bhforáiltear leis an Rialachán sin infheidhme ina leith.
Ní féidir glacadh leis, áfach, in éagmais aon phróiseas riaracháin de chuid an tairbhí, gur féidir a mheas gurb ionann leanúint le sochair thréimhsiúla a fháil ó údaráis Ballstáit agus “iarratas” de réir bhrí Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004.
Ní bheadh léirmhíniú den sórt sin comhleanúnach le cuspóir Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004, atá sé d’aidhm aige, mar a leanann sé as mír 26 den bhreithiúnas seo, próisis riaracháin na dtairbhithe a shimpliú ag féachaint do chastacht na nósanna imeachta gurb ann dóibh sna Ballstáit dhifriúla.
Chuige sin, tá sé tábhachtach a chur in iúl go bhfuil an córas tarchurtha iarratas, dearbhuithe nó achomharc arna bhunú le hAirteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004, ar dá bhun go dtarchuireann údaráis Ballstáit nach bhfuil inniúil de bhun na rialacha easaontachta dá bhforáiltear leis an Rialachán sin na hiarratais, dearbhuithe nó achomhairc, gan mhoill, atá faoina mbráid, ar aghaidh go dtí údaráis an Bhallstáit inniúil, faoi réir chomhlíonadh an dualgais fhrithpháirtigh faisnéise agus comhair, ag na hinstitiúidí agus na daoine lena mbaineann, atá an dualgas sin orthu.
Leanann sé, go háirithe, as Airteagal 76(4) de Rialachán Uimh. 883/2004, má tá ar na húdaráis freagra a thabhairt ar na hiarratais uile laistigh de theorainn ama réasúnta agus aon fhaisnéis atá riachtanach a sholáthar do na daoine lena mbaineann chun na cearta a bhronntar orthu leis an Rialachán sin, go bhfuil ar na daoine sin institiúidí an Bhallstáit inniúil agus an Bhallstáit chónaithe a chur ar an eolas gan mhoill faoi aon athrú ina staid phearsanta nó teaghlaigh a bhfuil tionchar aige ar a gcearta chun na sochar dá bhforáiltear leis an Rialachán sin.
Thairis sin, bheadh sé dodhéanta do na húdaráis lena mbaineann na hoibleagáidí a leanann as Airteagail 76 agus 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 a chomhlíonadh le léirmhíniú ar an gcoincheap “iarratas” lena gcuirtear aon phróiseas riaracháin as an áireamh, toisc nach bhféadfaidís a chinneadh cathain gur chóir an fhaisnéis, na hiarratais, na dearbhuithe nó na hachomhairc lena mbaineann a chur ar aghaidh, ná chuig cén údaráis gur chóir iad a chur.
Agus an méid roimhe seo á chur san áireamh, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 81 de Rialachán Uimh. 883/2004 a léirmhíniú sa chaoi go gcumhdaítear leis an gcoincheap “iarratas”, de réir bhrí an Airteagail sin, an t-iarratas amháin, arna thaisceadh ag duine a d’fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta, in údaráis Ballstáit nach bhfuil inniúil de bhun na rialacha easaontachta dá bhforáiltear leis an Rialachán sin. Dá bhrí sin, ní chumhdaítear leis an gcoincheap sin an chéad iarratas arna thaisceadh de bhun reachtaíocht Bhallstáit ag duine nár fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta, ná an íocaíocht thréimhsiúil, arna déanamh ag údaráis an Bhallstáit sin, de shochair atá dlite, tráth na híocaíochta sin, ag Ballstát eile.
An dara ceist
I bhfianaise an fhreagra arna thabhairt ar an gcéad cheist, níl gá freagra a thabhairt ar an dara ceist.
An tríú ceist
Lena tríú ceist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcoisctear le dlí an Aontais, agus go sonrach le prionsabal na héifeachtachta, cur i bhfeidhm rialacha náisiúnta lena gcuirtear iarratas ar liúntais teaghlaigh faoi réir tréimhse theorann de 12 mhí.
Chuige sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne nach ndéantar dochar don inniúlacht atá ag na Ballstáit chun a gcórais slándála sóisialta a bhunú le dlí an Aontais agus gur le reachtaíocht gach Ballstát a chinntear na coinníollacha ina mbronntar sochair slándála sóisialta, an méid agus fad na tréimhse a bhronntar iad chomh maith leis na teorainneacha ama chun iarratais a chur isteach d’fhonn na sochair sin a fháil (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Samhain 2010, Xhymshiti,
C-247/09
,
EU:C:2010:698
, mír 43). Ní mór do na coinníollacha sin, áfach, urraim a léiriú do dhlí an Aontais, agus ní féidir a bheith de thoradh orthu go n-eisiatar ó raon feidhme reachtaíochta náisiúnta daoine a bhfuil an reachtaíocht sin infheidhme ina leith, de bhun Rialachán Uimh. 883/2004 (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meitheamh 2015, Fischer-Lintjens,
C-543/13
,
EU:C:2015:359
, mír 49).
Sa chás seo, tá sé tábhachtach a chur in iúl nach bhfuil sé d’éifeacht ag an tréimhse theorann dá bhforáiltear leis an reachtaíocht Éireannach go gcoisctear ar na daoine lena mbaineann leas a fháil as na liúntais teaghlaigh, ach go laghdaítear léi amháin a gceart chun íocaíochta cúlghabhálaí nuair nach ndéanann siad an t-iarratas laistigh de theorainn ama de 12 mhí ón dáta a gcomhlíontar na coinníollacha incháilithe chun na liúntas sin a fháil.
Mar sin, ní fhéadfaí a chur as an áireamh, i gcás inar chuir an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí údaráis na Rómáine nó údaráis na hÉireann ar an eolas faoin athrú ar a háit chónaithe gan mhoill, go bhféadfadh sí íocaíocht chúlghabhálach a fháil ar na liúntais teaghlaigh Éireannaigh.
Mar a leanann sé as mír 34 den bhreithiúnas seo, i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 76(4) de Rialachán Uimh. 883/2004, ní mór d’aon duine atá chun sochair shóisialta a fháil institiúidí an Bhallstáit inniúil agus institiúidí an Bhallstáit chónaithe a chur ar an eolas gan mhoill faoi aon athrú ina staid phearsanta nó teaghlaigh a d’fhéadfadh tionchar a bheith aige ar a chearta chun na sochar dá bhforáiltear leis an Rialachán sin.
Chuige sin, chinn an Chúirt cheana féin nach féidir a bheith de thoradh ar neamhchomhlíonadh an dualgais faisnéise dá bhforáiltear san fhoráil sin, i gcomhréir le hAirteagal 76(5) den Rialachán sin, ach cur i bhfeidhm bearta comhréireacha atá i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus nach mór, ar thaobh amháin, a bheith coibhéiseach leis na bearta atá infheidhme maidir le himthosca comhchosúla a thagann faoin dlíchóras inmheánach (prionsabal na coibhéise) agus, ar an taobh eile, nach féidir leo feidhmiú na gceart a bhronntar ar na daoine lena mbaineann leis an Rialachán sin a dhéanamh dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas (prionsabal na héifeachtachta) (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meitheamh 2015, Fischer-Lintjens,
C-543/13
,
EU:C:2015:359
, mír 57).
Mar a chuireann an chúirt a rinne an tarchur chun suntais, toisc nár éiligh an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí sárú ar phrionsabal na coibhéise, ní iarrtar ar an gCúirt anailís a dhéanamh ar an méid sin sna himeachtaí seo.
Maidir le prionsabal na héifeachtachta, leanann sé as an gcásdlí socair go gcomhlíontar, i bprionsabal, le socrú teorainneacha ama réasúnta maidir le toirmeasc, an ceanglas d’éifeachtacht, sa chaoi gur cur i bhfeidhm phrionsabal bunúsach na deimhneachta dlíthiúla atá ann, lena gcosnaítear an tairbhí agus an riarachán lena mbaineann ag an am céanna. Níl teorainneacha ama den sórt sin de chineál chun feidhmiú cearta a bhronntar le dlíchóras an Aontais a dhéanamh dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas (féach, chuige sin, breithiúnais an 15 Aibreán 2010, Barth,
C-542/08
,
EU:C:2010:193
, mír 28, agus an 8 Iúil 2010, Bulicke,
C-246/09
,
EU:C:2010:418
, mír 36).
Thairis sin, chinn an Chúirt nach ndéanann foráil náisiúnta lena dteorannaítear éifeacht chúlghabhálach na n-iarratas ar liúntais teaghlaigh go 6 mhí dodhéanta cearta a bhronntar le dlí an Aontais d’oibrithe imirceacha a fheidhmiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Samhain 1995, Alonso-Pérez,
C-394/93
,
EU:C:1995:400
, míreanna 30 agus 32), mar a d’aithin sí go bhfuil socrú teorann ama náisiúnta toirmisc de thrí bliana réasúnta (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Aibreán 2010, Barth,
C-542/08
,
EU:C:2010:193
, mír 28).
Leanann sé as sin nach dealraíonn sé go bhfuil tréimhse theorann de 12 mhí, inti féin, leordhóthanach chun feidhmiú na gceart a bhronntar le Rialachán Uimh. 883/2004 a dhéanamh dodhéanta nó ródheacair.
Ag féachaint do na breithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an tríú ceist ná nach gcoisctear le dlí an Aontais, agus go sonrach le prionsabal na héifeachtachta, cur i bhfeidhm rialacha náisiúnta lena gcuirtear éifeacht chúlghabhálach d’iarratas ar liúntais teaghlaigh faoi réir tréimhse theorann de 12 mhí, toisc nach ndéantar feidhmiú na gceart a bhronntar le Rialachán Uimh. 883/2004 dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas, do na hoibrithe imirceacha.
Costais
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (An Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:

1.
Ní mór Airteagal 81 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta,
a léirmhíniú sa chaoi:
go gcumhdaítear leis an gcoincheap “iarratas”, de réir bhrí an Airteagail sin, an t-iarratas amháin, arna thaisceadh ag duine a d’fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta, in údaráis Ballstáit nach bhfuil inniúil de bhun na rialacha easaontachta dá bhforáiltear leis an Rialachán sin. Dá bhrí sin, ní chumhdaítear leis an gcoincheap sin an chéad iarratas arna thaisceadh de bhun reachtaíocht Bhallstáit ag duine nár fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta, ná an íocaíocht thréimhsiúil, arna déanamh ag údaráis an Bhallstáit sin, de shochair atá dlite, tráth na híocaíochta sin, ag Ballstát eile.

2.
nach gcoisctear le dlí an Aontais, agus go sonrach le prionsabal na héifeachtachta, cur i bhfeidhm rialacha náisiúnta lena gcuirtear éifeacht chúlghabhálach d’iarratas ar liúntais teaghlaigh faoi réir tréimhse theorann de 12 mhí, toisc nach ndéantar feidhmiú na gceart a bhronntar le Rialachán Uimh. 883/2004 dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas, do na hoibrithe imirceacha.

Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Béarla.